DkII177_qt Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Epistolae Philelphus, Franciscus 7 S . 7 . 3 1 . 1 Y N12511951406 021 IIIHIAIIIMIIII — — Tübingen 9 “ 5 6 Z „. 2 l * * rr. (EPISTOLARE FRANCISCI PHIILELEI SM — —— — — — — ——— — — —— — —— — . — = èð — — . 2 = t. 8 S * * . △ * * . 4 Z H S 1 „ . 1 7 D D — — . P 2 =W 4 7 . . . * . . n 5 —— — W ——— . . 7 . . * . 1 4 . . (ERANCOISCI PHIILEILE (RVM LIBER PRIMVS Franciſcus Philel’us Leonardo luſtiniano ſalutem pluri 22282 7227 Romam mihi iucũdiſſimã: & regẽ ipſum Innem palæologũ de me ꝗqaptime cer/ a càuia reliquerim. Non enim me mouit ſpes ampliſſima: qu L ris mihi oſtediſti: ut tibi obſequerer: ſed ipſe tu: cui me ca- riſſimum eſſe iampridem multumq; cognoram. Nec eſt quicꝗ: quod malim: ꝗᷓ & haberime: & eſſe gratiſſimũ. Nam liberalitas opulenti eſt nonnunꝗ: at gratitudo iuſti ſem/ bres ſoluiſſem ex urbe Conſtantinopoli: hoc die circiter meridiẽ poſt annum ſeptimum ac menſes quinq; poſteaꝗᷓ binc primũ nauigaram m Thraciam: ad uos redij: ductus ſane conlilio tuo: cupienſq; & tibi & cæteris patricijs uiris referre eam quã debeo gratiam pro uirili mea. Nam priſti na ueſtra illa erga me & pulcherrima beneficia neq; obliui ſci unꝗᷓ poſſim: nec minus digna cenſere: quibus ſim ob/ ſtrictꝰ perpetua obſeruãtia. Vtinã ſæuiens bæc atq; phor/ renda peſtilentiæ uis: qua urbẽ uideo acerbiſſime labora- re:nõ impediat cogitationes meas. Nõ enim poſſum non metuere buiuſmodi ſagittas quales ex Iunone cognitas hoc eſt ex aere: uirum etiã fortiſſimũ achillem permouiſ- ſe ſapientiſſimus poeta Homerus docet. Nam ſcimus hu⸗/ iuſcemodi uulneribus cœleſtt ipetu cõcitatis remedia nul/ la ſatis certa afferri poſſe. Quo fitait quid me agere opor/ teat in tanta pernicie:non intelligam. Itaq; mihbi gratiſſimũ ſis facturus: ſi per te certior factus fuero: quid mihi conſilij capiundũ cenſeas. Video enim uniuerſam propemodum ciuitatẽ ab urbe eminus abeſſe præter unum te: qui mura- ni inter uitrea iſta uaſa: quaſi clypeo tectus uulcani ictus 4 1¹ EPISTOLA Vod nihil apud me duxerim antiquiꝰ be/ Eniuoletia tua: nibil ſanctius tua fide:facile uel ex hoc potes exiſtimare Leonarde iu- ſtiniane: quod & Conſtantinopolin nouã tuis tam crebris: tamq; liberaliſſimis litte- per & boni uiri. Cum igitur ad ſextum Kalendas ſeptem, * — Apollinis contemnas. Vale ex Venetijs. vi idus octobres Anno a tal chriſtiano M. cccc. xxvij. Edditæ mihi ſũt litteræ tuæ: & ꝑhumanæ illæ quide ac plane indices amoris ſummi erga me tui. Quod aũt mones:bono ut ſim aio: quoniã oĩia mihi pro mea opi/ nione: proc inueterata iam & maxima amicitia noſtra ſint abunde reſponſura: & ſſi non erat monitore opꝰ: nõ fuit tũ ingratũ audiſſe: eo te eſſe in me aĩio: quo ſemꝑ fueris: ami- co & perbenigno.Faciã aũt qc? hortaris me domi contine- bo. Mea oĩs conſuetuedo erit cũ muſis. Nullius hoĩis utor familiaritate: aut cõgreſſu:qui per bãc tẽpeſtatis calamita/ tem diutius uenetijs fuerit. Te non prius adibo: ꝗ iuſſeris poëXοριιοιαυρα66ρρμ πωαυNυ⅞” t. De r Pldfe milia mea qcſcire cupis: mihi ẽ uxor ãnos nata ſedecim: cver E. d ex ea puer annũ natus unũ: menſes duos:dies ſeptẽ ac decẽ:nole loannes marius iacobus: ſeruæ quattuor: ſeruꝰ c9WMαρ i. ee . ä Ganma⸗ unus: miniſter mercẽnariꝰ item unus. Vale ex uenetijs. v. „0 6& Idus octobres. M. cccc. xxvifj. Aer : P⸗ ¶ Franciſcus Philelfus. Franciſco barbaro ſal. . Vod tibiiucũdiſſimũ eẽ puto:nudiuſtertius ueneti o 9* — — 2- . . a. 1. Bas ex urbe Cõſtãtinopoli adueni: unde abeſſe te & Pa. (doleo: quia ſuauiſſima tua conſuetudine frui non licet: & ꝓparcit nemini. Nec ullis remedijs: aut arceri põt: aut repri miꝛ: ne ſi Aeſculapius quidẽ ipſe: buiuſue filius Podalyrius & Machaon cũ Apide una illo: qui primus medicinã dicit᷑ inueniſſe: ꝓpulſatores: & curatores adſint. Quare cũ uita ſis digniſſimꝰ: facile & æquo aĩo patior abſentiã tuã dũ ti . litteris creberrimis præſentis tui deſideriũ reſartias. Vale Ex Venetijs.iiij. ldus octobres. M.cccc. xxvij. dibitalſes me nõ litteraturã ſolũ: ſed naturã etiã græcorũ adamauiſſe: ob idq; factũ oĩno græcũ: præſertim cum græ/ cã uxorẽ: ꝗᷓ latinã ducere maluerim. Petiſq; quãtũ librorũ ranciſcus Philelfus Leonardo Iuſtiniano ſal. gaudeo:ꝙ ſalutis tuæ rationẽ habeas. Nã furor peſtilẽtiæ Franciſcus Ppilefais Rateo ly pomano ſal. Ccepi litteras tua? ꝗbꝰ nõ dubio declaraſti tibi meũ reditũ ĩ italiã uoluptatis plurimũ attuliſſe: quippe ꝗ — — — N — — &KA „ 2 — — * X IE mecũ adue xeri. Demũqʒ hortaris: ut uenetijs malim age/ re:ꝗqᷓ alibi uſꝗᷓ gẽtiãũ. Mihiq; tuã oẽm opem:atq; operã pro uetere noſtra beniuolẽtia polliceris: Omniũ primũ tuũ li/ beraliſſimũ ꝓmiſſũ: quo in litteris uſus es: & audio nõ inui⸗ tus: & amplector perlibenter: eoq; mibi ſemper: quotiens opus fuerit: utendũ uolo. Qd ſi qua etiã in re meo tibi offi- R cio opus eſt:illud tibi peculiare ducito: poteris tu quidem bñficijs me ſuꝑare:at ego te uoluntatis gratitudine:id qqce eo me puto facilius cõſecutuꝶ:qꝙ uenetijs agere uitã inſti⸗- tui:quatũ ſcilicet in me fuerit. Hic aũt nõnulla ꝑſæpe offe/ ratur occaſio: & tibi bñficij cõferẽdi:& mihi rurſus ułrefe/ rendæ uel habendæ gratiæ. Librorũ uero nõ nibil aduexi mecũ.Eſt etiã Venetijs multũ cũ apud te & barbarũ: tum ape Leonardũ meũ. Reliquos aũt meos codices:cũ uene/ tias reuerteris: nõ modo uidebis oẽs: ſed etiam his fruere ex ſnĩa tua. Nã ut ſcis Tꝗ Top & 1XOD ω½. Et ſum latine: & fui ſemꝑ.Nec aliud quicꝗᷓ ex græcia reportaui:ꝗᷓ littera/ turã atq;ʒ diſciplinã:ꝗᷓꝗᷓ ſunt itẽ hoc tꝑe apud græcos ꝑmul/ ta & utilia & præclara: quæ non ſolum ornent: ſed efficiãt bonos uiros.Nã ſine inuidia audienda eſt ueritas. Sed de ) uxore ꝗg perurbane iocaris mecũ: duxi ſane uxorẽ illius ne Cbryſoloræ filiã: quẽ non latini minus admirant᷑ ꝗᷓ græci. =α Accedit ad generis uel bonitatẽ uel claritudinẽ:ꝙ nata eſt r s: mea uxor ea matre: quæ & auria ipſa ſit & mulierũ omniũ Al⸗ pudiciſſima atq; optima. Sed de his bhactenus: uæbemẽter cupio reditũ tuũ:quẽ ut deꝰmaturet: opto. Multa em̃ ſunt quæ cupio corã tecũ cõmẽtari. Vale ex uenetijs idibꝰocto bris. M.cccc.xxvij. ¶ Frãciſ. Philel. Danieli ueturio ſal. Go tibi gratias ĩmortalis ꝙ tata beniuolẽtia me cõ/ lecteris.Non em̃ ſine magna quadã amoris ui me vortaris: ut in tãtis peſtilẽtiæ ignibꝰ uenetijs eẽ nolim: ſed uel patauiũ cõcedã: uel alio ubi tutius uitæ meæ conſultũ ſit. Si dixero me eẽ oino expertemetꝰ: plane mentiar. Me tuo em̃ ſed nõ tã mihi:qᷓ cũ infanti filio: uxoriſq; adoleſcen tulæ:tũ reliquæ etiã familiæ: quæ minꝰ fortaſſe ſibi cauere norit. Nec ſatis ſcio:quid faciã. Nam patauij quoq; & in re liquis ꝓpinquis urbibꝰ efferatã hanc morbi imanitatẽ au/ a iij 1I dio incradeſcere. Quare aut nuſꝗ ẽ mouẽdꝰ pes:aut fugi⸗ endũ lõgi: ubi pacatior ſit aeris clementia. Conſiliũ tñ tuũ nõ poſſũ nõ ꝓbare. Vale ex Venetijs Kal. nouẽbribꝰ. M. cccc.xxvij. ¶ Franciſ. Philel. uictorino feltrenſi ſal. Go te uiꝶ non ſolũ mei amãtiſſimũ:ſed & prudẽtẽ en. qò bonũ iãpridẽ eẽ cognoui. Admonitionẽ tuam — non poſſum nõ ꝓbare. Sed qui mare ingreſſus ſit: nõ habłt uetos in manu. Aduerſus cõtrarios etiã flatꝰ tan/ tiſper nitendũ eſt:dũ uel fortuna uel deꝰ aligs portũ obtu lerit:ſi minus optatũ ſaltẽ tutũ.Sentẽtiã meã tenes. Vale ex uenetijs.vi.Kal. decembres. M. cccc. xxvij. = Franciſcus Philelfus Franciſco ferreto ſal. Itteris tuis ſum mirifice delectatꝰ. Video em noſtrã AQoôſtãtinopolitanã illã cõſuetudinẽ tibi mẽte nõ ex cidiſſe. Qc; aũt hortaris:ſi qñ àd tholẽtinates rediero: An/ cone ut iter faciã: tibi bona fide polliceor nõ antea me ad Tholẽtinates redituꝶ:qᷓ & Ancona & te uidero. Sed quo ad tẽpus id ſit futurum: nondum ſatis ſcio. Vale ex Vene-/ tijs idibus decembribus. M. cccc. xxvij- ¶ Franciſcus Philelfus Leonardo iu ſtiniano lal. 4 ddoniã natalis chriſtianns iam propemodũ pulſat fo res: facies mihi rẽ gratiſſimã:ſi quas arcas anteꝗᷓ ego forẽ ex Cõ ſtãtinopoli ſoluturꝰ: ꝑ illiꝰ tꝑis naues ad te miſi eſt: qui arcis ſeruant᷑:ſed etiã ueſtimẽtis: tum meis tũ uxo xis.Et ut de me ſileam: me quotidie uxor rogat:ne ſe diuti/ D us priuẽ uoluptate ſuarũ ueſtiũ. Quare niſi ad ꝓximũ na/ talẽ buic morẽ geſſero:ſe ab me deludi exiſtimabit. Nam . neqʒ te latere debet ingeniũ muliebre: & ego uxori ea ne/ gare nõ auſim: quæ uitæ cultui decoroq; debẽt᷑: adoleſcẽ/ tulæ præſertim mibiq; morigeræ. Vale ex uenetijs. xvi- Kałianuarias. M. ccccC. xxvij. ¶ Franciſcus Philelfus Antonio capanorẽſi fal. plu. d is Vod meũ ĩ italiã reditũ iucũdiſſime acceperis:ẽe mi/ hi exploratiſſimũ. Noui em bonitatẽ tuã: & animũ erga me. Qc- aũt certior fieri uis de rebꝰmeis exponã bre ui. V ereor in ea fabellã ĩcidiſſe:quæ de cane dicit᷑: qui um/ mihi reddi curaueris. Nõ em ſolũ libris nõnullis mibi opꝰ W — e — — — — — — — „— — c2 — bratilẽ ſecutꝰ imaginẽ: quã ferebat rictu carnẽ reliqt.Erãt mihi cõſtantinopoli læta oĩa & ſecũda. Dũ amicis his obſe- quor ductus ingenti ſpe: captuſq; ꝓmiſſis: incertã fortunã certis ornatiſſimiſq; cõmodis antepoſui. Et ne lõgior ſim: mibi deluſus uideor. Quo fit: ut aliunde mihi cõſulẽdũ ſit. De uerſura quod ſcire uis: dupliciter exponi ſolet:cũ aut fœnus fœnore: aut creditor creditore uertit᷑. Et ut apertiꝰ loquar: ſi quando æs alienũ nobis cõſlatũ fuerit: nec tantũ nobis pecuniarũ ſit: ut id diſſoluere liceat: aut ubi tempus diſſoluendi aduenerit: fœnus additans priori fœnori: aut mutamus creditorẽ: ab altero ſcilicet uſurariũ æs accipiẽ/ tes: qc alteri reddamus.: Vale ex uenetijs. xv. Kalianuari as. M. cccc. xxvij. ¶ Franciſcus Philelfus Leonardo iuſtiniano ſal. Olo mea cauſa quicꝗᷓ patiaris incõmodi.Nã tua mi⸗/ Mhi uita nõ libris ſolũ & ueſtimentis:ſed mea etiã uita carior ?. Poſteaꝗᷓ id cubiculi ubi mea illa bona cõtinent᷑ ſuſ pectũ eſt propter eũ:qui eo in loco peſtilẽtiali morbo cor- reptus exceſſit e uiuis: nõ ſolũ expectabo:ſed diu etiãäã mul tũq; expectabo:quoad aer ad ſalubritatẽ redierit. Sed in- terea tẽporis ut mihi rebuſq; meis conſulas:te plurimũ ro go. Nã diutius ita agere nec poſſũ: nec uolo.Si ꝓmiſſa mi/ hi ſeruant᷑: manẽdũ eſt:id qcł eo libentius ſum facturꝰ:quo uideo me tibi cunctiſq; patricijs eẽ cariſſimũ. Verũ diutur- niorẽ ſpem precio emendã nequaꝗᷓ cenſeo in hac præſer- tim temporũ pernicie. Vale ex uenetijs. xv. Kal ianuarias M. cccc. xxvij. MU rJ ¶ Franciſcus Philelfus Leonardo iuſtiniano ſal. q Vod me hbortaris ad patiẽtiã: nõ cõtẽno. Eſt em̃ ea quædä ſpecies fortitudis: qua res arduas difficiliſq; ppetimur honeſtatis utilitatiſue gratia. Ego me honeſtati ita uideo ſatiſfeciſſe in tanta ꝑpiculorũ ac tã intolerabili ma⸗ Ignitudine: ut plus mihbi honeſtas iam debeat:ꝗᷓ ego bone/ . . . ⸗½ ⸗ „ — —— .— „ W, . ſiati. Reliqua ratio eſt utilitatis: quã in hãc diẽ ſcio mibi fu⸗ iſſe nullam: poſteaꝗᷓ eæ græcia ad uos redij. Nec quæ futu⸗/ ra ſit:poſſum augurari.Sum equidem apud uos perliben/ r. Sed diu ita eſſe nõ poſſum. Itaqʒ te etiã atqʒ etiã rogo: H DMD à iIIj l LI ut proſpicias rebus meis. Vale ex uenetijs ex ædibus no/ ſtris. xitij. Kal.ianuarias. M. cccc. xxvij. Frãciſcus Philelfus Ryriaco anconitano ſal. Ingularẽ tuũ erga me amorẽ ſinõ uæbement᷑ amẽ: igratꝰ ſim. Amo te inqᷓ mi kyriace cũ ob tuã ĩ me be⸗/ ab interitu potiꝰ uẽdicãdæ.Nõ.n.paꝶ & uoluptatis & cõ/ modi præ ſe ferũt iſtiuſmõi eulogia atq; epigrãmata: quæ tãto cũ ſtudio & labore undiq; ex uniuerſo ꝓpe orbe i ita liã aduehis. Et hoꝶ ꝗdẽ gratia nõ ſolũ uiuos tibi concilias: ſed mortuos quoq; reddis obſtrictos bñficio ſempiterno. Et hac de re ſatis ac ſuper. Petis a me: ut tibi declarẽ: quæ publij Virgilij maronis ſnia fuerit in ſcribẽda æneide. Nã cõmunèẽ illa opinionẽ quam ludi magiſtri afferũt: uoluiſſe Virgiliũ & imitari Homerũ: & laudare Auguſtũ: nequaꝗᷓ tibi admodũ ꝓbari.Nõ mediocrẽ ꝓfecto re petiſ:neq; bre uis oratiõis opus a me præſertim qui hoc tꝑe ocioſus non ſũ:& angor animi nõ iniuria:tũ ob hãc peſtilẽtiæ arcerbita tem:qua me uenetijs obſeſſum intueor:tũ ꝗa hic inutiliter tẽpus tero:ab his deluſus: a ꝗqbꝰ? minime cõueniebat. Sed ne me difficilẽ uoces:aut in amore tibi minꝰ reſpõdẽte:di/ cam breui qcłᷣ ſentio. Qc Virgili? uno æneidos carmĩie me liſigenis Homeri iliada Vlyſſeãq; imitatꝰ: Aeneã laudans: Auguſtum quoq; laudarit: nequaꝗᷓ inficior: ſed diuinũ eius ingeniũ alti ſuſpexiſſe neſciꝰ certe non ſũ. Quippe ꝗ bũa- na cõditionẽ cõtẽplatiue actiueq; deſcribẽs: eo cogitatus oĩs cõſiliaq; direxerit: ut qua uia ſũmũ bonũ in hac uita pa/ rari poſſet in untneæ ſapia uirtuteq; oſtẽderet.Id aũt nõ obſcure prima ipſa grauiſſimi huiꝰ ſui & elegantiſſimi opis ꝓpoſitione ſignificat. Ait em̃ ſe canere arma quo ad uirtu/ tes bellicas & actiuas: nã bellãdi pugnãdiq; inſtrumẽta ſũt arma. Et uirũ quo ad uirtutes urbanas itellectiuaſq;: in b*“ ſapia tenet & prudẽtia principatũ. Nã ſapia ea mihi uirtus ſola uideri ſolet: qua cæteris animãtihꝰegregię ancellmus. niuolẽtiã: t ob eã inꝗqſitionẽ atq; diligẽtiã qᷓ uteris maxia ĩ earũ reꝶ inuẽtione:quæ uel nimia uetuſtate:uel patrũno ſtrorũ negligentia apud nos ꝑierãt.Incũbe igit᷑ ut facis: in ta liberale taq; laudabile munus renouandæ uetuſtatis: uł 2 WW õ - 4 Qcę em̃ aial in terris eã cõſiderat ueritatẽ:quæ ĩ cælo ẽ:hãc ſola ſapia ẽ: quæ & inqꝗrit & nouit. Prudẽtia em ſapiam ita ut ars naturã imitata ueritatẽ ꝗqdẽ inꝗrit:ſed nõ rerũ ſupe- rioꝶ atqʒ diuinarũ: ſed inferioꝶ & bhũanaꝶ. Nã cõſultatio eoꝶ quæ ſint hoĩ emolumẽta detrimẽtaue allatura: ꝗd ali/ ud effticit:qᷓ ut uerum a falſo in hac tẽporali & momẽetanea mutabilitate decernamꝰ: hoc ſcilicet ſequẽtes: illud autem aſpernãtes?In uita igit᷑ ciuili prudẽtia ſola ẽ: quæ moralibꝰ cũctis uirtutibus dñatur:eaſq; ſola & moderat᷑ & regit.At prudẽtia fracta ẽ & debił'nulloꝶq; neruorũ: niſi manet ab una ſapia: ad eãꝗᷓ tãq; ad pricipẽ reginãq; referat᷑. Quare q prudẽtiã a ꝓuidẽdo dictã mediã poſuerũt: int᷑ morał in/ tellectualiſq; uirtutes: eãq; iccirco ꝑfectã noluerũt eẽ uirtu tem in ciuili fœlicitate: qm uirtutũ ciuiliũ oĩm principiũ ſit & forma: hi nibil ſenſiſſe a ueritate alienũ exiſtimãdiſunt. Cũ ergo ꝓponit Virgiliꝰ æneã a ſe canendũ ut uirũ:boc ẽ ut ſapiẽtẽ eũdẽq;ʒ prudẽtẽ. Quæ quidẽ uirtutes:aut intel- lectus ſũt ambæ:aut intellectꝰ altera:& rõnis altera. Nã rõ tꝑaliũ ẽ: intellectꝰ aũt æternoꝶ:ita ut hæc tota ĩ cõtẽplãdo ſit poſita:illa aũt in coſultãdo. Qua ꝗdẽ ꝓpoſitione ꝗꝗᷓ ui/ ſus ẽ uirgili- Homeꝶ imitaturus:nõ ſolũ quo ad rerũ: ueꝶ etiã quo ad ordinis ſilitudinẽ: nõ tñ exeꝗt᷑ eo ordine quo ꝓponit. Quippe qui primũ uirtutes urbanas canit: poſtea uero bellicas. Et id quidẽ prudẽtiꝰmea ſnia ꝗᷓͥ Homerꝰ: qui primũ de achillis uirtutibꝰlocutꝰ ẽ in iliade: poſtea uero in VlIyſſea de ſapia prudentiaq; VIyſſis. Natura em̃ fit ut an/ tea intelligamꝰ: deinde agamus. Itaq; iprimis ſex æneidos libris cõtẽplatio maxie & cõſultatio locũ habet.In ſecũdis aũt libris ſex actionis eſt laus. Et boc ꝗdẽ ſummatim intel/ ligi uelim de uniuerſo æneidos carmie. Nec t negari & i- primis ſex libris ꝑmulta inueniri: quæ actiõis ſũt moraliũq; uirtutũ: & in alteris quoq; ſex libris iueniri quædã nõ ſolũ cõſultationis: ſed cõteplatiõis ꝓpua. Et qm̃ dixi a Virgilio marone deſcribi hũanã uitã: hoc ita intelligi cupio ut mo⸗ ralis quã H ιܽ græci noiant philoſophiã: Ti Oαρασ1Ü . . na turali cõiũcta ſit. Qck eiꝰ rei ut ꝓpius accedã:illinc orditur: cũ de lunone & æolo acutiſſime fabulatc᷑. Scimus em luno⸗/ I nẽ & regno præeſſe & partui. Quare & lucina dicta ẽ & re gina. Animũ trifariã partit᷑ plato:in rõnẽ: cupiditatẽ & irã. Roõni locꝰdat᷑ in cerebro tanꝗ; ĩ arce totiꝰ corꝑis. Hæc æoli noiĩie iõ figurat᷑: qm æolus & uarium ſignificat & mobilẽ & agilẽ & uerſatilẽ: quæ quidẽ oĩa rõnis ſũt munera. Ira præ/ cordia ſibi uẽdicat. Cupiditas aũt iecur. At uentis ꝑturba/ tiones ſignificari: ꝗs e ꝗq ambigat? Præterea moraliũ uirtu/ tũ formã ſiquis inꝗrat eã nullã iueniat niſi rõnem eſſe.Per/ turbatiões uero materiã. Verſat᷑ inꝗᷓ circa perturbationes morabl uirtꝰ:ꝗᷓs rõ ip̃a cohibet atq; moderat᷑. Quare nõ ab/ ſurde legimꝰ: Mollitq; aios & tẽperat iras: aios eadẽ rõne ꝓ cupiditatibꝰ poni exiſtimo qua Gανομα apud græcos: S&& animũ ſignificat & cupiditatẽ. Quis em̃ ignorat niſi tãta et rõnis uis ut ꝑturbationũ impetũ oẽm còpeſceret facile futurũ: ut ab his oẽ ſanũ a nobis cõſiliũ: oĩis recta cogitatio auferat᷑. Rexigit᷑ his datꝰ ẽ rõnis principatus ab oipotẽti deo ꝗ reꝶ oĩm & pater ẽ & creator: ea lege: ea ptãte: ut iubere ſciat: & uetare oĩa pro arbitrio iuſſuq; diuino. At ui/ de quæſo:quãta cũ breuitate & ordine oẽm ætatis hũanæ curſũ Virgilꝰ eſt cõplexꝰ. Initiũ ſumit a partu ĩfantis:ꝗ pe/ riculoſiſſimꝰ ẽ: & ei quæ parit & infanti ipſi:qui parit᷑.Itaq; turbulẽtiſſimi uẽtoꝶ flatꝰ tẽpeſtateſq; deſcribũt᷑: quæ qui/ dꝗẽ aduerſa oĩa naufragioq; obnoxia: iccirco apparẽte Ne-/ ptuno cõtinuo ceſſant: qa cũ primũ infans e matris utero ueluti enatarit: uterq; omi ꝑi culo lberat᷑. Nec em̃ abſurdũ cuiꝗᷓ uideri debet: ſi Neptunꝰ a duobus uerbis græcis peip cke nare & Wπ1d qc; uolare ſignificat deduci affirmemꝰ. Naã quãadmodũ tarditas pariẽtis ꝑiculoſa eſt: Ita celeritas Sꝑ quaſi uolatus in lucẽ leuationẽ dolorũ affert ſalutiferãq; quietẽ. Nã qc; rurſus ad æolum ſpectat ciò“Sτιιaitare ſi- gnificat & uerſare & uariare: quæ oĩa ac ſiſia bumanæ uitæ cõpetere ambigat nemo: uel æolus quaſi æonol“: hoc ẽ ui- tæ deletio. Nã Gio ‿ο uitamq; ſignificat. OXSâ uero delere. Naſcẽtibus em oĩbꝰ uitæ diſcrimen interituſq; imi- net. Infantia uero quæ in ſeptimũ uſq; annũ ꝓtendit᷑ tota in alẽdo uerſat᷑: id qce; ꝑ ſeptẽ ceruos illos:quos æneas ue/ natꝰ fingit᷑:nõ obſcure licet intelligi.Poſt infantiã pueritia —— D = . — — J ſequit᷑: quæ fabula ꝶ auditiõe admodũ delectari cõſueuit. Hinc ili captiuitas uaſtatioq; narrat᷑ & æneæ troianorũq; errores. Deinceps adoleſcẽtia ẽ᷑: quæ ꝓpter uæbemẽtiſſi- mũ ſanguĩs augmẽtũ atq; ardorẽ tota eſt dedita uoluptati bus. Vn quãta lit uis amoris: quantꝰ ignis iucũda expoſiti/ one oñdit᷑. Cõſequẽs ẽ iuuẽta laudis cupida & plane abiti oſa. Quare bonorifici ludi cũ pulcherrimis præmijs refe/ runt. Boſt iuuetã ſequit᷑ ætas grauior quæ in huiꝰ uitæ cõ⸗ ſideratiõe & in ueritatis ꝑſpicietia tota uerſat᷑. Quo factũ ẽ ut deſcẽſus adĩferos fieret: eaq; narrarẽt᷑ quæ a pythagori cis & platonicis de aĩs hoim rebuſq; diuinis diſputata fũt. Et hæc quidẽ in ſexto æneidos libro. Nam reliqui ſex libri circa uitã actiuã diſtributi: quid ad mores attinet: mirabili artificio cõplectũt᷑: ubi ꝗqᷓqᷓ multa de iuſticiæ: multa de pie/ tatis munere apparẽet: fortitudinis tñ laus imprimis floret. Et quẽadmodũ initiũ ſãũptũ ẽ a primo infãtiæ ortu: ita æta/ tis bãanæ finis ẽ mors.Itaq; nõ lepte ultimo loco ſubdidit: Vitaq; cũ gemitu fugit indignata ſub umbras. Turnus em̃ qui ſe iniuſticiæ fecerat ignauiæq; obnoxiũ: in obſcuritate noĩs morit᷑ ſempit᷑na. Aeneas uero uir iuſtꝰ & fortis quaſi numẽ indies magis atq; magis diuturnitate gliæ illuſtrat᷑. Et bæc ſũt quæ mihi ad tuas Iras in hac tꝑm difficultate re/ ſpõdenda occurrerũt. Vale ex uenetijs. xij. Kal.ianuarias. M.cccc. xxvij. ¶ Frãciſcus Philel. loanni auriſpæ ſal. NVVogd mihi gratularis de meo ĩ italiã reditu:lætor eꝗq/ dẽ meũ tibi ꝓbatũ iri cõſiliũ. Verũ in hãc diẽ fortũa õſilio nõ rndet. Nã quã mihi ſpẽ apce uenetos ampliſſimã ꝓpoſitã ſum ſecutꝰ: ea me uideo fruſtratũ iri. Itaq; me facti mei iã pœnitet:& ſi cõſiliũ nequaꝗᷓ ẽE accuſandũ.Hic em̃ di- utiꝰmihi cunctandũ nõ eſt: cui neq; ꝓmiſſa ſeruant᷑ & mor bus peſtifer quo uniuerſa ciuitas eſt correpta iminentẽ in/ terminat interitum Vale ex Venetijs. x. Kal. Ianuarias. ¶ Franciſ. Philelfus fedęrico cornelio ſal. Nam erga me ſingularẽ beniuoletia ia mitos ãnos & pſpectã & cognitãa habeo. Itaq; nulliꝰ hoĩis teſtimõio opaẽ. Qc aũt tua ola ĩ mea ptãte poſita eẽ affirmes habeo tibi grãs: qñũquidem ueluetere illo græcoꝶ prouerbio: I& I To ꝗX„w] 5ρουπmec uti nõ diſſiles. Faciat de“ ut aliqñ una es poſſimꝰ. Nã uereor fore ut lõgi diiũgamur ꝗqᷓ uelle: ita peſtifer hic morbꝰ indies magis magiſq; icrudeſcit. Ve/ rũ ubicũq; futuri ſimꝰ tui ꝓfeto erimꝰ. Interi Vale & nos ama ut facis. Ex uenetijs. vi. Kal. Ianuarias. M. cccc. xxvij. =NEFranciſcus Philelfus Gabrieli mauro ſal. Audo te mi Gabriel q& te a lrfis abdicare nolueris ut ſolet nõnulli uulgo: ubi ad gerẽdã rẽp.ſe cõtulerit. Lege ſꝑ aliquid:aut ſcribe cum tibi licet ꝑ publica munera Magno tibi cõmodo mihi crede: Ir̃æ ſũt futuræ:ſi his uti ꝓ ingenij tui magnitudĩie præſtãtiaq; uolueris. Nũc ad id qc petis. Vis em̃ ſcire qd interſit inter feciales & caduceato/ res. Feciales eos fuiſſe cõſtat apud priſcos ꝗ certa iuris ſo/ lẽnitate bellũ hoſtibꝰ indicebaãt. At caduceatores eẽ pacis legatos:dictos a caduceo quẽ manu geſtabãt: & caduceũ quidẽ ipſum Apollinem ĩueniſſe & eo donaſſe mercuriũ a quo ipſe lyra donatꝰ ſit: de qua ꝗqdẽ re apce Horatiũ mẽtio eſt in eo carmie qqᷣ incipit: Mercuri facũde nepos Atlan/ tis. Vbi etiã patet mercuriũ auctorẽ extitiſſe nõ lyræ ſolũ ſed & eloquẽetiæ & paleſtræ: & præſtigiorũ. Vale ex uene tijs pridie Kal.lanuarias. M. cccc. xxvij. Frã. Phi. Petro thomaſio philoſopho ac medico ſal. Ecte mones & ꝑamice: ut nõ uitæ minꝰ ꝗᷓ cõſtantiæ babeã rõnẽ. Fruſtra em eã eẽ cõſtãtiã: quæ ſimul cũ uita pitura ſit. At ego ut tibi uera loquar & ex animiſentẽ/ tia: nibil eſt qd malim: qᷓ me cõſtãtiſſimũ ſimulq;ʒ gratiſſimũ & eſſe & hab eri. Multa hoĩm opinioni: multa fame cõſen/ tiẽda ſunt. Nõ em̃ q interi ſit: ſed qc; exteriꝰ ſæpe hoĩes iudicãt:ltaq; qdiu mihi ꝑ hãc cæli intẽperiẽ integrũ fuerit: nõ patiar: uel ab imperitis accuſari officiũ meũ. At dixeris: — ſatis ac ſuꝑ tuo es functus officio: cũ nõ ꝓmiſſione minꝰ ꝗᷓ ſpe tua fruſtraris. Et id quoq; tibi aſſentior: uerũ nixius ur/ gendũ:quo pudor meꝰ qlios in pudorem agatuelinuitos. Itaq; rẽ mihi ꝑgratã facturꝰ es:ſi ꝗd ex te & meæ & amico/ rũ ſlimul rei Paturd excogitaris. Vale ex uenetijs.iij. No/ nas ianuarias. Anno a natali chriſtiano. M. cccc. xxviij. QFrãciſcus Philelfus Gabrielt mauro ſal. er O— — — Jle ex Venetijs idibus ianuarijs. M. cccc. xxviij. Vod ſcire a me uis: quot fuerint amicoꝶ paria pri⸗ corũ memoria maxime celebrata: ea reperio quat- tuor numero extitiſſe: Theſeum ò& Perithoũ: Achillen * patroclum: Oreſtẽ & Pyladẽ: Phytiã & Damona. Addũt etiã iuniores apud græcos Epaminundã & Pelopidã. Va/ ¶ Franciſcus Philelfus Kyriaco naconitano ſal. di. Lacuiſſe tibi lras meas & ea quæ de Virgilij marõis ſnia ſcripſimꝰ in æneida: gaudeo. Qc aũt petis:ꝗᷓ ra-/ — ne Neptunꝰ ab Ouidio naſone cognominat ſit amphi/ trites & fortuna Rhamnuſia paucis accipe. Rhamnuſia ꝗ/ dem nõ eſt fortuna: ut uulgo exponunt magiſtri ludi: ſed indignatiõis dea: quam græci tui pSει—☛ nemeſin uocãt: nã cũ narciſſus formæ bonitate abuteret᷑ ſuꝑbiꝰ: recte fin/ git᷑ eiuſmõi dea aduerſus illũ idignata iuſtis precibꝰ aſſen/ liſſe.Eſt em indignatio animi ægritudo aduerſus eũ:ꝗ bo⸗/ nis præſentibus ſit indignus. Nemeſis inꝗ indignationẽ ſi- gnificat. Rhamnuſia uero dicta eſt a Rhamus: qui ẽ atticæ uicus: ubi colebat᷑. Cuius quidẽ deæ ſimulacrũ eo in loco pulcherrimũ fuiſſe tradũt factũ a Phidia ulnarũ in altitudi- nem decẽe: illudq; marmoreum. Neptunus autem nequaꝗᷓ eſt amphitrites cognominatꝰ. Dictio illa deprauata ẽ apq Ouidiũ librariorũ inſcitia. Eſt em̃ fœminini generis: decli/ naturq; more græco. Nominatiuo amphitrite. Genitiuo amphitrites. Fingit᷑ aũt a poetis eſſe neptuni uxor. Vnde Claudianus de raptu proſerpinæ ita cecinit. Etiam nereia glauco Neptunũ gremio cõplectit᷑ amphitrite. Nã amphi trite mare ſignificat: dicta illa quidem ab εοαι1 amphi cir cum: & Ipeip trin terrere. Mare em̃ circũ ſe nauigãtis pere undi terrore inſequit᷑. Ex amphitrite aũt & Neptuno Tri/ ton natus fingitur a poetis. Si quid eſt: qc aliud a me uelis: nunꝗᷓ fruſtra requires officiũ meũ. Vale ex uenetijs quin/ to Kal.Februarias. M. cccc. xxviij. (QFranciſcus Philelfus Andreæ iuliano ſal. ximas tibi gratias habeo mi Andrea: qqd oĩbꝰ in re s mibi gratificaris. Vellẽ aũt: mibi aliqua te digna offerret᷑ ccaſio: nõ habẽdæ ſolũ ſed etiã referẽdæ gratiæ Intelligeres ꝓfecto me unũ omniũ eſſe gratiſſimũ.Itaq; eo mibi moleſtior eſt: eo inimicior præſentis peſtilẽtiæ uis: q uniuerſus populꝰ miſere uexat᷑: quo futuꝶ uideo mibi lo⸗ cũ ſublatũ iri: declarandi tibi beniuolentiſſimi animi mei. Cogor em̃ habere uitæ rationẽ. Quare hic diutius eſſe nõ poſſim: ea præſertim fruſtratꝰ ſpe:qua duct' ad uos reuer/ terã. Nec ẽ q& quẽqᷓ accuſem præterꝗᷓ cũ ſæuientem fortu nam ipſam:tum nimiã meã credẽdi facilitatẽ. Vnũ tibita/ men ꝑſuade me tuũ eſſe ſemperq; futurũ. Vale ex Vene/ tijs. i. Kal. februarias. M. cccc. xxviij. Franciſcus Philelfus Leonardo luſtiniano. ſal. Vm indies magis atq; magis Venetijs tempꝰ tero ea duẽt' ſpe: quã mihi tot litteræ tuæ cum pulcher AIrime Conſtantinopoli agerem: tanta cum charita te fideq́; promiſerant: ecce nudiuſtertius repente febris peſtifera ſeruã mibi unam adorta ẽ: quã bodie interemſit. Quo fit: ut bic mihi diutiꝰcũctãdũ non ſit.Intra qtriduũ ſũ HM hinc Bononiã uerſus abnauigaturus: ubi ſi boneſta condi/ tionem offendero: ulterius profecturus nõ ſum. Sin minꝰ “” honeſtam: ad Florentinos me recipiam. Tu ſiquid interaa . temporis me uis facturum: ſignificato litteris. Nam poſt 4 quatriduum fruſtra ad me ſcripſeris. Vale.ex Venetijs.v. lIdldus februarias. M. cccc. xxviij. ðð (ranciſcus Philelfus Franciſco barbaro ſal. DD triduũ uſq; ad ſummũ ſoluere binc decreui: idq; a nõ ſolũ quia eoꝶ mihi:quoꝶ ſpe duct'reuerterã in „Pitaliã: nibil omnino obſeruatũ iri intelligo: ueꝶetiã ꝙ peſtilẽtia iam me intra cubiculum obſedit. Heriuna mi/ bi ſerua eaq; puellula ſubito morbo & correpta & interẽ/ prtia ſepulta eſt. Quanto igitur uerſer in periculo non tela tet. Nolim: quantum in me fuerit: ante diem conſtituam a uiuis decedere: ne qui annorum numerus ſecundũ Py/ R thagoricos utroq; homiue mihi ſit explẽdus altero exple/ atur. Et ut aperti loquar: uitæ malo ꝗᷓ inani ſpei nulliq; cõ/ ſulere. Nam ſi uixero: & mibi & amicis uſui eſſe potero. In 6 morte enim boni quid inſit: minime intelligo. Vbicũq; au/- tem ſum futurus: tuus certe ſemper futurus ſum. Vale ex —, * Venetijs.iiij. Ildus februarias.M. cccc.xxvii. ¶Franciſcus Philelfus Leonardo iuſtiniano ſal. od me bortaris ne ꝓperẽ: neq; deſperẽ. Fore em̃ ut melius mibi Venetijs ꝗᷓ uſꝗᷓ gentiũ conſulat᷑. Hor taris tu quidẽ recte: modo nõ ſit precio ſpes emẽda. Qua/ re ſi ita certi quicquã intra conſtitutũ tempus allatũ fuerit ut intelligam non eſſe diutins mibi arandum littus:ſequar JIconſilium tuum uel in hoc uitæ diſcrimine. Sin aliud nihi ꝗqᷓ uerba aiaduertero: faciã ut ſcripſi ad te antea. Meq; aut ad Bononienſis recipiam: aut ad Florẽtinos. Vale ex Ve- netijs. iij. ldus februarias. M. cccc. xxviiſ. ⸗ ¶ Franciſcus Philelfus Franciſco barbaro ſe al. Go qd fore nunꝗᷓ putaui:hoc ueſperi nauim inſcen ☛ Qere inſtitui: Ferrariã uerſus nauigaturꝰ. Inde Bo/ oniã petam. Vbi ſi honeſta mihi cõ ditio ꝓpoſita fuerit: eã accipiã. Nã ſi ſecus ceciderit: concedam ad Florẽ tinos: quos audio græcæ litteraturæ atq; eloquẽtiæ impri- mis ſtudioſos. Quicquid egero ꝗprimũ tibi declarabo lit/ teris: quo meos ad me libros aduolaturos cures. His enim mihiut ſcis: admodũ opus eſt. Vale ex Venetijs ldibus fe bruarijs. M. cccc. xxVvIJl. c (ranciſcus Philelfus loanniauriſpæ ſal. 1. Fryni Bononiã mi auriſpa ſecũdis ut aiunt auibꝰ. Eo/ 4 -r (V dem em̃ die quo urbẽ ſum ingreſſus: Is aũt fuit ter/ tItilrus: ex quo a te abij: tãtus eſt cõcurſus ad me ſalu/ tantũ factꝰ: nõ ſcholaſticoꝶ & doctorũ ſolũ: ſed uniuerſæ prope ciuitatis: ut nihil neq; frequentius neq; honorificen tius dici quæat. Poſtridie uenit ad me nomine apoſtolici legati Lodouici alamandi cardinalis harelatenſis: Albert⸗ Horentinus uetuſta ac nobili natus albertorũ familia: quæ/ ſtor apoſtolicus: præclarus iurecõſultus & uir omni uirtu/ te præditus. Is ubi me perbumane & perbenigne allocu/ tus eſt: hortatur ut ſecum una ad sardinalem eam: quippe quẽ diceret eſſe percupidũ uidendi mei. Huic ego ubi ob/ temperaſſem: ad legatumq; ueniſſem: eſſemq; breuiapud W eũ:ſed nõ incõmoda uſus ora tione:tanta me is cũ hilarita te & cũ tãta uerboꝶ bonoriſicẽtia excepit: ut nibil neq; hi i poſſet. Deinde permulta eſt refero: ne uidear cuiqᷓ am/ 6⸗ ₰ 0110 EtI 6 ultro pollicitus:quæ iccirco muneri cum ſalario aureum quadringentorum quinqua/ tum uero & quinquaginta priuatim mihi legatꝰ ip̃e daturꝰ ẽ: fecitq; iã mibi quiquagita num erari: addiditqʒ alia plura dono ad uſum cultumq; domeſticum. Quare quantum li/ martias. M. cccc. xxviij. Franciſcus Philelfus Marco cannetolo equiti aurato ac iureconſulto ſal. Vibus me laudibꝰ heſterno ueſperi extuleris apꝑce præſulem hbunc noſtrũ apoſtolicũ legatum plæriq; uiri graues & amici mibi renũciarũt. Ego autẽ & ſi miratus certe non ſum: quod eũ ornaueris: qui te & amat: & obſeruat plurimũ: malo tamẽ de me poſthac partius lo/ quaris: ne te qui grauiſſimus & habearis & ſis: minus con/ at ne ſentio quidem: quæ tu tam fideter & tam amplo ore NWNaeaffirmes & prædices: ſed facis tu ſane ꝓ magnitudine: „ & benignitate animi tui: qui eos oĩs tun ſimilis eſſe iudicas: quos in amicitiã tuam admiſeris. Itaq;ʒ tibi habeo gratias: ꝙ; me tuũ eſſe dilucide cognoris. Vale Bononiæ ex ædibus noſtris. xij. Kal. Apriles. M. cccc. xxviii. — 7* ranciſcus Philelfus Ioanni auriſpæ ſal. Olluce quẽ petis: dabo ad te ꝓpedie: ea tamẽ lege: NJut cõmodato accipias non dono: hoc eſt ut cum eo Ruſus fueris mibi redendum cures. Ambroſius monachus camaldulenſis dedit ad me ſuperioribus diebꝰ litteras hu/ manitatis plenas & officij: eaſq; græco ſcriptas eloquio. &α Tiν ροασ1ρ 6β60XοοιXαα1τ⅝⅞ αXα1π11ει1ιπ pRρa His me uebeméter bortatus eſt: ut Floretiæ qᷓ bo/ noniæ eſſe malim: ſeq; daturũ operam eſt pollicitus: ut ho bitioſior.Et ne te diutius morer: ego Bononiæ ſum futurꝰ præfectꝰ annuo docẽdæ oratoriæ & moralis philoſophiæ ginta: quorum trecenti ſoluunt᷑ mibi ex ære publico: cen/ — - —— — cet ſperare qᷓ optime nobis hoc initio conſultum intelligo. Vale mi Auriſpa: & me ama ut facis. Ex Bononia. vij. Kalẽ. Jſideratũ in laudãdo iudicent. Non em̃ ipſe de me ꝓfiteor: neſtiſſima mibi cõditio offerat᷑. Ad id ego ob eam rem ni⸗/ —. — — er hil reſpondi:quod & hic ago pulcherrime: & nulla emolu menta cũ grauitate & cõſtantia cõferẽda cenſeo. Vale ex Bononia pridie nonas apriles. M. cccc. xxvViiij. Eranciſcus Philelfus. Leonardo luſtiniano ſalu. Oannes corbiciꝰ mercator florẽtinus meo noie te adibit:ut meos ſibi des ad me libros una cum rebꝰ omnibus:quas depoſui apud te. Quod ut facias: te etiam atq;ʒ etiã rogo. Nã his diutius carere non poſſum. Vale ex Bononia. x. Kalen. maias. M. cccc. xxviij. . NFranciſcus Philelfus. Antonio capanorenſi.ſal. Vod iam diu meas nullas acceperis litteras: aliud certe nihil fuit in cauſa ꝗᷓ tuũ diuturnũ ſilẽtiũ. Quo factũ eſt ut putarẽ te quærendæ pecuniæ magis ꝗᷓ colẽde amicitiæ factũ ſtudioſum. Itaq; uerebar:ſi ad te ſcri ſiſſem: ne importunus magis ꝗᷓ officioſus accederem. Nunc autẽ lecta pulcherrima tua ad me epiſtola: intellexi redijſſe iam muſas cum uetere amico in gratiã. Quarenõ poſſum non gratulari mutuæ noſtræ beniuolẽtiæ: quæ uł J abſentis uiciſſitudine litterarũ conat᷑ præſentis reddere. “ Quod quidẽ humanitatis ac benignitatis officiũ ne utiq; prætermittamꝰ: æque ſperare de te debeo: ut de me ipſo pPoſſum ĩmutabilit᷑ ꝓfiteri. Qc aũt laudas meã abitionem a Venetis: gaudeo cõſiliũ meũ ome laudari abs te uiro & optio & prudẽti mihiq; amiciſſimo Nã qc ſcire cupis ꝗqᷓ me delectat bononiẽſis mãſio: delectat ſane plurimũ. Nam d& ſimaꝶ oĩm artiũ ſtudiũ uæ Præterea qc me maxie delectat oĩbꝰ ſum gratiſſimꝰ. Faciat deꝰ ut nobis hoc gau/ dij ſit perpetuũ. Tu uale:& ſi quid eſt qce poſſim tua cauſa feribe.Ex bononia. iij.Ildus maias. M. cccc. xxviii. FPranciſcus Philelfus Nicolao fabæ philoſo- pho ac medico ſal. = Veris a me certior fieri: Vtrũ Ariſtoteles in æthi- —– cis ad nicomachũ circa principiũ primi libri ſcriptũ reliquerit apud græcos: ideo bene oſtenderũt bonũ eſſe: qc oĩa appetũt:an potius bñ oſtẽderũt ſãmũ bonũ:qqc oĩa EI appetũt. Ego aũt &ſi mibi uideor cõiectare:quid ea me ro ges: obſequar tñ uolũtati tuæ: & id quidẽ nõ ea ratione: ut ſis mineruã doceã: ſed ne uel iprudẽtior uel inſolẽtior iu⸗ dicer: ubi minꝰ ad rogata reſpõdero. Tu uero quæ ab me diſſerent᷑: cõſiderabis oĩa diligent᷑.Dein qq tibi uiſũ fuerit minꝰ recte dictũ: id mihi ut ſignifices rogo. Longe eni diſ/ cere malim: qᷓ docere: præſerti abs te eruditiſſimo grauiſſi⸗ moq; philoſopho. Omniũ primũ bæc duo audeo ꝓfit eri: nec ee uerbũ copulatiuũ ut dialectici uocant: nec itẽ ſum/ mũ eo loco apud Ariſtotelem ſcriptũ inueniri: quorũ etiã alterũ nõ ſit admodũ neceſſariũ: eẽ uero oĩno abſurdũ: ambo quidẽ hac rõne. Proponit Ariſtoteles in hoc prooæ/ mij ſui principio ea: quæ in uniuerſo æthicorũ oꝑe præce/ pturus accedit. Ea uero duo ſunt præcipua ſecũdũ dupli⸗ cem finem eorum: quæ expetũtur in uita. Quædam enim expetũtur propter ſe & propter aliud: Quiddã uero ꝓpt ſe tantũ. Sola fœlicitas ẽ: quæ expetit᷑ propter ſe. Quippe quã conſecutꝰ qui fuerit: nihil reliquũ in bonis:qd ſibi ex petendũ ducat. At reliqua bona oĩa &ſi propter ſe digna ſunt quæ expetant᷑: ea tñ natura ſũt: ut etiã eui cõtigerint einõ ſatis ſint: quo minus ali uid appetat. Nunꝗᷓ eni quie/ ſcit hbominis deſid eriũ: quoad non id fuerit adeptus: ſupra qe bonũ aliud ẽ nihil. Hoc autẽ cum ſummũ uocamus d ultimũ & maximũ bonum: tum uno communiqʒ; uerbo ur folicitatẽ uel beatitudinẽ. Recte igit Ariſtoteles in buiuſ modi ꝓpoſitiõe a bonis particularibꝰrem ipſam aggredit᷑ ut ex ijs q omniũ ultimum eſt per inductionem inferat. Quis enĩ ambigat:ſi finis cuiuſq; artis quo ad uitã actiuam appetitur: tanqᷓ bonum quoddam ipſius: & eodem modo quo ad uitã cõtẽplatiuã: finis cuiuſq; ſciẽtiæ affectat᷑:cõſen ⁶ . taneũ eſſe: ut quidam ſit finis omnium ultimu s: ad quẽ re⸗ liqui referant᷑: hoc eſt q& reliqua omnia affectent. Bonum enĩ & finis: ut noſti cõuęrtunt᷑. Actio aũt duplex eſt:inte- rior & exterior. Et intet᷑ior ꝗdẽ ea:quã græci &&nS Eid noĩiant: Nos uero ſuo proprioq; uerbo agilitatẽ: banc uos plæriq; operationẽ appellatis: aut actũ primũ: at exterion ſimpliciter actio dicit᷑: ad quã ipſam interior ueluti dux „ 1 gu ne ſe⸗ ſe 4 e — —— — — — SHS — — ad res gerendas. Idẽ etiã de electione oſtẽdit: ſecundum quã oĩs ẽ actio. Cum igit᷑ cætera bona oĩia particulareſqʒ fi- nes ad ultimũ finẽ illũ bonũq;ʒ referant᷑:ſubdidit Ariſtote/ les:non abſurde ſuꝑiores philoſophos pulchre oſtendiſſe bonũ illud ſcilicet ſummũ:qc oĩa affectant:id ẽ ad quod in feriora oĩa referunt᷑.Quare ſi ſummũ etiã appoſitũ minus fuerit:intelligit᷑.Itaq; q ꝓpoſuerat latius ac dilucidiꝰ oſtẽ/ ſurus:cõtinuo ſubijcit diterẽtiã quãdam eẽ finiũ: cum alij ſint quædã c εvτνα boc interiores actiões ſeu agilita⸗ tes tm:ut in ſpeculatiuis ſcientijs: alij præter illas oꝑa quæ-/ dã:ut in actiuis facultatibus uſu fieri uidemus: & ita multa ꝑcurrens:tandẽ docet qui ſit agibiliã omniũ finis.Nam qqæ aiunt ꝑ definitionẽ dixiſſe Ariſtotelem bonum eſſe qce oĩa appetũt:ſtulta ſane definitio uideri quæat:non ſolũ ꝙ nul la e copula hmõiĩ textu græco:ſed etiã ꝙ ea definitio non magis boni eẽt:q̃ aliarũ rerũ ꝓpe innumerabiliũ. & ſi de/ finiendi ꝑitiã tenerẽt: nunꝗᷓ in tãto uerſarent᷑ errore. Præ terea de hoĩs hono loquit᷑ Arſtoteles: ns ignis:nõ lapidis nõ pecudis. Et ita infinita ſunt quodãmodo:quæ a tuis iſtiſ philoſophis deprauant᷑: corrũpunturqʒ. Quo fit:ut eo ſis dignus maiore laude:ꝙ nullũ uelis errori locũ apud te eẽ. Cæteꝶ qd modo dicebã: hæc uelim: expẽdas argutius:q mihi ſententiã tuã liquido declares. Vale ex Bononia ex vædibus noſtris pridie Ildus maias.M. cccc.xxviiij. — (EFranciſcus Philelfus loanni auriſpe ſal. monitionẽ tuã libẽter admitto: ac ꝓbo. Idem eti am ex alijs audiui. Si res ut cœpit: proſpere ſucceſ/- tit:nuſꝗ hinc mouebo pedẽ. Sin alit᷑ acciderit: P tꝑe nauigabo.Nã neſcio ꝗd mõſtri hos inter ſe ciues alere audio. Q ne ꝗd pariat magnæ calamitatis: nõ poſſum nõ uereri. Ego aũt in omnẽ fortunã paratus ſum. Vale ex Bo/ nonia.vi.Kal.iunias.M.cccc.xxviij. ” ¶ Franciſcus Philelfus Leonardo luſtiniano ſal. Arrauit mibi Ioannes corbitius: quata me beniuolẽ .—. n tia cõplecteris: & qᷓ de nobis non modo amice:ſed etiã honorifice es locutus. Addiditq; te propediẽ effectuꝶ: ut ułuenetijſ uł patauij ꝗᷓ honeſtiſſime c polſim H quare nõ eẽ opus: ut libros ſibi meos ad me dares: cũ apd uos ſim ꝗᷓ honorificentiſſime futurꝰ. Beniuolentia tua mi/ bi certius nihil eſt. Itaq; mirandũ nõ eſt:ſi de me ſemꝑ ami ce atq; honorifice & ſentis & loqueris. Tibiq; habeo gra- tiam: ꝙ das operã & priuatim & publice: ut oẽs intelligãt me tibi eſſe cariſſimũ. De meo autem aduos reditu nibil ẽ hoc tempore quod labores. Ea enim mihi apud bononiẽ/ ſes conditio eſt: ut binc honeſte abire non liceat. Noſti tu ſane iampridem meum ingenium:ꝗᷓ pluris facio quod bo⸗ neſtum eſt: qᷓ qg utile. Itaq; rogo te ꝗᷓ poſſum diligentiꝰ ut & libros & cæteras res meas cures ire ad me ꝗᷓprimũ. Hoc mihi facere gratius hoc tempore nihil profecto potes. Va le ex Bononia Kal. iuniſs. M. cccc. xxvVIij. ¶ Franciſcus Philelfus Gaſparino bergomenſi ſal. noĩe: atqʒ ſaluere iuſſit: petijtq;ʒ:te facerem certio/ aũt ſcire de me cupiebas: iccirco paucis oñdi: ꝙ is Galeatiꝰ tũ me primũ adiuit:cũ iã eẽt equũ aſcẽſurꝰEgo ĩ itallã redij eo cõſilio:ꝛut Venetijs apud ueteres amicos uitã agerem. Exiſtimabãqʒ mibi honeſtiſſimã propoſitã eſſe fortunam: ſed mea me plurimũ fefellit opinio.Nam lõge illic erã de-⸗ ⏑ teriore futurꝰcõditione:ꝗᷓ pro pactis ꝓmiſſiſq; deberetur. Itaq; cœpi ex tꝑe cõſiliũ.Meqʒ Bouoniã recepi. Qua in ur⸗ be & ampliſſima & bonarũ oim artiũ ſtudijs munitiſſima honeſta oĩa ſecũdaq;ʒ ſunt. Id quod ex optimis filijs tuis Io⸗ anne: Auguſtino atq; Guniforto cognoſcere potuiſti. Ex ꝗ bus ipſis ego de omni re atqʒ ſtatu tuo certior factus ſum. Tibiq; plurimum gratulor:ꝙ apud eum es pricipem: quo bæc ætas nibil habet neq; illuſtrius neq; præſtantius. Vale ex Bononia pridie Idus lunias. M. cccc. xxviij. ¶ Franciſ. Pbilelfus Ambroſio monacho camalduleſi ſal. Vod me nõdũ uiſũ tãta bumanitate ꝓſequeris ut iam nõ modo diligere:ſed amare etiã uidearis: ha/ beo tibi gratiã equidem ſin gularẽ. Es eni ingenio & facili Aleatius mediolaneſis aulicꝰ ducalis me adiſt tuo Hrem quo in ſtatu eſſem: ꝗppe qui id a me intellige- re cuperes: Ago gr̃as tuæ bhumanitati: qe tã beniuole me- cũ agis. Faciſq; nibil alienũ a ſingulari meo erga te aio. Qc T & perbenigno. Quas autẽ mihi laudes tribuis: eas aſcribo bonitati & manſuetudini tuæ. Non enim is certe ſum:quẽ tanti facere debeas. Itaq; nõ poſſum te nõ exiſtimare ingẽ ti uirtute præditũ: qui ea de me prædices: quæ eẽ oportet in eruditiſſimo eloquẽtiſſimoqʒ; & ſapientiſſimo quodam uiro ac plane tali:qualẽ te iã binis litteris ꝑſpicue eẽ digno ſco.Faciat deꝰ ut aliqñ (qc tãtoꝑe deſideras) una eẽ poſſu/ mus quo: mutuo cõſpectu iucundiſſimoq; affatu uti liceat. Ad cæter a uero quæ ſcribis cõmodiꝰs dabit᷑ reſpondẽdi tẽ pus.Nã ĩ præſentia publicæ occupatiões me lõgiorẽ tecũ eẽ nõ ſinũt.Vale ex Bononia. iiij. Kal. iulias. M. cccc. xxviij Franciſcus Philelfus Antonio capanorenſi ſal. Rationẽ quã petis:dedi ad te. Miror aũt tam repẽ te ea de re apc uos rum ores ĩcrebuiſſe. Qcł aũt læ taris nomen noſtrũ iã late ꝑ italiã in oĩm ore uerſari:ne me rideas: uereor. Nõ em̃ is ſum: qui mei ipſiꝰ ſim neſciꝰ. Itaq; tibi cauẽdũ ẽ:ne aut me aut teipſũ fallas: quoꝶ alterũ iiu/ ſticiæ: alterũ aſcriberet᷑ ĩprudetiæ. Nec præterea te latet rumoribꝰ credi nõ oportere. Ego aũt quãtũ anniti potero dabo operã ne ſecũdi iſtiuſmodi rumores falſi oĩno extitiſ ſe uideant᷑. Vale ex Bononia nonis iulijs. M. cccc. xxviij. ranciſcus Philelfus Victorino feltrenſi ſaal. Riſtotelis artem ad Theodecten qc antea te mo- S iex Cõſtãtinopoli dedi ad uirũ clariſſimũ Frãciſ cũ barbarũ:ed cõſilio ut eas tibi reddẽdas curaret. Quod ab illo factũ nõ eẽ miror.Itaq; uelim: ad eũ litteras des: atqq libros repetas:quos ſi minꝰ qprimũ ad te miſerit:tunc ego iuſta utar expoſtulatione. Qck de meo ſtatu uis certior fie ri: nos hic ualemus perbelle. Suntq; nobis ſecunda omnia: id quod indies magis fortunet deus. Vale ex Bononia. iij. Kal. Auguſtas. M. cccc. xxviij. H Franciſcus Philelfus Bartholomæo fracãcçano ſal. Riplice eſſe uitã hominibus præcipue expetendã præſtãtiſſimi philoſophi tradiderũt. Cõtẽplatiõis: Actionis: Fruitionis. Cõtẽplatiua tota ẽ animi:cui ſapien/ tia dux ẽ. Actiua corpori maxime opitulat᷑: quã prudẽtia moderat᷑ & regit. Quæ uero in fruendo uerſat᷑: cam refe- iij runt ad uoluptatẽ: quæ ipſa qualis fit: difficile eſt dictu. Et ne id quidẽ mirũ: habet enĩ magnos oppugnatores. Nam qui ita ſtatuit uoluptate: ut nibil babeat cũ ratione coniun Cctũ:is ab eneruata pecude nibil differt. Sed quæ uoluptas eſt ſecũdũ honeſtatẽ: hãc nõ multo ea puto inferiorẽ ſi re/ QGe uelimus interpretari: quæ uera eſt uoluptas & chriſtia na. Eſt eni poſita & cõſtituta in ea animi fecuritate trãquil/ litateq; in qua nulli inſun t ſtimuli: nulli tumultuarij motus: D . nullæ pturbationes. Et banc quidem greci &Xια— alypi an nominant: quã nos haud abſurde appellemus indolen/ tiam. At ſunt: qui inſimulent uoluptatem eſſe ſolius corpo ris ac turpem: quaſi cum dicimꝰ: Tuæ mihi litteræ uolupta tem incredibilẽ attulerũt: nõ animũ lætari dicimꝰ: ſed cor- pus: & id turpiter. Excedat e medio i ſtiuſmodi oĩs calũni/ oſa interpretatio: & ad animũ eni & ad corpꝰrefert᷑ uolu- ptas. Nec aliã id uerbum ſignificationẽ apud nos babet: ꝗᷓ uAobpii bedone babeat apud græcos. Hedone em̃ & ani- — * T. miẽ & corporis: poteſtq; & boneſta: & turpis eſſe:ſecũdũ aut rõnis aut temeritatis uſum. Præterea æque iter animi pona uoluptatẽ reponit Ariſtoteles ac prudẽtiã & uixrtu/ tem. Nec ſane uero: ut mibi uidet᷑: inſimulãt epicurũ: quẽ uoluptariũ ac laſciuũ dicũt: cũ illũ & tẽperantẽ uirũ fuiſſe cõſtat & eruditũ & grauẽ. Cuiq; præter crebriora morda/ cioraq; cauilla: qbus in cæteros philoſophos utebat᷑ :aliud arbitror obfuiſſe nibil. Cæterũ cõſtat eũ uirũ nõ de corpo ris ſed de animi uoluptate & ſenſiſſe ò&& diſſeruiſſe. Sed ut epicuꝶ reliquoſq; illpriſtinæ antiꝗqtatis phbiloſophos:qbꝰ uerus deꝰ oĩno erat ignot⸗ :omittam“: ego eã arbitror lau/ dabilẽ uoluptatẽ & maxime expetẽdã: uæ ex intelligen tia ueritatis: & ex actiõe totiꝰ honeſtæ uitæ cõſlat᷑. Verita tem uero in ijs rebꝰ ſitã exiſtimo: quæ fũt incõ mutabiles d& æternæ. Quid aũt aliud ſit huiuſmodi præter unũ & im mortalẽ deum: baud quaꝗᷓ intelligo. Actiones uero ad ue- ritatis intelligentiã ita iudico oportere accõmodari: ut ſci amus eas oĩs ad imperiũ ſapiẽtiæ eſſe referẽdas. Sapiẽtia em̃ ſola eſt ea: quæ tãꝗᷓ regina quædam & imperatrix ſeq; ipſa cõtenta: quo rerum iſtarũ inferiorũ & tẽ poraliũ cura. 4 on⸗ ter pr⸗ uin te 4 1 1 6 . 4 — T . 1 omni ſoluta:in ſempiterni ac ſupremi illius boni lucẽ & in- un tendat & figat intutũ: cæteris moꝶ uirtutibus prudentiã tun præficit: quæ præbitoris iuſtar per ſingulas actiones ſingu ts ks pro ſuo cuiuſqʒ officio faciunda tribuat. Moralis igitur 1e/ uirtutes oĩs ad prudentiã referamꝰ: oportet: quæ rationis i eſt uirtus:at prudentiæ ſapientia dominat᷑:quæ tota eſt in i⸗ tellectus. Qui autẽ ita uixerit:qui hũc negat in ſumma uo- ls: luptate uerſari ac plane fœlicem & beatũ eſſe:is mibi non bl ſtultus modo: ſed fatuus & inſanus uidetur exiſtimãdus. , Quid em̃ huic obeſſe quæat:quo minus ſemꝑ ſit compos ſui: & nõ modo nulli ſeruiat turpitudini:ſed honeſta ſp & 2 cogitet:& loquatur:& faciat? Gratulor igit᷑ mi Fracangane . tuis laudatiſſimis uitæ inſtitutis: qui te ita contemplatiuæ . uiuẽdi regulæ dicaris: ut ab aſſiduæ actiõis morũq;ʒ uirtuti⸗ bus nunꝗᷓ abhorreas:quinpotius unus ſis: qui æque omni/ A4 bus proſis & conſilio & oꝑe atq; ipſi tibi: tamq; ibi uolupta 1 tem cenſeas eẽ maximã: ſi bonitatis tuæ participes omnis i efficias: qui ſe homines eſſe ꝗᷓ pecudes maluerint. Quos mi ego de te rumores cũ audio: audio autem quotidie: ita læ ta,. tor pro noſtra uetere beniuolẽtia: ut præ læticia uidear al- le tius attolli atq; exiliri. Quid autẽ futurum putesſi detur ſe unꝗ́: ut una eſſe poſſimus?Id uero cũ hoc tempore nobis loy ſit intercluſum:tuæ erit uel humanitatis uel officij: ut uiciſ/ ud ſlſitudine litterarũ tolla᷑ omnis corporum dijunctio. Hoc vo erit utriq; noſtrum non minus facile ꝗᷓ iucũdum. Vale ex ut Bononia Kal. Auguſtis. M. c ccc. xxvii. fFranciſcus Philelfus loanni auriſpæ ſal. l/ Ntonius capanorenſis:qui a principe lucẽſi orator en it ad uenetos:ẽ mihi ab ipſa adoleſcentia cõiunctꝰ ta tãta familiarite: ut uix mihi eiꝰ cõſuetudine ſit dulciꝰ ꝗqcꝗj. 85 Nã & patauij ante meã nauigationẽ ĩ Thraciã fuimꝰ cõdiſ n cipuli:& ea ẽ urbanitate morũq; elegãtia ut uel ipſos lapi- 2 des excitare quæatĩ amorẽ ſui. Noꝗd loquar de præſtãti ei hoĩs ingenio & facũdia: qd de liberalitate & animi gratitu diue? Dignꝰ eſt ꝓfecto quẽ ames: q& ſi feceris egregie: me 4 nõ mediocri abs te beneficio attectũ iudicabo. Vale ex Bo 1 nonia pridie nonas Auguſtas. M. cccc. xxviij. 1II. prancil: Philelfus Nicolao fabæ philoſopho ac medico ſal. Ridie idusmaias unas ad te lr̃as dedi: ꝗbꝰ ad id re/ oñderũt ſũmũ bonũ: q oĩa appetũt:an potius bonum eẽ q oĩa appetũt.Ipſe aũt reſpondiſſe memini: neq; ſummũ inueniri apud græcos: id q& fœlicitatẽ ꝑ inductionẽ ſignifi caret: nec item eẽ quod ipſum uerbum: quandam præ ſe ferre uideretur uel definitionis uel deſcriptiõis ſpeciem. Multaq;ʒ in eam rem ſum locutus: quæ tibi audio probari: utpote quæ a philoſophiæ præceptis non abhorrent. At ₰* ego ſane cupiebã te diſſerentẽ audire: quid ea de re ſenti/ rês. In præſentia uero poſteaqᷓ admiſiſſe te animaduerto: quæ ꝑ id tẽporis ſcripta ab me ſunt:illa ad te epiſtola: apte loquar ut textus ille apud græcos habet. Dicit enim: Ideo pulchre oſtenderũt bonũ qc oĩa appetũt. Noſti enim finẽ d&½ bonũ iuicẽ cõuerti. Quare cũ propoſuiſſet oẽm artem & oẽm ſcientiã: eodẽq;ʒ modo & actionẽ & electionẽ bonũ quoddam appetere: ex ijs cõcluſionẽ quãdã inducit ſupe/ rioris philoſophos pulchre oſtendiſſe uel etiam affirmaſ-⸗ ſe aut ſtatuiſſe potius bon ũ: ſcilicet illud: qe omnia appe⸗/ tunt. Nõ eni ratione ſolũ: ſed etiã ui naturæ oĩa ferunt᷑ ad finem ſuũ. Hanc autẽ propriã eſſe ac uerã Ariſtotelis ſen/ tentiã patet alio loco: cum in ſecundo magnorũ æthicorũ libro de uoluptate loquens: quam ipſam bonum eſſe uult: ita ſcriptũ reliquit ad uerbum. Propterea uideretur uide/ licet uoluptas eẽ bonũ:q hanc oĩa appetũt.Ex quibꝰ qui⸗ dem uerbis baud obſcure patet Ariſtotelẽ intellexiſſe de bono rei ſenſitiuæ: qe; non cadit neq; in ignem: neq; in lapi dem: neq; in aliud qcquã: quod ſenſu careat. Sed hac de re alias. Habes tu ſane: & qualis ſit apud græcos Ariſtote- lis te æxtus: & quo pacto intelligi oporteat. Nam reliqua tu pro ſingulari tua eruditione & ingenij ma gnitudine: ſum/ maq;ʒ prudentia ſi uniuerſum Ariſtotelis proomium dili/ genter conſiderare uolueris: dilucide perſpicies. Inuenies enĩ ex multiplicibus finibus unũ tandem offerri finem: ad ſpõderã: qc ex me quæſieras de Ariſtotelis textu Nin ꝓ œmio primi libri æthicoꝶ ad Nicomachum fi Hiã circa pricipiũ. Quæſieras em: ſit ne ĩ textu græco. Iõ bñ quem cæteri omnes ſint referendi. Vale Bononiæ ex ædi bus noſtris nonis Auguſtis. M. cccc. xxviij. Franciſ.Philelfus Pallãti Strogæ equ , iti aurato ſal. agitari ſit aggreſſus proximis diebꝰ:& quãtũ iã im/ pẽdeat naufragiũ: quia noui nõ eſſe obſcurũ tibi: illud dũ/ taxat ſignificabo:rem omnem eſſe penes cannetulos. Al/ terius factiõis principes magna ex parte uitæ magis:ꝗᷓ de/ coro conſulẽtes:urbem deſeruerũt: alij alio ſe recipietes. Nicolaus Tholentinas:quem ſub fœderibus inter paciſcẽ dum cannetuli cum magna coniuratorũ manuduẽtu Lo/ douici ſeuerinatis clam adorti: ingenti detrimento affece/ rant: Immolam fugiens contendit: ubi etiam eſſe in hanc diem cũ reliquijs exercitus narratur. Ioannes eius fili: qui a patre datus Bononiẽſibus obſes fuerat: ne quid trãſeun/ tes milites aut iniuriæ aut maleficij:in Bononienſi agro in- ferrent:poſt has perpetratas inſidias in carcerem eſt con/ iectus. Hic omnia tumultuaria ſunt atq; turbulenta. Cardi nalis bharelateſis Lodouicꝰ*: qui in hac urbe ꝓ Martino põ/- tifice maximo legatũ geſſerat: erepta ſupellectili precio-/ ſiſſima & maxima: amiſſiſq; bonis oĩbꝰ: binc abire ꝑmiſſus eſt: uel expulſus potius. Quæ ſutura ſint: ipſe coniectato. Quare ſequi inſtui adhortationẽ & cõſilium de me tuum. Haud em̃ debes eſſe oblitus:quæ mecũ nuper locutus es: cũ hac iter faciens ex brixiana obſidione uel deditiõe po/ tius in patriã reuertiſti. Si honeſta mibi apud uos cõditio propoſita fuerit:iſtuc ibo. Vale ex Bononia.iij.Kalẽ.ſeptẽ/ bres.M.cccc.xxviiſj. ¶ Frãci. Philelfus loã ni auriſpæ. ſal. nt hic oĩa ꝓcellarũ tepeſtatũq; pleniſſima ob häc reipubliæ ab eccleſiaſtica ditione defectionẽ. Deꝰ beneuertat.Bononiẽſes ipſi de ſe uiderint. Ego mi hi atqʒ rebꝰ meis oino cõſulere inſtitui. Nõ em̃ tutũ eſt mu/ ſieis inter gladios ſicaſq; uerſari. Iamciuili cruore madẽt oĩa. ullus bic ocio:nullus paci relictꝰ eſt locꝰ in tãtis diſcordia⸗ rum ſeditionũq;ʒ fluctibꝰ.Itaqʒ Forẽtiã petã: neceſſe ẽ. Nec ſum obitꝰ cõſili tui. Sed neceſſitati parẽdũ eſt. Tu ſiqd me lius habes: oſtẽde. Vale ex Bononia idibꝰ Septẽbribꝰ. M. Ononieſis huius reipublicæ ſtatus quibꝰ procellis 8 dicto illo admonemur: qm tẽpus co/ Vid ſapienti noſcedũ eſt: admittere cogimur cõditionẽ: quæ offert᷑: præſertim cũ ſubdideris fore: ut in ꝓximũ ęlle. Haud em cõſueui unꝗᷓ ſeruire nũmis: ſed ijs potius uti pro ſeruis. Verũ hæc tu pro tua benignitate ꝗ amiciſſime curabis. Ego me interim accingam itineri. Vale ex Bono nia. xiij. Kal. Octobres. M. cccc. xxviij- Franciſcus Philelfus Nicolao nicolo ſal. — re mime decreui. Itaq; ſi boc laboris ꝓ tua hũanitate capeſ ſeris: rem mihi facies nõ minꝰ gratã: ꝗ neceſſariã. Mulis mi bi ſex opus eſt. Q& precium pro conuectione pepigeris: li 6. berrime præſtabo. Quæ mihi coſmi medicis noie pollice-/ ris: & audio libent᷑:& ut ei me cõmẽdes:te rogo. Ambroſi um Monachũ: ut meis uerbis ſaluere iubeas: a te peto. Ya le ex Bononia pridie Kal. octobres. M. cccc. xxviij. Væris qd ego de uirginitate ſentiã: cũ ſint nõnulli ci: nec ullũ eius extremũ: qcè inter parũ nimiſq; uerſatur ſed cõtrariũ prorſus. Rem ſane quæris nõ paruã neq; con/ bi repetẽdũ eſt: quo non ueri annũ plus mihi ſalarij det᷑. Quare quos trecẽtos aureos mi hi recipis in hũc annũ noĩie tuæ florẽtiſſimæ reipu.iĩta mibi datũ iri uolo:ut ſine quotidianis moleſtijs ij mihi ſuis tẽpo ribus numerent. Exiſtimo tibi cõſuetudinẽ meã non eſſe ignotã: non modo fœnerari nõ didici: ſed ne parcus quidẽ? WVod ad cõſtitutũ diẽ Florẽtiæ menõ uideris: aliud nibil fuit in cauſa ꝗᷓ inopia mulionũ. Nam ſine m ulis quibus & libri && reliqua ſupellex quã ab uſq; Conſtantino poll in italiã aduexi mecũ: iſtuc cõuebat᷑: pedẽ binc moue. Franciſcus Philelfus Bartholom æo fracãgçano ſal. qui eã uirtutẽ eẽ negẽt. Nõ em̃ tẽperãtiæ eſſe ſpe / tẽnendam: ut qui cælibatũ coniugio prætaleris: nã quã in muliebri ſexu uirginitatẽ dicimus: eam in uirili nõ uirgini/ tatem ſed cælibatum prſſci uocãt: cupias pro tua in me ſin gulari beniuolentia tuã animi grauẽ probatiſſimãq; ſentẽ/ tiam meis etiã aliquibꝰ rationibꝰ cõfirmari. Itaq; altius mi/ tati minus ſatiſła ciã: ꝗᷓ tibi ho/ — mini amiciſſimo & optimo. Omniũ primũ hoc nobis ꝓpo/ — — — — — — — „— — —A Gr5r5 ſ — — —⸗ mẽ nõ aſpernat᷑. In eo eni: quod tris eſſe dicimꝰ T E — — ſitum eſſe uolo:ita cõiugiũ uirginitati ſubijci: ut paremnu merũ impari. Quæcũq; paria in arca Noe ſeruata ſunt ani malia: ea imunda fuiſſe quis ambigat? Et unus eſt deus: ò& numero deus ĩpare gaudet. Vt igit᷑ impar numerꝰ mũdus eſt:ita paria oĩa imundiciæ ſunt obnoxia. Qc etiam idem poeta Virgilius Platonẽ Pytha goricoſq; ſecutus :cũ mini/ me ignoralſſet: facit in ſeæto æneidos libro Deiphobum ta lia locutum. Ne ſæui magna ſacerdos diſcedam: explebo numeꝶ: reddarq; tenebris. Reſpondet inquã Deiphobus turbatæ Sibyllæ: ne ob præſentiã cõfabulationemq; ſuam iraſcatur: quoniam cõtinuo diſcedet: numerumq; diminu/ et:imparem ſcilicet & ternarium. Nõ enim buiuſmodi nu mmPerus conueniebat apud manes: quibus etiam dum uano gentium more ſacrificaretur: non impari: ſed parinumero aræ dicebant᷑ duæ. Nam dijs ſuperis tris aras poni mos fu/ eęgrat. Verſabat᷑ enim ſuꝑſticioſa illa gẽtilitas in eo quoq; er rore:ut & bonos quos uocabat: & malos deos uenerãdos opinaret᷑: alteros quidem ut eſſent ꝓfuturi :malos autem ne nocerent. Nonne idẽ Maro platonicus quidem Pytha goricuſq; poeta in animi quoq; partione ternario impariq; numero uſus eſt? Quid enim cum ait: Celſa ſedet æolus ar ce ſceptra tenẽs: mollitq; animos & tẽperat iras: aliud ſen ſiſſe arbitremur poetam prudẽtiſſimũ: qᷓ animi rationem culius ſedẽ in cerebro tanꝗ;ᷓ in arce eſſe uoluit: eiuſq; & cu/ piditates & iras ĩ carcere quaſi quodã ĩtra præcordia iecur gqrelegatas æoli ſceptro: hoc ẽ rõnis imperio molliendas tẽperandaſq; ſubiecit: illã quidẽ imparis numeri concluſio ne perfect am eſſe: duas partis reliquas imperfectas. To/ tũ aũt in ſe numerũ & imparẽ eſſe eundemq; perfectum. Sed quid poetarum:quid philoſophorum:quid gentilita- tis illius uane utimur teſtimonijs?« Vnde baurianno aut lo/ cupletius: aut uerius argumentum:ꝗᷓ ab eo q& & ſolum & ſemper ẽ & idem ꝑ ſe fubſiſtit? Vna e diuina eademq;ʒ ſub/ ſtãtia. Hanc in tribus æqualiter abfoluteq; perſonis ineſſe dSdae aperte dicimus: & indubitato credimus. Nam quãquã deus: qui infinitus ẽ:nullo numero capi põt: numerum ta ineſſe nu- merum quis negarit? Qc ſi eũ conſiderare uoluerimꝰ qui ſit tres: numerum nõ eẽ inueniamꝰ. Nec ſane mihi uideor ignorare eos numeros: qui ad ſeipſos recurrũt in ſuis pꝑti- t bus illis qᷓ in ſãmã redactæ fuerit ꝑfectos dici ſolitos & eos 1¹ rurſũ dici ĩperfectos:quoꝶ iſtiuſmõi ꝑtes:ubi ſil ducãt᷑:ne⸗ n queũt eoſdẽ iplere numeros:quoꝶ ipſi ſũt ꝑtes. Nã quoz 8 numeroꝶ ꝑtes etiã excedere reperiunt᷑: cũ abũdãtis:tum ( pluſꝗᷓ ꝑfectos noĩari manifeſtnm ẽ. Atꝗ in numero terna/ b rio:ob quẽ ipſũ quoqʒ Ariſtoteles diuinã ſanctificationem D nem: qce nulla ẽ ꝑte mãcꝰ:ſed plane totꝰ:ꝗppe qui & princi piũ habet & mediũ & finẽ. Ac ne in re ꝑſpicua uideri uolu iſſe: ut iuuems: argutior inſimuler:nũ ulla paris in trinitate: ß an ĩparis numeriratiõe utimur? At ut oĩs numerorũ pari⸗/ tas: ad uniꝰ eius: qc cuiꝰ numeri & principiũ ẽ & cauſa re/ fert᷑ ĩparitatẽ: ita quæq; pariũ ꝑfectio ipſiꝰ ĩparis ꝑfectioni ſubiecta ẽ ut agẽti patiẽs.Ex quo fit ut pfecktio cõiugij:q aut in remediũ incõtinẽtiæ: aut ad procreandos liberos E inuẽtũ & cõſtitutũ:lõge ſit inferior ꝑfectiõe uirginitatis & cælibatꝰ: quæ ipſa ſua quadã ui naturaq; laudat᷑: eoq; pluriſ ducit᷑:ꝙ nõ præcepti ui cogit᷑:ſed offertur ultro. Et matri⸗ monio quidẽ creſcit:ac multiplicatur hominum genus ter raq; replet᷑. Virginitatis aũt & cælibatꝰ bono chorus qua/ ſi quidam angelicꝰ augetur: cælumq; repletur. Itaq; tibi mi Fracangane non poſſum non gratulari: qui militare chriſti & uirginale ſagulum cõiugali ocioſæq; togæ ſæculi prætu liſti:qui hnmanũ oẽm fulgorem ne minima quidem corau/ ſcationis ſcintilla cãũ ſplendore cæleſtis gloriæ cõ ferendũ exiſtimaris. Induiſti te inquam Bartholomeæ mi dilectiſſi- me chriſti ueſte: & ea quidẽ ueſte: quæ uniꝰ eſt impariſqʒ numeri. Hanc ut incorruptã purãq; tueare:te nõ ſolũ hor/ tor:ſed etiã rogo. Verũ decepiſti Philelfum tuum quem olim religionẽ diui Benedicti inire cupientẽ: cum uenetijs ageret: anteqᷓ in Thracia nauigaret: ne id faceret hortatꝰ es:cũ diceres fruſtra me tam lõgũ ſtudiũ ſuſcepiſſe: ſi æta/ tẽ oẽm in tẽplo diui Georgij cognomento maioris orãdo cõtererẽ. Nec tñ accuſo iudiciũ tuũ.Ita eni uiſũ ẽ imortali uenerationeq;ʒ itroductã eẽ teſtat᷑: eã uideo ineſſe ꝑfectio/ n — deo.Itaq; ut tua tu:ita ego mea ſorte cõtẽtꝰ ſũ:quo ipſe mi hbi faueas apud ſuꝑos: ego aũt apud hoiĩes tibi. Hoc eni pa/ cto cum om nia amicis communia ſint: & cæli uterq; & ter/ ræ gloriam conſequemur. Sed tu eo es fœlicior iudican- dus: ꝙ uirt ute quadam heroica clarus eris. Nam ego ſa- tis ſim habiturꝰ: ſi coniugij lauder apud homines. Qde aũt ſcire uis: quot ego ĩ præſentia ætatis ſum ãnos natꝰ: accipe breuibꝰ. Ago ætatis ãnũ trigeſimũ:ꝗppe ꝗ natꝰ ſim anno a chriſti natali die trecẽteſimo nonageſimo octauo ſupra an nũmilleſimũ:& id ꝗdẽ ad octauũ Kal. auguſtas. De hac ur bis cõditione nihil eſt: qc; ad te ſcribã. Agitant᷑ enĩ oĩa pro cellis ac fluctibus. Nec multũ a naufragio abſumus. Vale ex Bononia nonis decembribꝰ. M. cccc. xxviiſ. M Franciſ.Philelfus Andreæ Cõſtãtinopolitano theolo, go ordis prædicatoꝶ ac Rhodiorũ archiepilcopo ſal. — Itteras tuas ex urbe Roma cũ libenter uidi: tũ lecti taui ꝗᷓ iucũdiſſimæ. Erãt enĩ nõ grauiſſimæ ſolũ:fſecd etiã locupletiſſimæ teſtes ſingularis tuæ erga me charitatis. & aũt me hortaris:iſtuc ut ꝗᷓprimũ uenia:id mi- hi hoc tꝑe nequaꝗᷓ ẽ integrũ: Nã floretinis obſtrictꝰ ſumi ã nũ docẽdi munꝰ. Nec mihi quicꝗᷓ duco honorabiliꝰ fide. Quã ſi paterer meo aliquo emolumẽto infirmam fieri:ru⸗/ mores quos increbuiſſe clariſſimos de me ſcribis apc ſum mum põtiſicẽ:leuiſſimos redderẽ ac mẽdacis. Ve cump ſtudij uacationẽ dabit᷑:ibo ĩ urbẽ Romã:& qd me mones: ꝗ diligẽtiſſime tuebor. Qñ aũt hinc mibi mouedũ ſit: non ſatis ſcio. Dominicꝰ eni Capranicanꝰ.ꝗ electꝰ firmanꝰ pro Martino ſũmo põtifice legatꝰapłſicus maximis uiribꝰ urbẽ obſidet: oppugnatq; cõſtatiſſime: nõdũ mihi cõcedere uo luit tuti itineris litteras. Quid aũt in cauſa ſit:ignoro. Tuĩ/ terea tꝑis Vale.Et qd ad tpꝑs ſis in Thraciã Ro duũue ſolu turꝰ:me tuis litteris certiorẽ facito. Ex Bononia idibꝰdecẽ bribꝰ.M.cccc. xxviij. Frãciſ.Philel. Thomæ Sarfanéſi ſal. Vam mihi rebꝰreuerendiſſimi Cardinalis tui imo noſtri cõditionẽ ꝓponis apud nobiliſſimũ iſtũ mu nificentiſſimumq; principem Nicolaum æſtenſem & ſi perutilis ẽ atqʒ honorifica: eà admittere nequaꝗᷓ poſſũ LI Sum eni florentinis obligatus annuo docendi munere: & id quidẽ ornatiſſime. Itaq; imortalis gratias uelim agas no⸗ mine meo iſti hũaniſſimo patri: cui me ſi diligẽtiſſime com mendaris: rem facies amicitia noſtra admodũ dignã. Vale ex Bononia. xiiij. Kal. ianuarias. M. cccc.xxviij. Franciſcus Phile æo fracãgano ſa l. Vo frequẽtiores eunt ad me litteræ tuæ: eo maio re afficior uoluptati.In ijs enim lectitãdis uideor & eẽ & loqui tecũ. & aũt mirari te dicis a me uoluptatẽ lau- dari: cũ a Cicerone in quæſtionibꝰtuſculanis: & in libris de inibꝰ bonoꝶ & malorũ: apprime uituperet᷑: nibil eſt opꝰ pſæpe peccat. Litigat eni de uerbo: rẽ negligit: quamꝗᷓ ne de uerbo quidem recte ſentit. Nam ꝙ uoluptas non oĩs ſit turpis: imo ſæpe etiã honeſtiſſima: cũ alia plæraq; eius ſcri ta: tũ epiſtolarum libri infinitis in locis liquido declarant. ræterea ſibonũ ẽ ſcchm Ariſtotelẽ: qc oĩa appetũt: num minꝰoĩa quæ ſenſu mouent᷑: natura appetũt uoluptatem? Qck aũt ẽ ſecãdũ naturã: num id bonũ nõ ſit? Nã de animi uoluptate: quæ ab honeſtis actiõibꝰ ꝓficiſcit᷑: quæq; ex cõ⸗ tẽplatione ueritatis & dei capir᷑ maxima: num eam quiſꝗᷓ neget eẽ bonũ:& maximũ quidẽ bonũ? At referti ſũt gra/ uiſſimorũ philoſophoꝶ libri: Ariſtoteliſq; in primis ſubtiliſ ſimis & firmiſſimis quæſtionibus: quibꝰ & probat᷑ pruden/ tiſſime: & laudat᷑ egregie uoluptas. Qua de ipſa pluribus ad te ſcriberẽ: ſi eſſem ocioſus. Sed cui eſſe ocij quicꝗᷓ poſ- ſit inter arma bellorumq; fragores? Atqui dabi᷑ tempus: ut ſpero:quo & tibi ſatiſfacia: & alioſ nõnullos iſtiuſmoõi im prudẽtia una mecũ liberabo. Nũc ignoſce breuitati meæ. Vale ex Bononia pridie Kal.ianuarias. M. cccc. xxviij. N Franciſcus Philelfus Thomæ ſarcanenſi ſal. Go mi Thoma dilectiſſime ſum Floretinæ reipu.iã Aobſtricts annuꝗ munere. Itaq; aliã nullã cõditionẽ poſſum amplecti. Quic enĩ dedecoroſius:ꝗᷓ uel eſſe uel ba beri leuẽ? Nã fidẽ minꝰ ſeruare hoĩs ẽ nõ iniuſti ſolum:ſed impij. At ſcio nõ modo Reuerẽdiſſimus pater cardinalis taus id ab me factum iri nollet: ſed nec etiam tu qui ſpecu-/ ut mireris. Nã qc Cicero in alijs reprehendit: in hoc ipſe — wi co/ uſq̃ n,/ tili en⸗/ us ol⸗ hus: iin : lum es imagoq; & probitatis & grauitatis. Vale ex Bono/ nia pridie Kal.ianuarias. M. cccc.xxviij. Franciſcus Philelfus Ioanni Auriſpæ ſal. q̃ magnanimo iſti principi Nicolao marchioni gratificari: addiſq;: ut mihi ante oculos ponã & manuelẽ noſtrũ chry ſolorã doctiſſimoꝶ uiroꝶ oĩim huiꝰ tẽpeſtatis principem: dũ uixit:& alios nõnullos eruditos ac diſertos hoĩes: quo/ rum nemo diutiꝰ potuit agere Florẽtiæ ꝓpter uarias quo/ rũdam inſidias: quorũ ĩuidẽtia terra cælũq; uexat᷑.At ego tibi paucis reſpondeo. Et oĩim primũ maximas tibi & ago & habeo gratias: ꝙ amiciſſime cõſulis rebuſmeis. Sed ꝗd mibi faciundũ ſuades? Nũ ut alicuiꝰ utilitatis gratia: q; ho neſtũ ẽ: negligã? An es oblito nibil apud me minus babere põderis:ꝗᷓ rei pecuniariæ rationẽ? Fidem dedireip.floren tinæ:quã certe iuiolate cõſtãterq; ſeruabo. Nec ulla patiar utilitatis ſpecie meæ initia hæc iuuentæ cuiuſquã leuitatis noiĩie accuſari. Inuidentiũ autẽ morſus animi grauitate atq; HHõ me facile uitaturum ſpero. Quod ſi minꝰ mi bi diu licuerit: operam dabo: ut aliorũ id culpa factũ iudi/ cetur: non mea. Vale ex Bononia Kalen. lannarias. M. cccc.xxviiij. hbanc non obſideri modo ab eccleſiaſticis uiribus: ſed die — noctuq; acerrime oppugnari. Hi primo qui reipublicæ præſunt:mihi abeundi nullã dabant facultatẽ. Qui ubi ab me multis fatigati: tum precibus: tum etiã qñqʒ conuitijs expoſtulatiõibuſqʒ eã ceſſere:tũ legatus apoſtolicꝰꝗ Mar tini põtificis maximi uicẽ ĩ caſtris gerit: Dominicꝰ caprani/ cus tuti itineris lras petẽti mihi nllo pacto i hanc diẽ tribuit lItaq; haud ſcio:ꝗd ipſe ſim facturꝰ. Verſor ꝓfecto in maxi⸗ mis aĩ curis: nec ꝗd conſilij capturꝰ ſim: noui. Niſi fortaſſe Amnas tu Auriſpa cõſiliũ meũ:qqd noli eã cõditio/ SL nẽ admittere: quã humaniſſimus cardinalis Bono/ niẽſis Nicolaus: uir ſanctiſſimus mibi proponit:ſcribiſqʒ fu turũ: ut me pœniteat mei inſtituti: ſi maluero Florentinis Franciſcus Philelfus Leonardo Arretino ſal. . VIla ego ĩ culpa ſum Leonarde arretine: ꝙ ad cõ/ ſtitutum tempus ad uos nõ ierim. Scis enim urbẽ C5 vſel. mihbi iucũdũ putes aſpectũ quotidiand gladion dc- ſeuicie cũ alijs laqis gulæ frãgunt᷑: idunt᷑ ĩ par tes:alij defodiunt᷑: alij trucidant᷑. Quid pluribus? Oĩa Pu- mano cruore madẽt. lure ne: an iniuria: nõ eſt meũ iudica/ re. Nã in ciuitate factionibꝰ ſeditionibuſq; ardẽti nibilẽ tã iniuſtũ: tam impiũ: qc' minꝰ det᷑ & pietati & iuſticiæ. Hacĩ᷑ re unũ remediũ dari poſſe itelligo: ut publicis ueſtræ reip. litt eris cõtendat᷑ ab hoc legato apoſtolico: ut me ad uos li pere ac tuto ire patiat᷑. Tuũ igit᷑ fuerit id ꝗᷓprimũ curare. Ob ſi feceris:fore certo intelligo: ut propediẽ iſtic mutuo colloquio & quotidiana cõſuetudine nobis inuicẽ uti lice/- At. Vale decus litterarũ & eloquentiæ: meq; ut facis: ama- Ezx Bononia idibus februarijs. M. cccc. xxviiij. ij obtrũcãtur: alij ſe PFPranciſcus Philelfus Gabrieli mauro ſal. u il mihi fuit iucũdius tuis litteris Gabriel mi cariſ⸗ ſime: quibꝰ humanitatẽ tuam ac morũ ſuauitatem bonitatemqʒ ingenij ita repræſentas: ut te corã aſſ picere: al loqui & cõplecti uidear. Non poſſum mihi non lætari qck ſtudijs olim meis ac lucubrationibꝰ in te adoleſcente inſti/ uendo:id me uideam cõſecutũ: ut florentiſſimus ſenatus tuus talẽ ſit uirũ te habiturus: qui & ampliſſimæ patriæ fu/- turus ſis ornamento: & amicis adminiculo atq; uoluptati. Incũbe igitur pro uiribus: teq; amplificãdæ gloriæ totum dede. 5 5 multos habiturus eſt uobiliſſimus ſenatus tuus ſimilis tui. Noui acrimoniã ingenij tui: noui magnitudinẽ animi: noui cõſilium: noui probitatem. Nihil habet tua reſ pu.te uno continentius: nibil moderatius: nihil ad omnis præclaras actiones: aut ſplendidius. aut ſtrenuum magis. Jed quid ego fruſtra ſim longior: qui ita uidear te adhor- tari: quaſi nõ per te ſatis ſis: qui & ꝓuidẽdo: &cõſultando & agendo nulli rei deeſſe poſſis? De fratris tui Dominici moribus quæ ſcripſiſti: nõ potui nõ dolere. Sed tu fer oĩa moderate: ætas eni fortaſſis eius animi acerbitatẽ aliquan do ad maturitatem agèt. Qc ſi ſecus accidat:tu teipſo con tentus eſto. Ego q& ſcire uis: bene ualeo cum uniuerſa fa- milia: migraturus breui Florentiã: ubi bonorifice & cõmo de ſum futurus. Titum Liuium meũ cõmendo tibi. Vale — ex Bononia pridie Kal. marcias. M. cccc. xxviiij. ce r Franciſcus Philelfus Leonardo arretino ſal. N Brunt ad me tandẽ litteræ ex caſtris a legato apo/ ica/ ſtolico: quibꝰ tuto hinc ad uos ire ꝑmittit᷑. Itaq; ad eti triduũ aut quatriduũ bonõia abibo Foꝶ Corneliũ uerſus. ci ita em̃ qᷓ Immolã appellare libet. Nã illud iter longe tutius i⸗ eeſt hoc tꝑe ꝓpt᷑ hoſtiũ caſtra: quæ a reliquis ꝑtibꝰ urbi ad/ Pl iacẽt:ꝗ qc recta Florẽtiã agit.lntellexi deniq;:ꝗqd ĩ cauſa fu te, erit:ꝙ bæ litteræ ante hũc diẽ mihbi negatæ ſũt. Cõſpirarãt o nonnulli ciues ac ſacerdos quidam ex ordine æternitatum e⸗ pro Martino pontifice maximo cõtra hãc rempu. Et quia 1 egatus credebat certo urbe ſe potiturũ: nolebat me binc abire. Sed ea conſpiratio & detecta eſt: & de cõiuratoribꝰ omnibus ſupplicium ſumptum. Quare legatus ſpe ſua fru ⸗ ſtratus: ultro litteras ad me miſit. Tu me inclytis principi- m bus iſtis tuo more & cõmendatũ & carũ reddito: tibiq; in al primis. Vale ex Bononia pridie nonas Apriles. M. cccc. XImmola haſce litteras ſeptimo idus Apriles ad te dedi:cũ eſſem poſtridie Florẽtiã petiturꝰ. Quid e . xxviiiſ. ¶ Franci. Philel. Frãciſco bar ſal. — tu em̃ diuti Bononiæ expectarẽ in tanta gladioꝶ ipunitate? 4 Me plurimũ miſeret illius afflictæ urbis: quæ omni facino- n rxi: omni imanitatti eſt: diritatiq; expoſita: Ilbi quicquid cuiꝗᷓ us collibuerit: licet. Nullus eſt clemẽtiæ: nullus commiſerati . oni locus. Quare & ſi nibil mibi metuẽdum erat: quippe ꝗ rel omnibꝰ eſſem chariſſimus: tamen oĩa metuebã in tanta ci- mi uium cæde. Spero mihi florentiæ fore ſecũda oĩa: ſiquidẽ . locꝰ erit doctrinæ & innocẽtiæ. Qua in urbe cũ fuero ſcri/ , bam ad te pluribus. Nũc ex itinere ꝓlixiori mihi eſſe nõ li cuit. Vale ex Immola. vij. ldus Apriles. M. cccc. xxviiij. ii EFranciſcus Philelfus Leonardo luſtiniano ſal. 8 Ripui me tandẽ ex Bononiẽſi naufragio: quo tota . Aurbs perit:petoq;ʒ Florentiã: quo ſum & honorifice dn & pulcherrimis quidem præmijs ꝓublice accerſitus. Itaq; ſ⸗ nõ mireris: ſi in ꝓræſentia paucis tecũ egi:bæc enim ex iti 2 nere ſcripſi tibi. Cũ Florentiæ mihi per ocium dabit᷑: pluri e bus tecũ agã. Interea tẽporis rogo te per hbumanitatẽé tuã — C perq; meã in te obſernentiã: ut memin eris mei: librorũq meorũ qdiligentiſſimã curam geras. Vale ex Immola. vij. idus Apriles. M. ecccc. xxvliiiſj. 11 . Cranciſcus Philelfus Marco lypomano phi/ Aoſopbho atq; iureconſ uto ſlal. 2 corqʒ florentiã. Hæc enim ex itinere ſcrip ſi tibi. Scio:malu iſſes ꝓ tua ſingulari erga me beniuolẽtia:apud uos eſſem qoptime de me meritos. Et idem ego maluiſſem. Quod fi ea manſiſſet me conditio: cuius gratia ex Thracia ad uos ſolueram:a uobis nunꝗᷓ abiſſſem. Quo factum ẽ: ut neceſ⸗ ſitatem ſequar: non uolũtatem. Vale ex Immola. vij.idus . .* apriles. M. cccc. xxviiij. . . . ¶IEhnn cſc Phileli Epiſtolarff,ler ſecundus. — probatiſſima uideri: nã & uir es optimus: & mei certe amantiſſimus. Haud enim oblitus ſum: & tinopolin nauigaturus: locutus es: & quantam mihi beni/- uolentiam oſtendiſti. At meam rurſus erga te obſeruãtiã animaduerto te memoriter meminiſſe. Itaq; maximas ba/ beo tibi gratias:quod me tanꝗᷓ in principijs animi tui inter boneſtima amicitiæ monumenta ſeruare uolueris. Mibi autem non poſſum non iure optimo lætari :ꝛcum intelligo me nõ fruſtra te meis omnac probitatẽ actionibus per/ inde atq; calcem propoſuiſſe: ad quam dirigendi ſint oës: non bene loquendi ſolgm: ſed etiam beneuiuendi co gita/ tus ac ſtudia noſtra. Quod autem me bortaris: ut romanã curiam petam: cũ ea fit ſola eruditionis & eloquentiæ do/ micilium: ad idq; omne ſtudium tuum atcq; operam polli- . ceris: & confilium probo: & adminicula tua omnia libẽter Vod me antea tuis bumaniſſimis litteris monuiſti. ut me ex Bononiẽſibꝰ fluctibꝰ in tutũ aliquem por tum reciperem: id tandem cum primũ licuit:feci.Proficiiſ Crãci. Philel. Antonio luſco ſecretario apoſtolico ſal. Katulatio tua Antoni luſce non debet mihi nõö quæ mecum olim Vicentiæ: cum eſſem conſta- 4 1 ſti. or. icl du. . 7 * . 4 l 10 ei „ ni⸗ amplector. Verum nõdum menſis præterijt: poſteaꝗqᷓ FlIo rentiam ueni. Quare neceſſe eſt: ut conſtitutum annuum tempus integre abſoluã. Quod ubi fecero:ſi mibi tua ope ra & gratia hon eſtum locum aqud pontificem maximum proponi intellexero: confeſtim in urbem aduolabo. Nam hic quantum mihi augurari iam uideor:inter Scyllam cha rybdinqʒ nawivapo. Quo fit: ut quibꝰ:aut rudentibus ma/ lam:aut anchoris nauim muniam:haud facile queam bhinc prouidere. At ego ingenuum ociũ malim: ꝗqᷓ periculoſum negocium. Nam hæc urbs non multominus ꝗᷓ Bononia fa ctionibus diſſidet:quin eo periculoſius: quo acutiora uidẽ tur mibi bominum ingenia & adnocendum procliuiora. Vale ex Florẽtia. xiij. Kal. Maias. Anno a natali chriſtiano Franciſcus Philelfus Ioanni Auriſpæ ſal. Vod ſcire cupis: nibil te cælabo. Florentia me V plurimum delectat. Eſt enim urbs: cui nibil deſit: neq; ad ædificioꝶ magnificentiã atq; uenuſtatẽ: neq; ad ci- uium dignitatem & amplitudinem. Adde:quod uniuerſa in me ciuitas conuerſa eſt. Omnes me diligunt: honorant omnes:ac ſummis laudibus in cælum efferunt. Meumno men in ore eſt omnibus.Nec primarij ciues modo: cũ per urbem incedo:ſed ipſæ etiam nobiliſſimæ fœminæ hono- randi mei gratia locum cedunt. Tantumq; mibi deferunt ut me pudeat tanti cultus. Auditores ſunt quotidie ad ꝗᷓ; dringentos: uel fortaſſis etiam amplius: & bi quidem ma/ gna ex parte uiri grãdiores & ex ordine ſenatorio. Quid multis? Omnia mihi ſecunda lætaq; ſunt. Cæterũ quo me fortunatiorẽ eſſe animaduerto: eo magis mibi metuo ab inſidijs inuidentium. Nicolaus Nicolus & Carolus arre/ tinus quotidie me publice audituri adeunt una cum alijs ciuibus.Et Nicolaus quidem: quantũ in bãc diẽ animad⸗/ uertere potui:homo eſt loquacioreſed nõ admodmm ua, fer: quippe ꝗ eęffutiat facile ac temere omnia. At Carolus ναREαυnτνο ωd.ꝶν π ͤiα dbheρHRhO„&.ο Triſtis eſt ſemper: ac loquitur nihil. Videturq;ʒ monſtri quippiam intus alere. Et ſunt: qui mihi dicant eum cauendum: eo c ij eſſe magis: quo magis ſilet: id em̃ nõ a modeſtia atqʒ uere cundia ꝓficiſci: ſed ab inuidentiæ uulnere. Ego tñ in por⸗/ tu nauigo. Leonardus aũt arretinus mibi uæbemẽter affi citur: quẽ eo puto rerum meaꝶ ſtudioſum magis fore:q& aduentu præſentiaq; mea maximo ẽ leuatus onere. Nam & Nicolaus & Carolus: qui ante aduentũ meũ illi plurimũ detrahbebant: ab omni eiuſmodi calũnia maledictoꝙ deſti tere mea cauſa: ut exiſtimat᷑ deterriti:qc uidiſſent ab me Leonardũ publice:& grauiter: & ornate: & pleno ore lau/ datũ. Coſmus medices ut bumanitatis plurimum præ ſe fert:adiſt me ꝑbumane:nec id ſemel:ſed iteꝶ atqʒ iterum: dixitq;ʒ: ſiqua mihi in re opus foret opera ſua:ne de ſe mihi deeſſem unꝗᷓ: nam ſeſe mibi defuturũ nunꝗᷓ. Pallas Stroga ſplendidiſſimus eques auratus oĩbꝰ in rebus mibi ſemper adeſt. Honoriq; & cõmodis meis oibus nõ ſeco ſtudet: ac ſi eſſem filius. Ambroſius monachus uir diſertiſſimus:& ſi me amare uidet᷑ plurimũ: tñ nõ poteſt mihi nõ ſuſpectꝰ eẽ xα1 V SNz:1ρπι½ ½ ν ν Hαοα⁵ρο οσ65ο1 Toh pP†1âρobÜν XSιαρρ⁵ 6 S XXοαρ αοαα„νυ TO A. Quæ quidẽ oratio oxSiαπAνεπι ρνX5⅛μρπυασ ρια xdi εοο50. Haberé tibi ſcribere alia: & quidẽ plura: quæ nunc cõſulto prætereo. Tu ſi quid habes de rebus orieta- libus: fac ut ſciam. Theodora te ſalutat. Vale ex florentia pridie Kal. Auguſtas. M. cccc. xxviiij. CEranciſcus Philelfus Marco cãnetulo equi⸗ ti aurato ac iureconſulto ſal. Euidear oblitus amicitiæ noſtræ:in illudq; ꝓuerbi NJum incidiſſe: quo dici ſolet: Qck abeſt ab oculo:id quoq; abeſſe a corde: uolui uerbis paucis te adire: quæ ſi diligent᷑ cõſideraueris: iudicabis nõ abſurdũ eẽ cõſiliũ me um:& ſi admonitio ẽ potius:ꝗᷓ cõſiliũ. Qui em̃ cõſulat iuue nis uiro graui & ſapieti? Videmꝰ tñ fieri ſæpe uſu:ut qui lu do calculorũ interſunt: & ſi ſpectatores ſũt:nõ colluſores: nõ nihil acutius uideãt: ꝗ ij quorũ e ludus. Quis enim igno rat uæbemẽtiore animi affectu plærũq; accidere: ut meda cio cedat ueritas honeſtaſq; turpitudini? pollet: ea reddit᷑ inſolentior: ſi minus recta utit re R/ 2 m nü ſi ne u c eli — — tatione. Ac prudẽtia quidẽ ẽ: qua reca rõ definit᷑. Hæc ue ro ita ſine uirtutã moraliũ adminiculis eſt manca: ut nirtu tes reliquæ nullæ ſunt ſine prudẽtia. Nec põt quiſꝗᷓ bene uti bonis iſtis:quæ uel corpori: uel fortunæ tribuũtur:niſi uir bonꝰ fuerit Et uir quidem bonꝰ nunꝗᷓ abutat᷑ neq; bo/ noribꝰ:neq; diuitijs: nec ullis oĩno iſtiuſmodi cõmodis: eti- am ſiid facere ipune quiuerit. At abſolua uirtute ꝗ carue/ rit: & cogitet ob licentiã: & dicat: & faciat ſecus oĩa: ꝗᷓ par ſit. Quo fieri uidemus: ut iſtiuſmodi hoĩes & ſe tandẽ per- dant & patriã. Ego ſane mi Marce nihil huiuſmodi de te uereor: nouiem moderationẽ animi tui egregiãq; E⸗ tiam. Sed cũ mecũ memoria repeto:quæ tũ anno ſuperio re perpetrari apud uos uidi:tũ deinde abſens: & audiui: audio quotidie:nõ debeo nõ metuere & tibi & tuis: ne ali- quãdo nimia iſta licẽtia & uobis oĩbus: & Bononiẽſi reip. magnã ſit cladẽ iportatura. Quid em̃ ꝑ deũ imortalẽ adeo ciuili cruore ꝑfundimini? Vos nõ alienis modocꝗᷓqᷓ nemo debet alienꝰ duci:qui ciuis ſit)ſed ne ſanguie quidem con/ iunctiſſimis parcitis: qñquidẽ eodem ordine habetis oẽs quos ulla uel minima animi offenſione oderitis. Offenſio aũt iſtiuſmõi oĩs nõ ab æmulatione uirtutis:quæ charitatẽ mutuã: nõ odiũ parit:ſed ꝙ tua bona cum uenia dictũ ue/ lim:pꝑtim ab auaricia: ꝑtim ab ãbitiõe manat. Quæ duæ ꝑ/ nicioſiſſime peſtes in ciuitate iura diuina oĩia hũanaq; per-/ uertunt. Haꝶ uos inꝗᷓ ſtimulis agitat: ꝑ omnẽ impietatem facinoris inter uos digladiamini. Et ita in oẽs ueluti debac chamini: ut ditionẽ eccleſiaſticã in truculentã imanemqʒ; tyrannida mutaueritis. Nolite obſecro ꝑ tãtã impotentia: diritatẽqʒ aĩoꝶ latius ferri. Cohibete iã tãdẽ odium recor-/ datione ciuilis ſocietatis: Inijcite frænũ iræ: pturbationi rõ dominet᷑. An illc fortaſſis eſtis obliti: Mihi uidictã & ego retribuã? At illud ſaltẽ memineritis:hodie mihi: cras tibi. Mec em̃ uos latet quanta mutabiliꝑas ſoleat eſſe fortunæ. Quonã clauo:quo rubore rotã eiꝰ ita ſiſtatis:ut uobis per/ petua ſit futura? Quo magis alludit: blandit᷑: fauet: eo fal⸗ lit de iprouiſo magis:nocetq; acerbiꝰ. Præterea ꝗbꝰ iaſon ille phæræ: aut leon: aut phalaris: aut clearchꝰ: aut Nero ðJ c iij — ₰ (ris eos 1II uel mortuꝰ nõ eſt odio? At clæmẽtia.G.Iulij Cæſaris:Iuſti⸗ cia Traiani: pietas Antonini: grauitas Ale xãdri ſeueri in dies magis magiſq; laudat᷑. Quæ ab me fidẽtiꝰ nũc ſcripta ſũt Marce uir clariſſime:bæc amici oẽs tui:quos florentiæ Prnuleo⸗ habes:&& loquunt᷑: & ſentiũt. Sed hæc a me pluri Pus fortaſſe: qᷓ oportuit. Nec em ipſe docendus es: ꝗ & iu/ recõſultꝰ: & uir ſapiẽtiſſimꝰ docere alios cõſueuiſti. Cæte- rũ uis amoris: ut hæc audacter ſcriberẽ: eſt me cohortata: quæ ſcio: ꝓ tua ſingulari prudẽtia in bonã ꝑtẽ accipies.Va le ex Floretia.iij.nonas Decẽbres. M. cccc. xxviiſ. 5 (EFranciſcus Philelfus Ioanni Lamolæ ſal. Vod fieri certior ab me quæris:ꝗqd ipſe de me ſta⸗ IAtuerim: boc ẽ mãſurꝰne ſim floretiæ in proximum annũ: an alio cõceſſurus:quid tibi reſpondeam:haud ſatis ſcio. Delectat me certe urbs:delectant ciues:delectat etiã cælũ ipſũ: qd ad præclara dexteraq; ingenia uim plurimã babet. Cæterũ terrẽt me ciuiles diſcordiæ: quas bicnõ mi noris:ꝗᷓ Bononiæ uigere:ò& indies iualeſcere magis anim⸗ aduerto. At in ciuitate ſeditioſa quæ quies: quæ tranquilli/ tas ulla cuiꝗᷓ eſſe quæat? Quin eo mihi magis hic:qᷓ Bono/ niæ ciuiles diſcordiæ metuẽdæ ſũt: q; Bonieſes tui ſibijp/ ſis nocent:peregrinis aũt fauent oẽs: At florẽtiæ ſecus oia. Accedit ad hãc diſticultatem: qd mibi paratæ ſũt priu atæ quædã illorũ ĩſidiæ: ꝗ uiꝶ hic doctũ neminẽ uellẽt quo ipſi inter luſcos oculatiſſimi uiderent᷑. Itaq; oĩno hinc mihi alio tandẽ migrãdũ ẽ:ſiuelim & mibi & rebꝰ meis ſalubrit᷑ eſſe cõſultũ. Sed qm̃ tẽporũ ẽ habẽda rõ:nũc mihi uelificandũ eſt pro uẽtorũ flatibꝰ. Quo fit: ut in ꝓximũ quoq; annum bic futurꝰ ſim. Vis aũt peſtilentiæ:qqc; noſſe uis:ia ꝓpe oĩs cõtabuit. Vale ex floretia Kal. Nouẽbribꝰ. N. cccc. xxx. N NEFrãciſ. Philelfus loanni Auriſpæ ſal. Ouerũt mibiriſum litteræ tuæ: ꝗbꝰ Maecrobiũ atq; Sdionẽ quos cõmodato acceꝑas: repeteti reſpõde-/ e tibi dediſſe dono: quo tꝑe Cõſtantinopoh ſum ꝓſece ad regẽ Romanorũ Sigiſmundu. Et ita niteris ora- torie mihi ꝓbare tuũ cõmẽetũ:ut niſi iuuenis admodũ eſſẽ me putarẽ oblitũ mei. At uereor: qm ſenectutẽ attigeris: ne⸗ ne tit uſti⸗ tiin pta tiæ luri W Lte⸗ tatr. V m tis tĩ ma mi im⸗ di ono⸗/ 17 0ia. 1tæ ſipſi alio⸗ e ndil nu 4 cis g. Hatq oe⸗ un ora⸗ eſle 1c * ⸗ — ne ipſe obliuioſus ſis factꝰ: nã ſunt ꝗ ſenectuti imbecillitatẽ memoriæ aſcribant. Ego em memorit᷑ memini: cum eſem triremẽ ꝓpe incenſurus: petijſſe te: ut duos illos codices ad reditũ uſq; meũ ex pãnonia tuæ fidei cõmẽdarẽ: tutius em̃ eos apud te futuros:ꝗᷓ domi. Cũ uero Cõſtãtinopolin reuertiſſem: tu aberas in ltalia. Q& ſi poſteaꝗᷓ in italiã redij illos ſeriꝰ repeto: nolo ob id putes me eẽ oblitũ mei.Qua/ re te rogo:ut eos iure poſtliminij uti ſinas. Q& tũ feceris: cũ liberi ad me reuerterint. Vale ex Florentia pridie Idus Septemhres. M. cccc. xxxi.. M ¶ Franciſcus Philelfus Leonardo iuſtiniano ſal. Vm memoria mecũ repeto magnitudinẽ atq; cręæ/ Abritatẽ tuoꝶ erga me meritoꝶ: nõ poſſũ nõ plane ĩtelligere me carũ tibi oli iucãũdũq; fuiſſe.Eſſe aũt hoc tꝑe baud ſane aiaduerto: adeo em̃ me ſuſpẽſũ & ancipitẽ uſq; tenet tuaꝶ intercapedo lr̃arũ:dũ nibil oino reſpondes: ut aim a me tuũ alienũ quodãmodo factũ exiſtimem. Quæ mea calamitas ſi forte accidiſſet:id q' mime oim ueli: nul- lo neqʒ errato meo nec itẽ tuo accidiſſe certo ſcio:ſed inui doꝶ dũtaxat & obtrectatorũ malignitatẽ ac ꝑfidiã in cau ſa fuiſſe nõ debeo nõ exiſtimare: nã ut inquit Sophocles. TpoG ToN S“Üεο%OριSεGοπι τπεπ Quare cũ bi uiderẽt me tua ſingulari beniuoletia atq; charitate palã gloriari: & eã ducere ꝑinde atq; cuiuſdam fœlicitatis loco:nõ potuerũt hoĩes ꝑditiſſimi ꝓ peſtifero ſuo aĩ liuore nõ uæbemétiſſi/ me dolere.In idq; maxie elaborar̃t: qꝗtũ uideor uidere: ut & αι ιρνοαα Sοαπτ κου ουDρνρο ν.νXE5ρο e VoU,ν, SXρ αεπ1π τνρ α ουπ πx0 υ . c ASε Apœ&. Quæ ꝗdé inſidiæ inuidentiũ quãta me ſolli⸗ citudine atq; moleſtia affecerint: potuiſti ex alijs nõnullis ſuꝑioribꝰ noſtris litteris liqdo ꝑſpicere. Qck aũt hoc tꝑe ali ud ad te ſcribã: habeo nihil:niſi ut te rogẽ atq; obteſter: ne obtrectatoribꝰ & maliuolis aures patefacias: ſed illũ me & eſſe & ꝑpetuo futurũ erga te Phileffum arbitreris: qnulla unꝗᷓ animi gratitudine didicit a quoꝗᷓ ſupari. Nã qu alis in te ſemꝑ fuerim:iã pridẽ & ꝑſpectũ habes & cognitũ. Vale ex florẽtia nonis lanuarijs.M. cccc. xxXi. C iiij (F. ranciſcus Philelfus Iloanni Lamolæ ſal. ſignificas: ancipites teneã: ad proximũ mẽſem iuli/- ſũ præmio aureũ trecenoꝶ quinquagenoꝶ in ſingulos an nos ꝓ toto triennio:cuiꝰ quidẽ ſtatuti tꝑis initiũ ẽ quinto/ decimo Kalẽdas nouẽbres. Qdꝗ łtꝑis curriculũ:faciat deus optimꝰ maximꝰ:ut cũ mima iuidoꝶ i me moleſtia liceat ꝑ / currere. Vale ex Florentia. Kal. Anguſtis. M. cccc.xxxi. Franciſcus Philelfus Nicolao arcimboldo iureconſulto ſal. — Xqua die te bononiæ primũ uidi:cũ legatꝰ præſtã tiſſimi Mediolanẽſium ducis philippi Mariæ illac iter faceres:tãta me tibi beniuolẽtia deuinxiſti: ut oia me tua cauſa factuꝶ libẽter ultroq; receperi. Et tu itẽ cõtra mi hi oĩa tua ſtudia: & officia es pollicitꝰ.Itaq; tẽpus obtulit:ut ipſe anteuertã: cũ anteuerti libentiꝰuellem: quip e qui hbo neſta in re oꝑa tua opeq; uti uelim. Qui meas tibi litteras reddidit: iuuenis eſt ſeneſis Aeneas Siluius noie:honeſta natus familia: mihiq; chariſſimꝰ: nõ ſolũ ꝙ annos duos meꝰ auditor fuit: ſed etiam qcł ad ingenij acrimoniam dicẽdiq; leporem attinet moribus eſt ut urbanis & cultis. Cupidita te autẽ ductus uſendi Mediolani ad uos uenit. Quid mul tis? Hominẽ tibi tãto ſtudio cõmendo:ut maiore nequeã. Quicquid in hunc uel officij:uel opis cõtuleris: in meipſũ collatum exiſtimabo. Adhortationem autem illam tuam neq; ſum oblitus: necobliuiſcar quidẽ. Quin hac ipſa de re meus Aeneans iſte tecũ uerbis meis quædam cõmẽtabitur Vale ex forentia nonis nouẽbribus. M. cccc. xxxi. Franciſcus Philelfus Antonio panhormite ſal. tuaria: plenaq; inuidiæ. Ad qc animi cõſiliũ cum multi me hortant᷑: tum Guarynus noſter imprimis. Sunt mibi Me/ diolani amici nonnulli: ſed Guarnerius Caſtellio: & Nico/ laus arcimboldus: & Aloyſius crottus omniũ primi. Cum iſtis igit᷑ uelim: de re mea aliquid cõmeteris: & qcł ipſi hãc n E aut te aut alios: quos huc diſcẽdi gratia uẽturos um maxio cũ totiꝰ huiꝰ ciuitatis cõſenſu ac ſtudio cõduẽt⸗ ☛Go mi Antoni mallẽ iſtic eſſe: ubi quietior mihbi: ut exiſtimo:uita offerret᷑:ꝗᷓ florẽtiæ: ubi oĩa ſũt tumul uli⸗ tas ul zut ul ne e/ 0/ e l I in ſententia dixerint: ad me & ꝗᷓprimũ: & qᷓdiligentiſſime pferendũ cura. Nã ſi boneſta mihi conditio fuerit oblata: eam non detrectabo. Vale ex Florentia.iij.idus lulias. M. cccc. xxxij. säs, ¶Frãciſcus Philelfus Nicolao Cardinali bononieſi ſal. Homas ſarganẽſis uir ppumanꝰ & eruditꝰ amplitu Jana tuæ ſecretariꝰ: pater clemẽtiſſime tuo noĩe lit teras ad me dedit: ꝗbus qc mihi erat ſole: ut aiunt: t clariꝰ: nõ amice minꝰꝗᷓ eloquẽter oſtẽdit: quãta ſit tua erga me charitas: dein monuit: ut tibi ſignificarem:ꝗqᷓ me Flore/ tia delectat. Præterea ſi qua in re tua oꝑa opeq; uti uelim: ſcriptorio calamo ne parcam. Te enim paratũ ſemꝑ fore ut mihi benefacias. Et habeo tibi: & ago imortalis gratias pater hũaniſſime: qc ex qua die primũ Bononiæ me uidi- ſti: ac tuã excepiſti in clientelã: te mihi patronũ ſemper: te patrẽ:te ben eſca, præſtiteris: & id quidẽ nullis meis de te meritis: ſed ſola tua manſuetudine atq;ʒ benignitate.Imita/ tus tu ſane eũ:cuius crucẽ pro ſigno geris: Chriſtum opti/ mũ: maximũ:qui ut cunctis mortalibꝰ ben efaceret:ſibijpſi nõ pepercerit. Nunc ad ea:quæ uerbis tuis mibi Thomas tuus ſcripſit:Et de florentia primũ. Quem Florẽtia minus delectarit: is certe nulla bonitate floret. Eſt eni eiummodi ubrs Florẽtia:cui tanꝗᷓ pandoræ cuiꝗᷓ dij omnes: ut ad poe tas redeam: ſinguli bona ſingula dono dederint. Nibil eni buic urbi deeſi: qc ad hũanã accedat foœlicitatẽ. Cæteꝶ in/ ter roſas etiã ſunt ſpinæ: & in terra nibil ẽ tam ex omni ꝑte perfectum: qc non aliquid habeat: qe offendit. Equidem uniuerſæ ciuitati ſum chariſſimꝰ. Meq; uiri omnes boni ac Præſtaniillimi ciues & colunt:& faciũt plurimi. Nec ẽ mi/ i apud Florentinos optandũ quicqᷓ qe ſperare nõ liceat. Vix primarij ipſi ciues in rebꝰ etiã maximis plus babẽt au ctoritatis:qᷓ ipſe ego. Omẽs mihi gratificari ſtudent: obſe/ quunt᷑ omẽs. Nihil ab me neq; mea: nec amicoꝶ cauſa fru ſtra peti᷑. Cæterũ quo magis ualeo apud Florentinos uel auẽtoritate: uel gratia: eo magis mihi cauendũ eſt: ne quid magni mali inuidia mihi aliqn pariat. Sunt enim aligꝗ fucati litteris quos mea præſentia iccirco plurimũ turbat:quod TLI ſperent:ſi ipſe abeſſem:ſeſe in maiore aliquo precio futu⸗ ros.ltaqʒ dignitati meæ clam ſemp inſidiant᷑: Qui &ſi mibi nihil obeſſe poſſunt:metuẽdũ ẽ tn. Nã ingenia florentina acerrima ſunt: & in oẽm ꝑtẽ ſtrenua. Quid multis? Niſi ad huc in ꝓximũ annum publico docẽdi muneri eſſe obſtri/ ctus operã darẽ oino:ut inuidiæ cederẽ:& in aliquẽ tutio⸗/ rem portũ ex hniuſmodi fluctibus me reciperẽ. Nã quanꝗᷓ uniuerſa me florẽtina reſpu.& diligit plurimũ: & facit ma ximi: ea tñ ẽ hoĩm natura:ut nõ minꝰ pauci atq;ʒ ibecilli no- cere poſſint:q̃ uniuerſa manus potẽtioꝶ ꝓdeſſe cuiꝗᷓ. Mi ſerent᷑ ſane oẽs: & ꝑpmoleſte ferũt:ſi cui bono uiro inferat iiuria. Succurrit aũt nemo. Nec id de ꝑegrinis ſolũ uſu ue/ nit: ſed de ipſis etiã præſtãtioribꝰ ciuibus. Sũt qui ſicarios parauerint: ꝑ quos Nicolaũ Guganũ uirum primariũ in re ublica interimerẽt. Detectis inſidijs:nõ modo nullum de Pi ſupplicium ſumptũ eſt: qui ſicarios inſtruxerunt: ſed tentatũ poti: ut Nicolaus ipſe plecteret᷑: qui & uir grauiſſi mus eſſet: & in republica potentiſſimꝰ. Na ſicarij ferunt᷑ in ſtructi a duobꝰ ſoderinis fratribꝰ Nicolao ac Thoma iuue nibus prõptis & audacibꝰ: quoꝶ pater fuerat: ut uulgo di/ cit᷑: machinatore & auctore ipſo Nicolao: publico iudicio obtruncat:qm eſſet inſimulatꝰ iniſſſe cõſiliũ:neſcio qc:ad uerſus rempu. Qui ergo ipſe minus mibi metuẽdũ putẽ:· qui & iuuenis ſim: & ꝑegrinus:& nullarũ uiriũ: cum uideã uirum tantis frætũ client elis: tantis opibus: tantis factioni/ bus in ultimũ prope periculũ adductũ: qm aduerſus ſontis cauſam pſequeret᷑. Nã alteriꝰ factionis princeps dicit᷑ Coſ/ mus medices: uir ut ſcis florentinorũ omniũ pecunioſiſſi- mus.Eoq; mihi res uider᷑ ꝑ mutua aĩioꝶ odia irritamentaq; ꝓceſſiſſe:ut nobiliſſima bæc ciuitas nõ admodũ longe ab/ eſſe poſſit in tantis ꝓcellis ac fluctibus a triſti & miſerabili naufragio. Accedit ad hãc mali ſuſpitionẽ: ꝙ bi qui liuore me atq; odio inſequũt᷑: ipſius Coſmi utunt᷑ ueluti patroci/ nio. At Coſmus ꝗᷓꝗᷓ uidesur amantiſſimꝰ men eiuſmodi tñũ uirũ eſſe aiaduerto:ꝗq & ſimulet & diſſimulet oĩa. Eſtq; uſq; adeo taciturnꝰ: ut ne ab intimis ꝗdẽ familiaribꝰ ac domeſti cis quæat intelligi.At laurẽtius huius frater ingenio eſt & II aperto: & leui: cui Coſmus &ſi uir ẽ grauiſſimus: tamen ut audio:nequaꝗᷓ audet aduerſari. Ego aũt neutrã pendeo in ptẽ. Aeque oĩibus morẽ gero.llludq; Ciceronis ſtudioſiſſi/ me tueor:nõ oportere ꝑegrinũ in aliena republica eſſe cu rioſũ. Cæterũ qm in naui obnoxia naufragio nemo põt tu to nauigare: ego hinc ꝗqlibentiſſime abfuerim. Duo in ita/ lia loca ſunt:quorũ alterutrũ nõ inuitꝰ optarẽ: Mediolanũ & Romana curia:ſiue eni apud pontificẽ maximum: ſiue apud inclytũ ducẽ Philippũ mariã mibi honeſtus daretur locꝰ: eñ nõ modo nõ reiſcerẽ:ſed cæteris oĩbus iucundiſſi- me præferrẽ: atq; amplecterer. Tenes tu pater reuerediſ- ſime & ſtudia mea oĩa:& cõſiliũ:& uolũtatẽ. Quantũ mihi prodeſſe poſſis:nõ ſum ignarꝰ. Quãtũ etiã uelis:iampridẽ expertus ſum. Quæ cũ ita ſint: clemẽtiã tuã rogo etiã atq; etiam: oroq;: ut huic meo deſiderio conſulas. Quicꝗd ipſe de me ſtatueris: indubitato ꝑſequar. Operãq; dabo:ut tua de me opinio te nũꝗᷓ fallat.Nã neq; fidei unꝗᷓ deero: neq; induſtriæ: neq; diligentiæ. Valeat qᷓdiutiſſime integritas ſanctimoniaq; tua pater clementiſſime: Tibiq; certo pſua/ de me ita eſſe in poteſtate tua:ut omia de me tibi polliceri quæas. Ex Florẽtia.x. Kal. Octobres. Anno a natali chriſti ano. M. ccc. xx piſiJ.e (ranciſcus Philelfaus Thomæ Sarçanenſi ſal. Ttuis me humaniſſimis monuiſtt litteris:ſcripſi ad reuerẽdiſſimũ cõem patrẽ Cardinalẽ tuũ:imo me um:imò noſtrũ:quæcũq; honeſte tutoq; ſcribia me pote/ rãt. Sed tecum loquar apertius:quæ tu pro noſtra uetere ſummaqʒ amieitia itaq;ʒ accipies: tractabiſq; ut magis in rẽ meam conductura iudicabis. Nemo florentiæ fuit unꝗᷓ ꝛ ut publice oẽs prædicãt: in quo uno ita: ur ĩ me uniuerſa ciui/ tas conquieſceret. Omnium in me oculi & ſermones con- uerſi ſunt. Omẽs me magniducunt. Omnes laudibus tol/ lunt ad cælum. Nemo eſt neq; ex præſtantioribus ciuibꝰ: neq; ex ipſa plebe: qui non mihi gratificetur omnia. At ipſe quo uideor beatior: eo mibi metuo magis. Quod ut mihi accidat:duo ſunt in cauſa:tum ipſa inter ſe ciuium ſe/ dſtio:quæ & maxima eſt: & periculoſiſſima: ut ex meis ad ELI Cardinalem litteris potuiſti intelligere: tum inita inuidoʒ aduerſus me cõiuratio. Nicolaum Nicolũ noſti:hic loqua/ cior eſt: & leuior. At Carolus arretinꝰ ut eſt uerſuto occul- toq; ingenio:& eo plane improbo: ita mibi clam maxime Ael inimicus.Is apud Medices plurimũ põt. Vereorq;:ne illoſ in obtrectationibus ſuis & maledictis aduerſus me exhulce/ 6 rarit.ldqʒ; ut credã:plurimæ ſũt cõiucturæ. Quare mibi tu tum non eſt inter huiuſmodi uerſari inſidias. Proinde Carx n dinalem hortare: ut ꝗᷓ celerrime põt:cõſulat rebus meis. Tu rem paucis tenes. Vale ex Florentia Kalen. Octobres N.cccc.xxxi. N¶ Franciſcus Philelfus loanni Auriſpæ ſal. 2 Vo in ſtatu poſitæ ſint res meæ:nõ eſt difficile iudi 1 catu. Vniuerſa bæc ciuitas factionibus tumet. Nec diu abeſſe põt: quin pariat maximi quippiã mali. Præterea h noſti: ꝗqᷓ mibi aduerſi ſunt. Vbiq; gẽtiũ malim eẽ:ꝗᷓ florẽtiæ. WVWale ex Florentia.iij.idus decembres. M. cccc. xxxij. N(Francilſcus Philelfus Franciſco barbaro ſal. Oſti iampridẽ:quanta mecũ familiaritate atq; be/ muolẽztia iũctus ẽ Antoniꝰ capanorẽſis. Qui quãꝗᷓ lua ꝓbitate & innocẽtia tibi debeat eẽ chariſſimꝰ: tamẽ ut mBmaeea etiã cauſa aliquid cumuli accedat ad priſtinã tuam in eum benignitatẽ: te etiã atqʒ; etiam rogo. Vale ex florẽtia P –iij. Kal. lIanuarias. M. cccc. xxxiſj. N¶Eranciſcus Philelfus a Ihi polluce meo uæbemẽter eſt opus. Itaq; rogo te aut eũ ad me ire ꝗqᷓprimũ cures.Nã illũ tibi tantiſper uſui dedi: donec abs repeterẽ. Quare fac:ne ſecundũ hac de re ad te ſcribam. Vale ex Florẽtia.iiij.Kal. lanuarias. M. cccc.xxxij. . = ——— ranciſcus Philelfus Ambroſio monacho ſal. ltteræ mibi tuæ ſempꝑ gratiſſimæ fuerũt: & in præ- ſentia:ꝗqᷓ antea longe gratiores. Indicant em̃ diluci/- de:ab quibus mibi caueſdum ſit. Verũ utar equidẽ more meo:ut & nemini noceam: & laceſſitus iniuria me uirum eſſe meminerim. Vale ex ædibus noſtris Florentiæ. xiij. kal. Februarias. M. cccc.xxxiij. Franciſcus Philelfus Thomæ ſarçanenſi ſal. Lacuerũt:quæ ſcripſiſti mihi uerbis reuerẽdiſſimi cõiſq; patris Cardinalis. Nec alice quicqᷓ habeo: qd eſpõdeã: ꝗqᷓ maturato opus eẽ. Nam hic oia ſunt turbulen ta:& mihi nequaꝗᷓ tuta. Cauſam tibi iampridẽ ſignificaui. Cura igitur:ne fruſtra mihi ſcripſiſſe iudiceris. Vale & me clæmentiſſimo patri Cardinali & cõmendatum: & carum reddito, Ex Florentia. xiij. Kal. Apriles. M. cccc. xxxiij. ranciſcus Philelfus Rarolo Arretino ſaal. Vnt nõnulli:qui me monuerint:ut mihi a te caueã. oliri em̃ te mihi:neſcio quas ĩſidias: ut qui erudi/ ione & probitate nequeas: facinore mihi noceas. Sũ eq/ dem id miratus: qe neq; deũ metuens: nec hominũ famã: tanto ſceleri te obnoxiũ ſis facturus: præſertim cum nullã habeas iuſtã aduerſus nos cauſam. Nõ em mihi uitio dan/ dum eſt:ſi te doctior exiſtimor magiſq; diſertus: ſed inge/ nio ignauiæqʒ tuæ: qui ſi ita litteris & bonarũ artium dilſci- plinæ operam dares: ut exercẽdo fœnori & flagitio: eſſes me fortaſſe multo ſuꝑior. Nam qc iactites ijs anchoris te munitũ ut nullos fluctus:nullos turbines pertimeſcas: ui/ di ego ꝑſæpe tantũ eſſe uentorũ impetũ: ut nullæ ancho- ræ:nullũ robur:nulla alia munimina ſatis ſint: quæ ualidiſſi mas etiã nauis tueant᷑:quo minus obruant᷑ fluctuũ uortici bus:ac patiant᷑ deniq; naufragium. Itaq; prudentiꝰ feceris ſi rationi malueris:q̃ perturbationi parere:quarũ altera ex cutit ex hominũ mentibus tenebras inſaniæ: perturbatio uero lucẽ ſapientiæ. Tu de me Karole nihil habes: qc; iure quæas expoſtulare. Nã neq; publice: neq; priuatim nocui tibi unꝗᷓ. Quin ut ſcis: nonnunꝗᷓ es a me pulcherrime lau-/ datus: ułtũ maxime:cũ a quibuſdã grauibus integerrimiſ- qʒ uiris eſſem cõmonefact? te mihi moliri inſidias. Id enim iccirco ab me factũ ẽ: ut aliquãdo te puderet tui:atq; reſi- piſceres. Sed quantũ poſſum augugari: tanta eſt uis morbi quo inuidẽtia te excruciat: ut nullis neq; humanitatis neq; . admonitiomis remedijs ad ſanitatem redeas. Me tñ nullæ tuæ mouebũt iniuriæ: quo minꝰ ꝑgã ſilis eſſe mei. Vale flo rẽtiæ ex ædibus noſtris idibꝰ Aprilibꝰ. M. cccc.xxxiij. LI N Franciſeus Philelfus Nicolao nicolo ſal. Go te Nicolae Nicole uel ex uſq; Conſtantino po/ li ex Chryſolora ſo cero meo ſapientiſſimo clariſſi/ moq; uiro: quo eſſes ingenio: ꝗbꝰmoribꝰ:ad unguẽ didice ram. Cũq; poſtea i Italia reuertiſſem: eadẽ ac etiam p lura: tũ ex Guaryno ueronenſi: tã ex loanne auriſpa uiris pru- dentiſſimis & apprime eruditis audierã. Nec deſtiti tñ ea præſtare oĩa:quibꝰ te mibi ſumma beniuolẽtia deuincirẽ. At nullis meis nec officijs: nec meritis potui te alium red/ dere:qᷓ eſſes && iã factus:& diuturna conſuetudine confir/ mat*: quippe ꝗ tibi magnæ laudi ducas: ſi præſtare id quæ as: ut uiri omnes docti & boni tua oꝑa & induſtria Floren/ tia extrudan᷑.Itaqʒ gloriaris & Chryſolorã Florẽtia eẽ a te expulſũ:& Guarynũ: & Auriſpã ambos turpiter eiectos. Reliquũ eſſe Philelfum unũ: quẽ aut breui exulem facies: aut male afficies. Quid iſta ſibi tua uelit oratio nõ ĩtelligo. Nõ em eiuimodi ſũt nerui tui:ut mihi quicꝗᷓ poſſis incom-/ modare. Nã q ad Florentiã attinet: ego mea ſpõte inui- diæ cædere inſtitui: non minis tuis: quinullaꝶ es uirium: nulliuſq; auctoritatis uir: nõ metu potentioris cuiuſpiam: cuiꝰ opibus audaciaq; inſanis:ſed ut uiuã ipſe mibi liber cũ muſis. Vides tu ſane: niſi penitꝰ mentis luminibꝰ captꝰ es: q unus Philelfus uniuerſæ ciuitati carus eſt & piucundus. Nibil neq;ʒ priuatim nec publice petit᷑ a me fruſtra.Si lapi/ des ipſi loqui poſſent: oẽs ĩ meaS laudes linguas ſoluerẽt. Mihi gratif̃icant᷑ oẽs:quæcũq; optarim:obſequunt᷑ oẽs:in ſeruiũt oẽs. Quis uir bonus & grauis cuiꝗᷓ aduerſet᷑ bñ ꝓ merito: ꝓmereriqʒ aſſiduiſſime ſtudẽti? Velim mihi dicas qc eſt erratũ aduerſus te meũ? Nõne oĩbꝰ in rebꝰ tibi uſq; morem geſſi? Quid habes:qc mibi des crimini? Nũ ſinis te uirum iã decrepitũ: & reꝶ hũanaꝶ callẽtiſſimũ ſeduci a uerſuta maleficaqʒ; uulpecula Carolo arretino? Nõne aiad uertis aliqñ deprauatũ ꝑditiſſimi hoĩs corruptũq;ʒ igeniũ? An pateris eũ uti te ueluti inſtrumẽto quodã furoris ſui⸗ Reſipiſce:reſipiſce tandẽ: Cõſidera ãnos tuos. Quamdiu nobiſcũ futurus es? Q& ſi nullũ putares fore diuini iudicis uel præmiũ uel ſupplicium: hominum tamen de tua uita — — I I — atqʒ moribus exiſtimatio tibi uerenda eſſet. Ego qc in me erit ut nunꝗᷓ præſtiti: ita tibi præſtabo nunꝗ: non modo ini/ micitiarum:ſed ne minimæ quidem uel ſimultatis uelindi gnationis materiam. Vale Floretiæ ex ædibus noſtris idi- bus Aprilibus. M. cccc. xxxiij. Franciſ. Philelfus Thomæ Senecæ ſal.. 7od te mibi tam ſubmiſſe per litteras commenda ris:tibiq; ut ignoſcerẽ:petieris: min ime opus erat. Nec enim te latet æquanimitas mea: & ꝗᷓ ferre ꝑfacile con ſueui hominũ iniurias: præſertim eorum: qui ſuæ non ſũt ſpontis. Ego idem erga te ſum futurus: quem es iampridẽ? ſæpe numero expertus: hoc eſt & bumanus & liberalis. Quare quocunqʒ in officio mea opera uti uolueris: ſenties eam tibi nuſqᷓ defuturam. Tuſi potes: aliquando tecum ha 7 bita: atq; reſipiſce. Vale ex Florentia. xv. Kal. Maias. M. cccc. xXXxiij. . Franciſcus Philelf us Cincio Romano: apoſtolico Secretario ſal. Vam mihi ſpem iampridem in urbe Roma coram recepiſti:ut eam mihi perducas ad finem:te etiam atq; etiam rogo .Nunqꝗᷓ mihi crede:intermorie᷑ apud me fłicium tuum. Noui bonitatem animi tui:noui integrita/ tem:benignitatem pr æſens expertus ſum. Scio: nõ falles „ opinionem de te meam. Reliquum ẽ: ut cœpta perficias. Vale ex florentia pridie Kal.maias. M. cccc.xxxiij. (Franciſcus Philelfus Coſmo medici ſal. . Mpiam illud eſſe hominũ genus arbitror Coſme ſoluitur iucundiſſimum bumanæ beniuolentiæ & amici/- ciæ uinculum. Nam ſi ex omnibus animalibus bomo ad ſo cietatem maxime natus eſt:quis illũ nõ putet ab omni na/ turæ inſtituto hũanitateq; alienũ: aĩ oꝶ& charitate côiun/ ctos:qua ſine ſocietas eẽ nulla poteſt dijũgere feparareq; conatur. Cum primũ Florentia ueni: nõ expectaſti tu tan- tis opibꝰ:tanta amplitudine uir: ut te & iuuenis: & pꝑegrinꝰ edices:quorum artibus atq; dolis labefactatur ac EI & paucis admodũ cognitus adirem prius: ut par eſſe cẽſe bam:idq; facere inſtitueram: ſed anteuertens pro tua ſin- gulari modeſtia ꝑbenigne me adiſſti: nullũq; prætermiſi- ſti munus neqʒ optimi:neq; beneficentiſſimi uiri.Ego item contra: quicquid in me erat uel obſeruantiæ uel ſtudij: id omne detuli tibi. Neq; ſum ulla in re paſſus unꝗᷓ deſidera- ri abs te officium meum. Id certe probãt cum alia permul ta mei erga te beniuolentiſſimi animi documẽta: tum plæ raq;ʒ ſcripta mea: quibus clariſſimũ nomen tuũ imortalitati apud poſteros cõmendaui. Quid enim maius munus pro dire in te potuerit: perſeuerauit ſemꝑ æquis: ut ita dixeri: lancibus citro ultroq; beniuolẽtia noſtra: donec ob peſti⸗- ſ . Cgvrſel . — lentiæ uim: qua uniuerſa bæc ciuitas cœperat laborare: Veronã tuẽdæ ualitudinis gratia cum tota familia cõceſſi ſti. Vtinam ea oĩis morbi conlapi⸗ Florentiæ muris tanꝗᷓ la byrintho quodam ſeſe occluſiſſet: neq; lõgius peſtiferum uirus ſuum emiſiſſet. Sed longe ſecus uidere uideor acci diſſe. Duo enim te ſunt ſecuti: quoꝶ animus omni eſt peſti lentia peſtilẽtior: Nicolaus Nicolus: & Carolus Arretinꝰ. Horum tu conſuetudine uſus:minus tibi cauens: ea es pe/ ſtiferi morbi contagione uſq; adeo interceptꝰ: ut iam tuæ ſpontis haud eẽ uidearis: ſed perinde atq; in poteſtate po ſitꝰ aliena:ea ſi minꝰ facias:at aſſentiaris oĩa quæ aſſen tato/ res leuiſſimi: ac facinoroſiſſiminebulones uolu erũt. An es oblitus Coſme medices: quæ mihi olim reſponderis ante tuã in urbem Veronam profectionem: quo tempore apcę te quererer & de Nicolao Nicolo & de Carolo Arretino: qꝙ mihi clam detraberent: quod multa aduerſus me confin gerent: quod nihil aliud ſtuderent: nibil molirentur accu ratius ꝗᷓ mibi incommodare atq; nomẽ obſcurare meum? Ad ea tu ſane leniter reſpondiſti ac ſubridens: non oporte re inquiens mirari me: nec ægreferre Nicolai Nicoli detra Rionem: eo enim eſſe hominem ingenio: ut neminem do ctum uirum relinquat tntactum mordacitate ſua: quiq; ne ſoli quidem ipſi parceret: utpote qui & Manuelem Chry ſoloram ſapiẽtem & ſummũ illum uirũ barbam pediculo ſam adhuc ſemper nominet: & Ambroſium monachum: ſin⸗ nſi⸗ em ra⸗ nul tti t0 : 1o cete cui magis affectus eſt:ꝗᷓ propriæ animæ: attonitum ꝑ cõtu meliam uocet:Iln Leonardũ autem Arretinum qualem ſe præſtiterit: ipſius Leonardi in eũ inuectiua teſtimonio ẽ. Quid em̃ cõmemorẽ aut Guarynũ:aut Poggium:aut Au⸗ riſpam: quos quotidie maledictis inſequit᷑. Quo quis do⸗ ctior eſt: aut eloquentior:aut eruditior: aut melior uir: eo magis Micolai conuitijs & opprobrijs ẽ obnoxiꝰ. Quare tibi ſubdidiſti:nõ modo nõ cſt dolendũ:ſed lætandũ poti/ us: ꝙ in Nicolai maledicentiam incideris. Nam quãto is te magis uituperabit:tãto apud grauis illuſtriſq; uiros lauda/ bilior ſis futurus.De Carolo aũt qc expoſtuſas nollem ti⸗ bi materiam expoſtulandi datam: idq; magis eiꝰ ꝗᷓ tua cau/ ſa. Nam ut tibi ille nibil obeſſe poſſit: cum nullam in ciuita⸗ te auctoritatem habeat: ita ſibi plurimum nocuerit:ſi Ni⸗- colai ueſtigia imitabitur. Hæc tu mecum familiariter & ꝑ- bumane locutus es. Meq; es hortatus: ut omni in re & te & tuis rebus omnibuſqʒ; non ſecus atq; meis uterer. Te enim omni in re ſemper affuturum mihi. Id quod tu certe facere nũꝗᷓ deſtitiſti: ante eã ſcilicet: quà modo dicebam: Veronẽſem ꝓfectionẽ. Te uero abſente ab urbe:ſum oĩia in republica: quæ uolui: & facile: & honorifice conſecutꝰ. Vbi aũt florẽtiã reuertiſti ijdẽ Nicolaꝰ& Carolus maiore quadã audacia aduerſus me agere ſunt aggreſſi. Nam tu- orum & Clientium: & neceſſariorũ muniti factione: tãtũ efficere potuerunt: ut publica doctorũ omniũ ſalaria dimi nuerent᷑: opinati ij ſane: ſi mibi quoqʒ ex publica mercede ſubtraheretur: fore: ut ipſe neceſſario cogerer abire Flo- rentia: ut qui ſine magno ſalario uir: qui parcere pecuniæ nunꝗᷓ didicerim: Florentiæ pro dignitate uiuere nullo pa/ cto poſſem. At hic uidere tu Coſme perſpicue potuiſti: 4 uniuerſa ciuitas me diligeret: Diminutionẽ illã conſtitutæ pecuniæ doctores oẽs tuoꝶ opera aſſenſi ſunt:ſiue id arte ſeu uero fuerit factũ: Solus ipſe rei indignitatẽ nõ admiſi. Qui mihi incõmodaſſe arbitrabant᷑: læti atq; exultantes per urbẽ ferebant᷑.Putabant hoĩes ſtultiſſimi uoto ſe poti tos: neſciẽtes eẽ uirtutẽ deniq; apud oẽs uenera bilem: & eam eſſe uim eloquentiæ: quæ in liberis ciuitatibꝰ plurimũ TI ſemper ualeat. Nondum ſecundus præterierat menſis: ex gquo per dominos & collegia: quæ uocati⸗ :doctoribꝰ præ/ mia fuerant diminuta: cum ipſe ueni in ſenatũ: ubi cũ pro re mea orationem babuiſſem: & moderatã & ſimplicem: conſurrexere nonnulli familiares: & amici tut: & quidam etiam ſanguine coniũcti: in quibus erat Iulianus medices: Auerardi patruelis tui filius. Hi ſane omẽsaperto Marte contra poſtulata mea perorarunt: quantũ potuerunt acri?* magiſq; appoſitæ. Tum ego coactus ea neceſſitate:quã mi pi res atq; ratio afferebat: nulla item circũitiõe uſus: ita egi cauſa meam: ut non modo qui erant pro repu. && decoro: fed tui etiam fere omẽs pro me occuſta ſuffragia reddide- rint. Nam cũ omnes in eo ordine ſint ſeptem ac triginta in reddẽdis ſuffragijs: pro mea cauſa fabæ nigræ trigintaqt/ tuor ſunt repertæ. Qui quidem bene ſentientiũ animus ac fauor & ſi mibi fuit honorificus: cauſam tamen præſtitit inimicis: ut ſe magis ad nocẽdum excitarent. Non multo enim poſtea ambiendo: rogando: quærendo incuſando: monendo: adhortãdo: per omne bumilimæ ſubmiſſionis mun“ tantũ ſibi apud tuos ſtudiũ uẽdicarũt : ut ſimulatiõe utilitatis publicæ uiri quattuori ut ſcis: declarati fuerint: quibus præcipuũ ius eſt permiſſum ad moderandã ubli⸗ cam omnem impenſam. liuero omnium primum alaria quæqʒ HEtteraturæ & diſciplinæ: ut rem inutilẽ & indignã omnino abrogarũt:cũ dicerent nõ eẽ tẽpus diſcendi: ſed belli gerendi. Quæ quidẽ res &ſi oĩbus bonis ciuibꝰuiſa ẽ indigna: tñ quia aiaduerterẽt: eã ꝓbari atq; laudari a tuis oĩbus: quieſcebant etiã ipſi: ue intuẽda reipu. dignitate ali quid paterent᷑ indignũ. Solus hic Philelfus in ta florenti: tam magnifica nrbe in uentus eſt: qui cauſam non publicã minꝰ ꝗᷓ priuatã ac ſuã & ſtrenue amplecteret᷑ & fortit᷑: Nã ꝓuocatione uſus ad ſapietes ciuitatis: qui uocant᷑: abroga tio ea omnis ſapienti“ ipſis pro uſitata a riſcis uſq; annis cõſuetudine demãdat᷑ publico decreto. At ijꝛ ut erant uiri grauiſſimi atq; optimi: re mature ò ꝗ̊ diligentiſſime cogni ta: ꝙ quattuor illi uiri de impenſa ſtudij litterarũ diſciplina .— rumq; liberaliĩ abrogarãt: uan eẽ atq; fatu decerneétes — „ — = — —r — . us itit lto⸗ do: onds Ntöe kint: ubl⸗ laria Ana 1tußs ent; blica Ni 9 nnis Uitt n Enn „ ine ets nõ me ſolũ: qui prouocaram: ſed etiam reliquos doctores omnis priſtinæ dignitati atq; emolumentis cum ingẽti to/ tius ciuitatis læticia ac plauſu reſtituerunt. Tum inuidẽtiũ animi ardentioribus irarum ignibus inflãmati: non clan ut antea: ſed palam: & tanꝗᷓ aperto Marte in aciem pro/ deuntes dictitare minitariq; cœperũt non oportere poſt/ bac uti magiſtratuum adminiculis aut alicuius obtentu iu ris ſed armis potius & cruore: cum ſubderent turpe eſſe principem ciuitatis ab homine peregrino totiẽs ſupera-⸗ ri. Ad quem uocant illi principem ciuitatis Coſme medi- ces? Si te unum illi non uocant: quem alium poſſint:intelli go neminem. Nam & uiri nobiles cæteri ſemper mihi fa⸗ uerunt:ac fauẽt & populus uniuerſus me plurimũ diligit. Tui uero:ſi per te licuerit:ꝛnon modo mihinon ſint aduer ſi:ſed maxime omnium propitij: id quod ex oculis ſuffra/ gijs quandoq; patuit. Quod ferrũ autem cruoremq; mi/ nentur: nulla ratione adduci poſſum: ut credam te paſſu- rum:ut quiſꝗᷓ potentia tua frætus tantum ſcelus:tãtum fa/ cinus audeat machinari. Nam ſine conſenſu tuo pugna ſit aquilæ a graculis inferenda. Non enim iſtos pluris facturꝰ ſim: ꝗqᷓ pygmæos Hercules. Ad bæc uelim tecũ animo uo- lutes:quid in Nicolao & Carolo præcipuũ uides: quapro/ pter abs te mibipræferendi ſãũt. Num ingenium: num do/ &rina:num eloquentia:num morum elegantia: num uitæ integritas? Quod ſi non ita frequẽto ædis tuas: ut iſti quo⸗ tidie faciunt: id occupationibus meis dato. Scis enim pu blico docendi muneri ſatis me facere oportere. Præterea pudor uitæ paraſitum me eſſe non ſinit. Non blandiri:nõ adulari: non aſſentari unꝗᷓ didici. Si quid me uelis facere tua cauſa:modo me feceris de tua uoluntate certiorem:fa ctum puta. Nihil profecto fruſtra iuſſeris. Et prius qᷓ ueniſ ſem Florentiam: diligebam te plurimum. Et Florentiam poſteaqᷓ ueni in hanc uſq; diẽ nullã prætermiſi unqᷓ officiũ amoris ſũmi erga te mei.Itaq; ro gob p tiaris cuiuſqᷓ inuidentiam plus apud te ualere: ꝗᷓ meam in te & fidem: & obſeruantiam. Vale Florentiæ ex ædibus noſtris Kal. Maijs. M. cccc. xxxiij. e atq; obſecro: ne pa- 2 Ere mea te multũ habuiſſe ſermonẽ cũ uiro clariſ- ſimo Coſmdo medice: & eũ de me amiciſſime ſenti/- re uæbemẽter gaudeo: præſertim cũ tibi ut ſcribis: ſanctiſ/ ſime receperit mibi nõ mõ nõ eẽ formidandũ mali quicꝗ: ſed ne cauendũ quidẽ. Nõ em poterã nõ ſubuereri: neꝗd aduerſus me inſidiarũ inſtrueret᷑. Veꝶ miror: quid laurẽ/ tius coſmi frater: quotiens in me incidit: ſemꝑ obliquat fa/ ciẽ: ſalutatuſq; a me: reſpõdet oĩno nibil. Sed qm Coſmi fi de debet mihi certiꝰ eẽ nibil: aliorũ mores ferã æquo aio. De diogenis aũt laertij uerſibꝰ qe perurbane expoſtulas: ne mihi ſuccẽſeas: rogo.Nam ꝑtim occupationibus meis: partim animi moleſtia ob cõtinuas inuidoꝶꝶ in me inſidias factũ ẽ: ut uerſus illos latinos facere:ut iuſſeras:diſtulerim in hanc diẽ: Sed gerã ꝓfecto morẽ uoluntati tuæ: idq; pro pe diẽ. Diodorum ſiculum ad te dedi. Vale florentiæ ex ædibus noſtris. vi.nonas Maias. M. cccc. xXxiij. Franciſcus Philelfus Bornio ſalæ iurecõſulto ſal. lo inter ancipites æſtuãtiſq; ꝓcellas: & turbulẽtiſſimos flu Rus. Exiſtimarã Bononiã ſolã ciuilibꝰ factionibꝰ diſſidere. Sed florentia longe magis diſcordijs ac ſeditionibꝰferuet Vtinã buc aut ueniſſem nunꝗᷓ: aut abire liceret ꝓ dignita/ te. Sed neutrũ mihi integrũ eẽ uideo.Nunciꝰ mihi fuit im pedimẽto:quo minꝰ tibi potuerim oia explicare.lgnoſce: ac Vale. Ex florẽtia. v. nonas Maias M. cccc. xxxiij. Franciſcus Philelfus Franciſco barbaro ſal. cepiſſe te mibi nõ cõmode eẽ floretiæ: ita ẽ ſane Aut accepiſti. ldq; qc recte auguraris: nulla mea cul/ ciam meis litteris certiorẽ. Nã totũ hũc annũ id q ꝑmole ſte fero:obſtrictꝰ ſum repu.florẽtiæ. Occupationes meæ faciũt: ut tecũ hoc tpe longior eſſe nequeam. Vale ex flo⸗ rentia.v.nonas Maias. M. cccc. xxxiiſj. ¶ Franciſcus Philelfus Leonardo luſtiniano ſal. (EFranciſcus Philelfus Ambroſio monacho ſal. . Tte & uniuerſam familiã tuã: imo noſtrã ualere ꝑ/ Abelle:libenter accipio: atq; deũ oro:ut ita qᷓdiuitſſi/ me babeas. De me aũt qc ſcire cupis: in freto nauigo ſicu/ pa. Ad uos aũt redire nõdũ mihi ẽ itegrũ. Cũ licebit: te fa- — in 6 — — Audariabs te uiro amiciſſimo eodẽq; & ſapiẽtiſſi⸗ mo & optimo cõſiliũ meũ qc; me tãde ex urbe Flo Etia tanꝗᷓ ex officina ſicariorum eripuerim nõ de-/ beo non lætari. Ac feci id ſane tẽpeſtiue: Nam ſi ad reditũ Coſmi medicis in tãta gladiorũ ipunitate cõtinuiſſem me Florentiæ: actũ eẽt & de muſis & de Philelfo: Si em qua tẽ peſtate minus uiriũ habeat Coſmus:impune ſicarius ẽ pa/ ratus qui me trucidaret:quid factũ tum foret: quo tempo/ re eiectis oĩbus uiris optimatibꝰ:oẽ ius reipublicæ ad unũ Coſmũ delatũ eſt. Sum autem nũc Senæ inter bumanos atq; bonos uiros: Apud quos mihi conditio pro temporũ fortuna ſatis honeſta eſt. Soluunt᷑ em mibi quotannis ex ære publico aurei quiquageniac treceni: quadringẽti quĩ/ quaginta in hunc annum mihi Florentiæ fuerant conſtitu ti: ſed malo minorem pecuniã quiete & ſine uitæ diſcrimi/ ne:qᷓ multo maiorem inter gladios & uenena. Væ urbi illi: quæ tãto ampliſſimoꝶ ciuiũ ſplendore orbata eſt. Quod aũt me hortaris: ut ad uos me recipiam:cõſiliũ de me tuũ & probo & laudo:id qcł etiã ſequar:cũ honeſte fieri a me poterit.Nunc em̃ haud licet:Na bienniũ Seneſibꝰ ſum ob ſtrictus. Vale ex Sena pridie Kal. Februarias. Anno a chri ſti natali.M. cccc.xxxv. UUÿð ¶Franciſcus Philelfus Leonardo arretino ſal. Apus Caſtelliunculus auditor & famtiliaris meꝰ re/ unciauit mihi tuo noie abitionem iſtinc meam & permoleſte tuliſſe te: quoniã priuatus eſſes iucundiſſima noſtra conſuetudine: & rurſus probare: quia iſtic eſſe non poſſem ſine certiſſimo uitæ periculo: adeo quoſdam aiad/ uerteras iuidiæ flãmis aduerſus me indies magis magiſq; æſtuare. Vtrũq; certe qc; mihi ſignificaſti ͤPpræ ſe fert ꝑſpi- cuum argumentũ ſingularis tuæ beniuolẽtiæ erga me. At ego ſane mi Leonarde:quãꝗᷓ libenter agebam florẽtiæ cũ ob alias plæraſq; cauſas: tũ etiã proꝑter te eruditiſſimũ ò optimũ uirũ: tn eo magis æquo aĩo orentia careo: quod inter iſtos flores multæ uiperæ deliteſcũt: & exæ quidẽ ue/ nenoſæ ac peſtiferæ. Nec em te latet: quãta moderatione animi: quanta etiam patiẽtia ſemper tulerim inimicorum d tij II inſidias. Itaq; ne ſemꝑ impendenti naufragio ſubiacerem: ex iſtis quotidianis & turbulentiſſimis fluctibus in ꝓximã Senæ urbis ſtationẽ banc me recepi: ubi tãdiu futurꝰ ſum E. donec aliquis ſecundior flatus in tutiorẽ portũ aliquẽ me cõuexerit. Nam ne hic quidẽ ſatis tuto me agere poſſe ui/ deo propter iſtorũ propinquitatẽ: quibus uitã meã odio e aiaduerto. Sed hac de re ſatis. Tu uelim me facias cer/ tiorem de omni tuo ſtatu. Vale ex Sena.iij.idus Apriles. M. cccc. xxxvi. Franciſcus Philelfus Alberto Sancario ſal. Trecte quidẽe tu mi Alberte pera mice facis: qcł de me nũꝗᷓ deſinis aliquid cogitare & agere: quod bohorificũ mibi & fructuoſum ſit. Conditio: quam mibi p⸗ ponis nomine tuæ florentiſſimæ reipublicæ: talis eſt: ut ea non modo nõ improbem: ſed & probẽ potius & laudem. Cæterũ breui reſpondebo tibi. Vale ex Sena pridie idus Apriles. N. cccc. xXXNI. . –NFranciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. — llentium tuũ tam diuturnũ tanq; inuſitatũ ſuſpici/ onẽ mihi affert: neſcio quã. Itaq; ſi tibi bñ eſt: ut & uolo: ſcribe ad me ꝗprimũ: quo tecũ una gaudeã. Oopto Ein ſecus ẽ: id q minime omniũ uelim: ſcribe etiam mibi qhuo tibi cõſilio ſaltem prodeſſe poſſim. Vale ex Sena pri/ die idus Apriles. M. ccec. xXX. ranciſ. Philelfus loanni franciſco gallinæ ſal. Im ſuꝑpioribus dieb⸗ ſpledidiſſimus eques auratꝰ Petrus Michael Senenſiũ legatus iſtinc Senam re uertiſſet: Barnabas bumanꝰ ac modeſtus iuuenis: qui cum illo Mediolanũ petieakmibi uerbis tuis renũciauit: bono ducia. Fore em̃: ut ad pauciſſimos uſq; di/ es tua & bumanitate & opera: qc maxime ſemꝑ cõcupie/ ram atq; exoptarã: tãdẽ aſſequerer. Pergratũ em eẽ deſi/ deriũ ſtudiumq; meũ ma gnanimo iſti inuictiſſimoq; prin⸗ cipi.Fuit profecto mihi buiuſmodi nuncis iucundiſſimus. Expectaui igit eSbluſculos dies: rurſuſq; expectarẽ: ſi uel per inimicorum Horentinorumq; inſidias: uel per calami/ — tates temporum liceret. Sed uides tu: quãta arte quib uſq; ut eſſem aio ac W èꝰò — „ na me u/ lo en⸗ t & ei- ibi⸗ , mte c. n di⸗ je/ l/, s. nel wi/ — -— ss conatibus bi perditiſſimi & facinoroſiſſimi homines:ꝗ flo rentiæ tyrannida nũc gerunt:cũ alijs uiris optimatibus ꝓp/ ſcriptis omnibꝰ:tum mibi imprimis uitã eripere moliũtur. Qcł eo faciliꝰ ſibi factu fore arbitrant᷑:quo propter loci ꝓ/ pinquitatem me oportuniorem babent: in quem deſæui- Ent.Mouet me ſecundo loco non minus aeris inclæmen/ tia: quæ indies magis atq;ʒ magis cũ multoꝝꝶ ꝑnicie & inte- ritu increbreſcit: incrudeſcitq;. Fuerit igitur humanitatis tuæ: ut quod mibi iampridem hac iter faciẽs coram rece⸗- peras: nuperq; uel nixius confirmaſti: iam tandem perſol⸗ uas. Nam quanꝗᷓ munificentiſſimus iſte princeps ꝗpluri⸗- mis abundat & prudentibus & eruditis uiris: tamen fide-/ li& innocenti deeſſe nemini poteſt apud eum locus. At/ qui ſi is unus eſſem qui pro uoluntate iter capere atq; ex/ pedire poſſem: aduolaſſem ad uos iam pridem. Sed quæ alijs uoluptatẽ afferre cõſueuit: familia mibi hoc tempore ſollicitadini eſt. Nam neqʒ hanc deſerere debeo:neq; me/ cũ ſine certa ſpe poſſam adducere. At ne dubitẽ quidẽ: ſi quid accuratius elaboraris futurum: ut & ꝗprimũ & recte huic meæ pientiſſimæ uoluntati tuo beneficio mos gera- tur.Id aute æque te uelle pro tua humanitate ac poſſe ex- ploratiſſimum habeo. Proinde reliquum eſt: ut curriculo tranſigas:oĩnoq; cõficias quod cœpiſti. Hac una re me ti⸗ bi ſummo & imortalimunere deuinxeris: & animum in te meum nõ ingratum experire. Pudet me profecto hac de re pluribus ad te ſcribere:ne de tua uel beniuolẽtia in me: uel beneficentia erga omẽs diffidere uidear. Sed quæ me urgent:intelligis. Rogo te ætiã atq; etiã: ut quicquid in me officij collaturus es: es autẽ plurimũ: breui id conferas:& cũprimũ facultas datur. Facultatẽ uero nõ minus conſiliũ & iuduſtria ꝗᷓ aut tempus offerat:aut locus.Et hac de re ſa tis. Erit cũ Pe litteris ſatyrica quædam exhortatio uerſi⸗ bus a me ſcripta ad inclytũ iſtũ principem pro Genuenſi⸗/ bus & exulibus Florẽtinis. Hanc uelim: cures is: aut intel/ ligat:aut ſaltẽ uideat.Nec em dubito: quã uiderit: daturũ etiã operã: ut intelligat. Vale ex Sena idibꝰ Aprilibꝰ. An- no a Chriſti natali die. M.cccc.xxxyvi. d i 5 = * Franciſcus Philelfus Antonio panbormitæ ſal. Erentiũ: quẽ eſſe apud me uoluiſti:illi ad te dedi: (cui tu plitteras dari iuſſeras. Lucretiꝰ: quẽ tantope Hagitas: ſime eſſet:cõtinuo ad te iret. Sed de re aliena ir/ requiſito dño:nibil mibi agendũ exiſtimo. At non requiſi⸗ ui modo: uerũetiã rogaui: atq; oraui dominũ eiꝰ Codicis: ut ſin eret me in re ſua liberalẽ eſſe.Sa xei eſt capitis ac pla⸗ ne inexorabilis. Naullo pacto induci põt: ut Neapolin Lu/ cretius nauiget: ueritus ne qui ob poculũ amatoriũ furue- rit:rurſus ſirenis parthenopes uenefico interceptus: inſa- niat. Vale ex Sena. iij. idus Octobres. M. cccc. xxxVi. Frãciſ. Philelfus Petro perleoni ſal. dicit. Vas unas dediſtiad me litteras: eo iucundiꝰlectita N ui:quo diutius eas deſideraram. Et ut quæ tibi ſecꝰ ac uolueras: acciderunt mœrore me affecerũt: ita quæ ex ententia cõtigerũt:mirificã mihi uoluptatẽ attulere. De⸗ ibi cœpta indies magis magiſq; ſecũdet. Tu interim faci⸗ to:ne tibi ipſe defuitte uideare.Dicteria Plutarchi ad Tra/ ianũ Cæſarem: quæ in latinũ uertimus: propediem dabo ad Ioannẽ Corneliũ hominẽ clariſſimũ. Et cũ his orationẽ quoq; & acrem & longiuſculã mittã ad te: & quidem talẽ qualem nõ poggius modo:ſed Coſmus etiã ipſe medices multo magis doliturus ſit. Nũc uero ad id:quod petis. Cu/ pis tu quidẽ a nobis ſcire:an lachryma aſpirationẽ admit/ tit. Reuocas nos ad grãmaticos. Mos tibi tñ gerẽdus eſt. Si uim naturæ rõnẽq; attendimꝰ: nulla conſonãs in latinis dictionibꝰ aſpirat᷑.Fecit tñ doctiſſimorũ hominũ cõſuetu do:i lq; iãpridem: ut quorũdã uerboꝶ cõſonãtes aſpirati/ onẽ reciperẽt:ut inchoare:pulchrũ:ſepulchrũ: lachryma. Et id ſane ob eã rẽ factũ exiſtimo: quo eiuſmodi cõſonans uæbhemẽtiꝰ ſonet. Tametſi inchoare ſi a chaos deſcendit. i qc nõ ab re dictũ a quibuſdã puto: ab ſua ipſius origine aſpirationẽ ſeruat. Quod autẽ mones dictitare iſtic quoſ/ dam nõ lachryma eſſe wpud. A. Gellium: ſed latrina: & ita quodã in codice legiſſe te: profecto codex iſte latrinarius quiſpiã eſt. Nam hi omnes quotquot in tuſcia ſunt Gellij codices:habent lachryma no latrina: qui & emendatiſſimi — ——— — – —.,.— 2 — — -- u —— — „ n -—— . 1/ l⸗ 8: / / de⸗ ⸗ II ſũt:& iſtorũ omniũ:utita dixerim: parẽtes. Præterea duo me ad hãc rẽ plurimũ mouẽt: qc & Romæ in quodam ue/ tuſtiſſimo monumento:& in iſo meo:quẽ noſti:de natura deoꝶ antiquiſſimo Ciceronis codice lachryma & cũ aſpi⸗ ratiõe & per.y.tenue ſcriptũ aduerti. Quo fit: ut etiã græ⸗ cũ eſſe nomẽ:hocẽ a græco duẽtũ qq illi Acανοορορ N0οτa nequaꝗᷓ dubitẽ. Quod autẽ.d.in.l.mutata ſit: nibil eſt qc miremur. Nã &. lJ. in. d. & rurſum. d. in. l. plærũq; mutariin uicem cõſuerunt. Quippe & αXαι meditari dicimus. & allido pro adlido. & mediuſfidius pro eo q& ẽ ꝑ louis fi/ lium. Videmuſq; apud uetuſſimos latini eloquij auctores nonnũꝗᷓ lachruma pro lachryma uſurpari. Nec id ea ratio ne quà optumus & maxumus: pro optimus: & maximus dicit᷑: ſed potius ut fuga ꝓ Oνμνμ⅓atu pro T. mus pro Aio ſus pro &αρ%. thus pro &τ—☛. & id quide dorienſiũ more: 9 pro.y.proferre.u.cõſueuerunt:qᷓuis placuerit & Varroni & Priſciano nomẽ hoc non a græco: ſed a latino uerbo qck tundo ẽ deriuari: cupientibꝰ ijs quidem: ut exiſtimo:blan- dius bac uia latinis uti: quibus admodũ gratificari uolue/ runt:quaſi noſtris etiã armis ius noſtrũ tueri poſſimus. Si⸗ quis autẽ miret᷑ quur lachryma aſpiret᷑: cũ Aαροπ ſit in aſpiratũ: repetat memoria ipſe ſecũ etiã AVXVpX 16ρ diop xdi υυμιοοσιâ apd græcos nõ aſpirari. At anchora: & trophæum: & phythius apud nos uulgo aſpirãt᷑. Ildemq; & in horchus:& in lurcho intueri licet.opxα enim nunꝗᷓ aſpirant græci: necitidẽ Aριπα c; cophini genus: un- de lurcho deductũ eſt. Eit id inquã ſæpe: ut ualenti ſonet dictio. Nec in cõſonantibꝰſolã: ſed in uocalibꝰ quoq; inue/ nias idem obſeruatum. Sic mihi dictũ ẽ: ſic abenũ:ſic hallu cinari: ſichonus: ſic honuſtus: q& tñ pmulti uolũt nõ ab ho nus: ſed ab honos deſcendere:ſic helluo ò helluari: quod ab edo manat: ſicuæbemens qc ex uæ & mens cõponi ar/ bitror: tametſi uæhemens eo quidã dictum uelint: quo ue/ hatur eminẽtius. Permultaq; buiuſmodi inueniri licet:qui/ bus eruditiſſimorũ uſus: quiipſe rationem facit: aſpiratio/ nem ſuo quodam iure addiderit. Itaq; non eſt miradũ tra/ here & uehere aſpirari. Fit em̃ non ſolũ differentiæ cauſa: at quibuſdã uidetur: ſed etiam magis ut augmento ſpirit ſonantius proferantur: ſicuti etiam in ꝑ rehedo: uebemẽs: aba: uaba: obe: & in ſimilibus patet. Nã cobors a cobortã/ do dicit᷑: nibilum uero ex ni & hilum compoſitum z. Sed de bis bactenus. Quod de ſtatu noſtro certior fieri cupis⸗ Nos hic ualemus recte: Et cõmode. Sane & bon eſtiſſime agimus. Id unum eſt: quod uirtutem ocioſam eẽ nõ ſinat- Quotidie puccini homines impuriſſimi per ueneficos ac ſicarios uitæ noſtræ inſidias tendunt. Ego autem non mo/ do intrepide me conſtanterq; defendo: ſed omni etiã cu- ra: & induſtria molior: efficioqʒ: ut ꝑmagno ipſi detrimen- to ꝑnicieq; premant᷑: ac extremo cõficiãt᷑ exitio.lId quod breui diuina benignitate futurũ ſuſpicor. Qua in re illud eſt: qe me unice perturbet: Venetos iuſtiſſimos ſanctiſſi/ moſq; uiros quibus omnia iure debeo: puccinorum ſocios appellari: ſiqua fortaſſe rationi & cõſtantiæ cũ temeritate & furore:ſi fidei cũ perfidia: ſi pietati cum ſcelere eẽ ſocie- ¶ Franciſcus Philelfus Leonardo iuſtiniano ſal. Eſcio quo tandẽ iure te ade omne uel amicitiæ: uel humanitatis ius meos mihi libros de ueſtis nõ reſtituas. Tuæ em̃ iuſticiæ fuerat:ꝗ te iu ſtinianũ cognomines: ut quæ apud te depoſueram: tuæq; fidei cõmendaram: mibi pro tua fide: tuaq; innocẽtia reſti tueres. Quare te & bortor & moneo: ne me diutius uana ſpe ludas: ne iniuria me afficias: ne me ueteris amicitiæ no ſtræ obliuiſci cogas. Vale ex Sena idibus ſextilibus. M. cccc.xxxvij. ¶ Franciſ. Philelfus Lapo Korentino ſal- Etis a nobis: q apud Homerũ uerſus ille in telligat᷑ Nquo Agamemnon ueluti cõmtio a Calchante acer/ Apius laceſſitus reſpõdet S0Xο⁰⁵οπααοαεο αα½ Interpretatũ: uolo ego populum ſaluum eſſe:aut populũ perire. Et inepta bæc ſne interpretatio ẽ & falſa. Subdis Carolũ codrũ interpretatũ aliter: quippe qui ab Ambro/ ſio diſſentien? ita expoſuerit: uolo ego populum ſaluum e, tas ulla poſſit.Vale ex Sena idibꝰſextilibꝰ. M.cccc.xxxvij o offirmaris: ut contra ucr i ρι⅛„Nο. Dicis enim Ambroſium monachũ ita — . N. II elſſe:aut meipſum perire. Et ĩepte is rurſus & praue. Errat autem uterq;. Ac ne id quidem mirum. Non enim ij ſunt qui græce orationis ſignificationem: proprietatẽ: differẽ/ tiam: elegantiam teneant. Et ut reliqua omittam: is omnis error eſt inde: quod illius dictiois Nlignilicata nõ norunt. Signifſicat eni uel:ſignificat an:& hæc quidem uulgo. Sig⸗ niticat itẽ ꝗᷓ: pro ut eo in comparatiuis adu erbijs utimur: & quemadmodum apud nos ꝗᷓ ſignificat interdum & nõ: ſic etiam hoc loco i cum tenui ſpiritu & accentu graui ſi/ gnificat: & non. Reſpondet enim Agamemnon uelle ſe populi ſalutem & non perniciem atq; interitum. Quod quidem ſi minus Philelfi auctoritati ſtare decreueris: 8& apud Ariſtarchum: & apud Ariſtotelen & apud Por/- phyrium commentatores in Illiada eofdemq; diligentiſ/ ſimos doctiſſimoſq; uiros perdiſcere plane quæas. Quæ/ ris ſecundo loco: an &&– aliud ꝗᷓ ſemper fignificet. Nam eoſdem Ambroſium & Carolum affirmare eam dictionẽ aliud prorſus nihil ꝗᷓ ſemper ſignificare. At inueniſſe te plærunq; apud Thucydidem eandem ipſam dictionem den: quæ eiuſmodi ſignificatum recipere nullo modo poſ-/ ſit. Recte tu quidem dubitas: ſignificat enim non ſolum ſempꝑ:ſed quandoq; diu: ut Homerꝰ. &οα Xο TνρSαι Dé& disi. Et Sophocles &„ρεριτιο 1π απνιρο Top deSi Top &†—εlniα &αο boc eſt diuturnam ſenectutem: diu, turnam uitã. Quandoqʒ autẽ ſignificat uſq; unde. Tucby⸗ dides ĩ proomio ιο α ουᷣ οιXρπορ kâi Teinei XO Voiq. Quas equidem eaſdem ſignificatiões inuenias uſq; apud nos habere. Vale ex Sena pridie nonas Septẽbres. M. cccc. xzVyiiii. H Cktancileus Philelfus Ambroſio monacho ſalutem. Edditæ mihi ſunt litteræ tuæ: quas uidi libenter: & legi libentiſſime. Quockautem ſignificas meas aqaùuad lapum litteras Florentiæ interceptas: incidiſſe in manus tuas: & in ijs lectitaſſe te meam in exponendis dictionibus quibuſdam græcis ſententiam: quam minime repræbendas: ſed meum in te cõuitium ægerrime tuliſſe. Fateor litteras a me ſcriptas: & eas dictiones expoſitas. Qc aũt cõuitiũ putas:cauillũ fuit: quo ꝓpterea ſũ uſus: ut aiaduerterẽ: ꝗᷓ æquo aio laturus eſſes: qc uel iure ac uero dici mordacis in re poſſet. Non igit᷑ uitio des: ſi ego ſũmis iniurijs: & cõtumelijs laceſſitus: familiaribꝰ iſtis tuis & ora/ tionibꝰ & ſatyris par pari: ut dicit᷑: retulerim. Qch aũt polli/ ceris te meũ & eẽ & fore: gaudeo. Nulla in re deſiderabis officiũ meũ.De Coſmi medicis in me aio nihil ẽ:qc minus credam. Mam ꝗ̃ᷓ me ſit exoſus: piſce expꝑtus ſum. Iſtiꝰ in me beniuolẽtiã philippus ſicariꝰdeclarat.ltaq; de recõcili/ anda gratia mibi poſthac uerbũ nullũ facito. Scis ipſe ue/ neniſq; utatur: Ego autẽ ingenio & calamo. Vale ex Sena Kal. Octobribus. M. cccc. xxxvij. = Franciſcus Philelfus Ambroſio monacho ſal.d. p. Aucis reſpõdebo tuæ ꝓlixiori epiſtolæ. Ego ami/ citiã Coſmi medicis nolo:inimicitias cõtemno. Nã & infenſi animi ſimulata beniuolęeétia nihil eſt pernitioſius: & ego ita prudetiæ armis muniui me:ut nullas inſidias ꝑti⸗ meſcã. Vale ex Sena. v. idus Decebres. M. cccc. xxxvij. (Erangllen omariæ anglo. Sal. d. p. Vnt qui Alexandrũ regem Macedoniæ magnum illum eo magis laudandũ cenſeant: quod alium ne-/ minem neqʒ uiderint: nec audierint: nec legerint: quẽ ulla um illo liberalitatis ac munificẽtiæ: uel magnitudine: uel ſplendore cõparandum eſſe arbitrent᷑. Et profecto nulla omnino alia uirtus eſt: quæ magis ſãmis uiris ſingularem hominum beniuolẽtiam paret: ac ſeruet:ꝗᷓ oportuna quæ, dam & eximia benificentia. Qc quidem propterea fieri exiſtimo: quia tanta ſit præſtantis huius diuinæq; uirtutis raritas: ut uix tandem rariores phoœnices putem: ſi quis tã dem phœnix eẽ poſſit. Atqui quãto aliquid in bonis rariꝰ ſit:tanto ẽ pulchriꝰ:tante adrmitabil us:tanto carius. Cogi/ tanti igi᷑ de te mihi & imortalis tuas inauditaſq; uirtutes aĩio uolutãti:nõ ſolũ Alexander ille oĩm litteris atq; ſermo nibꝰ celebratꝰplane abſolere: ſed oĩs etiã humani generis – ranciſcus Philelfus Mediolaneſiũ ac liguꝶ prin — . memoria: oĩs ætas uidet᷑ indigna: quæ cũ ulliꝰ tecũ excel/ 15, lentiæ laudibꝰ conferat᷑.Vt em reliquas uirtutes tuas quæ nt multiplices ſane & obſtupendæ ſunt omnes: in præſentia ro omittã: quantum hac iſta illuſtri munificẽtiſſimi regaliſq; animi tui præclaraq; uirtute mortal cæteros ſuperes: atq; longiſſime ante eas: ſatis ſuperq; teſtant᷑ inclyti Aragonũ li⸗ reges: & tot præterea ac tanti illi: & ex utraq; Hiſpania: & ex Italia: & e Sicilia principes inuictiſſimiq; duces: quos ad Caietam nuꝑ una foœlici illa & maritimi: & terreſtris prœ-/ 1 lij formidabiliq; uictoria in triũp bum egeras: imo cum in I triumphũ agere nõ ſecus poſſes: qᷓ deberes: nõ modo nõ , egiſti: ſed ijs bonoribus:& ſplẽdidiſſimis muneribꝰ cumu-/ laſti: quibꝰ nihil eẽt illuſtrius: nibil ma gnificẽtiꝰ:nihil deni/- qʒ regalius. Adeo ut qui ſeruitutẽ ꝑpetuã iure optimo me/ tuiſſent: non modo ſe liberos tua benignitate: ſed multo h, maioris potẽtioriſq; factos intellexerint: ꝗᷓ unꝗᷓ antea fuil⸗ ſent. Quis igitur fuerit ita ſaxeus:ita ferreꝰ: ita oĩs humani 4 tatis atq; ſenſus expers: qui minus iſſce te laudibus proſe- quendũ exiſtimet: quæ & inuſitatæ ſint & apprime imor- tales? Sed quid nũc præterita: quid aliena comemoro: ea t. præſertim quæ & multa dicendi uolumina expetũt: & de 4 uibus nulla gens: nullæ litteræ: nulla poſteritas contice- ſler⸗De meipſo habẽdus ẽ ſermo: hoc ẽ de præcipua faci m litate erga me tua liberalitateq; ſingulari. Redditæ em̃ mi/ bi ſunt ad tertiũ Ildus quintiles pbenignæ litteræ tuæ: qui/ bus tum debitam meã erga te fidẽ atq; obſeruantiã magni l facis:mirificeq;ʒ extollis. tum ut ad te ueniã: ac munificetiã n tuam præſens experiar: qᷓh umaniſſime inuitas: ꝗᷓſtudioſiſ/ en ſimeqʒ hortaris. Quæ res quãtã mihi attulerit uoluptatẽ: , uel foœlicitatem potius: non facile expreſſerim. Viſus ſum en, em̃ deũ teſtor:tuis litteris deũ alique audire. Pro quo tuo tß tam benefico: tam excelſo erga mè animo: quid referam: 65 uid pollicear: nibil habeo. Na meã fidẽ & pietatẽ iãpridẽ? 6 dedidaut tibi:ac deuoui.Itaq; ſi uitã:ſ᷑ animũ tibi meũ dedi tum eẽ aiaduertis:quid ẽ hoc tꝑe uel te: uel beneficen/ 3 tia tua dignum recipere ab me quæas? Ni fortaſſe illud de 0 ſideraris: ne patiar tantam hanciſtam & tam excellentem Ceorrnccel benignitatẽ tuã: ubi ea minꝰ utar: fruarq;: periturã in uen⸗ tos. Ocdł ingratitudinis teterrimũ crimẽ ne ung mihi obij⸗ ciẽdũ ſit: utar equidẽ iſtiuſmodi tua benificẽtia: ac fruar libenter & tempeſtiue. Nam quid mihi gratius poſſit diui⸗- nuſue cõtingere:ꝗᷓ uel tua uti benignitate: uel tuo aſpectu frui:quem æque atq; numen aliqc in terris colo. Cum pri/ mũ igit᷑ licuerit ꝑ eas occupatiões: quibꝰ publico munere ſum obſtrictus: ibo ad te. Vale ex Sena idibus quiatilibus M.cccc.xxxviij. Francil. Philelfus loanni palæologo re im⸗ peratori Romanoꝶ ac ſemper Auguſto. ſal. d. p. æce prireſpõderã græcis litteris tuis. Nunc lati E Ine tibi locuto per litteras latine reſpõdeã: neceſſe eſt. Vellẽ equidẽ liceret mihi obire qcł iubes. Nã nihil eſt apck animũ meũ antiquiꝰꝗᷓ tuæ obſequi uolũtati. Cui nihil Fla⸗- eſt qc poſt deũ nõ debeã. Tua in me multa cũ apcł te Cõ⸗ erziun ſtantinopoli agerẽ: & maxima beneficia nulla unꝗᷓ deletu- ra eſt obliuio. Quibus me muneribꝰ nõ donaſti? quibꝰ bo/ noribus nõ ornaſti? Veꝶ qcł fieri non põt: qui ab me fiat: ignoro? Sum annuo munere S enenſibꝰ obligatus. Si ante còſtitutã diẽ decederẽ: fidem meã deſideraret? ſibi aerba data dicerent. Qc ais daturũ te operã: me fide Senẽſes li/ berent. Nõ em̃ exiſtimare te futurũ: ut bi tam pio unionis quã uulgo noĩant: operi aduerſent᷑: quin potius cummea iſtic præſentia ob interpretãdi munus tam uæbemẽter ſit opus: nec alius quiſꝗᷓ ad rem tantã ſatis idoneꝰ reperiatur acceſſum iſtuc meũ facile & æquo aĩo patiantur: ſoluerent me fide fortaſſis: & abire Senenſes paterent᷑. Nec petẽti tibi aduerſari auderẽt. Ego aũt hoĩm aĩos & in cute: & intꝰ noui. Arte me uſum uel occultis clcii inſimularẽt: Aut uare noliobſlecro cupiditatis: aut leuitatis accuſarent. rex optime: & imperator maxime: quod multis meis ꝑma gniſqʒ laboribꝰ & fidei mihi: & grauitatis nomẽ ab ineunte ætate uendicaui: id bréui maxia cũ labe amittã. Adde etiã qc; neciſtic quidẽ eſſe ſine uitæ periculo unꝗᷓ poſſim. Nam bi qui nunc florentiæ tyrannida gerũt: ſunt mibi uæbemẽ ter infenſi.ldqʒ nullam ob meã culpam: ſed ob id dũtaxat: — —. — — — „. — – — — - , qc me uiris optimatibus quos patrio ſolo exterminarũit: ne atfectum impuriſſimi bomines norant. At quãtũ Coſmus i, medices factionis princeps reliquiq; puccinia pud Eugeni um ualent & opibus & gratia: poteris cũ uoles: nõ oblcu/ r⸗ re perdiſcere.Itaq; ut & ſalutis: & incolumitatis meæ raxi/ de onẽ babeã: te nõ uelle modo: ſed etiã iubere nõ ſum neſci us. Qc- hortaris: loannẽ mariũ filium ad te mittam: faciam u id quidem nequaꝗᷓ inuitus. Quid enim mihi optatiꝰ cede/ re poſſit: qᷓ meum dilectiſſimũ filiũ uel boſpitio tuo: uel di⸗/ ſciplina uti: qui omniũ Chriſtianoꝶ principum & dignita/ 1 te ſis maximus: & uirtute primarius. Vale mi Auguſte. Et . me illum fore tibi perſuade: quo cum uoles: pro tuo iure omnib“ in rebus uſurus ſis. Ex Sena. xij.Kal. Septembres M.cccc. xxxviij. 6 N¶ranci. Philel. Eugenio qnarto ſũmo põtifici ſal. t⸗ 6*Eagere te animus & integerrima fides pater ſan/ do⸗ ſtiſſime eẽ tibi debet ꝑmultis argumẽtis iãpridẽ lur pꝑſpecta & cognita. Quare ſi boe tꝑe minus præſto: qch iu/ e pes: nõ mutatæ meæ in uolũtati: quæ eadem eſt quæ ſem/ r per fuit:ſed neceſſitati potius dato. Nõ enim te fugit: quo li eſt in me animo & Coſmus ipſe: & factio Coſmiana. Sine is maximo meo uitæ diſcrimine diutius iſtic uerſari nõ poſ/ nea ſem. Qc autem mones tuæ fidei eredam me: credo equi/ tſit dem. Scioq; tua fide: tuaq; ſanctimonia nibil innocentius: ur nibil conſtantius. Verũ inimicorum proditorumq; perfi- gent diam iampridem expertus ſum permagno meo cũ incõ⸗ eletl modo.Patere igitur obſecro: ut bona tua cum uenia uitæ int meæ ac ſaluti conſulam. Non enim in tanta eruditiſſimoꝶ Aut N diſertiſſimorũ hommũ copia:qui & græca latine: & lati⸗ o na græce ꝑpulchre interpretent᷑: tibi deeſſe poterũt. Va/ m le ex Sena. iij. Nonas Septembres. M. cccc. xxxviij. etĩ Fraciſcus Philelſus Senatui & populo peruſino ſal. lm L HMUV — me Thũanitatẽ erga me ueſtrã uæbement amplector vnt & liberalitatẽ maximi facio. Doleo aũt & ꝑmoleſte 4 4 fero qcᷣ his tẽporibꝰlitteræ mihi ueſtræ redditæ ſint: ꝗbs iam alijs fidem dederam. Hãc uero inuiolatã ut præſtem: & ipſe cogor:& uos idẽtidẽ uelle non dubito. Ock ſi tẽpe/ ſtiue ueſtræ ad me litteræ aduolaſſent: eſſem profecto de ſiderio ueſtro: incredibili mea cum uoluptate obſecutus. Ornaſſemq; ueſtram iſtã ſplendiſſimã iuuentutẽ pro uiri/ li ꝑte non modo eloquendi:ſed etiã uiuendilaudatiſſimis artibus. Quoniã igitur honeſtatem cauſæ intelligitis igno ſcite mihi:ſi minus hac in re expectationi ueſtræ reſpode rim. Valete ex Sena idibus ſeptẽbribꝰ. M. cccc. xxxviij. (Franciſcus Philelfus Senatui & po- pulo bononienſi ſal. NNgratus certe ſim:ſi tota uobis & litteris & nũcijs inuitatus: ut pulcherrimis & ampliſſimis proponi, tis præmijs apud uos annuũ oratoriæ: ac philoſophiæ tra dẽdæ munꝰ: ꝗq apud alios hac tẽpeſtate obire malim: igra tus ſim inꝗᷓ ac ſummoꝑe accuſandus:ſi minꝰ uobis in amo/ re reſpondero. Animaduerto em non ſine incredibili qua dam beniuolẽtia aduentũ uos meũ tam mirifice cupere. Nõ em̃ is ſum:cuius in urbem ueſtrã aduentu acceſſio ul/ la nobiliſſimo laudatiſſimaꝶ omniũ artiũ diſciplinarumq; gymnalio iſti ueſtro fieri quæat. Sed quantum intelligere cõiectura poſſum: meã ergo uos ueſtrãq; rẽp. pietate: uel ex eo uſq; tẽpore uobiſcũ repetitis: quo iam anno unde/ cimo & ampli primũ Bononiæ docui. Ac profecto nibil in hanc diẽ mihbi bononia gratius: nibil iucũdius uiſum ẽ. Nec me recẽs hæc inuaſit opinio.ldẽtidẽ em̃ iudicari ſem per. Sed reip.iſti ueſtræ uæbemẽtiores ꝓcellæ: turbulẽ- tiſſimiq; fluctꝰ: qui ꝑ id tẽporis cõtinuo ſũt ſecuti: inuitum me iſtinc renitentẽq; eiecerunt. Verent᷑ muſæ naufragiũ: quietẽ amãt: oderũt tẽpeſtatẽ ac fragorẽ oẽm. Quãobrẽ cũ pacata uos rep.tranquillaq; ciuitate uti intelligo: & ue/ ſtræ gratulor: & meæ lætor fœlicitati. Habeoq; immorta- li deò ſempiternas gratias: ꝙ meis de uobis optatis fortu- na tandem reſponderit. Quæ res facile me induxit: ut ue ſtro deſiderio ſatiſłacia. Propediem igitur ad uos ueniam ea animi ſententia: ut futurꝰ tam diu apud uos ſim: quoad — —— — 222 — — — b⸗ per Philippũ mariã anglum cui ſponſione fidei ſum obſtri m Rus: miht licuerit. Valete ex Sena idibus ſeptẽbribus. M. de — ranci. Philel. Antonio panbormitæ poetæ ſal. ⸗ Ononiæ hoc ſemeſtri futurꝰſum: boc ẽ a Kal. lanu- i arijs ad Kal. quitiles: tametſi ante Kalẽ. lanua. Sena Adgecedere nõ poſſum. Decreuerũt aũt nobis Bononieſes o in id tẽporis ducatos quadringentos quinquaginta: quod cge præmiũ antehac nemini unꝗᷓ nõ bononiæ modo:ſed ne . uſꝗᷓ in italia cuiqᷓ datum ẽ.ld qq tibi pro noſtra beniuolẽtia uoluptati fore certo ſcio: quippe qui amicorũ cõmoda ò honores tua cõmoda honoreſq; eſſe ducas. Poſtea uero ad cõſtitutã Kalendarũ quintiliũ diem bononienſibus reli- ctis: cõcedam Mediolanũ ad noſtrũ illũ diuinũ principem 2 Philippũ mariã anglũ. Is em̃ me ſuis ornatiſſimis:& munifi 2 centiſſimis litteris ad ſe deuocauit. Quare ſiquid me uis fa cturum:in te eſt. Tu me optimo regi Alphonſo cõmenda/ to. Vale ex Sena. idibus S eptẽbribꝰ.M.cccc.xxxviij. H ¶ NVam in me ſingularem beniuolẽtiam magnifacio. Quod aũt hortaris: propediem ad uos eam: ueniã ve. enim nõ mediocriter ab oĩbus expectatus. Hortaris tu q/ el dem: ut aiunt: equũ lidum in campum. Quare & ſi Senen/ e/ ſes deceſſioni meæ moleſti ſunt:faciã tñ: intelligas: quãtũ bi apud me pondus tuæ amiciſſimæ litteræ habuerint. Vale g. ex Sena idibus ſeptẽbribus. M. cccc.xxxviſ. ſen ¶ Franciſcus Philelfus La po Caſtelliunculo ſal. le⸗ On poſſum tuã diligentiã nõ probare & fide pie/ Un tatẽq; erga me. Mones: inſidias caueã: eẽ em̃ quoſ/ i: dam: quos mei nois ſplen dor offendat:& iccirco mihi exi/ tẽ tiũ machinari. Ego aũt quãꝗᷓ nõ ſum ignarus:qc uulgo di- le⸗ citur apud græcos lo iαοαρωπα ρο αε⅞” nibil tn omitto-. 1/ qd meæ ſalutis int᷑eſſe pute. Nã ptᷣudetis cõſilio fier poſ- u⸗ ſe cẽſeo:ut oĩs uis neceſſitatiſq; fatalis: aut repellat᷑:aut di- le uertatur: aut leuius ſaltẽ offendat. Tibi autem gratias ha/ m beo: quod omni in re te mei ſtudioſiſſimũ præſtes. Vale 20 ex Sena pridie al. Ocobres. N.cccc. xxxviiſj. eE (Erãcil. Philelfus Leonardo Arretino ſal. Vanꝗᷓ ſcio meos oĩs familiares ulnulla mea cõmẽ/ . — . . A datione tibi eſſe cõmẽdatiſſimos:nõ tamẽ omittã: quuin abs te petã: atq; cõtendam: ut ſi me ames:lapũ noſtꝶ pꝓpdoctum &% perdiſertũ uirũ quibuſcunqʒ rebus poteris ita tractes: ut intelligat meã apud te cõmẽdationẽ plurimum ualuiſſe. Vale ex Sena pridie Kal. Octob. M. cccc. xxxviij. — (EFranciſcus Philelfus Leonardo arretino ſal-. Vicquid ſaxolus prateſis auditor noſter uerbis ti- Abi meis expoſuerit: ſic habeto ac ſi coram ipſe tecũ loquerer. Nihil eſt enim dicturus tibi: quod ab me non di⸗ cendum acceperit. Vale ex Sena Kalen. Octobribus.M. cccc:xX xviif. èôùMM ”M (Eranciſ⸗ Pbilelſi Epiſtolarum Liber Tertius raãciſ. Philelfus Fraciſco S pbortiæ impatori ſal. Vod antea inſtituerat conſilium magnani/ me Impꝑator feſtinat hoc temꝑe neceſſitas. Nã cũ ab bumaniſſimo ſocero tuo Philip/ po Maria diuino principe eſſem nup orna- Itiſſimis litteris ut ad ſe irem :ꝗᷓ liberaliſſime inuitatus: & id me facturũ ipſe recepiſſem: decreuerã equidẽ anteaꝗᷓ Mediolanũ concederem: & te uiſere & patriã: quo beniuolum in ſe alter: altera gratum me eſſe experiret᷑. Etem patriæ oĩa debeo:ab qua genituſ altus: educatuſq; ſim. Tibi uero ob præſtantẽ animi tui ꝓ⸗ bitatẽ inauditãq; magnitudin? iampridẽe incredibili qua- dã beniuolẽtia obſeruãtiaq; afficior. Sed mea bæc aĩ ſentẽ tia turbatur bis rumoribus acnuncijs: qui de tua in Tho/ lentinatis meos ira obſidioneq; afferuntur. Nunciatur eEenim uulgo te infeſto agmine ingẽtiq; rerum omnium ò& S6ormidabili apparatu proceſſiſſe in Tholentinatem agrũ. Eoc igni ferroq; uaſtato obſidere oppidum: atq; ipſis ciui bus non captiuitatem-& ſeruitutem modo:ſed omnẽ con tumeliam cædemq; minitari· Quæ quidem ipſe audiens ſum æque miratus: ac dolui. Qui enim fieri poteſt: ut tan/ Iperpetrare: ta & tam eximia uirtus tua quicꝗᷓ audeat ue uel moliri: quod nõ ſol ab animo magno elatoq; abbor/ — — — — —— 6/ ti⸗ eci di 4. bl. ni tas⸗ ſip⸗ rn⸗ lme em: te um tal * gon ſente Tho⸗ atut rn (lul ſens lan/ te: boy II reat:uerum etiã iniquum ſit & tetrum & imane? Nũquid ludibriũ illis necemqʒ miniteris: qui & forti animo: & inui⸗ Go patriã ſalutem dignitatemq; tueant᷑: At eos oĩs qui ſe pro patria deuouiſſent: in magnis uiris habendos eſſe uni/ berin canit antiquitas. An id facturus es: quoniã tibi Tho/ lentinates aduerſi ſunt: tuoſq; uæbementiſſimos conatus pertinacius remorant᷑᷑? At nõ ſolũ quid tibi cõmodum ſit: ſed ꝗd illis conueniat: debes conſiderare. Nam quoꝶ fidẽ putes in te certam fore: ſi eos ꝑfidos in ſe fuiſſe cognoris. Quod ſi apud barbaros etiã uirtutem interdum uenerabi lem extiſſe accipimus: quid tibi faciundũ ſit: cogita: qui ad laudem: qui ad gloriã natus ſis. Es ne oblitus longe magis arte atq; beneficentia: quã aut minis aut etiã ui & parari conſeruari regnũ. Quibuſnam rebus Cyrus a Medis im/ periũ ad perſas tranſtulit: Nõne induſtria:& animi magni tudine? Quibus Alexander ad gangen uſq; penetrauit: Nonne prudentia: ac benignitate. Quibus tande. G. Iuliꝰ . Cæſar orbis terræ principatum adeptus eſt: Nonne cõſi-/ lio:& clæmentia? Nam Romulus ꝗdiu bumanum ſeſe: ᷣ&ͤꝭ½· mãſuetum præſtitit: quaſi numen in terris eſt habitus.Cũ primũ imperioſius uoluit rebus uti: ab ijs in illum ſæuitum eſt:quibus carior eẽ iucũdiorq;ʒ debuerat. An ultio te dele ctat:qcł aliquid fortaſſis aduerſus te: id qc tamẽ haud con / ceſſerim: I holentinates conati fuerint? At ulciſci femina rũ philoſophi: nõ magnanimi principis: nõ Frãciſci Sphor tiæ eſſe uolunt. Audi quæſo ſapientẽ illum Macedoniæ re gẽ Philippũ Alexãdri patrẽ: ꝗ cũ urbes græciæ: quæ ma/ lo in eũ aĩio eẽ uiderent᷑: atqʒ nouis rebꝰ plærũq; ſtuderẽt: quidã cõſulerẽt præſidijs eſſe cõtinẽdas: reſpondit:malle pulchrũ ſe longũ tẽpꝰ:ꝗᷓ herum breue appellari. Intellige/ bat em rex prudẽtiſſimꝰ ea eẽ tutiſſima præſidia munitiſſi- maſq; arces: quæ in hoĩm beniuolẽtia charitateq; fundatæ acfirmatæ forẽt. Nam aduerſus iuſtum idemq; commune omnium odium nullæ uires eſſe: nulla ingenia ſatis poſ- ſunt. Quare idem Philippus eos qui amarius Athenienſi- bus utendum eſſe conſulerẽt: inſanire dicebat: qui bomi / nem: qui ad gloriam omnia agendo patiendoq; referret: Sidran endo Patenco. e. gloriæ theatrũ iuberent amittere. Mo em̃ quoniã ſe libe/ ros Athenienſes: ꝗᷓ ſeruos mallent: dignos rex præſtãtiſſi- mus cenſebat: in quos grauius aiaduertẽdũ eſſet. Merito is igi᷑ optimoq; iure a Theophraſto tradit᷑: non ſolũ gene re & dignitate regia:ſed etiã cũ fortuna: tum moribus ma ior cæteris regibus: ac moderatior extitiſſe. Idẽ qm popu lorũ ingenia moreſq; callent: admonebat nõ abſurde Ale/ xandrũ filiũ: ut & blande ſeſe utendũ Macedonibus gra⸗ tioſeq; præſtaret: quo multitudinis ſibi uires compararet. Capiunt᷑ inquã animi populorũ nõ minis: non terroribus: nõ ui: ſed cũ alijs nõnullis humanitatis officijs:tũ blãditijs: maxime quibus cum minus apte Scipio ille poſterior Atf/ fricanus olim uteret᷑: repulſam hbabuit conſulatus. Itaq; ſi quid prærer uoluntatẽ tuã princeps inclyte Tholẽtinates auſi fuerint:tuũ eſſe duco nõ modo nõ ulciſci:ſed & igno⸗ ſcere potius: & eoꝶ tibi aĩos mãſuetudine: facilitate & beę neficijs deuincere. Sinaũt nibil fuerint auſi:quid tibi faciũ⸗- dum rear: intelligis. Nunquid es oblitus: quid romanis pri uernatiũ legatꝰille reſponderit: cũ a quodã triſtioris ſentẽ⸗ tiæ auctore interrogaret᷑: quã pœnã meritos Priuerinatis cenſeret: eam nibil ueritus inquit: ꝗᷓ ij merent᷑: qui ſe liber/ tate dignos cẽſent. Rurſuſqʒ ubi cõſul mitius ſubdidiſſet: Quid ſi pœnã remittimꝰ uobis: qualẽ nos pacẽ uobiſcum habituros ſperemꝰ? Tunc idẽ legatus eadẽ animiuultuſq; cõſtantia: ſi bonam inquit dederitis: & fidam & perpetuã ſin malam: bhaud diuturnã. Quibus quidẽ ferocioribus di/ Gis:nõ modo non ſunt ad iracundiã ultionemue incẽſi ro- manorũ animi: ſed priuernatis potiꝰ oĩs dignos iudicarũt: quibus ciuitas daret᷑. Intelligebant ſane uiri ꝑmagni illi Apietes tãtã eſſe uirtutis uim: tantã maieſtate: ut in hoſti/ bus quoq;ʒ gratiã mereret᷑. Num metui tu fortaſſe ꝗᷓ diligi malis? Optime natura prouiſum ẽ: ut metũ ſemꝑ odiũ co/ ſequat᷑. At diligi & amæri nunꝗᷓ poſſis: niſi & iuſtiſſimum te beneficentiſſimũqʒ præſtiteris. Iuſtus uero ac beneficꝰ eẽ nequæat:qui aut alijs ultro nocuerit: aut modum reb“ ſuis ſtatuere: uel noluerit: uel neglexerit. Quare te Franciſce Sphortia ꝑ magnitudinem animi tui præclaraſq; uirtutes ote ent om ado lbi ſiol be⸗ illi⸗ lerto igene tn i lede are. tibus Uti rAh gſi ates no⸗/ Ebe cic, sen ſente⸗ mnatis ber⸗ ſet. dum nſq eta sd/ ſto⸗ rüt: & oſti/ ligi c mte gee ſuis iſce⸗ gtes III oro:atq; obteſtor:ut irã bãc iſtã omnẽ:ſi quã tãdẽ in Tho/ lentinatis meos iram cõceptã habes:mitiges:ac places.Et omnẽ deniq; ꝑturbationẽ: quæ conſilio prorſus rationiq; aduerſat᷑: ꝓſternas: atq; abijcias. Nemo ſcit alijs impare ꝗ ſibi ipſe nõ põt.Nulla uictoria maior ẽ:nulla illuſtrior:ꝗᷓ ſe/ ipſum uincere. Violentũ nibil eſt diuturnũ. Principatꝰ ille & firmꝰ ſane & ꝑpetuꝰ eẽ cõſueuit:quẽ tũ ꝓbitatis egregi um æꝗ̃tatiſq; exẽplũ peꝑerit: tũ ꝑgrata placabilitas animi munificẽtiaqʒ munierit. Quis illuc Alcamenis dictum nõ iure laudarit: qui cũ a quodã rogaret᷑: quonã pacto regnũ optie ꝗs ſeruauerit:ſi multi:ait:lucrũ nõ fecerit. Nam neqʒ; certe magni ẽ animi admirari diuitias: ſed ſũmi potiꝰ uiri ẽ oĩa: quæ uel corpori:uel fortunæ ſubiecta ſũt: infra ſe duce re. Animus em̃ nobis diuinus ẽ idẽq; ſempiternus. Cæte/ ra uero mortalia quæq; ſunt:& ad breue tꝑis curriculũ du ratura. Rationi ſemꝑ:nõ cupiditati parendũ eſt. Illa enim oſtẽdit imprimis: quãtũ nos reliquis aĩantibꝰ antecellimꝰ. Nihil recte geri põt:qc? cupiditatis gerat᷑ duẽtu.Is ſolus in magnis uiris habendus eſt:qui qd deceat:qc oporteat:fa/ cit. Qc ſigs a me quælierit: quid facere oporteat bonũ pri cipem:facile cõſtaterq; reſponderim:nõ qc temere uulgꝰ ſolet: & amicis benefacere: & malefacere inimicis: nam id tyrãnorũ ẽ ꝓpriũ:ſed qd prudẽtiſſime Ariſto ille lacedæ- monius:qck ſapientiſſimꝰ Socrates aliqn cõſueuit: tum ami cis benefacere:tũ inimicos reddere amicos. Buſyris: Ariſ- totimus: Phalaris: non amicis ſed inimicis ſoliti ſunt male/ facere. At iſtos iſtorumq; oĩs ſiles: inter impios immaniſq; tyrãnos reponimꝰ. Auguſtꝰ uero &. G. Ilulius Cæſar cæte-/ riq; hmõi ꝗ in amicos benigni: & in ipſos inimicos clæmẽ/ tiſſimi extitiſſent: diuinos honores meruere. Nõne Chri⸗/ ſtus Ieſus humani redẽptor generis etiã ꝓ ijs orauit:a qui/ bus traditꝰmorti cete Quib⸗ certe ipſis uel rõnibꝰ uel exẽ/ plis & ſi facile adducebar nihil de te tali ac tanto principe aduerſus meos Tholentinatis uerendũ eſſe: qd a ſapia & Brauitate: a⸗ a iuſticia & æquitate: qe a moderatiõe & mã uetudine: qc ab aio excelſo ac benefico alienũ fuerit: me/ as tñ partis eſſe cenſui:ut & ꝓ mea in te fide: & ea: quam e iij — — patriæ charitatẽ debeo: ꝗd tibi optimũ factu exiſtimarẽ: qn ꝗqdẽ præſens corãq; nõ poterã: litteris ſaltẽ oſtẽderem: ſic em nõ ut mibi mens fuerat: ſed ut neceſſitas atq; tẽpus tulit: & uiſere te quodãmodo ac tecũ loꝗ ſum uiſus. Tuue lim: quæq; ab me dicta ſũt: in bonã ꝑtẽ dicta interpreteris- Nõ em̃ me tua minꝰ:ꝗᷓ patriæ cã: ut hæc tã familiarit᷑ ad te ſcriberẽ: hortata ẽ. Nãa & amo te unice: & delector mirifi- ce tuis laudibꝰ: quas ne qua nõ dicã infamiæ: ſed ne ſuſpiti onis quidẽ labe pollui patiare: ſũmis precibus abs te peto. Vale princeps florẽtiſſime: &ſi ꝗd in me eſſe aĩiaduerteris: qc ueluſui tibi aliqñ uel uoluptati futurũ putes: id oẽ tibi deditũ deuotũq; intellige. Ex Sena pridie nona Octobres Anno a natali Cbriſtiano. M. eccc. xxxviij. – EFranciſcus Philelfus Leonardo iuſtiniano ſal. Gnoſce breuitati littera meaꝶ. Nà repentina ta/ pellarij abitio nõ ẽ paſſa: ut tecũ longior fueri. Qc- aũt adre attinet: uera tibi renũciata ſunt de mea ad philip⸗ pũ ducẽ abitiõe. Nõ em Senæ ſine ꝑiculo eẽ poſſum ꝓppt ficarios florentinos: qui nulla mea culpa meæ uitæ inſidiã/ tur. Verũ anteaꝗᷓ ꝓficiſcar Mediolanũ:ſum Bononiæ cõ/ pluſculos mẽſis acturꝰ. Inde ad te dabo & crebriores & Iõ⸗ iores Kas. Vale ex Sena idibꝰoctobribꝰ. M. ccec. xxxviij Frãci. Philel. Catoni ſacco iurecõſulto & oratori ſal. Edditæ mihi ſũt litteræ tuæ Cato mi dilectiſſime: nõ Senæ: ſed Bononiæ: quo uenerã ad. xvij. Kal. Febru arias Vt maturẽ ad uos aduetũ meũ nõ ẽ in me:ſed in pri- Vale ex Bononia idibꝰ Februarijs. M. eccc. xXiij- , ranciſcus Philelfus Aeneæ ſiluio. ſal. T bñ ualere te:& ſecũdiorẽ iã tibi aſpirare fortunã: tor maiorẽ in modũ. Qd aũt ſcire cupis:qd in cau NRIuerit:ut relicta patsia tua Sena: ubi & pacatiſſime age / bã & cõmode:inter diſcordiarũ Bononienſium digladia- tio nes me receperim: dicã tibi. Qualis quãtoſq; inuidẽtiæ æſtus floretiæ paterer: præſens ipſe olim coramq; uidiſti. At ludus erat: qc̈ perid tẽporis patiebar inceõmodumad cipe iſto noſtro: ſi fecerit: ut id mihi facere liceat p Bono⸗ nieſis: qbꝰobſtrictꝰ ſũ:ad Auguſtũ uſq;: cõtinuo te uidebo. maré: erem: tepus Tuue Leris. ad te würlki⸗ ellpii epet⸗ ſtens etibi obres ſ. nate/ CE bilp⸗ n aldi⸗ æ co/ dlo⸗ Cit eind eptu inpt⸗ Bono⸗ gebo⸗ tuni. in a . 1ge/ zcha⸗ letiᷣ ailt. l — „ eas erumnas: quas quaſi alcides quidã: pferre poſtea ſi um coactus. Nã poſteaꝗᷓ nulla aut iuris: aut æqui ſimulatiõe ꝑ/ ditiſſimo ꝶ bominũ rabies nocere mihi potuiſſet: ad arma concurſum eſt. Paratoq; ſicario ære nõ paruo: mane cum in publicã illã: quã noſti: Academiã docedi gratia ꝑgerem ex occultis inſidijs in me nihil tale neq; cauetẽ: neq; cogi/ tantẽ impetus facez. Erat ſicariꝰtogatus florẽtini mercato ris more:ne poſſet agnoſci:ꝗq eduè arepentelogiore gla⸗ dio:qui toga tegebatr :cuſpidẽ mihi direxit in pe 9. Tranf fodiſſetq; me oĩno:niſi dextera manu facto pugnoi eiꝰ pe Rus ilico magna ui irruiſſem. Iaq; a ꝓpoſito loco ictus ille aberrans in mniſtrum brachium me percuſſit omi illæſum uulnere. Elãguerat em̃ ictus: qm ille a me reiectus pugno paululum eſſet amotꝰ. Quirurſus ſublato gladio: quo me acie feriret in caput: in faciẽ me ꝑcuſſit. Qui fuerit ſicarius: notũ ẽ: a quibus autẽ conductus & ſi nibil habet certi:infa/ mia tñ in medices repit & Coſmum: qm nõ ſolum eius fa- Rio mibi ſemper aduerſaret᷑: ſed etiã Laurẽti frater apte multa aduerſus me ageret. Paucis poſt menſibꝰ ob ciuilis diſcordias idẽ Coſmus in carcerẽ primo cõiectus eſt: dein relegatus ad Venetos ſine alia ꝓrſus ulla ciuiũ offenſione. Et ita ciuiles diſcordiæ tantiſꝑ quieuere: donec in poſterũ annum ijs pecunia corruptis qui ſumma reipu. præerant Coſmꝰ in urbẽ reuocat᷑. Tum iura diuina oĩia hũanaq; cõ/ fundunt᷑. Optimates oẽs alij relegãt᷑: alij ꝓſcribũt᷑. Hic di⸗ reptiones:latrocinia: cædeſq; ſequunt᷑. Quæ ipſe intuens aĩaduertẽſq;: quãto cum ꝑiculo ĩ tanto florẽtiæ naufragio forẽ: q antea in ſũma: ut ita dixerim: malachia naufragꝰex- titiſſem: ſub duxi me: & ab iminentibus: tantoꝶ fluctuum uorticibꝰ in Senẽſis tuæ reip.taꝗᷓ in portũ aliquẽ maximeę oportunũ deuolaui.Hic autẽ cum & trangꝗllæ & honorifi⸗ ce uitã agerẽ: neq; de re florentina ulla mihi prorſus cura eſſet præter humani cõmiſerationẽ ingenij:mẽeſe decimo ex quo florentia deceſſerã: nulla mea neq; culpa: neq; cul/ pæ ſuſpitione: tantum potuit inimicorum coniuratio: ut ipſe quoq; inter proſcriptos ciuis optimatis ꝓſcriberer: id ck ut accepi uniuerſæ ciuitati fuit moleſtiſſimum auditu. MUU iiij LI Quin ĩ ꝓximũ inde ãnũ miſſus ẽ Senã:ut me interimeret: idẽ ille ſicartꝰ: ꝗq ab eadẽ ornatꝰ cõiuratõe in faciẽ mihi uul/ nus inſlixerat. Hic philippꝰ ẽ uocatꝰ:patria natꝰ caſale flu/ minẽſi:& pr̃e Thoma:& auo Bruno:qꝗ etiã ipſi ambo notiſ ſimi habiti ſunt ſicarij. Aberã ꝑ id tꝑis ad petriolanas balne as: idq; nõ tã ulla mea ul neceſlſitate: uel delectatiõis quidẽ gr̃a:qᷓ diuino quodã cõſilio: ut certo puto. Nã eo ſũ ꝓuectꝰ ſola uiſendi cã. Solet.n.plærũq; oĩpotẽs deꝰ:quo de ꝑſeue ratibꝰi malignitate facioroſiſq; hoibꝰaliqñ ſuppliciũ ſumat certaſqᷓſdã eaſq; occſtas ꝑare uias ad uidicãadũ. Cũ eiuſmõi ergo tꝑe ſicariꝰ philippus Senã ueniſſet: neq; me uſꝗᷓ uide ret: adit præclaꝶ in philoſophia uiꝶ ac medicũ prudẽtiſſi mũ Petꝶ loãnetũ:ꝗ ex patria Bononia pulcherrimis præ/ mijs accerſitꝰ medicinã docebat:ut nũc etiã docet in eiꝰur bis publico ſtudio. Ex quo quærit: & ꝗᷓ ĩ uicinia ipſe bhabita rẽ: & ubi docerẽ:& quot mecũ ducerẽ comites:& quantũ ualerẽ gratia apud ciuis.Ad quæ ille: ut eſt uir calletiſſim⸗ æque atq; acerrimo ſtrenuiſſimoq; ingeuio: inſpecto boĩis uultu & cõſiderata uerboꝶ temeritate: ſingillati ea rudit: quæ mihi uſui fore arbitraret᷑. Eodẽqʒ die litteris me de ea re omi cõmonefecit. Quare Senã ubi cõtinuo reuertiſſe: ex illoq; liquidiꝰ rẽ oẽm corã didiciſſem:mox adeo præfe/ ctã præſidij: quẽ capitaneũ uocãt: Honofriũ tifernatẽ co⸗ gnomento uirilẽ:hoĩem ſubdolũ & fallacẽ.Huic rẽ ipſam: ut habebat:expono:& omia ſicarij ſigna do:qualia & a Pe — „ tro loanneto didicerã: & ipſe quoq; dũ illũ iter ambulãdũ obuiam bhabeo: agnoſco. Rñdet cõtinuo ueterator ille de fraudulẽtꝰ latro: Crates habeo ſempitnas mi pater obſer/ uandiſſime Philelfe imortali deo: qui mihi cãm præſtitit: quo tibi aliquo officio meo rẽ dignã gratificarer. Nam iã- pridẽ cupiebã occaſionẽ offerri mibi morẽ gerẽdi tibi. Ho minẽ actutũ cõprebendã: cõprebenſũq; torquebo: ita ut uel cõcoctũ cibũ oẽm ei eruã e ſtomacho. Quẽ ſi cõfſcium cuiuſpiam aduerſus te ꝑpetrandi facinoris offendero: uita riuabo. Sin minꝰ offendero:miſſũ faciã inquiẽs:aberraſſe P me in ſe capiũdo:nõ em̃ illũ eſſe quẽ quærebã. Fateor eq/ dẽ mi Aenea uel ex ijs uerbis me ilico de hoĩe ſuſpicatum t led ſet/ tit⸗ li⸗ o Zut U ta ſe II mõ ſtri neſcio ꝗqd. Cæterũ qm̃ ſatis mihi de ſicario cõpertũ uidebat᷑:egi hoĩ gras de optima erga me uolũtate. Capit ſicariꝰ eode ueſpi. Captus torquet᷑: & mei interimẽdi cã ſe miſſũ cõfitet᷑.ldq; Honofriꝰcõtinuo palã facit.Sed ab quo miſſus foret:reticeſcit.Nec ſicariũ plectit.Sed differt aiad uerſionẽ:mõ aliã cãm obtẽdẽs:mõ aliã:at ueriſilem nullã. Interea tꝑis increbreſcit:nõ ſolũ apce me:ſed apd nõnulloſ grauiſſimos ciuis tuos: Honofriũ tifernatẽ cõmutaſſe phi/ lippũ ſicariũ cũ prætura florẽtina. Nihil ẽ em̃ apd florenti⸗/ nos uſq; adeo ſecretũ atq; arcanũ: qc minꝰꝗᷓ primũ effluat: ita ſũt oẽs tãqᷓ rima ꝶ pleni.Quot rumoribꝰfuerat diuulga tũ:ipſiꝰ tãdẽ rei euẽt* approbat. Nã paulopoſtea florẽtiæ prætor declaratꝰẽ: Honofritifernas. Sed redeo ad ſicariũ Mulctauit hũc Honofriꝰ libris quingetis. Erãtq; multo an/ tea paratæ pecuniæ ꝗbe ille carcere liberatꝰremitteretr᷑ flo rẽtiã.Et qc ridiculoſiꝰ fuerat:in ſnia:quã ĩpudẽetiſſimolatro aduerſus ſicariũ tulerat: dicebat illũ ad id facinoris ꝑpetrã⸗ dũ fuiſſe corruptũ grãdi pecunia & magna remuneratiõe ab quo aũt ab ꝗbuſue corruptꝰ fuiſſet:ſubticuerat. Cæteꝶ lõge ſe ſua de ſceleratiſſimo ſicario liberãdo fefellit opinio Nã ego ĩiuriaꝶ agẽs ꝓuocatiõe ſũ uſus ex tuæ patriæ inſti tutis ad prætorẽ. Itaq; ea oĩs cã ab Honofrio latrone deuo luta ẽ ad lacobũ Cõſtãtiũ ſiculã ex Meſana:ꝗ uir inocætiſ⸗ ſimꝰ& grauiſſimꝰ ea tẽpeſtate prætorẽ gerebat Sen æ. Hic ſi potuiſſet cãm ex int egro cognoſcere:nõ obſcure patuiſ ſet:& ꝗ fuiſſet auctor florẽtiæ uulnerãdi mei: & a quo idẽ ſicariꝰ miſſus Senã eẽt ad me interimẽdũ.Nã florẽtiæ quo q; patuit de ſicario: patuit de licitatore cõductoreq; ſicarij. Is em̃ fuit hõ ipuriſſimꝰac nequã Hieronymꝰ brochardus imolẽlſis. Sed ꝗ fuerint facinoris auctores: ꝗq mercedẽ quã pepigiſſent ſicario diſſoluerint: in obſcuro ſunt:cũ tñ no⸗/ uere plures Laurẽtiũ medicẽ una cum Nicolao & Carolo frequẽtare ꝑſæpe ſolitũ oĩm ſcelerũ officinã infames ædis Hieronymi brochardi ꝑ id tpis: quð ſicarꝰ eſt conductus. Idẽq; Laurentius medices hieronymũ cõiectũ ob id ſcele/ ris in uincula carcere liberauit: & ab oĩ pœna tutat“ eſt in maxia etiã totiꝰ ciuitatis offenſione: quæ tota eam iniuriã publicã ſuãq; ducebat. Sed uis magnitudoqʒ pecuniæ lon- ge plus potuit: ac polluit:ꝗᷓ leges: ꝗᷓ eꝗtas: ꝗͥ oẽ iuris pijq; uł officiũ: uel ſanctitas:’uel decoꝶ. Sed redeamꝰ ad prætorẽ. Is inquã lacobꝰ cõſtãtius cũ nõ poſſet ex inſtitutis patriæ tuæ eã de integro agitare cãm: quã præfect'cognorat:ſed augere ponã dũta xat: qc potuit ſolũ eã Philippo ſicario dextrã abſcidit publico iudicio quæ me florẽtiæ uulnera/ rat in faciẽ: obtrũcaſſetq; hoĩem quo nece ſua reliquis ſica/ rijs eẽt exẽplo imanitatis ſuæ: niſi ego id factũ iri ꝓbhibuiſ⸗ ſem: utpote ꝗ maluiſſem uiuere illũ uitã iutilẽ atq; dedeco roſam: ꝗᷓ ꝑ expeditã mortẽ liberari animi cruciatu. Vt em̃ magni e animi paruas ſuaſq; iiurias obliuiſci: ita iuſti & ſapi entis de publico humani generis hoſte dignã aliquã cape ultione. Cũ igit᷑ neq; pacatæ: ut audis: nec itẽ cõmode age rẽ Senæ: uiderẽqʒ quãto cũ uitæ ꝑiculo int᷑ gladios uene-/ naq; uerſarer: nõ.n. defuere:ꝗ etiã domi auiſ fuerũt me ue neno ꝑdere: Bononiã eo cõſilio me recepi:ut paucos poſt mẽſis Mediolanũ petã: futurꝰapcł unicũ noſtræ tẽpeſtatis ſolem Pbilippũ mariã principẽ ſane oĩm: aut ſũt: aut fue rũt: aut futuri ſunt munificẽtiſſimũ & optimũ. Apud hũc em̃ nulle mibi iimicoꝶ artes: nullæ inſidiæ oberũt. Totus ero cũ muſis: totꝰ cũ amicis:totus mecũ. Qc aũt me horta ris: ne deſeram ipſe me: ne cædam malignitati fortunæ. Hortaris tu ꝗqdẽ & amice & recte. Iãpridé animũ meũ no/ ſti. Nõ is certe ſũ:ꝗ me neſciã uirũ eſſe.ltaq; bono ſis aĩio: p me licet. Nunꝗᷓ me ignauiæ accuſabis: nec item inſolẽtiæ- Quin boratianũ præceptum illud i uniuerſa tuebor uita: Omne tulit punctũ qui miſcuit utile dulci. Tu uero quod ad te attinet:facito me de omni re tua ſtatuq; certiorem. Vale ex bononia. v. Kal. Apriles. M. cccc. xXXviiij. Franciſcus Phi anni tuſcanellæ ſal. Eme qqdłflagitas ſcire: ad ꝓximas ſtudij uacatiões: . quas uocant: Mediolanũ ſũ petiturꝰeo qdẽ cõſilio: S ut ſiquã mihi nobiliſſimꝰ ille princeps ſpẽ litteris maximã pollicet᷑: re ipſa inuenero: apc neminẽ malim:ꝗᷓ apc eũ ui- tã agere. Sin ſecus offendero: ad VYenetos me recipiã. Nã nibi incertius: ꝗͥ Bononiæ res ſecũdæ. Quãto em̃ fortuna elon⸗ ſgul Kore. Patrie tſed lano lner⸗ isſc⸗ hibah edee⸗ Vten pi cape eage uene⸗ neue poſt ſtats le Chüc ſotus hottz ne. no/ oip ſetiæ. uita gvod em. joes: o vima N una blãdius uidet᷑ aſpirare:tãto magis aduerſi uẽtorũ flatꝰme/ tuẽdi ſũt. Vale ex bonõia idibꝰ Aprilibꝰ.M.cccc.xxviiij. ¶ Franciſcus Philelfus Alberto Rancario ſal. On uanũ extitiſſe me ſe omni⸗ cõiectatorẽ:res ipſa li/ quido oñdit:loannẽ mariũ filiũ fugiſſe ab me:noſti. — — — „— — .„— . . Quo aũt cũ neſcirẽ:ubi ꝑnoctẽ:quæ diẽ fugæ uigeſimaꝗn/⸗ ta ſubſecuta ẽ: eẽm uidere uiſus eũ placẽtiæ agere iter mi⸗ lites quoſpiã: poſtridie eiꝰ diei inſcẽſo equo cũ duobus fa/ mulis uerſus Placẽtiã iter capio: quo cũ ad biduũ ꝑuenio: incido nõ lõge a porta urbis in Floriũ quẽ daã Mediolanen ſem cognom̃to Nouatinũ: ꝗ cũ fili?ꝰ Mariꝰ una eqtabat.Flo rius cũ primũ me uidiſſet: equo deſcẽdit. Et me bonorifice ſaluato:dixit putare ſe nullã mibi feciſſe iniuriã: qe' meũ fi/ liũ eripuiſſet ex ꝑditoꝶ quorũdã militũ manibꝰ eodane cõ ſilio: ut eũ ageret ad Antonellũ Arcimboldũ: qui mibi ob clariſſimũ iure cõſultũ Nicolaũ arcimboldũ fratrẽ ſuũ mei/ q; amãtiſſimũ: uæbement foret affectꝰ: ob idq; nõ ſecꝰ filiꝰ meꝰ ei carus futurꝰ eẽt atqʒ; mihi patri. Egi hoĩ gras: ut par erat: filioq; recepto Placẽtiã ſũ ingreſſus: paulo ſupra me/ ridiẽ: ea mẽte: ut reliquũ eiꝰ diei: qm forẽ ex itinere fatiga/ tus:cõſumerẽ in Cauponula quo diuerterã. Venit ad me ueſpi ſalutatũ Petrꝰ platea ꝗ ea ĩ urbe ꝓ inclyto Mediola/ nẽſiũ duce Philippo maria ciuitati præeſt. Qui ubi multa mecũ & familiarit᷑ & ꝑhũane locutꝰ ẽ: qu æſiuit: ꝗᷓ hora uel/ lẽ ĩ poſteꝶ diẽ Mediolanũ petere:cui cũ rñũdiſſem nõ eſſe me ꝑ id tꝑis Mediolanũ petituꝶ: ſed bononiã potiꝰrepeti turũ: & ad ꝓximas dein uacatiões ſtudij tuꝶ Mediolanũ: inſtitit ille mitis rõnibꝰ ne priꝰ Bononiã reuerterer: ꝗᷓ iſſem ad Philippũ mariã ducem & uiſendi & falutãdi gratia: ab quo certo futuꝶ ſciret:ut & libent᷑ exciꝑet:& honorifice- Quare cũ eius uerbis colligerẽ oꝑtere me oino ire ad pri/ cipẽ: neceſſitatẽ in uolũtatẽ uerti.Itaq; nudiuſtertiꝰ Medi⸗/ olanũ ſecunda hora noctis ingreſſus ſum itin ere facto per agrũ Ticinẽſem. Hodie nõ multo poſt meridiẽ adiui prin cipem: ab quo tanta cum humanitate ac tã honorifice ſum exceptus: ut me oblitũ mei pene reddiderit: nõ tn qc ob eam rem inſolentior factus ſim: ꝗ ante bac conſueuerim- Quin potius cũ tanta me honoratione indignũ exiſtimo: facit: ut mecũ ipſe cogitẽ: quid nã facere me oporteat: ut quã habet de me opinionẽ ea ſe non fallat oĩino. Cæterum O & hæc & alia plæraq; oia propediẽ una cõmẽtabimur. Va/ tor le ex Mediolano.vi.nonas Maias. M. cccc.xxxviiij. ſeg (TFranciſcus Philelfus Aloyſio Crotto ſal. nn Vo diutius hic ſum: eo ſerius ad uos redibo. Ita q; Progo te: ut ab humaniſſimo noſtro pricipe mihbi fa/ cultatẽ abeundi exores.Nam hic a me agit᷑ nihil:& familia mea me abſente non poteſt Bononiæ non agere incõmo, . e. Vale Mediolani ex Cauponula ceruiæ idibꝰ Maijs. MsMnſrℳ p . ¶ Frãci.Philel. Gerardo Lãdriano cardinali Comẽſi ſal. C bortatione tuam pater modeſtiſſime libeter ad/ de „ mitto: & ſi mihi habeda ratio ẽ nõ fidei minꝰ:qꝗᷓ gra/ de uo fit: ut æque nolim ĩiuſticiæ accuſa ri:atq; leui-⸗ d tatis. Bononiẽſi reip. ſum obſtrict annuo docẽdi munere. ECui me ſatiſfacere oĩno oportet:ſi uolo is eſſe: qui deb eo. I Itaqʒ rogo te atqʒ obteſtor: ut mihi iã tandẽ abeundi ueniã imp etres: ne dũ apud uos grauitatis laudẽ cupio: habear apud Bononienſis & iniuſtus: & leuis. Non enim te fugit e fun dameutũ iuſticiæ fidẽ eſſe: qua ſublata: oẽ iuſticiæ mu/ nus corruat:neceſſe ẽ. Vale Mediolani ex cauponula cer⸗ uiæ.x. Kal. Iunias. M. cccc. xxxviiij. , N EFranciſcus Philelfus Raphaeli fuſcherario ſal. Vod diutiꝰ diſtulerim meũ ad uos reditũ: nulli cul pæ mihi aſcribitote: Nã ego iãpridẽ hinc ſoluiſſem ſi liber eſſet padi trãſitꝰ. Sed cũ id ſine litteris ducalibus ne mini liceat: atq; eas in banc diẽ exorare nequiuerim: factũ ẽ ut ſerior fiat mea hinc abitio. Quid aũt ſit in cã:non intel/ ligo. Quotidie mihi a principe rũdetur ꝗᷓprimum ſe mihi morẽ geſturũ. Sed hmõi qᷓprimũ nondum uſꝗᷓ apparuit. Quiapc principẽ & auoritate ualẽt & gratia:me monẽt ne ſim ĩportunior. Nõ em temere fieri. Itaq; meijpſiꝰ ſãne/ ſciꝰ.Nõ deſiſtã tñ oĩs obtũdere: ꝗ pricipi aſſiſtũt: donec li/ berã abitionẽ ipetraro:Interea uero tꝑis cõmẽdo tibi failiã meã: ſiqdẽ arbitraris me functuꝶ egregie meo erga te offi oVale ex mediolano pridie Kal. iunias. M. cccc. xxxviiij ð III — (F ranciſ. Philelfus Alberto gancario ſal. n S Go mi Alberte ad triduũ binc ſoluam p pulchre * qdem & ꝑbenigne ab hoc bumaniſſimo principe: taum donatꝰ: tũ honoratus. Litteras tuis occluſas meæ di⸗- lectiſſimæ Chryſolorinæ cõtinuo reddito. Vale ex Nedi⸗ l olano.v. idus Iunias.M.cccc.xxxviiij- r”UMMNN Frãciſcus Philelfus Guarnerio Caſtellioni ni iurecõſulto ducaliq; ſenatori ſal.plu. dicit. ul , Mediolani pridie non ruri fuiſſes: cũ iſtinc eſſem d Bononiã rediturꝰ: pluribꝰ tibi corã reſpondiſſem: qd nunc N paucis feci. Erã em̃ iam fere aſcenſurus equũ. Petieras em̃ ab me tu quotupliciter eſſentiam putarẽ accipi oportere. lc. Ad qcxł tibi cũ eſſem reſponſurus: accerſitꝰ a principe:om̃i rnch meo ſermone interpolato: ex oculis tanꝗᷓ euanuiſti. Acci/ ge pe igit᷑ rem cõpendio. Eſſentiã: quã & Oᷣ Gidp uſian græci leu⸗ & latinorũ eruditiſſimi ſubſtãtiã noĩant:tribus modis acci/ ere. pisẽdã exiſtimo. Nã & materiã & formã: & qc ex utraq; cõ beo ſtat: ſubſtantiã dicimus. Horum autẽ triũ materia quidem lenii quam UXup bylen græci dicũt: ẽ potẽtia: quæ a græcis uo⸗ bent cat᷑ Aôραhοι dynamis: forma uero qc; &ιποα: idos gre- lugt ce noĩat᷑ ẽ perfectio: quæ ab Ariſtotele dicta eſt nouo no / mine eρτπαε ριιαtelechia. Q& autẽ conſtat ex utroq;: cet/ uocamus hoc quiddã:& qd iam cõpoſitũ eſt. Ego iam iter ingredior. Vale. Et me noſtro inclyto principi aſſidue red . de cõmendatiſſimum. Ex Placentia pridie idus Iunias. M. illen NEFranciſcus Philelfus Alberto gancario ſal. uhe St a te ſane prudenter factũ:qc mihi ex itinere fa/ fadül tigato lac coagulatũ miſeris. Egebã em̃ iſtiuſmodi nteh refrigeratiõis genere.Itaqʒ nõ minꝰ te laudãdũ exiſtimaui mibi perinde atq; egregium coagulandi artificem quendam: ꝗᷓ tuit. Ariſteus fuerit a priſcis arcadibꝰ laudatus. Is em cum in ar/ onet cadia late regnaſſet: quo ſibi maiors beniuolentia arcadas e⸗ deuinciret:pmulta: ut erat princeps nõ ſomnolentꝰ:& ob⸗ cli⸗ tuſus:ſed acri ſtrenuoqʒ ingenio: & excogitauit & adinue⸗ , nit:quæ ad cõem hoim ueſutilitatẽ: uel uoluptatẽ accede ofk rent. Quare is omniũ primꝰ cũ apum atq; mellis: tum etiã 11 lactis uſã ad coagula ĩuenit: hoĩbus tradidit: ꝗuis mellis auctorem Naſo affirmet liberũ patrẽ extitiſſe. Tuum rus „* — idem coagulatũ delectat etiã plurimũ. Q& aũt ſcire uis:ꝗd egerim apud excellentiſſimũ principẽ Philippũ Mariam: cũ in præſentiam ueneris: oĩa narrabo tibi. Vale ex Medi/ olano.xvi.Kal.iunias.M.cccc.xxxviiiij. (Tranciſcus Philelfus Frederico cornelio ſal- em nũciũ de tuo fauſto foœliciq; cõiugio nũc pri/ NNYJmũ audiui.Is me ꝓfecto plurimũ delectauit. Neq; em̃ te latet:qᷓ ego ꝑſæpe tecũ ſermonẽ multum habuerim 21 , præſens: & ꝗᷓ frequẽter etiã abſens te ſcriptis meis: tũ blãa/ dia: tũ ſeueriad cõiugiũ ſum hortatꝰ. Qc certe faciebã ne/ Iaquaqꝗᷓ inductu patris tui grauiſſimi: & clariſſimi uiri: ut tibi tu perſuadere uidebaris: ſed qm̃ tibi bene eſſe cuperẽ. Nã cũ duo ſunt uiuẽdi genera lege cõſtituta: alterũ cælibat“: alterũ matrimonij:qui box neutrũ adamarit:haud ſatis in magna uerſat᷑ laude.Feciſti igit᷑ recte: qe; & paternæ uolũ- tati morẽ geſſeris: & tuæ florentiſſimæ reipu. cõſulueris: quippe ꝗ in filijs ꝓcreandis ſeminario reipu.ſatiffacies: ů ordinẽ illũ ſenatoriũ reddes etiã ampliorẽ. Cæteꝶ quæ ti/ bi præcepta ſeruanda cenſeã: paucis accipe.Et omniũ pri/ mũ boc unũ tibi aĩio inſideat: uolo. Cætera ſacramẽta eſſe hũana lege moreq; cõſtituta: at mrimoniũ ſolũ diuino ore & inuetũ eſſe & ĩperatũ: atq; id quidẽ nõ in Aegypto per Vulcanũ: nõ in attica ꝑ Ceropa:nõ Romæ per Romulũ: ſed in horto illo delitiarũ: ubi primis paretibꝰpræcepit de / us oĩpotens ut creſcerent ac m ultiplicarent᷑ terrãq; reple-/ mis parẽtibꝰ inuentũ ẽ ſacramentũ & tanꝗᷓ lege ſancitum: quãta cũ animi integritre & inocẽtia nobis tuendũ ſit :ui/ des præſerti ꝙ triplicialilla bona matrimoniũ præ ſe fert: quæ maxie expetunt in uita:honorẽ: utilitatẽ: uoluptatẽ: ut em̃ in ſocietate ciuili nibil eſt adulterio neq; turpiꝰ: neq; ꝑnicioſius:ita cõiugij ſanctitate nihil honeſtius: nibil unde 1 . 1 igit᷑ nõ poſſũ nõ amare:cuiꝰ cõſuetudine id te uideo aſſe/ cutũ: ut ad urbanas lauticias ruralẽ fœcunditatẽ adiũgas. Nã cã lac ſolũ ex oibus cibis ad hoĩs naturam ſit ſatis: tum æ aũt & deo auctore & in paradiſo: & in noſtris pri- maiora emolumẽta bonaq; ꝓueniãt. Quot adulterijs ĩuo luti uel primonia cõſũpſerũt: uel patriã ꝑdiderũt: uel peri/ eruũt ipſi? At in cõiugij foœlicitate oĩa ſunt ſecura:oĩa fructi⸗ fera: oĩa plena iucunditatis. Quiamor uel diuturnior: uel dulcior: ꝗᷓ quirũ uxorẽq; cõiunxerit? Quæ amicitia uerior eſſe quæat: ꝗqᷓ quæ mutua & corpoꝶ & aiorũ beniuolentia cõiuges deuixerit? Tu mihi ex oĩ hoĩm ætate tria:aut qua tuor: aut ad ſũmũ ꝗnq; amicoꝶ paria in mediũ referas: qui amicitiæ ſibi nomẽ uẽdicarint:qualis extitiſſe græci uolũt: T beſeũ & Perithoũ:Oreſten & Pyladẽ: Achillẽ & Patro- culũ:& Phythiã & Damona: & ultimos Epaminundam: & Pelopidan. Atborũ nemo ſe amici cã interemit. Quid em̃ morte porribil ris uel ſanctitate: uel uæbemẽtia cõiugale munus ꝓſecut⸗ ut ultro ipᷣe mori ſuſtinuerit: quo uxor Cornelia ſuperſtes foret. Quid em meminero Quintũ Planciũ: ꝗ cum primũ i2At uir clariſſimꝰ. T. Gracchꝰtanta ẽ amo audiſſſet uxoris obitũ :pectus ſuũ tranſhixit gladio. Cunc; domeſticoꝶ interuẽtu ne q& ppetrare eſſet aggreſſus:pfi cere potuiſſet: paulo poſt qc uulnus fuerat alligatũ: ſciſſis faſcijs ſoluit: & eo ĩmiti dextra cõſtantiq; diuulſo mortẽ ſi/ bi cõſciuit. Et. M. item Planciꝰ ob horeſtiliæ quoq; uxoris obitũ:quæ illũ ſociorũ claſſẽ ſexagĩta nauiũ in Aſia reducẽ tẽ ad Tarẽtũ uſq; ꝓſecuta:morbo ẽ op preſfſa:int᷑ er oſculã deæ ungẽdæq; officiũ: tãtũ potuit cõiugal amoris charitas: ut diſtricto gladio incũbẽs uitã deſeruerit. Nec minoris ui — res cõiugalis amor oñdit in portia Marci Catonis uticẽſis filia: quæ ubi primũ accepit M. Brutũ uirũ ſuũ apud philip pos uictũ atqʒ interẽptũ: ardẽtis carbones hauriẽs: qm fer/ ri ptãs oĩs ſurrepta eẽt: e medho ſeſe ultro ſuſtulit. Vt aũt cæteras nobiliſſimas fœminas breuitatis gr̃a miſſas faciã: quis lacedæmonias illas nõ maiorẽ in modũ admiret᷑: ſum miſq; laudibꝰ ꝓſequi ſtudeat: quæ exorato a cuſtodibus in carcerẽ aditu ad uiros minias: extremo ſpiritu alloquedoſ gquos Lacedæmonij noctu morti deſtinarãt: pinde atq; re- gnũ affectãtis: cõmutatis cũ illis ueſtibꝰ uelatiſq; capitibꝰ P doloris ſimulationẽ: eos abire paſſæ ſunt: ſeſe ultro mor/ ti exponẽtes. Quid Eliſſa Dido: Nõne ut extincto uiro fi⸗ dẽ pudicitiãq; ſeruaret: ĩ ardẽtiſſimũ rogũ ſe ꝓiecit? Nã Ar temeſia regina carũ uiri mauſoli obitũ tata tulit acerbitate ut nõ cõtẽta illud ædificaſſe monumẽtũ Alicarnaſſi ĩ ꝑpe/ tuã illi?ꝰ memoriã: qc iuter ſeptẽ orbis terræ miracula nobi liſſimũ numerat᷑: ueꝶ etiã ex eiꝰ caluaria facto poculo ſe ui ri ſepulchrũ & haberi & eẽ uoluit: utpote quæ illiꝰ corpus in puluerẽ uerſũ paulatim totũ ebiberit: & aſſiduis fætibꝰ doloreq; cõfecta: ꝑ tabẽ e uita diſceſſerit. Sancta ẽ ꝓfecto peneq; incredibilis mr̃imonialis beniuolẽtiæ charitas:quã qui caſte ĩpolluteq; ſeruarint digni habẽdi ſũt:de ꝗbꝰ nul/ la poſteritas cõticeſcat. Nã utilitas quãta ꝓueniat ex cõiu gio:qd attinet prædicare? Vt em̃ ẽ prudẽtis patriſfſamilias augere quotidie ſubſtãtiã ſuã: quãtũ honeſtas patit᷑:ita di/ ligetis atqʒ frugi matriſfamilias munꝰẽ eã domi & dirigere & tueri. Qcd ubi fit:primoniũ indies magis atq; magis am- lificat᷑.Et ẽ ſane matrimoniũ uiri mulieriſq; cõiunctio ſᷣm 7 tilſãtiſq; uoluptates inſtitutũ ẽ mr̃imoniũ: ſed ut regñatio/ ni generatio præparet᷑ ob eã ſcilicet rõnẽ mr̃imoniũ noĩa/ tũ:qd iccirco mulier debeat uiro nubere:ut mr fiat. Debet inꝗᷓ decꝰ mr̃imoniale id officij præ ſe ferre:ut & re domeſti cã regat:& liberos ſuſcipiat.Na binc ſubſiſtit hũani generiſ ꝓ pagatio amicabiliſq; ſocietas. Et cõiugij qdã bona tripli/ cia eſſe uolũt:fidẽ: ꝓle: ſacramẽetũ.Atqʒ fidei qdẽ ẽ:ne præ- ter copulã cõiugale: aut cũ altera cõcubat᷑ aut cum altero: ſed ut æque uir ſua uxore cõtẽtus ſit atq; uxor uiro: qc tũ certe fiet:cũ pari ſe charitate ꝓſequent᷑. Ad quã quidẽ rẽ haud ſcio: an uxor longe ꝗᷓ uir debeat eſſe propenſior. Nã ſi pudorẽ mulier pudicitiaq; amiſerit: quid reliqui habeat in ſe boni: non intelligo. Quã me delectat Tertiæ Hæmy⸗/ liæ Afri cani ſuꝑioris uxoris præcipua illa fides & egregia charitas: qua in uirũ uſa ꝑhibet᷑. Hæc em̃ non modo æquo animo pertulit uiri adulteriũ in ancillulã dum eſſet in ui/ ta: ſed eam quoq; poſt illiꝰ obitũ libertate donatã liberto ſuo in matrimoniũ dedit. Quãta uero æquanimitate ſplẽ/ didiſſimũ cõtinẽtiæ exemplũ Liuia Tiberij atq; Druſi ma/ ter erga uirũ Auguſtũ fuerit: & græce & latine decantant egẽ ob ꝓcreãdos liberos. Nõ em̃ ad laſciuiæ illecebras ti- WA tbitate liope⸗ lunobt loſeui orpes lerb⸗ Pen tan benl xCil mlias itad tigere am⸗ ioßm rasti⸗ nti/ nota, Debet hnelli Aneri pli pre⸗ tero: dti igere heat n/ gla luo ul/ rto ble⸗ Wwa/ tant = biſtoriæ. Volutabat᷑ enim Auguſtus per oẽm incõtinen tiæ fœditatem. Ock ſi pari fidei ſanctitate ſe coniuges ada/ marint:nulla huiuſmodi labes matrimoniũ polluat.lIn pro le uero aliud eſt matris: aliud patris officium. Debet enim liberos mater cũ charitate ſuſcipere:benigne alere:religi- oſeq; educare.Pater aũt illud meminiſſe duo eſſe bominũ enera:alterũ doctum & urbanum:alterum indoctũ & ru Hicumm & hoc quidem pecudũ eſſe ſimillimum:illud uero nõ diuinũ minus: ut ita dixerim: ꝗᷓ humanũ. Eſt igit᷑ officiũ boni patris filios ijs inſtituere diſciplinis:quæ libero homi⸗/ ne dignæ ſunt:quo non indocti & ruſtici:ſed & doctiſſime eruditi eleganteſq; uideant᷑. Velim hac in re mi frederice ad teipſum oculos mentemq; cõuertas. Teq; ac cæteros æqualis tuos diligentius deſpicias: conſidereiq;: quantum inter te & illos interſit. Nonne cũ aliquid more tuo loque- ris & grauiter& diſerte: te omnes taciti admirant᷑ ac ſeſe ignauiæ inertiæq; accuſant: qd; nihil ſciant: qc quid a ſe dici & qui dici oporteat: ignorantæItaq; alij parentes iucuſant: qui nullã geſſerint curã ſui: alij ſeipſos accuſant: ꝙ tempꝰ per ſecordiam & deſidiã labi paſſi fuerit. Quo fit: ut & ho⸗ noreris ab æqualibus tuis: & a maioribꝰ natu mirifice lau- deris. Tuum igit᷑ fuerit: cum primum a matre liberos ac/ ceperis: eos erudire ijs artibus: quibus & ſapiant recte:& bene perpoliteq; loquant᷑. Non enim te præterit: quãtam uim habeat copia ornatuſq; dicendi: ſi ab ingenio ꝓficiſci tur & compoſito & bene morato. Qcł aũt ad ſacramentũ attinet: ea cõiugibus cura uel maxima eſt adhbibẽda:ne di- uortiũ fiat: ne dimiſſus dimiſſaue cã prolis alteri coniuga- tur. Sanctũ inquã & impollutum matrimoniũ eſſe debet. Qd ut in omniuita mutua dilectione tueamur:illud ẽ præ ceptum nobis aſſidue memoria repetendum: nec maritũ habere poteſtatẽ ſui corporis: nec item uxorẽ ſui eſſe ar- bitrij:ſed utrũq; alteri pari quadamæbaritate obſtringi ad ꝓcreandã prolem: cum neutriliceat continere ſeſe: ubi al/ teruter nolit. Quo quidem iure & bic uxoratꝰ & hæc ma/ ritata non recte modo ſed & latine & eleganter dicitur. Ita inꝗ cõiugatos eſſe oportet:ut ſui ſimiles gignãt.Et ſd ſane fit nõ ſolã hominum inſtitutis: ſed naturali etiam quadam lege. Sic em & arbor arborẽ generat: & ſeges ſegetem: & animal ex ſe animal. Itaq; omni eſt opera diligentiaq; ſtu⸗/ dendum:ne quid in præcellẽtia maritali: non agat᷑ modo: ſed ne cogitet᷑ quidem: qc ab eius decoro deoq; abborre-/ at: ſed omnia & pudice gerant᷑ & pie.Idq; eo magis cu ran dum eſt: quod in bene conuenienti coniugio ſitum ueluti ſeminarium eſt quoddam florẽtiſſimæ & pacatiſſimæ rei / publicæ: & eius quidem reipublicæ: quæ cenſet᷑ optima. Scimus em tria eſſe genera adminiſtradæ ciuitatis: popu/ li: optimatiũ: regis: ſecũdũ triplicẽ ſocietatem rei domeſti cæ. Heri & ſerui: patris & filij: uiri & uxoris. Et bæc quidẽ ſocietas regiã: quæ præſtat cæteris repræſentat. At patris & filij eã: quæ dicitur optimatium. Nam pop uli principatꝰ æque habet: atq; heri & ſerui. Et ueſter quidẽ reipublicæ ſtatus ita eæ optimatibus conſtat: ut a regio differat nihil. Eum enim dignitatis locum dux apud uos tenet: quem apud Lacedæmonios rex ſolebat. Sed hac de re alias. Nec illud mibi uidetur prætereundum: qd' apud lacedæ/ monios Lycurgi legibus cõſtitutũ legim us. Is enim cũ eos quinubere uoluiſſent ſpectaculo itereſſe gymnicis ĩ ludis probibuiſſet: addidiſſetq; præterea eam ignominiã: ut ho nore illo atq; obſeruãtia? quæ ai. unioribus præſtabatur in cõſeſſu ſenioribus: priuarentur. Lege tamen cauit: ne uir una cum'uxore in eodem cubaret lecto:& id quidem: quo plurimum diei cum æqualibus una eſſet:ac noctis quieſce⸗ ret totas:cũ ſponſa uel ad procreandos liberos & clam cõ rederet᷑ & cũ pudore. Quod ea etiam ratiõe Lycur gus conſtituit quo & corporibus melius ualerẽt: utpote quæz· nimio coitu langueſcũt atq; ægrotant: & amor coniugalis aſſidue recetior redderet᷑: & partꝰ ipſi robuſtiores fierẽt. At ipſe tecum rem bane nõ ita ad unum reſeco. Sed illud ſane te admonitum uglim: nimium iſtiuſmodi cum uxore cõgreſſum: non ſolũ eſſe pernicioſum & ad uircs & ad bo — nam ualitudinem: uerũetiã ad procreandos mares. Nam quo eſt ſemen calidius: eo eſt ad maris filios procreandos accommodatius. Quare uſu fieriuidemus: ut ſenes magis Ziauenes gignant mares. In cauſa uero id eſſe puto ꝙ ſe/ nes rarius coeunt ꝗᷓ iuuenes. Hinc fit: ut qd natura in iuue/ tute potentius eſt: id nimio ueneris uſu reddatur frigidi/ us: & ob eam rem ad marium procreationem imbecillius. Sed hæc tu pro tua prudẽtia moderabere. Cæterum tibi maiorem in modum gratulor: quod eam duxeris uxorẽ cui nibil deſit ad cõiugij dignitatem. Duxiſti enim puellã tum probam & pudicam: tum etiã pulchrã ac nobilem & cum dote nõ uulgari. Quo fit:ut uix ſciam utri magis gra⸗/ tulandũ cenſeã ſponſæ ne:an tibi.Nam & ipſe in tua repu/ plica uirtutis præſtãtia cedes nemini: & bonitate formæ non mediocriter uiges:neq; deteriore Cornelius es gene- re ꝗᷓ illa Contarenea: nec minꝰ ꝗᷓ illa opulenta. Efficiat igit deus optimus maximus: ut proprium ſit uobis matrimo⸗ niũ ueſtrũ ac idẽ fœcũditate liberorũ & iucundũ & folix. Vale ex Ticino idibus Octobribꝰ.M.cccc.xxxviiij. (Franciſcus Philelfus Aloyſto Crottoſal. D — — WàR D ſextũ idus octobres Ticinũ buc perueni: ut ex noſtro Catone ſacco eloquetiſſimo iurecõſulto ac „ — — — 8 Cepiſti.Itaq; ꝑ tuas litteras certior fieri cupio: quid facere me oporteat. Nam ego hinc prius pedem nõ mouebo: ꝗ coſiliũ tuum audiero. Vale ex Ticino. xvij. Kal. nouẽbres. M. cccc. xxxviiij. (Franciſcus Philelfus Saxolo pratenſi ſjal. Væ tibi ex Bononia ob ſubitã abitionẽ meã reſpõ/ dere nõ potui.Nam cũ inde ſoluerẽ:redditæ mihi ſunt litteræ tuæ: nũc ex Ticino uerbis paucis reſpondi ti/ bi. Petis em:ꝗqᷓ ratiõe ſcurræ ſint ape græcos ;αιαωσXο bomolchi nominati.Et item quiapud nos ſunt:quos græ⸗ Vci òX ροο olechinus uocät: & quæ loca eẽnt: ꝗ Athe/ nis xXä ο1. Cycli hoc eſt circuli ꝗppellabantur. Bomolo chos proprie illos græci dicebant: qui ſub aras in ſacrificijſ ſedere conſuerunt: ita noĩatos ab ara: ꝗq & αοα bomos uocãtur: AOπαι Lochin: quod inſidiari ſignificat: quoniã à aras inſidiarent᷑: utpote qui cũ aſſentatioòe efflagitarẽt. ij .4 2 Pvvii5 Quamobrẽ & qui ſacrificijs ſuſcipiunt᷑: tibicines & ua tici/ nium profitentes bomolochi uocabãtur. Ex huiuſce autẽ rei tranſlatione: s2Somolochi etiã ij dicti ſunt: qui apti ac faci les atq; iſdem humiles: omnia lucri gratia perferrent iocã/ do cauillandoq;. Et bi quidem apud nos ſcurræ appellan/ tur. Homines ſane inepti atq; contẽnẽdi: qualis eſt hoc tẽ/ pore apud florentinos Nicolaus Nicolus & Poggius Bam balio: qui ut ſumptuoſioribus cœnis in terſint:a nullo ſeſe ſcurrilitatis genere continent. Qui ueroa græcis Olechi/ nus eſt appellatus cruſtis & ſpinis tectus: petriſq; aſſuet“: bũc noſtri remorã uocant: aquatile animal admodũ bre/ ue: in quo tãta ineſt tamen naturæ uis: ut nauim pernicius iter facientem eius carinæ inbærens ad nixuſq; retineat: ac remoretur: ob eamq; rem & a græcis Olechinum &ιàa noſtris remorã nominatum. Habeturcq; iſtiuſmodi animal amatorijs ueneficijs infame liteſq; atq; iudicia dicit᷑ remo/ rari: grauidarum flux us ſiſtit utero: ac partus ad puerpe- rium continet. Et id tamen in cibum addi probibetur: ut Plinius refert. Huic ſpina eſt parua: & oua amara ad quiĩq; numero : at ora in medio corpore atq; in terrã uerſa. Præ/ terea Olechino pedes eſſe Ariſtoteles aſſeuerat: utpote cui pẽnæ pedũ inſtar locatæ ſint: quanꝗᷓ alij ſunt qui dicant eos ſpinis uti pro pedibus: & ita ingredi: ut in orbem uol/ uan?᷑. Itaq; detritis ſæpe aculeis inueniri. Nã quoniã futu/ ros maris æſtus ſæuiciamq; præſaginat: bos correptis ſe la pillis operire: ut eo pondere ſtabiliat mobilitas: & ita ſpi/ nas uolutatione atterere. At mutianus muricem eſſe tra/ dit purpura latiorem: cui roſtrum neq; aſperũ eſt: neq; ro/ tundum: neq; in angulos prodit: ſed ſimplicem concham eẽ autamat: quæ uno latere ſeſe colligat. Trebius uero ni- ger. L. Luculi familiaris ſeribit hunc piſcem haud eẽ pede Iongiorem: neq; digitis quinq; craſſiorem: cuius ea ſit uis: ut & nauis uentorum flatibus plenas ſiſtat: & in ſale ſi fue/ rit aſſeruatus: aurum quoq; qii in altiſſimos deciderit pu- teos: ubi admotus ſit: extrahat. Huius etiam Lucanus me- minit libro ſexto ſuæ pharſaliæ: inquiens: Non puppim re- tinens euro tendente rudẽtes. In medijs olechinus aquis. —,—3 —— — — —— — — ci chi⸗ . ig H int f/ 18: / l⸗ e/ te is⸗ Huius meminit Theophraſſtus libro quarto de huiuſmo- di animalibꝰ: ubi dicit echinorũ tris eſſe ſpecies: ex quibus Olechinos & magnitudine & craſſitudine cæteros præ/ ſtare. Et eſt ſane Olechinus: quẽ meminimꝰ: dictio quadri- ſyllaba. At echinus dictio triſyllaba:eſt ſuauis eſu: & paulo minor Olechino. Cuiꝰ etiam luuenalis meminit inquiens: Oſtrea callebat primo deprẽdere morſu.Et ſemel aſpectu dicebat littus echini. Præterea echinꝰ apud græcos ſigni- ficat terreſtre id aĩal:cui ẽ apud noſtros hæricio nomęe: qcæ ipſũ ab hærendo deductũ eſt: & æque ſpinis hirſutus ẽ atqʒ maritimus echinus. At circuli quos quæris ad poſtremũ: Loca erãt Athenis:ut Dinarchus cõtra Calleſchrũ oſtẽdit ubi aliqui ueniebãt.ld autem nomẽ tractũ ẽ a circulari cir/ cumſiſtentia uendẽdorũ. Quare menãder in epheſio ait: ltaq; ego mihi uideor ꝑ deos immortalis in circulis uidere meipſum indutũ currere circũ: ac uenire. Habes a me pau cis: quæ petieras. Vale. Et Leonardum noſtrum arretinũ eruditiſſimũ & eloquentiſſimũ uirum noĩe meo ſaluere iu be.Ex Ticino Kal.nouẽbribus. M. cccc. xxxviiij. ranciſcus Philelfus loanni ferufino iurecõo⸗ ſulto & ducali iuſticiæ conſiliario ſal. lIſite & amem: & plurimi faciã: ſim apprime ingra/ tus:utpore ꝗ dilucide ꝑſpiciã mea tibi omnia curæ eſſe. Cnſilium autem inclytinoſtri principis nõ admitto ſolum: ſed etiã laudo: ut par ẽ:proboq; uæbementer. Itaq; tantiſper hic manebo:donec per eius litteras intellexero: ad quod ſim tempus ad uos iturus. Nam habitam eſſe di/ ligẽtem rationem reimeæ pecuniariæ: ut mihi plurimum conducit: ita uoluptatis plurimũ aftert: uel ea rone qqc ne cogitante me quidẽ princeps non ſapiens minus: ꝗᷓ muni⸗- ficus ac benignus: ita de me conſuluit: ut nõ ſim in exigen da pecunia uſurus alienis ſuffragijs: ſed conſtitutis tẽpori/ bus ex certo loco mihi ſatiſfactũ egt. Quare ut ei meis uer bis gratias habeas imortalis: te maiorẽ in modũ rogo. Va e ex Ticino.iij.idus nouẽbres. M. cccc.xxxviiij. Franciſcus Philelfus Ioanni Antonio brixiano ſal. Eſp eri mihi redditæ ſunt læ tuæ: itaq; cras uos iij ibo. Nam ante id tempus hic ſoluere non licuit: cum mibi in bãc diem nullus ſit equus. Itaq; ignoſce breui meæ huic S moræ. Vale ex Ticino. v. Kal. decẽbres. M. cccc. xxxviiij. — Franciſus Philelfus Catoni ſacco 4 iareconſulto ſal. Ortare Chryſolorinã meã ne miret᷑: ꝙ hic diutias P ᷓ arbitrabar: expecto. Nam ita eſt opus facto: quo H nobiliſſimo buic principi morẽ geram: & id quidẽ in rebꝰ B L non paruis aut contẽnendis: ſed & maximis & præclaris. ltaq; ut bono aio ſit: domũq; bene gerat: eam pro tua pru/ dentia etiã atq; etiã ꝗᷓdiligetiſſime adhortare. Vale cũ pu/ diciſſima uxore tua. Ex Mediolano pridie nonas decem/ pres. M. cccc. xxxvViiij. Pranciſcus Philelfus Honofrio Strogæ ſal. Vod fortaſſis apud uos nõdum increbruerit: ego apud hũcpræſtantiſſimũ principem philippã Ma riam exillis ethruſcis turbulentiſſimiſq; fluctibus tanꝗᷓ in trãquillũ atq; ſecurũ reliquæ uitæ portum me recepi. Vbi omnia mihi affatim ſunt oblata:quæ non folum ad emolu/ Jmenta: ſed ad dignitatem attinẽt. Vtinam mihi liceret te⸗ cũ oĩa libere cõmẽtari: quæ & ipſe uellem: & tua noſſe in/ . tereſſet. Sed temporum eſt habẽda atq; hominum ratio- Nec enim me latet: ubi locorum es: & quã tibi cauendum fit. Htaq; feram æquo animo deſidertum meum. Cæterum HDB illad unum non reticebo principem bhunc meum & patri 6 tuo clariſſimo uiro & tibi & uobis omnibꝰ optare: oĩa pro uoluntate ueſtra: atq; nibil magis cupere ꝗᷓ in omnibus re/ bpus uobis peregregie prodeſſe. Tu ſiquid eſt: quod a me uelis: fac ut ſciam: & factum puta. Vale ex mediolano no- nis decembribus. M. cecc. xxXviiij. 1 6GE(VFranciſcus Philelfus Ioanni Antonio brixiano ſal. nunciabis principi noſtro: quæ mibi mãdarat: nõ 1 minore diligentia: ꝗᷓ fide me perſecutum eſſe:ſpe/ d roq; futurum: ut ad paucos dies certi aliquid affe⸗ 4 ratureld cum erit: continuo ad uos ibo. Interea temporis nullum officum prætermittã. Vale ex Ticino.v. Idus De/ . cembres. M. cccc. æxxXxXiif HI 1 (Eranciſcus Philelfas Ioanni Autiſpæ ſal. V ſemp er aliquid ꝑetis. Inſeruis autẽ raro. Quid d hominis ſis ignoro.Petis a me Diona pruſaenſem ⸗ quem equidem dabo ad te propediem ea lege: ut eum ali quando patiaris ad nos redire. lbit em codexille ad te mu⸗ tuo:non dono. Quamobrem facito: ut ex cõmodo tuo ni⸗ tus hil mibi tandem incõmodes. Tuſcanellam noſtrum opto d bene ualere. Vale ex Ticino Idibus decẽbribus. N.cccc. tc xxxyliij. N Franciſcus Philelfus Petro loanneto / pbiloſopho ac medico ſal. pbiloſophoa oſal. . Ogo te maiorem in modum: ut meum Virgilij co AQdicem: ac item commentatorem Seruium cures ꝗprimm Bononiam perferri:& Alberto Cancario com- 1n muni amico nomini meo reddi. Id quod in hanc diem nõ in⸗ feciſſe te non poſſum nõ mirari. Nec enim debes oblitus ſdi eſſe:& quid mihi: cũ iſtinc abirem:corã receperis: & quid olw⸗ poſtea ad te ſcripſerim. Fuerit igitur officij tui:ne diutius tte⸗ litteris meis ſolliciteris.Idqʒ ut facias: abs te non peto ſolũ: ſed etiam contẽdo. Vale ex Ticino.xv. Kal. Ianuarias. M. . cccc, xxxviiij. ⸗ Franciſcus Philelfus Alberto Zancario fal. im. i Itteras meas ad Petrum lIoannetum illuſtrem phi- Pto⸗ ſophum ac medicum ut ei reddendas Senæ di- Ste⸗ ligenter cures: etiam atq; etiam a te peto.Facitoq;ʒ:ut per me tuas quoq; litteras intelligat deſiderari officium ſuum in no/ reſtituendis mibi codicibus meis & Virgilij & ſeruij. Tvu rrem omnem tenes: uerum quod peto: eo ſcribito accura/ 1l. tius & grauius: quod uereor eius liberos eſſe in cauſa: quo no⸗ minus meicodices ad me ierint. Nam ille & uir bonus eſt: e/ & & amicus. Mea hic omnia & ſecuntla ſunt & læta. Nam & ſe⸗ hbuic nobiliſſimo principi ſum cariſſimus & cæteris omni⸗ s. bus: qui auctoritate & dignitate ualent: admodum iucun⸗/ e⸗ dus. Vale ex Iicino. xy. Kal. lanuarias. cccc.x xvniij. . ranciſcus Philelfus Catoni ſacco iure cõſulto ſal. Ilituerã bodie redire ad uos: ſed iuſſu principis ante diẽ tertiũ hinc mouere pedem nõ licet.Itaq; monebis uxorem Chryſolorinã: ne quid mirer :turbet᷑ ue ꝙ minus ad diem conſtitutũ iſtuc reuerterim. Principi em̃ parendum eſt. Vale ex Mediolano pridie Kal.lanuarias. M.cccc.xxxviiiij. . IFranciſcus Philelfus Petro Michaeli equiti Vm idoneus eſſet oblatꝰ nũcius:cui meas ad te lit/ teras darẽ: uiſus es admonendus: id quod fortaſſis baud ighoras: te apud hũc humaniſſimũ principẽ noſtrũ ualere auctoritate plurimũ. Itaq; tibi opera dãda eſt: ut bñ promerearis. Q& ſi feceris: pmagnũ es fructũ cõſecuturꝰ. Reliqua tu coram ex hociſto nuncio cognoſces. Non em̃ omnia cõmittenda ſunt litteris. Vale ex Mediolano pri/ die Kal. lanuarias. M. cccc. xxxviiij. . 8 Eſterno ueſperi cũ uniuerſi aulici ꝑmagnaq; nobi litas eẽt in arce principis Cæſarei bhuius noſtri in cœ pompaàeõt endandi trũci VYulcano: principe ipſo nõ præ ſente modo:ſed ſolenne etiam feſtum im rimis agitante: ornanteq;. Hoc aũt mane: qui primus eſt anuarij dies: cũ primũ illuxiſſet: oẽs in eandẽ arcẽ & in idẽ cœnaculũ con/ enimus: & inde perpauci: quorũ ipſe numero ſũ aſcriptꝰ in cœnaculũ ſumꝰ nccerſin gn nobiliũ appellat᷑.Hic tãdiu expectauimus: donec pran iſſet princeps. Prandet enim ſemper in aurora: aut etiam aliquãto prius interdũ. Nam ui pauciſſimi eſt ſomni: antelucanũ tẽpus nunꝗᷓ eũ offen/ dit in ledo. Amota uero mẽeſa: cõtinuo donata e uniuerſa nobilitas auliciq; oẽs: quotquot in utroq; cœnaculo operi/ untur uarijs muneribꝰ.p dignitate cuiuſq; & gratia apud principẽ.Dona ſunt oĩa anuli aurei cum gẽmis aut piropis aut adamantibꝰ. Ego pulcherrimo anulo cũ adamante in pyramidẽ ſurgenti donatꝰ ſum: & eo quidẽ nõ mediocris precij. Hunc:qui precioſior ſit: & melior: in auri metallis Franciſcus Philelfus Catoni ſacco iurecõſulto ſal. cui eſt uiridi cognomentũ: celebrata eſt annua illa inue liecn gre⸗ no mi⸗ ſtra 4. inueniri uolunt:Eſſeq; primũ omniũ repertũ in his metal/ S lis: quæ in æthiopia ſunt inter Nercurij delubrum: quem græci ẽNι ρ bhermen uocant: & Meroen inſulã: qui maior e ns ſit cucumeris ſemine: babereq; tãtã ĩ ſeſe uim: ut iuxta nü“ magnetẽ poſitꝰ ferrum ab eo abſtrabi nõ patiatur: aut ab/ 1. ſtractũ ad ſeſe rapiat:ac tanꝗqᷓ auferat. Sũt præterea adamã tes alijs in locis reperti: ut in India qui æque ſit magnus ac nucleus auellanæ: cui ſilis eſt: qui naſci᷑ in Arabia: ſed ali- quãto minor. Reperit᷑ etiã adamas in Macedonia in Phi/ I lippico auro olim inuẽtꝰ: qui cucumeris ſemini ẽ par ma/ s gnitudine ut alter ex ante dictis adeo paruꝰ ẽ: ut milij ma/ Fi gnitudinẽ nõ excedat:a quo etiã nomen accepit: quippe i qui cencros ſit appellatus. Habet᷑ alter in Cypro:qui colo/ 6, rem aureũ repræſentãs: in medicamine plurimũ ualet. Eſt 5; etiã adamas cognomie ſiderites: q& ferrei ſit ſpledoris: cæ teris adamãtium generibus põderoſior:ſed diſſimili natu ra: utpote qui & frangat᷑ ĩctibus & adamãte alio ꝑforetur ee.: qui cyprius ẽ. Et cũ precioſior adamas & igni ſit & fer/ di ro indomitus adeo: ut adamas appellet᷑: cedit tamẽ hirci- e no ſanguini: hoc enim ſi recẽs caliduſq; fuerit: maceratꝰ 2 ictibꝰ tandẽ cedit & incudibus. Volũtqʒ in adamante tãtã ineſſe uim: ut & uenenis uim auferat: & lymphatiões me/ tuſq; uanos ambigat atq; expellat ex bominũ mẽtibꝰ. Sed bæc de adamãte fortaſſe pluribus: qᷓ oportuit. Cætera cũ uenero:inter nos cõmẽtabimur. Na ego mihi uideor for/ 6 tunatiſſimus ꝙ huic me diuino principiſentiam eſſe cariſ- I ſimũ.Plura em ſunt: quæ nõ recte litteris cõmittant᷑. Cras ad uos redibo. Vale ex Mediolano Kal. Ianuarias Anno a natali Chriſtiano M. cccc.xxxx. 2” (Franciſcus Philelfus Bornio ſalæ iurecõſulto ſal. fl⸗ — — . — . . — — Eſideriũ de me tuũ me nõ iiuria plurimũ delectat. Eſt em̃ plenũ amoris præcipui erga me tui. Sed ue 4 lim: ſcias mutuũ eẽ amorẽ noſtrũ planeq; ſingularẽ.Nõ.n. magis me deſideras:qᷓ deſideraris a Philelfo. Dij malefaci/ ant factiõibus ueſtris: quibus diuina oĩa bumanaq; cõfun- dunt᷑.lam iterũ ad uos iui: eo ſane conſilio: ut a uobis nũꝗqᷓ decederẽ. Sed neſcio qua uel hominũ peruicacia uel fatali is tis i aſtro ſit factũ:ut bis inciderim in atrociſſimas ueſtræ reip. procellas atq; tempeſtates. Muſis inter arma nuſꝗᷓ bñ con ſultum eſt:ſed Bononiæ longe periculoſius. Itaq; habẽda nobis fuit ratio & dignitatis & quietis. Ego iuſſu principis mei adhucago Papiæ: ad paucos dies Mediolanũ petitu/ rus cum uniuerſa familia. Vbi omia mihi parata ſunt & ad cõmodum & ad dignitatẽ. Vale ex Ticino.iij.idus lanua/ rias. M.cccc.xxxxxRK. “ (Franciſcus Philelfus Petro Thomaſio pꝓphiloſoꝑpho ico ſal. lum fidei ſanctitate:quã præterire non licet: ſed maximis etiã beneficijs:quibus ſi abuterer:poſſem iure ingratitudi ni obnoxius fieri. At emori malim ꝗᷓ ulla uel minima inuri nota infamiæ. Itaq; rogo te per indiſſolubile amicitiæ no⸗ ſtræ uinculum: ut me dignitatis meæ rationẽ haberepati- are. Nam quo pacto me amicitia tua dignũ iudicares: ſi fo/ rem iniuſtus? Quod ſi iuſticiæ fundamentũ eſt fides: pate re æquo animo: ꝙ promiſſa atq; cõuẽta inuiolatæ ſim ſer/ uaturꝰ. Mors ipſa dũtaxat nos ab hoc principe abſtrabet. Et meum in te amorem nulla neq; fortuna: nec temporũ mutabilitas labefactabit. Vale ex Licino pridie Kal. Febru arias.M.cccc. xxxKxK. PFranciſcus Philelfus Aloyſio crotto ducali lecretario ſenatoriq; ſal. ſte ferre.Nõ enim te latet: quo fuerim cõſilio ex urbe Se/ na primũ:deinde ex Bononia a nobiliſſimo pricipe accer- ſitus. Veniam autem cum uniuerſa familia omniq; ſupelle Gili Mediolanum intra quatriduum. Miſi enim iſtuc: qui ædis mibi cõduceret. Vale ex Ticino.iiij.idus Februari-/ / 2S. M. Cccc. xxXX. OFranciſcus Philelfus Alberto ancario ſal. Nego nudiuſtertius cõceſſi mediolanũ cũ uniuerſa Am mihi integrũ non eſt: ut tuo utar conſilio. Sum lim huic excellẽtiſſimo principi obſtrictus: nõ ſo/ Pportune me redditæ ſunt exoptatiſſimæ litteræ tuæ. Nam hic diutius eſſe non poteram nõ mole/ Tſcias:quẽ in locũ miſſurꝰpoſthac ſis tuas litteras: ſ il ep hot her ſor — ſen familia rebuſq; meis omnibus. Eſtq; adu ntus meus cum beha ab bhoc præſtantiſſimo principe: tum ab uniuer ſar cpEx den ceptus periucunde adeo: ut unus Philelfus omn ibus ſit in ett bonore. Mirabile dictu eſt:ꝗᷓ ſum honoratus ab omnibus. a Bene cœpta ſecundet deus. Qd ſi fiet: nemo me uno neę un fortunatior:neq; beatior. Vale ex Mediolano idibus Fe . bruarijs. M. cccc. xxXxxR. H anciſcus Philelfus Saxolo pratenſi ſal. en LCribis mirari te : quid ſtoicis pbiloſophis in men/ ins tem uenerit: ut cum in ijs quæ corpori ſunt fortu- udi . X tributa: ſelectionem poſi uerint: minus ea ne- n q; bona uoluerint: neq; mala appellariſ. ed aſtera comoda: Alt era iucõ moda:& ut ipſi appellant αιπροπadiapho- no⸗ hoc eſt indifferentia:quod & bene uti illis quis poſſit ſi (WW male. Poſſem hac de re tibi rationes nonnullas oſtéde- ſto re: quas tum ob temporis anguſtias: tum ob occupatiões pate meanas in præſentia miſſas facio. Sed eam tu unam minime nlen negaueris. Quod ſua natura bonum eſt: eo meliorem ho- her⸗ L minem reddit:quo magis creſcit in cumulum:id quod de otu omni uirtute tam actiua ꝗᷓ contemplatiua licet intelligi. At bru commoda tam corporis ꝗᷓ fortunæ tanto reddunt bomi/ nesad maleficium promptioris: quanto fuerint ampliora: Alios opes in gentes fuperbos reddunt:alios incontinen- tis. Ita regni magnitudo in tyrannida contumeliãq; exce- ere dit. Ildem de corporis uiribus atq;ʒ pulchritudine. Idem de ſ ijs omnibus dici poteſt: quæ uelfortunæ: uel corpori tri/ . buta dueuntur ſplendida. Velim: mihi aliquem exhis ui- er rum bonum oſtendas hoc tempore: qui uel formæ præ- le ſtantia cæteros antecellunt: uel diuitijs ſunt & poten/- u tia alijs ciuibus ſuperiores. Pudet me dicere quod ueriſ/- 1/ ſimum eſſe in omnibus fere animaduerti. Et dicam ta/ men: Non modo uiropibus abundans non eſt bonus: „ ſed & ſuperbus & contumelioſus. Pulchri omnes laſciui . ſunt & muliebres. Vale ex Mediolano Kalen. Aprilibus EFranciſcus Philelfus Antohio panhormitæ ſal. Anm ditior factus es:id qc ea coniectura aſſequo r: quod te ſuperbiæ obnoxiũ facias. Nam dum nihil reſpondes homini amiciſſimo tot a me litteris inuitatꝰ: ꝗd aliud eſſe rear in cauſa: ꝗqᷓ ſuperbiam? At ne illud te lateat: uelim: in quo plus eſt fortunæ: in eo minus eſſe uirtutis. Quare tibi cauendũ eſt:nedũ pecunijs diligentiꝰ inuigilas negligẽtiorẽ te præſtes circa ingenij ꝓbitatiſq; præſtatiã. Vale ex Mediolano pridie idas Maias. M. cccc.xxxXX. ranciſcus Philelfus Leonardo iuſtiniano ſal. hortionẽ tuã &ſi bonã in partẽ accipio: eiuſmo/ Ai tamen eſt: ut ea boc tempore utẽdum nõ ſit. Nõ ꝗes em neſcius decere prudentẽ uirũ tẽporis habere rõnẽ. Itaq; rogo te: ne quid poſt hac eiuſmodi ad me ſcribas: q iure quæat reprebendi. Præterea cũ oĩbus in rebus: tum ĩ promiſſis ſeruanda eſt cõſtantia. Quid enim leui hoĩe ma/ gis cõtẽnendum?Ingenium tibi meũ iampridem cognitũ eſſe oportet: quippe qui & intus me noris: non minus ꝗᷓ in cute:ſeruata fldcehibi E: qc tua cã facturus non ſim. Vale ex Mediolano. Kal. MDMaijs. M. cccc. xxxx. . Franciſcus Philelfus Petro Thomaſio philoſopho ac medico ſal. Vod afficiaris maximo deſiderio uiſendi mei: ha/ peo ſane exploratiſſimũ uel ex ea coniectura: ꝗqᷓ de meipſo facio. Qui em̃ nõ deſiderẽ te & uiſere: & cõplecti: & exoſculari: qui cum uetere eaq; ſumma beniuolẽtia ſum coniunctus. Accedit præterea uirtꝰ tua & doctrina & elo- quentia & merita citro ultroq; collata: quibus plane fit: ut noſtra utrinq; memoria nullo nec locorum nec temporũ interuallo extingui quæat. Cæterum quãdoquidẽ quod uelimꝰ fieri neqt:id uelimus qc quæat:neceſſe ẽ. Vtendũ igitur nobis eſt mutuo ſcribẽdi officio: ut quod lingua nõ poteſt: arundinis præ ſtet uiciſſitudo. Id & facillimum eſt utriqʒ; noſtrum & iucũndum imprimis. Et quo initium de- tur huiuſmodi muneri: peto abs te: ut me facias certiorẽ de rebus oriẽtalibꝰ: ma ximeq; de Turcis:ſi quid habes no ui. Vale ex Mediolano.iij. Nonas Iulias. M. cccc. xxXX. — ——° — — teſi. ¶ Franciſcus Philelfusloanni Cornelio ſal. lor. Lacuiſſe tibi meos de exilio libros plurimũ lætor: nobil Nam probari abs te ſcripta mea tãto & tanta gra-/ wo uitate & ſapietia uiro non poſſum mibi non magnæ laudi tteat ducere. Adhortatio uero tua qua mecum uteris ad abſol/ tuti. uendum id operis eiuſmodi eſſe tibi perſuade: quæ mihi mighas plurimũ addat honoris ad mei animi inſtitutum. Eo enim Xlit⸗ maiore cum ſtudio nauabo: quod mea ſponte ſum aggreſ- ſus: quo uideo me tibi rem facturum gratiſſimam. Quare ſil in aliquod infeſtũ numen mibi impedimeto fuerit: breui lno⸗ erficiã: quod occepi. Vale ex Mediolano pridie nonas Falias. M. Ccccc. xxXX. onẽ. — (Frãcil. Philelfus Andreocio petrucio ſal. icet R Vod abſentis mei perpetua recordatione ima- tumi ginẽèẽ præ te feras:ſic em̃ ſcribis: nõ poſſum equidẽ em/ nõ lætari. Affers em argumentũ minime obſcurũ egregie nti cuiuſdam beniuolentiæ in me tuæ. At ego quo item aio in Bin te ſum: debes ex teipſo coniecturã facere. Et fieri ſane nul Ne TIo pacto natura poteſt: ut nõ æque ametur: qui uere amat. ltaq; tibi debes indubitato pſuadere te mihi eẽ cariſſimũ: idcqq; cum ob hanc iſtam cauſam: qe; me amas: tum etiam qꝙ; ea uirtute uiges:ut dignꝰ ſis: qui ameris ab oibus. Deſide/ byH rare autem te præſentiã meam boc ſane in te eſt. Nã ſi Me jde diolanũ uiſere inſtitueris qd eius rei te: cum iſtic agerem: ed: aliquando facturum affirmabas: & præſenspræſenté uide- ſun bis Philelfum tuum: & multa cognoſces: qu æ abſens attin clo⸗ gere nunꝗᷓ poſſis. Itaq; tuum erit: ut cum primũ tibi facul/ ,ut tas dabit᷑: huc uenias. Quod ſi feceris: magnã mihi crede: orĩ uoluptatem conſequere. Vale ex Mediolano nomnis lulijs voc M. cccc. xxcxKNX. J i ranciſcus Philelfus loanni Auriſpæ ſal. no Otus es in librorũ mercatura: ſed in lectura mal, eſt lem. Q& ſi faceres: longe melius & tibi & muſis cõ/ ge⸗ ſultũ eſſet. Quid em prodeſt libros quotidie nũc emere: ote nunc uendere: legere uero nunꝗ Ego quos uendam: ha/ no beo libros nullos.Emerem potius: ſi pecunijs abũdarem. Quinetiã in hac pecuniarũ ditłicultate:ſi qe opꝰ onderis lIulias. M. cccc. xxxK. quod precio dignũ cenſeam: enitar emere:etiam ſi ſeruire me oporteret. Declarabis igit᷑ ꝑ litteras: q libri tibi & qua/ les ſunt uenales. Quod ſi feceris: intelliges me nulla præ/ mi inopia. Sum em apud eum principem: apud quẽ æge- te poteſt nemo. Vale ex Mediolano. viij.idus iulias. M. ccccC. XxxXXNX. „ ¶Franciſcus Philelfus Ioan ni tuſcanellæ. ſal. cis accipe. Equidẽ Quintiliani inuẽtionem uæhe/ mẽter ꝓbo.Eſt ea em & acuta & prudẽs. Sed oratiõis eius filũ mibi ſane nõ placet:ſapit em̃ hiſpanitatẽ: neſcio quam hoc ẽ barbariã plane quãdã. Nullam habet elegãtiam: nul lum nitorem: nullam ſuauitatẽ. Et quæ non præcipua mo⸗- do:ſed neceſſaria ſũt in oratore:neq; mouet dicẽdo. Qui/ tilianus: neq; ſatis docet: nec delectat. Sed uidet᷑ ſomnolẽ- tus quiſpiam & incõpoſitus. Tenet fortaſſe Quintilianus: quantum ex eius ſcriptis aiaduertere poſſumus: nonnulla commoda præcepta artis rhetoricæ. Multa cõmemorat: multa colligit. Sed ita ſui diſſimmis eſt: ut quæ alios docet: ipſe ignorare uideatur. Verum cõcedamus illi doctrinam ſt ita libet oĩo: Mouẽditn delectandiq; uim nullam habet. Quæ quidẽ duo qui oratori ſubtraxerit: non oratorẽ illũ: ſed aratorem demonſtrabit. Vale ex Mediolano.vi.idus Erancle⸗ E ü liber Quartus ranciſcꝰ Philelfus Rainaldo Albigio eꝗti aurato ſal. NVoao nihil tibi ac cæteris optimatibus flo- rẽtinis neq; optatiꝰpoterat in hac tẽpoꝶ calamitate neq; melius contingere Rai/ nalde Albigi: mittit hic hũaniſſimꝰ prin/ ceps meꝰ philippꝰ Maria uobis auxilio ĩ — ethruriã ad recuperãdã patriã inclytũ & iuictũ impatorẽ Nicolaũ peruſinũ cognomẽto picininũ cũ exercitu firmiſſimo ac rebꝰ oĩibꝰ ornatiſſimo. Id autẽ mea otiſſimum opera atq;ʒ diligẽtia effectum eſſe non te latet. Nunc uero tui eſt officij id curare: ut nibil temere factum poſſit a quoꝗᷓ exiſtimari. Hoc autem unare facillime cõſe/ E quintiliani declamationibꝰ quid ipſe ſentiã: pau⸗/ — ernire qua, hyre, le e l N. tinpe urhel/ iseius van menus amo⸗ Qu mnole, lanus. Hnule notat⸗ docet rinam abet. U: dus oll Fko⸗ po , bin/ loi i6 c ne tet. tum l 28 „ quaris:ſi ſtudueris: ut qui tecũ futuri ſunt (Nam de te uno ut es animo ingenti & moderato: nibil uerendũ ſuſpicor) nibil agãt aut ſuperbe aut iracunde:quin potiꝰ ab omni in/ iuria: ab omni maleficio ſe contineant. Et ꝗꝗᷓ ſcio te prudẽ/ ter oia curaturũ: quid tamen ipſe ſentiam: exponam pau/ cis. Quoniam præcipuus corporis uigor poſitus eſt in ca/ pite: ab ipſo primũ capite initium ẽ ſumendum. Hoc enim percuſſo:penitus membrorũ quæ reliqua ſũt nullus eſt fu turus labor. Nã exciſa radice: cõtinuo corruit tota arbor. Suſpicor em̃ aliquos fore: qui priuatæ rei potiꝰ ꝗᷓ publicæ rõnem habetes: uelint alij ab alio ueloppido: uel munici/ pio rem aggredi: ab quibus ego uæbemęẽter diſſentio. Re cuꝑata em Horẽtia: oia quæ reipu. florentinæ parent: ſine ulla ui:ſine ullo oino labore ꝗᷓprimũ redibũt ad ſanitatem. Quod ſi ſecꝰ initium fiat: permulta interea temporis pol- ſint accidere:quæ rem ueſtram omnem conſiliaq; pertur· bent. Itaq; omnium primum prope ipſa urbis moenia du/ cendas copias arbitror: quo & amici atq; boni ciues ani- mum reſumant: & iimici ac perditiſſimi hoſtes patriæ in/ opinato metu perculſi:audaciam omnem conſiliũq; amit/ tant. Quod ſi feceritis: permagna undiq; auxilia continuo ad uos confluent. Quis enim ambigat & Bononienſes: & Lucenſes ex hac parte: ex altera uero tum Senenſes: tum etiã Peruſinos uobis auxilio fore. His enim omibus factio Coſmiana maximo eſt odio. Vos autem cum uirtute gra/ tiaq; ueſtra: tum auctoritate & gratia huius præſtantiſſimi principis incredibili beniuolentia ꝓſequunt᷑. Nulla ſecor/ dia utedũ eſt: nulla negligẽtia. Eo emẽ utendũ: ut hoc tꝑe de ſãma rerũ decertãdũ ſit.Oia ſũt ſecũda uobis: & inimi/ cis aduerſa. Niſi uobis uos defuertis: actũ eſt de oibus illis ipijs patriæ parricidis. Sentite quæſo: uobiſcũ oẽs. Tolla⸗ tur e medio oĩs aioꝶ offenſio: ſiqᷓ in ullis exulibꝰ inter ſeſe priuatim ẽ reliqua. Cõmunis uobis oibꝰ Coſmꝰ e hoſtis: & idẽ patriæ nõ ſecꝰ ac uobis infeſtꝰ & inimic. Si hunce me dio ſuſtuleritis: & uoſmetipſos & uniuerſam patriam iugo teterrimo liberabitis. Vale ex Mediolano. v. idus lulias. Anno a Cbriſti natali die. M. ecccααα ς. ðDNW (Eianciſtus Philelfus Sal.plu. dicit Senatui & populo Florentino. Tſi uereor uiri florẽtini aliquos fore:qui pturbati/ one quapiam potius impotẽtiaq; animi:ꝗqᷓ ulla rõne duẽti: cum primũ philelſi nomen manũue inſpexerint:ha- ſce litteras legendas diſſuadeant: malintq; ſuæ ipſoꝶ cupi ditati: ꝗᷓ florẽtinæ reipu. uel quieti:uel cõmodis inſeruire: nolui tamen quæ uobis ueſtræq; inclytæ ciuitati maiorem in modum cõductura exiſtimaſſem: præterire ſilentio. At qui multo ſecus ij certe ſentirent: ſinõ tam ſibi ꝗᷓ patriæ ſe natos uellent: quanꝗᷓ ne ſibi quidem natiſunt: cum patriæ charitati nõ cõſulunt. Nam ſi uobiſcum uos egregiam illã & ſingularem meam erga ueſtram rempu. obſeruantiam atq; pietatem repetere diligent᷑: & queriſſime iudicare in/ ſtitueritis: plane inuenietis eũ eſſe Franciſcum Philelfum qui de illuſtri ciuitate ueſtra ſit qoptime meritus. Quod ſi præſens omni opera: omni induſtria: omni deniq; mente cogitationeq; ſtudebam nõ priuata mõ: ſed etiã publica fi de ac beniuolẽtia id moliri: id agere:id præſtare: ut omẽs perſpicue intellegerent me unum ex oibus imprimis exi/ ſtimandũ: qui Senatuiac populo Florentino nõ ſecus atq; imortali deo affſicerer: nolim: arbitremini me ingeniũ cum aere mutauiſſe. Etenim poſteaꝗᷓ iſtinc deceſſi Senam pri-/ mũ:deinde Bononiam: Ticinũ poſtea:& demũ Mediola/- num:aliud profecto nihil tantopere curaui: elaborauiq;: ꝗᷓ ut & ciuis ueſtros aliquo ſemper officio ꝓſequerer: & no/ men Florẽtinum ſummis laudibus apud omnes efferem. Nec me cuiuſꝗ iniuriæ aut inimicitiæ a meo priſtino & ob- ſeruantiſſimo in uos animo retrabere ſane potuerũt. Me/ minerã enim ijs me apud uos honoribꝰ ac præmijs ſex an- nos affectum: qᷓtis antea unꝗᷓ neminem. Aiaduerteram ſæ/ penumero adeo me & auctoritate apud uos omnis & gra/ tia ualuiſſe: ut nibil unꝗ in urbe ueſtra fruſtra ul petierim: ul deſiderarim. Cum dias ſæpe: tum maxime ꝑ id tempo/ ris quo inuidorum coniuratione ac perfidia ſum per oc/ cultos ſicarios uulnere illo tetro dehoneſtatus: ꝗᷓ & bonis omnibus & uniuerſo populo carus eſſem & periucũdus: — — bati/ röne tha⸗ cupi würe ltetn tio. A rixſ atri? nii tiam rein⸗ lum odl ete ome ex t lum pr⸗ la⸗ n fem. voh⸗ ſe, n⸗ ſe 1,/ m: 0/ 00 is G IIII s — liquido cognoui. Quis enim magiſtrat alius ipſe per ſeſe alius per ſuos ad me nuncios non plane oſtẽdit ꝗᷓ ægre & ꝑmoleſte ferret illã in me omnẽ iniuriã? Nonne ipſe octo/ uiri quos cuſtodiæ nominatis: ꝗbuſqʒ reipub. tutela oĩs ac ſalus mandata ẽ: & bis & iterũ ierunt ad me:quo fierẽt ex meipſo certiores: quoſnã haberẽ ſuſpectos: qui id in me fa 7 cinoris perpetraſſent? Et cum ipſe ijs de rebus eloqui ni/ bil uellem: quippe qui id ſine aliqna publica turbatione in lucẽ proferri nullo pacto poſſe cenſerem: nõne publicam ei mercedẽ decreto publico ſtatuerũt: qui aut patratorẽ facinoris uiuũ enecatũue dedidiſſet: aut qui fuerãt uel au- ctores: uel cõſcij detuliſſet. Quin etiam plæroſq; admotos quæſtionibus: & uarijs cruciatibꝰ: quo rem indicaret: acer-/ biſſime afflictos obliuiſci nũꝗᷓ potero. Quid multis? Quæ- cunq; in me beneficia collata Florentiæ ſunt: quæ & plu/ rima fuerunt & maxima: ea omnia & cõmuni: & una: & cõſentiẽti:& eadem omniũ optimatiũ populiq; mẽte col- lata ſunt. lIniuriæ uero quãtũcũq;ʒ:aut illatũ:aut optatũ eſt: id paucorũ eorũq; improborũ ac proditorũ inuidiæ ſemꝑ dedi. Sed unum illud & cũ iſtic aderam: maximi ſemper feci:& abſens perpetua memoria prædicationeq; præ me tuli:nihil unꝗᷓ Florentiæ a me temptatũ: quod non ex ſen- tentia modo: ſed etiã cumulatius atq; fœlicius: ꝗᷓ fuiſſem optare auſus: conſe cutus non fuerim. Itaq; merito uos ui⸗- ri Florentint optimoq; iure amo: colo: admiror: ueneror. Et quas referre non poſſum: ingentis habeo uobis ꝓ ſum mis & imortalibus ueſtris erga me beneficijs & ſempiter nas gratias. Atſi minus regratitudinẽ animi mei poſſum: nonne ſaltẽ uolũtate eam declarem uobis? Teſtor autem deum ipſum: quæcunq; dicturus ſum: eo me conſilio: ea fi/ de:eo deſiderio:ea pietate dicturum:ut rebꝰ ueſtris: quas & præcipites & breui: quod omen diuia benignitas auer/ tat:perituras intueor: & ꝗᷣtutiſſime 1 & qᷓoptime proſpicia/ tur. Quare uos per ſalute: ꝑ incolumitatem reip. ueſtræ ro go: & ſupplicibus oro precibus: ut omni perturbatione ua cui:quæ a me fideliter pieq; dicent᷑: diligentiſſime atten- datis: cog noſcatis: iudicetiſq;. Qui homimnũ cœtus primũ ad ciuitatẽ urbẽq; uocarunt:nihil uident᷑ mihi tantope ca/ raſſe:ꝗᷓ ut mutua ciuis beniuolentia & charitate coniũge/ rent atq; deuincirẽt. Sciebãt em amoris ui ac uirtute om/ nia nõ ſeruari modo: uerũ & augeri & illuſtrari. Itaq;d non abſurde Orpheus ille in argonauticis quicũq; tandẽ is fue erit: quẽ tñ uetuſtiſſimũ poetarũ fuiſſe conſtat:cũ loquere tur de ſũmo deo: eũ eſſe amorẽ uoluit:quẽ ideo phaneta nominauit: qc omniũ primus ubi apparuiſſet: oia quæ cõ⸗ diderat: crearatq; ipſo dũtaxat amore atq; concordia æter ne manſura perduraturaq; oſtendiſſet. Quare & mundus ipſe quæq; in mundo ſunt ſolo amoris uinculo & conſtäat & conſeruant᷑. Nihil eſſe diuturnũ põt:qc ſimultati:quod odio:qc diſcordiæ ſit obnoxium.Nonne illi primi impuri angeli quos deæmonas appellauit antiquitas: ſatis nobis ac ſuper exemplo ſunt: quantũ arRa miſeriæ in mali- uolæẽtia & ſeditione ſit poſitũ. Sed ꝗd ſuꝑna & cæleſtia me moramus? Mortales mortalia meminerimus. Proinde & inferiora loquamur & noſtra: ut Aegyptios: ut Aſyrios: ut Medos: ut Perſas omittamus: quid hebræorũ regnumut ultima bæc ſcelera impietatẽq; conticuerim:totiens euer/ tit? Nonne ciuiles diſſenſiones? Macedonũ uero imperiãũ quid aliud perdidit: ꝗᷓ inteſtinæ inimicitiæ? At lacedæmo nij qᷓdiu Lycurgi legibus paruerũt: & principatu floruerũt & gloria. Cum primũ contemptis Lycurgi & æquitatis le/ gibus coeperunt priuatæ magis: ꝗ publicæ utilitati & digni tati cõſulere: per omẽs reipu. ꝓcellas atq; naufragia liber- tatem pulcherrimã continuo amiſere. Quid Athenienſiũ eciuitate illuſtrius? quid præclariꝰ? quid deniq; glorioſius? quid ſplẽdidius? Hæc bonarũ oĩm & laudatiſſimarũ artid inuentrix ac parens. Hæc belli paciſq; diſciplina domi: fo/ riſq; inſignis. Hæc & dignitate: & opibꝰ in uniuerſũ terraꝶ orbẽ: præpolles atq; admirabilis: ubi ad id magnitudinis ac uirium aſcendiſſet: ut nulla re prorſus ad fœlicitatẽ egere uideret᷑: nõne mox:poſteaqᷓ partiũ ſtudia fouere:factiões cõplecti: peſtiferas æmulatiões ambitioneſq; ciuium alere coœpiſſet: repẽte ac præceps in obſcurã & ſordidã ſeruitu/ tem corruit? Nam de romanis quis eſt: qui neſciat eos alia nat. G ppech müge teom/ non eis fae loguere phanett urc/ daa tet nuncds onttit o npurt bisa wali⸗ ſame ged tovt numut eue / npenii lemo Verüt tisle/ igoi albber mieni oſius: intil ni / erta nisac bes ruiti⸗ osi nulla cauſa: ꝗᷓ contraris inter ſe uolũtatibus: & ſtudijs pe/ rijſſe funditus? Siue enim incipiamꝰ a dominatu regio ab ipſo uſq; Romulo repetentes: ſiue poſt exactos reges ſe- natus ac populi principatum conſideremus: intueri licet quantis ij ſemper in tempeſtatibꝰac fluctibus iactarentur: quantis laborũ & calamitatũ præmerent᷑ molibus ob in/ feſtas inter ſe mentes atq; cõtẽtiones.Nam ubi aliud uel⸗ le plæbei: aliud optimates cœperũt: & aliud populus ſen/ tiret:aliud ſenatus: cum alij plæriq; ſuperiores firmã florẽ- temq; rempu.loco mouerũt: tum & Mariꝰ & Sylla radici/- tus propemodũ euerterunt:& Pompeius & Cæſar: quan/ tum ĩ fortuna fuit:interemerũt.Etem qce ea ſeruata fuerit: inauditæ illi Cæſaris clæmentiæ benignitatiq; dandumẽ: qui ea moderatione & animi magnitudine ẽ uſus uictoria ut perſpicuum reddiderit omnibus ſe longe pluris feciſſe ſemper patriæ ſalutem atq; dignitatem: ꝗᷓ ſuam. At ubi ad unius quaſi dei imitationem atq; exemplum: qui omnia gerit ſua illa ſumma prouidentia immenſaq; maieſtate: omnia regit: omnia moderatur: reſpub. ad unius optimi principis arbitrium fœlicioribus quibuſdam auſpicijs per/ ueniſſe uidebatur: continuo rurſus per ciuilis tempeſta/ tes fluctuans miſerabile naufragium paſſa eſt: & ita paſſa: ut ex illo romani imperij faſtidio obſtupendaq; magnitu⸗ dine præter nomen aliud nihil extet: nibil appareat: & il- lud quidem quantulũcunq; eſt: quod certe perexiguum eſt: nequaquam apud romanos: aut italos: ſed quod & probro: & dedecori maximo ducedum eſt: apud exteras & barbaras nationes. Ob diſcordia malorum & miſeriaꝶ omniũ dux & cauſa. Quid enim & aliena: & uetuſtiſſima conſectemur? Non abunde & domeſticis & noſtris exe- plis uti poſſumus? Quid autẽ altius repetamus oportet? Quotieus uiri florentini ueſtra florẽtiſſima iſta ciuitas te/ terrimũ tulit ſeruitutis iugum ob iſtiaſmodi inter uos diſ- cordiarum procellas ac turbines? Vt em̃ antiquiora miſſa faciamus: Num fa rinatæ huberthi gebellinæq; factionis? Num alborũ & nigrorũ:quos appellarunt: uos cœpit obli uio? Quod ſi minus reliqua memineritis: Senam petite: g ij 1I Bichernam ingrediamini: licet ingredientibus ſeſe uobis Martinella campana illa bumilis & abiecta oſtendet ad de — xteram. Et ne inter uos mutuis odiorũ ignibus æſtuetis: ꝗᷓ potuerit altis uocibus obſecrabit: atq; obteſtabit᷑ Ildẽ ſupe rioribus e locis pendentia atq; captiua uexilla ueſtra: quæ puluere ac ſordibus iam deficiunt: admonebunt. Verum quid Senam: quid Bichernã: quid peregrinas urbes aclo/ cos petere opus eſt? Habetis in prætorio ueſtro cõſpicuũ monumẽtũ obſcuræ & truculẽtiſſimæ ſeruitutis depictã: ducis Athenarũ imaginẽ. Quid depictã: quid imaginẽ di/ xi? Habetis inquã fundamenta quæ iecit: robuſta & muni tiſſima ppetuæ ſeruitutis. Quæ ſi intueri: & depoſitis ani/ morum turbulentiſſimis motibus: conſiderare uolueritis: intelligetis profecto: & antebac profuiſſe nunꝗ Florenti⸗ no populo: & hac tempeſtate: ni prudẽtia & grauitate ue/ ſtra in medium ꝗᷓprimum conſulueritis: qmaxime obfutu⸗ ras ciuiles diſcordias atq; inimicitias. Quid enim per im/ mortalem deum contra uos arma ſumitis? Quid præcipi tes ac furentes in perniciẽ ueſtrã & exitiũ ruitis? Nũ adeo aduerſo:adeo hoſtili:adeo inimico & infeſto numine præ mimur: ut cum maxime perimus: tum ſeruari maxime ſe⸗ cundiſq; rebus uti exiſtimemus? An minus quæſo aiad/ uertitis uiri florentini iam res ueſtras ad triarios redijſſe: & tanto quidem in periculo uerſari: quanto ex omni no/ minis florentini memoria nunꝗ antea. Vellem equidem: tis: & id quide luce clarius: ad id diſcriminis uos redactos qc ubi obſtinatius in ſentẽtia ꝑmanſeritis: & duriſſimũ ſit: & extremã uobis calamitatẽ allaturũ. Sed quãdoquidem & ipſe loqui prohibeor: & uos ea eſtis ingenij acrimonia: eo uſu: præſtantiq; prudẽetia: ut uel nobis reticentibus: ſi diligentes & induſtrij eſſe animaduerſores ſtatueritis: im/ endentẽ ruinã uobis ex ipſo iſto rerum præſentium fra gore haud difficile prænoſcere poſſitis. Reliquũ ẽ: ut quæ uel monere: uel hortari: uel orare ſine repræbenſione uos poſſum: paucis exp ediã. Duo nobis faciunda cenſeo uiri ea mihi liceret eloqui: quæ pro mea fide:ſi uolo is eſſe:qui debeo: ne loqui quidem poſſum. Facerẽ ſane: perſpicere⸗ n ex. int — — — uobs ad de etis: eſupe Egax erum. dacho⸗ ſpicũ pci: e nuni l⸗ tis: nti⸗ ue⸗/ uti⸗ tin / röͤge⸗ Hadeo nepre mele⸗ d liſe ino/ iden: ſſergon Hicere⸗ gidtos müſt. ncen monli. bus:l eim tquæ euos Ouin florẽtini:quo rectiſſime & pacatiſſime uobis ueſtræq; ciui tati conſultum ſit: ut & ciuis ueſtros uiros optimatis:quos exules agitis:in urbẽ recipiatis: & cũ hoc diuino principe Philippo Maria anglo in gratiam redeatis. Quæ quidẽ ita inter ſe apta:ita cohærẽtia: ita cõnexa ſunt:ut alterũ recte fieri ſine altero nequeat. Etem ꝗᷓdiu ornatiſſimũ ac prima- riũ ciuitatis ordinẽ extorrẽ agitis:ſolliciti ſemper ſitis: ne/ ceſſe eſt:quippe qui nõ ſitis ignari ualere uiros optimatis: & prudẽtia & magnitudine animi:& auẽtoritate & opibꝰ. ltaq;ʒ facile intelligũt:quibus ſit artibus utendũ & ad patriã recuperandã: & rem & dignitatẽ. Nam & ſi magnanimo/ rũ eſt uirorũ iniuriæ obliuiſci:iniuriã tamẽ uel ulciſci:uel ꝓ pulſare humana iura diuinaq; ꝑmittũt. Nõ em̃ hi uiri ingẽ tiſſimis animis ſplendidiſſimiſq; ingenijs quos longiſſimꝰ: ut noſtis: rerum uariarũ & maximarũ uſus diu ac multum per omnes fortunæ uices exercuerit: atq; inſtruxerit: uel metu perculſi: uel inſcitia: aut imperitia retardati ſe in ociũ conferant: & æquo animo indignitatẽ patiãtur: præſertim cum plane dilucideq; perſpiciunt tantũ de ſe ponderis ac beniuolentiæ cũ apud alios principes & reges: tum apud Philippũ Mariã cõcitatũ eſſe: ut nõ tam de ſe ſibi:qᷓ de uo⸗ bis dubitandũ ſit. Non em̃ uiri optimates uos oderũt: ſed miſerent᷑ potius: ꝗc ad id difficultatis ueſtras res quas ſu/ as etiam ducũt: redactas intueant᷑: ut breui ultima pernici em paſſauras metuant:ni ſaniore cõſilio propediem utami/ ni.Videtis quas ſecum uires: quas copias: quos exercitus in agrũ florẽtinũ duxerint. Quo aũt eos imꝑatore Philip/ pus hic munierit: non uos fugit.Eſt enim is Nicolaus pici-/ ninus: qui oĩs & imperatores & duces buiuſce tempeſta- tis bellicis laudibus mirifice ſuperet: & cũ omni uetuſtate baud iiuria cõparari quæat. Huiuſmodi certe hoĩes admi/ rabilis ac diuina uirtus Philippi Mariæ reddere conſueuit qui ſempiternæ illiꝰ ꝓuidentiæ miniſter: & perinde atq; ſe cunda natura quæda ex improbis probos: & ex bonis o p timos plane eſficiat. Vigebat mediuſfidꝰ ſuopte ingenio atq; induſtria Nicolaus eximia quadam cum ueſtris auſpi cijs militaret & incredibili ꝓbitate. Vbiuero huius diuimi g iij principis conſuetudine & diſciplina eſt uſus: facife decla⸗ . rauit: declaratq; indies tãtũ ſe rei militaris & diſciplina: & uſu: & ſollertia inter mortales excellere:q uantum omni laudatiſſimarum omnium uirtutũ genere atq; ſplendore Phbilippus hic ſupra hominem proxime accedit ad deũ. At quibus uiri optimates præſidijs ſunt auxilijſq; fræti: ea nõ contra patriam: ſed pro patria compararunt. Eſt em̃ hbis iſtis innocentibus & fortiſſimis ueſtris ciuibus: quos ſolo patrio eieciſtis: charitate patria nibil carius:nihil anti/ quius. Qui ſi exilium ſuum patriæ conducturũ arbitraren tur: modiee: æquiſſimoq; animo patria carerent. Sed cum manifeſto cernunt per huiuſcemodi naufragiũ ſuũ ciuita/ tis florentiæ nõ modo miſerabilẽ iacturã: ſed etiam extre⸗ mam ſummerſionem atq; interitum: ut & ſe patriæ & pa⸗ triam priſtinæ libertati dignitatiq; reſtituant: omni ope: omni opera moliunt᷑. Qui em obſcurum ſit: quibus homi⸗/ nibus uos talis ac tãtos uiros in præſentia parere oportet: qui florẽtinum populum omni pecunia exhauriunt: dimi- nuunt dignitate: ſpoliãt gloria:libertate priuant. Hæc do lent uiri optimates: bæc ingemiſcunt: bæc querunt᷑. Nul-. lo in uos odio ſunt affecti:nulla ſimultate.Et iniuriã & con/ tumeliam omnem obliti ſunt. MDiſerentur ueſtræ calami- tatis: & ob eam quoq; rem tanꝗ;ᷓ ſuarum obliti iniuriarum uos diligere iam incipiũt. Nibil uerentur magis: ꝗ ne per/ uicacius obdurueritis: quæ ſola uos cauſa poteſt perdere. Nam ſiſerius ueſtros ciuis in urbẽ reuocaueritis: non eſtis neſcij: quantum detrimenti & florentinum ſolum & in pri mis municipia ipa: & oppida ſuſceptura ſint. Quis em hboc tẽpore militibus legem tradat? Quis eorũ licentiam coer/ ceat? Nullus dux: nullus imperator: nulla auctoritas uim militarem cohibuerit. Nihil ſanius eſſe puto: nibilutilius factu: qᷓ omnes militaris copias ꝗprimum ex ethruria di- mittere. Id uero alia ge nulla facturi eſtis: ꝗᷓ ſi ciuibus uos ueſtris: boc eſt uobiſipſis & patriæ: & deo imortali e ueſti- gio & pie reconciliabitis: decreuerunt enim uiri optima/ tes nunꝗᷓ iſtinc firmiſſimum && ualidiſſimum exercitum amouere: niſi quauis uia recuꝑata patria. Pacate uobiſcũ lechy nar& omni dore deü. teti Mecn uos lanti traren Mn Hint Etre⸗ pa⸗ ope: om/ Atet⸗ dimh⸗ lxcco , N l⸗ LN/ Numi⸗ Ntum pery⸗ Oete⸗ nelt⸗ Einptl ühoe coe⸗ uitn tllius lac/ Suos neſti⸗ titna/ Gtun uiuere ac tranquille uolunt. Quare ne horum lenitatẽ eõ/ tempſiſſe uideamini: prouidete. Ilud autẽ ſcitote: ſiquis etiam caſus:nam uaria eſt fortuna belli: aut ſanius conſiliũ ex ethruria præſentem uel imperatorem: uel exercitum ad inſubres reuocarit: tamen non multo poſt uel hunc eũ/ dem:uel fortaſſis etiam nõ minorem imperatorem & ex/ ercitum certe longe robuſtiorem patiemini. Scitote etiã illud nullam uobis cum exulibus optimatibus neq; firmã: neqʒ tutam pacem aut concordiam eſſe poſſe:niſi eadem cum Philipppo Maria futura ſit. At hæc una uobis maxi- me conducit:neceſſariaq; eſt. Nam ſiqua in ueſtris animis de receptis optimatibus ſuſpicio reſederit: quoniam bis acerbius fortaſſe: ꝗqᷓ ius faſq; poſtularat: uos uſos cenſeatis: quãuis nibil de ijs omnino uerendum ſit: noui borumle/ nitatem ac manſuetudinem: ſed ſiqua reſederit ſuſpicio: hunc eſtis ſemper eum ſponſorẽ habituri: cuius fides om/ ni uobis certitudine certior eſſe exploratiorq; debeat. Quis em̃ aut ẽ:aut fuit unqᷓ boc uno principe iuſtior: ueri/ or:innocẽtior: cõſtãtior: grauior? Nam ꝗᷓ ẽ excelſo atq; in/ uicto animo: quanta humanitate clæmẽtiaq; pollet:qᷓ ſe in omnes liberalem & munificentiſſimum præſtat: ne mor/ tui quidem ignorant. Etenim de religione & diuini cultus obſeruantia neminem eſſe inter mortalis uideo: quiſit coũ Philippo Naria conferendus. Quo in bunc animo Euge/ nius ſem per fuerit: quibus hunc iniurijs perſæpe laceſſe/ rit: quibus detrimentis affecerit: & uo bis eſt perpulchre cognitum & reliquis non ignotum: Quã hic nunc Fuge/ nio par parireferre poſſet:modo uellet:qui minus ſentit: lapideus eſt. Quod eo magis facturus credebatur: quod baſilienſi concilio omni ſubſidio & ope ſemper affuerat: ac fauerat. Verum id homines non conſiderant noſtrum hbunc diuinũ principem tantiſper Baſulienſi conſilio fauori præſidioq; fuiſſe: dũ aiaduerteret Chriſtianæ reipublicæ & cõi eccleſiæ emolumento atq; amplitudini patres illos ꝓſpicere. Nã cũ primũ eos priuatæ ſimſtatis cupiditatiſcq; röoõnẽ habere ĩtellexit: ob idq; ad ſciſſurã eccleſiaſticã nefa/ riũq; ſciſma om̃i conatu:oĩ ſtudio cõſpirare ac ueluti cõiu/ rare: mox ab incœpto ſeſe auocauit: & alios quoſcunq; po tuit:ab eo qc breui futurum aſpiciebat: iminenti facinore inſaniaq; retraxit. Videmus tandẽ ſeu id iure ſiue iniuria factũ ſit:pontificẽ alterũ folicẽ:quẽ eo conſilio atqʒ; mente rem tantã admiſiſſe fatent᷑ omnes: quod minime futurũ dubitaſſet: ut ſe gener bic ꝗcupidiſſime ſequeret᷑.ld quod etiã alios Chriſtiani nominis principes continue facturos ſentiebat. Sed Philippus Maria nulla neceſſitudine: nullis precibus: nulla ingentiſſimorũ munerũ ac præmiorũ ſpe induci potuit: ut amantiſſimo & benemerẽti ſocero in hãc diem obſequeretur: intelligit em̃ primam ſibi neceſſitudi/ nem eſſe cum deo: nec plus cuiꝗᷓ debere ꝗᷓ deo. Nec ulla eſſe aut munera aut præmia cum uirtute deoq; cõparãda. Vtinam eximias huius imortaliſq; uirtutes & cognouiſſe/ tis iampridem principes Florentini: uel iam tandem ſta/ tuatis cognoſcere. Nam ſi malueritis huius diuini uiri beneficentiam & incomparabilem animi magnitudnem experiri: ꝗᷓ id præſtare aſſidue: ut uel inuitus & præter in/ genium inſtitutumq; ſuum bello præmere uos cogatur: experiemini profecto neq; tranquillius ad quietem: ne/ q; ad dignitatem pulchrius: neq; ad ſtatus reipublicæ di uturnitatẽ perpetuitatẽq; tutius: neq;ʒ ad facultates utiliꝰ: neq;; ad coroborãdas uires aut fœliciꝰ aut meliꝰ prouideri ueſtris rebꝰ a uobis potuiſſe. Nõ modo em̃ firma uobis in/ ter uoſipſos & diuturna pax atq; cõcordia ꝑ huiꝰmagnani mi & iuſtiſſimi uiri auctoritatẽ ac fidẽ futura ẽ: ſed etiã nul- lum externũ bellũ: nulli motꝰ ĩpendeãt:ꝗ ulla uos nõ dicã calamitate aut detrimẽto afficiãt: ſed ne inuadẽdi ꝗdẽ flo/ rentini agri poteſtatem habeãt:uidetis em̃ quibꝰ finitimis principibꝰ ac populis circũdati:ſepti: uallati eſtis: iſtos om nis cũ Philippo ſentire: uel oĩs potius ſub Philippo eẽ. Ea lſunt cũ Philippo Maria alij amicitia: alij ſocietate:alij clien telis iunctis iuncti: ut nſihil malint: qᷓ quod Philippo gratũ iucundũq; fore animaduerterint. Namq; bello etiam ma- ritimo adoriat᷑ uos nemo. Quis em ambigat Alphonſum ciu⸗ gpo mnore niuria wente faturi gol Ntaros eenull rü pe nhie tuc, culla faca. ile, emſtn ini uri vdner tetiad gatut m:ne lerdi Utilis. lideri dis o/ nant tüäneh tims om e, Ei (lien gatiB nma/ glam terq; dimiſerit:nulla poſteritas cõticeſcet. ¶ pꝓpmultis ac maximis eximiã Philippi inauditãq; uirtutem admirari ſoleo:tũ in hac una imprimis:ꝙ nulla dominandi regem omniſq; gotthalanos nibil omnium tantopere op/ tare: ꝗᷓ ut ſibi ea facultas offeratur: ille dies illuceat: quo quas immortalis debent: ſempiternas huic nobiliſſimo principi gratis referant? Quibus nunc claſſibus:quibus ui ribus in mari Tyrrbeno Alphonſus pollet: non ſentitis modo:ſed coram aſpicitis? Nec uos ueteres cum Philip/ po Maria inimicitiæ: ſi quæ fuerint: a tanto bono deterre/ ant. Sua huic fide nihil eſt antiquius: nihil conſtantius: ni/ hil ſanctius. Qui quoniam eſt ad decus & ad gloriã natus: non minorilaudi dandum arbitrat᷑ eos ſibi beneficijs ſuis amicos reddere:qui fuerint inimici exiſtimati:ꝗqᷓ amicis ip- ſis benefacere. Vt enim Eugeniũ omittam cuius in bunc iniurias nemo diligẽtius ꝗᷓ uos nouit. Alphonſum regem certe meminiſtis: cuius etiã potentiſſima claſſe quandoq; eſtis aduerſus Philippum uſi.ls cum illuſtri illa atq; formi- dabili ad Caietam & nauali & terreſtri pugna cum tot ſuis & fratribus & propinquis: cum tot imperatoribus:tot du cibus:tot principibus: tot maximis clariſſimiſq; uiris: tan/ to:tam potenti: tam firmo grnatilſmoc exercitu & pro/ ſtratus: & uictus & captus eſſet:quis ueſtrum nõ credidit: ſi uerũ fateri uultis:illũ nõ in carcerẽ: nõ in tenebras:non in uincula cõiectũ iri:nõ ꝑpetuã paſſurũ ſeruitutẽ: ſed per extremas potiꝰ ærũnas: per oẽm cõtumeliã & ludibriũ ul- timo etiã ſupplicio cũ ſuis oĩbꝰaffectũ iri.Et iure id quidem euenturũ credebatis. Sũt em qui apud uos nibil aliud cu- rent:ſtudeãt: moliant᷑:ꝗᷓ ꝑ bonoꝶ detractiones atq; calum nias id afficere: ut & ꝓbi qui ſunt: iprobi & humanitatis: manſuetudinis: benignitatiſq; cultores: inbumani: crude/ les: ſordidi: & qui uobis & populo Florẽtino amici ſunt: & laudũ ueſtrarũ ſtudioſi:hi plane inimiciſſimi & infeſtiſſimi uideant᷑.At qua Philippus bumanitate Alphõſum exce-/ perit:ꝗᷓ liberaliter munificeq; tractarit magniſce regali/ — ũ alijs in rebꝰ cupiditate a ſplendidiſſima illa animi magnitudine unꝗᷓ abduci potuit: ut de ſe quicꝗᷓ: quod iuictiſſimo ac ſummo principe indignum foret: exiſtimari poſſet. Reges uicerat Philippus Maria potẽtiſſimos & maximos: pmagna certe uictoria & oĩm ſane: quas aut uidimus: aut audiuimus: aut legimꝰ: clariſſima.Sed multo magis glorioſius eẽ reor: qc ea uictoria uſus ẽ: qua non ſe minus uiciſſe iudicaret᷑ ꝗᷓ bo/ ſtes. Etem irã cohibere:qua nihil cõſuli recte põt: & inſolẽ tiam ſuꝑbiãq; uitare:qᷓ utctoria potiſſimũ ſolet afferre: unꝰ hic:qui oĩa ſp.clæmẽter facit:oĩa manſuete:oĩa iuſte: omĩa moderate: oĩa deniq; ſapient᷑: & ſũmi principis munꝰ arbi trat᷑ & ſuũ. Quo factũ eſt:ut nõ cæteros modo mortalſed qcł lõge pluris faciundũ ẽ: ſeipſum eꝗtatis & miſericordiæ ac beneficẽtiæ laudibꝰ mirifice ſuꝑarit. Quãti uero buius laudẽ æſtimari oporteat:uel ex eo intueri licet: qe Alphõ ſus ipſe: utẽ nobiliſſimo gratiſſimoq; aĩo: eam ſe putat ex ſua captiuitate gloriã aſſecutũ: qua ſibi nullã offerri poſſe- illuſtriorẽ in uita: nullã claroriẽ & dicat:& præ ſe ferat: nõ em̃ uidet ſolũ & Sicilia ſeſe: & Sardinia nõ eſſe ſpoliatũ:qᷓs Philippo inſulas ad cæteras difficilioris conditiones debe bat ultro:ſed etiã opibꝰ auctũ: & his ab eodẽ ſe honeſtatũ honoribus intellexit: ut longe ſatius ac meliꝰ ſibi fuiſſe co/ gnoſceret uinci ꝗᷓ uincere. Et qcł liberaliſſimũ Philippi in / geniũ obſtupendãq;ʒ uirtutẽ merito debet in cælũ extolle re: ne portꝰ quidẽ Lunæ: qui nũc Veneris cognomẽtũac/⸗ cepit:nobiliſſimũ oppidũ: aut ilicẽ caſtellũ munitiſſimũ ſi/ bi ab eo ipſo Alphonſo reſtitui paſſus eſt. O ingentiſſimo uirorũ aĩo.O ignotã diuinãq; cõſtãtiã. Nõ alit: nõ incendit Philippꝰ iimicitias:ueꝶ & ſedat & extinguit potiꝰ. Haud em̃ dominandi cupiditate ducitur:ſed haberi ſe ſociũ: ſed amicũ:ſed obſequentem: ſed munificũ: & uincere magis J uinci officijs cupit atq; ſtudet ſp.Nã ꝗqd eſt opꝰ:aut Alpbhõö ſum regẽ:aut aliã quenꝗᷓ poti:ꝗᷓ uoſipſos in medium refe⸗ ramꝰ? Quoties ſi uoluiſſet Philippus: qc ueſtra pace ſit di- ctũ:potuiſſet uobis rehuſq; ueſtris oibus ꝓ ſuo iure & uo/ luntate uti? Sileo reliqua. Et Lucẽſem mõò: &lmmolẽſem Quo quidẽ utroq; tꝑe ſi Nicolaꝰ pici/ ninus cũ uictore illo ualidiſſimoq; exercitu in agrũ Floren- tinũ uertiſſet iter: actũ ſane fuiſſet de re ueſtra.Nullus era cladẽ nõ eſtis obliti. rerat ertte aut ⸗ zdo/ lole e:um omi arbi lled ir bo ex le. Ius uobis imꝑator: nulli duces: nullæ copiæ. Ciuili ſimultate ardentiſſimiſq; odijs inter uos per oẽm tumultũ ac furorẽ diſſidebatis. Quare cum Nicolaus ſe rei accingeret: quiq/ pe qui finẽ diuturni belli cũ maximo ſui principis increme to & gloria in manu ſe habere perſpiceret: tum continuo Philippus a cœptis reuocat: & uos ad pacem:ad amicitiã: ad ſocietatem ſecum ineũdã hortatur: monet: rogat etiã. Quid hac humanitate benignius:quid tanta manſuetudi- ne illuſtrius? quid huius animi magnitudine celſius? Non- ne ſatis ſuperq; declarauit Philippus uobis non modo pa/ tria libertate priuare uos nolle: ſed maximis etiam ac plu- ribus beneficijs uelle amplificare? Conſueuit hic: ut liqui/- do noſtis:nõ auferre alijs libertate: ſed ut eſt unus omniũ: q ſũt:aut fuerũt: futuriue ſunt:excelſo liberaliſſimoq; aio: & ciuitates alijs & prouincias cõdonare. Nolite igitur uiri magnifici aduerſus hũc tã mitẽ:tã piũ:tã benignũ:tam ma gnanimũ:tã diuinũ principẽ cũ ueſtro etiã maximo detri⸗ mẽto atq; ꝑnicie armis cõtendere potiꝰ:qᷓ beneficiũ expe/ riri. Redite iã tandẽ cũ philippo in gratiã.Hæc una res uo bis nõ diuturnã ſolũ ſecurãq; quietẽ allatura eſt: ſed & pu blice & priuatim rebus ueſtris incremẽeti & dignitatis plu rimũ.Diligebat hic antea Florẽtinũ populũ ductus quadã ingenij bonitate & ſua. Eius aũt prudentiã ac uirtute corã expertus nõdũ erat. Sed poſteaꝗ;ᷓ ueſtros ciuis optimatis ꝑ illã iſta reip. ueſtræ ſæuieête fortunã ꝓpius uidit: didicit: tractauit:incredibile eſt dictu: quãta beniuolẽtia & chari- tate nomẽ florẽtinũ cõplexꝰ ẽ. Qua quidẽ una re motus: id ẽ: ut ueſtrã Koreneiflima ciuitatẽ præcipuo quodam & egregio benefieio afficiat:ſtudioſiꝰ curat hoſce præſtãtiſſi mos ciuis ueſtros in patriã reducere:hoc eſt uoſmetipſos uobis reſtituere. Vos aũt ne puicacius aduerſemini:& ro go & oro.Nullũ ẽ em pulchriꝰ ſpectaculũ ciuitate concor/ di ac ſibi bñ cõfentienti. At auditꝰ certe alius iucũdior nul/ lus. Quæ ciuitas aut prudẽtius adt ſatiꝰcõſulit rebꝰ ſuis: ᷓ quæ ſimul & uniuerſa eõſulit? Quæ faciliꝰ: quæ apti: quæ perfectius quicqᷓ agit: qᷓ quæ ſimul cum ciuibꝰ cunctis agit? Atꝗ uno eodemq; conſilio erratur aut nunquam aut raro. Quibus ſunt res ſecũdæ ſuauiores:ꝗᷓ ciuibus cunctis idem uolentibus? Quis res aduerſas leuius tolerant:q̃ qui com/ muni conſtantia tolerant: & tanꝗᷓ aliquod honus ferunt?, Vel quibus potius accidunt rarius res aduerſæ ꝗᷓ qui inui, cem prouident: inuicẽ cauent:inuicẽ propulſant ingruen tem fortunã? Quæ alia ciuitas carior ciuibꝰ eſſe põt: quæ hoſpitibꝰ honoratior: quæ amicis utilior: quæ formidabili or inimicis: ꝗᷓ quæ priuatũ nihil ducit in bonis: qcł a publica ſalute:dignitate: emolumẽto: potẽtia:trãquillitate abhor-/ ret? A quibus fidelior ꝗqᷓ a ſuis laudatio proficiſcite A qui/ bus uituperatio aut uerior aut firmior? Conſentiẽtẽ & be ne conuenientẽ populũ & mortales uerent᷑: & imortales amant. Seditioſum uero inter ſeq; diſſideẽtem & deꝰ odit: & homines contẽnunt. Quæ urbs: quantus ager: quanta hominũ multitudo populũ reddit ualentiorẽ ꝗ ciuilis cõ⸗ cordia? Quot em̃ ſunt ciues in ciuitate concordi: tot oculi opes illius & amplitudinẽ intuent᷑: tot aures audiunt: tot linguæ admonent: tot deniq; mentes conſiderant:intelli- gunt:curant. Ea nauis: quæ gubernatoris & nautarũ con/ cordia regitur: & ipſa ſeruatur: & uectores atq; honus ſer- uat.Quod ſi ipſi inter ſeſe gubernator & nautæ diſſentire: & contraria uelle cœperint: ubi uæbementior aliqua uen/ torum uis incubuerit: & nauis repẽte: & quæ in naui ſunt: pereãt: neceſſe eſt. Et currus item: qui tum perito utatur auriga: tum equis munitus conſentiẽtibus ſit: & in certami ne ac ludo ſuꝑare:& in prœlio ſeruari atq; uincere conſue⸗ uit.Sin hi turbari tumultuariq; inuicẽ aggrediant᷑: eo peri culũ diſcrimenq; maius eſt: quo & ꝑtinacior fuerit auriga: & equi robuſtiores. Eodẽ modo ciuili cõcordiæ huiuſmo/ dioĩia conducũt uis pecuniarũ: hominũ multitudo: hono⸗ res:gloria: uires. In diſcordia uero & ſeditione ciuiũ hæc omnia & detrimentoſa admodum ſunt & peſtifera. Quid bæc autẽ prolixior mea ſibi uelit oratio principes floren/ tini: non obſcure debetis animaduertere. Priſtina ueſtra illa erga me & maxima beneficia: ut hbæc pro mei animi gratitudine piaque in uos fide tam familiariter uos mone rem adhortata me ſũt.Vos uero &ſi nulla ex parte dubito — ren laur ſt⸗ gu eg⸗ be III len facturos omnia ſapienter: omnia moderate: omnia matu/ hon re: ne tamẽ ullis fortunæ blandicijs credatis gubernacu/ lnte, la reipublicæ: & oro & obſecro & obteſtor prudẽtiam ue- ma ſtram. Solet enim fortuna nonnunꝗᷓ uerſutius ijs blandiri: en quos & odit maxime: & imanius ꝑditũ iri ſtudet. Nulla eſt gu ſpes certior:nulla fiducia firmior: nulla diuturnior: ꝗᷓ que dabii in deo fixa fundataq; fuerit. Quãobrem ſi ſpem fiduciã 3½ ble⸗ ueſtrã pro ſingulari eximiaqʒ ueſtra prudẽtia atq; grauita hon te in diuina clæmẽtia & benignitate collocaueritis: perſpi guADH cue mihi uidere uideor breui futurũ: ut belli formidine ac be periculo ſoluti omni diſcordiarũ incẽdio: omni odio: om/ 8 ni ſimulato: omni deniq; cõtẽtione depoſita: atq; interem/ i pta & publice & priuatim foælicẽ: atq; fortunata agatis ui⸗/ 1 tam. Valete uiri excelletiſſimi. Ex Mediolano. xvi. Kal. Iu/ 0/ lias. Anno a natali Chriſtiano. M. cccc. xxxxK. i Franciſcus Philelfus Coſmo medici ſal.plu. d. tot Riſtides Atheniẽſis cognomento iuſfus: cũ legatꝰ li⸗ una cũ Themiſtocle:qui cũ ei erãt inimicitiæ: mit/ Cdn teret᷑. Vbi ad atticæ fines uentũ eſt: Vis ait o The ſer⸗ miſtocles: noſtras hic inimicitias relinquamꝰ. Nam ſi uide tre: bit᷑: eas rurſus cũ reuerterimꝰ:capiemꝰ. Et pie ut ſem p Ari en / ſtides: & qᷓprudentiſſime monuit. Intelligebat em utilitati lnt: publicæ nullo ſane pacto per eos conſuli poſſe: qui pri/ tur uato inter ſe odio diſſiderẽt: at par eẽ priuatã cauſam pu/ ni brlicæ ſemper cedere. Quo ipſo ductus conſilio ſextꝰ Liui lue⸗ us ſalinator uir indubitato & illuſtris & magnus non dubi oper tauit præter ingeniũ & cõſuetudinẽ ſuam cum eo redire ĩ gu gratiã: a quo grauiſſimã accepiſſet iniuriã. Nam hunc Ne⸗ o/ ronis teſtimonio imprimis afflictum & in exilium acum no⸗ legimus. Quare cũ reipublicæ ſuam cum Nerone collega bc concordiã nõ mediocriter conducturã exiſtimaſſet: facile dud ſuo uæbementiori ingenio & iræ acerbitati moderatus ẽ. ren⸗ Qua quidẽ manſuetudine ſingular; prudentia effecum ſra ſcimus: ut ꝑ Aſdrubalis interitũ ac pœnoꝶ ad Metaurum immt cladẽ lætiori fortunæ romanorũ ꝑmagna fieret acceſſio. one Qum his igit᷑ de rebus mihi tecum agedũ eſſet: quæ & ad pito publicã pertinẽt && ad tuam utilitatem: ut uel Salinatoris l imitarer ingeniũ: uel idẽ te monerẽ:ꝙ Themiſtoclẽ Ariſti des: operæ preciũ duxi. Quid de nobis homines Coſme ar bitrent᷑: te latere nõ debet. Nã te quale in nos præſtite/ ris: publica proſcriptio declarat. Me autẽ haud æquo aĩo infinitas in me tuas iniurias contumeliaſq; tuliſſe non ob⸗/ ſcure potuiſti perſpicere. Itaq; inimici uulgo non abſurde exiſtimamur. Quo uero es etiã in me aĩo: meliꝰ nemo no/ uit:ꝗᷓ ipſe tu. At ego ſi quid irarũ cõceperã aduerſus te: ſa/ tis mibi uideor id omne uel euomuiſſe: uel cõcoxiſſe. Nã mediuſſidius te nunꝗᷓ odi.ſed indigne me affectum abs te anxie patiebar. Verum utcunq; res habet: cum Florẽtinæ ciuitati: tũ præcipue tibi utiliſſimum fore arbitror: ut inui- cem uel tantiſper redeamus in gratiã: dum ea quæ amiciſ/ ſime ab me pientiſſimeq; dicunt᷑: & audias attentiſſime aio tranquillo conſideres: ac iudices. Quæ ſi ꝓ tua pruden tia & æquanimitate feceris: haud quaꝗ uereor futurũ : ut & Philelfum ſis nunꝗᷓ poſthac exoſus: & ipſe immortalem gloriã conſequaris: Et florẽtinus populus perpetuo bene it perbeateq; uicturus. Quas publicas litteras dedi proxi/ me ad Senatum & populũ florentinũ: ſcio te & uidiſſe: le- Ritaſſeq; diligẽter. Quæ publicæ ſum hortatus: eadem te & hortor & moneo.Nam ſi ad cõe omniũ cõmodum atq; emolumentũ priuatim eaſunt cuiꝗᷓ conductura: tibi ſunt uel qmaxime. Quo em locupletior fortunatiorq; es: eo ti/ bi magis ſtudendũ eſt: ut permultos habeas amicos: & ini micũ neminẽ. At ꝗdiu uiri optimates patrio arcent᷑ ſolo: nunꝗᷓ poſſis pacato ſecuroq; eſſe animo. Intelligas em ne/ ceſſe ẽ:non exules modo omnis:ſed etiã quotquot iuſti & fortes uiri in urbe retenti ſunt:tibi eẽ metuẽdos. Nam alij moueant᷑ incõmodo reip: alij indignitate cauſæ. Nõnulli propinquitate: neceſſitudine: amicitia: clientelis. Plæriſq; etiã opes tuæ inuiſæ ſint. Quaq; ui ꝗbuſq; artibꝰ moliant᷑: ut per cauſæ bhoneſtatem te perditum eant: quippe qui & iniquum & impium eſſe dictitent te nõ æquo iure cum ci⸗ uibus uiuere:ac tui unius cauſa tãtã dariſſimorum & opti/ morũ ciuiũ multitudinẽ extorrẽ agi. His certe cogitatibꝰ: his curis:his ſi uerũ fateri licet: moleſtijs & terroribꝰ ſollici/ te⸗ 0 tari te nõ ſum neſcius.Nõ es em obtuſioribꝰ quibuſdã ſen/ ſibus:ſed cũ ingenij acrimonia intelligis: quãtũ uis: tũ rerũ uſu permultaq; peritia nihil ẽ: qe minꝰcalleas. Sed utinam uel naturæ uel fortunæ bono uti malles: ꝗᷓ ſupra ciuẽ appe tere. Id em & tibi: & patriæ plurimũ cõduceret. Nam & ip ſe omnibus cariſſimus fores: & patriæ tantũ naufragiũ nõ intuliſſes. Verum plæriq; omnes: qui & animi magnitudi/ ne:& ingenij uigent acrimonia:in eo ut plurimum morbo ſunt:ut pares non facile admittant: ſed quaq; ratione præ- eſſe oĩibus & tanꝗᷓ dominari uelint. Hinc & priuatæ & pu/ blicæ ſimultates oriunt᷑: hinc peſtiferæ factiones:binc ſedi tiones: hinc tandẽ ciuilia bella cũ ingenti patriæ calamita/ te: exitio: interitu manant. At qui illud quoq; quis negarit oĩs: qui ſe metui & odio eſſe ſciunt: eos uel inuitos agere multa per iniquitatẽ: per iniuſticiam: per ſæuiciã. Nam qui ſe ſupplicijs dignos norunt:ea ne patiant᷑: per omnem ani mi furorẽ: per omnẽſimanitatẽ diritatemq; prouidere.Hi autẽ ignorare uident᷑ mihi nullũ metũ diuturnũ eẽ poſſe. Non ſibi ante oculos ponunt Ariſtotimum: nõ Phalarin: non Neronem. Nemo diu impunitate Iætatus eſt. Nullus eſt firmior pricipatus:nullus ſtabilior: nullus diuturnior: ꝗᷓ qui per iuſticiæ & æquitatis officia in ciuium beniuolen/ tia & charitate cõquieuerit. Satis magnꝰ e: ſatis potẽs: qui honore ſe dignũ & admirandũ præſtat. Es tu Coſme natu ra lenis: facilis: affacilis. Hanc ſi ducem ſequi:ꝗᷓ iproboꝶ cõ ſilia malueris:& uiues bene:& morieris melius. Nã & præ ſentes ac uiui te ſummis honoribꝰ ꝓſequent᷑:& oĩs poſte/ ritas admirabitur. Habes amplam expeditamq; pecuniã: qua ſt tu ad bonos ac præſtantis uiros uel ſeruãados uelac⸗ cerſendos in urbẽ uti:nõ aũt ad mulctandos exilio ꝓſcri/ bendoſq; inſtitueris:nemo te fortunatior futurꝰeſt: nemo beatior: nemo deniq;ʒ imortali deo bominibuſq; gratior. Vt em̃ multa corꝑis habitudo prodgeſſe ijs admodũ ſolet: qui nulli ſunt ægrotationi obnoxiſ ualitudinarijs uero uæ bemẽter obeſſe:ita mea quidẽ ſentẽetia argenti & auri ma⸗/ gnitudo ſi uirũ bonum: ſi iuſtum: ſi bñ ficũ:ſi magnanimũ nacta fuerit: & illi: & cæteris magno uſui eſt. Qc ſi apc ei diuerterit: qui bonitatis iuſticiæq; expers & ſordidus ſit ac nulliꝰ roboris: cum illi: tũ etiam alijs detrimẽetoſa eſt pla- nec; funeſta. Qualis tua tibi uita eſſe debet Coſme medi⸗- ces: cum omnis fortunas tuas uides in alea? Non em̃ hi ſo⸗ lum: quos per ciuilis contentiones tibi eſſe inimicos reris: tibi ſunt metuẽdi: ſed iſti magis quibus te carum unice && admirabile opinaris. Non em̃ te diligunt: ſed nũmos tuos. Nã ſi ulla te charitate cõplecterent᷑: nõ te ad rapinã bono/ rũ ciuiũ:nõ ad ꝑniciẽ:nõ ad uaſtitatẽ:nõ ad cædem exhor tarent᷑.lntelligunt homines callidiſſimi: ꝗqdiu optimatium odio laboraueris: in ſua te ptãte neceſſario futurũ. Quare ſempꝑ aliquid a te capiũt: aliquid poſcũt: aliquid expectãt. Quicquid aũt improbe: Hagitioſe: facinoroſe: impieq; pa/ trarint: te auctorẽ totius ſceleris: te principẽ: te ſigniferum ꝓfitent᷑:ac tuis ſe opibus tuent᷑. Quæ ubi diutius ferre nõ poteris. Non em̃ tantã ſcelerũ ac nequiciarũ licentiã æquo animo perferas: libidinem atq; furorem ſuum in te arma/ bunt:tuas pecunias ſitient:tuis ſe nũmis ingurgitare omni arte: omni fraude: & omnibus deniq; inſidijs molientur. Te malorũ omniũ cauſam eſſe dicent. In caput tuum per omnẽ uim & cõtumeliam coniurabunt. At qui oẽs inimi/ citiæ difficiles ſunt: & permoleſte. Nullus eſt adeo imbe/ cillus inimicus: adeo infirmus: qui nõ ei grauis in tempore eſſe poſſit: qui & potentiſſimũ ſeſe & firmiſſimũ cenſuerit. Nam aut agendo: aut dicendo: aut excogitando durius quippiam calamitatẽ importet. Odij fruẽtus nunꝗᷓ dulcis eſt: nũꝗᷓ utilis: quin omniũ potmaxime pernicioſus: maxi me amarus. Nullum eſt onus grauius: nullũ moleſtius ꝗᷓ ini micitias ferre. Nam & ſecũdas res turbare: & aduerſas au- gere conſuerunt. Excubat inimicus ſemp: inſequit᷑ ſemꝑ: inſidiat᷑ ſemꝑ:emori mauult:ꝗᷓ nõ ulciſci. Amicitia uero at q;ʒ concordia & publice: & priuatim ſemper prodeſt. Nec ea quicꝗᷓ eſſe pulchrius quæat: neq; ſuauius: neq; melius: neq; diuinius. Qui enim aptius: expeditius: certius bona ipſa adipiſcunt᷑ ꝗᷓ amici mutuis inuicem utentes ſubſidijs? Qui mala quæ ſunt: facilius euitant: ꝗᷓ qui amicos ſocios habent. Quibus ærũnæ minus accidunt ꝗᷓ ijs qui amicos t go⸗ gli ſech lbe ner ſac ell . ficß col⸗ auck⸗ gesi Uten lei⸗ di (la c(un eer aum teusd mmg cüa⸗ lunc tin lian Wt⸗ elto Eann l⸗ tui lann te be IIII — AH babent doloris ærũnarũq; participes? Quibus eſt ſecũda pla⸗ fortuna ſuauior: ꝗᷓ his qui non ſibi dũtaxat lætant᷑: ſed alijs edi⸗ quoq; gratulant᷑ ? At ego nũꝗᷓ illum fortunatũ appellarim qui per bonorum uirorum fletum ac luctũ fortunatus ſit: eis“s mnevc ille mihi fœlix uideri quæat:cuiꝰ læticia mœrori ſit plu cec⸗ ribus. At ne lætet᷑ quidẽ in dolore multorũ:ſi ſapit.Memi nos nerit em̃ eos omnis: qui ſua cauſa mœrent: aliud nibil: qᷓ de nd ſuo exitio dies noctiſq; cogitare. Mortalẽ aũt nullum oino . eſſe cõtemnẽdũ. Neminẽ em̃ eſſe:qui aut homini:aut rei: ton aut ſaltẽ famæ nocere nequeat. Quare nemo eſtlaceſſen-/ e us iniuria. Nulliꝰ prorſus hominis in ſe odium cõcitãdũ. i. Prudenter em monuit Braſidas:qui ubi muris: quẽ in Ca⸗ a ricis corripuerat: morſũ excepiſſet: ob idq; illũ dimiſiſſet: am cCoõuerſus ad circumſtantis ait: Nibil adeo paruũ eſt: qcł ſi nd audeat adorientibꝰ repugnare: non ſe ſaluum reddat. Vi⸗- guo des inquã uiros optimatis: quos urbe eieciſti: eo eſſe aĩo: ma/ ut emori malint qᷓ patria orbari.Itaq; nũqᷓ ceſſent omia mo ömi liri ad reditum. At ego dicis: in urbe ſum. Et tu modo rele-/ . Lgatus eras ad Venetos. Noli nũc ob iſtas fortunæ blandi⸗ per cias fieri inſolen tior: optimatiſq; deſpicere: quin potius il- nm lud Archidami lacedæmonij dictum crebra memoria te nbe/ cum repete. Is em cũ poſt cheroniæ pugnã a Philippo re- ote ge aſperiorẽ accepiſſet epiſtolã: ita reſcripſit:Si umbrã tu/ erit. am metiri uolueris: haud nũc eã maiorẽ iuenies:ꝗᷓ eſſet an “ te uictoriam. Quo maiorem uictoria elationem affert: eo acch magis diminuit cõſiliũ. Recte em idem Archidamus: qui emmi cũ a quibuſdam quo tempore prœlio arcadas ſuperaſſet: gin laudibus efferret᷑: melius inquit foret: ſi eos prudentia po/ * tius: ꝗᷓ uiribus uiciſſemus. Q& tantũ innocentiſſimorum ci/ uium numerũ Coſme urbe expuleris & ipſe urbe potiare e non tam tibi prudentiæ dandum eſt: ꝗᷓ tuæ uel pecuniæ dec uel fortunæ: uel Ioãnis illius uitelleſci potius bominis per/ lus ditiſſimi doloſis adhortationibus neferiſſq; inſidijs. Quod oa ſi tua opera bi reuocati in urbem fuerint: ac patriæ reſti- dist tuti:tũc magnum te profecto uirum & ſapientem: & bene os ficum appellabo. Te unũ eſſe confitebor: qui omni uirtu/ ic te polleas:qui & diligendus ſis:& obſeruãdus ab omnibus mitoſa futura ſit. 2 — Tum płne uiceris uiros optimatis: cum teipſum uiceris. Depone iam tandem Coſme:de pone:ſi ſapis uel extigue potius omnẽ animi tui ardentiorem excandeſcẽtiam: ã⸗ maſq; iracundiæ. Satis es ultus: ſi quid ulciſcendum exſti/ maras. Noli diutius tentare fortunam: quæ tum maxime fallere: cum maxime obſequi conſueuit. Iam aliquando proſpice uel tibi:uel poſteritati tuæ. Inquire teipſum pro/ pius: & acutius inſpice. Non em alterũ Coſfmũ habituri ſũt medices. Si malueris patriæ exules ciuis reſtituere: ꝗᷓ id ꝑ- uicacius expectare: ut patriam ipſi priſtinæ libertati digni/ tatiq; reſtituant: tum eris ſane aduerſante nemine in repu blica princeps: tum pater patriæ appellabere: tum omnes te colent: omnes admirabũtur. Et ne dubito equidem: ut es ingenio acerrimo: hæc eadem uideri tibi. Sed illud for/ ſitan uereare: ne optimatiapuiaſinod reſtitutio tibi cala⸗ tumeliaq; fuerat. Inter eoſdẽ uero & pax tandẽ ò beniuo ſentia exorta eſt maxima. Tibi ac tuis liberi ſunt nonnul/ li:abũdant & exules filijs. Quæ ſuauior neceſſitudo: quæ firmior: quæ diuturnior eſſe poſſit:qᷓ quæ coniugijs cõſtat ultro citroq; conſtitutis? Præterea q& ſecũdo loco litteris ſuꝑioribus publice ſum hortatus: nulla re alia tum publicꝰ forẽtinæ ciuitatis: tum etiã tuus tibi ſtatus ſolidior: durabi lior: iucundior: melior: fœlicior futurus eſt: ꝗᷓ ſi omni cura induſtriaq; ſtudueris idq; ꝗprimũ: ut buius diuini princi/ pis Philippi Mariæ angl & beniuolentia uos & ſocietate muniatis. Quanta binc ad te Coſme utilitas: quanta digni tas: quantus bonos ſit peruenturus: nequaꝗᷓ ignoras. Nò enim neſcis eũ eſſe Philippũ: qui cum alijs omnibus præ/ claris ingentibuſq; uirtutibus nemini omnium cedit: tum & prudentia & gratitudine: & munificentia cunctis mor- talibus antecellit. Itaq ſi tua potiſſimũ opera intellexerit rebus ſuis acceſſionem factam: eſtte profecto apud ſe ha/ piturꝰ omniũ primũ.Is inquã te officijs proſequetur: quæ & tibi & populo florentino maximum ſint emolumentũ ornamentumq; allatura. Solebam equidem Coſme: cum At uide: ꝗᷓ tibi recte confultum uelim- Permagna Romuli romanorumq; in Sabinos iniuria con L IIII erie iſtic eſſem:ueſtrorum quorundam hominum imperitiam gne demirari non mediocriter: qui ſi quando: ut fit: in re belli/ ä⸗, ca Philippum acceperant incommodo quopiam uel leui⸗- ti⸗ ter urgeri:continuo geſtiebãt: exultabant: præ nimia læti⸗ ime cia tanꝗᷓ apud ſe eſſe non poterant. Tum ipſe mecum: dij do boni:quid inſaniunt florentini? quid publicæ ſupplicatio⸗ wo⸗ nes:quid publici plauſus: quid publici ignes uolunt? Cum Philippi lætant᷑:nonne & ſuo:& proprio lætantur incom/ giüpr mõ. An Philippus perire poſſit: quin una pereãt Florenti- ign⸗ ni? Num qui philippum uicerint: Florentinos incolumis repu fore patiantur? Et profecto Coſme ueſtra omnis bellige/ mnes rãdi cum Philippo ratio perſtulta mihi: quod pace ueſtra niut dixerim: uideri ſlolet: quippe qui deteriore conditione ui Afor/ ctores ꝗᷓ uicti futuri ſitis. Quæ em̃ ad uos ex uictoria utili cal⸗ tas peruẽtura eſt? Num urbs: Num ager: num quicꝗᷓ num elim. morum?ꝰ Nam ut ſileam: ad quantam rerum inopiam atq; acon egeſtatem per belli diuturnitatem redigamini. An futuꝶ eruuo ignoratis: ut per uictoriam pulcherrimã rempu. pulcherri onnud, mam amittatis? Victis autem durius nihil timendum eſi: * Aijs uos muneribus & honoribus cumulatum iri: quibus cöltat & duces & imperatores: & reges cumulatos audiſtis. No- inerss ne igitur uobis ſanius conſuleretis: ſi indubitata utctoria blic⸗ cum maximo rerum ue ſtrarum in cremento potiamini cũ urabi Philippo Maria:ꝗqᷓ oĩino cum alijs uictoribus uinci? Quod icor⸗ ſi rebus ueſtris contenti ocium ꝗᷓ negocium malueritis: rc/ facile uniuerſæ Italiæ diuturnam pacem ueſtra cum Phi/ cetre lippo ſocietate tanquullamqʒ; quietem parietis. Verum ne agni uos delectet tarda deliberatio. Non enim te præterit Coſ . W me medices incredibilis ac prope diuina hupꝰ diuini prin/ orr cipis uel ſapientia: uel animi ma gnitudo. Vt enim affinita⸗ ttum tes ꝓpinqtateſq; tacuerim: ꝗ ceteris uniuerſis ac maximis “ potẽtatibꝰ carus ꝑiucunduſq; ſit:ꝗᷓ apud oĩs ualet & aucto it titate & gratia: non es ign arus. Quasnobrem matura Coſ- ſeba⸗ me: dum licet: Accin gere huic tam boneſto :tam n eceſſa⸗ e rio: tam utili:tam ſancto:tã pio operi.ſuccurre patriæ: ſuc- * curre amicis: ſuccurre & tibi & tuis. Obla tam occa ſion em e Arripe. Noli quæſo: expectare: ut iure optio dici ꝗ natn uoluntate Coſmus: non animi iudicio:ſed neceſſitate &re bus aduerſis non tam ducitur: ꝗᷓ cogit᷑.ld autem una re fa· cillime uitabis: ſi omni perturbatione liber te rõni ſubmiſe t ris. Vale ex Mediolano.iiij. nonas lIulias. anno a natali chri ſt ſtiano. M. cccc. xxkT. in Pranciſcus Philelfus Ryriaco Anconitano ſal. Vod & gratularis mihi:teq; ꝓpediẽ apc nos futu⸗ rũ denũcias:dici nõ poſſit:quãta me tuis litteris uo luptate affeceris. Vtrũqʒ; em ſũmæ beniuolẽtiæ ar / . . 5 . . – eſt. Facito igit᷑ ſi me amas: ſicuti certe amas: ut te uti ꝗᷓprimũ fruiq; affatim poſſimus. Interim autẽ rem mibi pergratam facturus es: ſi ad q& tẽpus naues onerariæ ſint iſtinc Bigantiũ ſoluturæ: per te certior factus fuero: quo uł tibi uel noſtro ſplendidiſſimo ſcalamonti dem aliquid lit,- terarum ad Mariũ filium. Quod autẽ placere tibioſtẽdis. epi &ipS α πππea perg & nõ per ſſcri/ bi:& idem Ptolemæum ſenſiſſe in ſuo de orthographia li- bro.Ego quidem neq;ʒ tibi: neq; Ptolem æo ipſi aſen tior⸗ quicunq; is tandem aut alt eruter Alexandrinꝰ: aut Aſca- lonites: aut Epithetes cognominatus: aut alius quiſpiam fuerit:qui ſe grãmaticũ profiteri uoluerit.ld em̃ ratio pro- hibet:quæ iſtiuſmodi conſonantium numerum ſimul eſſe non patitur: ld quod etiam apud Priſcianum in primo de octo orationis partibus intueri licet. Quare quæ tu epi- grammata iſtiuſmodi characteribus ſcripta inueniſti:litte- ris atticis (ut aiunt) ſcripta eſſe fatendum eſt: uel ante arca das potius: quos Xα τππTOU HXi/ον IHσ &ασSXαρα extitiſſe fabulantur. Mibi tamẽ & epigrãmata tua & quæ ſcripta abs te ſunt: iucundiſſima fuere. Vale ex Mediola/ no.v.idus quintiles. M. cccc.xxx. (Franciſcus Philelfus Andreo/ cio Petrucio ſalutem Imis lautus fac es: qui nos iã tædio habeas. Exiſti-/ mo te urbani iſtius quem minime bellum ſacerdo/ Mtaria uxor belli filiũ uocat: cõſuetudine uti cœpiſ- ſe: ob idq; noſtratia hæc contemnere. Verum caue: te ſo/ lũ ſolus offendat.Noſti hominis iſtius tũ uires: cum exul-⸗ — — — — — ere ab octaua Marius bibit: tum etiam mores. At officij tui eẽ effſ, arbitror: modo tibi per Vrbanum liceat: aliquid obſtre- miſe re litteris: quo de te ac tuorum omnium ſtatu bonaq; ua/ chri litudine certior factus: mecum ipſe tacitus gaudeam. Lu m³interim puccinis te credas: nolim: ne ruentes inſanieteſq; l & in ruinã te trahãt:& in inſaniã. Omnino em̃ ſi credis ui/ r⸗ Gtores breui futuri ſumus: id qc ex Landucio noſtro acci/ in pies. Vale ex Mediolano.iij. Kal. Sextiles. M. cccc. xxXX. D ¶ Franciſcus Philelfus Sa xolo pratenſi ſal.dicit. Selt Verunt mihi tuæ litteræ ꝑpiucundæ: & Ioannes an/ nmbi M –dreas iucundiſſimus. AOXπ ρωιοαα ποοα eIn bPedpie αωουα ο ρσοσ ρ οπαπν οαπαααα o k VoP SNi 6iG &&α ονπαπ Xα ⁶νπ. Fuit ergo no- di dDis cum tua: tum etiam ſua ipſius cauſa chariſſimus. pẽov& zdis. Vop XXεισ¾ρπ τρ⅝οοα ονποαομορ. Quem me- ſſcr⸗ dicum ad uictorinum meũ daturus ſim: non intelligo. Nãa baali nec litteras abs te ullas accepi: nec mihi ullus eſt medicꝰ: e nec item futurꝰ ſit: opto. Oτ†—☛ τααρπατρππο ουτιπúεροννο tNr Xpii& αετπεουαι⁰⁵Quid de libris noſtris: & euripide: 8& ſpian mathematicis ſcribas:neſcio. Eos uelim ac etiã uæbemen/ ipr tiſſime rogo te & oro propediem ad me des. Flaccum & ub Ciceronem noſtri eruditiſſimi uictorini dedi loanni An llele e OI e r 11/ te drexæ. Id quod ut facerem: ſignificaſti litteris. Conſul/ 8 . tum uero tuum uel noſtrũ potius nondum ſatis conſului. neb Quare ne inconſultũ me abiens dimittat:breui prouide/ uüne bo. Platonis aut leges: aut rẽpu. libenter uiderim: aut ſal/ tene tem. Id T'oò &ρατποα & απροππνο IXh Ni Fenoπ ταπ. Quod ais: immo cauillaris. I00& iqiuSi α ⸗ 4 XK„αεν T6 &1âXααιπορaομπαοιος 0οεπα ol⸗ OI1 π ο αιXàαριας AXA,XMον AαXονο0 OiXxeXρο0αι—☛ AS&α ν* d αιορ 6i A6 fiραα ροι X οορν τ &α10 Sâ ρενααοαουEBOXRHD XAXOAGAE“110°5νπ6 A Ma/ 1. rio noſtro quotidie litteras expecto: quas cum accepero Hul/ faciam te quod tantopere ſcire deſideras: & ad quod tem⸗ etd/ us eum expectemus: & de omni re alia certiore. Vale ex ep⸗ Medtolano velkeal Octobes icccc xen. .V neſo⸗ b iij) ex⸗ D . . W . 5 . (Eranciſeus pile fus Catoni iu/ IIreconſulto & oratori falutem. I₰—,sdio iſtic eſſe preſ byterũ quendam Cremonen/ ſem lacobum Caſſianum: qui multũ ac diu huma/ nitatis artibꝰ operam dederit: tam& ſi uel qua eru/ diciõe:uel quid omnino hominis ſit:ignoro.lllud certe nõ pla cet: quod hbros meos ſuæ fidei cõmiſſos: nec reddide/ rit mibi nec uerbum fecerit. N am Victorinus feltrẽeſis eiꝰ doctor: uir ut noſti:integerrimus idemq; do&tiſſimus & mi hi uetere familiaritate cõiunctus: litteras ad me dedit: qui⸗ pus miratur: quod nihil ad ſe ſcripſerim: poſteaꝗᷓ & libros matbematicos: & euripidis tragœdias iſti Cremonenſi la- cobo ad me dediſſet. Itaq; mi Cato rogo te maiorẽ in mo/ dum: lacobum iſtum ꝗprimũ conuenias: & ab eodem li⸗ pros meos expoſcas: recipiaſq; una cũ ſaxoli litteris ad me Paucis tenes: quid facto ſit opus. Is autem lacobus philo- ſopbiæ philoſomatus quiſpia ſtudet ut aiunt. Vale una cũ uxore fomia pudiciſſima. Ex mediolano.iiij. K. Oobres. M. cccc. xxXX. . Pranciſcus Philelfus Iacobo Caſſia⸗ no Cremonenſi preſ bytero ſal. altero euripidis tragoædiæ: altero mathematicoꝶ libri cõ⸗ tinerentur. Quos cum arbitretur pluribus iam menſibus mibi redditos eſſe: mirari ſe ſcribit: quid nibilab me litte⸗ rarum ea de re acceperit. Itaq; te etiam atq; gtiã hortor meos mihi libros ꝗprimũ reddendos cures. Quod ſi for taſſe neminẽ babes? cui tuto rem committas: habeo iſtic bominem familiarem & uirum optimũ: Catonem ſaccũ: clariſſimũ & iureconſultũ & oratorem & philoſoppum. Huic igitur iſti meos libros reſtitues: quo ò officio tuo- & Victorino dodtori ſatiſfacias: mihiq; pro tua liberalita Mediolano.iiij.Kal.Octobres· te morem geras. Vale ex M.cccc. xx5 . IKorinus feltrenſis doctor tuus ac idem eruditiſ- ſimus uir mihiq; amiciſſimus monuit me ſuis litte ris duos tibi meos dediſſe ad me codices: quorum . nen⸗/ uma/ eru/ teno ſse⸗ Emi legui⸗ hros le⸗ no/ me hlo⸗ naci Mres. uditi⸗ lite/ orum eic⸗ nüas e lite⸗ portor eo li ſacch botuon lalta⸗ bres⸗ oſtenderim. Inbumane profecto faceres: ſi al NEranciſcus Philelfus Ryriaco Anconitano ſal. ND quintum idus Quintiles dedi ad te litteras: qui a pus ſuauiſſimæ tuæ ad me epiſtolæ reſponderam. Mirtatus autẽ ſum: quid poſtea nihil ad me ſcripſe/ ris:præſertim cum ſcire admodum cuperem ut tum ſigni- ficaram:ad quod tempus honerariæ naues Bigãtiũ eſſient traieturæ. Num fortaſſe moleſte tuleris: ꝙ quæ nomina. &iD&να Xα αρυσα6 π½úÜ 100.&%.: Xα„ο 1.7. rpot6ν U. ſcribenda affirmabas: non ita ſcribenda eſſe ſentatorem Philelfum tuum:ꝗᷓ tibi amicum malles.Nam quod ait Te rentianus ille Soſia:hoc tempore obſequium amicos: ue/ ritas odium parit: habeat id quidẽ locũ inter adoleſcẽtes & ſtultos.lnter uiros autem & prudentis nihil ficti: nihil ſi/ mulati: neq; dicendum: nec ſentiendum cenſeo. Quod ſi æque prudentia ac eloquentia es præditus: quid eſt: quod minus uelis qᷓ me aliud de te loqui:aliud ſentire: & laudare aliud: probare aliud. Id em inani cuipiam gloriæ tibi aſcri- bendum foret. Quod quidem crimen ꝗlongiſſime abs te abeſſe nõ ſum neſcius.i oupꝑ ciei &ιι 1πι. Scribe obſe- cro qᷓprimum aliquid uel quibus malis characteribus. Nec me fructu dulciſſimæ noſtræ conſuetudinis priuatũ uelis. Vale cum meo ſplendidiſſimo Scalamonte. Ex Mediola- no.iiij. K. OQcobres. M. cccc. xxXX. Franciſcus Philelfus Georgio Car- ecto iureconſulto ſalutem: On poſſum te nõ ingratitudinis accuſare:ꝙ rebus meis tamdiu pro uoluntate uſus & libertatis meæ obliuiſcaris & officij tui. Facis profecto inbumane. Ac mihi iam ſtomachum mouere incipis. Non enim puto aut in legibus inueniſſe te aut in alio quopiam iure id uni licere tibi:quod nemini bono licet. Præſta te oro: & bonũ tandem & gratum uirum. Vale ex Mediolano. iiij. Kalen. Odctobres.M. cccc.xxxx. ranciſcus Philelfus Franciſco barbauaræ ſal. dicit plurima Ilx dici quæat mi bumaniſſime Franciſce: quanta me uoluptate affecerit beſternum a te munuſculũ. Qck &ſi ipſũ ex ſeſe me plimũ delectauit: eo tñ lõge gra tius iu tantum uirum: cuius familiaritatem atq; beniuolentiam iampridem unice deſideraui: & familariter mecum age/ re: & in amore mihi affatim reſpodere- Gratulor igitur fa cillimo iſti tuo bumaniſſimoqʒ; ingenio: gratulor mode- ſtiæ: atq; honitati: gratulor beneficentiæ: lætor autẽ fœlici tati meæ: qui qe ſemꝑ optarã: me uel nullo meo labore nõ . ſolum aſſecutum iam uideo:ſed ꝗᷓ cumulatiſſimeaſſecutũ. Ego uero quid aliud amicitia noſtra dignũ tibi referre poſf ſim: habeo certe nihil: niſi ut te & rogem & orem: tibi quod facere indubitato potes: etiã atq; etiam erſuadeas eum eſſe Philelfum ac ſemper fore: quo poſſis omi in re uel peculijiure uti. Vale Mediolani ex ædibus noſtris.iiij Kal. Octobres. M. cccc. xxX. ¶ Franciſcus Philelfus Tbomæ Bononienſi ſal. Imibi iter intercepiſſet tertiana febris: cui ipſi deꝰ ſuperiq; omnes ad quartanã: ita cõtinuã quoq; ac +perennẽé inferant: ut jcelerrime radicitus eã per- dant: ueniſſem equidẽ ad te ꝗprimum ut æque tibi corã gratularer: atq; mibi mirifice ſum lætatus: q& pro tua ſin⸗ gulari uirtute maximiſq; meritis: in eo te loco bumaniſ/ ſimus princeps noſter cõſtituerit: qui & excelſus eſt & il- luſtris imprimis. Gratulor igit᷑ abſenti abſens. Ac precor ĩ/ mortalẽ deũ: ut qc certo fpero.lllud Biantis dictũ: Magi- ſtratus uirũ demonſtrat: clare in te eluceat:hoc eſt ut non meæ & amicorũ ſolum: ſed omniũ expectationi probitas tua integritaſq; reſpondeat. Nemini enim dubitandũ E te indies magis atq; magis apud noſtrũ principem & aucto-/ ritate & gratia carioresn fore. Eacies autẽ pro amicitia offi cioq; tuoò: ut cum quid ocij nactus fueris: memineris no- ſtri. Vale Mediolani ex ædibus noſtris. iiij. Nonas Octo/ bres. M. cccc. xxxXX. CFranciſcus Philelfus Thomæ Bononienſi ſ. al. di. — — — ===’=rr=r=r-- Gdiuſq; fuit: q abs te datũ. Intelligo eni me nulla mea fruſtratũ ſpe: quippe qui plane perſpiciam te talẽ ac me N gra le ac tiam age, turft oce⸗ lci eſõ lidi eas nre Seüi, ſl. plce o iper/ ſcora alin⸗ neri . R& ecoti ig tno bitas üete ucko/ 1 oft no/ i * Wogd tibi exiſtimauimus nõ iniucũdũ fore: opima ſpolia imortali deo quæ de boſte ĩfeſtiſſima: febre illa tertiana uoueramꝰ:nudiuſtertiꝰdetulimꝰ: & nõ illa quide in ferculo: ut ioui Romulus: ſed in bona ſpe bo/ naq; fiducia. Neq; enim ferculorum mihi nec uaſorum co pia eſt. Nolim tamen putes adeo me redactũ ad inopiã ut ſſiquid ex iſto ueſtro delicato & lautiſſimo aucupio ad me pro tua munificentia dederis: nullum habeam ferculum quo id cõmode ſim excepturus. Quod ſi quæſieris: qbus armis: febris armis furoriq; reſtiterim: non equidem æſcu- lapij aut Apidis: ſed fere par pari retuli. Eam illa mibi mo-/ liebatur ſitim qua propediẽ conficerer.ld ego aiaduertẽés eiuſmodi ſane inedia hoſpitẽ accipio: ut quod eſt in attico prouerbio: longe ad coruos tranſire: ꝗᷓ meo boſpitio uti mallet. Itaq; liberatus oino uideor edaciſſima & moleſtiſ-⸗ ſima hoſpite:quã uel cũ ægritudine audio ad amiciſſimos noſtros optimoſq; uiros Marcolinum barbauarã: & Do/ minicũ ferufinũ ex itinere diuertiſſe. Quos uelim mone⸗/ as: non bonũ uultum hilaremq; faciem impudenti illi pe/ tulantiſſimæq; beluæ oſtendant. Sed ab ſeſe potius ꝗᷓpri/- mum:ꝗqdiligentiſſime:qᷓfortiſſime abigant. Et ſi nolint ine/ dia: & ueneno utantur & ſanguine. Vale: & me noſtro di/ uino principi unice commenda. Ex Mediolano. vij.idus Octobres. M. cccc.xxxxxKxK. ¶ Franciſcus Philelfus: Antonio peſſinæ ſal. ¶Vm erã abſens: erã apud te ſemp. Me diligebas: me prædicabas: me colebas: me oibus amicitiæ & Ifamiliaritatis officijs ꝓſeque bare. Nũc autem præ/ ſens:neq uideo te uſꝗ: nec audio. Num quod oĩibus fere ĩ rebus accidit: noſtri præſentia: tuã de nobis opinionẽ mi/ nuit? Nam quid eſt per imortalẽ deum:ꝙ ita obmutueris: ut nec audias: nec loquare? Quid de tua taciturnitate ſuſ-/ picer: neſcio. Nam ſi tuæ occupationes te mibi uiſendum prohib ent:at litteris ſaltẽ quippiam obſtreperes. Vale ex Mediolano.v. idus Octobres. M. cccc. xxxx. ¶Franciſcus Philelfus Blaſio Axære⸗ tenſi Vicecomiti ſalutem dicit. *„ — eęeæego buiuſmodi bhomines uel aſſentatores poti ni cbaritatis: nibil omnino bumanitatis præ ſe ferre cenſeo. Declarant enim ſe non tam amicos coluiſſe:ꝗᷓ pri- uati proprijq; cõmodi habuiſſe rationem. Illorum igitur mores perinde atq; ingratos & plane barbaros deteſtari conſueui ſemper. Nihil em amici recordatione mihi ſua/ uius eſſe poteſt. Quod cum in alijs ſemper: tum in te uno imprimis expertus ſum. Nam incredibile dictu eſt: quãtũ me tenet delideriũ tui: de te dies ac noctes cogitare nõ de ſino. Tu abſens mihi: ſemper es præſens. Iucundos no⸗ ſtros dulciſſimoſq; ſermones crebra memoria mecũ repe to. Hac una re abſentiæ tuæ deſideriũ lenio. Hac una re oblector ac lætor. Quod ſi quid ad me litterarum dede/ ris: exiliã ſane: gaudeo: exultabo: triumphabo. Quid abs te uelim: intelligis. Vale ex Mediolano idibus Octobribꝰ. MA. cccc. xgRxaRx. Crnelcu; Philelfus Franciſco piccolpaſſo Jediolanenſium Archiepiſcopo ſal. Vodruri te contineas: quo tempore propter ſub/ euntem iam byemem urbs maxime colenda eſt: *non poſſum non mirari. Nam ſolitudo iſta quid tibi iucunditatis afferre poſſit: non intelligo. Quod ſiociũ ꝗᷓ negocium te malle dixeris: at memineris non te ad ociũ ed adnegociũ: hoc eſt: non tibi: ſed bonis omnibus natũ. Quare cum ab uniuerſa ciuitate deſideraris: tui fuerit uel officij uel benignitatis relicta iſta ſolitudine ruſtica: te ꝗᷣ primum urbanum fieri. Quod ut facias: etiam atq; etiam rogo. Vale ex Mediolano pridie idus Ocſtobres. M. cccc. xXXXXNX. “ Eranciſcus Philelfus Ryriaco Anconitano ſal. D quartum Kalendas Octobres meis ad te litteris qbè ſum miratus: quod nihil iamdiu ſcripſeras. Vide/ „atar enim argumentum id quoddam eſſe muta/ ti animterga me tui. la quod nõ moleſte ferre nõ poterã. Nunc autem cum tua mihi epiſtola & diſerta: & perſuauis — Olent nonnulli tamdiu amicos colere: quoad eoiꝛ rum uel præſentia uti: uel officio frui quæant. At f — — -— reddita eſt: quæ ubi ad. iiij. Nonas Sextiles iſtinc iter arri- e puiſſet: uix tandẽ ſero ad nos. xiſij.Kal. Nouembres per- Enj uenerit: facile mibi intelligere uiſus ſum uel temporũ dif⸗ inte, ficultatem: uel nuncij fortaſſe negligentiam. &επο iheͤ xXai RicGiiâ” eſſe accuſandam. Non enim erat occluſa. e Quæ quidẽ exoptata & dulcis epiſtola tua ſi mibi ad qck 8 tempus debuerat: reddita fuiſſet:recte conſultũ foret ma ſn rio noſtro: ꝗppe xi i ααιâ απωνοναα αρωπασ IH Xi &X TiUA Wτ .hXhHπςο Xρεερ Ai S0 H en. quæ ſane adbuc integra apud me ſunt. Reliquũ eſt ut me n oportune cõmonefacias: & ad quod tempus nauis alte- c⸗ ra ſit Conſtantinopolin traiectura: & cuꝰ duẽtu. Præterea 7 ITNT T pOEiPHAε νωρνοπαπατπ C daturus bic acd p.. te ſim: quo perferẽda cures p0αι TopnAε Tepôρ GAd te AdVpOp. Et de his ſatis. Clariſſimi dignitatis militaris ui/ d ri Rainaldi Albigij conſiliũ non poſſum equidẽ non pro- S bare. Rogo: & oro imortalem deum: ut eum incolumẽ IN. reuebat: ac reddat nobis. Nam cũ eius ætatem annoſq; cConſidero: uereor: ne maris tædiũ ac labor eius ſenectu- „. tem obruat. Velim meo nomine uxorẽ eius Alexandrã adeas: & iſti omne meũ officiũ: pecuniam: opem & pol/ erſa9/ licearis & deferas. Vnice em Rainaldo meo affectus ſum: nelt ut & ſapientiſſimo & fortiſſimo: & optimo: & amiciſſimo ld uiro. Tu autẽ cũ mihi poſthac quippiam ſcriptitaris: ne loci obliuiſcaris: uelim: ueterem conſuetudinẽ tuam. xai Yap docii b OWEατ 6ER.iâο οpa αKaà Moi 6†ςει àaXX i PeSοS ρνhο+ mtd. Eoαο SX;αονι Vale ex Mediolano. xiiij. Kal. Nouemb res. ertual M.cccc.xxxx. :teg ekn H (Eranc. Philellus Petro cc. NMWMichaeli Militaris dignita- tis uiro ac iurecoõſulto ſal. MVM ſil a in me plurima officia & peuiuolentiã ſingularz ſtens nlla unꝗᷓ apc me delebit obliuio. Nã & amabo te ſp ſide/ & illuſtres ac præclaras uirtutes tuas qſi ꝑpetuꝰ ali nutd s bucclator: prædicabo: diulgaboq; apc oẽs. Ingratꝰ ſane ſaaus ille mibi uideri ſolet: qui non pleniore quodam ore de ab/ ſentis ꝗᷓ de præſentis amici laudibꝰ loquat᷑.Atqui præſen/ tem laudat: &ſi recte atq; uero id agit: aſſentationis tamen crimini apud plæroſqʒ; uidetur obnoxius. Exiſtimatur em̃ id non tam ex animi ſentẽtia: ꝗᷓ alicuius uel ſuſceptnułſpe/ rati cõmodi gratia cumulatius facere:ꝗᷓ par ſit. Sed ne qqe in alijs probare non ſoleo:in eo ipſe in præſenti peccauil- ſe cenſear:qui te per litteras quaſi coram laudẽ: hac de re ſatis ac ſuper. Nam quod ab me tibi debetur: melius fieri: q̃ dici aolo. Scire admodũ cupio: quid iſtic apud uos geri/ tur. Non em̃ te latet:qᷓ ſummopere Senenſis reipu.quietẽ tranquillitatemq; percupio. Quare cum aliquorũ hominũ ſeditiones audio & conatus peſtiferos: doleo eqdẽ æque ac debeo. Imprimis autẽ de VYrbano bellua. huic bello di- cere uolui:certior fieri uolo. Increbruit enim apce nos præ/ ſtantem iſtum ac pudicum uirum & ciuem optimũ mori decreuiſſe. Ild ego miratus ſum ualde. Nam quo pacto mo riatur: qui nunꝗ uixerit. Verum ſiquã aliam mortem op/ petere fortaſſis inſtituerit: ꝗᷓ impuri & obſcœni homines ſuiq; ſimillimi cõſuerunt: uelim ſuas res geſtas memoratu dignas ad me perſcribat: quo eius nomen imortalitati cõ/ mendem. Et ut intelligas ſiquid etiã in hoc dicendi gene/ re Philelfus ualet:otattions tuncbee ad te dedi: quã fupe⸗ rioribus diebꝰ habuimꝰ i Thodeſchini ſepultura. Hãc aũt ſi Vrbani ſacerdotaria iſta uxor audierit: nõ uereor fore: ut cornigerũ uirũ ſuũ nõ hortet᷑ modo:ſed etiã agat conti⸗ nuo ad interitũ. Vale ex Mediolano. xiij. Kal. Nouẽbres. M. Cccc. xxXXX. “”M . Franciſcus Philelfus Auguſtino dato ſal.dicit. Itteræ: quas heſterno ueſperi a te accepi:ĩceſſu ut Kal. Sextiles: uix noſtras fores: xiiij. Kal. Nouembres tãdẽ pullſauere. Monebis igit᷑: ne tam negligenter poſthac iter faciant. Vereor tñ ne tuſcis delectatæ ficis aut etiam æmi⸗/ lianis: ꝓpterea ſeriꝰ ad nos ierint:ꝙ accepiſſent bonorũ fi/ coꝶ copiã nõ eẽ inſubribꝰ. Caſtigabis igit᷑ & ita iſtitues: ut tibi malint:ꝗᷓ gulæ obſequi. Grata fuerũt: quæ ſcripſiſti oĩa. iunt: teſtudineo uſæ ſũt. Nã ꝓfectæ abs te ad xv. — –—.,8m tet gta lipe le nim⸗ o leab⸗ ſen/ nen em ſpe, l⸗ n bSet 5 betll zulete mI vque oll pre/ mort Om. Wop/ mines notatu ni co/ gelle/ ge, caut ſote: cont⸗ ebres⸗ ſot. uut d. tide citer em/ riũ, ſi⸗ eszut lioin⸗ — — * ριπ1ιεσι A&ε T1 Toi &αε1οαοàâρ εdπν„ο ν πωτοπ⅓½ε α Tα icαd&α iX&απιπſſν α 60Ao— I6 Kασ1 αππα ρωNπ α ονπεα äci b&α☛υTH Oοππ1. Miratus ſum autem: ꝙ quas a te no/- ſtras illas epiſtolas expectabam: non modo non miſeris: ſed nec etiam omnino de ijs uerbum feceris. Dato igitur ſi me amas: qce certe facis: iſtas ad me ſtatim omẽs. Hac re nibil mibi potes hoc tẽpore præſtare gratius. Cauſam ſcri pſi ad te prius. Vale cum parentibus tuis omniqʒ; familia. Ego atq; mei oẽs ualemus recte. Ex Mediolano. xiij. Kal. ouembres. M. cccc. xxXXτ½X„n Franciſcus Philelfus Catoni ſacco iurcõſulto ſal. Odie mibi redditæ ſunt litteræ a Theodoro gage: uiro ſane tũ ingenio:tum facũdia ſingulari: ac pla/ 0: quẽ nõ modo diligamꝰ: ſed etiã amemus. Quid uelit: intelligo. Rem quantum erit in nobis:ex ſentẽtia cõ/ ſequet᷑.Sed tua & ope:& opera opus.ẽ At de his poſtea. Ego libros noſtros uæbement᷑ expecto. Facito:ſi me amaſ e ueſtigio ad nos aduolent. Cum Theodori epiſtola nul/ las tuas accepi litteras. Caue:ne te poſthac uel negligẽtiæ uel moroſitatis accuſaturus ſim. Vale ex Mediolano. viij. Kal. Nouembres. M. cccc. xxxXx. –NEranciſcus Philelfus Gerardo Lan- driano Cardinali Comenſi ſal. △ Eciſti mibi rem ꝑgratam: qce; Philonẽ meũ ĩimo no- ſtrũ ex Auriſpa recuperatũ ad me dederis. Qc au tem Moſei uitã: quã idem Philo & copioſe & elegant apcł græcos & græce ſcripſerat:in latiuum ab me tãtopere uer ti poſtulas: & audiui libenter: & obtẽperabo libetiſſime. lItaq; fatum puta: qc; iubes. Nulla te tua de meo erga te animo fallet opinio. Iam operi me accingo. Vale ex me/ diolano.iiij.Ka. Nouembres. M. cccc.xxX. H (Francilcus Philelfus Micolao puteo Cremonenſi ſaAl. Tſerius reſpõdi tuis ad me litteris: & breuius for- taſſe ꝗᷓ uelles: quorum alterũ aduerſæ illi ualitudi ni dato:qua duos circiter mẽſes: ułꝑ itercapedinæz ambro — — laborauimus: alterum publicis meis ac priuatis occupa⸗ tionibus: quibus prope obruor. Legi autem tuas litteras libenter qui mutuam inter nos adoleſcentiæ noſtræ be- niuolentiam: conſuetudinem: diſciplinam complexus es. Quod autem mirificis me laudibus extauleris: id ſingula⸗- ri quadam & exuberanti amoris abundantia abs te facti/ tatum exiſtimo. Nam neq; uir amiciſſimus ſimulq; mode- ſtiſſimus aſſentaris: nec iſtiuſmodi mihi eſt de me opinio. Reliquã eſt:id tibi perſuadeas:quod & recte & uero po/ tes facere: te mihi eſſe cariſſimũ:& eo magis indies fore: quo te animaduertero non obliuiſci Philelfum tuum. Va- le ex Mediolano.iij.Kal. Nouembres. M. cccc. xxX. (Eeanciſeus Philelfus Franciſco piccolpaſſo Mediolanenſium Archiepiſcopo ſal. dicit. Phœnice quid ſentiã: auẽ loquor:ſuꝑioribꝰ diebꝰ corã cõmeutatus ſũ tecũ: deinde inueni nouiſſime apud græcos buiuſmodi auẽ tꝑibus claudij Cæſa- ris ueniſſe in Aegyptum poſt ſexcenteſimum quinquage ſimumquartum ætatis annum: & ubi ipſa ſibi pyram uel danoe loquendi more thecam: boc eſt loculum ex Caſia & myrrha cõſtituiſſet: diem obiſſſe:ac demũ ex eo uerme: quẽ uulgo prædicãt: reuixiſſe: & cõtinuo reuolaſ- ſe:unde modo ad ægyptios deuolarat. Ad bæc cum ſan- Gtiſſimi & eloquẽetiſſimi uiri Hieronymi nudiuſtertiꝰ epi- paſſim lectito: in eam incido quæ ad præſidiũ in ſcri/ ta eſt. Hanc autem cẽteſimã decimãnonam inter epiſto/ las numerari puto: ubi cum alia plæraq; Hieronymus per pulchre complexus eſt: tum de ipſo phœnice longe plura commemorat: ꝗqᷓ Ambroſius. Ego tamen ſentẽtiam non- dum muto. Verum quæ uoluptati fore tibi exiſtimaui: uolui tibi mecum eſſe cmunia. Nam neq; in ægypto: ne- q; in arabia illiuſmodi auem uſꝗᷓ uiſam arbitror: quippe quæ mea ſententia nulla ſit. Cuperem iam ruris tædium: aut ſaltem ſacietas te cœpiſſet: quo ad te ſalutatum & cõ/ mode:& frequenter accederem. Nam quo magis te ruri — cupa teras 4 be⸗ ises. gl endi noce⸗ o po ſote. Vay, dieb⸗ ilhne CA quage gel Imex exeo olal⸗ wan⸗ inſann iper plora noc/ mau: torne/ iye jium: co/ e tull contines: eo maiore tui deſiderio crucior. Idq; cum mul/ tis: uel potias cum bonis omnibus. Vale ex Mediolano Kal. Nouembribus.M. cccc. xXXX[. l ranciſcus Philelfus Catoni Sacco LCLiureconluſkto ſal. diccct. Vauiſſimæ tuæ litteræ mihi per ꝗᷓſuauiſſimæ fue⸗ rũt. Quod autem ais apud Senatũ noſtri diſertiſſi Ami Theodori gagæ mentionem habitam fabulæ. unꝗᷓ Philelfus didicit uerba dare non modo amicis: ſed ne inimicis quidem. Nulla mihi prorſus ſpes eſt: ut uir iſte publica pecunia ob id muneris donetur. Cauſam diebus proximis ad te ſcripſi.Sc ribis me a Theodoro tris ad meã unam epiſtolam litteras accepiſſe. Non tris dũtaxat: ſed mille & ampliꝰ litteras accepi. Nam unis illis quas litteras ad me dedit: permulta elementa perſcripta fſant. Quare non tris poſthac: ſed ternas dicito: ſi & Priſcianum: & Tul lium: ꝗᷓ & Bartbolum & Baldũ ſequi malueris. Ego inquã cum binas ad Theodorum noſtrum litteras in hũc diem dederim: unæ tantum ſunt mihi ab eo redditæ. Tu autẽ de tuis litteris multa quidem dicis. At Philelfus tibi non credit. Nam neq; negociando me: neq; ociando fuperes in ſcribendo unꝗ. Proinde ſi te negligentiæ aut uolupta⸗ tis accuſari uolueris: & amiciſſimi & diligentiſſimi homi⸗ nis officio fungere. Quod Furipides noſter tuam biblio/ thecam egredi nolit: nequaꝗᷓ miror. Repperit enim fortaſ ſe: quibꝰ oblectet᷑.At ſi α ιπαμιας ad nos redierit: ilico eijcietur foras. Quod te illi ſocum comitemqʒ; polliceare: gaudeo: modo ſeuerinum quoq; cum cenſerino ne negli⸗/ gas. Nam quod aduolet Euripides: nequaq moneo: quo/ niam ſi altius fortaſſe humilia exoſus tolleretur: periret igni. Quæ tibi debeo: perſoluam. Quare ne me in forum protrahbas: uelim. Vale & me tuæ pudiciſſimæ uxori com mendato. Theodoro noſtro ſaluten dicito. Ex Mediola⸗ no pridie nonas nouembres.M. ccCcC. XXX, Franciſcus Philelfus lacobo Caſſiano prel bytero ſal. On tam mihi moleſtum fuerat:ꝙ ſerius meos mibi n libros reddẽdos curares: ꝗᷓ in præſentia & iucundũ eſt imprimiſqʒ ſuauiſſimũ:ꝙ tam modeſte tãqʒ ꝑhu⸗ mane litteras ad me dederis: ꝗbꝰ te nõ modo expurgaris: ſed totum ſane meũ & eſſe & fore oſtenderis. Quare cum tuam excuſationem tum multo magis teipſum nõ muitus admitto.ltaq;ʒ uel uictorini noſtri:uel tuijpſius cauſa oĩa de me tibi potes affatim polliceri: quæ & uſui tibi: & honori futura ſint. Et de his ſatis. Venit iſtuc nuper ut ſcis: Theo/ to ſcio:nõ amabis ſolum:ſed cumulatiſſime amabis: tamẽ mea etiam cauſa: uelim ita ames: ut nulla prorſus fieri que/ at ad amorem acceſſio. Hoc erit mibi tam gratum:ꝗᷓ quod omniũ maxime. Vale ex Mediolano. xvij. Kal. decẽbres. Franci. Philelfus Catoni ſacco iurecõſulto ſal. Irũ eſt qce uidi ſomnians. Dici mibi a Minerua ſum uiſus nocte ſuperiore. Cato in te tuꝰ aliqd monſtri aaallt. Nã ꝙ libros tuos neq; dedit ad te abſens: neq; reddidit præſens: neq; adueniẽs uerbũ fecit: aliud nibil eſt niſi ꝙ alteri cuipiam neſcio cui: maluit iniuſte: ꝗᷓ tibi iuſte gratificari. Vale ex Mediolano. xvij. Kal. Decembres. M. cCccCC. xxxX xX. “ Franciſcus Philelfus Simoni Arigoni ſal. Vam epicuride uoluptate ſentẽtia te delectat: tuæ Nã alteris animi: alteris corꝑis uoluptatẽ ꝓſecutꝰ es. Ego autem ſi utriſq; nõ mediocriter ſum delectatꝰ: lit- teris tamen longe magis:quæ non ſolum in me laudando ſingularem tuam erga me beniuolentiam: & eximia m pi⸗ etatem præ ſe ferre uiſæ ſunt: ſed ingenij tui facundiæq; præſtantiã perpulchre referebant. Itaqʒ & benignitati tuæ & diſciplinæ æque gratulor: atq; tuo amore mibi plurimũ gaudeo. Teq; etiam atq; etiã hortor: ut ueluti cumulatiſſi me facis uirtutis: & doctrinæ ſtudijs te totum dedas: ac Me autem tibi totum aſcribe: uel abſq; munuſculis tuis dorus gages: uir certe & diſertus & eruditus: quẽ &ſi cer- ad me heſternæ litteræ & ꝑdices facile declararũt dedices. Euades enim & in clarum & in eruditiſſimũ uirũ⸗ N. Stmibi cundä bu⸗ gari: tecum inuitws ouce honoti Theo⸗ ſicet⸗ tamẽ U6/ . Nes. d. mnlun mon wideß niblek ſbi res. rte Caratit Reon tel chne⸗ niampe ndieg itu⸗ tinit anch lsac uiri⸗ tus Vale Mediolani ex ædibus noſtris.viiij. Kal. Decembres. M. cccc. xxxx. —. (rãciſcus Philelfus Catoni ſacco iurecõſulto ſal. tuxæ mihi litteræ primũ: ac deinde libri: quos abs “r te tãtopere expectabã: redditi ſũt. Vtraq;ʒ ſane res uoluptati mihi ꝑmagnæ fuit: at illud perꝗmaxie q; meis illis ſupioribꝰ unis litteris e ſomno te excitaſſe ſum ui⸗ ſus. Non em̃ oportet hominẽ amiciſſimũ ĩ amicitiæ officio dormitare. Cato mi ſuauiſſime nihil ẽ te mibi ſuauius:nihil cariꝰ. Facito:ſi me amas: ut certe amas unice: nũꝗᷓ poſthac Mediolanũ petas: inſcio Philelſo hoſpiteq; & tuſ amãtiſſi⸗ mo. Miror:ꝙ ITheodorsnoſter nihil reſpõderit ad meas lit teras: quas ultimũ a nobis accepit. Quæ ad peſſinã noſtrũ ſcripſit & legi & ꝓbaui. Veꝶ &ſi nibil ẽ: qeᷓ minꝰſperem: qᷓ ꝙ ipſe cuꝑit:& ego iprimis opto:curabo tñ ſedulo: ne ulla ex ꝑte officiũ meũ deſideraturꝰ ſit. Et de hac re ſatis. Nos iſtic iniuriola quadã urgemur. Pricipis lras ad tuos iſtos ſa/ trapas lectitabis: monebiſq;: ne uel oratori uel ſatyro ſto/ machũ moueant. Vale cũ pudiciſſima coniuge farcimini/ buſq; tuis. Ex mediola. pridie Kal. Decẽ. M. cccc.xxxx. QEranciſcus Philelfus Simoni Arigoni ſal. ſuperbia a me nihil alieniꝰ & gratitudie apcł me A nihil antiquius. Quare cum tuis ad me officij ple nis: hũaniſſimiſq; litteris rũdeo: non modo ſuꝑbiæ crimen effugio: ſed etam nomẽ gratitudinis mihi perpul/ chre uendico. Mirifice amplector amorẽ tuum. Actua bu manitate facillimiſq; moribus & modeſtia ſingulari dele/ ctor plurimũ.lIngenij uero tui uiuax præſtanſq; dexteritas maiorẽ in modũ pergrata mibi & periucũda e. Video em̃ te tua illuſtri laude eã mihbi laudẽ allaturũ: quæ pulcherri/- ma ſit & maxia. Nõ em̃ iſtiuſmmodi tuus ornatus: quo in lit/ teris uteris: mediocrẽ de te tuaq; facundia ſpem quãdam pollicet᷑.ltaq; te etiã atq; etiã hortowut oẽm operã diligẽ- tiãq; tuã eloquẽtiæ & humanitatis ſtudijs: ſicuti facis: accõ modes.Magna em̃ animꝰ meꝰ de te præſagit. Vale Medi⸗„/ olani ex ædibꝰnoſtris. vij.idus Decembres. M. cccc. xxxx. Franciſcus Philelfus Matroniano braſchæ ſal. . — Vod me tuis litteris nõ mediocriter extuleris:feci ſti tu quidẽ phumane & amice potiꝰ ꝗᷓ uero. Non em̃ is ſũ: ꝗq meipſũ nõ norim. Sed tu illud ueriſſimũ eẽ liqdo declaraſti: q uident᷑ poetæ fabulari:amorẽ ocu⸗ lis carere: æque em amicꝰ falli de amici iudicio: atq; de iimi ci inimicꝰ plærũq; ſolet. Nã & hic odio: & ille amore nimio affecte' ueritatẽ ne ꝗd internoſcere: facile tñ patior erratũ tuũ:quippe quẽ longe malim amicũ mihi:ꝗ ſecus. Verũ il⸗ lud de me tibi pollicearis. Licet: te mihi eẽ cariſſimũ: & eo fore indies cariorẽ:quo te familiarius uti potero. Munuſ/ culum autem tuum & ſi nequaꝗᷓ deſiderabam: non potui tamen nõ uæbement᷑ ꝓbare uł Epicuri ſentẽtia: Nibil em̃ in eo ad uoluptatem defuit. Et amplũ erat & ſuauiſſimum. Nolim tamen poſthac tam grandi ære obruas Pbilelfum tuum. Nam bæc Satrapis & regibus: non pauco uiliq; cõ/⸗ tentis ac philoſophis dono mitti conſuerunt. Valæ Me- diolani ex ædibus noſtris Kal. Ianuarijs. M. cccc. xX. PFranciſcus Philellus Alberto Tancario ſal. lo uiro nobili & prudentiſſimo iuriſconſulto & fa/ . miliaritas eſt: & inueterata beniuolentia. Hũc ue/ lim: nomine meo adeas: & quæ proximis litteris ad te ſeri pſi: ei diligenter coram expona staddaſq;: quantum ꝓ tua prudentia conducturum ad rem cenſueris. Vale. Ex Me/ diolano.iij. ldus lanuarias. M. cccc. xXXXi. . ranciſcus Philelfus Alberto Zancario ſal. Vod pluribus bortaris: libenter agerem: ſiliceret. Sead nihil apud me licet: quod honeſtati aduerſe⸗ tur:plurima ſunt & maxia buiꝰ in me principis be⸗ ¶ neſicia.ltaq; nunꝗᷓ patiar me ingratitudinis accuſari. Præ/ terea nõ eſt cõſtãâtis & grauis uiri quotidie mutare ſedes. Vale. Ex Medliolano x. Kal. Februarias. M. cccc. xXRXt Wranciſcus Philelfus Ioanni Cornelio a. Jam mirifice deſiderem te uiſere atq; coramn allo⸗ breui cognoſces.Id aũt quur mihi tantopere coræ i qꝗᷓᷓ potuiſti iampridem intelligere: is tamẽ qui tibi litte On te præterit: quanta mibi cum Rhomæo pepu- IiII fei tras reddidit: uerbis meis exponet: quid uelim: quicq; fa⸗/ Non QRS o ſit opus. Putaui enim nõ tibi mo eſtũ fore:ſi antiquum fimi. hoſpitem eadem: qua ſoles: hoſpitalitate ueniẽtem exce/ ede⸗ peris. Vale. Ex Mediolano kal. Februarij S. M. cccc. xXXX gein ranciſcus Philelſus Petro Thomalio philo- nimd ſopho ac medico ſal. MM erti Vꝗdiui quæ ſcripſiſti omnia: & Barbari noſtri conſi elih ium laudo & non minus tuum. llud tamen malim de⸗ effectum iri: quoad eius fieri poſſit. Eſſet enim mul in ⸗ to res tutior. Ipſi tamen uideritis: quid facto ſit opus. Vale tli Ex Mediolano.xij. Kal. Martias.M.cccc.xxXXil. lei ¶ TFranciſ. Philelfus Liberio bonarello eqti aurato ſal. um. Stu quidẽ pietatis laudãdus: qc uel mortui patris n ememoriã colas. Exiſtimo em me iccirco abſ te ama gc Ari:quod ſcias: ꝗᷓ carus fuerim patri tuo rauiſſimo Ne,. & dariſſimo uiro. Nam ille me:quoad uixit. cũctis beniuo⸗ oN. leentiæ & benignitatis officijs ꝓſecutus eſt: quare cũ Ioan/ nes marius filius tuã in ſe facilitatẽ & liberalitatẽ expoſuiſ⸗ l ſet:mirifice ſum lætatꝰ. Videre enim ſum uiſus me ueluti opepe redijſſe in ſucceſſionẽ non ta m amiſſæ: ꝗᷓ intermiſſæ beni- dr uoletiæ. Nam qc- in patre amiſiſſe exiſtimarã: intelligo in fenen te filio recuperaſſe.Itaq; mibi plurimũ gratulor:qꝙ tam mi⸗ teſci rifice abs te diligar. Vt aũt intelligas: ꝗͥ tibi in am ore reſpõ 1ptun deam quod uelis: periculum facito: totus enim ſum tuus. NW Vale.Ex Mediolano idibus Martijs. M. cccc. xxXX. S Franciſcus Philelfus Franciſco barbaro ſal. ſe WVmaniſſimã excuſationẽ: q ĩ Pxia es uſũs ẽpla: nõ ĩ⸗/ Icere it admiſi. Noui em̃ occupatiões tuas & priuatas: & uelle publicas. Sed ſũ miratꝰ: qcł de libris noſtris ne anũ qdẽ fe/ pibe ciſti uerbũ. Itaq; rogo te: ut ad ea: quæ modo ſcripſi tibi: di Prr ligent᷑ rñdeas. Vale. Ex mediola. x. Kal. Apriles. M.cccc. ſedes xxxxi. FEranciſ. Philelfus Hieronymo bellãti ſal. . Ereor idẽ accidiſſe tibi: poſteaꝗᷓ petieris Baſileã : qᷣc trito ꝓuerbio uſurpari ſolet? qc diſtat ab oculo: di⸗ lceKk at a Por de. Nam cũ plura binc abiens es pollicitꝰ: nõ mo 4 ſ⸗ do es conflatum nulla ex parte diſſoluiſti:ſed uerſuram fa bilee cis longe maiore fœnore. Nobis aũt nõ modo D iero In II — epiſtolario mun ere ſatiſfactũ abs te nõ ẽ:ſed de uino quo⸗ q; nõ parũ diminutũ. Quæ tibi abeunti mandauimꝰ noſti. Tuũ igit᷑ fuerit: ne fruſtra officiũ tuum poſtulaſſe uidea/ mur. Hugolino parmenſi ornatiſſimo equiti aura to: ac iu reconſulto ſalutem meo nomine dicas: uelim: eundemq; cõmoneas: ut cautior ſit: nedum exteris nationibus blan diri cupit:& illis tacito animi iudicio nõ probet᷑: & ab ſuis iure uitaperet᷑: Non em̃ uidet᷑ eiuſdẽ hominis cenſorẽ ge rere:qui cenſendus ipſe ſit. Præterea qui ſe præſtat in ſuos ingratum: qualis in alienos exiſtimet Quare ut probe ui/ uit:ita & ſentiat & loquat᷑ probe. Non em̃ par eſt pauco/ rum flagitia uniuerſis populis ac principibus uitio dare. Sic em̃ & germanos bibulos:& francos inceſtos: & Hiſpa⸗ nos prædones: & Britannos edaces appellabimus: quoni/ am eoꝶ pauci: quidã aut in potũ: aut in prædã & ſanguinẽ maxime alacris: aut in cibum intemperantis ſe gerunt. Sic alia alijs crimina aſcribemus. Vel dicat obſecro quiſpi⸗ am:ubinã gẽtium reperiant᷑:qui uel animi:uel ingenij ma gnitudine atqʒ; præſtantia: qui religione: qui ſanctimonia: ui bonarũ artiũ ſplendore:qui omni deniqʒ uirtutũ ac lau dum genere cũ Italis cõparari quæãt? Et ait Hugolinꝰ me. us & imperiũ italiæ & pontificatũ ereptum: quaſi Roma- norum & Italiæ minus ſit uel imperatores: uel pontifices & diligere quos uoluerint: & reijcere quos uoluerit. Aut ſe Romanorũ imperatorẽ profiteant᷑: quem Romanꝰ po/ pulus: quem Italia improbarit. Aut ueniat in Italiã iſte fœ- lix totuis etiam terrarum orbis uiribus adiutus: ſinoluerit Itali:ſi unus Philippus maria gener aduentum eius prohi/ buerit. Itaq; ſterũ atq; iterum uerba penſitet Hugolinus. Nec tam loqui conſueſcat:q̃ recte loqui. Vale:Ex Medio lano pridie Kal. Apriles. M. cccc.xxi. ranciſci Philelfi Epiſtolarũ Liber Quintus. & Oratori ſal.plu.dicdit. ldeo te eſſe admodum ocioſum:utpote qꝗᷓ a legum ac iuris ciuilis ſtudio tantiſper ue/ niã exorata: donec conſtitutæ uacationes Franciſcus Pbilelfus Catoni Sacco iureconſulto quo⸗ noſti. Uüdea, ni leng bln s big nln obeui euco/ e, l nohi in tunt, nimi noni jachuu mme/ ma/ ſces Aut 90 gele⸗ hluerit pob/ nus⸗ edio 6. N te 4 fue⸗ ones V præterierint: te oblectandi gratia: ut es homo uoluptari- us:ijs quæſtionibus obtuleris: quæ & iucundæ ſunt: & ho/ mine urbano minime indignæ. At ego nequaꝗᷓ reſponde- bo tibi:ut Ariſtoteles: aut Plato: ſed ut Philelfus. Siquid uero acutius uolueris: tuam iſtam Academiam conſules. Sequar autem ordinem propoſitarum a te quæſtionũ. Et primũ tu quidem petis: quid cauſe eſſe putem: ꝙ hebræi omnes natura fœtent. Vtrum hebræi omnes: ut tu ais: fœteant:an id minus: nibil compertum habeo. Sed quid in cauſaeſſe quæat: ut nonnulli malum odorem: & plæriq; bonum de ſe præbeant:poteſt utrũq;: in alijs natura ĩ alijs more accidere. Nam qui cibo ſunt aut potu inferiores: ij male concoquant neceſſe eſt. Ex concoctione autem ma- la:aut morbi manant alij atq;ʒ alij: aut per ſudorẽe ea reſol/ uitur. At iſtiuſmodi ſudor: quem fœtulenta emiſerit con/ coctio:neceſſario odorem habet concoctioni ſimillimum. Ex illiummodi autem bumore: ſiue is intrinſecus per cutẽ emerſerit: ſeu in ſuperficie ſit membrorũ:triſtis ſane odor exhalatur. Nec in hebræis id offenſionis magis accidit: ꝗᷓ in omnibus: qui uiuunt incontinenter: ſiue cibi ac potus incontinentiã: ſiue etiam aliter: ſed fortaſſe eo magis in he bræorum genere: id uſu uenit: qe plæriq; oẽs mẽſarij ſunt fœneratoriã exercentes: & ita nullis exercitati laboribus. Quo fit: ut nimio ocio quieteq; marceſcẽtes:tetrum de ſe odorẽ emittãt:ſit neceſſe.Contra aũt qui ſobrie tẽperãter q; uitã agũt:ſeqʒ perſarũ more aſſidue exercent: aut equi⸗/ tando:aut ambulando:aut aliter ingenue. Hi certe nõ mo do cũ male olent:ſed bñ potius.At ſunt ſane:ꝗq natura de/ lectãt odore ſuo: ut de Alexandro Macedonũ rege legit᷑: cuiꝰ etiã ueſtimẽta: quæ eius corpꝰ cõtigiſſent: gratũ odo/ rẽ exhalarẽt. Id uero ob aliã nulla fiebat rõnem:ꝗ ob maxi mum calorẽ corporalis illiꝰ tẽ peramẽti. Quare nõ ẽ mirã/ dũ:ſi qñq; Alexander in irã adeo exardeſceret: ut eos etiã quos habebat cariſſimos iterimeret. Qcd tũ maxie accide/ bat:cũ ad naturæ feruorẽ uini æſtus ĩ potu accederet. Nã ex non adulterato naturæ calore cũ alia bona & utilia per- multa:tũ ſuauiſſimꝰ odor gignit᷑. Quæ quidem res uel ea i iij⸗ ratione probari poteſt: ꝙ & caſiæ: & cinnama: & thus & ⸗ cætera buiuſmodi odorifera pigmẽtorũ genera nõ niſi in Arabia & calidiſſimis regionibus oriunt᷑. Quod ſi hi:q ſũt 8 ealido corporis tẽperamẽto natura bene olent:ij neceſſa- rio olent male:qui frigido ſunt & humido: ut de pituiticis 1 licet intueri. Quo in genere populi ſeptẽtronales fere ſũt 4 omnes qui ad frigiditatem & humore temperamentiubi uitæ quoq; ac uictus incõtinẽtiã adiunxerit: omni ſãũt nau- ſea tetriores. Quod autẽ petis ſecundo loco: qua ratione fieri cenfeam: ut autumnali tempore appetentiores ueſcz di ſimus:ꝗᷓ alijs anni temporibus.Ad id quoq; quid ſentiä: 1 nõ ambigã tibi oſtendere. Sunt qui arbitrent᷑ id accid ere . copia atq; uarietate illorum fructuũ: qui per idtẽporis eæx 6 arboribus manãt: ut ſunt mala: pyra:pruna:caſtaneæ: mok luſcæ:ficus:uuæ: ſorbula:muſpula: cæteraq; huiuſmodi ꝓpp pe innumerabilia pomorũ: nucũ atq; bacarũ genera. Naqq iſtiuſmodi eſculentorũ illecebris guſtus delectatus ut ſto/ w machum ueluti ad ea admittenda inuitat: ita ad cõcoquzz, dum reddit ardentiorem: quibus etiam bumectatus uen. ter: quod ſuſceperit:& faciliꝰ deijcit & celerius. Vnde ſto/ Dẽð machus onere uacuus aſſidut appetit impleri. EBam uero 1 rõnẽ nitunt᷑ cõfirmare ex ægrotati cõſuetudine: qui per bmõi fructuũ eſum recuperat uefcẽdi appetitũ. At huiuuu9· modi mihi cauſæ autumnalis edacitatis minime ꝓpbantur. Pyrorũ em & ficuũ:& uuarũ ſimiliũq; fructuũ eſculenta & 5 hum ectant ſtomachũ:& frigidiorẽ efficiunt.Id autẽ ut coo⸗ & coctioni detrimentoſum eſt: ita etiã comedendi appetitä n aufert.ltaq; alia mibi cõmodior occurrit & probabilior ra- 4 tio Autũnũ æſtas anteceſſit. At ꝑ æſtatẽ intimus ille calor 6 noſter & propriꝰ: quo naturalit᷑ alimur: diſpergit᷑:fitq; im2 becillior ac rarior.Idẽ ĩ autũnũ cogit᷑ rurſus:receptuſq;d pe nitus intra corpus propter eius denfitatem atq; refrigera⸗ i tionẽ exteriorẽ uim ſuam roburq;ʒ reaſſumit. Præterea ecc A p æſłatẽ magis utimu: potu ꝗ cibis: item humidioribꝰ ob caloris magnitudinẽ: natura in autumnali tꝑe mutationis cupida cõtrarium quærit.Itaq; nos maiore afficit fame:ſich cunq; alimentum corporis reddit temperamẽto. Quidue n thusc öniſtin higſät eceſla⸗ ſtuticeis kere ſit ventiabi ſütnar- ratione Suelce lentii: ere Pex wol p,„ Nig. tſto⸗ oce le . ddeſto k m uero guper⸗ ulul⸗ intat. uta & eut c ppetti ltort- ecalot gin⸗ Uchpe⸗ iger reꝛci boob tionis e:ſi gidue cis. Vale nonis Aprilibus. M. cccc. xxXπ;. V ro in cã rear eſſe:ut Cygni in anima efflanda & ſonoriꝰ ca/ nant & dulcius: dicam audacter: qg; ſentio. Neq; me hoclo co deterrebit ab animi iudicio Platonis auctoritas: apud que diſputat Socrates. Cygnos iccirco in morte ſonantius canere ac melius: qm tum maxime ꝓuideant imortalitatẽ animorũ.At ipſe id puto natura fieri:quæ ſtudioſa conſer/ uandæ ſui: uitales omnis ſpiritus per corpus diſperſos cõ⸗ trabit ad cor: tanꝗᷓ ad arcè uitalis præſidij ac roboris. Sed ubi natura fruſtra diu multumq;ʒ luctata: neceſſitati parere tandẽ cogit᷑:ſpiritus illi deſerta cordis ſtatione: emergen⸗ tes impetu quodã intrinſecus per anularis illos longiſſimi colli ambitus ad os ipſum: ſonũ quẽdam pleniorẽ efficiunt muſici cantus ſimillimũ. Ad poſtremũ autẽ quæſitũ ẽ a te: quid remedij afferre quæat:quo minus ꝗs ebrietate ſuꝑet᷑ in liberiore cõuiuio: quod Sra °ιπ οπ1ορ ſympoſion nominãt. Et ad iſtud quoq; facilis eſt reſpõſio. Druſus ger⸗ manicꝰ Tyberij Cæſaris frater: ut erat uir & liberalis & gra tioſus:iſtiuſmodi tuo conuiuij genere delectari ſolitus tra⸗ ditur. Conuiuis autem reliquis ebrietate correptis: ſolus medicus uino ſuperior eſt inuentus:cũ is tamẽ longe ma/ gis ꝗᷓ alios ꝗſq; ſeſe potu obrueret. Sed poſteaꝗ E aladuer⸗ ſum conſueſſe medicum anteaꝗᷓ bibere inciperet: ueſci ſꝑ quinq; aut ſex amaris amygdalis: ubi id facere eſt a Dru⸗- ſo prohibitus: mox poſt paruum etiã potum ebrietati cõ⸗ ceſſit. Potes igitur etiam tu: quãdocunq; uel germanos uł burgundiones tuos: qui & ipſi quoq; ex germania olim ꝓ2⸗ fecti: in Gallia conſederunt:iſtiummodi cõuiuio acceperis: ſolus uideri ſobrius:ſi uolueris per huiuſmodi amarorum eſum amygdalorum uino iter probibere in uenas. Quod ſihuiuſce rei quæſieris rationem: ea mibi uidet᷑ eſſe: ꝙ uis amaritudinis naturaliter deſiccat: atq; conſumit humidita tes. ſtaq; ex omnibus liquoribus amarus maxime guſtum offendit (ut ait Platoyutpote ꝗliguasuenulas: quæ & mol- les ſunt:& rariores contẽdit:humiditatibꝰ ex ariditate re⸗ ſolutis. Videmus etiã hulcera: amaris medicamentis exte nuariac purgari. Sed hæc phyſicis relinquamus & medi- 4 . 5 2 4 Vm indignũ exiſtimarẽ: ut qui præſentia eſſem a te diictus:nõ æque ſermõe litterario quãdoq;ʒ cõ/ iũgerer: ut beniuolẽtia & obſeruãtia ſemper ſum: bæc uel paucis ad te ſcripſi: ac ne id ꝗdẽ: qd noui quicꝗᷓ ac/ ciderit: ſed ne fortaſſe negligẽtia qᷓpiã id accidiſſe opinare/ ris: hoc ẽ: ne propter nouos quotidie amicitiæ amicos ue/- teres: eoſq; beneficos oblitꝰ poſſem a quoꝗᷓ iudicari. Ego te mi Daniel & amaui ſemper & colui: quippe qui multi⸗ plicis tuas præclaraſq; uirtutes admiratus ſim: & admirer: ac tuã uel humanitatẽ: uel officiũ in meis honoribus atq; emolumentis perſpectũ uſq; habuerim & cognitũ.ltaq; ti/ pi:uelim: pſuadeas ita me tuũ eſſe ac fore: ut alium quenqᷓ omnium maxime. Neqʒ; fieri unꝗᷓ poſſe incrementis ullis blandicijſue fortunæ: ut ueteribus amicis nouos aliquos anteponam. Id tam & ſi pro tua prudentia latere te non de bet: uolui tamen: ut mea etiam confeſſione atq; teſtimo- nio liquidius teneres. Vale ex Mediolano.v. idus Apriles Franciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. ſbytero erudito ac diſerto: & amice & diligenter. certior Ffiã. Solet em̃ qñq;ʒ uir iſte nõ minꝰ leuitatis moroſi⸗ tatiſq; præ ſe ferre ꝗᷓ diſciplinæ. Sed tu uteris:ſi ſapias: pru/ dentia tua: teq; & hominis ingenio accõmodabis & tem/ pori. Litteratura tibi ex eo cõparãda ẽ: nõ mores.De Ma⸗/ rio filio quæ ſcripſiſti: ex alijs quoq; didicerã. Fruſtra niti/ mur inuita Minerua. Tu hortare adoleſcẽtem aſſidue: ut facis: nõ minus ad morũ integritatẽ & elegantiã: ꝗᷓ ad lit teras. Cũ iſtic eſſem: diu multũq; ſtudui:quæſiuiq; diligen ter comparare aliquid mibi ex Apollonij erodianiq; ijs operibus: quæ ab illis de arte grãmatica copioſe fuerãt & accurate ſcripta. Nihil uſꝗᷓ potui odorari. Nam a magiſtris ludi quæ pubilcæ docent᷑: plena ſunt nugarũ oĩa. Itaq; ne- q; de cõſtructione grãmaticæ orationis: neq; de ſyllabarũ quãtitate: neqʒ de accentu quicꝗᷓ aut perfecti: aut certi ex Franci.Philel. Danieli uẽturio patricio ueneto ſal. Ommẽæedaui te per litteras loanni argyropulo pre Quãtũ aũt cõmendatio de te mea ꝓfuerit: fac: ut to ſal. iſtoꝶ præceptis bhaberi põt. Nã lingua æolica: quã & Ho/ lema merus: & Callimacꝰ? in ſuis operibus potiſſimũ ſunt ſecuti: c) ignorant᷑ iſtic ꝓrſus. Quæ aũt nos de bhmõi rationibus di„- erſum. dicimus: ſtudio noſtro diligentiaq; didicimus: quãuis mini ic O me negarim nos ex Chryſolora ſocero adiumenta nõnul⸗- pinare⸗ la accepiſſe. Sed noſtro: ut ita dixerim: marte ad calcem cos ve quoad eius fieri potuit: ꝑpuenimꝰ. Quare non mediocriter ri lo⸗ me iuuaret:in uiros illos quos modo memineramus: inci/- mule⸗ deres: quo ſitim hãc oẽm nõ leuarẽ ſolũ: ſed ſedarẽ oĩno. mier: Tu de tuis rebus oĩbus litteras ad me dato aſſidue. Vale. g Ex Mediolano. idibus Aprilibus. M. cccc. xxXXi. gti (IVranciſcus Philelfus Nicolao cebæ ſal. leñ Vi grandẽ pecuniã opinat᷑ ꝓdeſſe plurimũ bonis ullis artibꝰ utpote quæ oẽm amoueãt neceſſitatẽ: pluri/ guos mũ falli᷑ mea ſnĩa. Quid em ꝓdeſſe quæant: quæ ade quo maiores ſunt: eo hũana ingenia reddũt deteriora?Id Nn⸗. aũt ita eſſe tu ꝑſpicuo es exẽplo:qui quo tꝑe eſſes pauper: Vthen etiã inter maximas animi occupatiões atq; labores corpꝑis: ſemꝑ aliqd:uel ſcribebas: uel lectitabas. Et quigga Qcii ſur⸗ ripere a negocijs poteras: id oẽ ad rerũ cognitione & lau/ datiſſimarũ artiũ ſtudiũ cõferebas. Itaq; tuo ipſe ingenio ſopre⸗ Iar! 1 P i ne, præſtantiſſimiſq; moribus delectatꝰ:qua tẽpeſtate merca/ c:t turæ gratia ꝓficiſcebaris in Mediã ac Perſida: tibi tanꝗᷓ ſu wol⸗ auiſſimũ uit æ comitẽ eum Ciceronis codicẽ dono dedi:qꝗ de quæſtionibꝰtuſculanis inſcriptus eſt. Tu aũt nunꝗᷓ præ/ l termittebas inter moleſtiſſima etiam negocia tua uſq; ali / ect quid ad me ſcribere & te & amicitia noſtra dignũ. Nũcau/ anii/ tem poſteaꝗᷓ pecunioſior factus es: neqʒ reſpõdes unꝗqᷓ ab neiut me perſæpe litteris ꝓuocatus: neq; lectitandis libris ut au/ alt dio: operà ullã indulges. Sed totꝰ es in lucro. Itaq; nõ poſ/ ſum nõ odiſſe diuitias tuas quæ nõ modo mihite: ſed ipſi etiam tibi abſtulerunt. Niſi fortaſſis una cũ paupꝑtate & fa⸗ tcd cilitate abs te oẽm humanitatemq; abdicaueris: factuſq; ſis rs ſuꝑbior. Quid em̃ aliud opiner cum nihil rñdeas? Q&ò ſi ali ue⸗ ud eſtĩ cauſa: cui neceſſe eſt inſeruire te: fac: ut ſciam: quo S uel ignoſcã tibi: uel miſerear tui. Vale.Ex Mediolano.iiij. ie Kal. Maias. M.cccc.xXXxi. 3 Eranciſeus Philelus loanni lario flioſal. ſunt res hãũanæ mutabiles oẽs ac fragiles & ca⸗ dacæ: Thbeodora Chryſolorina mihi dilectiſſima uxor:& tibi mater indulgẽtiſſima ad ꝓximũ quin⸗ tũ Nonãs Maias: qꝗ dies erat Mercurio dicat? hoc ipſo an- no:qui eſt a natali Chriſtiano quadrageſimus primus ſu/ pra milleſimũſnaturæ deoq; conceſſit: id quod mihi adeo acerbũ fuit:ut in uita nibil potuerit accidere acerbius. Scio me tibi fletus ſingulſtuſq; nũciare.Nam ne ip̃e quidẽ potui me a lachrymis cõtinere. Cæterũ qm ea lege neceſſitateq; nati ſumus: ut oẽs aliqñũ moriamur: æquo aio tantum hoc uulnus feramus: neceſſe ẽ. Tu fac:ad nos qᷓprimũ reditũ matures. Nam nihil eſt:ꝙ iſtic diuti? tẽpus teras:qñquidẽ in litteraꝶ ſtudio quarũ gratia Cõſtantinopolin es ꝓfectꝰ. non modo non proficis: ſed etiã quæ ab nobis abiens didi- ceras: amiſeris uſq; adeo ſtudioſum te diligentẽq; præſtiti/ ſti. Vale.Ex Mediolano pridie Kal. Iunias. Anno a natali Chriſtiano.M.cccc.xxxxi. — Franciſcus Philelfus Catoni Sacco iurecon. ſal. — Vis te non amet: atq; ma gnifaciat Cato:quẽ uideã nibil omnino uelle ignorare? Sunt nõnulli ordinis tui homines:qui Bartholũ modo Baldũq; legerint: quos certe minime cõtẽno: ſunt em̃ ad emungedas pecu/- nias uel extorquẽdas potius licitatores minime uulgares: aliud nibil curẽt: neq; pluris faciant diem: qᷓ noctem. Sed tu ut es uir & acutus & grauis: nullis tenebris delectaris. Sed uerſaris ſemper in apertiſſima luce ingenij atq; uerita tis. Nihil tibi obſcurum: nihil reconditũ: nibil anceps:nihil ambiguũ pateris. Quæris ab me duo ex prima quæſtione M. Tul. Ciceronis: primũ quid ſibi uir ille eloquentiſſimus uoluerit: apud quẽ ubi eſſet propoſitũ mortem uideri ma/ lum:cõtinuo ſubdiderit perinde atq; neceſſario cõſequẽs: ſimalũ ergo miſerum. As enim id uideri tibi non ſatis do/ cteqʒ neqʒ acute dictum. Sunt em̃ plæraq; mala in homine: neq; tñ eius ponderis ſunt:ut miſeꝶ efficiãt. Num illũ uiꝶ dicemus miſerũ: inquis:qui ſũma uirtute præditꝰ & prima rijs corporis atq; fortunæ bonis pollens: ſi aut interdũ ex — ⸗ r 4UDNVW G P edibus laboret:aut in maximis diuitijs uel equũ: uel bo- Eea⸗ ueë amiſerit? Nã hæc etiã mala ſunt:ſed nõtalia: quæ tali at, ſiin qʒ tanto uiro miſeriã importẽt.Petis ſecũdo loco: qd QAe/ ſydra fignificet. Nam eius quoq; uerbi mentionẽ fieri o ar dem in libro-Paucis ad iſta tibi reſpõdeo: & de Clepſydra rimũ:hoc em uerbum ẽ græcũ: qc a Clepto compoſitũ ufi eſt & hydor. Clepto autem furari ſignificat ac uelo. Deſcẽ iuin dit enim Clepto a Calypto:id quod ſignificat uelo: & inde go apocalypto hoc eſt reuelo: unde habet᷑ apud loannẽ apo- Hain ſtolum apocalypſis: quo uerbo reuelatio ſignificatur. Nã 306 ꝓpriũ furacis hominis eſt: qui Cleptes dicit᷑: uelare & ab/ hor ſcondere:quæ clam & per inſidias ſurripuerit. Clepſydra i, uero duo ſignificat & fontem & horologiũ. Eſt enim fons icͤ Athenis in arce illa Mineruæ quondã: nunc beatæ Mariæ ec. uirgini conſecrata.Is per alueũ ſubterraneũ latentẽq; flu⸗/ lch, ens ſtadia uiginti: ſurgit tande in riuos ad uicũ phalereum kt, FPrat præterea uas quoddã uitreũ: qe æqualibꝰ dimeſioni- arli bus ſignatas horas oſtẽderet:ad cuiꝰ etiã fundũ erat fora- men:qc aquã aptũ emitteret:& ita horæ ꝑ aquæ diminuti/ S nſi. onẽ quot eſſent: uideri poterãt.ltaq; nõ abſurde ſiue de fõ ucei te accipias ſiue de horologio: recte Clepſydra noĩatur: Anis aquã aut uelet:aut furet᷑. Cæteꝶ ĩ pria Tuſculana eã ꝓ bo nnt rologio intelligi oportere:haud ẽ ambiguũ. Vocata ẽ aũt / hora ab &ρρσ boros: quo uerbo urina ſignificat᷑: aiaduer/ tes: ſũ.n.in ægypto ꝑhibẽt:quo tꝑe ſacrificiũ quoddã eẽt faciũ Qead dũ: hoſtia imolãdã ꝗᷓter ac uigeſies æqualibꝰinter ſe ſpatijs tarb⸗ mixiſſe. Et ita hora nomẽ accepit ab boros.i-urina: qceidẽ? Bertt etiã huros dicit᷑.Et illud quoq; ambigẽdũ nõ ẽ duplici di, uhhi ci diẽ & natura: ꝗq noctẽ unã cũ die dimetiẽs: quattuor atq; none uiginti horas cõplectit᷑: & arte:ꝗ integrũ bũc diẽ ĩ duas di/ mns uidẽs ꝑtis ex duodenis cõſtat horis:qua dimẽſiõe & roma I ni uſi ſunt & bebræi. Ad alterã uero tuã quæſtione qua Ci⸗ ies ceronẽ uideris & obtuſitatis & inſęſtiæ accuſare: ille' cẽſeo c/ rndẽdũ:ñ tibi: quẽ nihil ab re quærere ſolitũ aiaduerti ſed ine: tuis iſtis ſophiſtis:ꝗ cũ oia noſſe uolũt exiſtimari:nihil ſciũt ig oĩo, In oĩ & facultate & arte & ſcia. Principia quædã ueluti da· fandamæta cõſtitui ſolẽt: ꝗbus cõceſſis: quæ inde manant facile confirmantur. Academici quorũ auctor fuit Plato:& peripatetici item: quibus & nomen:& initium dedit Ari/ ſtoteles Platonis diſcipulus: triplicia bona in hominis ui- ta eſſe uoluerunt. Prima animi & ea ſane cæteris omnibꝰ potiora.Secunda corporis:quæ tanto ſunt qᷓ animi deteri9 ora:quãto corpus animo eſt inferius. Tertia fortunæ: quæ uo minus in noſtra poteſtate: eo cæteris bonis minoris ſiint faciũda.Præterea in ſingulis huiaſmodi bonis eas dit᷑ ferentias eſſe uolunt: ut alia alijs præſtare arbitrentur. At ſtoici quorum princeps fuit Antiſthenes Socratis auditor condiſcipuluſq; Platonis id ſolum ac ſummum cenſuit bo num:quod honeſtum eſſet. Quæ uero uel ad corpus: uł ad fortunam pertinerent: neq; bona appellauit exiſtima/ tiue: nec mala: ſed indifferentia: quod & bene ac ſecun- dum uirtutem ijs uti poſſemus & male atq; uitioſe. Ob eã q; rem: tum commoda: tum incommoda nominantur. Nec parum & nimis:nec plus & minus: nec exceſſum & defectum ullum inter animi bona ſtoici eſſe uolunt: ut cũ quid dicatur bonum: id conſtet omni bonitatis & ratione & numero: & item malum: quod omni ex parte & abſolu/ tiſſime malum ſit. Cum ſolo igitur bono ſtoici humanã foœ licitatem definant:ꝗᷓ rectiſſime Cicero ſtoicos ſecutus cum propoſitum eſſet mortem uideri malum:reſpondit:ſt ma/ lum: ergo miſerum:id quod & ad propoſitionem & fortaſ ſis ad ueritatem aptiſſime ſubtiliſſimeq; conſequit᷑: quan/ ꝗᷓ iccico fortaſſis ipſe nõ ꝓbas ꝙ podagra tibi nõ malũ mo⸗ do:ſed ſummũ etiam malum elſſe uideatur. Quod ſi teip/ ſum collegeris: aliter ſentias. Vale.Ex Mediolano.iiij. No nas iunias. M. cccc.xxXXi. Franciſcus Philelfus Saxolo pratenſ:i ſal. cipe ſententiã meã. Fuit olim peloponeſus in uni/ uerſa græcia & uiris & opibꝰ pollẽs: nũc ijs uacua prorſus. Nã ꝓ pt᷑ cõtinuas barbamrũ incurſiones incolarũq; igna/ uiã adeo eſt bonis exinanita oĩbus: ut præter unum Geor VT. Ni⸗ Biun gemyſtũ uirũ certe & doctũ & grauẽ: & diſertũ: ni/ 55 X Miho. =ð * tua in peloponeſum: quã inſtituiſti ꝓfectione: ac il inuenias dignũ laude. Principes eni illi pal æologi ipſi N— quoqʒ inopia preſſi ułſuis ſũt ridiculo ac prædæ. Itaq; præ/ ter unũ gemyſtũ cætera illic oĩa cõmiſeratiõis ſunt plena. Accedit ꝙ lingua etiã ipſa adeo ẽ deprauata: ut nihil oino ſapiat priicæ illius & eloquentiſſimæ græciæ. Mores uero barbaria omni barbariores. Quare ſi me audias: non pelo/ neſus tibi ſed Thracia hocẽ noua Roma Cõſtãtinopolis petẽda ẽ. Illic em & uiri eruditi ſũt nõnulli: & culti mores: & ſermo etiã nitidus. Qcd eo tibi magis faciũdũ cenſeo q neſciã:quãta ſit tibi Georgij gemyſti futura copia: ſi pelo/ neſum petieris. Eſt em iã admodũ ſenex: quiq; magiſtra/ tum gerit:neſcio quẽ. Cæterũ Conſtantinopolin petiturꝰ poteris:ſi uidebit᷑: ad uirum ex itinere tãtiſper diuertere: donec præſens ipſe coramq; diiudices & regionem & ui⸗- ros. Vale.Ex Mediolano. vi. idus Iunias. M. cccc. xxxxi. N EFranciſcus Philelfus loanni Auriſpæ ſal. mo te uno accipiẽdo facilior. Te rurſus nemo diſſi Ncilior dando. Tu me liberalitatis plurimũ laudas. Et hãc uſttutẽ extollis oratione:ac recte tu ꝗqdẽ. Cæterũ quã ipſe uirtutẽ tãti facere uideris:cur eã minꝰ amplecteris? Es tu ſane libroꝶ officina. Sed ex tua iſta taberna libraria nul Ius unꝗᷓ prodit codex:niſi cũ quæſtu. Quid tandẽ adeo te libris ingurgitas? Quibus utinã ut par ẽ: utereris.Ego pe/ tij abs te Strabonẽ geographũ excribẽdi gratia: cũ mihi li brarius eſſet domi. Reddita mihi ſunt a te uerba cũ aſſen/ tatione ꝑmulta: Ad rem aũt nihil. Petis a me nũc Sextum Empericũ eius excribũdi gratia:gero tibi morẽ.Sed ea cõ ditione ne mutuũ tibi iure doni aſcribas. Quare fac:ut ad me meus redeat codex:cũ ſuo apud te officio functus fue rit. Vale.Ex Mediolano.iiij. idus Iunias. M. cccc. xxxxi. ranciſcus Philelfus Franciſco barbaro ſal. Dhortationẽ tuã nõ inuitus audiui:quippe quino/ rim eam ꝓficiſci a beniuolẽtiſſimo ĩ me aĩo.Itaqʒ ha beo tibi gratias. Verũ illud quoq; animo uelim:te/ cum uolutes:non eſſe in eius poteſtate: qui nauiget euxi- num:ire ſæpe quo uelit: ſed qua uenti traxerint. Vale. Ex Mediolano pridie Kal. Apriles. M.cccc.xxxxiſ. —— ðð — — ¶ Franciſcus Philelfus Leonardo luſtiniano ſal. Ipoſſem tuo uti conſilio: nihil omniũ mallem. Sed N qc te nõ latet: temporis habẽda eſt ratio. Quodgg lnn N minus facit: is certe prudẽs eſſe nõ poteſt. Cætera fl tecũm is cõmentabit᷑: qui tibi litteras red didit. Nã quicqdd Vn eyxpoſuerit:id ab me totum profectum exiſtimato. Vale ilt Ex Mediolano pridie Kal. Apriles. M. cccc. æxxXXi. At ¶ Franciſcus Philelfus Qatoni ſacco iureconſalto ſal. 9 Vto Mariũ filiũ diem prope apud te fore. Nã eũ expecto quotidie. Debet eni ſoluiſſe ex Thracia: eſtq; remigaturus per Padum. Qum iſtuc appule- xit: aut ipſe tu ei conſule de equo: aut me facito ꝗprimum certiorem: quo equum iubeam aduolare ad uos. Vale. Ex Mediolano idibus Maijs. M. cccc.xXX?e... ¶ Franciſcus Philelfus Alberto Zancario ſal. Olo:tibi unꝗᷓ ꝑſuadeas Alberte ancari eo me eẽ ◻ingenio: ut ſimul cum loco animum quoq; imutẽ. Quinimo etiam cum ſum Mediolani: uideor uſq; Bono- niæ agere: adeo me iſtiꝰ florẽtiſſimæ ueſtræ urbis memo- ria tenet. Quid igitur de te putas: cuius ſuauiſſimi facilli/ miq; mores ſemper habitant mecũ die noctuq;? Quod ſi minꝰ frequenter meæ litteræ ad te aduolant: id uel occu- J pationibus meis dato: uel tibi fortaſſe ipſi: qui negligenti/ or factus es. Nam ſi ſæpius ad me ſcriberes: cogerer etiam ipſe uim afferre meis: quibuſq; negocijs: ne te fruſtra ſcri- pſiſſe iure queri apud me poſſes. lItaq; poſtbac quid tibi fa/ ciundum ſit: tenes. Velim: me certiorem facias de omni- bus rebus tuis. Nam quanꝗᷓ uarij iſtinc rumores afferunt᷑: ego tamen ea certiſſima eſſe arbitror: quæcunq; a te acci/ pio. Non enim ipſe es: qui aliud dicas: aliud ſentias. Proin/ de ſi de te me uelis tranquillo eſſe animo: fac: liquido intel ligam: quo in ſtatu uerluris : ꝗᷓ uiuis & tibi & tuis. Idqʒ ut facias: te etiam atq; etiã rogo. Nam de rebus tuis non poſ- ſum non eſſe ſollicitus, Vale. Ex Mediolano. xiij. Kal. lanu arias. Anno a natali Cbriſtiano. M. cccc. xxXXiij. (ranciſcus Philelfus Ioanni Tuſcanellæ ſal. n On eé te oblitũ & doctoris & hoĩs amiciſſimi: gau/ QAaeo maiorẽ in modũ:tibiq; habeo gratias: qc hoĩs 1Sed ocg Xtera bicad Ve . ltoſtl braci: ppale⸗/ imum lex meeẽ Immo. Hono⸗ meno⸗ iholi oal ſoccu⸗ gent,/ etiätn Aſcti⸗ ſi⸗ ommn’ erunt. teac Proin⸗ gintel ut poß llunu gaw hon gratiſſimi officiũ præ te fers. Qd cupis certior fieri:quo in ſtatu ſint res meæ: uerſor eqdẽ apud bũc meũ hũaniſſimũ pricipẽ atqʒ optimũ & honorifice & ĩ maxia animi quiete. Vnũ mihi mõ moleſtũ ẽ:ꝙ ethruſco potiꝰ delectat᷑ 'mõe: ꝗ̊ litterario. Iſtacy neceſſe ẽ ea ſcribã:quæ iub et. Cætera mi/ bi belle ſũt oĩia. Vale Ex mediola. v. Kal. lan uarias. M. cccc xXXXIIj. EE rãciſ. Philelfus Guarnerio Caſtellioni iure/ conſulto ducaliq; ſenatori ſal. dicit plu. Tleporẽ: & capos: & ꝑdices: quos dono miſiſti mi . pi cũ uidi libent᷑:tũ iucũdiſſime accepi.Nã Ingeni um delicationibꝰ fouet᷑ abſonijs redditurq; acutiꝰ: & acci⸗ pere a te dona tali tãtoq; uiro nõ fit ſine laude mea. Recte em̃ Horati: o & præſidiũ & dulce decus meum. Quãquã ego:ut ingenue tibi fatear: daoc ſentio. Lautioribus iſtiuſ modi eſcuùlentis non admodũ uti cõſueui: non ꝙ guſt“ mi/ bi ſit ruſticanus aut agreſtis: ſed qm uideor didiciſſe: quo babitius eſt corpus: eo ingeniũ reddi craſſius. Quis aũt ne ſcit iſtiuſmodi quibuſqʒ cibis corpora effici lautiora? Itaq; ſi me amas: leuioribus munuſculis mecũ age: peponib: pru nis perſicis: malis: pyris: uuiſq;: ac ficubꝰ:ne deterionẽ effi/ cias: quem meliorem debes. Vale Mediolani ex Xdibus noſtris. iij. Kal. lanuarias. M. cccc. xXſij ; H”MVM —. * ranciſcus Philelfus Leodryſio Cribello ſal: NWod græca oĩa te delectãt: uł ea aſſequor cõiectura: qd meis libris uteris ꝓ tuis ex illo uidelicet trito per- uulgatoq; ꝓuerbio: I& Tœ iα0αορ *ι66.. Sed tu eo plus facis: qc? mea ita ducis tua: ut mihi in ijs nullũ ius reliquum eẽ uelis. Meꝰ Diodorꝰ iam annos duos éapud te. Nec tot litteris repetitũ ire ad me pateris. At iſto mihi uæbemẽter C opꝰ. Quare fac: eat ad me ꝗprimũ: rediturus ad te: cũ uo les. Qꝗg ſi fotaſſis tenet᷑ ĩ fœnore: fac me certiorẽ: quo pe/ cunias ad te dem: ne ꝑpeat. Vale ex mediola. iij. Kal. ianuaz M. cccc: XXi. QFran. Pbil. Saxolo patrenſi ſal⸗ Ollucẽ: quẽ petis: libetiſſimè ad te dare: ſi penes me toret. Sed boſpitat᷑ iãpridẽ apud Harpyiã: boc eſt Ppud lIoannẽ noſtrũ Auriſpam:qui ea cõditione libros ac/ — cipit mutuo: ut reſtituat nunꝗᷓ; Dabo tũñ ad eum litteras: B — curabocq; uel humanitate uel iurgio: ut pollux redeat do- mum:quem deinde continuo tibi mittam. Vale. Ex Me- diolano:iij. Kal. lanuarias. M. cccc.xxxxiij. — Eranctleus Philelfus Guiniforto Bargigio ſal. ſanctũ eſt præceptũ & euangelicũ: ne alteri faci amꝰ: qc? nobis fieri nolumꝰ. Id ꝑſæpe legiſſe te cer/ 0 ſcio: es em totus ſimilis tui. Qu fit:ut magis mi/ rer nõ idem a te obſeruari: qc didiceris: Scis em̃ ab Ariſto/ tele quoq; uſurpatũ nõ ſatis eſſe uirtutẽ ſcire:niſi etiã boni ſimus. Quid bæc ſibi uelit oratio: non te præterit. Tuũ igi/ tur fuerit ita moderari tibi: ut nibil quæſiſſe uidearis:quod ipſe grauiter ſim laturus. Eſt mibi tecum a patre tuo erudi tiſſimo illo optimoqʒ uiro familiaritas: quæ tibi ſanctæ atq; inuiolate tuenda eſt. Vale ex Mediolano.iij. Kal. Ianuari⸗ AQA5. M. cccc. xxxXxiiſ. — E. ranciſcus Philelfus Bornio ſalæ iurecõſulto ſal. Vid egerim in cauſa amici tui: ex eodẽ ipſe debes iam coram accepiſſe. Nam eſt a me nihil ſane præ/ termiſſum quod ad eius uel rem:uel dignitatè ꝑti/ nere ſim arbitratus. Et ut mea fert opinio: lõge plusẽ apqæ hũc meũ clæmentiſſimũ principẽ mea opera conſecutus: ꝗ̃ uel optare fuiſſet auſus. Tu ſi quid eſt aliud:qcł a me tua cauſa fieri uelis:id ſi ſcripſeris:non ſcripſeris fruſtra. Vale. . Ex Mediolano.iij. Kal. Ianuarias. M. cccc. xxXXxiij. ¶ Philelfus Phbilelfus Antonio Metello ſal. Ommẽtationũ Florentinarũ dedi ad te libros tris. Nam pluris nondũ ædidi: & ne id quidẽ mea cul/ alia mihi inſcribenda iubeat: quæ iudoctos potius: qᷓ uiros doctos & grauis ſint delectatura. Vale Mediolani ex ædi/ bus noſtris.iij. Kal. LDanuarias. M. cccc. xXXxXiij. Franciſ. Philel. Antonio Raudenſi Theologo ſal. mianum ſcripta ſunt: dicam equidem brruiter: nec meum de ijs: quæ in firmianũ Lactantiũ ſcripſiſti. Obtem⸗ Jperabo uoluntati tuæ:id qc etiã ſi minꝰeſſet abs te petitũ: ” . pa:ſed iſtorũ potiꝰ: ab quibus princeps inducit᷑: ut Vid ego ſentiãcle ijs: quæ abs te iu Lactantium fir/ tibi mentiar. Petis em ut audacter tibi aperiam iudicium min⸗ ſerti Vell gene leli tati ſpi ta⸗ lan ne ſu gla euc ſea⸗ perg inte etie 4 N &⸗ . P l lo⸗ lare ſtor len I eitdo⸗ minime ſubticuiſſem. Nõ ẽ boniuiri reticere ueritatẽ: præ e, ſertim eam: quæ deprauata ſi fuerit: nocere pluribus põt. Vellem equidẽ pater optime:ab omni iſtiuſmodi ſcribẽdi . genere te cõtinuiſſes: neq;ʒ cũ inſanienti candido decebre deſipere ipſe uoluiſſes. Id certe fuiſſet & ordinis & digni/- tatis tuæ. Quæ em̃ ꝑ imortalẽ deũ phanatica ratio te com/ monuit: ut ꝑinde ntq infeſto quodã atq; inimico afflatus teriſaci etecer/ W de. ſ piritu:in uirũ illũ do iſſimũ atq; diſertiſſimũ: tã inſolenter iboni tã inſolenter:tã iniuſte:tã impie inuehereris:ut non res ſo/ ni lum pene innumerabilis: conſulto male interpreteris: ſed nomen etiam uiri deprauare ſtudueris: utpote quẽ Lactẽ/ ug ſium pro Lactantio nomines? Nã de rebꝰ ipſis ꝗd loquar: quas uel pueris notas: dum corrũpere laboras: te omnibꝰ iic eruditis && grauiſſimis uiris ridulo præbes. Pudet me pro/ W fecto ea in medium proferre: quæ a te non inepte minꝰ ꝗᷓ perperã notata ſunt atq; reprehbenſa. Rogo igit᷑ te ut hac ltoſl in re Aurelium Auguſtinum imiteris. Retractauit ille uir edene æque ſapiẽs ac ſanctus:quæ imprudæẽter errauit. Retracta neſie etiam tu:ſi tibi conſtas: quæ ſciens uolenſq; male ſcripſiſti. tte Quod ſi feceris:non modeſtiæ & uerecundiæ minus ꝗ ſa⸗ weipi pientiæ laudabere. Vale Mediolani ex ædibus noſtris.iij. un Keal. lanuarlas. M. cccc. xxiiſ- . meiu — (Eranciſcus Philelſus Saxolo pratenſi ſal. Nal⸗ G Vid interſit inter ρ1πι ſtrateia penultima ſylla/ ba ꝑ ei diphthongon ſcripta & cũ accentu acuto: & ¶En1 Iiâ ſtratia penultima ſyllaba ſcripta ſine diphthõgo: tostti⸗ & ultima ſyllaba accẽtuata:expediã breuiter. Quã nos ex teni peditionẽ dicimꝰ in re militari: eã græci ραρπιι ſtrateiã tu nominãt: Nam &&id ſtratia ſine dphthongo in penulti/ oma & cũ accẽtu in fine exercitũ ſignificat.iXiρνπωο chi⸗ Eedl/ liarchos uero ad uerbũ millenarius eſt: ſed in romanis hi/ ſtorijs ꝓ tribuno militũ ita ſemꝑ accipit᷑: ut Au ρρωπο oll demarchos pro tribuno plebis. Vale. Ex Mediolano.iij unn · k.aal. lanuarias. M. cccc. xxxXxxXxiiſ. lner kranciſcus Philelfus Franciſco barbaro ſal. nldun Iin On eꝗdẽ ignorabã fore: cũ Ryriacũ Anconitanũ en⸗ tibi eſſem commẽdaturꝰ: ut diceres agi ab me acta etiti⸗ quippe cui uir ipſe ſine ulla etiã mea cõmendatione com/ mẽdatiſſimꝰſit cũ uirtute ſua:quæ haud eſt uulgaris: tũ ea diligentia: qua in ſuſcitandis mortuis unus omniũ primus uti. Quẽ em̃ unꝗᷓ hmõi laborẽ ſuſcepiſſe aut audiuimus: aut legimus: ut ex uniuerſo prope terraꝶ orbe quicquid ĩ ullis uſquã lapidibꝰ notatum litteris aut græcis: aut latinis unꝗᷓ fuerit: id reportarit ad noſtros. Verum eo is tibi boc tempore gratior eſſe debet: qc ad te barbarũ refert non nulla pulcherrima Epigrãmata: quæ apud barbaros Aſiæ populos repperit. Ex quibꝰ ipſis habent᷑ plæraq; memora tu digna. Quare bunc hominẽ ita tibi cõmendo:ut intelli- as mibi quoq; eſſe cariſſimũ. Vale. Ex Mediolano. iij. Kal- anuar ias. M. eccc. xxXij. (IEF rancifcus Philelfus Leonardo lIuſtiniano ſal. yriacus Anconitanꝰcũ Venetias peteret: : a me pe tijt ut ſe tibi per litteras cõmendarem. Id feci eo li⸗ etius: qꝙꝙ nõ eſſem ignarꝰ hoĩem tibi fore nõ iiucũ⸗ numenta & eulogia: & epigrãmata: & alia plærac; ſeripta: quæ ex lapidibus uetuſtiſlimis in Aſia Græciaq; collegit. Hunc igit᷑ uirũ: ita uelim: & uultus bilaritate: & ſermonis comitate excipias: ut eos ſoles quos dignos exiſtimas: ab quibꝰ tuũ ſplendidiſſimũ nomẽ per orbẽ terræ lõge lateq; prædicet᷑. Nũꝗᷓ em quieſcit Cyriac: qui eã ſibi ducit quæ/ ſtuoſiſſimam mercaturam: ſiquid ab primis illis uſq; arca⸗ dibus: quos ante ſolem & luna extitiſſe fabulant᷑ memo⸗ ria dignum inuenerit: in Italiãq; aduexerit. Quid ſit opus facto: intelligis. Vale. Ex Mediolano. iij.K al. Ianuarias. M cccCc. xXXiij . CEF ranciſcus Phulelfus anni Auriſpæ ſal. 4 Tipſe bene babeo: & te ex litteris tuis bene uale⸗ re audio. Itaq; utriq; noſtrũ & gratulandum iuxta & lætãd e. Id q& ut ꝗᷓdiutiſſime fieri liceat:uæbe/ menter opto. Vale ex Mediola.iij.Kal.Ianuaria S. M. cccc. IxxXNX. MEFrãciſ. Philel. Iloannocio manetto ſal. Ommunis ille familiaris noſter me corã monuit tu/ dum:præſertim ꝙ ferat ſecũ nõnulla priſcæ uetuſtatis ma is uerbis: ut a barbadoris mibi cauerem: qm̃ occulti V en neſcio quid conſilij habent cum ijs hominibus:qui mihiuł Ptlien tiullo errato meo infeſti ſunt. Habeo tibi gratiam mi loan RH noci:qui nulla fortunæ incõſtantia deterreris: quo minus Imus cici mihi ſemper bene conſultum cupias. Cæterum eſto bono ann, de me animo. Nam ita munitus ſum: ut nullæ hominum tluni inſidiæ mihi poſſint incommodare:quippe qui & pruden/ bthiboe tiæ utor armis: & apud eum ſum principem:qui uel dor-/ kettron miẽtibus nobis:omnia rimetur: omnia cuſtodiat: adeo ut orgſt nullus omnino ſit locus inſidijs. Conſilium tamẽ tuum nõ neddd modo non contemno:ſed facio plurimi:amplectorqʒ libẽ- tinel/ tiſſime. Et operam dabo: ut re ipſa intelligas nibil fruſtra ifka, ſcripſiſſe te. Vale.Ex Mediola.iij. Kal. lanuarias. M. cccc. xXxXXiij. ðèðUͤ H J voſt. ¶EFranciſcus Philelfus lacobo cõſtãtino egti auratoſal. mehe ANas tandem aliqñ litteras tuas accepiſſe me duco geol⸗ equidẽ miraculi loco:putabã em̃ te nullũ iam eſſe: lgc Aqd tãdiumihil pro tua priſtina conſuetudine mecũ Narsne obſtreperes. Cæteꝶ ita ſolent plæriq; omẽs fortunati qui ſoipnt Iætiſſimis in rebus nõ amicorũ modo:ſed ſui ipſorum ob⸗ colegt. liuiſcunt᷑. Qd aũt mihi fortunã meã gratularis: id tibi licet ſermonis facere merito.Sũ eꝗdẽ apcł ſapiẽtiſſimũ munificẽtiſſimũ⸗ ingtb q; huius tẽpeſtatis principẽ:& eundẽ optimũ ſane uirũ du rehteq cem hunc Mediolani Philippũ Mariã. Petis ut huic te & ituc⸗⸗ notum & cõmendatũ faciã. Id mihi facillimũ factu eſt. At ſatc faciã certe.Verũ mihi declares uelim:quæ tibi ſit men §19 me / cogitat“ tui: quo intelligã: quid tibi agendũ ſit. Hæc a me ſtopes ſunt nõ temere ſcripta. Si te mihi penitus recluſeris: pote/ isH ro tibifortaſſe conſiliũ dare nõ inutile. Vale ex Mediola- no pridie kal.lanuarias. M. cccc. xxxiij. ̊ðD . . Franciſcus Philelfus Alberto Zancario ſal. e vale/ Eſiderare te litteras meas æquo aio facileq;ʒ patior. midxi ꝗppe qui exiſtimẽ abs te amari me plurimum. Mi⸗/ tuxbe ror tñ ꝗd ſerius adeo mihi ſctibis. Cauſam reijcias: ſcio:in occupationes tuas.At debes me quoque arbitrari Mccc⸗ HM oſal. minime eſſe ocioſũ. ltaq;ʒ officiũ meũ aut tibi nõ ẽ accuſan/ nuittu⸗ dum: aut tuũ tibi minime probandũ. Vale. Ex Mediola- occul. no pridie Kal, lanuarias. M. cccc. Xânπwäij- HZ Franciſcus Philelfus Bornio ſalæ iureconſulto ſal. FEriucũde fuerũt mihi litteræ tuæ uel pbreues: fuiſ ſentq; longe iucundiores: ſi atticũ te ꝗᷓ Laconicum maluiſſes. Cæterũ ne ſis me quoq; breuitate ipſa ſuperior Vale. Ex Mediolano pridie Kal. lanua. M. cccc. xxXi. (kran ciſcus Philelfus Pallanti Strogæ equi/ i aurato ſalutem. de muſis & lr̃is: neſcio ꝗd nobis uerẽdũ ſit: quo mi/ unus priſtinã illã noſtrã & familiaritatẽ & beuiuolẽ/ tiam mutuis litterarũ officijs repetamus: Sane plurimum me delectat: ꝙ te totũ philoſophiæ ſtudio deditũ audio. Quid em̃ magno uiro dignius? quid illuſtrius? ꝗd etiã iu/ cundius: ꝗᷓ aſſidue animum alere bonis artibꝰ? Quæ fortu næ appellant᷑ bona: fluxa oĩa caducaq; ſunt. Solum animi bonũ:quod in uirtute poſitũ eſt: & in rerũ incõmutabiliũ totiuſq; naturæ ꝑſpicietia reddit humanũ genus & imor/ tale & beatũ. Itaq; nõ poſſum nõ maiorẽ in modũ laudare inſtitutũ nobiliſſimũ tuæ pacatiſſimæ uitæ. Tibiq; uæbe- menter gratulor: æquanimitatẽ tuam prudentiſſimũq; cõ ſilium: qc aliqñ te totũ tibi uendicaueris uacuus omni ſtre pitu & faſtidio ambitionũ ciuiliũ & hũanarũ ſollicitudinũ. Vtinã idem mihiliceret hoc tẽpore: q tibi uni. Quatenꝰ tamen licet: ipſe etiã uiuo mubi. Et quicquid ab officio ſur/ ripio mihi ocij: id totũ philoſophiæ dedico. Mecq; ad ſcri/ pendum conuerti totum: quo nõ præſentibus modo: ſed etiã poſteris natus fuiſſe uidear. Vale. Ex Mediolano Kal. Martijs. M.cccc. xxXX wiij. . ranciſ. Philelfus Iacobo Conſtantio equiti aurato ac iureconſulto ſal. meqdẽ ſuauiſſimas tuas litteras fuauiſſime oſcu latꝰ:utpote quas refertas ad me dediſti cũ tuis ſua⸗ uiſſimis ſallbua tum exuberanti quadã erga me be tia. Quod autẽ cauillaris me: quoniam opulẽtior factus ſim: oblitum eſſe tui: uideo te qurbaniſſime iocari mecũ. Nam quo pacto obliuiſcar tui: quẽ & Senæ primo: & dein Bononiæ: cum utraq; in urbe prætorem urbanum 1 NVm nibil nos inter nos ſimus aliud cõmentaturi qᷓ 6⁶ tiot ltoſal. les:fuif nicum periot enmmi Papon beuiol⸗ umimum iaudo lü io/ ebortu nmimi abciä Niwor, Inndne gurbe mügco mnnilre tni. naten⸗ co lur/ 14 ſcri B oColel nobie me Nſeu tuolun Ime he jocart pimo⸗ ann gereres:nõ modo ſtudioſiſſimũ mei: ſed qq tuæ erat hũ nita iis obſeruãtiſſimũ eſſe aiaduerterim. Qc autẽ ais me Pbu ene facricie⸗ tu ſane ingeniũ meũ: quẽ noris a nul/- een tilt. ienũ a cumulandis pecunijs. Nec me latet eſfe onullos: qui mihi uitio dent meũ hũc rei pecuniariæ 3 tspti præſert ſtime dinitias in oẽ uitæ genus ex/ ge⸗ te pi müzeike e eas dicãt ornamenta pacis & ſubſi ——— 30 mihi bellan dũ nunꝗᷓ cenſui: nec item uo/ Reniener asogarte pondere laceſſitus. S ed huiuſmodi õ e gerit᷑:nec iaculo ſed lingua & arundi tur i eli uitijs ẽ opus. Nam in pace mihi ea uide- uar 3 doctrinæ: quæ dicendi copia: maie aſ eAnerit. Huiuſmõi ego ſtudijs delector plurimis e Conſtanti: quorum diuitijs me cuperem: opulẽtũ poſſe⸗ appellare- Voluntate certe proxime accedo. Cæterũ illud tibi auſim affirmare nihil oĩno eſſe uel ad uir/ tutem clac optimas diſciplinas contrarium magis: ꝗᷓ di/ dinem: ad i ch nagnitirdinem Fiis enim mortales ad libi Qroilede n 5 ad multa uitioꝶ genera impellun/ numctabilis prope im mecläs SS oſſim ego tibi in/ . ii e: quos magnitudo pe- qarelloi unꝗᷓ ſeruiam:ſed domircrp t T eoſeſe e te tibi multo ſecus inſtituiſti. N o unrerro ſeſo⸗ ctus es: pecunijs multis carcrenonp Nerlurarieſt ſa⸗ 5. cuur non potes: quo tuo iſti la ni⸗ ili obſequaris. At nobis gu bilionb⸗ utimur oblo pilrriſeg la he irdc pi Paucis em̃ cõtẽti ſumus: Beirctsmur c 1 H facimꝰ:ꝗqᷓ cinama ac guchaꝶ. Nullo debili & dil u0: e aut aqua perſæpe mera: aut uino: lebili & di utiſſimo: id qc ſi nondum uictus noſtri memo⸗ riã amiliſti: meminiſſe ꝑpulchre debes. Sed hæc inter nos iocati ſimus. Tu uelim: me commonefacias:ad quod tem/ Pad es Neapolin petiturus. N am conſilium iſtud tuum nõ poſſum non plurimum probare. Es enim apud eum regẽ K iij lunias.M.cccc.xxXτXl¹·. no CGal. lulijs. M. cccc. xxXX1i. —0——U⸗—b1— ne ipſe item cũ meo a CccCcC. xXXXiiij- futurus:qui cum nulla uirtute uacat: tũ benignitate ac mu nificentia cedit nemini. Vale.Ex Mediolano pridie idus 3 . Franciſcus Philelfus Petro Thomaſio philoſopho ac medico ſalutem. Ccuſabis me negligẽtiæ: qe eqdẽ ꝑmoleſte ferrẽ: ſi cuiꝗᷓ me noſſem indiligentiæ obnoxiũ. Nã ꝗs alius Ame uno in amicos diligentior? At nulle meæ iãdiu itteræ tibi ſunt redditæ: quaſi aliquid tu mihi ꝑdiu ſcripſe ris: cui uicem ipſe minꝰ reddiderim. Noliigitur ea torque/ . re in me tæla: quæ iure optimo retorqueant᷑ in te. Cæteꝶ ſIſiiuſmodi deſideriũ tuũ non difficulter me expletuꝶ pol/ liceor:quatenus per tẽporũ conditionẽ mihi licuerit.ld tũ fiat: ſi oĩs ſermo noſter: omnis ſcribendi cõſuetudo de mu ſis futura ſit: & de ijs rebus: quæ nibil habeant cõmune cũ publicis actiõibꝰ. Ego qq ſcire poſtulas: bene ualeo: meaq; fortuna contẽtus ſum. Pauca appetenti: pauca etiam ſatis funt. Quotidie mutare cælũ bominis eſſe duco & incõſtã⸗ tis & moroſi: præſertim ubi id ab re fiat. Vale ex Mediola ¶ Franciſcus Philelfus Ioanni Auriſpæſſal;. Oui exipſa uſq; Conſtãtinopoli eſſe tibi recõditos . Anõnullos Theophraſti libros: & eos maxime qui épi ONτιÜäù)ρ inſcribuntur. Hos ego mihi excribi cupio. Eſtq; mibi cõmode paratus librariꝰ græcꝰ. ltaq; rogo te: ut codicẽ illum mittas ad me ãprimũ: rediturũ item ad te ꝓ/ ediem. Noli:obſecro: ullam excogitare cauſam aut cõfi/ Ram: aut keziſtmie: qua frxtu:mihi minꝰ morem geras: iquo uolueris uti officio: par pari re/ ferre cogar. Vale. Ex ediolano. xv. Cal. Auguſtas. M. Franciſcus Philelfas Saxolo pratenſi ſal. Onidẽ eẽ Ï ρονοπιοσXπſαυ u1 †ρο Hh⅛επορα ſextus empericus libro primo de grãmatica aptiſſi cet. Nam † απ‧ειοà: o eſt mentiri tum exiſtima- mur: cum id dedita opera facimus in alterius fraudem at/ q; detrimentum: cui mentimur. At † nοα X E6Eρ boc nend ſos: Malt Kcie ſe⸗ ſec me loe eictnu leidus Reneſt iis erüͤde uſcipe torque⸗ Cxten npoh ſeldtu de mu wneci meng, lumſats incölti Medon . öctos meqgi upio. te ndͤtep⸗ aut / ngen 65 L Patt fe/ N. Nichel 7 vtil ſtin. jem 4 apoe Ad qua eſt mẽdacium dicere:etiam ad eius utilitatem: cui dicimꝰ mendacium:fieri a nobis poteſt: id quod & parentes in fi/ lios: & medici in ægrotos obſeruare plerũq; conſuerunt. Multa enim quandoq; dicunt: quæ norunt non eſſe uera: & dicunt tamen:ut illis uel admouitione uel exemplo: uel ſpe aliqua proſint.Præterea mentiendo non ipſi fallimur: ſed ſtudemus alterum fallere in eius detrimentũ. At dum mendacium dicimus: tum etiam ipfi fallimur: dũ nos uera loqui arbitramur. Vale.Ex Mediolano Nonis Quguſtis M. cccc.xxxxiiij. ¶ Franciſcus Philelfus Leodryſio Cribello ſal. Iror:quid tibi in mentẽ uenerit ut ex Papia litteras ad me dederis:quibꝰ petis: hbabeã ne quicꝗᷓ explo/ ratum ac certũ: cuiuſmodi legem tuliſſiet Otho im/ conſeſſu ordinis equeſtris in Theatro: & quæ perator de atem fuerit lex iulia: & quæ ſcatinia. Quid enim te nõ mi⸗- rer:qui cum habeas iſtic iureconſultorũ Homerum Cato⸗/ nem ſaccum:nõ ex iſto potius:qᷓ ex Philelfo quæſieris de iſtiuſmodi legibus? Cæterũ ut tibi morẽ geram: nõ Otho Ceæſar imperator:ſed. M. Otho tribunꝰ plebis legem tulit: nequis in ordine equeſtri ſpectaturꝰ ſederet: niſ ſeſtertia quadringenta milia poſſideret. Q cui contingeret: quiſ/ quis is tandem eſſet: ſiue ingenuus:ſiue libertus:ei liceret i gradu quartodecimo inter equites ſpectaculo intereſſe. drigeta aũt ſubintelligi oportet milia antiquo mo re. Nam quadringentorum ſeſterttorũ poſſeſſio m roma⸗ na republica fuiſſet inopia: cum ſeſtertia cẽtũ cõplectant᷑ libras argẽti trigita: cũ leſtertiũ cõtineret ex ære ſignato li bras duas ac ſemis. Legẽ uero luliam ſanxit. C. luliꝰ Oæſar: qua cauebat᷑: ne ceret adulteriũ ꝑpetrare.Sed deprebẽſi q fuiſſent ĩ adulterio:ijs ſupplicio dederẽt᷑. Qd uero loco ultio abs te petit᷑.Lex Scatinia a Scatinio lata ẽ cõtra pue/ rorũ cõcubitores:ꝗq uocant᷑ qps οοπτιπ arſene cocoe- tæ. Hos.n.graui ſupplicio afficiebas. Nos tũ pædicatores tũ pædicones appellamꝰ: iſtiummodi homines flagitioſos: Seimpuros: ac plane ſceleratos. Vale cum Catone noſtro Ex Mediolano. vij. idus ſeptẽbres. M. cccc. xXXιI⅝ad. K iiij II T Aborolog inuẽtore:& unde nomẽ acceꝑit:re ſpõ debo tibi: ꝗg didici lectitãdo. Haber ĩ ſacris lit- Ateris:nõ ægyptiorũ inꝗᷓ: ſed hebræoꝶ. Nã ægyptij ſacras litteras uocabat: quibꝰ per quæda aĩialia ac ſigna uer ba ipſa ſignificabãt: utpote uerbi gratia: anguillã pingẽtes & inuidũ intelligebant & inuidiã: ea rõne: qc; anguilla cum alijs piſcibꝰ nulla habet cõionẽ: ſed ab eis Emx eorſum ſe continet: & ſub leporis figura auditũ: qm lepores ſint acer- rimi anditus: habet᷑ inꝗᷓ apud hebræos libro regũ quarto: Achag omniũ primũ horologiũ inueniſſe. At bis ægyptij nequaꝗᷓ aſſentiunt᷑: qui ut hominũ genus ob cæli temperi⸗ em ab ſe ortum cœpiſſe uolunt:ita etiã cum alias pulchras artis & diſciplinas: tum ho rarũ rationẽ repertam eẽ:quip/ pe qui aſſerant hoſtiã: quæ ĩmolãda foret: quater ac uicies paribus inter ſeſe diſtãtijs meiere animaduerſam: & inde unius integri diei tẽpus in boras quattuor ac viginti fuiſſe diſtributũ: q & diem ſcilicet complecteret᷑ & noctem: Cæ terum a probatiſſimis traditur auctoribus Hermẽ trimegi⸗- ſtum cũ eſſet olim apud ægyptios ſacrũ aĩal quoddam Se rapidi dicandũ cõieciſſe id in diem totũ duodecies feciſſe urinam pari ſemꝑ interpoſito tꝑe: & inde bunc horarum ordinẽ: conſtituiſſe. dimenſum ſcilicet diem in horas duo- decim ac noctẽ eodẽ modo.ld aũt eo uidet᷑ ꝓbabilius: qæ hora ab &νο oros qd urinã ſignificat: nomen habet. Sũt præterea: qui acutius rem uelint inuenta: dicũt enim cæli quadratura in duodecim partis pro ratione muſica diuidi & inde horarũ manaſſe rationẽ. Aquã em̃ quæ tenuiſſima cauerna deflueret: cũ per totũ diẽ excepiſſent: hanc maio res noſtri in duodecim ꝑtis diuiſerunt: ex quibus quidem partibus numeꝶ horis ĩpoſuerũt. De Halcyone autem qck requiris: ea nata eſt patre Mænolo & matre Canabe: nup/ ſitq; Cyeci: quæ quidem auis uitã agitat circa littus:eiuſq; pulli auferunt᷑ a fluctibus: & ut ferũt: dies quattuordecim circa byemalis uerſiões quieſcit: dicta aũt eſt halcyon:qm̃ in mari cõcipiat. Nam αα hals. Aρασ balos ſalum: boc ẽ nar hi halc nti mare ſignificat: & xUEε cyein cõcipere: & ob bãe rõnem aſpirat᷑ in prima ſyllaba: & ſcribit᷑ ꝑ y tenue. Vocat᷑ etiam itre halcyonis. De pane aero paſtorũ deo duplex apd græcos tölit/ baber᷑ fabula. Nam alij dicũt eũ eẽ natũ matre Penelope ptij VIyſſis uxore:& patribus ꝓcis oĩbus:ob idq; Pana eſſe no uper minatũ. a pan enim omne ſignificat. Alij uero conten- gites dunt eũ natũ eſſe ex Penelope & mercurio cõuerſo in hir mn cũ.Et hæc hactenus. Tu uelim me facias certiorẽ de omni lene tuo ſtatu:id qd ꝓximis tuis litteris te prætermiſiſſe miror. intare Scis em̃ tua mihi oĩa curæ eſſe. Quod ſi de me queras: mi⸗/ guarth hi perbelle eſt. Nam principi buic meo uniuerſæq; & aulæ gype & ciuitati ſum cariſſimꝰ. Vale ex Mediolano.iij. Cal. Octo/ mper bres. M. cccc. xxxXxiiiiſ. es — ¶ Franciſcus Philelfus Iloanni Olginæ ſal. quip⸗ Oanni KTaburgace ſcribæ regio dedi ad te dono uicies quattuor opuſcula: quæ iã pridẽ ex græco ĩ latinũ Linde onuerterã eloquiũ: duo Kenophontis Socratici: laile alterũ de repu. Lacedæmoniorũ: alterũ de regis Ageſilai ene laudibꝰ:& duo itẽ ex Plutarcho reron enſiuoſ altero rineg' Lycurgi uita:altero uita Numæ pompilij cõtinet᷑. Ea uero cũ certior fact? fuero tibi reddita eẽ: mittã cõtinuo tibi do/ leale no ſecũdũ:quẽ edidimus de exilio librum: ubi de infa mia rum diſſeruimus. Nũc enim tertiꝰnobis liber uerſat᷑ in manibꝰ*: gao⸗ qui de paupꝑtate inſcribit᷑. lnterea uero temporis ꝙ loãnes nsicd ipᷣe Zaburgada meo nojĩe tibi corã expoſuerit: id ut cures e. t plurimũ cupio: atq; te rogo. Vale ex Mediolano pridie incxl Cał. Octobres. M.cccc. xxXxXxXiiij. aditt Franciſcus Philelfus Saxolo pratenſi ſal. ulin. Olim mireris:ſiquado ſeriꝰ reſpondeo tuis litteris. mto Id em nõ fit negligetia ulla mea: qua mihi nihil ẽ in/ uien Auimlicius:ſed occupationibꝰ maximis: quibus ita ob/⸗ * ruor interdũ: ut uir ſim penes me. Nuncad ea: quæ petis: enH Artemiſius eſt apud Macedonas menſis maius. Ad bæc heitß hbyperides orator nõnunꝗᷓ Artemſſium uocat dianæ ſimu/ ech lacrum: nam artemis diana eſt. Præter ca euboeæ promõ/ nu torium Artemiſium nominari oſtẽdit Demoſthenes in ea hoci oratiõe: quæ pro Cteſiphõte babita ẽ. I Sρναοα II techne banauſos : quã nos artem ſordidam appellamus: ρονορ‿ ſyneſis ꝓprie calliditas eſt.iõpi anchione uero uerſutia. A idpi dianoia intellectus eſt & intelligen- tia: quã Cicero quandocq; cogitationem interpretat᷑: quaſi cogitando intelligam“. Vale.Ex mediolano.iij.calẽ. Octo⸗ pres. M. cccc. xXXXiiij- ” EFranciſcus Philelfus Nicolao arcimboldo ducaliſenatori ac iureconſulto ſal. Go ſingularẽ ingenij tui acrimoniã ſummãq; pru⸗ dentiã cũ ſemꝑ ꝓbaui: tũ maxiĩe ſum hoc tꝑe admi Aus: cũ eo in legatiõe ad Venetos uti collega nol les: quẽ noras boiem eẽ euiſſimũ:& tñ ubi principis uolũ/ tatẽ noſti: te Paulũ bæmyliũ admittere collegã Varronẽ Paud recuſaſti. Cæterũ eo fortunatior Paulo: q& Varronẽ ridiculo babitũ redderis: egiſti oĩa ꝓ uolũtate & uſu prin/ cipis. Optandũ de te princopi eẽ uideo: q Agamẽnon ſi- bi ducebat de neſtore. Sitalis: qualẽ te omẽs eſſe iudicãt: paberet uiros decẽ Frãciſcus Sphortia: & de uenetis actũ eſſet: ut ſta loquar: & de omni Italiæ ditione. Laudo mode rationem animi tui: laudo prudẽtiã: laudo bonitatem- qui/⸗ Pus tu frætus uirtutibꝰ: tantã es in hãc diẽ laudẽ cõſecutus ut in bac umu erſa gallia ciſalpina anteriorẽ in hoc uitæ ge/- nere babeas nemimné. Gratulor igit᷑ tibi tot uel naturæ in/ duſtriæ tuæ bona. Mihi autẽ qmeritiſſime lætor: cui talis amicꝰ cõtigerit: quo nemo ẽ nec melior nec ſapiẽtior. Va/ ie. Ex Mediolano. iij. calẽ. O Robres. M. cccc.xxXXiiij. Franciſcus Philelfus Scæuæ corti ducali ſenatoriac iureconſulto ſal:: Ipſpectũ haberẽ & exploratũ animũ erga me tuũ: nô tã multos pſæpe tibi cõmẽdarẽ. Sed cũ aiaduer terim nũꝗᷓ iſſe fruſtra meas ad te littera s: nõ ſũ ueri tus etiã boc tpe tibi cõmendare iſtiꝰ hoĩs cãm:ꝗ tibi reddi⸗ dit meas litteras. Qc? ed facio maiore cũ fiducia: q; mihi ui deor intelligere utrum bonum & permodeſtũ iniuria tra/- hi per fora:ut qui pecunia ſit inferior: ab eo opprimatur: 4 ſolis opibus ſit ſuperior. Cæterum noui innocetiam tuam & animi magnitudinem. Scio non patieris litteras meas fuiſſe uulgaris. Vale. Ex Mediolano Cal. Octobribus. M. 2CCcC. xxXXX1iij. HZ BEFranciſcus Philelfus Bornio ſalæ iureconſulto ſal. N Ccuſare negligentiæ meæ uideris: ꝙ iãdiu ad te ni/ 2 il ſcripſerim: quaſi tua ſit diligetia ſingularis: q uix q; tibi ca nas reddideris litteras poſt meas ad te denas. Ita uendũ ẽ:ne tua in te retorqueant᷑ iacula:quibꝰiu⸗/ re confodiaris. Qck ſi fieri ab me nolis: cura: æquior in me ſis:litteras tamen tuas uł perbreuis legi perlibeter:ꝙ in ijs lectitadis agnoui ueterem tuam urbanitatẽ.: Vix dici quæ/ at: quantũ me teneat deſiderium òà uidendi & a mplecten di tui. Quod nobis cum locoꝶ interuallũ auferat: reddat id ſaltem litteraꝶ uiciſſitudo. VYale.Ex Mediolano Nonis Ocdtobribus. M. eccc. xXXXiiij. H — Franciſcus Philelfus Alberto Xancario ſal. Nteuertis tu quidẽ mi Alberte: ut qui negligẽtiæ accuſandus: mihi obijcias indiligentiã. Numeres: eęlim: quot ad me litteras dederis: poſteaqᷓ a uo⸗ Jbis Nediolanum ſolui. Quod ſi meas ex tuisſcrinijs erue/ ris: intelliges: uter noſtrum magis ſit accuſatione dignus. Nec eſt mihi moleſtum tamẽ:ꝙ mearum epiſtolarum te- nearis deſiderio:. Diligis enim me: quem quoniam corã ui⸗ dere amplectiq; non licet: quæris iſtiuſmodiſolatij genus ex litteris noſtris: quarũ ſi uelis crebritate uti: id facillime conſequeris: ſi minus ipſe obmutueris. Quãdo em̃ fruſtra ad me ſcribis:quo minus tibi continuo reſpondeã. Cæteꝶ utcunq; res habeat: ſcribam ad te perſæpe: uelad ſacieta- tem uſq;:quotiens ocium dabitur. Vale. Ex Mediolano NoniseNlobri bus. M. cccc. xxXxXiiij. H Franciſcus Philelfus Guarnerio caſtellioni daucali ſenatori ac iureconſulto fal. Vod & proximo anno: acitẽ ſuperiore mihi polli/ citus es:tuæ fuerit hũanitatis præſtare deniq;. Scis em̃ me nihil petijſſe. Nũc aũt poſtulo:ut qd ultro te factu/ rum obtuleras:effectã reddas. Qd ſi præſtiteris: habebo tibi gratiã nõ mediocrem. Vale Mediolani ex ædibus no/ firis. yij. idus Odctobres. M.cccc.xxxxiiij. ”M Prã. Philel. ſa. di.pl. Aloyſio crotto ducali ſecretario. Vantũ tibi debeam: memoriter memini. Non em mediocris ẽ bñficẽtia in me tua: at amor certe ſin/ gularis: quẽ ſi æquauerit bñficiũ: ti debcre tibi ex// iſtimabo: ut referenda gratia me inferiorẽ futurũ putẽ. Et ðð ita imortale erit bñficiũ tuũ.ld aũt tũ præſtiteris: cum me p deceptũ fuiſſe nõ patieris. Num ſi animaduerteris me ob me imperitiã florinos: quos uocant: in cõuentis ꝓ ducatis ac/ lo ccipere: pati debes errantem labi e uia? Scis em unijuerſam ne pene Italiã aureos nullos ducatos appellare præter Vene ””M tos. Nam reliqui nũmi aurei apud cæteros fere omnis & no⸗ principes: & reſpublicas florini uocant᷑ At ueſtri iſtiuſmo non di florini ſunt ſemiducati. Ego me falli nullo pacto uelim. Ver Cura igitur apud iuſtiſſimũ principem ut dolus ille malus i tollat᷑ e medio. Quod ſi ſecus fiat: propediem conſulam &᷑ r 3 rei & dignitati meæ. Vale Medioſani ex ædibꝰ noſtris idi/ lut bus Octobribꝰ. M. cccc. xxXiiiſ. ranciſcus Philelfus loannifranciſco Gallinæ ducaliſecretaro ſall.– T ſi noui ea te eſſe integritate ac bonitate natureæ: ut malã omnẽ maliciam nõ ſecꝰ atq; teterrimã pe/ . Rem aliquã abomineris: nolim tñ ea ratiõe decipi- C aris: ꝙ aliqui uelint prudẽtes uideri: qui nõ ſint. Nemo em̃ prudẽs pot eſſe: qui idẽ nõ ſit & iuſtus omni morali uir/ 2 tute præditus. Intelliges ex collega tuo uiro grauiſſimo ð& ve optimo Aloyſio crotto: qua temptẽt aduerſus me utiuer⸗ o ſutia hi: qui ducalium prouẽtuũ totiuſq; ducalis ærarij cu-⸗ nu ram gerunt: ignorantes illi quidem: ut uidetur: ſtomachũ a meũ: qui nibil admittit indignũ aut ineptũ. Tu igitur ꝗ ab u uſqᷓ Sena & noſti me: & dile xiſti: diligiſq; egregie: cura: ne mihi ulla fiat iniuria. Nam ego illã nullo Ba ꝑlaturꝰ. Nõ te latet:ꝗqᷓ ego ſum Alienꝰ ab omni auariciæ ſuſpitione. le Cæteꝶ cõuæta mihi atq; ꝓmiſſa ſine ulla diminutione ſer, uari uolo.Id ni factũ fuerit:me cõuentis oĩbus ſolutũ exiſti mabo. Vale Mediolani ex ædibus noſtris Ildibus Octobri⸗ bus. M.cccc.xxxXxXiiij. 4 rrio. —, nem elin/ biex te.Et mme leob 640 am ene 10 . dos wd. Sidi turæ⸗ ipe / cipi/ den wir/ nod tluen , l/ ti ne tur ſoe. eler/ xiſti bres. M. cccc. xxXiiij. H (Franciſcus Philelfus Antonio peſſinæ ſal. Alteras ad loãnẽ frãciſcũ gallinã: quas puto legiſſe te. Tuũ fuerit curare: ut Senatus rei meæ bhoc ẽ ut lippe ſenator nõ ſum: nec tu mihi conſul. Tenes animum meũ.Num adeo me abiecero: ut admiſſurus ſim florinel/ los pro florinis:id eſt argenteos ſedecim in ſingulos flori/ nos pro argenteis duobus ac triginta? At noſtrates: dixe, ris: ita loquunt᷑. At noſtrates nõ ita ſentiunt. Ego illos flori nos intellexi:atq; intelligo:quos uos ueſtro more ducatos nominatis: cum uniuerſa Italia ſolos ducatos appellant. Venetos nũmos aureos.Et ita etiam intellexi munificen/ tiſſimum principem atqʒ ſtatuiſſe certo ſcio: uel inuitis har pyis iſtis: qui mentem nobiliſſimi principis deprauare mo liunt᷑. Vale Mediolani ex ædibus noſtris.xvij. Ka. Nouẽ/ ranciſcus Philelfus ſal. plu. dicit loanni anto- nio Rembaldo ducali cubiculario. omnibꝰ cubicularijs plurimi ſemꝑ & fecit & facit. Noujit em̃ bonitatẽ tuã: nouit grauitatẽ:nouit con/ uel præmio nõ difficulter patiũt᷑. Te uero eũ eſſe fatentur oẽs:apud quẽ nil ſit ueritate antiquius.Nihil in te fictũ eſt: nihil ſimulatum. Omia refers ad iuſticiã & ad principis de/ cus.Et tum maxime officio fungi putas: cum nil aut agis aut loqueris:ꝙ iure poſſit a quoqᷓ accuſari. Quo uitæ mo/ rũq; inſtituto cum apud principem ſummã tibi compara/ ſti beniuolẽtiã: tũ apud cæteros oĩs laudẽ imortalẽ. Intel/ lexiſti quo dolo mecũ agebat᷑. Rem oẽm: ut habeat:renũ/ ciaſti principi:qui ut eſt aĩo ſplendidiſſimo munificentiſſi/ mnoc iuſticia ſingulari: nõ eſt paſſus ſub figmento alicu ius ſui emolumẽti publicam atqʒ ſuam deludi fidem. Quis igit᷑ te nõ diligat: amet: atqʒ ꝑpetuis laudibꝰtollat ad cælũs Eri dedi binas litteras:alterã ad Aloviſiũ Crottũ: iuſticiæ qᷓprimũ ꝓſpiciat. Quod ni effectũ cognoro: eodẽ utar uerbo:quo ad philippum. L. Craſſus. Si ego tibi Phi/ On ĩmerito ſapiẽtiſſimꝰ noſter princeps te unũ ex 2 :nouit fidem:atq; obſeruãtiã Erge ſe. Video alios nõnullos:qui loquũtur ad gratiam: ꝗ ſe duci ſeſe uel prece Meruiſti tu certe de me qᷓoptime.Itaq;ʒ uelim: tibi pollicea leo ris eum eſſe Philelfum: quo de uno omiĩa tibi poſſis && reci 6la pere & ſpõdere: quẽe præſtari quæãt ab aĩo ingenuo atqꝙ; Adutt gratiſſimo. Vale & me præſtantiſſimo noſtro humaniſſi/ D moqʒ principi accuratiſſime cõmendato ac dedito. Nedio lani ex ædibꝰ noſtris.vi.Kal. Nouẽbres.M.cccc.xxxxiiij. ¶ Franciſcus Philelfus Bornio ſalæ i. urecõſuito ſal. Vas ab me orationes petieras ad te dedi. Seriꝰ ue⸗- ro: qm ijs carebã. Hoſpitabãt᷑ em̃ apc amicũ iãdiu. Nã neqʒ meoꝶ ſcriptoꝶ minus: ꝗᷓ nũmoꝶ ſum libe ralis. Quare iniuſte ij agunt oẽs: qui abutunt᷑ benignitate 1 mea. Noõ em omnes ſunt Bornij: quo quidẽ uno gratũ ma/ in gis uidi alium neminẽ. Vale ex Mediolano.v. Kal. Noue. 4 Dres. M. cccc. xxXXiiiſ. ranciſcus Philelfus Petro Thomaſio Ppbhhiloſopho ac medico ſalu. . ds Acrobij codex de ſaturnalibꝰ is mõ ẽ Mediolanũ 8 — allatꝰ: quẽ ante meã in Thraciã nauigationẽ Vicẽ⸗ æ cũ agerẽ amiſſ: puto em̃ meminiiſſe te uiꝶ illum clariſſimũ Leonardum luſtinianum dediſſe ad me litteraſ: quibus & a te plutarchi æthica: & ab me Macrobij ſatur nalia peteret cõmodato.Vterq; codex datus ad eum eſt: per ſcribam præfecti præſidij Vicentini tabellario cuidam ducalis dominij: qui certe illos nunꝗᷓ reddidit Leonardo. Qnin uerſutus & callidus ueterator fabellam excogitauit inquiens: cum ex equo deſcendiſſet apud cauponulã ne/ ſcio quã bib endi gratia: equũ ſe inde fuga ſurripuiſſe ĩ pro ximas ſiluas: quem poſtea cum eſſet perſecutus: uix illum tandẽ inueniſſe amiſſis illis codicibus: quos ephippio alli/ garat: putare tamẽ eos furto ſurreptos. Hos ſirem memo ta tenes: multum de libris laborauimus fruſtra: cum nihil odorari potuerimus: in cmunem tandem acti ſentẽtiam: quod ſcriba ille: cuius fldei eos credideramus: fraude non uacaret. Quæſiui ex hoc hoĩe: unde eum ſibi codicem cõ/- paraſſet:reſpõdit emiſſe ex publico librario quodã: quem uulgo uos bidellũ ap pellatis: eſſe autem eius tabernam li⸗ brariã euntibꝰ ex riuo alto ad forũ diui Marci ad dexterã 1 policer lcteci ong umnlll⸗/ Nedo Nii⸗ lol er⸗ le⸗ Uücd. um be te ima- oue. ichani Vice⸗ GEllun ſttenl. ſuun⸗ mel: lidam atdo. Etnait änen ſeipro xvilum o l) memo nhihi tiam: enon m co⸗/ auem Aml, xteta Tuum igit᷑ opus fuerit quærere ex eo librario:quo pacto ille codex ad ſe deuenerit. Ita enim'fiet fortaſſis: ut uterq; ſublatos libros nobis uendicemus. Id tu ne babeas negle/- ctui:te plurimũ rogo. Vale. Ex Nediolano.iij. Kal. Nouẽ- bres. M. cccc. xxxxiiij. l ¶ Franciſcus Philelfus ſal. di.plu. Ioãnocio manetto. Vam doleo uir amiciſſime: qc' nobis uti non liceat litterarũ uiciſſitudie ꝓ noſtra cõmuni fnia. At lice/ ret mihi ſane: ubi eadęe tibi licẽtia ſcribẽdi eẽt.Non em̃ is eſt princeps meꝰ: ꝗ mihbi quicꝗᷓ præſcripſerit: utpote ꝗ norit meũ ſcribẽdi genus totũ eſſe ingenuũ:nihilq; cõ/ tinere:qd reprehẽdi poſſit. Nõ em curamus: qu æ ad bel/ lam:ſed quæ ad pacẽ attinẽt. Totum noſtrũ ſtudiũ eſt cũ Muſis & cũ ijs artibus atq; diſciplinis: quæ ſemotæ ab oĩ ar ok ſtrepitu: ad bene ꝑtinẽt beateq; uiuendũ. Quin ij mi hi deſipere uident᷑: qui ſe imiſcẽt ambitioni & auariciæ: q- bus potiſſimũ uitijs publici principatus redũdant omnes. Quæ em̃ requies illis dat᷑: qui alijs malũt: ꝗᷓ ſibi uiuere? Vt igit᷑ cætera omittã: quæ uel tyrãnida ſapiũt uel imperium: cupio ex te diſcere:ꝗ belle uales: & quæ tibi cum libris reli qua ſit familiaritas. Nã ego huiuſmodi ſtudijs ſi unꝗᷓ antea: tũ maxie hoc tꝑe delector. Vale ex Mediolano.iij. RKalẽ. Nouembres. M. cccc. xxXxXiiij. MMMMM NEFanciſcus Philelfus Ryriaco anconitano ſal. Eddita ſũt mibi quattuor pulcherrima epigrãmata: quæ nuꝑ ex Peloponeſo in italiã aduexiſti. His ego ſum ita delectatꝰ: ut nõ uerear te rogare:ne unꝗᷓ ceſſes ab iſtiuſmodi mercatura: quæ & ꝑutilis eè:& doctis omnibꝰp/ iucũda. Qcd aũt intelligere ex me petas:quid antiqui phi- loſo phi ſenſerint de partibꝰ animi: repetà paulo altiꝰ. Nã aliter eum partiti ſunt:qui ab italica philoſophia:aliter qui ab lonica fluxerunt. Duo em̃ eſſe philoſophiæ principia te arbitror nõ latere: alterum lonicũ: Aterũ italicũ. Pytbago⸗ ras igitur ſamius italicæ princeps philoſophiæ dupliciter animũ diuiſit: tum altius: tum propinquius ac dilucidius cũ primũ dixiſſet: duaſ eſſe animi ꝑtes:alterã rõnalẽ: alterã irrationabilẽ: deinde etiã alia ẽ uſus ſecũdo loco diniſione — cũ diceret animũ diſtribui in tris partes: quarum altera in ſe baberet rationẽ: altera uero quæ ea careret: diuidebat᷑ i duas btesduad una cõtineret Top evονο thymô: boc ẽ eo loco animoſitatẽ. Nam νμοοα thymos plura græce ſignificat: animoſitatem autẽ pro iracundia accipiebat. In altera autem parte Tnp éioòοaιαâρι epithymian. i. cupidita tem collocabat. At Democritus atqʒ Epicurus in ꝑtes du/ as animũ ſepararunt: poſuerũt em̃ rationẽ inbærentem ac fixã in Thorace: quæ uero pars rõne uacat: eã diſperſam eſſe noluerunt per omnem corporis concretionem:quam && νρIτσισ-16 ſyncriſin uocant. Quinetiam ea corpora: quæ ſenſu carent: Democritus uoluit aliqualis animi habere ꝑ/ ticipationẽ. Et hi quidẽ omẽs ex italica fuere philoſophia. At ſtoici:qui auctore Socrate ionicam profitetur philoſo/ phiam:cui principiũ dedit Thales mileſius: cõſtare bomi⸗/ nis animũ uoluerunt ex oc&to partibus. In ijs enim poſue- runt hos ſenſus quinq;: uiſum: anditũ: odoratũ: guſtum: ta/ cum: & ſextolloco partem uocalem: ſeptimo uero eã ab qua eſt ſemen. Octauã autẽ partem eam ſtatuerũt: quæ in/ telleca & rõne imperat omnibꝰ hiſce partibus ſeptẽ. Sed Plato Socratis auditor eadem eſt uſus tam primo ꝗᷓ ſecun/ do loco animi partitione: qua Pythagoram uſum didice/ rat. Nam & in partem habentẽ rõnem humanũ animũ di/ ſtribuerat & in partẽ: quæ eſſet rõnis expers. Rurſuſqʒ; eũ- dem ſeparauit animum in tris partes: utpote ꝗ mẽtẽ atq; rationem in capite collocarit: animoſitatẽ uero uigorẽq; iracundiæ: qui proprie eſt ipſe Iu0οα thymos: quem modo meminerã in corde:& cupiditatẽ quoq; ſubter præ cordia. Mens igitur ipſa:quæ prima eſt ea uis atq; ptãs ani mi quã græci Aup&εiâριdynamin uocant: in capite tanꝗᷓ in arce imperat: ut regina primæq; dignitatis: eſtq; contẽpla/ tiua. Nam ea parte & uigemus: & intelligimus: & ſapimꝰ. Sed altera uis animi ci Plato ſecundam tribuit dignitatẽ: ut eſt in pectore conſtituta: præſtat: ut agamus: quæ ip/ ſa mens atq;ʒ ratio imperarit. Vis autẽ illa: quã inferius poſi tã oſtendimus: præſtãtioribꝰ illis poteſtatibꝰ obtẽperat. Nec illud certe prætereundum reor: exiſtimaſſe Platonẽ perig peronm ll Uimſus telerri fleta polas uas vere lli⸗ eꝛt utpa iad necel noca llar mno⸗ wo gas ſen cu ex gie mor ert otm tibe V ae Veri l N Aterain ldebꝛt obhoc ? igrece edat. ln cupikit ptesd ntemae perſin ngum 1gur erep pbia. lolo⸗ otni oſue, ete dei i gorid te, del ſſeann didce/ müchy⸗ ſge⸗ te igoreg : quen bterpie chii tN1 tepla ſpinc⸗ ntate nie / ispol atone ciderit: . Er omnis artus animum meare corpuſq; uniuerſum: atq; ngillatim per membra oĩia tanꝗᷓ per inſtrumenta quædã uim ſuam uirtutẽq; oſtendere. Præterea ad eundẽ animũ referri oia: quæcunq; occurrũt ſenſibus. Quæ aũt a ſenſibꝰ referuntur: eſſe alia atq; alia. At Ariſtoteles Platonis diſci pulus:illum em̃ annos uiginti audierat: ac princeps ſectæ peripateticæ in haſce partis animum ſecuit. Eas enim eſſe duas dicebat:quarũ altera uolebat rõnem cõtineri:alterã uero uacare rõne. Rurſus aũt quæ haberet in ſeſe rationẽ illã quoq; in duas diuidi ꝑtis: quarũ altera ita cõtẽplemur ea quæ ſunt:quo ad ipſa principia ſec? habere nõ poſſunt: ut parte altera: ea contẽplamur: quæ habere aliter poſſũt: cũ ad ea quæ alia ſũt genere: partes quoq; aliæ ſint genere neceſſe ẽ. Alterã uero harũ partium Ariſtoteles ſciẽtificã uocat:alterã ratiocinatiuã: cũ rõcinari aliud nihil ſit:q̃ᷓ con- ſultare. De ijs em̃ quæ habere aliter poſſunt: conſultat ne/ mo.Sedẽ uero mentis atq; rõnis in cordis penetralibꝰeſſe uoluit.Ad hanc aũt mẽtẽ Ariſtoteles docet ea referri oĩa: quæ ſinguli ſenſus nunciãt: ab eadẽ de ijs fieri iudiciũ:quæ ſentiuntur: atqʒ examinari cuiuſmodi ea ſint: quæ uarie oc/ currunt ſenſibus. At ea in parte: quæ ſua natura rationis ẽ expers:appetitum Ariſtoteles poſuit:qui ſi a ratione ſe re gi gubernariqʒ patiat᷑:multarũ eſt uirtutũ capax:earumq; moralium. Nam mores huius partis ſunt qualitates. Sin a perturbationibꝰ auertat᷑:diſtrahaturq;:fit officina uiciorũ omniũ.Et bæc ſunt ſane: quæ mibi hoc tẽpore de animi ꝑ/ tibus occurrebãt. Cũ plus ocij dabit᷑:longior tecum ero- Vale.Ex mediolano pridie Cał.Nouẽ.M.cccc.xxx xiiij. –— (EFranciſcus Philelfus Franciſco barbaro ſal. Dhortatio tua mihi maiorẽ in modũ ꝓbari debet: tpote quæ ab optio aĩio manat: meiq; amãtiſſimo. Veꝶ qui mare ingreſſus in uæbemẽtioris fluctꝰin/ 6 quo uelit: ſed quo ingruestiũ uentoꝶ flaiꝰ tra/ xerint: nauigare cogitur: uel inuitus. Itaq; ex tẽpore con/ ſilium capiat᷑:neceſſe ẽ. Vale.Ex Mediolano pridie Calẽ. Nouembres. M. cccc. xxxxiiij. . CF ranciſcus Philelfus Normano albi gio ſal. IV me obtundlis litteris tuis. Quare mihi iraſci non Ntis:quæ præ ſtari non poſſunt. Prudentius tibi con ſulueris:ſi pris uiri grauiſſimi ſapiẽtiſſimiq; malueris: ꝗᷓ tuo uti cõſilio. Neſcio tibi aſſentari mi Normane. Homo ſum libero ĩgenio. Aſhil ſimulati præ me fero. Dum tibi mauis — Franciſcus Philelfus Rainaldo Albigio Vto iampridem te uelab uſq; Florẽtia: cum apud uos agerem: cognouiſſe haud obſcure eo me eſſe ĩigenio: ut uerbis paſcere didicerim neminẽ: illoſq; pridie Kal. Nouembres M. cccc. xxxxiiiſ. tiis ſpe:nihil hic eſſe uideo: quod faciat in rem tuam. Rem paucis tenes. Aliunde tibi conſulas: oportet. Nec uelime: tibi perſuadeas me tua cauſa laborẽ ullum aut fugere: aut fugiſſe. Sed ita res habet: Vale ex Mediolano pridie Kal. Nouembres. M. cccc. xxXXτι⅓–.e . Fanciſcus Philelfus ſal. dicit plu. nio Petrucio equiti aurato. Tplurimiſaciam amorem tuum: ingratus ſim. Intel/ ligo enim ex proximis tuis litteris: quod tamẽ du/ Bbpiꝛaui nunꝗᷓ: me tibi eſſe cariſſimum. Quod autem me bottaris animum inducam: ac ſi opus eſt: cogam: ut ad uos redeam. Quod ſi facere decreuero: te operam datu- rum polliceris: ut apud uos ſim & qᷓcommodiſſime ꝗbo/ norificentiſſime. Hortaris tu quidem & amice & perbeni gne. Atq; babeo tibi gratias:qui liberaliſſimi amici funga/ ris munere. Cæterum non mihi licet ullam accipere con- ditionem u'maximam. Nam humaniſſimus hbie princeps ita me tractat: ut nulla mibi relinquat᷑ querendi cauſa. Itadc; rogo te: ne moleſte feras: ſi rationem habeo: tum conſtan- tiæ: tum dignitatis meæ. Vale. Et uirum optimum: Gynũ bellantem nomine meo ſaluere iube. Ex Mediolano pri⸗ die Kal. Nouembres. M. cccc. xXXXiij: . .. Franci. Philel.ſal.di.plu. Frãciſco Scalamõti eꝗti aurato Anto/ debes: ſi minus ſæpe tibireſpondeo. Nam ea pe/ qᷓ patri obſequi: omnibus es ridiculo. Vale ex Mediolano onge minus: qui mihi iure ſunt diligedi. Itaq; ne inani ala- Koc ſem (ar Es.Nn an⸗ mun ſſor le X Atiha Bi de prætura Mediolanenſi apud bunc nobiliſſi- teapen mum principem amice & accurate: feciq;: intelli- tbicnn geret: & qui eſſes: & quanti faciundus. Non difti- ituo cuſter Feſnaden paſſus eſt. Delectatur enim uiris do/ raim Rtis clariſſimiſq; ingenijs. Itaq; nobis ſpem dedit nõ uulga- imas rem. luſſit enim nomen tuum referri in commentarios. elm Quantum mihi uideor intelligere: noſter breui futurus es. Interim ea para :meditare: cogita: quæ noſtro huic ma⸗ gnanimo principi nolubtatt tibi uero futura ſint hono/ ri. Et ut magis armatus ſis: delectatur bicprinceps ijs ho- cl minibus: qui quemadmodum tu: aſtra ſapere uidentur: ele ſi forſan quicꝗᷓ ſapiunt aſtrorum potius ꝗ́ raſtrorum. Va/ bg le. Ex Mediolano pridie kalen. Nouembres. M. cccc. em Franciſcus Phbilelfus Rainaldo albigio dlimm elguiti aurato ſal. .ll teaut Væ mihi ſit ſententia dere ueſtra Rainalde albigi ſeke. A dicam ſane haud obſcure. Nimiam uideo in uobis omnibus uiris optimatibus negligentiam: qui tanꝗᷓ ſperetis ſecunda omnia uobis dormitantibus pro ueſtra uoluntate optatiſq; euẽtura: nullo utimini :non modo cõ⸗ el⸗ ſenſu inter uos: ſed ne conſilio quidem. Nam quem exiſti⸗ du metis rebꝰ ueſtris affuturum: ſi uobiſipſis uos defueritis? gtem Et uigilandum eſt: mihi crede: & paranda omnia: quantũ td in uobis ſit:quæ ad uictoriam ſpectant: Atq; ut uno uerbo duu⸗ omnia perſtringam: nibil eorum faciundum eſt: quæ fa ci⸗ Kip tis: ponite ante oculos inimicos ueſtros uloſq; in obeũdis erbei negocijs imitamini. Id ſi feceritis: breui futurum ſp ero: ut 4 Gepatriam teterrima oppreſſam ſeruitute in priſtinam li⸗ eenn⸗ bertatem dignitatemq; uendicetis: & uobiſipſis per ꝗᷓopti- Aekete me conſulati s. Quod ſi ſecus feceritis: & illi male: & uobis iſen omnib⸗ miſerrime ꝓſpicietis. Vale. Ex Mediolano pridie Ur⸗ Kal. Nouembres. M. ccc, xxxxliij. 6 Eranciſci Philelfi Epiſtolarum Liber Sextus r elfus Vladiſlao Hungarie Re “ giſalut em plurimam dicit. . i . 4 ne a quibuſdam exiſtimarer imprudæetior: galẽ magnitudinẽ præ ſe ferunt. Nam qui ad decus & glo- riam natus: altus: educatus oĩa ſupra hominẽ & mediteris & moliaris & facias: nunꝗᷓ poſſis: ut opinor:ullis meis uel monitis: uel adhortationibus quaſi equus Lydus in cam/ pum ad ſplendidiſſimæ laudis curſum uæbementius inci- tari.Sed ego certe neq; te moneo admirabili ꝓprudẽtia pri/ cipem:nec adhortator accedo: qñquidẽ ultro pro diuina benignitate ad ſummi honoris calce qui humanæ fœlicita tis & teſtimoniũ eſt & præmiũ: u'eas: uel ꝑuenias potius. Quid em̃ per imortalẽ deum aut pulchrius ad bumanæ: aut fructuoſius ad diuinæ gloriæ gradum tibi contingere potuiſſet: ꝗqᷓ qc ipſa dies & deus obtulit præclarã de Tur- cis uictoriam gente barbara & imani? Qui patricis relictis auitiſq; gurguſtijs ubi ſeſe per omnẽ turpitudinis fœdita / tem dies nocteſq; polluerent: horrentibus illis Caucaſi ua/ ſtiſq; rupibus tamdiu ac multum in uniuerſum prope ter- rarum orbẽ ſunt aduerſus chriſti nomẽ per omne ludibri- um & contumeliam debacchati. Quas em̃ ciuitates: quos populos:quas deniqʒ remotiſſimas nationes quiſqᷓ afferat: quæ turcorũ ĩmanitatẽ obſcoœnaq; flagitia per omne ſcele rum omniũ genus minus uel tulerint:uel pertulerint? Ob⸗ dormierat neſcio quo pacto excelſum illud & inuictũ ro/ bur uirtuſqʒ Chriſtiana. Ac tantus terror uniuerſas mẽtes inuaſerat: ut etiam ſine prœlio uinceremur: & quicꝗd eru- beſcendi hoſtis libidini aut furori collibuiſſet: non pati ſo lum:ſed perpeti quoq; poſſe uideremur. Ob tem porũ ca/ lamitas miſerabiliſq; foxtuna. Ad tantũ miſeriarũ deuentũ erat: ut ignobile illud atq; agreſte Turcorũ uulgus ex bu/ millimis paſtoribus ac famellicis & fugitiuis ſcytharũ ſer- uis longe lateq; in populos Chriſtianos & reges imperita- rent:indieſqʒ magis atq; magis ita ſuũ propagarent ĩperiũ: — Go te rex Vladiſlae cũ adire ſcribẽdo inſti tuiſſem: nõ poteram equidẽ nõ ſubuereri: quippe qui dicturi uiderẽtur non eſſe mei neq; muneris: nec etiã dignitatiſ ad ea ſum- mum regẽ adhortari:quæ uel imprimis re- Utiam noͤabl .tosi ſueuit ſogar Gi wd gas n nea/ cem kehe nlgn oper dcol N or tan ſue ſte⸗ tem tbu tlllit hu ſtun me del⸗ aul⸗ gre M c pi⸗ chei U te dinſti⸗ erer: kior emei lum, niste⸗ & o⸗ tenn bel (om/ nay oi na ta s. ax. cre ia t ſua⸗ et⸗ br⸗ n5 rat cele 10 5 Aes ‚H ſo⸗ c/ ntiB hu⸗ e⸗ ta⸗ rii: ut iam uix ſexaginta milia paſſuũ abeſſent ab Italia. Itaq; nõ abſurde fortaſſis audaciſſimꝰ iſte & petulãtiſſimꝰ amo⸗ ratus iactare uino obrutꝰ inter capaciſſima illa pocula con- ſueuit ſe tẽplo ſanctiſſimo diui Petri ꝓpediem pro ſtabu/ lo ganeoq; uſuꝶ. Cõſiderabat em̃ latro callidus ac peſtifer Chriſtianos principes:qui & auctoritate ualerẽt & uiribꝰ: mutuis inter ſe odijs atq; diſcordijs laborare:cõtẽdere:di/ gladiari: alios uero præter quæſtũ curare nibil: nonnullos ignauia corripi:negligentia plures detẽtos intercipi. Inter uas ille noſtras calamitates iactabũdus atq; exultans nõ deſt perabat breui futurũ: qe; ſecũ ipſe per omne facinus ac nequiciã aio uolutaſſet.Sed noluit certe dñs deſerere tan dem ſuũ gregẽ efferatis rapaciũ luporũ morſibꝰ tam miſe-/ re laniãdũ.Audiuit fideliũ fletꝰ. Vt clæmẽs:miſericors: be nignus:nõ ſolũ ærũnas leuare: ſed extremã oĩno præſtare opem auxiliumq; afferre dignatus eſt. Quare ſuos in te oculos coniecit. Tua eſt præclara indole delectatus. Dile/ xit probitatem uitæq; ſanctimoniam. Te unũ delegit ex omnibus Chriſtianis principibus:qui ſuum populũ ꝓſtra/ tum erigeres: ſuſtineres: tuereris: qui impuriſſimos hoſtes ſuos trepidos tandem palantiſq; auerteres: fugares: pro/ ſterneres:cõprimeres:interimeres:qui in omnęe poſterita tem per imortalem nominis ſplendorem te omnibus gẽ/ tibus admirandum redderes. Quæ quidẽ ipſa rex præſtãa/ tiſſime cãũ mecũ ipſe cogitarem: uideremq; maximis tuis laudatiſſimiſq; conatibus tam tẽpeſtiue atq; ſalutifere chri ſtum optimũ maximũ proſpexiſſe:non potui equidem ꝓ mea erga te fide ſingulariq; obſeruãtia nõ gratulari u'tuæ uel chriſtianæ fœlicitati: quo tuo ductu tuiſq; ſecũdiſſimis auſpitijs ea futura ſit: cui non modo accidere aduerſi nihil quæat:ſed cũcta potius aſtatim bona curriculo contingãt. Mihi uero pluri lætor: quẽ ſuꝑnus rerũ omniũ imperator & conditor tuorũ parentũ regalibꝰ Ilis ac ſanctiſſimis nu/ ptijs iccirco uoluit intereſſe: quo te in de natũ ad cõmunẽz chriſtianæ reipublicæ libertatẽ ac dec? aut coram intueri aut ſaltẽ & crebro & uno:& eodem omnium ſermone tuas res clariſſime geſtas audire atq; gaudere aliqi icertt. No⸗ uit em̃ uel lulanꝰ iſte innocens ac ſanctus uir uiuẽtis huius Chriſti Apoſtolus: ſic em iure appellare licet ſummũ pon/ tificẽ Eugeniũ: qua tẽpeſtate orator ſum miſſus ab impera tore Cõſtãtinopolitano loanne Palæologo ad Romano/ rum imperato re igſenunai ueniſſe etiam me inuitatum ad nuptias. Et quod incredibile mea cum uoluptate in mẽ tem redit: id uidi per ſomnũ prima illa nuptiarũ nocte: qg hunc uigilans loquor. Videre enim uidebar dormiẽs pul/ cherrimũ quoddam aſtrum ſole etia m ipſo longe maius atq;ʒ illuſtrius: quod cælitus delapſum in regiæ iſtiꝰ ueſtræ eminẽtiore culmine conſediſſet: unde circunquaq; emiſ/⸗ ſis ſplendidioribus radijs ubi altius ſeſe luce mirabili ſuſtu liſſet:incredibili celeritate in Macedonicũ primo: deinde in Myſum Olympum: uniuerſamq; Aſyam peruadere fe- ſtinaret: ac tantũ undiq; fulgorẽ effunderet: ut æque ſolẽ: atq;ʒ ille lunam ſua præſentia obſcuraret. Aliaq; permulta widere ſum uiſus: quæ curioſiore narratione perſequi non licet. Sed q& ad rẽ attinet: reuelaſti ꝓfecto mihi tu rex flo/ rentiſſime ingentibus tuis cœptis ſplendidiſſimiſq; uirtuti bus meã omnẽ tam longinqui ſomnij ueritatẽ: docuiſtiq; haud fruſtra ſomnia uelimitti:uel emitti. Nam ſeu diuino iuſſu quodam reuelent᷑ extrinſecus dormientibus nobis: quæ aliqñ futura ſunt: ſiue ea ſit hbumani animi naturaatq; uis: ut tũ maxime uigeat: ſapiat:intelligat:cũ ſenſibꝰcorpo ris ſomno ſeruientibus ac pene uinctis: ſe ipſe ueluti ſolu⸗ tus in libertatẽ uendicat: & tanꝗ per rariore corporis ne/ bulam illa quæq; cernere iã incipit: quæ perſpicua olim &ι luce omni lucidiora ei futura ſũt. Quæ quidẽ res ſicui for/ taſſe dubia ſit: mibi ſane eſſe nullo modo poſſit: cui re ipſa ſomniũ omne iam aperit᷑. Tu em rex Vladiſlaemuptialis illius aſtri imaginẽ repræſentas. Tu ueluti cælitꝰ miſſus es qui & Iſtro iam ꝓ diuina cõmiſeratione: & uniuerſa Thra- cia helleſpõtoq; ſuperato ꝗprimũ ſis ꝑ illuſtrem perditiſſi/ morum boſtium cladem atq; internicium in Myſiam illam Turcorũq; emporiũ purſam ꝑuẽturꝰ. Tu non diu poſt:ut ſpero: ægyptijs Syriſq; oppreſſis: patefacies cũctis chriſti ſidelibus ſanctã ciuitatẽ. Lu quaſi nouus aliquis Alexan- — Aex fupen gier Vexs — barde goat tiar We Pu ten gei met Ut (l un u u Shmius lpone npera mnan/ tadum teinme ſtenge lesp⸗ mais neſtre emi⸗ Au nde ſe⸗ Ner wulta cinon erko Uirtoti auiltig diuno nobis: gatch orpo⸗ ſou⸗ esne/ m& ifo elpli tials s es Thbra⸗ itil⸗ Mam ſteut riti XA/ der ad Gangẽ uſq; uład illos potius uſq; Gangaridas quos Alexandro metui fuiſſe legimus: cum tua ſempiterna glo ria penetrabis. Nam quid ego te Alexandro comparem: ui omni uirtute illo ſis & melior & ingentior? Quanꝗᷓ em̃ lexander cũ primũ arma cœpit mouere non in hoſtes ð& barbaros: ſed in amicos & græcos: eandẽ ætatem ageret: qua nunc tu es:annos em uiginti natus erat: llũ tamen ui⸗ tia p ermulta comitabantur: te uero uirtutes plures. Erat Alexander ebrius: Vladiſlaus ſobrius. Impudicus ille: Tu pudiciſſimus ac plane temperans. Agebat Alexander oĩa temere: Tu conſulto oĩa & prudenter: Vtebar ille ad res gerẽdas audacia duce & iracundia: Tu fortitudine & clæ mentia. Præbebat ille ſeſe uel in amicos iniuſtum: Tu neq; in tuos nec in alienos quicꝗᷓ ul agis uel meditaris ſine iuſti/ cia. Ille ingra titudini ſæpenumero ſe fecit obnoxium: Tu unus omnium es gratiſſimus. Quod ſi Alexãder infinitis flagitijs atq; ſceleribus inquinatus totam prope Aſiam ne multo quidem cum milite ſubiugauit: quid de tot tuis tan- tiſq; uirtutibus ſperãdũ fuerit: qui nulli uel libidini: uel ani⸗ miimpotentiæ ſeruias ſiſq; innocentiſſimus? Præſertim cũ ad florentẽ firmiſſimũq; exercitũ Chriſtũ habeas tecũ Pbusgnatore atqʒ uexilliferũ. Et quibꝰ cũ tibi pugnãdũ ẽ? Nũ aduerſus gallos:aut Britãnos? an aduerſus præpoten/ tes atqʒ inuictos italiæ populos? Sane aduerſus Turcos: aduerſus paſtores & fugitiuos: ꝗ nullo iuſto Marte oĩia ꝑ latrocinia furtaqʒ moliũt᷑. Nihilo tñ minꝰ barbara iſta atq; abiecta natio cõtẽnẽda oĩo nõ ẽ: ſed curãda oĩia diligeter. Nã ut ait poeta: Et neglecta ſolẽt incẽdia ſumere uires.Id qcx cũ in alijs qᷓ plurimis ueꝶ eẽ aĩaduertimꝰ: tũ ĩ re turco/ rũ ĩprimis. Cũ em diutiꝰ iſti cõtẽnũt᷑: ꝓ nihiloq; babẽt᷑ boſ phorũ urbẽ ad helleſpõtũ ipſiꝰ etiã luſtiniani imꝑatoris tẽ poribꝰ clãdeſtinis latrocinijs duce latronũ Bochamo coœ⸗ perũt diruperũtq;.Et cũ mox fugati ſeſe intra caucaſi cau/ tes recepiſſent:rurſus Heraclio imperante emerſerunt in Perſida: unde Machometum perditorum omnium perdi tiſſimum atq; nequiſſimũ: cuius nũc impiam ſectam ob ne/ quiciarum illecebras maxime omniũ amplectãtur latroci- nãtẽ illã eiſdẽ latrões artibꝰturpit᷑ expulerũt. Indeq; fem ẽ — ut ſenſim atq; paulatim ꝓgredientes ꝛ:ꝛdum neminẽ pinde atq; cõtempti repugnante offendũt: in intimis hadriatici ſinus regionibꝰ cõſederint:late oĩa longeq; turbãtes:præ/ dantes: populantes: uſq; adeo chriſtianorũ principũ uirt⸗ obdormierat: elanguerat: contabuerat.ltaq; diuina quadã prouidentia factũ reor:ut in tatis humanarũ mentiũ tene/ bris ipſe in lucẽ ueneris ad ſalutẽ & lucẽ chriſtianoꝶ. Qua re ꝑge:ut facis: Vladiſlae rex fortiſſime. Vtere tãto & tam grandi bono:quod tibi cælum oſtendit & ſydera. Permul/ ta iam de Turcis in hanc diẽ ſplendidiſſimaq; trophæa ſta tuiſti. Iã tota metuit te barbaria atq; contremiſcit. Quicꝗd habebant aut roboris aut ſpei impuriſſimi hoſtes oẽs noĩs Chriſtiani:id omne in latrocinijs inſidijſq; turcoꝶ colloca/ rant. Horum autem tot milibꝰ per tot tamq; diuerſa proœ/ lia abs te nuper interemptis: quid reliquũ ſeu uirium ſiue fidaciæ ſit aut turcis: aut cæteris iufidelibus: quem latere poſſit:eſſe certe arbitror neminem. Mirũ profecto ẽ quan tam de tua animi magnitudine inauditaq; conſtantia apd Chriſtianos omnis & ſpem:&& fiduciam concitaueris. Iam de trophæis: quæ uocant: nullus ſermo: nulla mẽtio ẽ. Ex tremum illum optatumq; triumphum quotidie omnes expectant: per quem liceat cunctis impune ac ſecure non ægyptũ & palæſtinã ſolum: uerumetiam uiſere locos om/ nis ac gentes: ad quas olim uox euangelica ꝑuenerit. Itaq; uniuerſi populi regeſq; chriſtiani pro tua incolumitate at/ q; uictoria deum orant: & unus omniũ maxime chriſtianiſ/ ſimus princeps meus Philippus Maria anglus: ꝗ te digni/ tatis & amplitudinis gradu nõ ſecꝰ ꝓfecto ꝗᷓ patrem & co/ lit & uenerat᷑: ſed amoris charitatiſq; affectu æque atq; fili/ um carum habet & periucundũ. Qua hunc uoluptate affi- ci exiſtimes: quotiens audit ſuis de te optatis reſpondere fortunam? lta mediuſfidius delectatur ac geſtit rebus tuis omnibus proſpere geſtis: ut nibil apud eum lætius incre/ breſcere poſſe putem. Te regum ſydus appellat. Te chri/ ſtianæ reip.propuguaculum nominat. Te chriſti uocat & ultorem & lumen. Quot quotidie pro te preces ad deum babet? Quã aſſiduis ſupplicationibus: illiſq; pientiſſimis — pter obret auil ſttat labo⸗ vi lino . im⸗ 0 tu ſe⸗ utu el ſeri hri Q ℳ. — el dli⸗ — = — — e 4 epinge criatic Eppre⸗ Püuirt nancdi llätete/ C otm Demml, beiſti ncge loci- pre⸗ ſine Aere eaun in tske oelv omnes enoni vom/ taq; te at/ ianch cigni 1‚ tfH elh⸗ ere Gtais are/ ch eum lmas t Hς pꝓ te uno huius principis iuſſu templa oĩa celebrant᷑. Quã obrem cum & deo te rex Vladiſlae intelligis hominibuſqʒ; cariſſimum:cum in te uno chriſtianorum omniũ ſalutẽ cõ/ ſtitutam eſſe animaduertis: tuum fuerit: ut quarũ rerum labores ac diſcrimina maxima cũ tua ingenti laude ſuſce/ piſti:earũ pulcherrimã palmã expectatũq; triũphũ ne re/ linquas. Quin age adiutore atq; duce Chriſto leſu inuade impiam illam teterrimãq; barbariã. Tibiq; perſuade non minorem tibi operam dandam eſſe:ut ratio tua pugnandi olĩs cum diuina uoluntate conueniat:ꝗᷓ ut exercitus omnis tuꝰ & ordinẽ obſeruet & modũ. Nã cæleſtẽ opem fruſtra fieri uidemus: quã humana actio aſpernet᷑. Itaq; nõ modo ut uincas:tibi coſiderandũ eſt:ſed quomõ uincas:cum ijs euẽtus maxie ſit in laude: quẽ optima cõſultatio anteceſ/ ſerit. Vale rex inuictiſſime.Ex Mediolano Nonis Nouẽ, pribꝰ. M. cccc. xxxXxiiij. ranciſcus Philelfus Petro candido — leuco decembri ſanitatem. Niter maxia innumerabiliaq; mala:qu æ triſtis indi gdia præ ſe fert:id eẽ boni aiaduerto:qc; nemini ma/ gis nocet ꝗᷓ ſibi.Itaq; tua te torqueri inſania nõ mo/ leſte fero: Vale & aliquando reſipiſce. Ex Mediolano. v. idus Februarias. M. cccc. xxX . H Francilſ. Philel. Antonio Raudenſitheologo ſal. Vo ſignificato accipi cõueniat quotuſꝗſq;: &inon q IꝗQdubito noſſe te:tñ quoniã id a me regqris: paucis ac cipe.ldẽ ſignificare puto quotuſquiſqʒ in ſingulari numero:quod nomẽ numerale quot. Vt quotuſquiſq; eſt ui aliter ſentiat: pro eo quod dicimus:quot ſunt qui aliter ſentiant. Nam qui dicũt quotuſquiſqʒ idem ſignificare q aliquis: uæbementer errant: id quod ex Cicerone omniq; uetuſtate licet intelligi. Vale Medtolan ex ædibꝰ noſtris idibus Nouembribus. M. cccc. xxX. ¶ Frãciſ. Philelfus Aloyſio crotto ducali ſecretario ſal. Lacuiſſe plurimũ hũaniſſimo noſtro pricipi epiſto lã illã ad regẽ Hũgariæ Vladiſlaũ uæbement᷑ gau/ deo. Quod aũt eius noĩe me hortaris: ad Philippũ ducem Burgundiæ ut ſcribam: qprimũ effectũ dabo. Va⸗ le Mediolani ex ædibꝰ noſtris. xv. Kal.Ianuarias. M. cccc. § Philelfte ₰ Franciſcu N te das ocio Cat toni ſacco ac iurecõ.ſal. ce. Ac facis tu quidẽ ò minis natura uita ocioſa & ineriti: cũ ille nobis de/ beat eẽ ꝓpriũ natura: ut ſemꝑ uel agamus aliquid: uł circa ueritatis perſpiciẽtiã uerſemur? Sed iam ad ea:quæ petis uenio. Quæris em quæ ratio platonẽ adduxerit: ut animi ſedem locarit in capite: cum eã eius auditor Ariſtoteles i cordis penetralibus eſſe uoluerit? Demõſtrãt mundũ ma/ themaci eſſe orbicularem: quæ quidẽ figura præſtat cæte ris figuris omnibus: cum bæc ſola ſuis partibus ſimilatur. Cunq; mundus circumferatur:eius quoq; partes circũfe⸗ runt᷑. Qua ratione ductus Plato uim mentis atq;ʒ rationis in capite eẽ uoluit.Is em ad totius mundi exemplum ani⸗- mum diſtribuit trifariã. Nã ut mũdi ſũmitatẽ ac etiã prin/ cipem:qui & gubernat & regit:& moderat omnia: cæle/ ſti inſigniuit domicilio: ita ſummam hominis partem: quæ caput eſt: menti rõniq; tribuit. Deinceps poſt cælũ perin/ de atq; in media regione angelos dæmonaſq; ſubiecit:qui pro cæleſtis regis ĩperio & agant: & exequant᷑ imperata oĩia. At hoĩes in terra poſuit: qui pareant: & impata obeãt. Ad quarũ rerũ imaginẽ tum quiddã in nobis: quod agen/ dis ſtudeat: collocauit in medio: tũ pubetenus atq;ʒ infra tertium illud poſuit genus:qc regitur: atq; adminiſtratur. Quæ quidem ultima hæc duo appetitus ſũt ſpecies: quas tñ rationi ipſi Plato docet naturaliter obedire.Et ita mens in capite præſidet: quã primã uim animi dignitatemq; eſſe uult & eã cõtẽ platiuam: qua intelligimus ac ſapimꝰ. Quæ uero ſecũdæ ẽ dignitatis:eã uim ita cõſtituit in pectore: ut per eã agamus:quæ iuſſa ſunt. Sed quæ uis tertia inferius eſt poſita: ea ſuperioribꝰ paret dignitattbꝰ.Animũ præter ea putat Plato ꝑ oĩs meare artus:& corpus uniuerſum:per mẽehraq; ſin gillatim tanꝗᷓ inſtrumenta uim ſuam trãſfunde re. Que autẽ ſenſibus occurrant: ut ſunt alia atq; alia: ea in prudẽter & bene. Quid em̃ eſt magis alienũ ab ho riES X4 W ſentiendo referri ad animũ oĩa. Vt igit᷑ paucis oĩa comple co Rar:Plato uim mentis atqʒ rõnis: quaſi principem locauit in cerebro. Lõgius enim abeſt ea pars orbori⸗ a colluuio W ne ac ſordibus.lracũdiæ uero animoſitatiſq; uæbemẽtiam d qui απ uocat ur a græcis in corde: at cupiditatẽ ſub / bo ter præcordia ſtatuit. Cuius quidem & ordinis & ſapien- Sche⸗ tiæ Virgilius familiaris noſter minime ignarus pulcherri- aa me cecinit in primo æneidos libro inquiens: Celſa ſedet et̃ æolus arce ſceptra tenẽs: mollitq; animos & tẽperat iras. mni At quare noĩatum deũ exiſtimẽ: & quæ ſit eius ſecũdum i priſcos illos philoſophos definitio: rurſus paucis accipe. Stoici qui ſũt grauiſſimi inter omnis philoſophos ò acutiſ . ſimi iudicati: diuinam ſubſtantiam ita definiunt. Diuina ſubſtantia eſt ſpiritus intelligilis igneus: qui forma carẽs: 8 tum in ea quæ uelit: mutat᷑: tũ rebus omnibus ſimul aſſimi⸗ 6 latur. Vt autem deus appellaret᷑: buiuſmodi cauſam inue ri⸗ nio. Cum ſydera ſuſpicerent homines: quæ & curſu uterẽ tur perpetuo: at currere dicit᷑ græce essin thein: eſſi eq; ea⸗ e dem in cauſa: ut ij contẽplerent᷑:id qꝗ dicit asueite e0/ rin: Iccirco cũ aſtra cætera: tũ maxime & ſolẽ && unã deos „ noĩauerũt:ꝗᷓꝗᷓ ſunt nonnulli: ꝗ deũ dictũ arbitrent᷑ AS5α H deos: quo noĩe timor ſignifiat᷑: qe deus ſcilicet timendus metuduſq; ſit: ijs uidelicet: qut ſunt aio deprauato: diui/ . nam ſubſtãtiã neq; uerent᷑: neqʒ uererant᷑: quippe quã eſſe . nullã putẽt. Ex quorũ numero te nõ eſſe exiſtimãdũ: quæ ſtiones tuæ dilucidum præbẽt argumentũ. Vale. Ex Me/ diolano idibus Februarijs. M. cccc. xXn.⁸ e t⸗ Franciſcus Philelfus ſal. di.plu.Fran ciſco barbaro Vem ego hac tẽpeſtate putẽ ex græcis hoibꝰgræcos cæteros doctrina eloquẽtiaq; præſtare: quæris a me . em pfacilẽ iudicatu. Honos alit artis. Cicero noſter inqt: oẽſq; incẽdimur ad ſtudia glia. Quẽ inquã honorẽ nũc pu u tes ape græcos ꝓpoſitũ bonis artipꝰ atq; diſciplinis in tan/ ; ta græciæ totiꝰ ĩiopia? Legi ad hippodromũ Cõſtãtinopoł tt in marmoreis ꝗbuſdã lapidibꝰ ſub pulcherrio illo obeliſco F. dauerſ quoſdã ad ptẽ ãteriorẽ obeliſci latios: ad poſteriorẽ e ãt græcos & utroſq; heroicos: & itẽ utroſq; admodũ ieptof . — LI 7 qui quantũ ex ijs poteſt intelligi: impreſſi atq; inſculpti in cogit pidibus illis fuerant Theodoſio ſeniore imperante:cui lren Arcadius atq; Honorius filij in regnum ſucceſſere. Quod Ae. ſi in ſecundiſſimis rebus illius orientalis imperij litteræ & bonæ artes negligebantur: quid nunc exiſtimãdum ſit in tanta græcorum calamitate & ſeruitute? Cæterum ut ad Nv Ot=A. αα quæſita reſpondeam: unus Theodorus gages mea ſen- tentia cæteris græcis omnibꝰ & litteris præſtat & eloquẽ et tia: non hac inquã libaniana garrulitate: ſed eloquentia illa LeELeg prilſca: qua & Demoſthenẽ: & Aeſchinem: & Lyſiã: cæte ti roſq; illos nobiliſſimos oratores uſos legimus. Eſt præte- eu rea uir grauis & bonus: ac plane dignus: quem diligas. Va coe le ex Mediolano pridie Kal. Martias. M. cccc. xxxxVi.,. ec Fran. Philel. Baueriæ philoſopho ac medico ſal. llin Ebes nõ eſſe oblitꝰ“: ꝗᷓ me ſemꝑ Boetij opera delecta Mu rint: cum in omni facultate atq; diſciplina: tũ ea ma/ xime:quæ ſcripſit in dialecticis: in quibꝰ ipſis mihi uiſus eſt — excelluiſſe plurimum. Quæ igitur noua tantus uir de Syl- ſ logiſmis cathegoricis byppotheticiſq; præcepta adinue- HD” nit: ea mibi excribi cupio.ltaq; a te peto:cõtendoq;ʒ: ut eo/ te rum librorum copiam facias mea cauſa eruditiſſimo atq; e diſertiſſimo iureconſulto Bornio ſalæ. Is enim librariũ ali- uaua quem parabit: qui huiuſmodi prouinciam ſit obiturus. Va i le ex Mediolano.iij.Nonas Martias.M.cccc.xxxxVi.- – (Granciſcus Philelfus Thomæ Senecæ ſal i ) Vod pudorẽ tuũ accuſes:nequaꝗᷓ ẽ opꝰ.Nã tam& ſi “ tuæ me litteræ Plurimu delectãt: delectaruntq; ſem/ per: quippe quæ ab homine erudito & ipſo quidem mei amantiſſimo proficiſcantur: tamen cum ſiles etiam: mi/- hi es cariſſimus. Scio em̃ te mecum nõ libenter ſilere neq; ſponte:ſed ob eam fortaſſe rem: quod uel locus aliquis: uel fortuna quæpiam ſcribere prohibuerit. Fuerunt autẽ rnunc mihi eo tuæ litterę ſuauiores: quo ſunt deſideratæ diutiꝰ. Quod uero cupis pro noſtræ amicitiæ munere im/ . mortalitatis nomini per nos commendari:id ꝗᷓꝗᷓ in te eſt: QCLuuius eruditio eſt illuſtris: faciam tamen quod petis nõ in/ uitus. Sed tu uelim interea loci de morte dũ nõ iĩiprudent olano. vij. Kal. Iunias. M. cccc. xxxXvi. VI cogitas: te uiuum eſſe memineris. Facitoq;: ne tuas prius ſarcinulas colligas: ꝗᷓ te uidero: nã uidebo te iucundiſſime Vale ex Mediolano Nonas Martias. M. cccc. xxxxvi. Franciſcus Philelfus Frauciſco ochæ ſal. rtholomæus catias nouarieſis iuriſcõſultꝰme nu per cõſuluit:quẽ idoneũ ipſe cenſerẽ:qui nouariẽ/ ſem adoleſcetiã bonis & litteris:& moribꝰinſtitue/ ret.Itaq; tu mihi continuo ueniſti in mentẽ. Audiuit uir il/ le de te libenter:petijtq;ʒ:qᷓprimũ curarem certior a te fie/ ri. Velles ne Nouariæ ludum aperire. Volũt enim ij ciues eiuſmodi uirum:qui & grammaticam ſimul & rhetoricam doceat publice. Tu igitur ſi rem probas:oſtẽde mihi pro/ pediem: quantum nũmorum tibi conſtitui uelis pro hu/- iuſmodi annuo munere. Vale.Ex Nediolano pridie kKalẽ. Maias.M.cccc.xxxxvi. N¶ Franciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. Vam illã orationẽ Iloanni caimo iampridẽ dediad te:qua de quid ego ſentiã:ſentio em̃ optime: ex ijs quæ antea tibi ſcripſi: debes intellexiſſe. Cupio cul tellos turcos: nõ qui a turcorũ officina in ltaliã nauigarint: ſed quos opifices genuẽſes turcos imitati fabricarint: fal- catos illos atq; ſubcuruos. Noſti: quos dicã: qualis ſcilicet iſtic emi: cum adeſſem. Mihi res tua cordi eſt:id qct breui: ut ſpero: liquido cognoſces. Vale ex Mediolano idibus Maijs.M.cccc.xxxxvi. Franciſcus Philelfus Petro Thomaſio philoſopho ac medico ſal. E quid rerũ mearũ lateat te hominẽ amiciſſimũ & uirũ optimũ:proxia nocte hora ſeptima morte mi/ bi ſublatꝰ eſt dilectiſſimus mihi filius Olympus fla- uius: qui mibi natus ex uxore ſecunda Vrſina hoſnaga ma trona pudiciſſima: adeoq; formoſa: ut horæoſyna dici poſ/ ſet:nõdum menſem nonũ implerateltaq; naturæ imbecil- litati cõſentiens: non poſſum non eſſe in luctu: præſertim qd ex omnibꝰ liberis meis erat is pulcherrimus: & præ ſe ferebat imaginẽ indolis cuſdam egregiæ. Vale. Ex Ueadi — Franciſcus Philel. Pallãti Strogæ eqti aurato ſal. Ix dici quæat:qᷓ me delectarint proximæ tuæ litte⸗ ræ. Nullũ. n. officiũ omiſiſti neq; boni uiri neq; ami * ci hbominis. Monuiſti & prudẽter & bene. Sequat eęqꝗuide cõſiliã tuũ. Moderaborq; mihi:&ſi non abſurde iã pilis excãdeſcebat. Is em ſum: qui iiuriam ferre poſſim: cõ/ tumeliam uero nullo pacto poſſim: nec etiam uelim. Nam iniuriam ferre prudentis hominis moderatiq; duco: cõtu/ meliam uero & ſtulti & fatui. Faciam igitur quod hortaris. T ibiq; uelim perſuadeas neminem omniũ amicorum eſſe hac tempeſtate te uno mihi cariorem. Vale. Ex Mediola- no. v. idus lanuarias. M. cccc. xxXXij. PFranciſcus Philelfus ſa Vpio oĩno uos uiſere ad reſurrectionẽ dominicã: uo & tuo reliquorũq; amicorum mutuo cõſpecto frui co loquioq;ʒ liceat: & certa honeſtatis lege quæ mibi iſtic negocia ſunt: cõponantur. Quare ſi me amas: da ope/ ram: tu tuta mibi ad uos pateat acceſſio: ne publicæ princi pum ſimultates: ſi quæ tandem eæ ſint inter ueſtram no/- ſtramq; rempublicam: priuato obſint officio. Præterea ut ſcis non minus ſum Venetus: ꝗᷓ Mediolanẽſis. Vtraq; em ciuitate donatu ſum. Vale ex Mediolano Kal. Februarias. M. cccc.xxxxXvij. . Franciſcus Philelfus ſal.plu.dicit Scæuæ Corti equiti aurato ac iureconſulto. Abellarium ad te in germaniã ꝓficiſcentẽ nõ ſum L paſſus ire uacuũ meis litteris. Ex quarũ delectatio/ ne potłris facile coniectare: quãta me priuaueris uolupta/ te: qe eidẽ tabellario Mediolanũ modo repetenti nullam ad me epiſtolam dederis. Et feciſti profecto pace tua dixe rim: inbumane & illiberaliter: quod cum ad alios ſcribe/ res: boĩis amiciſſimi ſis oblitus. Sed quo maior eſt beniuo/ lentia noſtra: eo fortaſſis exiſtimaſti magis licere tibi uti mecum ſiletio per litteras: præſertim in iſtis germaniæ ni-/ uibus: quarum frigore digiti quandoq; ſtupeant: ac rige⸗/ ſcant. Itaq; ignoſco excuſationi tuæ: modo iſta po ſthac uti nolis. Quare fac: ut erratum cumulatiſſime reſarcias: ope- l. di.pl. Bernardo Iuſtiniano. 0 ſott tio⸗ upta/ lam ð e/ uti ramq; des: ut alquid nouirep ortes in italiam tecũ: quod muſarum noſtraq; interſit. Non enim fieri poteſt: quin epiſcopus æneas uir do Grina: & eloquẽtia ſin gulari egre/ gium aliquid inuenerit in tot ac tam plenis puluerulen/ tis bibliothecis germaniæ. Vale. Ex mediolano pridie idꝰ Februarias: M. cccc. xxxxXViiſj. . LFranciſcus Philelfus Guiniforto Bargigio ctiureconſulto ſalutem. Vodad principem Marebionem ſcripſerim: non te latet. Quid autem ea in re decreuerit: noſſe cupio. Rogo igitur te ut quoniam non medocri/ ter noſtra intereſt: quæ ſit iſtius mens principis: ꝗprimum intelligere cures pro uirili parte : efficiaſq; ne diutius no/- bis expectandum ſit. Erit hoc mibi pergratum. Vale. Ex Mediolano idibus Februarijs. M. cecc. xxX1. Franciſcus Philelfus Antonio trebano ſalutem· æque tempeſtate noſtra atq; praxitelen apud pri/ Hfos memorãt copanue aut phidian aliquem & te diligit plurimum: & mihieſt cariſſimus. Itaq; a me petijt: ut te in familiaritatem beniuolentiamq; acciperem: quip/ pe qui mei ſtudioſiſſimus ſis. Cupere enim ſe non ſecus luos amicos omnis fieri meos atq; ipſe eſt. Quare ut & ho mini amiciſſimo & humanitatis officio ſatiffacerem: iccir⸗ Ntonius Florentinus fictor & excuſor egregius D 3 co baſce litteras ad te dedi: ut tibi perpetuo teſtes eſſent ſingularis dilectiõis erga te meæ. Vale. Ex Mediolano. iij- Kal. Martias. M. cccc. xxXi:. ranciſcus Philelfus ſal. di:plu. Petro Tho/ maſio philoſopho ac medico. NXpectabã quotidie tuas litteras: quibꝰde ijs omni⸗ bus fierẽ cumulatiſſime certior: quæ mea intereſſe cenſeres. Tamẽ cũ interim iſte nũciꝰ ad te iret: nò eum ſum paſſus meis litteris uacuum proficiſci. Te autem ut uel hac in re meo exemplo uti delis: etiã atq; etiam ro/ go. Vale. Ex Mediolano. iiij Ka. Martias. M. cccc. xxxxvij H ranciſcus Philelfus ſalutem dicit plu/ xiam Franciſco Barbaro⸗- ——— Eque tuam humanitatẽ laudo: atqʒ tabellariorũ ac/ cuſo uel negligentiã uel perfidiã in reddendis litte ris meis. Intelligo cauſam: quare nihil reſpõderis: cũ qui ficias & ꝗprimum:hoc erit mihi tam gratum: ut imortali/ bus benencijs me tibi obſtrictum fore profitear. Vale. Ex Mediolano.iiij. Cal. Martias.M.cccc.xxx xvij. Franciſcus Philelfus Bernardo luſtiniano ſal. Vanꝗᷓ minime futurũ dubitabam: quin abs te mibi litteræ ꝓpediẽ redderent᷑: tamẽ cũ exiſtimaſſem nequaꝗᷓ tibi fore ingratũ:ſi publicus tabellarius ali/ quid item litterarũ mearũ ad te deferret:ſcripſi rurſus:ea⸗ dem ſcilicet: quæ antea. Itaq; uelim cures: ut ad reſurrecti/ onẽ dominicã pateat mihi tutus ad uos acceſſus. Vale.Ex Mediolano.iiij.Cal.martias.M.cccc.xxxxvij. Franciſcus Philelfus Bornio ſalæ iurecõſulto ſal. Em mihi feceris admodũ gratã: ſi a doctiſſimo phi/ 1 loſopho ac medico Baueria Boetij cõmẽtarios in porphyrium & itẽ in Ariſtoteles prædicamẽta at/ q6 in eũ librũ:cui titulꝰ ẽ. spi pnpeide peri hermenias: tantiſper mutuabere:dũ excribãt᷑:id qdł fiet qᷓprimũ. Non em mutuũ peto fœneratoꝶ more:ut meũ fiat tuũ uel tuũ meũ:ſed ut cõmodet eos nobis cõmẽtarios: intra mẽſem enim redibunt Bononiã ad te:quo baueriæ noſtro reſtitu as. Vale ex Mediolano.iij. Cal. Martias. M. cccc.xxxxvij ranciſcus Philelfus Alberto Zancario ſal. eras tuis hiſce occluſas cõmuni amico & erudi-/ tiſſimo iureconſulto Bornio ſalæ reddito perꝗ̃ᷓ ce/ grrime: eũq; hortare:ut ſepoſitis paulo cõuiuijs ac muſicis hòmini amiciſſimo inſeruiat. Vale ex Mediolano pridie Cal. Martias.M.cccc.xxxxvij. Franciſcus Philelfus ſal. di.pl. Nicolao quinto Eccleſiæ romanæ pontifici maximo. —– Eſciam: ꝗd optati in uita mibi pater beatiſſime Ni olae quinte põtifex maxie: quid iucũdius cõtige e potuiſſet: ꝗqᷓ ꝙ diuĩa benignitate te ſacroſanctæ 4 leſſes reſpõſurus: ignorares. Reliquũ ẽ: ut qc tuis litteris ꝗamiciſſime polliceris ac recipis: & diligenter per/ S Kon blice g, gutta tinrat p faut reli let ken jne⸗ ſam Non tall getti erga nag Pre (N ſice tä pon cn Qui auie non ſer äſ de ade⸗ tinn nat ln 1 cte Wt W nosin etazt eniuis Non Atuü ſſem Aitu XXVI A eruc/ iij ceᷣ oac ſno — Romanæ eccleſiæ præfectũ didicerim. Iã tandẽ em̃ cũ pu/ blice: tũ priuatim eruditis oĩbus optimiſqʒ uiris tuo fauſto atq; fœlici ductu pulcherrime conſultũ & ad rem: & ad di/ gnitatẽ aĩiaduerto. Nam qui ſola uirtute:ingenijq; præſtã- tia:atq; doctrina incõparabili:& e loquẽtia ſingulari ad ſũ- mi pontificatꝰ maieſtatẽ ſublatus es: ꝓbitatis diſciplinæq; fautorẽ fore te: qui dubitet: eſſe puto neminẽ. Itaq; ut de reliquis cõticeſcam: nõ poſſum mibinõ uæbementiſſime lætari atq; gaudere:cũ memoria mecũ repeto ſupꝑiora illa tempora:iam em̃ anni prope uiginti præteriere: quibꝰ ab ineunte iuuenta uſq;: cũ Bononiæ primum docuiſſem: tua familiaritate:qui eandẽ ætatẽ ageres: ſuauiſſime uſus ſum. Non fieri em̃ poteſt: quin una cũ ætate ingens ac mirifica tua illa creuerit erga me charitas: quando quidẽ quoꝶ me gratia diligebas: ea nulla ex parte diminuta ſint. Nam mea erga te fides & incredibilis obſeruãtia acceſſionẽ indies magis magiſqʒ ſuſcepit: & ita ſuſcepit: ut nibil ad cumulũ præter ſolũ deſideriũ poſſit accedere.Etem qui pro uiribꝰ colit:nibil amplius in eam rem quæat: ꝗᷓ ſupra uires aut de ſiderare aut optare. Quare hoc unũ ẽ: qcł in tanta mea ac tã mirifica animi uoluptate: quã ex hac iſta tua ad ſummũ pontificatũ creatione cõcipio: me quodãmodo offendit: qc maiore aut pietate aut ueneratiõe te ꝓlequi nequeo. Quid em̃ uel audeã ſupra hominẽ:uel ſperẽ? Fruſtra uero quicꝗᷓ optare dementis eſt. In te igit᷑ amando colendocq;: non tã acceſſio a nobis eſt:qᷓ ſtabilitas cupienda. Hãc aute ſempiternã fore:tuæ ſanctitatis merita ni præſtiterint: nul- lũlcerte meũ præſtare poſſit ſtudiũ.Nã cũ permagna ſit fa ta & omni ex parte icomparabilis in dignitate diſparitas adeo:ut ſilitudo nulla poſſit adduci:eadem nunꝗᷓ ſit amici⸗- tia:ni tu:qui Chriſtũ ingeris in terris: Chriſtiquoq; huma⸗ nati ſecutus exemplũ: exiſto tuo excelſo atq; diuino ſolio in noſtrã humilitatẽ tuum cordis intutũ per ſuperiorẽ illã ac tuã animi mãſuetudinẽ ita demiſeris: ut ſeruata etiã illa mathematica (ut aiunt) inter plus minuſq; ꝓmeretes pro/ portione quadã me non minꝰ diligas:ꝗᷓ a me ipſe diligeris. Aoc em̃ ſi feceris:nõ ſolum ꝙ fucata gẽtiliũ: ſed ꝙ uera ðe LI indubitata æterni dei ſapientia præcipit: & ſimilẽ amiciti/ am noſtrã: & eandẽ oĩno: quæ fuerit: a d ultimã uitæ calcẽ conſeruabis. Et ne maximis occupationibꝰ tuis uelintẽp en- ſtiuior accedã:uel imꝑ ortunior:iam de his ſatis. Nam reli/ qua ſi ſanctiſſimus ille ſpiritus diui Nicolai Cardinalis Bo/ nonienſis tibi quondam patris dum erat in uiuis: nunc ue/ ro ſanctimoniæ tuæ filius: cui noſti me cariſſimum extitiſ- ſe: altioribꝰ melioribuſq; intentus obſequijs: ingerere me/ moriæ tuæ diſtulerit: ea quæ mea interfuerint: omnia tibi pater ampliſſimus mediolanẽſis Cardinalis: Henerica uer bis meis coram exponet. Bene in Chriſto ualeat ſanctitas tua: cui me etiã atqʒ; etiam cõmendo ac dedo. Ex Medio⸗ lano uigllia reſurrectiõis dominicæ. Anno a natali Chriſti/ ano. M. cccc. xxxxXVij. ¶ Fraciſ.Philel. loanni Tuſcanellæ aplico ſecretario ſa. ERatulor fortunæ tuæ mi Tuſcanella iuxta atq; uir/ tuti: qe locũ nactꝰes ornatiſſimũ apud Nicolaum uintũ pontificẽ maximũ. Qc aũt me inuitas in ro- bortatiões tuas: modo intelligã: ex teipſo ne loqueris: qck⸗ ad me ſeribis: am iuſſus a pontifice. Si me bac de re feceris certiorẽ: nõ obſcure aĩaduertã: quid me facere oporteat. Vale ex Mediolano idibus Iulijs. M. ccce:xxX́. Franciſ. Phi ſacco iurecõſulto ſal. meipſo cupis intelligere: quot annos ſim natꝰ. Nũ pore firmo robuſtoq;: aelit itelligere? Nã ferrũ ẽ: qe amãt: rra. Patit em̃ tabẽ eiuſmodi: ut huius uita diuturna eſſe nõ oſſit. Vxorẽ tñ tertiã ducere mihi nõ ẽ in aĩio. Vtcũq; tñ babet poſtulatio iſtatua: obſequar uoluntati tuæ. Natus equidem ipſe ſum anno a natali chriſtiano nona geſimooc tauo ſupra annũ tricenteſimũ ad milleſimũ: die quinto ac uigeſimo iulij: & id quidem mane circiter ortũ ſolis. Quo die litteras haſce ad te ſcripſi: meus natalis agehatur. Itac. manã curiã: tuũq; omne polliceris ſtudiũ: libẽter audio ad- id tibi ĩ mẽtẽ uenerit: nõ poſſum augurari: q ex fortaſſis ullã mibi paraueris uxorẽ: quæ ꝗᷓ ſum cor· ut eſt apud luuenalẽ. At mibi uxor ẽ: tam& ſi eã ægrotans ægrotationẽ: quã qc uæbementer doleo: nunꝗᷓ ſit eua fſu⸗ jaitiu nw frmiſl Colar ndlen — 4 ſitehe Ume Uentt cotce Nege ia.N tione Uitae MWeui (ute Pro pot noit mneh kals niact il P. besz ickk non de N õ R VI initium dedi quinquageſimo ætatis anno: ualitudine uſq; proſpera: & acerrimis ſenſibus pro diuina benignitate: ac Hirmiſſimo toto corpore. Vale mi dulciſſime Cato. Ex Me diolano ocauo Kaſñ. Auguſtas. Anno a Chriſti Natali die milleſimo quadringenteſimo quadrageſimoſeptimo. Erãciſ. Philel. ſal. di pl.loãni ferufino iurecõſulto. Vod me dolore poenæ cõficit:ac macerat:acerbiſ⸗ ſimũ tibi hæc litteræ & luctuoſiſſimũ afferãt nunci⸗ um. Proxima em̃ nocte:quæ idibꝰ auguſtis ſuccel/ ſit:hora ſecunda ſplendidiſſimũ illud principum decꝰ atq; lumen Philppus Maria Anglus Mediolanenſium dux: cũ uentris profluuio aliquot dies diſſoluerer᷑: naturæ deoq; Jconceſſit. Tota ciuitas eſt in flætibus: ſenioq; conficitur. Neq;ʒ quid cõſilij capiat:ſatis nouit. Tumultuaria ſunt om/ nia. Nam neq; auditũ fuerat adhuc tm principem ægrota/ tione detineri ulla: cum repente clamor ſublatus eſt eum uita exceſſiſſe. In hac tamen rerum omnium perturbatio/ ne uidentur omnes publicã libertatem appetere. Quid ſe cuturũ ſit: augurari neſcio. Væbhæementiſſimæ mibi uident procellæ tempeſtateſq; impendere: præſertim ꝙ boſtes potentiſſimi ſint in ipſis fere portis:& hic in tam repenti/ no infortunio paratũ ſit nibil. Ni deus ipſe ꝓuiderit:maxi- me fluctus naufragiaq; ſequẽt᷑. Vale ex Mediolano.xviij. Kal. Septembres. M. cccc. xXXHS'ij. l ¶ Franciſcus Philelfus ſal. di. plu. Ioanni Auriſpæ. On iniuria mihi rebuſq; meis metuis amiciſſime Auriſpa. Nam hic omnia ſunt turbulẽta. Poſt obi⸗ tum illius nobiliſſimi principis Philippi Mariæ: ꝗ unus iùre meritoq; potuit cum omni hominum memo⸗/ ria de gloria certare: mira hic facta ẽ mutatio in animis bu/ ius populi. Præter paucos ex ordine nobiliũ: ita ſunt om⸗/ nes adlaxam quãdã & diſſolutam libertatem incenſi atq; inflammati: ut nibil magis oderint: ꝙ unius Philippi illius nomen. Ego libentiſſime Romam concederem:ſi daretur abeundi facultas. Vale.Ex Mediolano Kal- Septembrib?y. M. cccc. xxxxVij. — HM ¶ Franciucus Philelfus Alberto Cancario ſal. m ij Reui ad te ibo Romã petiturꝰ: niſi ab ijs fuero ĩpe/ ditꝰ:q nouæ huic præſũt reipublicæ. Quas litteras tuis alligatas acceperis: cura ꝗdiligẽtiſſime redditũ iri. Nã id te facere mea plurimũ intereſt. Vale.Ex Medio lano.iij.idus Septembres. M. cccc. xxxxXVij. (Frãcil.Pbilel. Petro Thomaſio philoſopho ac medico ſal. . Vos duos bippocratis libros in latinũ cõuerti elo/ quiũ:alteꝶ de flatibꝰ: alteꝶ de paſſiõibꝰ corꝑis de/ di ad te: ut ꝓximis litteris petieras. Hos cũ legeris ꝓ tuo arbitratu: cura ut ad me re eãt. Scio em̃ nõ facies: ut mei qdã amici antebac apc uos cõſuerũt: ꝗ quos libros mutuo potius: ut uidet᷑: ꝗͥ comodato & ad conſtitutũ tem pus accepiſſent: ita uerterũt in uſum ſuũ: ut apud dñm ius nullũ relictũ uideat᷑. Sed hæc tecũ iocatus ſim. Noui enim bonitatem & integritatem animi tui. Vale ex Mediolano idibus Ocſtobribus. M. cccc. xXXX„..1́. =ðèßU ranciſcus Philelfus loanni lamolæ ſal. REte facis mi lamola: qg; nullũ tibi relinꝗs dubium. De muſis q quæris:tibi paucis reſpondi: utpoteꝗ Qlſſem minime ocioſus. Sunt qui muſas denoĩatas putẽt pinde atq; /ι νρα bomu uſas: præſunt enim orationi: una em utẽtes cõueniẽtia: quam pορ1âρ bar- moniã uocant:& ſimul canũt: & ſimultripudijs exercent᷑: nec unꝗᷓ inuicẽ ſeparãt᷑. Nã tamſi eaꝶ quæq; ſuã uim ba/ pet: ut alia in aſtronomia: alia in geometria: & alia ĩ alijs di/ ſciplinis: in unaquaq; tñ eaꝶ muſas oĩs iuenias. In Aſtrono mia em̃ atq; geometria facile reperias & carminũ & biſto/ riæ pulchritudinẽ atq; dignitatẽ. Et eodẽ modo in cæteris artibus & ſcientijs. At alij muſas nomẽ duxiſſe arbitrãtur a ισ=1 c; ut noſti: quærere ſignificat: quærendo enim diſciplinas adipiſcimur. Ob quã ipſã rẽ eas priſci nominũ inuetores muſas appellauere: qæ; artis ſint doctrinæq; præ bitrices Qc aũt loue illas dicãt memoriaq; natas: nil dicũt abſurde: cum oporteat uirum eruditum ac doctum intelli gestia memoriaq; uigere. Sed uis intellectiua a loue eſt: ut ſfreminiſcedi a memoria. Vale. Ex Mediolano pridie No/ nas Nouembres. M. cccc. xxxXX. x N. Franciſcus Philelfus Matthiolo peruſino 3 philoſopho ac medico ſal. fi V me negligẽtiæ uideris accuſare cũ nulla unꝗᷓ di/ ⸗ ligẽtia uti cõſueueris: niſi circa rẽ fortaſſe pecunia riã:cũ aliquẽ ægrotũ ſanãdũ acceperis: cui cũ ꝓmi 1 ſeris: receperis:ſpoponderiſq; futurum: ut intra octiduum H omni aduerſa ualitudine liberer in menſis traducis duos & amplius: uerbis Fomine hdanspecuaiſſcg emulgens. P Sed bæc tecũ iocatus ſim: cum tu ſerio facis oĩa quæ refe- 8 rantur ad quæſtum. Verũ hæc medicis uobis legitima ſãũt: ut uel celeriter hominẽ perimatis: uel ægrotatiòe diutur- na cõficiatis. Ratio ueſtra oĩs refert᷑ ad lucrum. Et accuſas men egigetireu unus omniũ ſis negligẽtiſſimꝰ. Vale ex Mediolano.xv. Kal. lanuarias. M. cccc. xxxXxvViſ. kranciſcus Philelfus lacobino ꝑpicheto ſall. (Vm ego tua cauſa Lactantiũ aliunde mutuat?: qu?— intra quindecim dies promiſiſti rediturũ ad dhmum. ℳ Tu eum codicẽ penes te habes iam prope annum . Faciſqʒ mihbi nõ medio crẽ iniuriã: cũ tua cauſa ludere uide CWor ui optimũ mihiq; amiciſſimũ. Prudẽtiꝰ tibi cõſulueris: 1 ſi Lactantiũ dederis ad me qᷓprimũ: ut eũ tãdem remittam , ad dominũ. Vale Mediolani ex ædibꝰ noſtris Kal.lanuari . as. M. ccec. xxXxXvViij. Franciſ. Philel.ſal. dicit pl. Antonio petrucio eqᷓti aurato Vam nouiſſimis litteris tuis mihi conditionẽ ꝓpo⸗/ R ſuiſti:quo redirẽ ad uos:ſi id mihi facere eſſet iam H integrũ: eã libẽter acciperem. Sed cũ ob alias mul/ tas rationes ea mihi uti non licet: tũ præcipue ob nouum huius reip.ſtatum:quo tẽpore nemo eſt ſuiiuris. Breui tñ futurum puto:ut tibi ex mea ſententia reſpondeam. Vale VEx Mediolano pridie idus lanuarias. M. Cccc. xXXνij. Franciſcus Philelfas Galeacio Cremenſi lal. Liunde mi Caleaci tibi conbile. Nam boc tempo⸗ re ꝗd aliud tibi conſulã: nibil habeo. Vale. Ex Me- diolano idibus lanuarijs. M. cccc. xxXXviij. I Franciſcus Philel. Catoni Sacco iurecõſulto ſall n ſcio ſane:ꝗd tibi ſim reſpõſurus ad ea: quæ multa N m iij H ſcripſiſti nõ amice minus ꝗᷓ iucunde:& pro tua conſuetu⸗ dine. Sed uides: ĩi quæ tempora inciderimꝰ. Itaq; ignoſce: tũ breuitati litterarũ: tumi etiã qd nõ liceat apertius loqui. Sed mittã aliquẽ ex meis ad te: ex quo mentẽ oẽm meaam cognoſces. Vale ex Medio. idibꝰ lanua M. cccc. xxXi. WðèWJ ranciſcus Philelfus ſalutẽ dicit pliu. Meſlarioni Cardinali nicæeno. Am Homerilliada: quã uir eruditiſſim* Theodo/ Q rus gages excripſit mihbi & eã quidẽ magna cũ im/ Jpenſa atq; ſumptu:facio tãti: ut ne Croœſi quidẽ in⸗ getibus illis admirabilibuſq; theſauris cuiꝗᷓ ſim ceſſurꝰ. Te auũt pater reuerẽdiſſime maiorẽ in modũ miror:qui me cũ ab uſq; Conſtantinopoli noris uel in publico diſcedi ludo: ubi poſt obitũ mei ſoceri Chyſoloræ fuimus apud Chry⸗ ſococem condiſcipuli:mores arbitreris eum ætate mutal- ſe. Vt qui unus omnium liberaliſſimus eſſe cenſerer: beni/ Sütnten illam cum auaricia commutarim. Donare didici . æpe permulta: at uendere nihil unquã: præſertim libros: quibus ſane precioſius nibil duco. At hunc Homeri codi⸗ cem tam carum habeo: tam iucundum: ut uix quicꝗᷓ in ui- ta magis.Itaq; ignoſce hac in re mihi. Siquid aliud tibi poſ/ ſim gratificari:iuſſeris nibil fruſtra. Vale ex Mediolano.x QCal. Februarias. M. cccc. xXXαiij. M — Franciſcus Philelfus Alberto ancario ſal. æ bic gerantur: neq; auſim: neq; debeo ſcribere tibi. Scis enim non decere incolam in aliena repu. eſſe curioſum. Omnis mea conſuetudo hoc tem/ pore eſt cum libris. Itaq; ſemotus a popularibus fluctibus: ne per eam naufragio: inſtitui tamdiu in huiuſmodi portu me continere: donec alicunde ſecũdus aliquis uentꝰ aſpi/ ret. Vtinam mihi liceret ad uos ire. Quod quoniam face/- re prohibeor: modice feram neceſſitatem. Vale ex Medi olano Cal. Februarijs, M. cccc. Xäπτυυιι... . R= ¶Franciſcus Philelfus Petro perleoui ſal. Vgaris tu quidem: eum negligẽtiam mihi obiſcis: quaſi tibi mores meiſint incogniti. Nam quẽ unum nidiſti unꝗᷓ ꝗᷓ me diligentiore? At quid uelis: ad , .„ etn⸗ te ſcribam in tanto rerum omnium turbine?ltaq; ſine me ſer. temporum habere rationem. Tibi 3 perſuade tuam rem i4 omnẽ nõ ſecus:atq; ipſius meam mi icordi eſſe. Vale ex m Mediolano.viij.Kal. Martias. M. cccc.xxxXVIſj. i⸗ ranciſcus Philelfus ſal.di.plu.Franciſco patricio. Wa ipſe in re tuo uelim uti officio: Galeaciꝰ Cremẽ ſis iſte: qui meas tibi litteras reddidit: diligenter co ram exponet. Tuus autem mibi animus explora- tiſſimus eſt. Amas em obſeruaſq; me egregie. Nec potes Ein oblitus eſſe: ꝗᷓ ego te ſemper dilexerim. Nam tua tum do/ e Qtrina: tum dicendi elegantia teſtimonium facit. Quod cũ ech ita lit: reli uum eſt: ut re ipſa intelligam: ꝗᷓ etiam boc tem⸗ o: pore tibi ſum cordi. Vale Ex Mediolano pridie Kaſ. Apri/ ⸗ les. M. cccc. xXxXXViiiſ. ä nl — EFranciſcus Pbilelfus Auguſtino dato ſalł. 4 Ccipies ex Galeacio iſto Cremenſi: qui meas per/ dc ytulit ad te litteras :quæ uelim abs te curatũ iri. Nõ oͤl: n enim ignoras: quantum diſcip uli præceptoribus cch gdebent: quos nõ ſecus ac parẽtes colere uenerariq; opor- nu teat. Quod quoniam minime ignoras: tecum longior eſſe * nolui. Vale ex Mediolano pridie Kalen. Apriles. M. ccco. no Franciſcus Philelfus ſal. dicit plu. An 4 -gelo actiolo equitiauratto. Væ petenti tibi: Philippo Maria duce adhuc uiuo bete receperam de Coſmo medice: ea ſeruaui omnia. tepe⸗ Quæ uero tu mihi neq; petenti: neq; cogitanti es ien pollicitus: nuſꝗᷓ apparẽt.At nouit Coſmus & egregie qui kbus dem mecum actum eſſe nullo iure. Quod ſi extrema affe/ otte us iniuria: omnia tibi cõdonaui: quid fact urus ſit Coſmꝰ: oi apud quem unũ tu poſſe uideris omnia? Aut igitur ꝓmiſ- d Iſa perfice:aut tibi debeo nihil. Vale ex mediolano Kalen. 4 1 R Aprilibuz. M. cccc. xxxXIſ. ä Fraciſcus Philelfus Guaruerio Veronenſi ſal. D — W Trabonẽ geographũ: que ab me petis cõmõodato: ℳ Odarẽ ad te prfmd⸗ ſi penes me foret. Sed eum ab ſc: duc uſq; Cõſtantinopoli cũ alijs meis permultis libris mili a d Leonardũ luſtinianũ uirũ clariſſimũ & tibi æque amieciſſi/ mũ:atqʒ ipſe mihi: ea ſcilicet lege: ut mihi cũ primũ in Itali/ am reuertiſſem:bona fide reſtituerit. Nũc illo uita functo: libri oẽs ſũt apud eius filiũ Bernardũ: uirũ optimũ patriq; ſimillimũ. Tu rem tenes. Vale. Ex Mediolano: iij: Nonas Auguſtas. N. cccc. xxX ·. O?èG ¶ Franciſcus Philelfus loanni Auriſpæ ſal. B uno mi Auriſpa nemo eſti accipiedo liberalior: Ain dando autẽ nemo rurſus auarior. Quare ne ꝓ/ digꝰ iurẽ poſſim a quoquã iudicari: qc; a me petis ad te nj ibit. Vale ex Medio.x. Kal. Septẽbres. M. cecc. xxxviij. IT ſi mihi uidebar ſatis ad ea tibi antea reſpondiſſe ad decimũ Kal. Februarias: quæ de Homeri lliade meas orſitan nõ accepiſti: repetã eadẽ paucis. Idem mihi de libris accidit: qc homini auaro de pecunijs ſolet. Is em̃ aut dat nunꝗᷓ: aut ibi dat: unde plus accepturũ ſe ſperat. Ego nullo precio eiuſmodi codicẽ ſim daturus: quo æque delector atq; dilectiſſimis meis liberis. Cõmutaturus autẽ quo pacto:cũ nullũ e xiſtimem hodie in ulla diſciplina co/ dicem repiri.ꝗ poſſit cũ eo cõparari.ltaq; rogo te:atq; mi/ rũ ĩ modũ & oro:& obſecro ne me priues uoluptate mea: quã tantam habeo in buiuſmodi Ilide cõ ſtitutã:ut in ea mi hi ſummũ fere bonũ collocarim. In cæteris aũt rehꝰ oibus me utere ꝓ tuo arbitratu. Vale ex Mediolano idibꝰ Octo bribꝰ.M.cccc.xxX*ανiij. Frãciſcus Philelfus Angelo actiolo eꝗti aurato ſal. Audeo equidẽe mirũ in modũ Petrũ Medicẽ Coſ- miſfjꝗiliũ ita meas partis amplet tueriq;: ut ſcribis. Nouit em Petrus ab ſe uſq; adoleſcente & ingeniũ meu & mores: præterea dilectionẽ erga ſe plane ſingularẽ? Quid igit᷑ facturus ſit pater ſi diligentius conſiderare inſti tuerit prudentiſſimũ iudiciũ optimi filij? Qui perturbatio nes animi appellauere morbos: qrectiſſime eas noĩauiſſe arbitror. Sunt em profecto morbi: quibꝰ correpti qui fue/ rint: ſui iuris eſſe nõ poſſunt:præſertim ſi in eos inciderint FPranciſ. Philel. Beſſarioni Cardianali Nicæno ſal. d me ſcripſeras pater ampliſſime: tñ quia litteras me te iſh⸗ ⸗ o: 3 1 d. ℳ. R0 1/ 18:. bi eñ 1t. gue te⸗ co/ min mi s o ſal. . 7 H medicos:qui nõ curãdi:ſed exaſperandi peritiã didicere. Non te præterit Coſmũ quibuſdã uti familiaribꝰ: qui mihi ſemꝑ cũ florẽtiæ agerem:fuerũt infeſti: idq; nulla mea cul/ pa:ſed ſua dũtaxat aduerſus me inuidentia. Quãdiu Coſ/ mꝰ iſtiuſmodi hoibꝰ auris præſtiterit: recte de me iudica/ re nũꝗᷓ poterit.ltaq; admonẽdus mihi uidet᷑:ne cui credat magis ꝗ ſibi:hoc ẽ rõni & ueritati.Id ſi fecerit: nullus ꝑptur/ bationi locꝰ relinquetur. Reliqua tu ꝓ tua ſingulari prudẽ tia bonitateq; moderabere. Vale ex Mediolano.iij. No/ nas Nouembres. M. cccc. xxXXviij. — Franciſcus Philelfus Petro medici Coſmi filio ſal. Ngelus actiolus:ornatiſſimꝰ eques auratus:q te ue ro amat:fecit me ſuis litteris certiorẽ:id qc erat mi Bi clariꝰ omni luce:te mei eſſe ſtudioſiſſimũ nibilq; uſꝗᷓ prætermittere: qc uſui mihi atq; honori futurum pu⸗ tes. Quæ quidem ipſe legẽs mirifice ſum lætatus: cum in⸗ telligerem te omnibus palam facere plus reſidere in te of/ ficij:ꝗᷓ illorũ inſimulationis:ꝗ recte ſapere nunꝗᷓ: neq; didi - cere:neq; uoluere.Satis enim a tua uſq; adoleſcentia noſti me.Deus ijs malefaciat:quorum fraudibus atqʒ inſidijs fa ctum eſt: ut qui animo ſemper fuerimus coniũctiſſimi tan/ to locorũ diiungamur interuallo. Nam ego te mi Petre ca riſſime eadem ſum uſq; beniuolẽtia uel abſens proſecut⸗ qua cũ iſtic eſſem: cõſueui.Scis em me non mentiri:cũ me docẽtem adoleſcẽtulus audires: quantum ipſe tibi & ſua⸗- dendo &ͤmonendo & docendo: adhortandoq; prodeſſe ſtuderem: nullũq; unꝗᷓ locũ feciſſe reliquum ubi meũ ullũ deſiderare poſſes officiũ. Equidem puto nihil magis obfu/ iſſe mihi qᷓpræcipuũimeũ erga te ſtudiũ cum animaduerte rent perditiſſimi quidã homines fore aliquando:ut cũ ad/ ultiorẽ ætatem dignitatẽq; euaſiſſes: & auctoritate & gra⸗ tia ualerem apud te omniũ maxime. Quare rerum cauſa eas in me flamas odij excitarunt: quas ni tua prudẽtia bo/ nitateq; extin xeris: indies magis atq; magis exæſtuabunt. Cui tãtæ indignitati ut moderator curatorqʒ occurras: te etiam atqʒ etiam rogo. Vale.Ex Mediolano.iij. Nonas no- uembres: M. cccc. xxxxyViij. Eranciſcus Philelfus Antonio panbormitæ ſal. WVm idoneus eſſet oblatꝰ nũciꝰ: cui tuto litteras ad ad ambitionem & auaricitiam animum conuerterũt: per⸗ magnæ ſunt inter eos diſcordiæ ſubſecutæ. Hinc enim ga bellinæ: illinc gelphæ emerſerũt factiones: quæ inter ſeſe mutuis odijs æſtuantes: in ardentiſſimas flamas breui ex- urgant: neceſſe eſt. Videre uideor horrenda propediem emanatura incendia: quæ diuina atq; bumana omnia con/ cremabũt.Itaq; uellem me hinc tempeſtiue ſurripere. At quo me recipiam: nondum ſatis intelligo: ita mibi uidetur uniuerſa prope ltalia eodem hoc igni conflagrare. Quarę te rogo:me adiuues cõſilio tuo:ꝗd mihi faciũdũ magis cõ ducat.Eſt em mihi familia nõ parua: eaq;ʒ delicata: quã hic relinquere nec poſſum: nec uolo. Quo a utem honeſte ſim cõmodeqʒ acturus: non ſatis habeo exploratum. Vale ex. Mediolano idibus Nouembribus. M. cccc. xxxXiij. ranciſcus Philelfus Gregorio arrigio iureco. ſal: le Tita i:nõ licere incolæ in aliena repu.eẽ curioſo? Nã ꝗᷓꝗᷓ ex peregrino ita ciuitate a diuino illo duce Philippo Ma/, ria donatus ſum: ut ad omne ciuitatis & munus: & bnfictũ horũ mihi nemo ſit præferendus: quorũ primi maiores illi Mediolanũ cõdiderũt:tñ mihi ratio ẽ habẽda :quod ciuis ſim nomine inquilinus & nõ hic ex maioribus meis natus. Inſuꝑ ſatis debet apud te & rumoribus:& nũcijs increbre/ ſcere:quomodo poſt proximã Carauaginã uictotiam hæc te darem: uolui certior fieres de rebus meis: quas pro noſtra ſũma atq; mutua beniuolęetia:ſcio nõſe cus te ducere: ac tuas: quãti me faceret carũq; baberet di/ uinꝰ ille dux Philippus Maria: noſti peregregie. Quo ex⸗ ctincto:quod ſine lachrymis meminiſie nequeo:apqd hos ci uis ſubito eſt exortũ incredibile quoddam publicæ liber- tatis ſtudiũ:cuiꝰ initia pulcherrima extiterunt. Nam quã/ diu conſenſione ſunt uſires geſſerunt & præclaras & ma⸗ ximas. Sed ubi relicta ratione publicæ utilitatis & gloriæ ſbil ad ea tibi poſſum: quæ a me quæris reſpbõdere:· præterea ꝗd a me tibi quærẽdũ e Nũ es oblit: qck apud Ciceronẽ familiarẽ noſtrũ perſæpe ĩ officijs — 1 . re “ 7 8. XE * habeant negocia. Ego ubiq; gentium mallem boc tempo-) re:ꝗᷓ bic eſſe: adeo futuras tẽpeſtates: ne dixerim naufra/ gium:perhorreſco. Et hoc unũ attigiſſe me pœnitet. Sed mortuo ſim locutus. Vale ex Mediolano idibus Nouem/ bribus. M., cccc. xxxxViiſ. H PFranciſcus Philelfus Georgio Lam/- — — puagnano iureconſulto ſalutem plu.,., Ite plurimũ amem:cui norim iãpridẽ me eẽ cariſſi igit᷑ præcipuus meus erga te amor: ut quæ mihi in mentẽ ùeniũt non ignores. Video te grauiſſimũ ſubire di/ ſcrimẽ:qq tãto ſubijciaris reip.honeri.Nã tame&ſi patriæ deeſſe nõ debes cum extremo etiã uitæ periculo: amplu⸗ ſtre tñ moderate eſt gubernandũ: neq; aduerſis uẽtorum flatibus nitendum contra. Quod qui minus cõſiderat uæ⸗ bementioribus ſurgentibus fluctibus: ſeſe naufragio obij/ cit. Vtinam te nũqꝗᷓ negocijs hiſce publicis dedidtifes: quc. plena ſunt procellarũ. Sed quoniã nõ ẽ eiuſdẽ tuto emer⸗ gere: qui ſe ultro fluctibus imerſerit: quod unũ facere tibi licet:modorare curſum nauigationis tuæ: quo cẽſearis ab — omnibus portũ malle:ꝗqᷓ pelagus petere.Noli factioſus:no li ſeditioſus uocari ciuis. Id tibi facile cõtinget: ſi nullam in partem iudicatus propẽſior fueris. Stude cõmuni omniũ paci.Diſcordias:quãtũ in te fuerit:prohibe. Factionũ ſedi tionũq; principes ſuam ipſi peſtem ſibi atq; perniciem mo Iiuntur. Pone tibi ante oculos Spuriũ meliũ. Pone Satur- ninum, Pone Gracchos. Pone etiã ex græcis cum Themi ſtoclẽ & Alcibiadem: tũ alios permultos:qui dum ſupra ci⸗ uilem moderationẽ appetiuiſſent: miſerabilẽ exitũ habu-⸗ erunt.lllud tibi uelim grauiſſimũ ſapientimũq; dictum mẽ⸗ ti aioq; inbæreat: ne qd nimis: & itẽ illu d: Tempus cogno/ ſce.Hæc ſi curaueris: errabis profecto nũꝗᷓ: tibiq; ac tuis oĩ bus proderis plurimũ priuatim & publice.Hæc ut pau/ cis te monerẽ: noſtra ſingularis beniuolẽtia eſt me adhor⸗/ tata: quæ tu ut in honã ꝑtẽ accipias:rogo. Vale Mediolani cx ædibus noſtris idibus Nouebribus. M. cccc. XXXXViij. EFranciſcus Philelfus ſal. di.pl. Ryriaco Anconitano. — um:& dicendus ſim: & habendus ingratus. Facit è Vod me donas ſæpenumero ppulchris quibuſdã epigrãmatis: habeo tibi gratias: idq; ut etiã ꝗſæpiſ⸗ ſime facias rogo te. Quod autem eulogium in Ho/ meri ſepulchro inſculptum ad me miſiſti: ſubdiſqʒ id ſatis eſſe argumento Homerũ non Sm yrnæum extitiſſe: ſed Chiũ:neq; probo ſententiã tuã:nec oino reprobo:præſer/ tim cum & Acuſilaus libro tertio & Hellanicus in aglanti/ de homeridas: quæ familia apce Chios erat illuſtris: ab Ho mero poeta nomen duxiſſe tradiderint. Qnorũ opinioni aduerſatur libro ſecundo Seleucus: inquies errauiſſe Cra teta: qui putarit homeridas homeri fuiſſe poſteros. Nam illos hoc nomẽ accepiſſe ab bomeris: hoc eſt obſidibꝰ:quo niam chiliæ quondam mulieres cum deſipiſſent in baccha nalibus: manum cum uiris conſeruere. Cunq; poſtea recõ ciliatis animis ò iâροια bhomer“ id eſt obſides inuicẽ ſpõ- ſos ſponſaſqʒ dediſſent:qui ex ijs poſteri nati ſunt: eos ho/ mericas uocauere. Quod ſi ea legeris: quæ tum ab Hero- doto & plutarcho: tum ab alijs nonnullis de illius poetæ præſtantiſſimi uita litteris ſunt mandata: neq; de eius pa/ tria:necitem de ætate: hoc eſt quo aut tempore natꝰ: aut mortuus: aut ubi ſepultus fuerit: quicꝗᷓ certiinuenies. Tan tum autem fuit & tam illuſtre ac preclarum Homeri no/ men: ut permultæ etiam nobiliſſimæq; urbes eum ſuũ fuiſ ſe ciuem contenderint: ac ſepulchrũ eius oſtendant: Itaq; non abſur de id poſſit de illo dici: qe Socrates de ſe reſpon dere ſit ſolitus: Vt ſi quis quærat: cuias Homer“ extitiſſet: reſpondeat᷑ eum extitiſſe mundanum: ſi diuinum potius uirum ꝗᷓ humanũ. Vale ex Mediolano.xi. Kal-Decẽbres. M. cccc. xxXXViiſ. Frãciſcus Philel. Aenico dauolo eqtiaurato ſal⸗ Vo in ſtatu ſint res meæ poſt obitũ illiꝰ noſtri diui ni principis Philippi Mariæ: potes tu mi ænice nõ coniectura modo aĩiadaertere:ſed oculis pene ipſis corãq; intueri.Nõ em̃ obſcuri aut uarij eẽ queãt:qui ad uos quoti die & rumores & nũcij binc ꝑferunt᷑: adeo ſũt oĩa tumul/ tuaria atq; turbulenta. Nec longe abeſſe or: quantumn mi hbi augurari licet: quin hi ciues: ut mutuis feruẽt: æſtuantq; . — — ſci bil⸗ lo/ ts — odijs: inter ſeſe per oẽm cruoris ĩmanitatẽ digladiẽtur: ni deus ipſe auxiliũ tulerit. Sed cõtineo ipſe me. Haud enim ſcio:ꝗqᷓ hæc recte cõmiſerim litteris. Adiuua me prudentiſ/ ſimo tuo amiciſſimoq; cõſilio:ſi quid potes. Vale.Ex Me/ diolano. xv. Kal. IanuariaS. M. cccc. x xXxvViij. –(Granciſcus Philelfus Nicolao cebæ ſal. NVanꝗᷓ reuertiſſes ne Genuã ignorabã: an adhuc te Maſſiliæ cõtineres:nolui tñ qui pecunijs nõ ſim ſo litus:in dãdis litteriſ exiſtimari parcior. Omniũ pri mũ intelligere ex te cupio: & qᷓ belle uales: & quo in ſtatu ſint res tuæ. Nam iamdiu nihil de te audiebatur. De meis ũt rebus quid ad te ſcribere audeã in bis tẽporũ ꝓcellis: cũ tibi ſatis cognitũ eſſe debeat: quæ bic gerantur? Quare cætera relinquamus gubernãda fortunæ: cuiꝰ temeritatẽ ꝗ ſequunt᷑: fortunatiſſimi hac die cenſent᷑. Nos ad merca/ turã litterariã reuertamur. Antonio Caſſarino uiro ſiculo ui proximis annis Genuæ perijt: codex fuiſſe dicit᷑: ꝗ oĩs latonis libros contineret. Hunc mihi cõparari cupꝑio. At argento: dixeris: opus eſt. Sed nec eum mihia te petebã dono datũ iri. Nam tam ſi pecunioſus neq; ſum:neq; me futurũ ſpero:habeo tñ amicos quoſdam:quos mibiopera ea tributarios reddidi. Horũ mihi æraria ſemper patẽt: &ſi difficulter ijs utor.At in iſtiummodi mihbi cõparando co dice uti nõ uerebor:illis etiã minime inuitis. Rem igit᷑ mi/ hi facies ꝑgratã: ſi per te ꝗᷓprimũ didicero: & cuiuſmodi ſit codex iſte: & qd eius preciũ facito:hac in re:ſi me amas: te ſtrenuũ mercatorẽ extitiſſe iure poſſim affirmare. Vale. Ex Mediolano Kal.Ianuarias. M. cccc. xxViiſ. Franciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. Odicẽ illũ Antonij ſiculi illius Caſſarini:quo Plato⸗ Anis libros & ſcripta oĩa cõtineri accepi:habere uæ/ hæmẽter cupio. Qua quidẽ de re litteras etiã dedrad Ni⸗- colaũ cebã uirũ ſane grauẽ: ac mibiab uſq; Cõſtantinopo/ li ꝑfamiliarẽ: quẽ puto mea cã curaturum omnia: modo in hanc diem iſtuc redierit. Cæterũ uelim ipſe quoq; curam omnem adbibeas atq; diligentiam: ut is Codex iuſto pre/ cio noſter fiat. Fac igitur propediem ad me ſcribas in dicẽ libroꝶ omniũ ac item preciũ: & ꝗeꝗd ſcitu opus eẽ arbitra bere. Wale ex Mediolano. Kal. lanua. M. cccc. xxxxviiifjf- Franciſcus Philekfus Antonio Bernaregio philoſopho ac medico ſalutem. S tu ꝓfecto mi Antoni cũ in cæteris philoſophiæ partibꝰ*: tũ in mathematicis diſciplinis & eruditus: AA&W docëtus. Quidigit᷑ de ſolis magnitudine ſentias: audire ex te cupio. Video enim non idem inter omnes cõſtare: qui de eius magnitudine ſunt locuti: cum alij mi- norem. alij multo maiorem ſunt opinati. At dixeris fortaſ- ſe eos propterea non conuenire inuicem: quoniam hi bu- milius: illi altius ſolem locauerũt. Quaſi eadem ratione al- titudo ſolis capiunda ſit: qua Thales mileſius pyramidum altitudinẽ ex earum umbra dimenſus dicitur. At hominũ uiſus non eandem uim habet in omnibus: cum alij eo utũ/ tur acriore:alij hebetiore. Cũ etiã ſunt:qui contẽdant ſolẽ &; lunam non maioris eſſe ꝗᷓ appareant: & alij quoq; dicãt ſolem:quem ſuſpicimus:nõ eſſe ſolis ipſius corpus:ſed ue/ luti ſimulacrum ſimulacri ſolaris. Præterea nec aut bumili- SZ or:aut ſublimior ſol appareat ex atho Olympoue:ꝗᷓ ex in/ fima ualle aliqua. Inſuper cum tanta in ſuo curſu celerita- te ſol utitur:ut nullo cõſiſtat loco:cuius uiſus ſit tanta per⸗ nicitas:ut eum dimetiatur? Vt breuiter:quod uolo:cõclu/ dam: nullam mihi rationem afferunt aſtrologi tui iſti: qua quieſcere poſſit animus de ſolis reliquorumq; aſtrorum magnitudine. Quare ſi quid habes tu certius: fac ut ſciam. Vaſle ex ædibus noſtris Mediolani Kal- lanuarijs. M. cccc. xXXXXViiij. (Eianelces Philelfus Philippo Medio/ lanenſi philoſopho ac medico ſal. d Vmltalia tota ĩ armis e: qprudẽtiſſimæ ac uero fa⸗ mlliaris noſter Virgilius cecinit: Grauidã bellis ar/ miſq; fremẽtem: ipſi admanſuetiora nos ſtudia referamꝰ. Mmini cũ nuper uiuo diuino illo principe noſtro Philip- po Maria: eſſes Mediolani: uidiſſe apud te uetuſtiſſimum quẽdã codicẽ: ꝗ medicorũ pluriũ ſcripta cõplectere᷑. VYVt cornelij celſi: & utriuſq; Sorani:&& Apuleij & Democriti: bitra li⸗ pbie ditme ntin mn Hjm, tti⸗ bo⸗ ⸗ ni ti Ne dicit due⸗ umi⸗ exin⸗ eritx⸗ per⸗ u⸗ ga ta cam. cc. & quardã etiã mulierũ. Rogo igit᷑ te in maiorẽ modũ: ut aut illum codicem ad me mittas: tantiſper apud me futuꝶ donec excribatur: qc' factũ iri curabo ꝗprimũ aut iſtic ipſe mihi cures excribendũ. Nam qc; mea cauſa impenderis: id omne pecuniarũ breuiad te ibit. Medicos uero iſtos le- ctitare uolo:nõ ut eorũ mibi præceptis utẽdũ cupiam: qui ſum ut noſti eorpe bene compoſito: & ualitudine proſpe/ ra:ſed doctrinæ dũtaxat gratia. Vale. Ex Mediolano pri⸗ die Nonas lanuarias. M. Cccc. xXX*αiij. Franciſcus Philelfus Lapo piſa no Iureconſulto ſaluuttemm. Vi tibi reddiderit meas litteras: eſt mibi iam mul- os annos perfamiliaris. Cumus fide ac beniuolen/ tia erga me bhabeo exploratius nihil. Itaq; non ſum ueritus huic uni committere ea omnia: quæ abs te cupe- rem curatum iri. Quæcunq; igitur uerbis meis tibi coram exponet: ea uolo: non ſecus accipias: ꝗᷓ ſi ex ore præſen/ tis mei emiſſa audires. Nec enim puto alio te nũc eſſe ani/ mo:qꝗᷓ tum eras:cum in arno de lunari meatu atq; natura tã C facete eõmentabaris. Nam quanꝗᷓ audio te ad rem nũma/ riam factũ paulo auidiuſculum:ꝗᷓ ſoleres: &&ſi profuſus fui/ ſti:nunꝗᷓ tamen quia operama te exigo: non pecuniam: nibil eſt quod dubitem de tua benignitate: ni forſitan iu/ riſperitorum more: operam quoq; uenalem proponis. Ef/ fice quod uolo:ac Vale ex Mediolano idibꝰ lanuarijs. M. cccc. xxXxiiſ. HM Pranciſcus Philelfus ſal. dicit plu. Petro Tbhomaſioſphiloſopho ac medico. KRanciſcus barbarus uir clariſſimus & ut ſcis: latine atq́; græce eruditiſſimus: habet meos nonnullos ræcos codices: quibus non poetæ ſolum & orato res hiſtoriciq;: ſed philoſophi quoq; atq; theologi cõtinẽ⸗ tur. Et habet eos quidem ab illo, uſq; tempore: quo ipſe agebam Conſtantinopoli. Nam cum inſtituiſſem breuire petere Italiam: libros illos ea ratione miſi ad uirũ amiciſſi⸗ mum atq; optimũ: quo mihi ad reditũ ſalui forent. Quid ſit in cauſa: non intelligo. No modo reꝑetentimibi libros 1I nõ reſtituit:ſed ne reſpondet quidẽ. Vereor:ne litteris ad ſe meis forſitan ob tẽporũ malignitatẽ interceptis:reſpon dendi facultas ſublata fuerit. Te igit᷑ rogo: atq; obteſtor: ut barbarũ meũ uirũ humaniſſimũ adeas meo noie eumq; horteris: meos omnis codices ire ad me curet:uel ea ratio ne ut ſibi liceat:quẽ maluerit ex ijs codicibus: accipere do⸗ no:id me non modo non ferete grauiter: ſed loco etiã ſin/ gularis beneficij ducente. Et ut hanc rem dilucidiorem te neas: habes iſtic phobũ capellã iuuenẽ certe modeſtũ ac bonũ.ls uiuo adhuc Philippo Mana duce:ſcriba ſenatꝰ ue ſtri cũ barbarũ ad eum principẽ oratorẽ pro more patrio ſecutꝰ eẽt: præſens corãq; audiuit: & me libros meos illos repetentẽ: & reſpondentẽ barbaꝶ: cũ primũ Venetias re/ uertiſſet: ſe mibi ſatiſfacturũ. ltaq; minimo ſane cũ labore cũ mibi morẽ geſſeris homini tui ſtudioſiſſimo: tũ iuſticiæ fungeris officio. Vale. Ex Mediolano.iij. Nonas Apriles. M. cccc. xxXXViiij B ranciſcus Philelfus Phœbo capellæ ſal. Etrus Thomaſiꝰ uir ſcietia uirtuteq; ſingularis qd/ dã ẽ quæſiturꝰ ex te. Sine ullis etiã adhortatiõibus meis: quæ uera ſũt: minime reticeſceres. Veꝶ etiã mea cauſa ut ea: quæ perſpicue noſti: referas: te plurimum 1ogo. Nihil abs te peto: quod alienum ab officio cenſeas. Quid aũt magis officioſum:ꝗᷓ qc uerũ eſt:loqui? Vale.Ex Mediolano.iij. Nonas Apriles. M. cccc. xxxxViiiſ. TPran ciſcus Philelfus ſal.di.pl. Nicolao fregolo. Imihi bonitas hũaniſſimi tui igenij modeſtiſſimiq; mor es ab ineunte prope adoleſcẽtia cũ me præce ptore florẽtiæ utereris: cogniti admodũ forẽt:nõ auderem fortaſſe tãta cũ fiducia id a te poſtulare: qc; mihi gratiſſimũ ſis facturꝰ tibiq; honorificũ. Solẽt em̃ nõnulli: ꝗ ſe lætiore in fortuna uident conſtitutos: reddi inſolentio/ res. At nõ debeo eſſe neſci nihil tibi poſſe accidere bhmõi: qui nulla fortunæ trabaris temeritate: ſed ratione ſemper conſilioq; ducaris: nõ tu ſane ignarus uirtuti deberi omia: quæ ſi uera fuerit: nõ fucata: fartuna omni ꝓ famula utit᷑. Sed ne uidear difficilius quicꝗᷓ abs te petiturꝰ: rem accipe no⸗ re⸗ s ad ſpon ſtor: nq tl o⸗ Gn V Nix de pund oslos ire/ abore ſiciæ hles⸗ — bpreuiter. Petrus perleo ariminenſis fuit: ipſe quoq; nõnul los annos florentiæ primo:dein etiã Senæ auditor meus. Vir bonus ẽ:idemq; perdoctus ac facundus: mihiqʒ cariſſi mus:qui Genuæ oratoriã docet:ut ſcis.lſtic qc publicũ eſt præmiũ conſtitutũ: perꝗ̃difficillime diſſoluit᷑. Abſurdum eſt profecto quẽꝗᷓ poſſe bene docere & ſimul pugnare cũ æęgeſtate.Oportet em̃ ingeniũ hominis eruditi:ſi uelit ſuo fungi officio:uacuũ eſſe mercẽnaria omni cura. Tuæ igic uł prudẽtiæ fuerit:qui litteratiſſimus & habea ris & ſis: uł beniuolentiæ erga me: quẽ noſti & tui & Frægoſorũ oĩm laudis ſtudioſiſſimum eſ :operam dare: ne cogat᷑ Petrus perleo noſter ob inobſeruatã publicã fidẽ iſtinc diſcedere ac proficiſci Venetias:quo eũ noui frequenter accerſi bo- neſtiſſima conditione. Tn rem tenes. Dabis operã: ſi me amabis: ne fruſtra uidear ad te ſcripſiſſe. Clariſſimũ ducẽ lanũ cũ uniuerſis Frægoſis & ſaluere: & magnos eſſe indi/ eſq; magis fore uæhementer opto. Vale ex Mediolano. xv.Kal.lulias.M. cccc.xxxxviiij. EFranciſcus Philelfus ſal.di.plu.Bornio ſalæ iurecõſulto. NRat natalis meꝰ cũ hæc ſcriberẽ tibi ad octauũ Kal „ Auguſtas: agebamq; ætatis annum unum & quin / quageſimũ: qui natus eſſem anno a natali chriſti⸗ no millelimo trecenteſimo nonageſimo octauo. Quod ic/ circo uolui ne te lateret: quo ad ola quæ ſcripſeras reſpon/ derẽ. Habes ætatẽ meã: quã ſi noſſe uoluiſti:ut mibi uxo/ rem aliquã forſitan dares: nihbil ẽ qd labores. Non em hæc ſunt tẽpora:quibus de re uxoria ulla ineunda ſit ratio cum nec mihi ſit integrũ hinc decedere: & hic nõ ego ſolũ:ſed uniuerſa ciuitas in extrema rerum omnium afticultate ſit poſita:imprimiſq; rei frumentariæ: cuius indigentia tanta eſt:ut permulti inedia iam perierint:pereãtqʒ quotidie.Et feles & canes & imunda oia eſu cõſumpta ſunt.Atq; mira/ bilis tamen eſt ciuitatis huius conſtantia: ut emori oẽs ma- lint ꝗᷓ dominium quenꝗᷓ admittere. Quid ergo facturi ſint Mediolanenſes? Nihil habeo:quod tibi reſpondeã aliud: ꝗᷓ quid non facturi. Ni deus ipſe prouiderit: uidere uideor breui fore: ut prodigioſa audias ꝑmulta. Ego de me quid n acturꝰ ſim: neſcio. Neceſſe fuerit: ut ex tẽpore alia atq; alia cõſilia capiã: quæ cuiuſmodi ſint futura: augurari nequeo. Vale Ex Mediolano.viij. Kal. Augu. M. cccc. xxxxyVliij. (Franciſcus Philelfus loanni Auriſpæ ſal. Go mi Auriſpa ſyrtibꝰ nauigo:unde ſine maximo periculo erũpere non licet: & inter nauigandũ ne Aaa bꝰ obruar:at pereã naufragio:plurmũ eſt me/ tuẽdũ.Si ꝗd habes:adiuua me cõſilio tuo. Nã quid agam: incertus ſum. Vbiq; gẽtiũ hoc tꝑe qᷓ Mediolanieſſe mallẽ: Vbi neqʒ ſine maximo periculo eſ epoſſum ꝓpter ciuilis ſeditiões: nec etiã hinc abire ab his ꝑmittit᷑: in quorũ pote/ ſtate ſunt oĩa. Adde difficultates rei meæ familiaris. Qua- re mihi omnia ſunt aduerſa. Nihil oino cõſilij mihi relictũ eſt. Tu qui nauigas in portu ſi quod mihiadiuuamentum afferre potes: ne differ. Vale ex Mediolano.vi.Kal. Augu⸗ ſtas. M. cccc.xxxxviiij. ”M M (Eranciſcus Philelfus Blondo flauio ſal. æ a me ſcire uis de illo diuino principe Philippo Maria:mon eſt narrandi locus.Sed unũ uelim:tibi certo perſuadeas: neq; eſſe'neq; fuiſſe unꝗᷓ uirũ al⸗ terum: uno. C. Iulio excepto: quo nibil hominũ natura ꝓ- duxit profectius: qui ulla uirtutis laude cum Philippo Ma ia illo cõferri poſſet. Vellem: mihi liceret ois illius laudes ſingillatim in mediũ referre.Sed quolnã hæc ſunt tempo/ ra mihi tacẽdũ exiſtimaui. Quã cuperem: una eſſe poſſe/ mus. Vale Ex. Medio. vi. Kal. Augu. M. cccc. xxxxviiiſ. (¶ TFrãciſcus Philelfus Georgio ꝑplato iurecõ. ſal. quã norim manare a beniuoletiſſimo iĩme animo?: Dmonitionẽ tuã & probo:& plurimi facio: utpote Cexæterum uelim illud tibi eẽ exploratiſſimũ: ita me mihi uitã in ſtituiſſe: cũ antea ſemper: tũ præcipue hac die ut nihil ob ijci quæat meis moribus: cuius redditurus non ſim ꝗrectiſſimã ratiomẽ. Nec ſum adeo curioſus ĩ ueſtra re/ publica: ut a quo quã poſſim iure accuſari. Ego totꝰ uerſor cũ libris. Meq; domi contineo: non modo:ne loquar quic/ quam: quod mihi ſit incommodum allaturum: ſed ne au- diam quidem. Itaq; admonẽdus non ẽ:qui & ſecũ babitat: S de⸗ er te l al eo. 8 10 ne der n. e⸗ lis te/ ſü Im ⸗ ppo tbi ⸗ 1*R M les ho⸗ le⸗ ſor. H n/ 44 nec aliunde pendet:quã ex ſeſe:ni fortaſſis mibi metuis a cãdido decẽbre: homine natura maledico & inimiciſſimo bonis uiris & eruditis omnibus. Is ſi quid inſidiarũ tetẽde/ rit: da operã: ut coram accerſar.Id ſi feceris: facile omẽs di/ lucideq; intelligẽt nefarios dolos:ac fraudes teterrimi ne/ bulonis. Tibi autem gratias habeo immortalis:quod nihil prætermittas: quod mea intereſſe arbicreris. Val diola no.vi. Kal. Auguſtas M. cccc. xxxXxvyviiij. Franciſcus Philelfus Nicolao Varonm philoſopho ac medico ſal.dicit plu. O₰ Electatũ es te duobꝰ ijs libris Hippocratis: altero de Matibꝰ:altero de morbis: ſiue id malis: de paſſionibus corporis:hoc eſt epi απιι peri pathon: quos ex græ- co in latinũ cõuertimꝰ: plurimũ lætor. Nam laudari abs te docdtiſſimo ppiloſophode medico prudẽtiſſimo lucubrati/ ones meas nõ medi me hortaris ad cæteros Hippocratis libros interpretãdoſ obſequerer tibi ꝓfecto perlibẽter:ſi id mihi facere liceret. Sed uſqʒadeo ſum aio occupato: ne ꝑturbato dixerim in hac tẽporũ ꝓcella:ut uix ſim apud me. Qd ſi deus ꝗſpiã ſe cũdiꝰ flauerit:nullo erit ad eã rẽ opus adhortatore. VItro em̃ accingar:quo noſtris hoĩbus ꝓſim. Interea tꝑis ſine me habere eoꝶ rõnem:quibꝰ ꝓpius urgeor. Vale ex Medio/ lano.v. Kał. Auguſtas. M. cccc. xxXviiij. Franciſ. Bhilel.ſal. di.pl. Leonello æſtẽſi Marchioni. ltibi corã narrare poſſem præſtãtiſſime priceps Leo N yelle:quantũ me tibi debere putẽ: qcęł nullis meritis de te meis ultro me iuitaris ad tuæ celſitudinis hoſpitium atq; familiaritatẽ: intelligeres profecto: ꝗᷓ ſit apud me egre gia uirtus tua:quamq;ʒ admirabilis peneq; diuina. Non em̃ expectaſti: ut te litteris anteuerterẽ ac rogarẽ: ut me intra regalis tuos parietes exciperes: dignq; redderes beniuo lẽtia tua.Sed id diu mihi atq; multũ aggredi cogitãti ſpon te occurriſti:teqʒ ipſumliberaliter perbenigneq; obtuliſti: ac nullum prætermiſiſti officium humaniſſimi ſapientiſſi/ miq; principis. Et quod a Platone ſcriptum legimus: non obſcure confirmaſti:beatas illas fore reſpublicas: quæ aut n i e ex Me/ ocri mihi aſcribo laudi. Quod autem a ſapientibus: aut a ſapientiæ ſtudioſis adminiſtrarentur. 1 Nec em̃ ignoramus inter regẽ & tyrãnum illud intereſſe: quod hic oĩa refert ad utilitatẽ ſuã contempto diuino om/ ni atq; humano iure. At rex ſecus oĩa: qui iuſticiã atq; pie⸗/ L tatem ante oculos ſemper ferens: ſibi oĩa uult cum ciuita⸗ te eſſe cõmunia: ſuum atq; proprium nihil ducens quod a publica utilitate dignitateq; ſeparet᷑. Dignus es tu profe/ cto:qui qᷓdiutiſſime ſis in uita: & non minus uniuerſæ Ita⸗ liæ:ꝗᷓ tuo iſti pacatiſſimo atqʒ fœliciſſimo potentatui domi neris. Totus es ad laudem & gloriam natus: cuius uniuer- ſa uita plena eſt honeſtatis: plena ſapientiæ. Faciat deꝰ om nipotens: ut mihi aliquando liceat uti atq; frui: quod mihi beneficium ꝗᷓbeneficentiſſime alacerrimeqʒ ꝓponis. Nůüc enim ea ſunt tempora: ut aliud nihil queam non modo de⸗ 6 liberare:ſed ne reſpondere quidem. Vale ex Mediolano. 1. v. Kal. Auguſtas. M. cccc. xxxxviiij. S (Franciſcus Philelfus Nicolao Varoni philoſopho ac medico ſal. 2 Væ mihi ſcripſerit nobiliſſimꝰ princeps tuus: imo oſter: quidq; ipſe pro tempore reſpõderim tecũ Apſe cõſiderabis. Nãa ego in præſentia mei iuris nõ ſum. Itaq; omnia ſunt accõmodanda tempori. Tu uelim: interea modereris: & cõponas oĩia pro ſingulari tua prude tia.Meũ animũ habes in manu.Nec loqui apertitus ꝗcꝗᷓ li- cet. Cum licuerit: id qc; nõ longe abeſſe potuerit: aperiam tibi mentem meã. Es em̃ unus: cui crediturus ſim omnia. Vale.Ex Mediolano.v. Kal. Auguſtas. M. cccc. xxxxviiij. . Franciſcus Philelfus Alberto ancario ſal. Vid tibi reſpondeã:haud ſcio. Nec auſim efferre:ſi — quid etiã ſciam.In ſcylleo æſtu nauigamꝰ. Niſi deꝰ Qaliꝗs opportune reflauerit: ultimũ naufragium patiemur. Vale ex Mediolano.v Kal. Auguſtas. M. cccc.xxxxvliij. ranciſ. Philel. Bornio ſalæ iurecoſulto ſal. Viſti tu in me ſemꝑ & liberalis & comis: nullũq; un/ A liberalitatis officiũ ò& comitatis prætermiſiſti. Eun daem quoq; in hunc iſtum te fore exiſtimo: cui meas ad te uitteras dedi. Eſt enim & homo perpulchre doctoac diſertꝰ — — — = — — ur⸗ 4 le: 1 . X & uir præditꝰ elegãtiſſimis moribꝰ. Qua ꝓpt᷑ officij tui fue rit id præſtare: ne quã ſpẽ ab me habet de te receptã: eam falſã extitiſſe itelligat. Vale ex medio.v. Kal. Auguſtaſ. M. (QFranciſcus Philel. Ioanni Auriſpæ ſal. ) Vid ſuꝑbiæ me accuſas:qq tibi reſpõdeã nihil:q̃ſi ea ſint tꝑa: ut cuiꝗᷓ liceat loq:qqd ſentit? Itaq; malo abs te Pbus ſenſibꝰ: ut ꝗqd me aut deceat:aut dedeceat:nõ ĩtelligã. Te igit᷑ rogo:æquo aĩio feras ſilẽtiũ meũ.Nã cũ licuerit:te obtũdã ꝓlixitate or̃onis. Vale ex medio.pridie Cal.Aug. Sciſcus Philelfus Angelo actiolo eꝗti aurato ſal. n lbil eoꝶ hãc diẽ uideo abs te cõfectũ:quæ mihi tũ corã antea: tũ poſtea ꝑ litteras tã liberalit᷑ recepiſti. Ac nõ poſſũ ſane nõ admodũ mirari:qc ne reſpõdes tu ꝗq/ dẽ:ni fortaſſe uelis me tuũ interpᷣtari ſilentiũ:qd nibil mibi receꝑis: neq; bhic præſens: nec poſtea ſcribẽs:ſed qd uerba nõ tãa feceris ꝗᷓ dederis. Id ſi ita ẽ: utar illo Terentiano: par pari referto. Vale ex Mediola. iij. Nonas Auguſtas. M. Frã ciſ. Philel. ſal. dicit plu. Petro Medici Coſmi filio. Ræcipuũ tuũ in me amorẽ & expert* ſæpe ſũ præ⸗ ſens:& audiui abſens. Faciſqʒ:ac feciſti ſemꝑ ꝓ offi⸗ Mcio gratiſſimi diſcipuli & uirioptimi. Nã de tua er/ ga me uoluntate cũ ab alijs ꝑmultis: tũ ex Angelo actiolo: ſiplẽdidiſſimo eqte aurato: & ueſtræ familiæ ſtudioſiſſimo egregie accepi. Reliquũ eſt: ut Achillis: qe fabulant᷑ iacu⸗ lo utamini in ſecũdo ictu. Qc ſi factũ cognoro:haud patiar ulla me benetficij iuriſq; magnitudine ſuꝑatum iri. Vale ex Mediolano.iij.Nonas Auguſtas. M.cccc.xxXxvilij. W(ranciſcus Philelfus Lampugnino birago ſal. Audo bonitatè ingenij tui: qui ætate iadudũ ingra/ ueſcẽs: des o perã græcæ litteraturæ iſtis diſſimilli⸗- HMAAmus: qui litteratiſſimi haberi uolũt: græcis litteris ignoratis oimno. At ſua ſe plurimũ opinione fallunt. Nemo ehm mea ſnia latinꝰ ſit optimꝰ: ubi græca ꝓrſus eruditiõe ca reat. Prudẽter igit᷑ tibi cõſuluiſti. Quare quicqd a me po/ ſtulas: id totũ in tua eſſe ptãte poſitũ exiſtimato. Nã & li- bris tibi & doctrina nũꝗᷓ ſum defuturꝰ. Vale ex ædibus no a IUd1 (s accuſari:ꝗqᷓ ſtulticiæ. Nõ ſũ em̃ uſq;adeo obtuſiori/ sõäs ſtris Mediolani Nonis auguſtis. M. cccc. xxXxviiij. Franciſcus Philelfus ſal.di.plu.Aloyſio Crotto. leronymi quas petieras: Augaſtiniq; epiſtolas ad te dedi cõmodato. Quare ubi eas ꝓ tua uolũtate accipe. Omniũ primũ de rebus diuinisnõ ẽ meũ iudicare: ſed eccleſiaſticæ dignitatis auctoritatiſq;. CQæterum puto utrũq; uero pulcherrimeq; diuinarũ rerũ omniũ ſciẽtiam tenuiſſe. Sed quo ad reliquas oĩs ꝑtes philoſophiæ Augu- ſtinus uiſus eſt lõge tũ acutior & peritior: tũ etiã ſubtilior. Dialecticus Auguſtinꝰfuit egregius & idẽ phyſicꝰatq; ma/ thematicus. Huic Hieronymus plurimũ præſtitit dicendi elegantia potius ꝗᷓ doctrina: id q ex utriuſq; oratiõe licet intueri. Græcã litteraturã Hieronymꝰ perpulchre calluit: Auguſtinus minus ꝑfecte. Ille bebraiee quoq; habet᷑ eru/ ditus: & Auguſtinꝰ illius linguæ ignarus oino. Vita horri⸗ dus Hieronymus: Auguſtinus autẽ mitis. Quod ſi ex ijs duobus unus effici potuiſſet: nibil natura abſolutius ædi/ diſſet. Vale ex ædibus noſtris Mediolani. M.ccec. x Lviiij Franciſci Philelfi Epiſtolarum Liber Septimus. Sranciſcus Philelfus Senatui & populo Floren- tino ſalutem dicit plurimam. Vm iinclytæ ueſtræ & excellentiſſimæ rei/ pub.principes Florẽtini egregiam illam at hEngularẽe bñficẽtiã: qua cũ iſtic aderã: a uo/ bis pulcherrime ſũ ornatꝰ nõ minꝰ ſuaui ꝗqᷓ qc; malle me debere intelligã: ꝗᷓ & oĩbus in rebus & apud osés mortales id ꝓ uirili ꝑte præſtare: ut gratitudinẽ animi mei certo aliquo argumẽto recognoſcatis. Quare cũ alias ſemꝑ:tũ maxime boc tꝑe qd ꝓ ueſtri noĩs amplitudine ſũ/ moq; ſplendore mibiſtudẽdũ cenſerim: ubi breui oratiõe oſtendero:facile iudicabitis bñficiorũ in me ueſtroꝶ me/ moriã nulla neq; tẽporũ lõgitudine nec fortunæ uarietate apud animũ meũ interiſſſe. Quibus em in rebꝰ cumulatio⸗ res ſim uobis gratias relaturꝰ: ꝗᷓ ſi ad ſplendidiſſimũ laudis. lectitaueris: cura ad me redeãt. Qcł aũt quæris ꝗd de utro ꝗꝙſentiã: & quo ad doctrinã: & quo ad eloquẽtiã: breuiter aſſidua recordatione mecũ repeto: nibil ⸗ tto. te tro⸗ ter ne⸗ etam. ugn tllot. na/ i licet Murt eri horri⸗ 1/ lexißs adl/ Wut tims. oren⸗ erei/ Anat aud, ſunnh niie pud nimt alias neſl„ atie mne/ etate latio⸗ MAS munꝰ: dũ uos ad decus & gloriã natos cohortari prexero: præcipuã in me quandã ſi nõ prudentiã: fidem tñ & pieta/ tem intueamini. Memini ꝗbꝰ ſex annis pulcherrime apq uos agerem: nulliꝰ rei magis pplm florẽtinũ: ꝗᷓ dignitatis rationẽ babereſolitũ. Quare cũ uel de pace: uel de bello ageret᷑:tũ cõſilia oĩa:tũ decreta ad dignitatẽ ſemꝑ refere/ bant᷑. Qui ꝓfecto bene moratæ reip. mos iure mihi laudã dus uideri debet. Nihil em nec utile in uita nec iucũd um cenſendũ eſt:qc honeſtate uacet. Oia quæ aut corpꝑis aut fortunæ ducũt᷑ cõmoda: & fragilia ſunt planeq; inania ubi minus ad decus relata fuerint. Itaq; ut oĩs uirtus fruct ifera eſt:& uoluptatis plena:ita nibil in bonis aut expetẽdis po/ nẽdũ eſt:qc a uera laude diſcedat. Quo fit:ut ſi uos laudis qc eximiæ uirtuti debetur:ſtudioſi imprimis uniuerſæ ita liæ paci trãquillitatiq; cõſuletis: & ꝓ cõſuetudine ueſtra fa curi ſitis & ornatiſſimum ĩmortalitatis nomen aſſecuturi. Quo tꝑe uobis eſt renũciatũ de obitu Philippi Mariæ an/ gli qui fuit anꝰ oĩm ꝓfecto ꝗᷓdiu uixit: noſtræ ætatis princi/ pum atqʒ regũ fortiſſinꝰ atq; ſapiẽtiſſimꝰ quidã uir. Haud dubito:ꝗqn animũ oẽm a reꝶ bellicaꝶ ſtudijs ad pacis ociũ cõuerteritis. Nã & ueſtro ingenio mites eſtis atq; ꝑhũani: &Oι— -ueſtræ florẽtiſſimæ reip. nõ belli: ſed pacis artes cõduce te cõſueuerũt. Nec em̃ unꝗᷓ bella ſuſcipitis bellãdi cupidi/ tate:ſed ut pacate poſſitis cũ dignitate uiuere: nec etiã cũ primũ illi optio principi bellũ intuliſtis alia uos rõ ulla mo/ uit ꝗᷓ hmõi honeſte pacis cõſiliũ. Cũ.n.quo illiꝰ conatꝰtẽde rẽt neſciretis: & Imola atq; Forũliuiũ & flammijs captæ ur/ bes haud iniuria uobis ſuſpitionẽ eiꝰ animi non mediocrẽ afferrẽt:qñ ille tñ nihil alienũ appeteret:ſed ꝑti eccliæ Ro mãæ quã bracꝰigẽti aio uir munitiſſimo firmiſſimoq; exer citu nitebat᷑ opprimere:ꝑti rebꝰſuis cõſulere cupiẽs:ꝗppe ꝗ uereret᷑ hõ prudẽtiſſimꝰ Bracij incremẽta ĩ ꝑniciẽ ſuã & eæxitiũ emanatura: quã ipſã ſuſpicianẽ priceps callidiſſimꝰ Nicolaus æſtenſis admodũ cõfirmarat: bis rõnibꝰ motus Philippus in flaminiã miſerat uires ſuas: tum ultro uos: ut ria laceſſiti:armis obuiã ire aggreſſi eius conſilijs:quæ rebꝰ ueſtris detrimẽtoſa fore exiſtimabatis: diuturni: maximi: calamitoſiſſimi belli fuiſtis auctores. Qua quidẽ in re non modo accuſandi nõ eſtis: ſed tolerandi potius. Nam cũ ꝗd ille amnimo uerſaret: uos lateret: uideretiſq; urbes finitimas in illius ptãtem actas: nec eſſe tis obliti: ꝗᷓ ancipiti:& pericu loſiſſimo bello cũ eius patre Ioanne Galeacio clariſſimo & potentiſſimo principe dimicauiſſetis: prudentiæ ueſtræ munus eſſe duxiſtis prius occurrere eiuſmodi conatibus ꝗᷓ pati:ut magis indies magiſq; inualeſcerent. Quanto aũt in diſcrimie utrinq; uerſata deinde res fuerit: uniuerſa nõ modo nouit:ſed etiã ſenſit Itali a. At ubi maximus & opti/ mus ille dux naturæ uel intempeſtiue cõceſſit: ac uiri Me/ diolanenſes ut ſunt excelſo atq; inuicto aĩo: in libertatem ſe uendicarunt: continuo declaraſtis & id quidem certiſſi/ mis argumentis nibil eẽ uobis & ueſtra & Italiæ pace neq; optatinec iucũdiꝰ. Nullo em pacto fieri põt: ut ſiquã præ/- potẽtẽ Italiæ aut urbẽ: aut regionẽ belli fulmen inuaſerit: quieto ipſi aĩo eſſe poſſitis. Itaq; pacis & trangllitatis bono qc ſplẽdidiſſima hæc potẽtiſſimaq; reſpu.maxime omniũ affectabat: oĩ oꝑa & induſtria ſtuduiſtis: & ita ſtuduiſtis: ut quãtũ in uobis fuit: nullæ diuturni ardentiſſimiq; belli ſcin/ tillæ relinquerẽt᷑. Cũq; diuino etiã cõſilio quoda fieri uide ret᷑: ut ꝗq honeſtã pacẽ minus admitterẽt:duriſſimis euẽtis pugnæ ꝑſæpe affligerent᷑: iam eo loci deduẽcta res erat: ut nõ minꝰ ꝗᷓ Mediolanẽſes cæteri quoq; pacem expeterẽt. Q cũ ſedulo fieret:ac iam propediẽ tẽpeſtas oĩs ꝓcellaq; belloꝶ turbinẽ oẽm amiſſura uimqʒ putaret᷑: ecce repẽte ĩ᷑ foœlici neſcio quo ſydere iopinati ꝗqdã turbulẽtiſſimiq; flu/ NGus inſurrexere. Franciſcus em̃ Sphortia magno & elato aĩo uir atq; rerũ bellicaꝶ glia cunctis noſtræ tẽpeſtatis du/ cibꝰlõgiſſime antecellẽs a Mediolanẽſibꝰquoꝶ copijs ex ercitibuſqʒ præerat:ſeſe abduxit: & ita fato neſcio quo ab- alienauit aĩim: ut quæ in hoſtes cõſueuerat: ĩ hoĩes amiciſſi mos: & optime de ſe meritoſinfeſta arma cõuerterit. Nec me ſane dubitatio ulla tenet tm illũ: & tanta laude uirũ nõ tã libidine diandi: quæ nõnullos ſæpe tranſuerſos agit: boĩm quorũdã minime ſibi amicoꝶ induẽtu a priſtino iſti- imi⸗ von ds ll wo N vpt, Me/ tem illi/ eq- ir bono mnii, liut ſan/ e etis ut tet. a hetei f ſeto du/ ex ab⸗ in ec i ti VII tuto in hmõi ſuſpitionẽ incidiſſe. Putat em̃ Mediolanẽſes cũ Venetis aduerſus ſe machinatos inſidias. Sic igit᷑ ſuauiſ ſimũ Italicæ pacis ociũ tãdiu multũq; deſyderatũ: quo tꝑe poſtliminiũ feciſſe credebat᷑: mox deteriore cõditiõe taãꝗᷓ ſedibus ſuis extruſum duriſſimis belloꝶ catenis præmit᷑. Huic aũt tãtæ & tã acerbæ reꝶ difficultati ꝗqbꝰ mihbi reme/ diſſ occurri poſſe uideat᷑: paucis dicã. Quid Frãciſcꝰ ſphor tia aduerſus hãc præualidã ampliſſimãq; rẽpu. aut ſperare oſſit: aut deſperare: nemo eo melius nouit. Quid rurſus Mediolan enſes de illius conatibꝰ:aut metuendum ſit: aut audẽdũ:neſcij certe nõ ſunt.Ad hæc ea utroſq; prudentia eẽ puto:ut neq;ʒ uelint: qc nequeãt cõſeꝗ:nec qc quæant: nolint. Sed animis ꝑturbatis recte iudicare nũꝗᷓ licet. Nam uel cupiditate: uł'ægritudine ita diſtrabunt᷑ interdũ: ut ſui cõpotes eẽ non poſſint. Quinetiã tãtæ qñũq;ʒ ꝑuicaciæ ſeſe mortales obnoxios faciũt: ut ſciẽtes uidẽteſq; præcipites ruere ꝗᷓ ad ſanitatẽ redire malint. Pluſq; ualet qnq; amico/ rũ apta & ipſi ꝑmotioni accõmodata prudẽſqʒ ſuaſio:qᷓ for tiores ullæ firmioreſqʒ rõnes: quæ ſe intẽpeſtiuas obtule⸗/ rint. Itaq; unos omnium uos aptiſſimos iudicaui principes Horẽtini: ꝗ tãtã hãc & tã illuſtrẽ præclarãq; ꝓuinciã pro ue ſtra in utrũq; & Mediolanẽſem populũ & frãciſcũ Sphor⸗ tiã ſingulari beniuolẽtia ſuſciꝑetis. Ea em̃ ẽ ſapia: eo rerum hũanaꝶ uſu: ea ꝑitia ut nibil oio nõ modo ad ſuadẽdũ ſed ne ad ꝑſuadẽdũ ꝗdẽ uos quæat præterire:qc mortales re/ D oẽs norint. Quare & hortãdo & monendo: ac etiã ſi uſui fuerit:accuſando:orãdoue facile apud hoĩes amiciſſi- mos:oĩa quæ uoletis:cõſequimini.Nã cũ utriq; ſint exiſti- maturi uos ut amice & prudenter:ita etiã fideliter atq; ꝓ officio rebꝰ ſuis cõſulere:facile ſint in ueſtrã ſentẽtiã ituri. OQce &ſi uobis facillimũ factu futuꝶ ẽ:tñ ſi difficillimũ quo⸗/ q; laborioſiſſimũq; foret: ueſtri muneris ac laudis ducere debetis:quicꝗd honeſtũ ſit: a uobiscurari oportere. Nam cũ ad uirtutẽ nati oẽs ſimꝰ: nibil poſſumꝰ ſine reprehenſi/ one omittere:qqc decus aliquod præ ſe ferat. Quid autem pulchriꝰ:ꝗd laudabiliꝰ:qd imortalitate digniꝰ:q̃ inimicitias tollere:qᷓ bñfacere:q̃ iniuriã ꝓpulſare.Noõne ſatis uiri boni LI — laceſſunt᷑ iniuria: cũ in fert᷑ cuiqᷓ iniuria uel ignoto? Homo em̃ hoĩs cauſa natus eſt. Nec ille humanꝰ ducẽdus ẽ:ꝗ hũa nitatis officium neglexerit. Qck ſi gratiã inter hoĩes uobis amiciſſimos recõ ciliabitis: quãtã etiã uniuerſæ ltaliæ grãm ſitis:nõ obſcure ex præſentibꝰ incõmodis cõiectare uobis licet: Quod em̃ circũquaq; ſtrenui & pecunioſiſſimi uiri:q — ſubſtãtias ſuas aut in mercatura:aut in uectigalibꝰ haberẽet occupatas:ob hãc bellorũ calamitatẽ decoxerunt? Nec id iniltalia ſolũ:ſed ꝑ oẽm fere Europã.Nã cũ ꝓpt᷑ belloꝶ aut periculũ:aut metũ:& nõnũꝗᷓ etiã detrimẽtũ reſpõderi cõ/ uẽtis nequeat:neceſſario fides ape mercatores: apud mẽ/ ſarios:apud publicanos concidit:id quod nõ ſolũ calamita tem multis: ſed ignominiã quoq; affert latinis oĩbus. Siqs em̃ uir latini noĩis ꝗ uel in Gallis: uel in Germanis ułin Got/ thalanis mercatoriã menſariãue exercet:uel aliud ꝗcꝗᷓ qc ad rem pecuniariã pertineat: apud exteras nationes agit: coactus turbationũ italicarũ diſticultate: fidem ad cõſtitu⸗/ tum tꝑs quibꝰ debeat: præſtare nequerit: unꝰ aut paucoꝶ culpa uniuerſo latino ꝶ& nomim aſcribit᷑. Neq; em pauci ſũt hoies itali qui ad Britãnos & Gades uſq; & per uniuerſum ꝓpe terraꝶ orbẽ diuerſis in negocijs pecunias tũ ſuas:tũ alienas bñt implicatas: quas ubi explicare ꝓ pter haſce ca⸗/ lamitates facultas nõ erit:decoquant neceſſe eſt:quæ cer⸗ teres nõ decoctoribus modo:ſed locupletiſſimis quoq; & illuſtribꝰ italiæ ciuitatibꝰ non mediocre detrimẽtũ atq; de decꝰ allatura ẽ. Nec em̃ un urbis ciues magna ulla rei pe/ cuniariæ iactura affici poſſũt quo minꝰ reliquæ etiã clariſſi/ mæ italiæ ciuitates eodẽ præmãtincõmodo: cũ inter ſeſe inuicẽ & cõtrahũt & mercant᷑. Huic aũt tali tantoq; detri/ mẽto atq; turpiſſimæ famæ notæ aliud remedij nihil affer/ ri poſſe intelligo:q̃ ſi dederitis oꝑam: ut uiri uobis amiciſſi- mi mutua ĩter ſe odia armaq; deponãt:malitq; æquo & bo no ꝗᷓ cupiditatis facibꝰ parere. Quis enim audeat in italia ullas belloꝶ flamas excitare: ubi primariæ ãpliſſimæq; ur/ bes: & unꝰ Frãciſcꝰ Sphortia tãtꝰ & tãta ꝓ bitate princeps inuicẽ cõſenſerint? Nã neqʒ fugere uos põt:quãto ĩꝑiculo tota nutet italia. Videtis quæ gẽtes in ea cõſederit ob ite/ ex Me ſtina inter nos odia: quæ tãꝗᷓ ex aliqᷓ ſpecula noſtras diſcor dias obſeruãtes nibil aliud expectãt: moliunt᷑: agunt:ꝗqᷓ ubi laſſos & pecunijs exhauſtos aiaduerterit: inopinatos nos opprimãt. Quapropt ut ueteri ueſtro inſtituto: ꝗ dignita/ tem & gliam maxime oĩm adamãtis: ut cõi utilitati: ut to-/ tius italæ ocio ac trãgꝗllitati ꝓſpiciatis: hãc talẽ tãtãq; rem principes florentini dino ductu auſpieijſq; ſuſcipite. Lega- tos ueſtros ingẽti uirtute & prudẽtia uiros: tũ ad mediola- neñ.tũ ad Frãciſcũ ſphortiã mittite: ꝗ utroſq; ita ſuis aptiſ q; rõnibꝰ nõ ſolũ hortent᷑ ac rogẽt: ueꝶetiã ſi opꝰ fuerit ꝓ iure mutuæ beniuolentiæ uel moneãt uł incuſent: ut ꝗ pri/ mũ om̃i aioꝶ relicta cõtẽtione in mutuã priſtinãq; gratiam redeãt: ne cũ ꝑuicatius inuieẽ dimicãt: & ipſi ꝑditũ eant: ltaliæ uniuerſæ naufragiũ parant. Nam quantũ uos quoq; religionis chriſtianæ rõ ad hoc tã illuſtre tanq; ſalubre co/ ſiliũ excitare & inflãmare debeat:ꝗd attinet dicere? Vide tis em iã aduentare ſacratiſſimos annui iubilei dies: quem ab ipſa uſqʒ tũ habraæ:tũ Moſeitẽpeſtate figura dina qna- dã mẽteq; cõſtitutũ Chriſtꝰ optimꝰ maximꝰ redẽptor no/ ſter:cũ ex hac uita in cælũ aſcenderet:indulgentiarũ largi tate diſpẽſandũ reliquit miſtris ſuis: imprimiſq; Romanæ eccleſiæ ſũmo põtifici. Qua exre ſi nulla etiã utilitas eſſet emanatura:oĩ tũ cura atq; labore tadendũ foret: ne tãtæ religiõis uenerationi cõiq; læticiæ iniuria ulla fieret. Quã/ ta uero cũ ad italos oĩs tũ uel maxie ad uniuerſos ciuis ue/ ſtros ſint ex bhmõi celebritate ꝑuẽtura emolumẽta: debe/ tis ex ſuꝑioribꝰ tꝑbꝰ meminiſſe.Itaq; ueſtri officij && ſapien tiæ eſſe putoid ꝗtũ in uobis fuerit præſtare:ne tot illi & tã locupletes atqʒ; opulẽti ppli trãſalpini ab italiæ acceſſu ob hũc belloꝶ turbinẽ ꝓbibeant᷑. Valete Ex Mediola. idibꝰ Auguſtis a natali Chriſtiano. M. cccc. xxXViij. Frãa.Phi.Petro Thomaſio ꝑphbiloſophoac medico ſal. Eq; hic ee licet ſine ꝑiculo: uec alio ire ꝑmittit᷑. Itaq; Aluupuũ teneo auribꝰ. Cõſiliũ tñ tuũ non mõ laudo:ſed etiã ꝓbo.Sed ꝗd agã:qñ hæc ſũt tꝑa? Deꝰ bñ uertat. Vale diolano.Kal. Septembribus. M. cccc. xxxyviiij. ¶EFranciſcus Philelfus loannocio Manetto ſal. S . — ſempꝑ oibus in rebꝰexpertus ſum amiciſſimũ.Srqᷓ unqꝗᷓ in re tua mihi opera opus fuit: nũc eſt maxime nb Galeaciùs chremenſis tibi coram exponet: quid abs te ue- a lim. Quẽ nolis fruſtra ad te miſſum: tam peto abs te uæbe I menter ut uæbemẽétius petere nihil poſſim. Vale ex Me- eit diolano pꝑridie idus Nouẽbres. M. cccc. x xxviiii. æ᷑ NFranciſcus philelfus Bernardo lIuſtiniano ſal. el q Vi tibi reddidit meas lit teras: tãta mecũ beniuolẽ tia iunctꝰ ẽ:ut maiore nemo eẽ poſſit. Quicqd is ti/ Y ſpinoie meo dixerit:id ita exiſtimato:ac ſia meip̃o corã au dires. Vale ex Medio. idibꝰſeptẽbribꝰ. M. cccc. xxxxviiij- “ (Franciſcus Philelfus Nicolao Yaroni ſal. Aec negocia ꝗbꝰ fluẽtibꝰ agitent᷑:ſcio te nõ latere. 2 Quid aũt mihi boni priuatim ſperãdũ ſit in tãta re⸗ l rũ ommũ calamitate: & ip ſe intelligo: & tu potes aiaduer-/ ”” teere. Itaq; ſiqd habes cõſilij: id ut doceas: rogo. Nam mibi ui uix ullũ relictũ ẽ: præſertim cũ bhinc abeundi facultas non u. det᷑. Vale ex mediola. xij. Kal. Octobres. M. cccc. x Lviij. Xx EF ranciſcus Philelfus Ioanni Auriſpæ ſal. S T NKE narrari quæat: quantis in malis tota hæc ciuita u Ifluctuat. Nec reliquũ ẽ: qc' expectet᷑ præt᷑ ultimũ Arnaufragiũ: id qd lõge abeſſe nõ põt. Bacchat᷑ ĩ oĩa mucro. Nec hũ anis: nec dinis parcit᷑ rebꝰ. Scripſiſſem tibi er plibꝰ: ſed neſcio ꝗᷓ bæc recte ſunt Ir̃is cõmiſſa. Tu ſiqd mihi dA cõſilij potes afferre excogita. Nã mihi nullũ ẽ relictũ ĩ tãta XV impunitatis licẽtia. Vale ex Medio.idibus O ctobribꝰ. M. Fraciſ.Philel. Petro Thomaſio philoſopho ac medico ſal. ͤ Vod rẽ meã oẽm Venetoꝶꝶ legato Lconardo Ve lerio clariſſimo uiro cõmẽedaueris: gaudeo: tibiq; ago gras. Valet em̃ is apd hoſce ciues & auctorita/ te: & gr̃a plurimũ. ꝗᷓ futurũ puto: ut mibi ꝓdeſſe nõ ad/ modũ poſſit: ita ſũt omĩa iã debilitata & ꝑdita. Paſſim atq; cateruatim moriunt᷑ inedia. Mihi uero ſiquid etiam pecu/ niolæ alicunde abradi poſſet: tamen non eſt: unde ſatis pa nis parari quæat. Qui mihi ob inuidiam nocere moliunt᷑: me Sphortianum eſſe inſimulant. Quare in diſtributione panis qui uicatim emẽdus ſingulis dat᷑: negatur plærunq; vVI. mihi tanꝗᷓ hoſtis ſtudioſo. Itaq; neq;ʒ hic eſſe ſine uitæ peri⸗ culo ulla poſſũ arte: & abeundi ptas oĩs ſublata eſt. Neſcio quãtũ mibi prodeſſe poterit Lenardus in tanta malignita/ te tẽporũ.Meliuſcule tñ mibi ſperandũ uideo:ꝙ huic uiro cariſſimꝰ factꝰ ſum:ꝗᷓꝗᷓ etiã ipſe:ut mea fert opinio:non hic eſt ſine periculo: ita ſunt oia tẽpeſtatũ ꝓcellarũq;ʒ pleniſſi/ ma.Vale ex Mediolano Caldecẽbribꝰ. M. cccc. xxxxvilij Franciſcus Philelfus Antonio metello ſal. inã mihi liceret te uidere:tecũq; loqui corã. Aut em me tu in tuã: aut ego te in ſentẽtiã meã agerẽ. Illud aũt hortari te ac monere nõ dubitabo cũ om ni in re:tũ etiã nõ minꝰ in loquẽdo moderationẽ ſeruandã eſſe. Verbũ alatũ fingit Homerus: qm & emittat᷑ celerit᷑ & nõ facile reuocari emiſſum quæat. Prudẽs es. Quid bæc ſi bi uelit oratio:nõtignoras.Hic indies o ĩa habẽt miſerabili/ us. Quod petis: curabo diligentiſſime. Vale.Ex Mediola/ no pridie idus Decembres.M. cccc. xxxxviiij. Franciſ. Philel. Blaſio axeretẽſi mediolaneſiũ Enirẽ ad te quotidie:niſi me id facere ꝓbiberet gla/ u diorũ metus: quibus aſſidue uideo urbẽ uniuerſam coruſcari.Nã in armorũ fragore:ut ſcis: uerba legũ exaudlri nõ ſolẽt.ltaq; patere obſecro:me tãtiſper habere ſalutis meæ rationẽ: donec alicunde lætior dies illuxerit. Vale Mediolani ex ædibꝰ noſtris. Cal.lanua.M. cccc. L. ¶ Franciſcus Philelfus Franciſco harbaro ſal. Onſiliũ tuũ facio certe plurimi: tũ qc'ẽ prudęætiſſi/ mũ:tũ ꝙ beniuolentiſſimũ tuũ erga me animũ præ ſe fert. Quid aũt agẽdũ mihi ſtatuerim: ex iſto co/ ram acòpies:ꝗ tibi reddidit meas litteras. Tu interim cu/ ra oĩa dililigẽter.Nã quãtũ erit iu me:oĩo obſequar uolun/ tati tuæ. Vale ex Mediolano.iij.idus lanuarias. M. cccc. L. Franciſcus Philel. loãni Amideo iurecõſulto ſal. Vus ille familiaris quotidie me obtũdit. Rogo te: des operam: ne mecũ uaticinet᷑. Nã ut ait ille apd poetã dauus ſũ:nõ œdipꝰ.Habeat ſibi ſapiẽtiã ſuã.Nã hoc tpe nihil eſt oim minꝰ: qc uelim: ꝗᷓ uaticinari. Deus norit: qc' futurũ ſit.Illud mihi uaticiniũ e certiſſimũ.Petrũ Can/ didũ ſp inuigilare: ut mihi ĩcõmodet:cui inſidioſa maligni tate:ne incautꝰ opprimar: tuũ fuerit ꝓuidere. Noſti em in geniũ: noſti flagitiũ facinoroſiſſimi hoĩs. Vale Mediolani ex ædibus noſtris pridie Nonas Februarias. M. cccc. L. . Erſari uideo arma undiq;. Quid tãtꝰtumultus ſibiue Iiit:nõdaum ſatis intelligo. Tu ſiqd habes:qcł me ſcire oporbeat:fac ut qᷓprimũ intelligã. Nã animus præſagit: ne- ſcio ꝗd deus bñ uertat.Ego me interea domi cõtineo. Va- le ex ædibꝰ noſtris Mediolani. v. Cal. Martias. M. cccc. L. ¶ Pranciſcus Philelfus Nicolao cebæ ſal. ——— uires cæleſti queunt aduerſari ĩperio:ſiue id fatũ:ſi/ oporteat. Noſtra ſane inferiora hæc oĩa uana ſũt nulliuſq; momẽti: ubi minꝰ diuino adminiculo auxilioq; nitant᷑. Cũ primũ diuinꝰ ille princeps Philippꝰ Maria ang-“ uitã deſe/ ruiſſet: cœperũt mediolanẽſes hi ciues cõtẽpto ꝑ oẽm cõ/ tumeliã ac ludibriũ prĩcipis uniꝰ iperio:adamare ãplectiq; libertatẽ. Cuiꝰ ſtatuedæ initia ſecũda ſane fortunatiſſmaq; fuere.Nã hoꝶ optatis Venetos aduerſantis tribꝰ deiceps Qladibꝰ affecere. Placẽtia prio: quæ ſe ultro illis tradiderat: ui capta ac direpta: dein claſſe eorũ maxia & oĩbus rebus ornata apud Caſalem cognomẽto maiorẽ ſuꝑata & capta magnaqʒ ex ꝑte in Pado & tormẽtis & igni perdita: ad po ſtremũ eodem anno maximis eoꝶ copijs & firmiſſimis ad Carauagiũ fuſis fugatiſqʒ intãta & militũ && ducũ:ac princi pum captiuitate & prædazut de ipſo etiã Venetorũ ĩperio actũ uideret᷑: ni Mediolanẽeſes ipii deſipere uoluiſſent.Cũ a Franciſco em̃ Sphortia quẽ unũ ſuis exercitibꝰ præfece/ rant:ſibi metuiſſent:ne ijs ꝓpter Blãcã Mariã Philippi fili/ am regnũ ſoceri tãqᷓ hæseditario uxoris iure foret pꝰ tãtã uictoriã occupaturꝰ: cœpꝑe de pace clã tractare cũ Venetis pꝑ Henericũ quẽdã pãicarolã: q patria mediolanẽſis merca turã Venetijs exercebat. Veneti ut uiri ſunt prudentiſſi/ mi: tãſi quæ ꝓponerent᷑: nõ detrectabãt: tñ cõſultata re diligentiꝰ cũ Franciſco Sphortia maluerũt: ꝗᷓ cũ Nediola/ Frã.Phi.Blaſio axeretẽſi Mediolanẽſiũ prætori ſal. ue neceſſitatẽ: ſeu aliud quicꝗᷓ: qc? ſupra nos ſit: appellari — — — —— nẽſidã rep.agẽda cõtrahere. Nã etiã is certior factcũ de hu iu ſmodi occultis cõſilijs:tũ de aio Mediolanẽſiũ erga ſeſe: cõuenit cũ VYenetis honeſtis ꝗbuſdã cõditionibꝰ: ut tãdiu ſibi auxilio eſſent & milite & re pecuniaria: quoad ems ur/- bis ditione potiret᷑.Id em̃ Veneti ſuo imperio tutius fore duxere:qꝗᷓ pati urbẽ potentiſſimã eã dẽqʒ inſolẽtjẽ in proxi/ ma regione excreſcere altiꝰ: præſertim cum intelligerent unũ Franciſcũ Sphortiã mediolanẽſibꝰ oĩbꝰ incredibili eẽ odio. Quibꝰ rebꝰ ita cõſtitutis ac firmatis: miſſus ẽ a frãciſ- co Benedictus Nurſinus: qui nõ modo erat egregiꝰ medi/ cus:uerũetiã uir prudẽs ac diſertus. Is cũ primo multa de męediolanẽſibus noie ſui principis in cõtione publica quæ- ſtus ẽ:tãdẽ in eam ſentẽtiã perorauit:ut oſtẽderet & lege & æquo & bono urbis huius imperiũ: oẽmq; eam ditionẽ: uã Philippus poſſed erat:ad uxorẽ Blãcã mariã ad ipſũq; raciſci: fiſe Philippꝰ adoptauiſſet: ꝑtinere:ò& ita ea quæ/ qʒ repetere. Cui cum nihil ꝓ poſtulatis reſpõſum eſſet: ad Franciſcũ redijt re infecta: & ita magnũ ꝑiculoſũq; bellum a Venetis ĩ Mediolanẽſes cõuerſũ e. Quod inde diffical/ tates malaq; emerſerint: prolixũ eſt difficilimũq; narratu. Oẽs & urbes & oppida: & municipia: & caſtella breuiac Franciſcum defecerũt. Ager Mediolanẽſis, fere oĩs ferro igniqʒ uaſtatus. Præter urbis ſuburbia tenebatur nihil ad oſtremũ exhauſta æraria oia. Rei frumẽtariæ in urbe ni/ kä. Extrin ſecꝰ iportari nihil poterat ꝓpter hoſtiũ copias: quæ ad ipſas uſq; portas oẽm aditum ꝓhibebãt. Nobilitas oĩs ab urbe aberat:alij alio cõfugiẽtes.Ptãs oĩs ad plebem redacta ẽ. Siq fuerãt aĩo ſeniore ꝗ fuerũt admodũ pauci:ij obtruncati oes. Cũ eo difficultatũ redacta res foret:ut bat ſim fame cõfecti ciues inter ambulandũ caderẽt:qũquidẽ neq; feles: neq; canes: neq; ulla imũda aĩalia eſui reliqua iã eẽnt:ob idqʒ diutiꝰdeditio ad Franciſcũ differri nõ poſſet: Veneti cũ mediolanẽſibꝰ ſocietatainita & auxiliaris copi/ as ex agro Mediolanenſi trans adduam ire iubẽt: & omni Becungrnmnope Franciſcum deſtituũt: pauloq; poſt pex Paſcalẽ Malippæriũ eidẽ nunciãt: ut ab omni ui atq; iiuria in Mediolanenſes abſtineat: id ſi facere recuſaret: bello in LI dicto ꝓ bono æquoq;: & ꝓ cõmuni Italiæ pace ac trãquilli⸗ tate. Aua aiorũ mutationẽ cũ Frãciſcꝰ ægre & permoleſte ferret: pmſtaq; fruſtra quæreret᷑: ac ꝓficeret nihil:ad ſuſti/ nẽdũ Venetoꝶ bellũ iuxta:atq; ad inferẽdũ mediolanẽſi/ bus accingit᷑. Cæteꝶ cũ rẽ neg ſgeri⸗ Veneti gerũt: utpo⸗/ te q ſperarẽt fortaſſe mediolanẽſem populũ extrema coa⸗ ũ inedia eis urbẽ dedituꝶ:in eã eẽ tãdẽ aliqñn uẽtũ neceſ⸗ ſitatẽ: ut nocturno tumultu facto in turbulẽta ſeditiõe nul- loq; hoim cõſilio.Franciſcꝰ Sphortia:ꝗ apud uicũ mercatũ ſe cũ octo cohortibꝰ in ſũmis rerũ oĩm difficultatibꝰ cõtine bat:ſpõte iĩ urbẽ a pplo ipſo accerſiret᷑. Ex ꝗbꝰ quidẽ rebꝰ manſfeſto colligi põt ĩferiora noſtra bæc oĩa nullo noſtro cõſilio: ſed occultiore ui quadã admiſtrari. Hæc aũt geſta ſũt noctu: quinto Cal.martias: cuius ꝓximo die Fraãciſcus Sphortia ĩ urbẽ exceptꝰ ẽ. Vale ubi ubi es:nã ubi eẽs igno rabamus. Ex Mediolano. iiij. Cal. Martias. M. cccc. L. ranciſcus Philelfus Bernardo luſtiniano ſal. — „ „ ⸗ ⸗P- . —— onardus Iuſtinianus uir clariſſimꝰ pater tuus non præſentẽ ſolum: ſed futurã etiã gloriã eãq; imorta/ lem animo meditat“*: te in quo ipſe uicturus eſſet:& pecunià muniuit & diſciplina: quarũ altera præſentibꝰ ui/ tæ neceſſitatibꝰ pro dignitate ſubuenires: quãtũ uel tua: uł amicoꝶ: uel reipurintereflet:alteta mortuus/quoqʒ uiuere poſſes in uiuis. Rẽ pecuniariã tibi maximæ curæ eẽ & cer-/ ta: & una omniũ uoce mihi aſſidue nunciat᷑. Atq;ʒ iſtud qui/ Quare ſi uel paternæ & inſtitutionis & gloriæ: uel tuijpſi⸗ non es oblitus:ſcribe aliquid: ut quem in cute uiderim: in/ tus quoq; indies magis magiſ; perſhiciam. Vale ex Me diolano pridie Cal.lanuarias. M. cccc. L. Franciſcus Philelfus ſal. di. plu. ſcribis ducalibus Vod ſcire ex me petitis:ꝗ auẽtor ſeribi debeat:bre ui accipite.Cũ alij nonnulli litteratiſſimi uiri: tum Priſcianus grãmaticus locupletiſſimus teſtis ẽ eũ/ em eſſe apud nos auctorem: qui græce dicat᷑ οπ1ια dem prudẽtiæ eſt. Qcd aũt ſapiẽtiæ munꝰ ducũt: id qᷓᷓ te nes egregie: quotidie tñ nequaꝗᷓ colis. Quid em̃ aliud de/ beo cõiectare:cũ totiẽs meis litteris iuitatꝰnihil reſpõdes? zut ſe. din kese 9 ſ / authẽtes. Hinc arbitrati ſunt aliqui iuniores in hoc nomi/ ne. c. litteram ante.t. in eadem ſyllaba utranq; mutam ad- di non oportere: cum neq; apud græcos 0ραρπο autheé tes eã recipiat. At ego idẽ ſignificare auctor qc oρεiα facile concedo: ſed ab augeo id nomen deductum puto. Sicq; quoniam a ſupino auctu formetur: per.ct. eſſe ſcribẽ dum: & ita a priſcis uidemus obſeruatum. Nam ſi ab ονοπ deſcenderet. litteram auctor non reciperet: .t. aſpiraretur. Valete. Ex Mediolano Kalen. Iunijs. M. Cccc. L.. M Franciſcus Philelſus ſalutem di.plu. — Ambroſio iureconſulto. H HWM Voniam iampridẽ obduruit meus animus ad eas ærumnas omnis: quas affert inconſtantia mutabi/ litaſq; fortunæ: Icirco æquiorem ĩ illos me præbeo qui nulla iniuria laceſſiti ſe mibi præſtant importunos atq; infeſtos. Nam ſi iniurias ſingulas perſequi uelim: mibi po/ tius nocebo: ꝗᷓ alijs. Non omnes amici ſunt qui uidentur. Qui commoda emolumentaq; ſectantur: tamdiu ſunt ami ci: quoad utilitatis ratio coram Horet. Si diſcedat utilitas: quæ amicitia manere poteſt? ldem poſſit de ijs iure dici:ꝗ uoluptatem ſibi propoſuerũt. Tamdiu enim ſe amicos in/ culcant: donec perfruant᷑ optatis. Quod ſi quid triſtius ae cidat: nuſꝗᷓ ſunt. Non igitur me perturbant: quæ de bomi- nis leuitate ſignificaſti: eſt enim ſimilis ſui. At ego ſequar meum uitæ inſtitutũ. Equidẽ benefaciã ſemper. Iniurias ſi Ppulſare non potero: aut cõtemnã: aut perferã. Vale Ex Mediolano. KalIunijs. M. cccc. L. K Eranciſcus Philelfus Mario filio ſal. . I uim maieſtatemq; uirtutis uelimus conſiderare: neminẽ inuenias: qui eam aſſidue ſecutus nocteſq; dieſq;: conſecutꝰunꝗ fuerit. De bominibꝰ inquã lo⸗ quor: non de deo noſtro Chriſto ieſs: qui & homo fuit & deus. leach ut homo is & doluit & metuit: & lætatus eſt: & cupiuit:qꝗqᷓ omnia mediocriter. Sed talis perturbationum mediocritas non cadit in deum: qui nullo tangitur motu animi.Itaq; non abſurde priſci illi philoſophi eruditiſſimiq; uiri: quotquot uel apud latinos: uel apud græcos uirtutis laudibus claruerunt: neminem habuerunt: quem uirtutis nomie uoluerint appellare. Quære Platone: Quære Ari⸗ ſtotelem. Sume e noſtris. Marronem. M. Ciceronẽ. L. Annæum. Senecam. Vbia uirtute quenꝗᷓ noiatum inueni as? Video quoſdam iuniores & apud noſtros uirũ uirtuo⸗ ſa: & apd græcos ρ„“ρ αρπτεπρandra enareton ꝗq mo⸗ deſtius uir bonus diceret᷑ atq; ρ NK “νοα inepto noie appellare. Aut ne in priſca quidem & doctiore eccleſia ta/ le uſq; nomen reperias. Quod ſi poetas: oratores :hiſtori⸗ cos priſcos lectites: perſæpe honi uiri: at uirtuoſi nomẽ ti⸗ bi nuſꝗᷓ occurrat. Et ille quidem bonus dictus eſt mea ſen/ tentia: qui ad uirtutem adipiſcendã & diu laboret & mul⸗ tum: &1 6 160 ο6ε6 apo tu ponu. ſ. nomen ſibi uẽdicãs. Huiuſmodi aũt labore qui utatur: iccirco uocatũ exiſtimo uirum bonũ: ꝙ in eo non uirtus: ſed quaſi aliquod uirtutis ſim ular ũ eluceat. Nullo enim bumano labore: nullo ſtu/ dio fieri poteſt: ut meram uirtutẽ quiſꝗᷓ aſſequatur. Sed ſa⸗ tis ſuperqʒ ſit: ſi quis induſtria & diligentia ſua ꝗproxime ad uirtutem acceſſerit. Et quoniam petis: quibus eum uir/ tutibus præditum eſſe oportet: qui ſit uir bonus & baben/ dus & appellandus: quid ſentiam paucis accipe. Duas eſſe reor animi partes: quarum altera: quam habemꝰ cum deo. cõmunẽ: & ratiocinamur & intelligimus: alterauero quæ cõmunis eſt nobis cũ pecudibus: appetimꝰ atq; afficimur. Itaq;ʒ eſt alia moralis uirtus: nã mores ſũt qualitates partis. illius appetitiuæ: alia rationalis: intellectualis alia. Ratione inquirimꝰ: qui d nos aut ſequi oporteataut fugere. Nec ſi⸗ ne ratiocinatione callidi ac prudentes eſſe ullo modo poſ/ ſumus. Quæ uirtus in actione poſita circa ea conſultanda uerſatur: quæ nobis utilitatem afferant. Intellectu autẽ ad ſcientiæ cognitionem peruenimus: & quod eſt ſapientiæ proprium: diuinam eſſentiam naturamq; contemplamur⸗ Atmoralem uirtutem eam dicimus cuius forma eſt ratio. Materia uero animi perturbatio: quam etiam tum paſſio⸗ nem: tum affectionem uocant: & eandem quandoq; mor⸗ * hut kum llt ſer ntit bum. Et ꝗᷓᷓ nemo eſt uir bonus iudicãdus:niſi idẽ ſit: quã⸗ teis tum humanum fert ingenium: totius uirtutis laude cumu Nri latus. Quis enim uirtute morali floreat niſi idem guberne I. cur prudentiæ dutu ad quam morales omnes uirtutes re// en feruntur: & prudens eſſe nemo quæat: niſi ſapiens fuerit: ww⸗ nam omnis recta actio a contemplatione manat: facit ta⸗/ o⸗ men cõſuetudo:ut eum maxime uirum bonum exiſtime/ de mus: qui iuſtiſſimus ſit. Sed quoniam hanc rem omnem 4 ³in commentationibus florentinis cum de exilio loquere- H mur: diligenter ꝓſecutiſumus: nihil eſt quod in præſentia . ſimus prolixiores. Verum te fui Mari monere: hortariq; ‚non deſiſtam: ita nomen uirtutis adames: ut eam nullam eſſe putes: quæ omnibus: uel cogitationibus: uel dicẽtis: ulł Lctctionibus ſuis deum non ſolum intereſſe: ſed præeſſe no/ 0% “ lit.Nam tum ſumus iuſtiſſimi & optimi: cum dei opera ma s xime imitamur. Vale ex Mediolno. Kalen. Octobrilag. Frãciſcus Philelfas loanni Ame⸗/ ne⸗ rino iuriconſulto ſaluteem. 1/ Wod ſcribis: dem operam: ut libros Ariſtotelis tibi n, comparem: aut qui de re publica: aut qui de re fa/ e miliari nobis præcepta tradunt: faciam & prope- 0 ¶diem & diligenter modo librarium nactus ſim cuius in bis e excribẽdis opera uti poſſim:id qc ſpero nobis minime de . uturũ. Laudo autẽ præſtaãtiã ingenij tui ſingularẽq; uirtu- s tem quicꝗᷓ quã es occupatiſſimus: nolis tamen pattearum e te rerum expertem dici: quæ ad bene beateq; uiuendum præcipue conducunt. Nam ſi ſeſe moderari & inſtituere . pulchrũ eſt:qcd moralis diſciplina facit:quanto ſit pulchri ”” & præclariꝰ idem præſtare poſſe cũ de domo:tũ de ciuita 2 te uniuerſa cuiꝰ fœlicitas oim fœlicitatẽ complexa eſt? Ac- cedit ad rẽ ꝙ harũ diſciplinarũ cognitio eo ẽ tibi magis ne⸗ . ceſſaria quo legũ & iuris ciuilis ſapistia magis præſtas. Nã . Aęs audeat ſe iurecõſultũ ꝓfiteri his ignoratis Rncibirs un⸗ . 3 leges omnes iuraq; manarunt? Faciam igitur qd iubes 7 & amice & recte. Vale ex Mediolano Kal. Octobribus. M. d ij PI —— ¶ Franciſcus Philelfus Nicolao cebæ ſal. di.plu. NT ſinondum audiebam te Genuam reuertiſſe: po/ ſteaꝗᷓ ob aeris intemperiem tamdiu carere patria inſtitueras: quoad uis peſtilentiæ plane deferbuiſ- ſet. Tamen cum accepiſſem: ciuitatem ſe habere melius: & iam prope plæroſq; omnis nobiliſſimos ciuis in urbem redijſſe:iccirco ad te ſcripſi: ut tuis litteris ſuauiſſimis de te ipſo certior fierem: & ubi eſſes: & ꝗᷓ bene ualeres: itaq; mi⸗ bi rem facies iucundiſſimam: ſi me ꝗqprimũ leuabis omni ſollicitudine. Diſertiſſimũ perleonem noſtrum ſaluere cu/ Pio cum uxore & liberis: cultellorũ meminiſſe. Videt᷑ mi⸗ i auarior factꝰ ꝗᷓ ſolebat. Vale ex Mediolano.iiij. Nonas Ocdtobres. M. cccc. L. Pranciſcus Philelfus Petro Thomaſio pbiloſopho dico ſalut T litteras accepi & conuiuium Quod iam tibi cæ lo gloriam quæras: non terra: & probo & laudo. Nam quemadmodum terræ gloria: quæa cæleſti non ꝓficiſcit᷑: tota inanis eſt: ꝗtacũq; tandem ea ſit: ac pla⸗ ne nulla: ita profecto quæ in cælo eſt: radios ſuos quaſi ſol quiſpiam diſpergit in omnem terram. Scripſiſti profecto Cbriſtiane: & ut uerus philoſophus. Nam qui ſe philoſo- phum auſit profiteri: qui Chriſti ignarus fucatæ cuiuſdam bonellatts umbram ſtultꝰ ac fatuus perſequat᷑. Nibil ipſe quidem honeſtum eſſe puto: niſi quod apud deum ꝓbatũ ſit. Hoc uero qui ſequitur: ueram nimirũ eum gloriam aſ- ſequi credendum eſt. Et facis tu quidem recte atq; ſapien- ter. Non enim ignoras peregrinari nos ſemper ac ſeruire: qdiu uiuimus. Itaq; dies nocteſq; oportere illius patriæ me miniſſe: ad quã cum longo poſtliminio redierimus: futu⸗ ri ſimas tum liberi tum glorioſi ciues: gloria nõ fucata:ſed ſimplici: ueraq;. Vale Ex Mediolano. iij. Nonas Octobres M. cccc. Li. d» S (¶Franciſcus Philelfus Petro perleoni ſal a £ ,uocãt aduerſari. At tu ſi me audis:aio forti magno q; ſis. Et prudẽtia utaris & patientia. Spereſq; fore: ut præ/ imaduerti ex tuis ad me litteris tibi fortuna: quã epo, Ntrin bulſ⸗ lus: denn cere gmn mni el miy 105 ſtãti ingẽti uirtuti nihil tãdẽ neq; ad dignitatẽ:nec ad emo lumentum deeſſe poſſit. Itaq; ut ad Battum ait Corydon apud Theocritum. . . . , dα ρ ραπαε β“T Tαιονπιſρ &arεειοι ..₰‧ñ³z ẽXNiA&εα &ον*. ωσ. Sετι υbοιε οαανον‿ νςοd t... H qXMXοο π απο ειρια KXXο Aμä. Quos quidem tris uerſus ita licet interpretari. Fidere batte decet: melius cras forſan bhabebit. Sperandum eſt uiuis: non eſt ſpes ulla ſepultis. Nunc pluit:& clarus nunc iupiter æthere ſurgit. Quare confide etiã tu propediem tibi meliꝰfore.Quãdiu uiuimus:nos bona ſpe duci conuenit. Nam poſt imbrẽ ſe/ renitas ſequi ſolet. Curabo qcł petis:qꝗᷓꝗqᷓ res noſtræ ſũt hac tẽpeſtate ob uim diuturni belli anguſtiores. Vale ex Me- diolano.iiij.Nonas Octobres.M.cccc.L. M Rraacllau Philelfus Franciſco l. AEllem: eam mihi fortunã deus optimus maximus tribuiſſet: ut & mibi poſſem & amicis ſempꝑ gratiſi⸗ cari. Nõ em̃ libros meos abs te peterem. Sed quo/ niam il as. Vale ex Mediola. iiij. Nonas Octobres. M. cccc.l. Pranciſcus philelfusſal.di.pl. Antonio Canobio. On iniuria ſemꝑ ego te dilexi mi Antoni :quẽ unũ laduerterim ab omi deſidia & inerti ocio alienũ. Itaq;ʒ omne qd tibi tẽporis a tuo magiſtratu uacuũ relinquit᷑: id aut legẽdo:aut audiẽdo:aut quærendo aliqd dlignũ memoria coſumis. Scribis candidũ decẽbrẽ cõten/ dere tecũ ſolitũ nihil uſꝗᷓ ſcripſiſſe Ariſtotelẽ de animi im- mortalitate. Idqʒ mirari te: ꝙ talis ille tantuſq; philoſophus in tanto errore uerſatus fuerit. Quæ ipſe in tuis litteris le- gens: non potui nõ ſurridere: ꝙ nebulo iſte Cãdidus nita/ tur impietatẽ ſuã ſubdolo ac falſo confirmare teſtimonio. Nã & imortalẽ Ariſtoteles eſſe animũ ꝓbat & diuinũ. Au di primũ: quæ maximꝰ ille ſapiẽtiſſimuſq; philoſophus re⸗/ liquit ſcripta hmõi uerbis in libro ſecãdo de aĩaliũ genera/ tione:inquiẽs: Omẽs animi neceſſario ſunt uirtute prius:ꝗᷓ actu. Neceſſe etiã eſt aut oẽs non eſſe prius & fieri:aut oẽs 0 iij carere nõ poſſum: rogo:ut reſtituere iam incipi ⸗- II antea exiſtere: ul alios eẽ antea: a lios nõ eë. Ac fieri aut inm I materia: & non ingredii maris ſæmie: aut in materia ueni⸗ eb re a ſæmine- Vel in materia uenire a ſæmie quidem: ſed in 3 mare: uel extrinſecꝰ fieri oẽs: uel nullũ uel alios fieri:alios Gtor non fieri. Q& fieri igi᷑ nequaꝗᷓ poſſit: ut animi oẽs priꝰ exi⸗ ſtant: patet ex bui uſmodi rõnibꝰ. Quorũcunq;ʒ em̃ princi⸗ 1 pioꝶ corporalis ſcilicet eſtoꝑatio: hæc antea exiſtere ſine corpore minime poſſũt: ut incedere ſine pedibꝰ. Quo fit: ut animi extrinſecꝰ? ingredi nequeãt. Neq; fieri em põt:ut ipſi per ſeſe: qui ſeparari nõ poſſunt:ingrediant᷑:nec item: incorporeo ſæmie. Eſt em ſæmen ſuꝑfluitas iĩmutati alime- ti. Relinquit᷑ ergo mẽtẽ ſolã extrinſecus adueniẽtẽ ingre/ di: & eãde ſolã eſſe diuina. Nihil em cũ eius agilitate habet H cõmune oꝑatio corꝑalis. Ois igit᷑ uis animi uidet᷑ alius cor 4 poris eſſe ꝑticeps: & eius quidẽ diuinioris: ꝗᷓ illa ſũt cora:·· 0 quæ uocant᷑ elementa. Ex quibus quidem Ariſtotelis rõ/ nibus ſatis intelligi põt animi uim: atq; naturã & cæleſtem eſſe & diuinã: ac propterea ĩmortalẽ. Audieũdem rurſus . in ijs libris: quos de aio & acute & fubtiliter: & copioſe re/ liquit ſcriptos.lIta em ait: De mente aũt & uicontẽplatiua nondũ eſt perſpicuũ:ſed uidet᷑ eſſe aliud genus animi, Et hoc ſolũ põt ſeparari:quẽadmodũ id qcł eſt ꝑpetuũ: adeo qqd; corrũpi põt. Docet inꝗᷓ Ariſtoteles illud animi genus: per qc cõtemplamur atq; intelligimus: cui mẽti eſt nomẽz ſeparari poſſe ab altero illo genere :qqc; dicimus ſenſitiuũ: eſſeq; ĩimortale atq; ſempiternũ: at partẽ alteram ſenſitiuã & corruptibilẽ interituiq; ſubietam. Hinc Homerus diſci inarũ omniũ perinde atq; abundantiſſimus quidã fons: & Herculẽ: & Theſea tũ locat in cælo: tũ apc; ĩferos. Ita.n. malo ꝗᷓ in inferno loqui.Infernus em ſnbſtantiue apud lati/ næ linguæ doctiſſimos nuſꝗᷓ inuenias. At in ſacris libris eſt uerbum pro eo uſurpatum: quem &αααbaden græcino/ minant. Senſitiuã igitur animi partem: quæ nobis cum pe/ cudibus cõis: diſſolurbumiq; remanere ſapientiſſimꝰ ille poetarũ princeps oñ dit: at alterã illã ꝑtẽ: qua proxime ad deũ accedimꝰ:ꝑ ſeſe cõſiſtere:altiuſq; ſublatã euolare ĩ cæ/ lum: ubi ſempiternũ æuũ bñ beateq; tranſigit. At Cadiduſ lci Dus Pll⸗ at/ eſt n0/7 pe/ e d. CX/ ul iſte tuus:cuiꝰ animꝰ ob flagitiorũ magnitudinẽæternis te/ nebris eſt addictus. Hæc non credit: ob idq; Ariſtotelis au ctoritate:quẽ nũꝗᷓ legit:tueri autumat ſtulticiã ſuã.Sed qd miremur ita opinari Candidũ: cũ ne ullam quidem credat eſſe diuinitatem. Num ſi crederet deũ eſſe: uiueret ita: ut uiuit? Quare ſi ſapias: oẽm eiꝰ cõſuetudinẽ aſpernabere. Vale Mediolani ex ædibus noſtris.iij. Nonas Octobres. CQ¶IFranciſcus Philelfus Alberto Zancario ſal. Abbileſt qc hoc tꝑe aliud tibi reſpondeã. Nã hic pri- ceps me cœpit ꝑbumaniter tractare: ſpemq; iã at/ tulit fore:ut ſit in me ꝑbenignus. Qꝗ ſi fecerit: cæ/ Iũ mutare nullo pacto uelim. taq; ex tẽpore cõſiliũ eſt ca/ piundũ. Tu quæ mihi ſit mens: intelligis. Proinde quan/ tũ adrem attinet meã: moderaberis iſtic oĩa pro tua ſingu lari prudẽtia. Cupio autẽ ex te certior fieri: quo ĩ ſtatu ſint res tuæ. Nõ tã de te ipſo quæro: cuius mores noui omnib⸗ elſe cariſſimos:ſed de tuis. Vale ex Mediolano.iij. Nonas O&õñobres. M. cccc. L. D Franciſ. Philel. Aenico Daualo egti aurato ſal. Vod binis antea litteris ad te ſcripſi: centũ ſatyraꝶ opꝰ ẽ ab me nuꝑ elucubratũ:qc i decadas decẽ di ſtribuimꝰ æquali numero ſatyraꝶ: quas iccirco be/- catoſtichas noĩauimꝰ:ꝙ ſingulæ ſatyræ ſingulcẽtenis uer/ ibus cõſtẽt.Dederã ad te primã ſatyrã ſuꝑioribꝰ litteris: VItimã quoq;ʒ in præſentia iõ uolui abs te legi: ut liqdo co/ gnoſceres opus boc omne nomini Alphonſiregis eſſe ab me cõſecratũ. Reliquũ eſtut a te certior fiam:quod ſit tuũ hac de re cõſiliũ. Mittã ne hmõi codicẽ ad rege:an ipſe af᷑/ feram corã redditurus? Qd cõſulueris:faciã: idq; ꝗᷓprimi. Præterea cuperẽ maiorẽ in modũ mihi cognitionè offerri rerũ ab Alphonſo geſtaꝶ. Nã ſiqñ ociũ det᷑: aliquid fortaſ ſis aggrediar. Tu ueliminon uno eemplo ad me litteras des.Fit em plærũq; tabellarioꝶ ul negligentia : uel ꝑfidia: ut fruſtra miſſæ uideant᷑.lntercipiunt᷑ etiã nõ nũꝗᷓ. Quoꝶ nequid accidat:exẽplis pluribꝰmecũ age.Vale ex Medio lano.iij.nonas Octobres.M/cccc.LD o itij ranciſ. ne⸗ Andiu inani ſpe ductus abs te ſum: ut mihiipſe ſuc bel cenſeam. Cõmodarã Victorino feltreſi eruditiſſi⸗ i AImo & optimo uiro Proclũ ĩ Platonẽ cũ Timæolo be cro & Areſtotelis dialectica cũ egregijs cõmentarijs Ale, C xandriq; & Themiſtij. Cuiꝰ Proclus utatur aut hoſpitio: be aut carcere:ſum plane ignarus:niſi etiã ipſe fortaſſis fuerit 4 a te coniectus in uincla & in ꝑpetuas tenebras. Dialectiz uero apud te eẽ:tua iãpridẽ ad me epiſtola teſtis eſt. At ea P in ſex uſq; menſes cõmodato petieras:cũ iam anni quattu or præterierint. Nec codicẽ mittis: nec quicꝗᷓ ad eas litte/ ras rñdes: quas dedi ad te hac de re creberrimas. Itaq; nõ . mirari nõ poſſũ. Occurritq; mibi memoriæ te idẽ olim de Euripidis tragodijs & mathematicis libris: quos idem Vi- ſi Gorinus ꝑ te mibi reddẽdos iuſſerat:egiſſe.ltaq; nõ poſſũ⸗ be nõ moueri.Nam quantũ uidere uideor:tibi ſum ludo. Fa/ Vo cies aũt ꝓ ofticio tuo:qui & facerdos ſis & uictorini diſciua teei lus:& mei ſtudioſus:ſi & mea ad me dialectica dederis: G in aliꝗd de Proclo docueris. Volo em̃ oĩno meos apud me li d bros:ne inanis ſemꝑ dominus exiſtimer. Vale ex Medio/- lano pridie nonas Octobres. M. cccc. L. ð . ¶ EFranciſcus Philel. Aenico Dauolo egti aurato ſal. t Vod crebrius ad te ſcribo:facit amor erga te meꝰ. 0 Cupio em̃ quotidie tecũ eẽ:& cõmẽtari tecũ.Præ terea non ſatis ſcio:qᷓ tuto litteræ ad te meæ cõmilſſ- ſæ ſint.Nã qui nũcij offerunt᷑: nõ eunt ad te:ſed petũt aut ” Romã:aut Flor entiã. Cuiuſmodi uero ij ſint futuri:q ex ii /· lis locis Neapolin cõcedant: augurari nequeo. Quo fit: ut e⸗ eadẽ exẽplis pluribus ad te ſcribã. Accipe igit᷑ & carmen N M unũ: qc de tuis laudibꝰ ueluti luſimꝰ: & ultimã ſatyrã e cen ſe tum: quas regis Alphonſi nomini dicauimus. Quod autẽ 6 cõſiliũ dederis de aduentu iſtuc meo:aut de mittẽdo ſaty 8 rarũ codice:ut antea trbi ſignificaui:libẽter amplectar. Va/ le ex Meditolano nonis Octobribus. M-cccc. L. 8 ¶ Frã.Phi.Petro Thomaſio philoſopho ac medico ſal. ſ lil erat:qqł ad ſe ſcriberẽ:& iã tuas litteras expecta bam:quæ me faceret de rebus oibus certiorẽ: quas l mea intereſſe duxiſſes. Cupio: meos illos libellos huic ta- e bellario ad me des: & cũ his tuum claudiũ. Ptolemæũ de . harmonia:hoc erit mibi uæbemẽter gratum. Quas ad me „ degdliſti arundines: libẽter accepi. Atq; habeo tibi gratias. Qui mihi cauſam eẽ nolueris: qua minꝰquotidie ad te ſcri⸗/ HW berẽ.Nuncio Tÿo pᷣ/ 6¾‧06⁄6¾0°5π— gramathophoro pe- 4 cunias nullas ſoluito: neq; ꝓ libris:neqʒ pro litteris. lpſe em d ſatiſfacturus ſum ſemꝑ.Et ita eũ cõmonefeci. Vale ex Me en diolano Nonis Octobribus. M. cccc. LD. MMU tl ((ranciſcus Philelfus Bernardo luſtiniano ſal. e/ Vo magis quotidie tuas expecto litteras: eo me 6 magis wea lallit ſpes. Mirorq; plurimũ:quid ſit in cauſa ut tabellariꝰuacuus ſemꝑ redeat litteris tuiss 6 cũ ab alijs amiciſ frequẽtes reddat.Itaq; pro noſtra uetere äi beniuolentia abs te peto: ut hoc me deſiderio tãdẽ leues. . Quod ſi feceris:habebo tibi non mediocres gratias. Præ⸗ (terea mea illa opuſcula: quæ tum pater tuus uir ille grauiſ- 1 ſimus atq; optimꝰ: tum etiam ipſe tu uiſenda accepũti: iſti elt nuncio ad me des uelim:qui meã tibi epiſtolam reddidit. o Nam cũ earũ rerum nullum omnino mihi exemplũ ſit: ui⸗ deor familiaribus quibuſdã non æque in ſe nunc liberalis 4 atq; antea conſueuerã. Vale ex Mediolano pridie idus e. Octobres.M.cccc.LD. le ¶ Franciſ.Philelfus Blaſio Axeretẽſi equiti aurato ſal. ni Oſteaꝗᷓ in tuũ te caſtellũ recepiſti: uideris ſane tu/ z orum familiariũ omnino oblitus. Ego autẽ & ſi tibi l gratulor: ꝙ ita beatꝰ ſis: monẽdũ tamen exiſtimo: eit Anequid ſupra hominẽ te poſſe arbitreris. Nã quãꝗᷓ tibi cu/ hen pio oĩa non eẽ ſolũ: ſed magis etiã atq; etiam indies fore en ſecunda & ꝓſpera: debes tn nõ eſſe neſciꝰ: quanta eẽ Ræ ⸗ rũqʒ ſoleat ĩcõ ſtãtia mutabilitaſq; fortunæ: quã dicũt. Nec — itẽ ignoras in oẽm uitæ uiciſſitudinẽ amicos eſſe iucũdos. 4 Ego aũt lætiorẽ tibi fortunã indies èfferri uæbemẽter op- to. Vale Et plantas ficulneas ad me dato. Malo em̃ in præ- . ſentia cõcipienti ſolo: ꝗqᷓ parturiẽti poſtea cõmendare. Ex 3 Mediolano pridie idus Octobres. M.cccc. L. ¶ Franciſcus Philelfus Nicoden 1 Geris ne an min egeris: qc; Frãciſcus Sphortia pri HM ceps noſter tibi abeũti maãdauit: ſcire uælb emeter ſe cupio. Itaq; rem mihi feceris gratiſſimã: ſi ꝓpediẽ g dæerée omi quã mea intereſſe credideris: ex te certior factꝰ u fuero: quod ut facias in maiorẽ modũ te rogo. Litteras qᷓs i⸗ tibi ad regem Alphonſum dedi: ut qdiligentiſſime reddi h cures: ſummopere abs te peto. Vale ex Mediolano idi⸗ K bus Octobribus.. M. cccc. D. “ . Franciſcus Philelfus Iloanni Mario filio ſal. VIdio te functã Maſſiliæ magiſtratu & eo quidem nõ mediocri tua cum laude:id qc me plurimũ de⸗- te⸗ Hectat. Tua em laus omnis noſtra eſt. Reliquum e: N ne tempꝰ uacuum labi patiaris: quod eo magis facere de- bes: quo melius tibi & uxori familiæq; conſulas. Quare da operam: ne iſtinc fruſtra tibi tempus terac᷑. Si renatus rex te carum habet:ut ſolet pro humanitate & munificẽtia in/ genij ſui: eũ cunctis in rebus ſequaris: iubeo. Quod ſi ſecus Fortuna tulerit: te ĩ ltahã recipe: & ibi malis eſſe ubi aliquo . ————D 4 X ℳ ℳ num ero ſis: ut inquit Cicero ꝗᷓ iſtic:ubi ſolus ſapere uidea⸗ re. Expecto mathematicũ ille opꝰ: de quo ſcripſiſti ad me fſ antea. Et ſi quid græcorum libroꝶ offenderis. Cura ut ua/- leas: teq; ab imin enti peſtilentiæ morbo quoa d poſſis: in . columem reddas. Vale ex Mediolano. vi. Kal. Nouẽbres. Dee N¶ Franciſcus Philel. Blaſio Axeretẽſi equiti aurato ſal. ſ Vid tãdiu ruri tenearis: ignoro: præſertim cũ neq; ficus ruri:neq; uua:neq; pomoꝶ quicꝗᷓ offenditur. . . BSSed caſtaneæ te fortaſſe delectant: quæ qm̃ ſpirit⸗ de ſunt pleniſſimæ: ne lateri tibi noceant caue. Nam ſi ijs uta/ . ris familiariꝰ: uẽtris crepitũ nũꝗᷓ uites. Ego plãtas ficulneas indies expecto. Vale ex Medi. iiij. Kal. Noueb. M. cccc. L. ¶ FPranciſcus Philelfus Thomæ frægoſo ſal. di. pl. On poſſum ꝓſecto nõ mirari:qd non modo petẽti i⸗ mibi tã ſæpe Mediolanẽſia noſtra cõuiuia quæ ti-/ AEr bi legẽda cõmodarã: nõ tãdẽ reddideris: ſedne rñ N deris qdidẽ creberrimis epiſtolism eis. Nam & ocium tibi –nonnunꝗᷓ datum intelligo. Quo etiam ſi uacaſſes: officio 3 . V kter ecie ſi⸗ eti Eti efi tbi ci⸗ tefaungi oportuit: & librarijs minime cares: quitum mihi tuonomine reſponderent per epiſtolas: tum cõuiuia ipſa ſi te forte delectaſſent:facile trãſcriberẽt:qd ſi librarijquo/⸗ q; & notarij defuiſſent: at nummis abundabas abundaſq;. Quare fuiſſet uel liberalitatis uel officij tuinõ tamdiu ſile/ tiũ egiſſe: præſertim cũ ſatyro:qui nihil ſolet humanis ĩ re/ bus intactũ relinquere:quod uełluitio: uel laudi dandũ cẽ/ ſeat. Accedit ad rem beniuolẽtia erga te mea: quã eẽ ma/ ximã noſti. Quapropter etiã atq; etiã te rogo:ut me tuum perpetuo fore patiare. Nam ſi neq; mea mihi cõuiuia reſti/ tuis: neq; reſpõdes quicꝗᷓ: obſeruantiã erga te meã nõ ſolũ⸗ negligis: ſed etiã eõtẽnis. Vale ex Mediolano pridie Kał. Nouembres. M, cccchllJ. — (Eranciſcus Pbilelfus N icolao frægoſo Genuenſium præfeéëto ſſal.. Antã mihiiucũditatẽ afferat tua oĩs dignitas: ſcio te nõ latere. Nã amorẽ erga te meũ haud nũc pri⸗ mũ intelligis. Quid em te nõ ſemꝑ amarim: quẽ ab ineun/ te ætate ſemꝑ magnũ ac præſtantẽ uirũ foro cognoſſeme? Nulla certe ex parte me de te mea fefellit opinio. Magni ſũt fundameta uirtutis:qbꝰ qui fſolide nitit᷑: mirabili incre/ mẽto cũ die auctꝰ ſurgit in gloriã.leciſti tu ꝗdẽ mi Nicolae pulcherrima laudis fundamẽta adhuc puer:quibꝰ ꝑpetuo quodãcut ita dixerim) ꝓbitatis pariete ſic in hãc uſq; æta/ tem reſpõdiſti: ut cunctis in rebus pro tua prudẽtia fortu/ nam obſequẽtẽ habueris. Nã fortuna ſiqua tãdẽ ea ſit nũꝗqᷓ inertibus: nunꝗᷓ ignauis fauet: ſed induſtrios & ſtrenuos homies planeq; prudẽtes ad res maximas ſemꝑ uel comi- tatur uel ſequit᷑. Tu igit᷑ uirtutis gradibꝰper egregia dein/ ceps facinora ad genuẽſem præfecturã nõ difficile es eue/ ctus. Hãc uelim ita exiſtimes te adeptũ: ut nullo fortunæ obſequio potuiſſe intelligas:niſi uirtutis ductu ac præſidio uſus es. Qc' cũ ita ſit:reliquũ ẽ: ut ꝗbꝰ artibꝰ hãc es dignita- tem aſſecutꝰ: eiſdẽ quoq; ſuſtineas atq; tueare. Nõ em ſolũ ornatu & oratione atq; honore: ut docet Ariſtoteles cæte ris e præſtare oꝑtet: ꝗ illuſtri ſit loco excelſoq; cõſtitutꝰ: ſed multo etiã magis tati⸗ uitæ moꝶꝶ& grauitate & cõſtã/ 1 tia. Nã quanti faciunda ſit ueſtitꝰ elegãtia & magilicẽtia: oſtẽdit Solon: quẽ in eo genere gallum Crœſo prætuliſſe accepimus. Quæ ſit in dicendo ſeruãda dignitas: quæ ma/ ieſtas: nõ paryſatis mõ Artaxerxis mater: ſed norunt etiã hiſtriones & uniuerſa theatralis turba: qua nibil humilius: nibil abiectius. Tyranni præterea non minꝰ? ꝗᷓ reges bono rant᷑.Eo enim aſſentatores confluũt:ubi plurimũ tum in/ eptæ fortunæ: tum leuitatis & ſtulticiæ abũdare aduerte- rint. Nec eos pudet modo quid cõmodi ſe adepturos pu/ tent præſtare omne famulatobſequiũ. Vt aũt huiuſmodi hominũ colluuio arcenda a nobis eſt: ita doctiſſimorũ gra/ uiſſimorũq; uiroꝶ conſuetudine aſſidue utendũ:quo eoꝶ Frudei uel inſtituti:uel confirmati meliores indies ſimꝰ. t qe Theophraſtus Alexandrũ monuiſſe tradit᷑: libri ꝗᷓ plurimi comparandi ſunt: quo ſcriptis horũ admoniti quæ amici principibꝰ dicere uerent᷑: quid ſequendũ aut non ſe quẽdũ ſit:teneamꝰ. Sic em̃ cũ alia multa: tũ etiam qui orna tus: quæ oratio: qui honos nobis cõueniat:nõ ignorabimꝰ. Sic ad Porſenam qui occidendum acceſſit: eum offendiſ/ ſet hmõi nugis cæteros antecellere: fortaſſe nõ re infecta rediſſſet ad ſuos. Nec darij mater Hephæſtionẽ pro Ale/ xãdro adoraſſet:ſi aut exteriore corꝑis cultu aut uerborũ faſtu: ant honorationis inſolentia maiorem Hephæſtione uidiſſet Alexandrũ. Laudatur a ſapientibꝰ non Ageſilaus rex modo:ſed uniuerſi Lacedæmonij: qe; & amictu admo- dum uili: & ſermone breuiac ſimplici & ueluti quadã uitæ uictuſqʒ; atq; moꝶ æqualitate uterent᷑.ltaq; ingenti illo uul nere a. M. Attilio regulo ꝑculſi Carthaginẽſes: nõ Crœſũ non Sardanapalum: non Xerxem aliquem: ſed Lacedæ- monium Xanthippum ſuis afflictis rebꝰ præficientes e ui/ Gis uictores euaſerunt. Sola quidẽ uirtꝰe: quæ nullis hmõi ornatꝰ inſignibꝰ & inſignis ẽ & ornatu omni ornatior:quæ nullis decorata uerbis E iß⸗ decorãdã ondit:quæ ſia ne mine etiã honoret᷑: cũctis ẽ honorabilis. Virtutẽ ergo ipſã mi Nicolae ſi tuo ſy comitatu contubernioq; dignaberis: ſi hãc tibi ſociã ſi ſodalẽ aſſumes:ſi cũctis hãc tuis actionibus non modo intereſſe:ſed præeſſe uoles:nulli te unꝗᷓ errato ſage lime ſtpi neg lacr go⸗ e⸗ ha Cur lſli lenn tor ben un At 1 tin. iſle ma/ eti lius: N nl/ tte⸗ rna in, dil ectl Alen/ n VIE facies obnoxiũ. Veꝶ ita uelim uirtutẽ abs te coli:ut eã nul lam eẽ ducas: quæ deo uacet. Nã quæcũq; a prilſcis illis uel ſapiẽtibus: uel ſapiẽtiæ ſtudioſis uirtutũ noibus appellant᷑ nequaꝗᷓ uirtutes ſunt: ſed ueluti adumbrata quædã ſimu- lacra uirtutũ. Nam uera & incõmutabilis uirt“ ſapietia eſt: quæ nihil fictũ: nihil ſimulatũ admittit: ſed ad ueritatẽ cæ/ leſtiũ rerũ tota deũq; refert᷑. Ois autẽ ſcia hæc inferior: & ſciẽtiæ partes: quas actiuas & moralis uirtutes dicimus: ita uirtutẽ ſapiũt:ſi ſapiẽtiæ ſe coniunxerint. Nam ſcientia ois hmõti quæ ſapiẽtia & manca eſt & debilis nullorũq; neruo rum. Quẽ em prudetẽ dixero:quẽ iuſtũ:quẽ liberalẽ: quẽ forti & magno aĩo uirũ: quẽ deniq; modeſtũ frugi:tempe/ rantem: ꝗ principem atq; reginam uirtutũ oim quã ſapieé/ tiã dicimꝰ:ignorarit? Nihil igi tibi agendũ arbitror: quod nõ tecum antea diu ſis multumq; meditatus. Nulli autem cogitatus tui ueritate &ddeo uacare debent. Hoc præſen/ te atq; arbitro & conſideranda tibi & dicenda: & agenda ſunt omnia.In cunctis autẽ & uerbis & rebus fides leruan- da eſt. Huic enim uni quæ iuſticia minus nititur: iuſticia eſſe nullo pacto poteſt. Homo uero iuſticia uacuus ſimilis eſt immanium belluarum. Nulla re alia Ariſtides & dictus eſt & exiſtimatus uir optimus: niſi ꝙ iuſtiſſimus habere- tur. Eandem ſibi cum de ſe opinionem. M. Cato apud Ro/ manos comparaſſet: ingentem eſt laudem aſſecutus. Et quoniam ut monere Bias conſueuit: magiſtratus uirum demonſtrat: danda tibi eſt opera ut non minus ipſe dign⸗ magiſtratu exiſtimeris: qᷓ te magiſtratus. Sunt enim non/ nulli:qui nulla uirtute fræti cum in aliquem dignitatis gra⸗ dum aſcenderint: ſuperbiunt ilico: & ita cunctos inſolen⸗ tiſſime dedignantur: ut ſeipſos dedignari uideãtur. Qua/ re ut facilitatem: imprimis amplectare:te non ſolum hor/ tor: ſed etiã rogo. Nam qui ſe difficilem adeuntibus præ/ bent: plærunq; in nomen moroſitatss incurrũt. Et reſpõdẽ dum eſt omnibꝰ & bene reſpõdendũ: ne aut cõtumelioſi: aut ſuꝑbiiudicemur. Quã ſit non modo negligentia & de/ ſidia in magiſtratibus & præſidibus: ſed ocium etiam fugi⸗ endũ:ſatis eo monemur exẽplo : quo anus illa paupercula ITI Philippũ regẽ nõ inſulſe cauillata eſt. Nam cũ eẽt huic cõ⸗ trouerſia apud regẽ quã is ſæ pe multumq; rogat*: ut audi/ ret atq; iudicaret:reſpondit ſe ocioſum nõ eẽ: tũc anus ex, clamauit: inquiẽs: Noli te igit᷑ regẽ eſſe. Qc quidẽ dictum Philippꝰ ut erat uir prudẽtiſſimꝰ admiratꝰ: nõ illã ſolũ:ſed alios quoq; cõtinuo audiuit: & ſollicitudine liberauit. Qua retum labore indulgendũ: tum grauitati ſtudendum eſt: quæ tũc maxime ſeruet᷑: ſi lenitate ſeueritas cõdiat᷑. Nam cum lenitas nimia lenitudinis nomen ſubit: tum imodera⸗ ta ſeueritas in ſæuiciã labit᷑. Nec admodũ exhilaratã faciẽ probo:nec item ſupra modum triſtem: ſed talẽ ſane: quæ ueluti mixtam Lælij & Scipionis quam tradũt: faciem re-⸗ præſentet. Vocem neq; comicam neq; tragicã uelim: ſed quæ inter contentionem ac ſermonẽ media quæ dã ſit. In⸗ ceſſum etiã ipſum ad mediocritatẽ referri cupio ne aut ui/ atorum: aut pompã agentium ſimiles ſimus. Ea cõſtantiæ ratio eſt habenda: ut idem ſemper uelle:non ſemꝑ facere: aut dicere contendamus. Id aũt maxime tuebimur: ſi reꝶè: hominũ:locorũ:ac temporũ diſcrimen habuerimus:ſi cal- lidi: diligentes: pruden teſq; fuerimus. Cũ aliæ multæ illu/ ſtreſq; uirtutes requiri in principibus & magiſtratibus ſo/ lent: tum innocentia & abſtinẽtia nõ uulgares habentur. Quid em̃ turpius:qᷓ uenalem babere rẽpublicã? Quid fœ dius ꝗᷓ qc; iuſticia debet: & mercede fiat: & præmio? Alij corrupto argento uim afferunt legibus. Alij aut ducti pro- miſſis rei cõcupitæ: aut tetra libidine occæcati ſe iniuriarũ licitatores faciũt: quos ꝓpulſatores ultoreſq; oportuit. Et qui non manus & oculos ſolum: ut Pericles monebat So/ phoclen: abſtinentis habere debeant: ſed mentem etiam & cogitationem omnẽ:hi per omnẽ auariciæ & incõtinen tiæ labem ac dedecus uolutant᷑. Vt autẽ cauẽdum eſt: ne metu fracti qæ rectum eſt: deſeramꝰ: ita quoq; nos cõuenit turbuletiſſimos iracumliæ indignationis ſed motꝰ? cohibe⸗/ re. Iratus enim nunꝗᷓ recte iudicet. Quam quidem ſenten/ tiam ſecutas Ariſtides uillicum qui deliquerat: punire ira⸗ tus noluit. Et Alexander Macedo quos per iram amicos interemiſſet: ita doluit: ut uix ab ſe manus abſtinuerit.Nõ. ſtn men telm W Nin ſlic tit⸗ ſun elte prl lu iat ln VII = „ igitur abſurde Aiacem poetæ ferũt præ iracundiæ uæbe- mentia in inſaniam actum. Quamobrem non ego illũ for/ tem dicendum putem: qui agẽdis in rebus comite ira uti- tur: ſed audacem potius ac lane inſanum. Nam furentes & inſani homines agunt quandoq; multa nõ ratione & cõ/ ſilio:ſed quadam caſus temeritate: quæ ſpecie quapiã for/ titudinis laudantur a ſtultis: a prudentibus enim grauiſſi- miſq; uiris non modo non laudantur: ſed uitio eis dantur. Cum ad pœnam accedimus:ita iuſticiæ faueamꝰ*: ut miſe/ ricordiam exoſi minime cenſeamur. Atq; opera dãda ẽ: ut quantũ in nobis ſit: nulla detur cauſa puniẽdi. Accidit em̃ quãdoq; idq; in urbibus factionũ plenis ꝛut magiſtratuum ac prineipum uel ſuaſione: uel confidentia multi multa ipſi perpetrent per iniuriam: & alijs perpetrãdi cauſam aſ/ ferant. Delinquentes aũt ita ſunt plectedi: ut nulla id odij acerbitate: ſed lege: ſed æquo & bono fieriuideat᷑. Curan dumq; eſt maxime: ne ſeditiones flant in ciuitate: ne ſimul tates mimicitiæq; alantur: quæ tum potiſſimum ſolẽt acci - dere: cum non æquo iure cum ciuibus utitur: cum non ea⸗ dem bonis aut præmia aut commoda redduntur. Impro⸗- bis uero pœnæ aut detrimenta. Quæ quidé errata in fa/ Rionibus uigẽt maxime.Nam homines factioſi quo ſe po tentiores efticiant: concordiam tollunt: pacem quietemq; perturbant:& rerũ publicarum ſtatum funditus euertũt. Hæc autem horumq; ſimilia nunꝗᷓ recte ſeruemus: niſino/ biſcũ ipſi ante cõueniamꝰ. Pareat igit᷑ in nobis rõni appeti tus:libido uolũtati cedat.Perturbationũ omniũ uæbemẽ tiores motꝰ ſi tollere omnino non poſſumꝰ:ſedare ſaltẽ mi tigareqʒ ſtudeamꝰ. Nam quo pacto alios moderet᷑: ꝗ ſeip/ ſum nequit? Nũ qd in alijs uituperamꝰ laudemꝰ in nobis? Qui alios puniamꝰ:ſi nobis ignoſcimus? An ignoramꝰ eã eſſe ſubiectorũ priuatorumq; naturam : ut magiſtratuũ & principum facta imitentur? Si alioʒ iuſtos & bonos uolu⸗ lumus:ne mali ipſi iniuſtiq; uideamur:nitendum eſt. Ciui/ tatum fclicitas a bonitate principum proficiſcitur. Vbi iu ſticiæ locus dat᷑:ibi diſcordiæ locꝰ eſſe non poteſt. Eſt em̃ diſcordia totiꝰ ſeditionis & belli ſeruitutiſq; fundamentũ⸗ S Cõcordiæ igit᷑ qua una reſpublicæ & ſeruant᷑ & creſcũt:tũ maxie cõſulamꝰ cũ præceptis iuſticiæ inſtitutiſq; parueri⸗- mus.luſti aũt ſimꝰ: ſi pietatẽ qua religioſiſſime deũ colimꝰ præſentẽ ſemꝑ corãq; bhabuerimꝰ. Ois em huana iuſticia ni ſi a diuina manarit: quæ pietas eé: eã eê iniuſticia ſũmã reor. Quis illũ ambigat:ꝗ deũ nõ uereat᷑: hoĩes etiã contenere? Quos aut contẽénimus:quibus eos uel iniurijs: uel contu/ melijs afficere dubitemus? præſertim oblata impunitate. At uir bonus atq; idẽ ſapiẽs ſi nullus etiã neq; deus nec hõ ſit metuẽdus: ſlagitiũ tñ & improbitatẽ abomiabitur: nec quid reliqui aut diſſimulent:aut ignorent:ſed quid ipſe de ſe ſentiat: cogitabit. Hæc tibi quanꝗᷓ pro tua prudẽetia non ignota eſſe cenſebam: uolui tamẽ pro meo erga te ſtudio intelligeres ea dem mihi quoq; uideri: quæ ipſe per omnẽ uitã obſeruare didiciſſes: quo ueteris doctoris tui iudicio confirmatus: uirtutêatq; ſapientiãa cunttis rebus mortali/ bus anteponas. Sic enim non tam a præfecture ornatꝰ ma giſtratu: ꝗᷓ præfecturam ornaſſe iudicaberis. Vale ex Me/ diolano nonis Nouẽbribus. M, cccc. D. ¶ Franciſ.Philel. Ciccho Calabro ducali ſecretario ſal. Ixiſti cũ hinc eſſes abiturꝰ laude: ad triduũ fore: ut quas iuſſerat princeps pecuniæ mihi indubitato redderẽt᷑. Quatriduũ iam aduenit: & de pecunijs gerbũ null. Itaq; te rogo: ne iuſſa principis fruſtra tuæ fi- dei mandata uideant᷑: qdilig diolano. viij. idus Nouebres. M. cccc. L. e ¶ Franciſcus Philelfus loanni calabro ſal. Vanti facias meũ in te amorẽ: nõ ſum neſcius. Itaq; te rogo plurimũ:ut qc mihi uerbis principis ſignifi caſti: factũ iri qᷓprimũ cures.ld erit mibi tam gratũ: qᷓ quod gratiſſimũ. Vale ex Medio. viij. idus nouẽbrus. M. cccc. L. ¶Frãciſ. Phil. Petro Lhomaſio philoſopho ac medio ſal. N Eſideraui iamdeu litteras tuas: rurſuſq; deſidero. Itaq; ſi me amas:id quod eſt mihi clarius luce: noli cõmittere:ut te uel negligentiæ nomine uel obli- gentiſſime cures. Vale ex Me- uembres. M. cccc. L. uionis crimine accuſem. Vale ex Mediolano.viij idus No ee⸗ um. tata lbir penl hate me. Om ter ütti Gr⸗ ranciſcus Philelſus Franciſco barbaro ſal. erx NErſæpe litteras ad te dedi:quibꝰ qd erat uel officij: Clim⸗ uel humanitatis tuæ non petierã modo:ſed ſũmis Kicun, te precibus obſecrarãa. Quod autẽ nibil reſpõde/ ären⸗ is:aſcribo occupationibus tuis:quibus ut exiſtimo: impe/ tener ditus: cum priuatis: tum publicis in rebus: nec nobis po⸗/ co tueris: nec αT Tii Aτπαſatiffacere. Accedit ad rem o . n. 7600 σ °CV πρνοουρν⁄: quo te nõ mediocriter nechi angi puto.Sed tu uelim omnia pro tua ſapientia modere-/ err ris: operaq; des: quoad eius præſtari a te põt: ut oẽs intelli lce gant:nulli eſſe Venetijs ſeditioni & ciuili diſcordiæ locũ. Rec em te latet Agathonis dictũ ſolo uno priuari deũ:ife⸗ cta facere:quæ facta ſint. Malũ præterea malo accumlare non eſt prudentiæ. Itaq; & magnũ te uirũ & prudentem: & moderatum ut præſentibus poſteriſq; oſtendas: operæ iecid arbitror. Vale ex Mediolano. vij. I(dus Nouẽbres. cccc. L. 19 rãciſcus Philelfus Bernardo Iuſtiniano ſal. oniam totꝰ pythagoreus factꝰes:nihil peto:ut re 4 põdeas quanꝗᷓ loquẽdi pythagoras:nõ ſcribẽdi ſi/ lentiũ iuſſit. Tuos filios ut & tui & aui ſimilis effici atiaris: rogo:petoq; ut meos mihi lbellos reddi cures. 1 minl ale ex Mediolano.vij. Idus Nouẽbres. M. cccc. L. ranciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. 1 — . . . 2* o. ( inis litteris tuis quas ꝓxime ad me dederas: po/ O ſteriores accepi: priores aũt miſſas audiui:ſed nuſ- qᷓ uidi. De re tua nibil habeo:qc ad te ſcribã. Nam dc ea ignars etiã nobis tẽtata fuerat apud principem per tu/ i um ariminenſem ſcribam: cui quod cuperes: litteris decla- . . raras. Reſpondit princeps: ut eſt mibi renunciatum: ſatis 1 ſibi unum Philelfum eſſe: nec pati aut rem aut tempus im- penſam aliam: præſertim non neceſſariam. Idem etiam ſe/ 5 natus reſpondit. Quare cum inutilęm futuram cẽſuerim meam omnem ſuaſionem: ſilentium agere inſtitui. Neq; omiſi tamen:quin cũ Nicolao Arcimboldo ſenatore gra- uiſſimo & ſapientiſſimo iuriſconſulto rem ipſam cõmenta rreer: qui idem quoq; ipſe reſpondit: qe cæteros audieram Doleo hanc temporum conditionem uobis oblatam. Tzy uelim: prudenter conſulas reituæ Bnq οροορνοιο OiXαα apS Boορα ρανυεριου νπωο υ abâρa¹. Va/, le ex Mediolano. vij.idibus Nouembres. M. cccc. L. Franciſcus philelfus Ioanni euangeliſtæ fra/ 5 — * tri heremitano ſalutem. Ec inferre cuiꝗ ſum iniuriã unꝗᷓ ſolit: nec ferre con tumeliã. Itaq; monẽdus uiſus es: ut cœptis abſtine- as: ne & inanis conatꝰ tuos tacito cogitationis con uicio tandẽ accuſes:& mihi argumẽtũ afferas iure ulciſcẽ/ di. Qd ſi priſtinã amicitiã noſtrã uolutare animo uolueris: ilius nihil fruſtra tentabis. Præterea non te debet cœpiſſe obli⸗ taza uio:& quæ locutus:& quæ molitus fueris in principem no en ſtrum proximæ tyrãnidis tempeſtate. Nec ſi efferant᷑ ĩ lu puru cem:te puto: pœniteat totius conatus tui. Nec longe fue- cttu, rint arceſſendi teſtes. Nam & uicinia tua omnis & tui ordi nent nis ſocij & ſodales:itẽ cõmãduconeſq; tui cõſtantiſſima te ane ſtimonia aduerſus te ferãt. Paucis te admonui. Tu ne mi- n hi ſtomachum moueas: caue. Vale Mediolani ex ædibus uit noſtris.vi.idus Nouembres. M. eccc. L. o Franciſcus Philel.Mæmmo epꝑpiſcopo Croſſetano ſa. mil N Ederam' ad te ãno ſuꝑiore duo illa prima lyrici no neg ſtri oꝑis carmia: qe modo ſumꝰaggreſſi.Ea quoniã lue tibiut audiui: reddita nõ fũt:iccirco rurſus mittẽda mine ſtatui:ut itelligeres nullo neq; locoꝶ interuallo: nec tẽpo/ lbii rum lõgitudine ceſſauiſſe amorem erga te meũ. Vale & ſi cun quid iſtic meũ eſſe noris: facito intelligã id tibi eſſe cariſſi⸗ mum. Ex Mediolano. vi. idus Nouembres. M. cccc. L. — (FPranciſcus Philelfus Dominico Mauro ſal. IAIIlr quidam grauis ac ꝓbus qui nuꝑ a uobis reuerti ſet Mediolanũ: mihi neq; petenti:neq; cogitãti re⸗/ nunciauit te de me dignos diſſeminare ſermones. Id aũt ego de te minime ſum miratꝰ:qui ita loquaris: ut es & natus & altus: & educatus. Reliquũ eſt: ut nõ minus hbo- neſte de te iure audeas:ꝗqᷓ ꝓ moribꝰ tuis de philelfo tuo lo/ utus es. Vale ex Mediolano. x. Kal. Decẽbres. M. cccc. . ¶ Franciſcus Philelfus Petro Thomaſio philo⸗ n. Tn 0Ac .. Ve xfry, — recon bltine⸗ Scon. lch/ . erd: bl⸗ o lu⸗ e⸗ rdi⸗ ate ⸗ ius voſi⸗ n hnla eda⸗ eO rll⸗ Eddita mihi ſunt una cũ litteris tuis opuſcula:quæ miliſti. Et habeo tibi gratias. Reliquũ ẽ: ut cũ tertiꝰ liber de exilio tibi redditꝰ fuerit:eum ad me des ꝗqᷓ prim Velim etiã ꝗᷓdiligẽtiſſime odoreris: ꝗd deſecundo eiuſdem operis libro:quid de Mediolanenſibus cõuiuijs: quid de ijs Hippocratis libris quos in latinum uertimus: actum ſit. Nam hæc omnia ad Leonardum lIuſtinianum ui rum patriciũ & de me optime meritum legendi gratia de⸗ deramꝰ. Quare ut & hbæc ſingula & Coſmianã orationẽ ab illius ſummi uiri nobiliſſimo filio Bernardo petas: atq; mit/ tas ad me:te ualde rogo. Audio iſtic. D. M. Peeolantitline de me loqui. Et ne id quidem miror. Raro fit enim ut im purus adoleſcens in improbum & flagitioſum uirum non corruat.Iſtum tamẽ moneri cupio. Philelfo bilem ne mo/ ueat:ne quæ falſo alteri obijcit: uero in ſeſe ac liquido cum agnorit:ſtulticiæ ſuæ pœniteat. Nam canis hic quod Dio/ genes dicere cauillariq; conſueuit: betis non ueſcitur. No/ uit autem ipſe: & qualis eſt: & qualibus natus. Egonullius opis diuina benignitate ĩ præſentia indigeo. Nam omnia mihi apud hunc liberaliſſimũ principem ſecunda ſunt pla/ neqʒ fœlicia: quæ ſi leuiſſimus iſte nebulo conſiderare uo⸗ luerit:ſeſe inſaniæ arguet. Quæ iccirco ad te ſcripſi ut hbo- minẽ moneas:ne cũ detrahit bonis uiris ſuiq; diſſimilibꝰ: ſibi ipſe tandem iraſcatur..Vale ex Mediolano.x. Kal. De cembres. M. cccc. L. H Franciſ.Philelfus Baptiſtæ Sacchæ barocio ſal. L a uelim officio tuo uti ut id mihi cõmodo ſit: nõ incõmodo.Quare ne mihi lõgius uerba des: huic M nuncio & epiſtolarum codicẽ: & Ariſtotelis parti⸗ culam ad me dato. Vale Mediolani ex ædibus noſtris. x. Kal. Decembres. M. cccc. L. N (Franciſ. Philelfus Baldo martyrello ſal. Vod iãapridẽ de Caſpare librario ſuſpicabar: ductꝰ uel quadã qoαεοοαπ recondita ratione id ꝑp ſpicue tandem erupit in lucem. Quam mihi rationem fin/ it homo impudentiſſimus? quam lacernam blactit: Num P ij I ego lacerna utor? aut uſus unꝗᷓ ſumæ Num petij? Num pꝓ⸗ miſi? Num meo nomine cuiꝗᷓ dedit? Nõ eſt apud me chi⸗ rographum eius: quo ratio noſtra omnis continetur? Sed miror ꝓfecto te: qui noris incõſtantiã & leuitatẽ hominis mẽdaciſſimiin Aeneidos codice:& mihbitamen ipedimẽ-/ to ſis:quaſi is nõ faciat:dum mea mihi nõ reſtituit:ſed pati atur iniuriã. Prudentius egeris: ſi hoĩis impudentiã acriter caſtigaueris. Vale Balbũ noſtrũ ſaluũ eſſe cupio.Ex Medi olano.vij. Kal. Decembres. M. cccc. L. Frãciſcus Philelfus Facino forobronun/ cianenſi ſal. Vod mihi abiens uerbũ nõ feceris:feciſti tu quidẽ inhumane:id qd nõ tam moribus tuis qui ſunt hu- maniſſimi:dandum uelim:ꝗᷓ liberalitati calabri no/ ſtri Cicchi:qui dum ui nũmorũ te obruit:facit oblitũ amici tiæ noſtræ. Quare peto abs te: eum ut roges meo nole:ne te nũmoſiorẽ efficiat: quo in amicos ſis diligẽtior: addaſq; ſe mibi gratiſſimam rem facturũ:ſi negociũ meũ confece/ rit apud principem:idq; & qᷓprimũ & ex ſententia noſtra. Quam ipſam rem ut etiã tu qdiligentiſſime cures: maiorẽ in modũ a te contendo. Vale ex Mediolano. vij. Kal. De⸗ cembres. M. cccc. L. MU ranciſcus Philelfus Ciccho Calabro ducali ſecretario ſalutem. Em meam ut apud principem cures: tãto ſtudio te Nrogo:ut maiore uix aliud quicꝗᷓ poſſim. Non ea mi⸗ hi cõditio eſt: ut morã pati liceat: id q& tibi eſſe perſpicuũ 3 non ſum neſcius. Noui præterea occupationes tuas. Quo D fit:ut uel importuniorẽ me præbeam. Cedit em̃ neceſſita/ ti pudor.ltaqʒ; uelim: oia ꝓ tua prudẽtia modereris. Vale ex Mediolano.vij. Kal. Decembres. M. cccc. LD. ¶ Franciſcus Philelfus Blondo Flauio ſal. PErcunctãti quotidie ſæpiſſime de te mibi tandem eſt renũciatũ te Ferariam cõceſſiſſe: habereq; per⸗/ Belle. Quæ res me quanta uoluptate affecerit: conſidera- ri abs te malo ꝗᷓ dici a me: qui eo te amore cõplexus ſum: ut aliũ magis neminẽ. Quod aũt in hanc diem nihil ad me – ſuhſer inhint mhiate ſtatis ſatuta narind ſopdo vere⸗ Vi Ne⸗ ſcripſeris nõ mediocriter ſum miratus. Nò em̃ es neſcius: q̃ mihi iucũdæ eſſe deheãt tuæ ſeeũdæ res oẽs: quas æque mihi atq; tibi ſecundas ſemper iudicarim. Itaq; tuæ libera/ litatis munus erit:ſi me feceris qᷓprimũ certiorem de omni ſtatu tuo:quẽ indies ab imortali deo magis magiſq; fortu/ nari nõ ſolũ cupio: ſed etiã opto,. Vale & clariſſimo philo⸗/ ſopho Nicolao Vario: & eloquentiſſimo uiro Guary no ueronenſi ſalutẽ meo noĩie plurimã dicito,. Ex Mediolano vij.Kal. Decembres. M. cccc. L.. H ¶ Franciſcus Philelfus Iloanni Auriſpæ ſal. Rretenſis quidã auceps quinoiĩe tui principis acci/ riam redertiſſe.Itaq; mei ſum officij arbitratus: ut te uiſerẽ meis litteris: & de omni meo ſtatu doctiorẽ facere. Omni/ um primum quod tibi eſſe nõ ingratum exiſtmo: & ualeo ipſe quidem: & huic bumaniſſimo principi ſum cariſſimuſ. Nummorum autem tantundem mihi nunc eſt: quan/ tum antea ſemper:hoc eſt æque ac nihil ToXUGOιtĩ1 αα li 6X;Xρν οιοTú οααοπαι magis delector boſpitio. Et bæc de me: Cupio nuncies uerbis meis noſtro amiciſſimo Blondo Fla uio me poſteaq̃ a nobis abijt quædam ſcripſiſſe: quæ Caſ/ Par ſuo uel noſtro potius non inutilia fore ſit putaturus. portum omnino ſe receperit. Itaq; uelim etiam ex te ſeire⸗ & quid agat:& quo in ſtatu res ſuas collocarit:ſit ne in Ro manam curiam profecturus: an iſtic futurus diutius. Idem quoqʒ ut de teipſo intelligam:facito: quo ſciam:quo in lo⸗/ co te ſint noſtræ litteræ offenſuræ. Præterea ſiqd noui es nactus: qe maxime muſarũ interſit: cura ut norim: uel po/ tius:ut id mibi cõmune ſit teeum. Yale ex Mediolano. vi. Kal. Decembres. M. cccc. L. HMB (Franciſcus Philelfus Cieœbo Calabro dueali ſe- eretatio ſalutem plurimam dicit. ”M SRtuæ phumanæ amiciſſimæq; litteræ nõ modo re crearunt: ſed etiã mirifice refecerũt. Nec dubito: quæ ſcripſiſti: ex animi ſnia eſſe a te ſcripta:modo quẽad/ Pp 1 pitres ad Cælarẽ huncnoſtꝶ nuper dono tulerat: fecit me certiorẽ te modo e Romana curia Ferra/ Jæc mittam ad eum: cum me docuerit: quem tandem in — modum ipſe benigne cupis: ita etiã reliqui iuſſa principis exequantur. Vale ex Mediolano. vi. Kalen. Decembres. M. cccc. DDT.. B MD! OUMDM (Frãciſcus Philelfus Ciccho Calabro ducali ſe- CcCcretario ſalutem. S Bre pecuniaria quid mihi ſperãdũ ſit:nõ ſatis intel ligo. Cõueni utrunq; Antoniũ & Boſſium: & Lon/ gum: quorũ alter pecuniã dicit nõdum eſſe allatã: At Ilongus addit nihil etiam de ea mihi ſperãdum eſſe.Nã illam omnẽ deberi atq; decretam eſſe auunculo tuo An/ gelo Simonetæ. Itaq; te rogo: des operã: ne diutiꝰ res tra/ Pat᷑. V ale ex Mediolano. vi. Kal. Decebres. M. cccc. L. — ¶ Franciſcus Phile fus anni calabro ſal. Eddidi tuas litteras Antonio longo: quibus is lectis mihi reſpõ dit diligẽtiſſime ad ſeſe de me ſcriptũ: ac ſe cupere mibi admodũ gratificari: ſed nequaꝗᷓ e. Nam ſibi eiuſmodi pecunias eſſe nullas. Itaq; aliũde conſuli oportere:quoniã quicquid nu mmorũ ex papienſi illa ratione in hanc urbẽ afferetur: id omne conſtitutũ eſſe Angelo Simonetæ auunculo tuo. Tibi autem mi loannes habeo gratias: qui quantũ in te fuit: uoluntati meæ ſatiſfe/ ciſti camulatiſſime. Vale ex Mediolano.vi. Kal-Decebres (¶ Franciſcus Philelfus Petro Thomaſio philoſo/ pho ac medico ſal. “ Oſti eã eſſe ſapietũ uiroꝶ ſentẽtiã nihil accidere ꝑ⸗ Anij uis ꝗᷓ iuuentæ feruor excitabat:iam ſpiritali ſan/ nis guinis fomento ueluti tepeſcente paulatim hebet:ubi di/ ligentia & perpetuo quodã ſtudio minꝰ acuatur. Itaq; non· abſurde monent:qui præcipiũt eſſe in huiuſmodi ætate la bores corporis minuẽdos ad augendos aũt animi. Quan/ ꝗ haud ſcio:qᷓ ocioſa uisa conducat corpori. Videmus cer/ te apud Homerum Neſtorẽ & animi & corporis uiribus æque delectari. Ego autẽ puto in omni ætate mediocrita⸗ tem eſſe ſeruandam: & ita agendũ: ut nibil nimis:nihil pa/ cum. Intenſionem remiſſione cenſeo condiendam. At re⸗ nicioſius ſenectuti ꝗᷓ animi relaxationẽ. Ea em inge — hyxuti oQuo nlite ſenlum⸗ iniſci. ccoler WON geꝛ. fuug utico wulen gatm Nu ſo⸗ ſepi Xm geco ſoibe dore kem 1os u no e nge ſin⸗ ic⸗ non — . . . 2 . 12 e — „ ⸗ laxari qui uelit: languidæ cuiuſdã pecudis ſimillimũ iudi⸗/ co. Quorſum hæcælampridẽ nihil ad me ſcribis uel ꝗpluri- mis litteris prouocatus. Nihil eſſe in cauſa aliud opinor ꝗᷓ ſenium. Quare te rogo:ut & tui & muſarũ iam incipias re- miniſci. Mibiq; aliquid reſponde: ne uel ſen ectutem in te accuſem uel obliuionẽ: uel negligentiã. Vale ex Mediola no.vi. Cal. Decembres. M. cccc. L. EFranciſcus Philelfus Aeneæ ſiluio epiſcopo ſe- nenunſi ſalutem. Ccepite Senæ declaratũ epiſcopũ:qcł & tibi:& ſe/⸗ enſibus uæbemẽter gratulor. Vtriſq; em recte cõ ſultum puto. Nam & tu uiues in patria: uiues cum tuis: uiues tranquille: uiues cum dignitate: & Senenſes eñ pontificem ſunt adepti:qui ſit integerrimus: innocentiſſi⸗ mus: doctiſſimus. Reliquum eſt: ut quando quidem libe/ rale tandem ocium nactus es: ea bona: quæ tibi natura ꝗaf fluentiſſime largita eſt & obſerues: & colas. Vales inge/ nio:eruditione: eloquẽtia. Hæc tibi ſunt oĩa excitãda. Cu/ randũq; ut non tibi ſolũ ſed bonis omnibꝰ: nõ modo uiuis atq; præſentibus: ſed uniuerſæ quoq; poſteritati natus ui- deare. Videre nonnullos conſueuimus: qui in paupertate frugi & induſtrij extiterunt. At ijdem ubi rebus lætioribꝰ uti cœpiſſent: cum dignitate & opibus deſidiam etiamad/ miſerunt & negligentiam. Quod & ſi de te minime ueren/ dum arbitror: facit tamen incredibilis amor erga te meus ut uel currentem adhortari audeam. Si cum eſſes & epi/- ſcopus tergeſtinus & regis Romanorũ ſecretarius ac idẽ ſæpiſſime pro illo principe orator: tum ad pontificem ma ximum:tum ad Florentiſſimas orbis terrarũ reſpublicas ac dominos: ſemper aliquid egregium lectitabas: dicebas: ſcribebas. Quid te nunc agere oportet tanta leuatum la/ borum mole? Noli obſecro pati: t uel punctum aliquod temporis tibi uacuum labatur.Nõ parum prodeſſe pote-/ ris & tuis & alienis: ſi tuos grauiſſimos cogitatus acutiſſi/ maq; inuẽta litteraꝭ monimentis cõmendabis. Pone tibi an oculos põtificẽ noſtrũ Ambroſiũ: Aureliũ Auguſtinũ II loannem Chbryſoſtomũ: utrunq; Gregorium qui cum ip⸗ ſi quoq; eſſent epiſcopi & infinitis fere occupationibus obruti: quot tamen & quanta quamq; ſalutifera uolumina lucubrarunt? Quid enim aut magnum Baſilium:aut Euſe/ bium: Hieronymum abbates meminero? quorũ pene in/ finitis elegãtiſſimiſq; libris & Italia pollet:& Græcia. Chri⸗ ſtianiq; omnes mirifice iuuant᷑? Sed lõgior ſum ꝗᷓ debeo: præſertim tecum pontifice prudẽtiſſimo. Vale ex Medi- olano.vi.Kal. Decembres. M. cccc. L. N¶EFranciſci Philelfi Epiſtolarum Liber Octauus. (Franciſcus Philelfus Kenato regiſſal. plu. dicit. Oannes Marius filius cum nuper Medio/ lanum mei uiſendi gratia redijſſet: cum ad- uentu ſuo cupienti & exoptanti mihi uolu- ptatem maximã attulit: tum eo iucundior fuit:quod ſe tibi cariſſimũ eſſe declarauit:& — id quidẽ permultis erga ſe tuis ac pulcher/ rimis beneficijs. Quid enim adoleſcenti ad uirtutem uel nato uel contendenti fortunatius poſſit contingere: ꝗᷓ eiꝰ principis uti conſuetudine: apud quem uerſari non minus ſit honorificum ꝗᷓ fructuoſum? Vt enim nulla utilitas in bonis cenſenda eſt: quæ honeſtate careat:ſic in actiua atqʒ; ciuili uita honeſtum id amplectendum imprimis arbitror: quod emolumenti rationem non aſpernetur. Nam illud honeſtũ:quod priſci philoſophi gloriã ſibi dũtaxat propo nentes colueraͤ & ſi erat ampliſſimũ: tamen:quia nullam habebat uim utilitatis admixtam: a ciuili uiuendi cultu: d& ab oĩ reipublicæ adminiſtratiõe reiectum eſt. Quare cum uideo ee filio apud te meo & honeſtati ſimul & utilitatilo/ cum:non poſſum medeufſfidius non lætari: cum eius:tum etiã tua cauſa: cuius laudi uæbemẽter faueo. Ego tibi rex Renate non mediocriter ſum affectus: quippe quem au- diam ijs uirtutibus præditũ: quæ maxime ſunt in rege hu/ manitate: munificentia: & ſtudio diſciplinæ. Nam quanꝗᷓ p⸗ us n le, / t⸗ N o m im lo/ n er ℳ VIII ſæmina quædam uirtutis ſunt nobis natura inſita: ea tamẽ doctrina mirifice coaleſcunt: & ſpecioſiſſime effloreſcunt. Itaqʒ laudant᷑ a uiris ſapientiſſimis Cyrus. Alexander. Cæ/ ſar: qce eſſent doctiſſime eruditi. Qꝗò ſi natura quadam om/ nes incẽdimur ad ſciendi cognitionẽ: quanto id magis ni/ tere debet in regibus:qui ueluti quædam optimæ naturæ deiqʒ ſimulacra habent in terris? At bumanitas cum dele/ ctat in oĩbus:tum in principibus & regibus maxime:ꝗ quo excellentiores ſunt inter homines: eo magis debẽt huma⸗ nitate cæteris antecellere. Itaq; bumanitatem tuam: mã/ ſuetudinem: facilitatem: cum audio ab omnibꝰ prædicari: dignus mibi unus exiſtimaris: quẽ nulla boim facũdia: nul/ la Rientu uirorũ ingenia: nulla monimenta litterarũ con/ ticeſcant. Liberalitatẽ autẽ: & munificentiã tuam & ſi iãpri dem & una: & uiua & eadẽ oĩm uoce atq; laudatiõe audie ram celebrari: eam tamẽ cum ſum expertus in filio: te hu/ iuſmodi eſſe ſtatuo: cuius uitã & incolumitatẽ debeãt ſa⸗ pientes om̃es & eloquentiſſimi uiri tum uitã ſibi: tum etiã incolumitatẽ opinari. Et facis tu quidẽ recte: qui te beni/ gnũ & beneficũ ſemper uelis. Vix eſt em alia uirtus ulla: quæ munificentiæ præſtet in conciliandis hominũ ſtudijs atq; beniuolentia. Præterea quid aliud habent boni faſti- gia principatuũ ac regnorum:quo illorum præſides cæte- ris hoibus uideantur beatiores: niſiut bis dandi & benefa ciendi probatis uiris facilior ſit facultas? Quanto igit᷑ dan/ di atq; donandi munere diligentior fueris: tũ eo te magis principatu dignũ oſtẽdis:tũ cæteros oĩs aut rapis in amo/ rem tui:aut ad te amãdũ facis ardẽtiores. His ergo tã præ/ claris regalibuſqʒ uirtutibꝰ cũ te ornatũ eſſe intelligo Rex Renate:æquiore patior animo abſentiam dilectiſſimi filij: præſertim cũ aiaduerto filij utilitatẽ cum tua & utilitate & uoluptate cõiunctã eſſe. Nõ em̃ is tibi parũ prodeſſe quæ/ at ad græcæ diſciplinæ præceptioné: qua te iure delectari audio ac lætor. Reliquũ eſt: ut intelligas me totũ eſſe in fi/ lio. Quare quicquid in hunc bhumanitatis tuæ benignita/ tiſq; contuleris: id omne in meipſum abs te collatũ iudica/ bis. Vale Rex optime cx Mediolano.vi. Kalen. Decẽbres a natali Cbriſtiano. M. cccc. L. Inæ præfecto ſalutein. — Vm lIoãnes Marius filiꝰ ad te iret:nõ ei potui nibil gratiſſimã: ſi meo etiã noĩe & libẽter & ꝑbumane: ut bonòs & eruditos ſoles: eũ exceperis. Nolim tñ hbuiuſ-/ modi benignitatis officiũ uenale mihi propoſuiſſe uidea/ aſcripſeris iuri tuo:ſi minus reddiſti meo noĩe loanni feru/ fino clariſſimo iuriſconſulto:aut Nicolao cebæ :ꝗᷓprimũ ut reddas rogo. Vale ex Mediolano. vi. Kal. Decebres. M. H ranciſ. Philel. Baptiſtæ Schacæ barocio ſal. Vod rebus meis utaris familiariter: nequaꝗᷓ tibi ui/ Sed quod ita utaris ut mihbi icõmodes:minime lau do. Tu mea oia carmina ita habes apud te: ut eorum mihi aullũ eſſe reliquũ exemplũ uelle uidearis. Itaq; qce ſum car minũ opꝰ aggreſſus:fruſtra aggreſſus uidear:ſi ita mihbi te Jfamiliare præſtiteris: ut non tua tibi ſolum: ſed mea etiam eẽ tua uolueris. Quod ne turpiter uſu ueniat: facito: mea omnia carmina ad me ꝗprimũ redeant. Reliquiſti em eo/ rum apud me nibil. Vale Mediolaui ex ædibus noſtris. Vi. Kal. Decembres. M. cccclJ. (Franciſcus Philel. Mæmo Gagæ epiſcopo craſſe- tano ſalutem. Abriele mirabili: qui tibi has litteras reddid it: utor iam multos annos familiariſſime: & ſũma eſt mihi cd eo amicitia. Is noie ducis Sphortiæ it legatus ad alphõſum Regem legatiõe libera. Quare cũ iſtac eẽt iter facturus: non potuinihil ei dare ad te litterarũ: ut & te Ga/ briel: & tu Gabrielem noſſes. Vale ex Mediolano. iij. Kal. Decembres. M. cccc. D. S –N(Erancil. Phill. Baptiſtæ Schacæ barocio ſal. q Vantũ uideor intelligere: mauis te Dauũ baberi ꝗᷓ Oeldipoda:qui tamèe uterq; dici poſſis. Carmina in/ quã mea mibi ꝗprimũ reddito. Quod ſi meæ litterarũ no/ litterarũ dare:quibꝰ intelligeres te mibi factturũ ræz ris. Quare còuiuia illa mea niſi ex uetere occupatiõe oino fbort ſneczn co tuo⸗ ligeat Decer. tio do. Nam ut græci dicunt: Iꝗꝙ Tœρν OXäα οωοα exqt luid i Nor hee Ulrt tll teæ fortaſſe te dele cant: tuis etiã ego cõtentus ſim. Quod N ſi neq; mea ad me dederis:nec alia ratione ſatiſfeceris offi/ b cio tuo:iure mibi uel caſtigandus: uel apertius monendus uideare. Vale Mediolant ex ædibus noſtris pridie Kalen. ae Decembres.M.cccc.D. nn (ranciſcus Philelfus Galeotto Frumento ſal. Edditæ mihi ſunt ſuauiſſimæ litteræ tuæ: quas libẽ/ ter accepi: diligentiſſimeq; perlegi. Franciſco Ale- QAardo nobili & diſertiſſimo adoleſcenti habeo gras , jimortalis: qc eũ amet: cui ſe nouit eſſe cariſſimũ. Et Vero/ iur nam & uniuerſam Veronẽſem nobilitatem maximi facio: S Aelectorq; eiꝰ cõſuetudie plurimũ. Sũt em̃ natura Veronẽ ſes tui oẽs ꝑhũani atq; liberales: & ad bonarũ artiũ ſtudia ita accõmodati: ut nulli hoim generi cedãt. Itaq; tibi mi Ga 1 leotte:quẽ uideã mei amãtiſſimũ: nõ uerebor ꝑſpicuã red/ dere ſniam aĩ mei: quãuis mihi an hãc die nũꝗᷓ ſis cognitꝰ. 41 Facito intelliga ſũmã totiꝰ rei:quo certi qc offerat᷑: ubi in/ tellexero: poſſim nõ obſcure uolũtati tuæ gratificari: quã ite & eſſe & fore eandẽ mihi ꝑtinaciſſime decreui. Nolim me mn tamen prudentiæ: minus ꝗᷓ ſapientiæ laudatũ iri. Vale ex ne Mediolano pridie Cal. Decembres. M. cccc. D. % (¶ TFrãaciſcus Philelfus Andreæ alamanno ſal. Vo te magis dies pſpicio: eo mihi häanitas tua ĩ- genijq; fæcũditas dilucidior fit & clarior. Me tuæ ꝓximæ litteræ mirũ in modũ delectarunt: quippe quæ nõ minꝰ amoris plenæ ſummi erga me tui:q̃diſertiſſi/ mæ uiſæ ſũt.lllud aũt mihbi moleſtũ fuit: qe' bæ puenerint bi ad me: quo tꝑis momẽto uir integerrimꝰ religioſiſſimuſq; 30 ſacerdos frater Marianꝰ is ꝗ tibi reddidit hanc epiſtolam: et erat cõtinuo deceſſurus ad uos.Itaq; non potui quod uo/ 1 luliſfem: ad ea reſpondere: quæ tũ de uirtute: tum de for- l. eralorneus es.Sed reſpõdebo poſtea: cũ quid ocij nact⸗ uero: & ſi hoc mihi uix unꝗᷓ datur omnino. Interim te mo/ neo atq; hortor: ut nibil exiſtimes humanis in rebas uni ij uirtuti auteponendũ. Hæc em̃ ſola uiget: ſapit: eſtq; imox 9 talis. Reliqua oĩa & uana ſunt & fragilia: planeq; caduca. . ſitecum diligẽter aĩo uolutabis: tibi Salmacis datura e/ tot ₰ .. . .* . 2 . — ſit ſpolia: non tu illi. Ariſtotelen de re domeſtica uæbemẽ/ ter expecto. Arretinus loãnes is qui tuas mihi litteras red didit: renunciabit nomine tuo TOp ρρàραipôρ αρνοωXοναα eſſe amãtiſſimũ mei: id qd ſũma cũ uoluptate audiui. Vale ex Mediolano.itij. Nonas Decembres. M. cccc. L. ¶ Franciſcus Philelfus Andreæ Alamanno ſal. Vod nudiuſſeptimꝰ reſpõdere oĩno tibi nõ potui: idq; ob nũcij uelociorem abitionẽ: reſpondebo in oræſentia minime auare. Idq; ſi minus fortaſſc ex ſentẽtia tua at amice tñ: & ut abritror: uero. Primũ aũt de me dicã: qcł abs te ultimo loco quæſitum ẽ. Cupis em̃ ſcire quid agã: quæ ſit uitæ inſtitutio: & in quã philoſophoꝶ ſe/ ctam deuenerim. Si ad unũ boc reſpõdero:qcł de phia ſcri pſiſti:& inſtitutũ meũ & actionẽ uitæ facile cognoſcas.Cũ multæ ſint phõꝶ ſectæ: ꝗppe quas alij noue: alij decẽ exiſti marũt: & M. Varro oĩm latinorũ doctiſſimꝰ & græcoꝶ in/ ferior nemine quinq; & quadraginta numero e cõplexus: ego illã ma xie diſciplinã ſequor:& ſecutus ſũ ſemꝑ:quã ab Antiſtbene ꝓfectã amplificauit eno: pfecit Chryſipp“. lllud dũtaxat in bonis duco:qc honeſtũ ſit. Honeſtũ autẽ ipſũ ſua ipſiꝰ ui atq; dignitate: nõ populari gloria definio. Vt autẽ ſentio:ita etiã & loquor & uiuo.Præter hoĩies im/ puros ac flagicioſos odim uita nemmẽ. Eos aũt omnis: qui præ ſe ferunt ulla ſimulacra uirtutis: diligere obſeruareq; conſueui. Huius autem uitæ inſtitutũ cum ad alia plæraq; digna laude: tũ ad ſatyras ſcribendas me compulit: quo ꝑ uituperationẽ improborũ hoĩim & laudationẽ innocentũ præſtantiſſimorumq; uirorum eunctos ad uirtutem capeſ ſendam adbhortarer: a flagicioq; auerterem. Quæ autem corporiſunt:aut fortunæ: quam fabulãtur: tributa cõmo/ da tantum uł colenda: ueladmittenda cenſeo: quoad eo- rum uſus uirtuti expediat. Nam neq; uirtutẽ incultam & Jualidam neq; nitidam nimis & elegantẽ probo. Qua du ctus ſnia: quæ mihi natura largita ſunt corꝑis ad ꝓbitatem adium eta: ſiqᷓ tãdẽ largita ſint: ea quãtũ ĩ mę fuerit:ita tuta tꝰ ſũ:ut nihil eoꝶ deſiderẽ: quæ aut ad dignitatẽ mẽ broꝶ: aut ad ſenſuũ integritatẽ attinẽt. Quæ uero extra corpus Paltnu Helatib ſottann liscare eoſetr Etiatn ſutot ore Cn zcſl mec huh ſa gttt alĩ uice ei De⸗ bemé/ 8 ted No⸗ Vae li potu⸗ bot ſeer itle re le⸗ Ni i in/ VII poſita uirtutis ſunt adminicula: non tam ſequi ſtudioſe : ueluti hoſpitalit᷑ admittere didici. Quo fit: ut qui minima fortuna contentus ſim: ea neq; abundem:nec etiam pror/⸗ ſus caream. Quin ea quo magis ab me ueluti negligitur: eo ſe magis præſtat obſequentẽ: & ita ſequit᷑: ut interdum etiam fugiẽti pudorem initiat.Nam oiĩs actio uitæ meæ in/ ſtituto reſpõdet. Grãdes in me opes:ingenteſq; pecuniæ florentiſſimarũ Italiæ ciuitatũ & munificentiſſimorũ prin- cipum muneribꝰſunt collatæ. At mihi quotidie eſt tãtũdẽ: ac ſi nihil unꝗᷓ collatũ fuerit. Et cũ nihil ſit: nibil tñ deeſt. Ita mecũ agitur diuina quadam benignitate: ut qui prope ni/ bil habeam: uidear omia quodãamodo poſſidere. Satis me locupletem ſemꝑ opulentumq;ʒ fore duxi:iſi conſilia & co/ gitationes oĩs ad uirtutẽ deũq; referrem. Quid em̃ deeſſe cuiqᷓ poteſt: qui uirtute comite utatur ad deũ? Nulla ſane uidetur mihi neq; cenſenda uir tus neq; noianda: quæ ad deũ tanꝗᷓ ad ſummũ incõmutabileq; bonum non referat᷑. Hanc ego potius ꝗᷓ quorundam ſtoicorum:qui humanam gloriam popularis illius & fucatæ honeſtatis nomine ue/ nabantur: ſententiam ſequens: non quod ſtultis homini- bus: ſed quod ſapientibus deoq; probatum iri putem: ita bonum iudico:ut aliud nihil ponam in bonis. Nec inanem gloriam huius mundi: ſed ueram illam ac cæleſtem mihi propono gloriam. Quare quid de me ſtulti uel ſentiant: uel loquantur:non tam negligo ꝗᷓ contemno. Neq; hono/ rem facio pluris ꝗᷓ ignominiam:ſi ab improbis conferatur. Nullius inſani minas nec inſidias pertimeſco. Me in om/ nis impuros & perditos æque acerrimũ hoſtem præbeo. Bonos aũt:& honeſtatis ſtudioſos:atq; tui ſimiles unice di/ ligo: & admiror.Et hæc quidem de me.lam hinc tandẽ ea- tur in meſſem tuã. Ego ex tuis litteris:quas in hãc diem bi/ nas ad me dediſti: totũ te uidere penituſq;ʒ inſpicere uiſus ſum. Tuo ſum ingenio non medioeriter delectatus. Nam & fœcundiſſima probitatis ſeæmina: & eloquentiæ uim nõ mediocrem in te natura ineſſe aiaduerti. Sed adoleſcẽtiæ feruor ita in te exæſtuat: ut perturbationũ ignibus neſcio quo pacto minorem te præſtes. Id autẽ uitio tibi dare non 3 auſim. Non em̃ me latet rationis uſum diem ſolere afferre atq; firmare. Neq; prudentes naſcimur: nec ſa pientes. Al- terum doctrina gignit: alterum longiſſimi uſus temporis & multarũ uariarumq; rerũ præbet experientia. Quãdiu augeſcunt ſenſus: augeſcũt etiam appetitus: quiuæbemẽ tiore quodam impetu agitati: rationi quam ſequi ducẽ de⸗/ bent:reſiſtent atq; aduerſent᷑. Quo fit: ut qc factu optimũ ſequendumq; dictat ratio:id appetitus deprauatio perin/ de atq; malum aſpernetur: ac nolit. Hinc omnis incontinẽ/ tiæ manat furor:qui nos præcipites ſcientis uidetiſq; agat in miſerrimam rumam exitij. Quid inquam de te ſentiam: quid uelim intelligis. Video tibi propitiam admodum ac benignam adeſſe naturã. Innata habes plæracq; oĩia ad uir⸗ tutẽ adiumẽeta. Dexteritate ingenij uales plurimum. Sed bæc ipſa uel innata item aliqua uis ꝓperturbationũ uel de- prauata quædã cõſuetudo: neſcio quonam pacto: quantũ uideor quidẽ ex tuis litteris conſequi: nõ parum impedit. Fateris quod honeſtum ſit:id eſſe ita bonum:ut aliud pro⸗ pe nihil exiſtimandum in bonis ducas. Deinde ſubdis te ita uiuere:ut ea ſola admireris: quæ plæriq; mortales: cum ſeilla maxime tenexe arbitrant᷑: præcipue in bonis admit/ tunt:ac num erãt ij ſcilicet uel corporis uoluptate uel emo lumento bonum definientes:quaſi uirtutis nomen & ina/ ne ſit: & caducum: & aliud nihil humano generi allaturũ præter laborem atq; ægritudinem. Hæc enim ſententia e tuis uerbis quibus in epiſtola uſus es: facile colligitur. Eoq; tandem omnis tua: quaſi ad optimũ quendam rerum om- nium finem tendit oratio:ut tibi uoluptatẽ imprimis ꝓpo ſuiſſe uidearis. Hãc ego ab humana fœlicitate nequaꝗ om nmo reijcio:ſed ita in ea cenſeo ineſſe:ut folicitatem uelu/ ti condiat:nõ efficiat. Nam de foœlicitate nõ idẽ ſenſerunt omnes. Sed hãc alij natura effici putauerunt: ut & magni & parui natura efficimuæ atq; alio alij colore. Alij diſcipli/ na id contigere poſſe argumẽtant᷑: eſſe em̃ ſcientiã quãdã foœlicitatis. Nã ſcire fœlicitatẽ idẽ opinant᷑ atq; fœlicè eſſe: utſcire eloquentiã oratorẽ eſſe oſtendũt.Alij exercitatio/ ni cuipiã fœlicitatẽ dediderunt.Permulta enim ſunt: quæ u⸗ nt g Pl⸗ zc tio/ ſie bumano dignũ ingenio⸗ ſiqui tãdẽ eũ ſuſcipiãt: nõ illos fua: ſed diuina foœlicitate di- uinos iudieo. Secunda fortuna quæ dieit᷑: ꝗ foœlicitatẽ een/ cum ulatã ꝑfectãq; prudẽtiã. Hi uirtutẽ maxie laudant. At in his infirmis fragilibuſq; rebꝰ quæ oĩ muta bilttati tẽporũ fũt ſubiecæ: ſũmã fortunã ponere nihil ell:a accedat ad VIII neq; natura ĩ nobis inſunt: neq; doctrina comparãtur: ſed exercitatione quadã cõſuetudineq; aſſequimur. Necme htet quoſdã exiſtimaſſe foelices hoĩes reddi diuino quo- dam afflatu: qualis dictos legimus & οι +οα„ ITC& &α OgτωE. ουμοσä: eos qui ab deo eſſent nymphaq; correpti. Ex quorũ numero fuiſſe tradũt Tireſian. Amphiaraũ. Cal chanta: Lyeurgũ: Numã põpiliũ: oĩſq; ſibyllas.Plæriq; etiã & fuerũt & ſunt: qui uim omnẽ fœlicitatis fortuna defini/ ant. Nec differre quicꝗᷓ inter ſe uolunt fortunatũ atq; fœli⸗ cem boĩem. Naturã ualere plurimũ ad feelicitatẽ non ſum neſcius:quãdoquidẽ etiã ad uirtutẽ:qua ſine fœlix eſſe ne mo põt: uim habet non mediocrẽ. Sed ut oino boni nõ na ſcimur: ita etiã nec fœlices. Perpulchrũ eſt uirtutem diſce- re: ſed lõge pulchrius longeq; præ ſtatius rear uti uirtute. Non em̃ qui eã didicerit:cõtinuo fit uir bonꝰ:niſi uſus qui/ dam aſſiduus exercitatioq; acceſſerit. Nec ocioſam uirtu/ tem ꝓbem: nec dorminãate fœlicitatẽ:ſed uigilãtẽ potiꝰ & aliquid ſemper magnũ præclarũq; agentẽ. Nã quo pacto il lum foœlicẽ arbitremur iu neq; intelligat: nec agat quicꝗᷓ iuinũ aũt ſpiritũ qui ſuſcipiunt: ſent cõtineri:ſi idẽ fortunã dicũt: qe' numeris ſuis omnibꝰ ſtulticiã ꝓpius.Momentaneas aũt res huiuſmodi planeq; cadueas ita oſtendis ꝓbari tibi: ut aliud nibil iucundius pu tes. Et erras tu quide plurimũ:ſi ita ſentis ut loqueris. Qui de fœlicitate ſũt exquiſitiꝰ diligentiuſq; locuti: eã tribus in rebus poſitã crediderũt. Nã alij prudetiã ſũmũ bonũ eſſe dixerunt: eandem hi quidẽ prudẽetiã appellantes: quã ſa⸗ piẽtiam:quæ tota in ueri inueſtigatione cognitioneq; cõ/ ſiſtit. Alij uirtute actiuæ conſtare fœlicitate: alij uoluptatæ putauerũt. Primũ illud fœlicitatis genus totum eſt animi- qui dum ueritatẽ cõtemplatur & deũ:reliqua oĩa pro nibi lodueẽs ſeipſo cõtentꝰ eſt: nulliꝰ rei indigẽs planeq; beatꝰ⸗ Qui actionis morũq; uirtutẽ adamarunt: ſe hoĩes eſſe me/ minerunt.Itaq; non animi ſolũ: ſed corporis quoq; haben/ dam eſſe rationem ſuadent. Voluptatem duplicæè eſſe ſci/ mus: alteram animi: alteram corporis. Cyrenaicus Ariſtip pus uoluptate corporis ſummũ bonũ conſtare exiſtima/ uit: qua ipſa in re utranq; uoluptatem ſecutus eſt Epicurꝰ: qui quis improbetur a multis:uideo tamen ab illo eam uo luptatem maxime omniũ laudari:quæ ſit animi: quæ ſapi⸗ entiam uirtutemq; conſequantur. Et quæ alia fœlicitas no ſtra nobis Obriſtianis futura eſt: cũ deum coram præſen/ temqʒ uidere contẽplariq; licebit? nonne imenſum quod/ dam & infinitum gaudium? Id autem omne gaudiũ non- ne uel iucũdius fiat uel cumulatius: cum animo corpus fu erit reſtitutũ? cũ homines omni ex parte puri defecatiqʒ reuiuiſcentꝰ? Nec em̃ aſpernat᷑ deus honeſtas corporis uo/ luptates:qui cum guſtaſſet:noluit bibere.Qui corꝑis ſuiqʒ oblitus ſolam animi uoluptatem ſequitur: is habet com/ mune quiddã cum Pythagora & Socrate: quorũ alterũ in contẽplatione ſuperioris:alterum in actione inferioris ui- tæ maxima cum uoluptate uerſatũ accepimus: ꝗᷓꝗᷓ quomo do corporis obliuiſci quæat non intelligo: qui uel ſeipſum noſſe. ułaliquid recte agere inſtituerit. Qui uero ita expe/ tendam putat corporis uoluptatem: ut nihbil habeat cũ uir tute coniunctũ: nihil cum ſapientia: is mibi non multum a languida quapiam & inerti pecude uidetur differre. Sed quiita ſeſe parat: ut & animi perꝗdiligentiſſime perſequa/ tur: & corporis item rectam uoluptatem non aſpernetur: Hunc eo maiore laude dignũ puto: quo illuſtrius eſt totũ curare boĩem ꝗqᷓ alterã hois partem: ſiquidẽ neq;ʒ ſolus ani/ mus homo eſt:nec corpus ſolũ:ſed q certo cõſtet & ani- mo & corpore. Quo quidem meo ꝓlixiore ſermone ſatis ſuperq; mi Andrea uideris admonitus: quid ego in epiſto la a deſfderarim. Vidi abs te diſertiſſime uim naturãq; honeſtatis laudari: cuius etiã te ſtudioſum facillime decla/ raſti: deinde ĩ illã cõmodorum uoluptatiſqʒ rationẽ neſcio uã ita delapſus es: ut uirtutem omnem quaſi contemnẽ/ am: deſpiciendam: & nibil omnino faciendam aſſereres. Rerd (etn üsc (eq enex . goqzin hlumpt ombine porise ſpond fatur auiſſi Mec hui⸗ WA minor (ertid⸗ legn Uos repet bnne 0lano, on egen leme aben⸗ le ſci⸗ diſtip Rima, Dcur! mdo Eſpi tuno Llen⸗ voch 10/ 10 ½ iq W füin s wi votno plun xpe/ Fuir uma ed eu netun ⸗ ttotil Fani/ Land- ſatis bicto lruüg gech eleo ne⸗/ etes⸗ olano.xv. Caſ. lanuarias. M. cccc. L. Quæ quanꝗᷓ te ſimulatione quadam potius ſcripſiſſe reor: uo me ad reſpondendum ueluti prouocares: uolui tamẽ ſenex & Philelfus: ut tu adoleſcens & alamannus ex me quoqʒ intelligeres: quæ tibi nõ eſſe ignota crediderim: om nium primũ eſſe a te ſtudendũ ſic artibus animi: ut nullius omnino partis aut ignarus ſis: aut negligens: deinde cor/ poris eam habendã curã:quæ animi naturæ dignitatiq; re ſpondeat. Quod ſi feceris:ſicuti certe facies: non difficile futurum exiſtimo: ut totius hominis tuaq; uoluptate q̃ſu/ auiſſime ꝑfruaris. Vale ex Mediolano.vi.idus Decẽbres. Franciſcus Philelfus Sphortiæ ſecun do ſal. to abs te in maiorẽ modũ:ut qc & mihi corã rece piſti: & ex ꝓ ximis meis litteris audire potuiſti: id apud patrẽ tuum præſtantiſſimũ & munificẽtiſſimũ prin/ cipem ꝗᷓprimũ & qoptime conficias. Hac mihi re neq; gra/ tius quicꝗᷓ: neq; magis neceſſariũ præſtare potes. Vale ex Mediolano pridie idus Decembres. M. cccc. L. ranciſcus Philelfus. Sphortiæ ſecundo ſal. Etij abs te ꝓximis litteris ſecũdũ:qcł etiã nũc tertiũ &ι peto & te quoq; ſi pateris rogo: ut rem meã apud principem noſtrũ muniſicentiſſimum patrẽ tuũ ubi minus cõfeceris:ita conficias: ut mibi abiens corã recepi- ſti. In hũc diem neqʒ tu reſpondiſti quicꝗᷓ: nec ex alio ſum certior factus: quid egeris aut non egeris. Itaq; aut reſpõ/ de ꝗprimũ: aut equũ mitte: quo uehar ad uos. Nam ſiad uos uenero: facile futurũ ſuſpicor:ne uacuus Mediolanũ repetã: præſertim cum iam inſtet natalis Chriſtianus: qui principes ſolet ad beneficentiã exhortari. Vale ex Medi/ (rãciſ. Philel. ſa. di. pl. Facino forobronũci⸗ AIdeo te nimis lautũ factũ:ꝗ nibil reſpõdeas ne ami/ cis quidẽ. Deus malefaciat iſtis nũmis: quibus ita ſuperbus redderis: ut nos ſcilicet minores cõtem/ nas præ te. Quod ſi ſcires: tibi rem eſſe cũ ſatyro: nõ mo/ do nõ taceres:ſed eſſes loquacitate ip̃a loquacior. Si mihi equus eſſet:aduolarem ad uos ꝗᷓprimũ: ut quod uos amici Grpo negligitis: ego præſens uel efficerem: uel conficerem. Va⸗/ le ex Mediolano. xv. Kal-lanuarias. M. cccc. L. . tempo 2 ¶Franciſcus Philelfus ſalutem dicit plurimã Ni/ Eexnoſe codemo tranchedino: Eetiscl Vod & princeps noſter Frãciſcꝰ Sphortia tibi ab/ W ſcuslan euntiiuſſerat: & ipſe uerbis pluribus abs te petij: IJiſ minus in hanc diem conficere potuiſti: ut confi⸗ cias tandem: cupio. Hac enim una re neq; gratiꝰ mihi ꝗeꝗᷓ præſtare quæas nec etiam iucundius. Atqui beneficium illud quis non libenter conferat: quod is in quem confera/ mus: ma ximi ſit facturus: & eo tamen uſurus non ſit. Sie . enim tum ſumus liberales: tum ex bhuiuſmodi noſtra libe/ tgol ulitate neq; moleſtiæ neq; incommodi quicqᷓ accipimus. emnec Tenes: quid uelim. Vale ex Mediolano. xv. Kal lIanuari⸗ poto⸗ A5,M. ccCCLIIYI.. ?VM hliter –franciſcus Philelfſus Façino forobronũciano ſal. Cula Icõmode fieri abs te poteſt: buc bodie uenias: pe,- Quun Ato. Sum enim tecum quædã cõmentaturus. Qua- reuelim ne differas. Neq; cõmittas: ut te potius ex cuſandũ cunctationis ꝗᷓ laudandũ ꝓperationis oſfendas. Vale Mediolani ex ædibꝰ noſtris Kal. ianuarijs anno a na⸗ tali Chriſtiano. M. cccc. Li. “MVM L Eranciſcus Philelfus ſal. di.pl. loãni Mario fillo. obttt⸗ Oſteaꝗᷓ a nobis abiſſti: de te nibil accepimus. Itacq; tinis non poſſumus nõ uereri: nequid tibi q nolim: ac rotet ciderit. Nam hoſpes ille ad quẽ diuerteras nocte: logu chius proximo die bine ꝓfectus es:Mediolanũ modo ue⸗ nuar niens renũciauit te cum es apud ſe hoſpitatus: uifſum eſſe e ſtomacho laborare: & de caupone quæſtum: apud quẽ prandiſſes. Quare uelim: me facias de te tuiſq; conſilijs ꝗqᷓprimũ certiorem. Nam ſi uales : quid iſtic tempus inani/ ter teras: neſcio. Sin minus uales: danda eſtſopera: ne tua negligentia ſis peiorè conditione. Vale ex Mediolano. v.idus lanuarias. M. cccc. Li. Franciſ. Philelfus Andreæ alamanno ſal. Vm nihil in hanc die te uideo meis ad te lickeris re ſpõdiſſe: facile adducor: ut credã te Iiᷣꝑ iAobiꝑ .Ve GN. biab/ bett⸗ igeq dum ſern/ Se be/ . ti pe⸗ nn es las. Anan . 4 eac ode: 0ue/ eſſe gue an/ tua⸗ ano. Ep ο1Tie &&αιR&α ſlis ðò ð ðð RKRKM 2 D 4 8 — — i: quam ipſe quanti faci undã pu tem: potuiſti ex proxima longiore illa epiſtola non diffici/ le noſſe.lgnoſco autẽ tibi:quippe qui modo uxorem du⸗- xeris: cui oſequi te Iõp &NW ρπι ä: nõ omnino abſurdũ eſt:modo mediocriter omnia. Vale ex Mediolano.iiij. idus lanuarias. M. cccc. Li. ¶ Franciſcus Philel § La. yni filio ſal: On poſſum oflicium tuum non accuſare:quod tã, Hiu ſilentium egeris. Nec em̃ mei oblitus eſſe de- es: quem miriſice diligere cõſueſti. Nec etiã Py⸗ thagore⸗ factus es tam repẽte:qui elocutionis ſtudio ma/ xime omniũ inſeruire didiceris. Nec te ſuꝑbum factũ eſſe puto:qui humanitate mãſuetudine nemini cedas. Itaq; niſi te iure accuſatũ malis: facito propediem intelligã: ꝗd i cauſa fuerit: ut tanto ſilentio te dedideris. Vale ex Medi- olano idibus ianuarijs. M. cccc. Li· ¶Pranciſcus Philelfus Auguſtino dato ſal. Vlia ratione adduci poſſum: quin credam te mei eſſe amantiſſimum: a quo ſis pulcherrime inſtitu⸗ Aus. Sed nõ poſſum non mirari: quod nihil litteris obſtrepas:qui quotidie cũ apud uos agerem:me p ulcher⸗/ rimis tuis ſuauiſſimiſq; epiſtolis ueluti laceſſeres. Nunc ue ro totus es mutus: qui quo es factus lingua ſolutiore: eo te ſoquaciorem eſſe oportuit. Vale ex Mediolano idibus iaz nuarijs. M. cccc LDi. ¶ Francilcus Philelfus ſal di pl. Franciſco patricio. Vam de te Phileltus ſit benemeritus: eloquentiæ ꝗ& eruditionis nomẽ:qd es per oẽm Italiã non me⸗ diocre neqʒ obſcurũ adeptus: facile declarat. Quo Iit: ut non neſcius eſſe debeas:ꝗᷓ te geatum eſſe oporteat. Quod enim maius in quenꝗᷓ beneficium conferri poteſt: ꝗᷓ diſciplinæ & eloquentiæ: quibꝰ rebus non mo do cæte- ris omnibus animantibus: ſed ipſis quoq; præſtamus bo⸗ minibus: qui nihil ſupra bominem ſapiunt. Deſidero igit᷑ officiũ tuũ his in rebe uibia nobis uel inſtitutꝰ es uel cõfirmatus: ni tacẽdi fortaſſe quã loquẽdi artẽ ꝓfiteri ma/ lis. Vale ex Mediolano idibus lanuarij. M. cccc. LDi. ¶ Frãciſ. Philel.ſal.di.plu.loanni Simonetꝰ. Vnquã me de te mea fefellit opinio: q non minus me diligas: ꝗᷓ ab me amari te ſtellexeris. Amor aũt erga te meꝰ quãtꝰ ſit:nõ re minꝰ ꝗ oꝑinione cogno ſces. Emori malim ꝗ́ᷓ ſure ingratus iudicari. Beneficio affe- cti qui ſeſe ingratitudinis accuſari noluerunt:alij aurum ò&& argentũ: alij margaritas & gẽmas: alij aliud fortunæ bonũ qc dicit᷑ retribuere conſuerunt. Ego aũt beneficos didici quantũ & humanũ & meũ præſtare poteſt ingeniũ:ex ho⸗ minibus deos reddere & ea iĩmortalitate donare: quã lau⸗ dis gloriæqʒ æternitas afferre ſolet. Quid de me tibi ſperã dum ſit: liquido potes animaduertere. Tuũ aũt munus ẽ: ut qc propediẽ fore ſignificaſti: id ita fiat: ut nõ in illud ue tus ac Vir bijij prouerbiũ incurriſſe uideat᷑. Tarde uenere ſubulci. Nihbil em neceſſitate potentius. Vale ex Mediola no.x..Kal.Februarias. M. cccc. Li. “” — (EFranciſcus philelfus Mario filio ſal. Vm prel byter iſte florẽtinꝰ ꝗ has tibi litteras red/ didit: eſſet Finariũ rediturꝰ: petijt ſiqd eſſet:qcł ſcri dere ad te uellem:id fidei ſuæ diligetiæq; crederẽ. Itaq; ex eo audies mentẽ meã de rebus tuis eandem ſcili⸗ cet: quã ex ꝓximis litteris: quas redditas tibi arbitror: ac- cipere potuiſti. Franciſcus ille Alexandrinus eruditiſſimꝰ2 medicus improbat uæbementer cunctationẽ tuã nõ ſolũ iſtic: ſed etiam Maſſiliæ. Hortaturq;: ut Renatũ Regem: te p urimũ diligit:aſſidue ſeq̃ris. Sic em̃ & dignitate ſimul & rem te nõ mediocriter aſſecuturũ. Quod ut facias: non ſolum probo:ſed etiã iubeo. Mariam nurũ & neptẽ loan/ nam bene ualere opto Vale ex Mediolano. vij. Kal. Febru 2 ₰ arias. M. cccc. Li. ¶ Franciſcus Philelfus hortiæ ſec ndo ſalutẽ plurimã dicit. WVdio Matthiam tuũ ulnoſtrum potius ex patria uertiſſe. Quod cum & eius & tua etiam cauſa:g hotnin Plrim talle. tamſe moſte dea faſen tewe dum gior rep gus rem pact kebt tu ll beruel hominẽ uæbement diligis: tum item mea nõ poſſum non terima, plurimũ lætari:quippe qui nequaꝗᷓ dubitẽ iſtum ſecum at⸗- tuliſſe Strabonẽ: que diſertiſſimus Blondus Flauius egoq; 2 tam ſæpe ac multum non petiuimus ab eo ſolum:ſed ſum/ Aminus mo ſtudio petiuimus: orauimus: obſecrauimus. Nec enim morait adduci poſſum: ut credam Strabonẽ eſſe Triuij coniectũ ecogo in ſempiternas tenebras. Nã noui humanitatẽ liberalita- cionke⸗ temq; matthiæ.ltaq; rogo te:iſti nuncies uerbis meis iucũ/ rund⸗ dum eſſe mihi reditũ ſuum ad te. Yerum multo fore iucũ/ ebonui diorem:ſi Strabonẽ ad Philelfum ſuũ qᷓprimũ dederit.De dei re pecuniaria heri ſcripſi ad principem. Antonius hic lon/ R gus lõgam mihi ſpem dat:quã ego quod ad noſtrũ Gaſpa⸗ “ rem erudiẽtiſſimum medicum ſcripſi: precio emere nullo ei pacto inſtitui. Vale ſpes mea. Ex Mediolano pridie Kalẽ. Re Februarias.M. cccc. Li. .— J Ave Franciſcus Pbilelfus ſalutem dicit plurimam Lan/ enee⸗ celoto Cardinalleucolffkzkzk. ediok Vm te ſibertati tuæ ac priſtinæ dignitati reſtitutũ accepiſſem:uix dici quæat: quãta ſum læticia gau/ Adioq; affectꝰ. Nõ em̃ potuerã nõ dolere te tale tan Btec tumq;ʒ põtificẽ cõiectũ in carcerẽ: qui bonorũ omniũ inno/ en centiumq; uirorũ & perfugiũ eſſes & portus. Itaq; ibi am- . pliſſime patri maiorem in modum gratulor: mibiautẽ læ/- tor plurimũ: quod dolorem quẽ ex indigna tua captiuita- leli⸗ te acerbiſſimũ conceperã: audita nuper iſtiuſmodi libera,/ reae⸗ tio tua in maximã mihi uoluptatẽ uerterit.Vale ex Medi ſin, olano. Kal.Februarijs. M. cccc. Li. ſbi ranciſcus Philelfus Blaſio axeretẽſi equiti au/- em — rato ſalutem. Imu — m uer ẽ in limĩe.Itaq; a te peto:ut qᷓs byeme plã/ non i tas illas ficulneas ad me dare ueluti peritior agrico dan⸗/ la noluiſti:nũc tandẽ dare incipias. Niſi fortaſſe qc ebti, nolim: mndleſte feras res ullas bongs fore tibi cõmunes cũ , alijs. Nam ſi pluribus rogari te cupias: non poſſum non ue te reri:ne uel inuidiæ: uel obtrectationis ſis accuſandus: quas quidem ꝑturbationes indignas arbitror magnitudine ani mi tui.Cupio item plantas prunorum damaſcenorũ.Val ii⸗ H q ii Ex Mediolano. iij:nonas Februarias. M. cccc. Li. a lau.lutem dicit plurimm. . Vm tuas ego res bellicas diu mecum rex Karole multũq; cogitaui: unus profecto uiſus es quẽ uni/ Auerſa chriſtiana reſpublica tãtis ac tã diuturnis flu ctibus agitata concupitæ exoptatæq; quietis atq; traquilli tatis auctorẽ ſit tandẽ habitura.Nam ſi uerũ ſine cuiuſꝗ in⸗ uidia fateri licet: poſteaꝗᷓ impia & imanis illa ſceleratiſſi/ ma mahbometi ſecta inualuit: nullum eſt uſꝗᷓ hominũ ge/ nus: cui plus debeat chriſtiana religio ꝗᷓ inuictæ francorũ nobiliſſimæq; uirtuti. Cum reliqui enim fere omnes & re ges & populi chriſtianiignauo quodam animi torpore tã ꝗ elanguiſſent:ſoli franci inuenti ſunt: qui ingenti animo 9 8 8 & excelſo omnem barbarorum & infideliũ impetum non modo ſuſtinuerint: ſed repreſſerint: quid inquã repreſſe- rint? imo fuderint:fugarint: oppreſſerint. Nã italiæ uires ꝗꝗᷓ & ualidæ ſunt & maximæ: tamen quia neſcio quo info- lici fato inteſtinis ſeditionibus inimicitiſſq; laborare didi/ cere: neq; potuerunt omnino nec itẽ poſſunt oſtendere: quantũ ui prudentiæ & animi robore uigent: florent atq; antecellunt: Soli franci: Soli francorũ principes ac reges in omni chriſtianorũ numero auſi ſunt chriſtianæ utilita⸗ ti ſemper & dignitati conſulere.Itaq; maiorem in modum dolendum erat: tantum inualuiſſe uim dez-monum: ut quæ una gens eſſet in noĩe chriſtiano: quæ ad pietatem d gloriã nata uideretur: ea tãdiu domeſticis cladibus exer⸗ ceretur. Sed ſinit interdũ deus eos urgeri aduerſis rebus: quos habet carioris: idq; ut arbitror: non tam quo expe/ riatur fidem & conſtantiam hominum:ꝗᷓ multo prius no/ rit:ꝗᷓ futura ſit: ſed quo ijs detur ueluti promerendi mate ria cumulatior & illuſtrtor. Quare cum Thobias: cum lob: cum rex tolerantiſſimus ille dauid tantas ac tam into- lerabilis ærumnas perpeſſi ſunt: quo ſe aduerſus deũ geſ⸗- ſere ſubmiſſioris: eo magis illos & ope ſua: & ſuis ſecundis rebus deus dignatus eſt. Sic em̃ deus tũ maxime prodeſt: cũ maxime uidetur affligere: taum per huiuſmodi calami/⸗ S, 4 Franciſcus Philelfus Karolo regi francorum ittes at ſoet. DP leguod tamndiu egocl facler lio ſad elle culis: ſicioe ilec infiae suen bbiore dpe 6 un dria ſ t⸗ ficat ang angla lstan Eite⸗ leade⸗ ſorg⸗ tuof dem ſeetij conti Vpac wsde⸗ Kend tituc leſt aN awe eun,/ ns ſu tigalli i eratll, nüͦ ge ncotu Ete⸗ teti no non ede⸗ wires oinko⸗ edidi/ ndere. ntatq; repes tllta⸗ dum net lemd exeb⸗ ebus epe/ en/ mate :C ninto⸗ eie unds olll: Mol „. 2 — — tates atq; cruciatus reſipiſcendi cæteris exemplũ offerri ſolet. Dolendum profecto erat bonis omnibus Rex Karo le:quod chriſtianiſſimũ genus hominũ te rege pietiſſimo tamdiu:tam grauiter: tanta malorũ mole præmeretur. At egocũ meipſum colligo: & mẽte diligentius rem uoluto: facile uideor intelligere id omne diuino quodam conſi- lio factum eſſe. Oſtendere deus uoluit: ut opinor: nullam eſſe humanã potentiã: quæ propijs conſilijs atq; admini- culis: aut perpetua eſſe poſſit:aut diuturna:ſi diuino præ- ſidio careat. Quamobrem iccirco paululum ueluti a fran/ cis ſecedere uiſus eſt: quo & per fideliſſimi populi flagella infidelibus cunctis minitaretur interitum: & cum te fran/ cis uenerabiliorẽ:tũ uniuerſis tuis ſuiſq; hoſtibus formida biliorem efficeret: Tua certe pietate: ſed diuina quadam ope & auxilio factum eſt: ut eos omnis: qui perinde atq; ſtulti & amentes a te defecerant: ad ſanitatem tua cum gloria uideas redijſſe. Deo ipſo duce: imperatore: uexil/ lifero non modo patritum atq; auitum regnum cum imor talitatis nomine recuperaſti: ſedlonge id admodũ ampli/ ficaſti: ſtabiliſti: ornaſti. Nã ſi magna res eſt ferociſſimos anglorũ impetus ſuſtinere: quanto maior cenſeri debet anglos ſuperare: proſternere: interimere. Has autem tae lis tantaſq; uictorias in rebus præſertim deſperatis & per⸗ ditis exiſtimare debes neq; tuis: nec ullis humanis opibus te adeptũ:ſed diuina potius quadã mẽte: quæ chriſtianæ ſuæq; reipublicæ diuturna ægrotatione morboq; cõfectæ tuo fœliciſſimo ductu: tuis ſecundiſſimis auſpicijs iantan/ dem ſuccurrere mederiq; conſtituit. Quare te rex Karo le etiã atq; etiã rogo & oro:ut quanꝗᷓ neq; menneq; cuiuſꝗᷓ conſilij:nullius admonitionis: nulliꝰ cohortationis indige⸗ as: pacatis iam & cõpoſitis rebus tuis mentem atq; animũ tuũ oẽm ita excites atq; armes in peſtiferos & impios ho⸗ ſtes Chriſti: ut tãto tanꝗᷓ ſempitern bñficio ornatꝰ nõ gra titudinis minus lauderis:ꝗᷓ Cæterarũ uirtutum omniũ con ſueſti. Duo ſũt infideliũ genera quæ populum chriſtianũ maximis detrimentis ærumniſqʒ; affecerunt: quotidieq; af Aiciunt:turci & ſarrhaceni: quorum alteri parua ſeruorum ꝗ iiij manu ægypto: Syria:iudæa tribus opulentiſſimis prouin-/ cijs per noſtram negligentiam occupatis: Cyprum: Rho/ dum ac reliquas finitimas inſulas in dies magis magiſq; populantur. Turci uero nulla ſua: ſed chriſtianorũ pecu/ nia conducto peregrino milite & eo quidem non admo- dum multo id ſunt bellandi aſſiduitate aſſecuti: ut qui fugi tiui ſcytharũ ſerui ex horrentibus illis cautibus uaſti Cau- caſi in perſida ſeſe ac mediam mendici & famelici recepiſ- ſent: nunc neminec(ut ita dixerim) repugnante intra ſinũ hadriaticum non ita longe ab ltalia conſederint:quin ſi ue lint:ad paucas horas eo ſint traiecturi. Hos autẽ qui ſunt quaſi quædam ſarrbacenorum propugnacula & ſi iampri dem Cbriſtiana uirtꝰ nõ difficile ſuperare ſubiugareq; po/ tuerat: tamen cum uel imparatius in eos uel imprudetius itur: fit ut & prudẽtes illi & parati exiſtimetur. Hacuna re factum eſt: ut & rex Sigiſmundus annos natus quattuor & uiginti incautius hoſtem non omnino incallidũ aggreſ- ſus fugæ turpiſſimæ terga dederit: & Vladiſlaus rex ad/ modum adoleſcens cum annis ſuperioribus ſuum malu/ liſſet ꝗᷓ Ioannis uaiuodæ peritiſſimi ducis qui iam his & iterum turcos ingenti clade perculerat: conſilium ſequi: cum non mediocri Chriſtiani exercitus detrimento inte/ rierit: & anno ꝓximo idem loannes uaiuoda qui antea ſæ/ penumero trophæa de turcis pulcherrima ſtatuiſſet: cum eoſdem boſtes adortꝰ fortiſſime:iam plane uertiſſet in fu/ gam: coactus fuerit per ſuorum militum inconſtãtiam Ge/ tarumq;ʒ perfidiam non ſine magno chriſtianorum uulue / re ab eo bello diſcedere.Ita fit: ut uel imperatorũ inſcitia: uel timiditate militũ uel diſſolutiore quodã hoſtiũ eõtem/ ptu:quos uici iãpridẽ & uenire ſub haſta aut mactari opor tuiſſet: uictores ip̃i inſolẽteſq; uideant᷑. Eoq; ab ijs audaciæ itũ ẽ ut cæteris fere oĩbꝰ chriſtianis ꝓ nihilo habitis ſolos ſibi metuendos ducãt. & francos & italos: quos alteros ſæ- pe mari: alteros uero quandoq; terra nõ ſine ſua maxima pernicie pugnantis experti fint. Sed quoniã non ignorãt uires italicas hoc tempore ut antea ſæpe mutuis inter ſe odijs ac hellis digladiari: ſoli ipſi franci ſunt reliqui: quos 7 . ſormide nlſu⸗ Aue it Vndee nopol lſum preſe ſorti neof italt müg tentm robe licori ltam ang ni mer por ut men nlent accec Wy ſol⸗ uſs pite⸗ noce libus brop⸗ Nuite tost keta in drr tonin⸗ Rbo/ uglq, ipeca/ dmo⸗ gulfugt ſtia⸗ ecepi⸗ traſui inſue niſunt mpni po/ tlus ate wor gre⸗ 120/ Wa/ nbo nſegu: lo ite/ neile⸗ etcum inko ume uole lotin ten/ lopor cae ſoos 105 1 ANN onot/ i 5 neete gvo VII formident: quippe quos audiant poſt tam multas præcla/ raſq; uictorias: quas de anglis germaniſqʒ ſunt adepti: quẽ Aque inter chriſtianos timeant: hoſtem babere neminẽ. Vngde cum ſciant uirtutem francorum ocioſam natura eẽ nõ poſſe:& eoſdem præterea iuſtas babere cauſas ulciſcẽ di: ſummũ inde in ſeſe malum breui putant emanaturum: præſertim eodẽ uno te rege fortunatiſſimo & belli duce fortiſſimo:& prudẽtiſſimo caſtrorũ iperatore:& uiro pla/ ne optimo & hominibus ſimul deoq; cariſſimo. Quæ cum ita ſint: reliqua tria eſſe animaduerto: quæ oſtendam. Pri- mũ quod adeo id bellũ neceſſariũ eſt: ut nullo pacto præ-- termitti quæat. Alteꝶ uero qd ea res factu eſt admodũ fa cilis: ſi ratione & conſilio gubernet᷑. Extremũ autẽ erit: ut probem: ꝗᷓ ingentem utilitatem hoc idem bellum ſua ſit uictoria tibi chriſtianiſq; allaturum. Quid enim in hominũ uita magis neceſſariũ cenſeri debet: ꝗᷓ aut id maxime om/ nium ſequi quod honeſtum ſit: aut id omni ope atq; ope/ ra aſpernari: quod afferat ſecum ullam turpitudiuis fœdi- tatem? Non em̃ ad cibum ac potum: nõ ad prurientẽ cor- poris uoluptatẽ: quæ ipſa nobis cum pecudibus ſunt com munia: ſed ad decus dignitatẽq;ʒ nati ſumus. Iccirco nobis mens data eſt immortalis ac diuina: ut immortalitati ſer- uientes dei ſimus ꝗᷓ ſimillimi. Et quo pacto propius ad deũ accedimus ꝗᷓ per beneficentiam & iuſticiam? Tũc Deum maxime imitamur: cũ alijs benefacimꝰ: cum iuſti ſumus. Quibus rebus eo eſt magis a nobis ſtudendum: quod nõ ſolum gloriam huius mundi:quæ quãtacũqʒ eſt: tota ẽ bre uis planeq; inanis: ſed multo magis cæleſtẽ illam atq; ſem- piternam aſſequimur. Nec ille mihi iuſtus uideri ſolet: qui noceat nemini: id quod etiam cum plæriſq; alijs animan/ tibus eſt nobis cõmune:ſed qui uel proſit cum poteſt: uel propulſet iniuriam. Non enim ſolis nobis natura nos ge/ nuit: ſed his omnibus quos intelligentiæ uis ratiouiſq; uir/ tus immortali quadam forma inſigniuit. Atqui ut is abbor ret a dignitate naturæ qui iniuſtus ſit: qui nibil opis :nihil adiumęti conferat in hbumanum genus:ita bic admodum præ ſe fert naturæ bonitatem: qui ad communem homi/ num ſalutem atq; ornamentum ſeſenatum meminerit. Quod ſi honeſtum eſt ob communis hominum autilitates nullos labores: nulla pericula fugere: quanto honeſtius & præclarius duci conuenit id facere non propter homines ſolum:ſed propter deum: propter ſaluatorem noſtrũ: pro pter Chriſtum optimum: maximũ. Qui nullo officio pro/ uocatus ultro ſe noſtra cauſa morte dedidit. Dum ſarrha/ ceni: dum turci chriſtianis nocent per omnẽ iniuriæ con/ tum eliam:cui demum nocent? Non immortali deo? Non hbumani generis ſaluatori? Non chriſto ipſo domino & re/ demptori noſtro? Et quibus iniurijs: quibus contumelijs nocet nefa ria illa immaniſq; barbaria? Quibus certe nihil crudelius: nibil durius: nibil ſpurcitius: nibil abominabi-/ lius uel dici uel excogitari poſſit. Hominibꝰ& Chriſtianis & ſacerdotibus nõ pro ealonibꝰ & ly xis dũtaxat: ſed pro. iumẽtis etiam utuntur. His uebunt:his arant:his fodiunt: his abiectiſſima exercent omnia erubeſcẽdaq; miniſteria. Quod ſiquiſe homines & chriſtianos reminicentes min⸗ æquo animo indignita tem tulerint: continuo torquentur per extremos corporis cruciatus: decoriantur: uerubꝰ ſuf figuntur: ſecantur: rota inſuuntur per acerbiſſimmas mem/ brorum omniũ fractiones. Ob miſeram. Ob infœlicem cõ/ ditionem chriſtianæ religionis? Hæc chriſtiani principes audiuntehbæc ſciunt?bæc ſentiũt?bæc miti animo fieri pa⸗ tiuntur? Nam quid ego dicam de ſpurciſſima & teterrima execrabilis intemperantiæ fœditate? quam ſi quis animo generoſior perpetinoluerit: aut defoditur: aut exciditur: lon bis omnibus iniurijs ac probris Chriſtus afficit᷑: quã/ do quidẽ ob eius nomen chriſtianis inferuntur? Num de/ cet chriſtianiſſimũ regem pati nomen chriſtianum tam te tro:tam borribili: tam deteſtabili dedecore ſcelerari? Nũ Lodouieus ille rex ſanctiſſimus qui primus regum omniũ chriſtianiſſimus dictus eſt: pateretur ſi uiueret: tam turpẽ contumeliæ notam inuri chriſtianæ dignitati: qui primum ut ſtaret cõuentis: ut iuſiurandum ſeruaret: ut illud quod hboneſtum dicimus tueretur: exhauſit theſauros ſuos om- nis: & quã anno ſuperiore cæperat cũ ingenti præda: Da/⸗ ti: ieei (liex llio: gleilce ſeret e ewi Lode tum lusil imit⸗ cent. geſed polal ſitae lum lusß E⸗ ton liof Mer tand nera ltese em dele pio⸗ ulo ſulti rüc lcen ot⸗ aß deri i Rop nerit. ins mines pro ppro, bar L (ON/ NWon Ere⸗/ lelis l nis ltates — miatã: boc em̃ nomine canopũ appellãt: reſtituit ſarrhace nis: deinde cõparato rurſus ex uniuerſa gallia Italiaq; & ſi- cilia exercitu ob eandẽ uim honeſtatis in africã traiecit eo cõſilio:ea mẽte: ut non mõ aceeptã in ægypto calamitatẽ ulciſceret᷑: ſed omnẽ ĩpuriſſimi mabometi ſuꝑſtitionẽ tol⸗ leret e terra uiuentiũ:id quod faceile effeeiſſet: niſi peſtile/ tiæ ui correptus apud tyneta quã obſederat: una cum filio Lodouico Albaniq; Cardinali ac infinito pene chriſtiano/ rum numero ex hacluce migraſſet. Hac etiã ratione Karo lus ille gentilis tuus & rebus geſtis & cognomẽto magnꝰ⸗ imitatus Karolum marcellũ auum: qui ſarrhacenos ad tre/- centa milia & amplius interemerat: ubi poſt captiuitatem deſiderij ultimi longobardorũ regis italicas res omnis cõ⸗ poſuiſſet:& ab Leone ſummo pontifice id quod antea cõ⸗ ſtituerat Hadrianus inſignibus iperij romani eſſet ornatꝰ: cum primũ in ulteriorẽ galliã reuertiſſet: non tam conten- tus præſenti laude: quin maiorem quandã & clariorẽ ani- mo meditatus robuſtis firmiſſimiſq; copijs Hiſpaniã petit Ea em̃ per id temporis ſceleratis perditi mahometi ſecta/ toribus ſeruiebat. Tota erat in tetro ſarrhacenorũ & flagi tioſiſſimo domiatu. Diuturnũ fuit periculoſiſſimũq; bellũ. Multæ pugnæ: multæ utrinq; clades: euentus uarij. Sed tandẽ effectũ eſt diuina benignitate: ut prudẽtia & perſe/ uerantia imperatoris exercituſq; uirtute ijdem impij ho/ ſtes chriſti æque fuerint extrema calamitate preſſi: ut eiuſ dem perfidiæ ſocij ad aſperũ montẽ afri ab eodem Karolo deleti ſunt. Nonne eadẽ fuit honeſtatis cauſa Lodouico pio huiꝰ Karoli magni filio:dum tanto cũ labore atq;ʒ peri/ culo liberauit urbe Romã duriſſimo ſarrhacenorũ iugo: ꝗ ſultani ægyptiorũ ductu per nefariã quorũdã Romano⸗/ rũ cõiurationẽ in italiã fuerant accerſiti? Nã quod alic de/ ſiderium fuiſſe eredimfrãcis illis reliquiſq; gallis: qui duce Gotthifrædo ubi in aſiã pueniſſent: ſarrbacenos apud da⸗ maſcũ pugna ſuꝑarũt:apud antiochiã ꝑſas:& turcos cõtri/ uerũt. Meſopotamiã oem recuparunt: ac rurſus ſarrhace/ nis i ſrin ad iternitionẽ uſq; ꝓfligatis marrhaq; ac barcha. Popul. ſiſſimis munitiſſimiſq; urbibus expugnatis ſanctã CS Eaveyemn ⸗ nitium ac . * „ ciuitatẽ uniuerſamq; paleſtinã quod Henerico tertio im/ perãte fecerat item Bobamũdus: erubeſcẽda infideliũ ſer uitute liberarũt: poſſederũtq; mirabili cũ chriſtiani nomi⸗ nis incremẽto annos octo & octoginta ad Saladini uſq; tẽ⸗ peſtatẽ: qui nontam aut ſua aut turcorũ quorum Amyras poſtea factus eſt: uel prudẽtia: uel uirtute ꝗᷓ noſtroꝶ inſci/ tia atq; ignauia Guidonẽ & ipſum frãcũ hieroſolymorum regẽ micto Rrcelio cœpit: & reliquis chriſtianis ad inter/ ctis Remandũ quoq; optimũ & fortiſſimũ uirum ac rerum bellicarũ peritiſſimũ uiuum ad ſe perductum ira excandeſcẽs gladio confoſſum occidit:& ita quod ſine la/ chrymis meminiſſe nõ poſſum: terrã ſanctam Chriſtiq; do miciliũ ſpurciſſimi mahometi ganeo dicauit: & fuit is unus Saladinuas:qui tantã peſtem:tantã perniciem: tantum de/ niq; exitium ac pene interitum chriſtianæ reipublicæ intu lit. Et ille quidẽ Saladinus fuit: qui & turcus & ottomanus hbac tanta & chriſtianis tam infœlici uictoria elatus: tätum ſibi nomen & dignitatẽ peperit: ut & unus omniũ primus ex ottomana familia incredibili turcorũ om nium conſen/ ſu rex:quẽ illi Amyram uocant: creatus fuerit: & ita in ani mos illorum barbarorum influxerit: ut alium ſui generis Amyram ꝗqᷓ ottomanum quen piam: in hanc diem patian/ tur neminem. Ex ea uero tempeſtate ubi ſanctam ciuita- tem: omnemqʒ iudæam chriſtiani tãta clade amiſiſſent: & Alexius comenus imperator conſtantinopolitanus latro-/ cinãdi turcis uberem iuſtamq; materiã præſtitiſſet: idem/ qʒ reliqui deinceps eiuſmodi nonnulliimperatores ſtudu/ iſſent: ita per noſtrornm ſecordiam & inertiam res turco/ rum mirabili incremento auctæ amplificatæq; ſunt: ut non tam de recuperandis hieroſolymis ſperandum eſſe uide/ atur ꝗᷓ formidãdũ de amittẽda Roma. Videmꝰuniuerſam fere aſiã a phoenicibꝰ & Medis ad Helleſpontũ uſq; turco/ rum tyrãnidi parere.In Europã uero ubi iã ãno circiter cẽ/ teſimo helleſpõto ſuperato accerſiti ſũt a Theodoro cãta cugeno aduerſus generũ ſuũ quẽ & ſocer & tutor cõſtãti/ nopolitão iĩperio ãtea frauda ſſet: Ioãnẽ palæologũ admo⸗-/ dum adoleſcẽtẽ: dũ ſimulãt fallaciſſimi latrones auxiliũ ſe ſturos leinde nusTh koprot muatt hadri⸗ delo⸗ te rer un incol faciu reigge ſtale⸗ incppi gunt: mnage nenr wün ren noe ℳ ſtian. helie dnere demme inane ſtam ratiot llore lnte aſc ſetrig tioſan lte lenit leut btn ttio im eliäſet ninomi/ iulgti⸗ Amna gnnei motum Ninter⸗/ Ulrum Imit neh⸗ VIII laturos illi delyro ſeni: Callipolin & Cheroneſum primo: deinde totam prope Thraciã occupant.Myſos: Macedo nas: Theſſalos omnis: Boetios: uniuerſam græciã: ætolos: Epyrotas:lllyricos: ad intimã uſq; dalmaciam omnia præ⸗ munt teterrima ſeruitute. Inſulæ pene omnes quæ a ſinu hadriatico ad mare ponticũ iacent: uaſtatæ iam plane ò& deſolatæ ſunt: & non modo nõ quieſcunt: aut ulla ex par/- te remittunt᷑ efferatæ belluæ: ſed quotidie magis atq; ma/ gis ut ſunt & prædæ & cædis auidi nũc Getas qui trãs Iſtrũ incolunt: nunc in accolas germanos & hungaros impetũ faciunt. Idq; aſſecuti iam ſunt aſſiduitate latrocinandiũ: ut reliquis fere omnibꝰ poſt terga ſuperatis chriſtianis: binc Italiæ:illinc germaniæ regno tuo finitime terrori eſſe iam incipiant. Dum enim noittiaut illos cotemnunt: aut negli gunt: in hanc rerũ calamitatẽ ac dedecus non tam incidi- mus: ꝗᷓ deuenimus. Itaq; ſatis pſpicue intelligi puto: ꝗqᷓho/ neſtum ſit aduerſus eos bellũ ſuſcipere: quibus ſeruire nõ minus turpe & fœdum ſit: ꝗᷓ ærumnoſum & miſerũ. Qua⸗ re ſi id eſt maxime natura neceſſariũ quod ſit honeſtum: nõ obſcure tibi perſuaſum arbitror Rex Karole eſſe tui & officij & muneris qui chriſtianiſſimus inter principes chri/ ſtianos & dicaris & ſis: quiq; & iuſticia debeas oĩbus & be/- nefaciendi ſtudio longiſſime præſtare: buic tantæ Cbriſti anæ religionis ignominiæ ac probro ꝗᷓprimũ cõſulere. Vi/ demus a uiris ſapientibus quoſdam laudatos:qui propter inanem quandã buius mundi gloriam nõ tam quod hone ſtum eſſet: ꝗᷓ quod honeſtũ uideret᷑: ĩ uita ſecuti ſint. Qua ratione ducti &. L. lunius Brutus: &. M. Manlius torquatꝰ filios cædi uirgis obruncariq; iuſſerũt. Et id quidẽ illi præ- ſentes intuenteſq;. Phileni uero: & codrus: Curtius: ac de/ cij ſeſe pro patria deuouerunt. Multiq; alij permulta fecilſ/ ſe tradunt᷑ illius honeſtatis ſtudio: quã popularis fama glo rioſam facit. Nã qui uerã gloriã ſectati ſint: nõ ex illa getili/ tate: ſed aut ex uetere aut ex nouo teſtamẽto ſpectari cõ/ uenit: quales Habrabã. Loth. Moſen fuiſſe legimꝰ: quorũ ille ut eſſet apud deũ glorioſus: ne filiũ quidẽ imolare du/ bitauit. At Moſes ut in ſuos beneficẽtia uteret᷑: cõtempta omni mundana gloria: cum maiori fici poſſet: ſupplici prece a deo petijt: ut ſeipſum potius ꝗᷓ iudæum populũã interimeret: uel ingratum. Loth uero ut ſodomorum perfidiam ab ijs auerteret: quos hoſpitio ſu⸗ ſcepiſſet:ne filias quidem uirgines illorum libidini ĩmani/ tatiq; offerre atq; dedere ueritus eſt: cum aliter eam iniu-⸗ riæ contumeliã propulſare non poſſet. Tu autẽ rex Caro/ le patieris uniuerſum (ut ita dixerim) dei populũ obſcœ, næ atqʒ ſpurciſſimæ turcorum & ſarrhacenoꝶ intemperã⸗ tiæ tam turpiter tam flagitioſe ſeruire. Nõ tibi potius op/ tandũ eſt:ſi ſit opus: uel ingenti probitate & laude Lodo/ uicum filiũ uelte etiam ipium morti tradere pro ſalute po puli Chriſtiani tandiu multumqʒ flagellati atq; contriti⸗ Imitata ſcilicet nõ apoſtolos ſolũ reliquoſq; martyres: ſed Chriſtũ ipſum leſum:qui cum deus eſſet & ſummi dei fi lius:pro ſalute humanigeneris mortẽ ſuam bhbominũ mor⸗ ti prætulit. An ſumus ignari ſaluum fieri poſſe neminẽ:niſi qui crucem ferat:quã ipſe tulerit: Quid:quod ea eſt huius Pelli facilitas: ut non tam de noſtra dubitandum: ꝗ de infi- „ deliũ præda & nece ſperandũ certo ſit? Nã hoc erat illud: qc ab me ſecundo loco dicendum propoſueram. Quibus in bello uincitur: ea numero tria eſſe puto:iĩperatoris præ/ ſtantiam: militum multitudinẽ ac robur: & pecuniariæ rei cõmodũ. Sunt enim nũmi perindie atq; nerui quidam re/ rum bellicarum. Quæ quidẽ omnia & nobis affutura: ſi ta- lis ac tanta res ductu tuo imperioq; geratur: & illis defutu/ ra non eſt obſcurũ. Nam ut de ui nũmorum conticeſcam: quibus te atq; regnum tuũ mirabiliter affluere omnes ſci⸗ unt: is tibi exercitus ẽ: qui & magnꝰ & firmꝰ: & qᷓdiutiſſime aſſidua militia ſumma cũ laude exercitat⸗ aduerſus maxi⸗/ mas eaſdemq; omniũ maxime formidabiles anglorum ui/ res: ne uniuerſum quidẽ bominũ genus pertimeſcat. Ma⸗/ gnæ laudi datum eſt. G ulio Cæſari: qce britannos ditficili bello ſuperaſſet: qui & Liberũ & Herculem peritiſſimos duos & clariſſimos potentiſſimoſq; duces uertiſſent ali/ quãdo in fugam: & ab nemine ipſi unꝗᷓ eſſent ſuperati. At eoſdem ab anglis nõ modo ſuperatos & uictos: ſed pattio utiliorich pop ulo præ⸗ ſooext ſancist gabance (abus Pſicee Xco owe eag⸗ vege guos tlote abe necit Vit. vollt Cimn e N ci i uo lltet cund nice hei lor nia. bom pauc nere Wo Pto pue letr 9 pre⸗ tias etot ttoſ⸗ lmand⸗ n ni⸗ Co blc, pperi op⸗/ oco⸗/ epo 1. e N Eoi buius e in tiluc: uubus prr/ etel nte/ te Ckutu⸗ eſcam. nes ſ⸗ Mne D mo/ N cl lm t 1t vaio VII. ſolo exterminatos oſtendit Gallia. Quanto autẽ an gli ſint francis tuis inferiores: frequẽtes ꝑmagnæq; de ijs habitæ in hanc diẽ a te uictoriæ declararũt. Imꝑatoris præ ſtantiã duabus rebus conſtare puto: prudentia & uirtute: quibus ipſis & auctoritas oĩs & euentus ꝓſperi pariunt᷑. Nã ratio & cõſiliũ cũ oĩbus in rebus plurimũ ualet: tũ in bello gerẽ⸗ do maxime. Qui em rei militaris & imperij ſit ignarus: re, cte agere nihil põt neq; pugnãdo necq; imperando. Nam ſi ue quorũdã perfidia factũ fuerit:ſiue nutu quodã dei: qui quos amat arguit & caſtigat: quo ſeſe cognoſcentes erudi tiores flant: ab uſq; puero in hanc ætatẽ ſam ingraueſeẽtẽ ita belli ſemper uerſatus es: ut nullum te oĩno neq; militis nec imperatoris munꝰ: uſus nullus: rõ nulla latere quæat. Virtute aũt tanta es: quãta rex unꝗᷓ alius neq; fuit nec eſſe poſſit. Quẽ em̃ te uno iuſtiorẽ:quẽ beneficentiorẽ aut ui⸗ dimus: aut audiuimꝰ:aut legimꝰ? De hũanitate: de mode⸗ ſtia: de facilitate tua ꝗd attinet dicere:qui cũ cæteris oĩibus noĩs Chriſtiani principibꝰ: & regibus dignitate: uiribus: & gloria antecellis: te infimis etia oĩbus parem geras: quof cunq; illuſtri aliquo ꝓbitatis ſimulacro præditos eſſe per/ ſpicias. Quibus quidẽ artibꝰ per fœliciſſimos rerum exitꝰ: quos prudẽtiæ uirtutis interuẽtu deꝰ ipſe præſtare cõſue/ uit: tãtã es auctoritatẽ adeptus: ut & deo tuiſq; cariſſimis && cunctis mortalibus non uenerabilis minus: ꝗᷓ formidabilis uideare. Quoniam igitur ea omnia tecum babes: quibus facilis uictoria paritur: quid eſt: quod te ab huiuſmodi bel/ lo remorari debeat? Nam bæc infidelibus ſecus ſunt om/ nia. Dicã primũ de ſarrhacenis: de turcis poſtea. Si de ma hometo ipſo totius illorũ ſuꝑſtitionis & iĩpietatis principe pauca antea ꝑcucurrero.Fuit em mabomet“ cyrenaico ge nere natꝰ anno a natali chriſtiano ſexcẽteſimo uigeſimoſe xto: nulla parẽtũ claritudine cognitus:nullis opibus: ſolus prorſus & nullarũ uiriũ: nullorũq; neruorũ. Hic admodũ puer captus a ſarrhacenis ꝗ inſignes habent inter arabas latrocinijs: uænijt Abdimonepli mercatori: ſe Iſmabeliti eo genere ortum diceret. E qm careret filijs: cœppit primo mahometũ tractare liberalius: qua ꝗdẽ re factũ e: ut Ab di/ LI moneplis filiꝰdiceret᷑ mahometus. Eratq; hõ ille ſimulator diſſimulatorq;: uerſutꝰ: rapax: & ĩipurꝰ & oĩ flagitio iprmis obnoxius: qui mox ubi adoleſſet: mercatoris iſſiꝰ pecunio/ ſi famulus camelos agebat cũ merci bꝰ per ægyptũ: Syriã: paleſtinã: perq; alios peregrinos locos. Quibꝰ itineribꝰ⸗ ite rum atq; iterũ repetitis: uſus ſæpenumero tũ iudæorũ: tũ chriſtianorũ conſuetudine nõ tã diſcere ꝗᷓ deprauare ſtu- duit: & uetus & nouũ ſacrarũ ſcripturaꝶ teſtamẽtũ. Nam acumen ingenij in animo facinoroſo peiorẽ in partẽ om- nia ſy interpretabat᷑. Cũ huiuſmodi miniſterio mercatori domino fidem falleret: reddituſq; eſſet continuis furtis & ſuſpectus & inuiſus oĩbus: ex obſcuro ſeruo factus inſignis latro. Erat em̃ & aſpectu ferus & uoce terribilis: & gladia- torio quodã robore corporis metuendus: breui temporis currriculo & nũmos ſibi & erꝰ ſceleris participes ſocios ꝗᷓ⸗ plurimos cõparauit. Et ita apud gentes barbas in admira- tionem cũ ueniſſet: generis lmabhelitici uiduã eamq; locu/ pletem Gardigenam duxit uxorem: quæ cum illius ægro- tationem ægreferret: utpote ſepenumero corruetis mor bo comitiali:quẽ in ipſum nimia uioſitate ac reliqua uitæ atq; uictus intemperantia inciderat: mox homo ueterator & perditus: ut ea ſe purgaret infamia: ſimulabat id propte rea ſibi accidere: qm ſplendorem angeli Gabrielis: quem mẽtiebatur ad ſe miſſum ab deo nunciũ cõmentandi gra/ tia uentitare: ferre non poſſet: nec eſſe morbũ comitialẽ: ſed quã extaſin uocant. Huius autẽ uxoris opibus elatus homo faurcifer ad imaniora facinora cõuertit animũ. Itaq; & ſuo deprauato ingenio ad omnẽ audaciã promptus & Sergij Matthæiue dolo flagitioſiſſimi monachi confirma- tus in tantã breui apud arabas omnes exiſtimationem ue- nit: modo ſe iudæũ: modo chriſtianũ ſimulans: cum nihil oĩno ſani ſaperet: ut maximus dei nuncius maximuſq; pro pheta uulgo baberetur. Cum em̃ columbã quam ſpiritum ſanctũ latro callidiſſimus eſſe qui ſecũ loqueret᷑: iactitabat: aſſuefeciſſet in aure ſua paſci: ac taurũ quendã ex occulto eius audita altiore uoce ad ſe feſtinare: & algoranũ corni- bus alligatum: ſic em̃ legi quam ſectatoribus ſuis tradidit: nonee ſilaciſt. iiguiby eperſa ſleros maus lus Re ſectate bus n diap⸗ penc diſtri. cenli luume biamac Cenosr Cik holtro gnis. pod⸗ ſunte 2cc meton cecoa Lema ac dumt lleuj fum n erlus eertſi Vpnl let kumin lurba Zenti⸗ mitor diprmis ecunio⸗/ i nbrite orii:til e ſ⸗ ⸗Nm tte onn⸗ rcatori rto ſoni Ucla⸗ oris 086, Wüta! Wen egto/ tmor u ute entr pnpte gen lgrr ſtale Gaus . log, tus ma⸗ nue⸗ nibil Pto ſtum 2bat culeo nd⸗ lct VIII nomẽ erat:cæteraſqʒ; quas ip̃e ante cũ Sergio cõpoſuerat: fallaciſſimas ſcripturas ſibi ueluti deferre: & in ſuas manuſ a quibꝰ ſolis pabulũ capere didiciſſet: tanqᷓ deponere:faci le perſuaſit hoĩhus uentri & ſomno deditis ſuos omnis pe ſtiferos inſanoſq; cogitatus. Quibus inſidijs factum eſt: ut iam auderet: non latrocinijs ſolum: ſed aꝑto marte aduer ſus Romanorum imperiũ arma capere. Nam cum ex eius ſectatoribus nõ mediocris numerus in Romanis legioni/ bus militaret: quo tempore Heraclius imperator ſtipen dia partire᷑ muneraq;ʒ ĩ milites:ſarrhacenis etiam ipſis ſti⸗ pendium petentibus reſponſum eſt a quæſtoribus eam diſtributionem non eſſe canibus conſtitutã. Nam ſarrha ceni ipſi quaſi carrhaceni apud arabas quoq; habiti erant infames. Itaq; irritati eo reſpõſo ſarrhaceni cum ilico in ara biam ad mahometũ rediſſſent:& illum & reliquos ſarrha/ cenos non difficulter ad defectionẽ bellumq; concitarũt. Qui facto ſtatim in ſyriam impetu non tam ſuis uiribus ꝗᷓ noſtrorũ fræti negligentia Damaſcum petunt infeſtis ſi- gnis. Qua quidem urbe terrore potius ꝗᷓ ui ſuperatis in cã po damaſcenis intra mœniaq; compulſis: confeſtim potiti ſunt:eamq; diripuerunt. Et qc; nihil arbitror monſtruoſiuſ accidiſſe humano generi:ea in urbe primũ templũ mabo meto magnificũ dicatũ eſt: diuiniq; honores inſtituti publi ce:coactiq; damaſceni impudicũ illius cultum & nefariã le gem accipere. Et quoniam nõ ego Mabometi referre fla gitia quæq;ʒ ſceleraq; inſtitui:ſed ex ijs quæ ſunt prope mo dum infinita: quædam pauca ueluti delibare: redditꝰ hac ille uictoria ſucceſſibuſq; ferocior:uidens nihil a Romano/ rum imperatore in ultionem illatæ contumeliæ parari ad uerſus ſeſe: ita dormitantibus chriſtianis bellũ mouet ad uerſus finitimos perſas: a quibus ſibi maxime metuebat. Regnabat per id temporis in perſis Choſrobes: qui etiam ipſe: ut inſaniebat animo:diuinos ſib honores præſtari uo luerat. Is cõductis turcis qui tributarij & tanꝗᷓ ſerui ſcytha/ rum intra caucaſi clauſtra aſperrimaſq; cautes incolebant: ſarrhacenis occurrit. Concurritur undiq;. Initur pugna in/ genti & apparatu & animo. Vulnerant᷑ utrinq; multi: capi- T LI untur: occiduntur: Superatus tandem ingenti clade ma/ hometus in fugam uertitur: deformi uulnere excepto in faciem. Aturcis inquã his ſuperatus eſt uulneratuſq; ma/ hometus:a quorũ nunc poſteritate maxime colitur: quã/ ꝗᷓ non tam ſuperſtitione ducuntur turci ꝗᷓ ilecebris & diſ/ ſolutiore uiuendi licentia. Nam uerſutus ille & callidus ue terator: quo facilius ĩperitos populos atq; rudis ad ſe tra/ duceret: omne libidinis & uoluptatis genus ſua lege per/ miſit. Vini autem uſum iccirco probibuit: quo facilius ce/ laret ſuſpitionem illius morbi: qui ſe uiuo obrutum iam/ pridem corripuiſſet. Nam uinum intemperantius ſum⸗ ptum & gignit & fouet morbum comitialẽ intimo quodã ſuo uæbemẽetiſſimoq; ſpiritu. Is enim meatibus obturatis: quibus fit reſpiratio: uel mors continuo: uel morbus comi tialis conſequatur: neceſſe eſt. Non igitur religione turci: quã nullam tenent: non ſuperſtitione: quã nullã pluris: ꝗᷓ religionem faciunt: quippe quibus nulla neq; dei nec ani/ mi cura ſit: nullus metus: nullus cogitatus: ſed diſſolutiſſi⸗ ma quadam uiuendi licentia: qui mabometi uires in per/ ſide proſtrauiſſent: & in mahometi faciem inboneſtũ uul/ nus inflixiſſent: eius ſe tandem ſectæ nefariæ ſocios addi⸗ derunt. lpſe autẽ mabometus pluribus bellis geſtis: alijs: ſecundis: aduerſis alijs: poſteaꝗᷓ annos in ſuis: uel erroribꝰ: uel ſceleribus uixiſſet quadraginta: ueneno perijt in ara- bia per Gardigenæ uxoris cognatos & ſuum quendã con ſobrinum: quo tempore ab eorum inſidijs redijſſet: qui cum mercatorum camelis e ſyria iter faciebant. Sarrbace nos autẽ turci &ſi ſemper exoſi inſectatiq; ſunt: tamen ut mahometicæ ſuperſtitioni ſe aſciſcerent: hoc fuit in cauſa. lam uniuerſa Africa parebat ſarrhaceniſ & magna ex par te aſia: cum turci non multo ſupra milleſimum annum a Natali chriſtiano cœperunt aperto Marte uæbementius eos urgere. Nam ubi eos diutius in Aſia eminere indigna rentur: regem creant᷑᷑nomine Sabochum: qui de occupã/ da aſia continuo cogitans: quo id facilius aſſequeretur: ſe mabometi cultorẽ ſimulat. Idq; nõ tam dei qᷓ hoim metu: quos ſibi cupiebat cõciliare.Itaq; cõteſtatꝰ eſt illi Callipho gelli nahonm ſeerube (uare eſciun iabane ploco mosl nis re excer lgui/ multas ewpug cotus Utbe Lapts Wüſe Tan ſtim ſtian bele fopan n. N Egres ſciht Ronm neru Que Ahete Uuete limacc NNA tibus Aa.) tenet Lens nel demn, eptoin ſqm ur gui, icuse lſetr⸗ ge per/ lliusce/ im uam 5 un⸗ vodi tat: omi arche s: CANi Nari⸗ inper/ Käuat, adc alis: vonibe n ara/ con et: qui⸗ ethaee wen 1 uli xpat um à entius dige⸗ ccup⸗⸗ eturle netu⸗ loho VII quẽ illi ueluti pontificẽ maximũ uenerant᷑:ſe de cõſtituta mahometi religione nibil omnino mutaturũ: cæterũ nol- le erubeſcendum ſarrhacenorum nomẽ in aſia excellere- Quare breui cuncti illi ſarrhaceni qui arabes ſunt: a turcis eijciunt᷑ ex aſia redacti ij ſane ad priſtina latrocinia: quibꝰ in hanc etiã diẽ maxime oim ſtudẽt diſſipati atq; diſpſi:nõ ꝑ locos ſolũ aſperrimos ægypto: Syriæ:& paleſtinæ finiti- mos ſed ꝑ oẽm africæ ſolitudinẽ:pulſis ꝓfligatiſq; ſarrhace nis res turcoꝶ ꝑ Virogriſſam ꝗ poſt Sabochi obitũ regnũ excepit:non mediocre ceperunt incrementũ.Is em̃ cũ re/ liquũ Aſiæ qd'cunq; ſarrhacenis ſeruierat: ſubegit: tum per multas præclaras urbes quæ romano parebãt imperio: ui expugnauit cœpitqʒ in bythinia. Succedit Virogriſſæ Ar- chotus ꝓpinquus: ꝗ primus ſubiugarat in Meſopotamia urbẽ ampliſſimã Rhobain: deinde Seleucia & Laodicea captis urbibꝰ & reliqua ꝓuincia in deditionẽ accepta: re- gni ſedẽ Mendi cõſtituit ac regiũ ĩiduit diadema: eſtqʒ ſul⸗ ctanus ſalutatꝰ. Et ne uidear oẽm hiſtoriã recenſere:confe/ ſtim admodũ fit uel turcorũ diligẽtia uel negligentia chri⸗ ſti anorũ principũ: ut græcis ex uniuerſa Aſia eiectis: illi ad helleſpontũ uſq; omnia ſubiugarint:nec multo poſt in eu⸗/ ropam traiecerint a chriſtianis accerſiti aduerſus chriſtia⸗ nos. Nam qc; modo dicebã cãũ Theodorus cantacugenus ægre & iniquo aĩo ferret eo ſe ſpoliatũ qc imperiũ circũ⸗ ſcriptor occuparat: Thurcos in Thraciã intulit aduerſus Romanorũ imperatorẽ loannẽ palæologũ ſeniorẽ illũ:ge nerũ ſuũ & auũ huius Cõſtantini impatoris Manuelis filij. Quæ una res ꝗᷓ calamitoſa:qᷓq; funeſta & fuit & eſt chriſti/ anæ religioni:non obſcure docent tot tantæq; prouinciæ: quæ turcis in europa ærũnoſiſſimæ ſeruiunt. Et ut ſumma⸗ tim accipias rex Karole: quæ qualeſq; ſunt Turcorũ uires uix ad ſexa ginta hominũ milia exercitus oĩs aſcẽdit pedi⸗ tibus equitibuſqʒ; conflatus. Viginti ilia comparantur ex aſia. Ad quadraginta milia ex ijs prouincijs quas ĩ europa tenẽt occupatas. Et ne hi quidẽ milites turci ſũt oẽs:ſed in⸗ gens chriſtianorũ numerꝰquibꝰturcus ſuꝑbiſſime dñatur: uel inuitꝰin expeditionẽ agit᷑. Et erãt ſane ſexaginta homi H r ij num milia: cd nup anno uigeſimo tertio agebã in thra cia apud Ioannẽ imperatorẽ Manuelis item filiũ. Nunc autẽ quãto minor eorũ ſit numerus: facilis ſit cõiectura: ſi ea cla des cõſideret᷑: qua & bis & iterũ ꝓximis annis ad interni/ tionẽ uſq; ab uno loanne Vaiuoda redacti ſunt tot robuſti firmiſſimiq; exercitus. Nã quod audiamus ducenta & tre centa milia hoĩm cõplere turcorũ exercitus: ſint ſane non trecẽta milia: ſed quotquot Xerxes fert᷑ duxiſſe aduerſus Fraci quinquies etiã decies cẽtena hoĩm milia: dũmodo nt oẽs ruſtici & paſtores:nullis tecti: nullis muniti armis: quibus aut offendant: aut ſe tueant᷑. Iapridẽ turcorũ uires exhauſtæ penitꝰexinanitæq; ſũt: quo tẽpore Maſſegeta il le Tomyris cognomẽto Tãberlanus Baiſeten cirycis pa/ trem & huiꝰ mahometi ꝓauum amoratho nati cum qua/- dringẽtis hominũ milibꝰ: uicit: cepit: interemit. Itaq; turco rũ uires ita extenuatæ ſunt: ita fractæ: ut nullo pacto ambi gendũ ſit de uictoria: quæ eo certior eſt futura: quo ad de/ bilitatẽ exercitus accedit imperatoris infirmitas. Video laudatũ a ſapietibus illũ atheniẽſem Chabriã:qui dictitare ſit ſolitus multo eſſe formidabiliorẽ ceruorũ exercitũ du/ Nu leonis:qᷓ leonũ ceruo duce. Quod ſi exercitus tuꝰ rex Karole tũ his cõplet᷑ hoĩbus:qui & corporis robore & ani/ mi magnitudine leones omes atq; inſuperabiles dici poſ- ſint: tam uno te duce imperatoreq; utuntur: qui cunctos mortalis fortitudine & ſapientia intferioris oſtendas: num dubites integer atq; ingens cum turcorũ reliquijs congre- di: qui & ipſi quaſi cerui: timidi: fugaceſq; ſunt: & meticu/ loſiſlimo duci parent eidemqʒ ſtultſſſimo puero? Erat cer/ te buius mabhometi pater Amorathus: qui modo animam efflauit: & uerſutus & callidus rerumq; bellicarum ſcien / tiſſimus. Cuius unius peritia & conſilio factum eſt: ut fuga tis etiam ad Barnam profligatiſq; turcis fere omibus e ui- Nto uictor ꝑ effrænatã Vladiſlai adoleſcentis audaciã ĩpru/ dẽetiãq; euaſerit: & anno item proximo ad quintũdecimũ Kal. Nouembres per Getarum ad ſe defectionẽ uebemen ti clade in triballis hungaros & bohemosa quibus acerri/ me urgeretur: affecerit. Omnis turcorum ſpes quæ in uno -- — Anorath tohutat? iitracl (uapot lttelbun lsphor 1odaa Aper uincec occal poltto Catisla gebeta umint Pleatt tias ne wer ma tu 0ib⸗ hinch, mötot herpet. Peh Mosr taſge ſtiane llotar facllin Dene aoc ni ſoue chinr Atar thraci incaute ſteach linterni trobalti ntacetre ne non duerts imoco armi: ures etzl Spi⸗ ua⸗ Ntc mbi Ade⸗ Vieo ſctitre ntüd tuyrex AanR/ apoh⸗ nſtos Sehum onge netic rateN man ſcien/ se ul ziny ecimi emen cert/ nuno Amoratho poſita erat & cõſtituta: nũc in eiꝰ fiio mabome to nutat ac languet. Is em̃ ãnos natus uixdũ uiginti arma nũꝗᷓ tractauit. Nec ſani quicꝗᷓ aut didicit: aut audiuit. Totꝰ eſt in potu:totus in uenere. Reliqui uero aut centuriones aut tribuni militũ: qui bellãdi gloria ducerent inſignes: in illis pluribꝰ“ ſlluſtribuſq; uictorijs quas de turcis loãnes uai/ uoda adeptꝰ e: oẽs ꝓpemodũ periere. Quæ cũ ita fint:ꝗd eſt per imortalẽ deũ:qc te rex Karole a tanta & tam certa uincẽdi ſpe retardare deb eat? tanta præſertim oblata uel occaſiõe uel oportunitate. Nõ em tempus ipſum dũtaxat poſt tot & tã illuſtris tãq; boneſtiſſimas uictorias tuas pa/ catis iã & cõpoſitis rebus Galliæ te excitare atq; inflamare debet ad hoc bellũ ſuſcipiendũ nõ facile minꝰ ꝗ necelſari/ um in tanta imbecillitate turcicaꝶ rerũ: ſed etiã quã deus ipſe attulit locoꝶ ad turcos inuadẽdos cõmoditas. Deme trius palæologꝰ Manuelis etiã ipſe ĩperatoris filiꝰ pelopo- neſiũ regno nuper eſt potitꝰ excelſo animo & ſumma uir-/ tute princeps. Is ut eſt uir chriſtianiſſimꝰ & iniurijs etiam maximis affect'a turcis nihil oim magis cupit: magis optat ꝗᷓ turcorũ interitũ. Eſt aũt peloponeſus regio adeo rebus oĩbꝰ munita:ut nihil eẽ quæat munitius. Circũdar᷑ undiq; hinc lIonio inde ægeo pelago cũ aſperrimis & tutiſſimis ꝓ/ mõtorijs.Iſthmo ſecernit᷑ a cõtinente reliquo: quẽ murus perpetuꝰ atq; inexpugnabilis ab altero ad alterũ mare ſe/ pit. Habet intus & fœcũdiſſimos colles & campos uberri- mos rebuſq; omibꝰ refertiſſimos: quas hominũ uictus cul/ tuſq; deſideret. Vnius diei nauigatio te cũ uniuerſo chri- ſtianorũ exercitu ſecundis uentorũ flatibus ex ꝓmonto/ rio tarẽtino in peloponeſum deuehat.Inde ĩ turcos æque facillimus tibi atq; tutiſſimꝰ pateat impetus. Nec patiatur Demetrius ſe tantæ laudis atq; gloriæ exptẽ fore: ſed ipſe quoq;ʒ in expeditionẽ & pugnã ꝓdeat cũ ſagittarijs decẽ milibꝰ & equitibus ad quadraginta qnilia. Qd ſi e brundu/ ſio uelis ſoluere. G. ſcilicet Cæſarem imitat“ in agrũ dyrra/ chinum: ilico tibi obuiã fiat Harrianites uir bellicoſiſſimus & turcis inimiciſſimus: qui uniuerſis albanis dominat᷑. Nꝗ r iij ꝗqᷓ italiæ principes mutuis inter ſe odijs diſſidẽt: nemo ta/ men futurus ſit: qui tibi in tanto & tam pio tanq; ſalutifero facinore audeat aduerſari: præſertim Nicolao quinto Ro/ manorum pontifice maximo: cuius ſapientiam: grauita- tem:innocentiam: ſanctimomã: quaſi numen aliq& uniuer ſa colit italia.Ac fiet forte fortuna: ut ſpero: ut ipſi etiã ita/ liæ principes depoſitis ſimultatibus & diſcordijs mutuis te uenientem non inuiti comitentur in opere tam ſancto: tam præclaro. Quod ſi unus ſolum Franciſcus Sphortia * Mediolanenſium dux te comitari inſtituerit: id quod in- dubitato faciet: ſi pacari italiam ſenſerit: non modo tur- ci & ſarrhaceni qui dicuntur: ſed uniuerſi hoſtes ehriſtiani nominis ad ſanitatem redeant. Videmus enim hunc Frã- ciſcum Sphortiam tui profecto nominis ac generis aman⸗ tiſſimum neſcio quo natum ſidere quibus educatum inſti/ tutis: qua dei benignitate frætum uſq; adeo anteire laudi⸗ bus rei militaris uniuerſum fere bommum genus: ut nihil ſit tam magnũ: tam difficile: tam inexpugnabile:quod nõ & aggredi & ſuperare audeat ſibiq; ſubmittere. Itaq; pro/ ſtratis ac uictis omnibꝰ italiæ exercitibus: nullius o pe: nul/ lius auxilio huiuſmodi principatꝰ mirabili ſua diuinaq; uir⸗ tute potitus eſt: quo nullus in italia eſt præſtãtior: nullus firmior: nullus formidabilior. Sin autem itinere malis in turcos ꝗᷓ nauigatione uti: iſtud tibi per finitimã germaniã & pannoniam eſt futurum. Facile te ſequantur & germa/ ni ipſi non inuiti & hungari: loanneſq; ipſe uaiuoda lib Etiſ/ ſime maioribus etiã copijs ꝗᷓ ſit opus. Sequant triballi du/ ce Georgio fortiſſimo & prudentiſſimo principe. Sequan tur ij Getæ omnes:qui ad Iſtrũ & Euxinũ incolunt: eo per/ tinacius fidẽ ſeruaturi: quo ſuperiore anno cũ defeciſſent ad tureos: ingenti numero ab illis ſunt interempti: ꝗꝗqᷓ nul- lis tibi auxilijs opus eſt: nullo comitatu. Soli certe franci ſa tis ſint ſuperq;ʒ futuri: euorũ ferociã atq; impetũ ne dicam nõ ſuſtinere turci: ſed ne cõtra aſpicere quidẽ ꝑferant. Nã ſuperatis & uictis turcis: de ſarrhacenis nullũ eſt negociũ. Nam qui uero ſunt ſarrhaceni: eos iampridẽ ab ipſis tur⸗ —— neke⸗ holte iodocib guenulis nominan omesl dued ptimt thialt gente gekie⸗a tiſten uitnia tütat. telce⸗ ſtorde cüp Ns et Uiri rum ſitac timci cllaat letoch win D dten⸗ lneſ⸗ ſeclb tnope lenere re ditae duom tosſ emotz lutfero nto Ro grauita, Auniuer etüſt mutus ſindo⸗ phortu nodin⸗ lotu⸗ Kuni ii⸗ man, l⸗ audi nohi nodn ihhr, pemuh aqr/ i 1s in nanii Ninn ſbeti Hallicu⸗ egad open⸗/ en gnul⸗ nci dien nt N ch. en — ctis rege Sabocho ex om̃i Aſiæ imperio in ſolitudines eie/ Ros oſtẽdimus ad priſtinaq; latrocinia redactos: nullis cer tis ducibus circũquaq; paſſimqʒ; uagantes: nullo principa/ tu: nullis legibus. Qui autem hac tempeſtate ſarrbaceni nominan᷑:quibus ægyptus paret & ſyria & paleſtina: hi omnes ſimul cum ſultano ſerui ſunt uænales trãs mare eo aduectiad ſummũ uiginti milia. Nec ex una quapiam em/ pti natione. Sed alij ſunt Sauromatæ:alij ſarmatæ:alij got thi: alij alani: Nonnulli græci: plæriq; illyrici: & alij ex alia gente aclingua: qui primo ui coacti a patria religiõe rituq; geficere deinde illecebrarum ueneficio delinitimabome tiſtæ non tam redditi ſunt ꝗᷓ ſimulati.Huiuſmodi uero ſer/ ui tria illa opulentiſſima regna ita iugo intolerabili ſubege rũt:ut alij nemini ꝗᷓ ipſis aut arma ferre:aut equũ inſcẽde/ re liceat: neq; alina liberale quicꝗᷓ ꝗᷓ ul agriculturam & pa/ ſtoralem uel mercaturam: uel tab ernariã exercere. Quin etiã præter calones aliud calciamenti genus induere ægy ptijs & ſyrijs & ijs qui iudæam incolunt:nullum omnino li cet.Itaq; omnes illi populi ita molles effæminatiq; ſunt: ut uirile quicq; neq; ſapiant neq; uelint. Tantula uero ſeruo/ rum manus qui maiore ex parte chriſtiani extiterint: quid ſit aduerſus te u' conatura uel auſura:mõ intelligo:præſer⸗ tim cũ ſenſerint ſubiugatos turcos: qui ſũt ueluti ꝓpugna/ cula atq; munitiones mabometiſtarũ oĩm. Aduerſus illos uero cũ trãſitũ:tũ etiã cõmeatũ paret ac præbeat non Ale xius quiſpiã: ſed cõſtãtinus imperator: ꝗ etiã ipſe ut ẽ pio & excelſo animo: cũ omnibus (ut ita loquar) reliquis illius orientalis imperij: quæ confectis turcorum uiribus ualidiſ- ſime ſunt futuræ: non ſolum in expditionẽ te comitabit᷑: ſed libenter & magnifice comitabit᷑. Nomen autẽ conſtã⸗ tinopolitani imperij in uniuerſa Aſia & ſanctũ habetur & uenerabile. Quapropter cũ perſpicue poſſis aladuertere rex Karole ad belli buius neceſſitatem eiuſmodi cõficien/ di facilitatẽ accedere:ut nihil ſit de ſãma uictoriæ ambigẽ/ dum te fortiſſimi & omnibus rebus ornatiſſimi exerci/ tus ſapientiſſimo atq; optimo imperatore: utere obſecro r iiij — X tanta hac reꝶ occaſione quã tempus tibi atq; deus attulit: nec patere ut hominũ culpa fractæ atq; interẽptæ hoſtiũ infideliũ uires reuiuiſcãt: recreent᷑: inſtaurentur. Quod ſi honeſtatis ratio: qua nibil eſſe oportet apud animũ gene- roſum magnificũq; antiquiꝰ: nõ oĩno eã uim habet: ut ſua nos ſpecie ad res maximas pulcherrimaſq; alliciat: præſtet id ſaltẽ uis & magnitudo utilitatis: quã ex hac tãta & tam cũ ipſe rex Karole maximũ & florẽtiſſimũ adipiſceris im⸗ perium:tum hi oẽs qui te ſequẽtur: ingentis ampliſſimaſq; opes conſequent᷑. Videmus nullas eſſe reconditas adeo: longiſſimeq; poſitas: atq; inuias regiones: quas per ſũma terræ mariſq; pericula mortales ipſi cõparandi auri gratia nõ petere cõôſueuerint: & quotidie petant. Nam ſi res ge/ ſtas perſei. Herculis. Liberi ex antiquitatis monimẽtis re/ petere uelimꝰ:non magis eos gloria ductos ꝗᷓ utilitatis ma gnitudine excitatos longinqua aſperrimaq; bella quæſiſſe inueniamus. Quæ quidẽ una ratio græcos etiam illos po- tiuſqᷓ ullus Helenæ raptus quem fabulant᷑: armauit aduer/ ſus Aſiam. Et Galli item ipſi cum fuperatis alpibus ad pa- dum conſederũt: & horum poſteri cũ inuaſerunt cluſinũ agrum acſemel & iterum aduerſus Romanos mouerunt arma: re nulla magis: ꝗᷓ emolumentis ĩpulſi ſunt. Sic Aene/ as in italiam uenit: Antenor in Venetiam. Quot aut legi- mus aut audiuimus: qui copias egerint aduerſus ſeythas? Nam cum ſint omniũ gentium pauperrimi:libere ſinũtur uagari in campis:nullis urbibus: nullis mœnibus: nullis mu niti ædibus aut tectis. At aduerſus aurum & argẽtum: ad/ uerſus opes ampliſſimas facile animi hbominum accerſun/ tur. Quod ſi quotidie Galli. Hiſpani. Germani. Itali.ꝑ oẽm contemptum atq; contumeliam uerſantur mercatores &α tanꝗᷓ mercennarij quidam ſerui adipiſcendæ utilitatis gra tia inter opulentiſſimas turcorum ſarrbacenorumq; regi/ ones:quanto maior futura ſit: quanto cumulatior glorio/ ſiorq; utilitas:ſi id facere licuerit te uictore & domino? VYt enim maxima cõticeſcam & feraciſſima regna: quæ i Eu/ £ 2 — op⸗ tur Uartſsttan ſegionib bloqas ſuphet nere ho t Pin rumb perat witnee⸗ Nui ltaute natur. ſtatae⸗ tenspe tem (ter telot tiore mæ lant iilſan adch. tua tat⸗ iatar ſentin nem dum tuage ſeſe utſan⸗ Norio tisci kuriin butd lahe Attult⸗ hoſtiä Voaſ ene , etutſon relet 1Atn I. NEn eron⸗ lina- leo: ſims fat ge⸗ Ste⸗ iS elle lospo⸗ aduet⸗/ 1de Gn Veront ene/ tleg⸗ thast nüror sme I:dd etlun⸗ oem fes & Sgra VIII ropa turci premunt teterrima ſeruitute: ut de tam latis: tã uarijs: tam amonis: tam abundantiſſimis rerum omnium regionibus: quæ coguntur in Aſia parere turcis: nibil pror ſus loquar: tria illa dũtaxat ſeruorum regna ægyptus: Sy⸗ ria: paleſtina: de omnis generis diuitijs cum uniuerſo ge- nere hominũ contendere non dubitent. Nam ægyptus ut Philo iudæus grauiſſimus teſtis eſt: ſola ex orbe terra- rum byemem non patitur. Sed tribus anni diſtributa tem perataq; tẽporibus uere: æſtate: autũno: neq; niuem no/ uit nec moleſtam imbrium tempeſtatem. Per ſaluberrimi Nili uiciſſitudinẽ ſuis temporibus bumeẽctata atq; demol/ lita ultro fert omnia: quibus hominũ uita uel alitur: uel or/ natur. Syria uero quanti ſit fæecunda: promiſſio diuina te/ ſtata eſt. Nam promiſſionis terram quam deus omnipo/ tens populo ſuo conſtituit: ludæam eſſe ſcimus. Hæc au/ tem Syriæ eſt pars. Quod cum ſua natura bæc tria regna cæteris omnibus orbis terræ regionibus anteeunt bhonita te ſoli:accedit etiam chriſtianorum hominum frequenta⸗ tio:qui quicquid aut argenti: aut auri:aut margaritæ & gẽ mæ apud reliquas gentes & populos reperitur: eo impor tant: quo aliquid inde illarum rerum exportent: quarum illi ſunt diuites & nos pauperes. Quanta igitur & ad te & ad chriſtianos omnis emolumenta ſint peruẽtura ex hac tua tam pulchra: tam facilis de turcis ſarrhaceniſq; uico⸗ ria: tum dilucidius cognoſces: cum tot illorum &tam opu/ lentiſſimorum regnorum magnificentiam atq; amplitudi/ nem animo tacitus metiere. Nec ẽ tibi præterea ſubueren dum:nequid aduerſus te tumultus in frãcia aut in reliqua tua gallia per anglos inſurgat: cum exercitum aduerſus in- fideles eduxeris. Nam neq; ipſi angli ullo modo patiãtur ut ſunt homines religioni dediti: ſe tam piæ: tã ſanctæ: tam glorioſæ expeditionis expertes duci. Sed poſitis & ꝓſtra/ tis cũctis ſimultatibus propter Chyiſtum alacres te ſequẽ⸗ tur: imitati ſcilicet maiores ſuos:qui ſemper francorũ regi bus & ſocios ſeſe & comites aſciuerũt: quotiens aduerſus infideles bellatũ ẽ. Quin eo te magis angli admirabũtur: LI uenerabũèq;: quo aĩaduerterẽt te q̃ſi e bellicoſiſſimo quo/ dã Romulo religioſiſſimũ Numã redditũ. Ad hæc habes Lodouicũ filiũ cunctis animi uirtutibus gloriæq; ſplẽdori- bus ꝗſimillimum tui: quem ſiue regni præſidio: ſiue ducen do exercitui præfeceris: & tuæ & chriſtianorũ uniuerſæ reipublicæ nõ ſapienter ſolum: ſed etiam fœliciſſime pro/ uidebis. Age igitur Chriſto duce ac propugnatore rex Ka role huic bello tam neceſſario: tam honeſto:tam glorioſo: pro tua uel pietate uel beneficentia mentem omnem ani-/ mumqʒ; intẽde.Noli pro tua iuſticia eos inultos pati: quos uel tueri debeas uel ornare. Quod ſinulla difficultas: nul/- lus labor deterrere te debet ab hoc pulcherrimo honori/ ficentiſſimoq; facinore: uide quæſo quid tibi faciẽdum ſit tanta ex hoc bello propoſita non facili ſolum: ſed ſperata certaq; uictoria: præſertim quod ad mundanam & ad cæ/ leſtem gloriam plurimorumq; quoq; ampliſſimorumq; re gnorum & ingentes opes in te ſint & clariſſima imperia ꝑ/ uẽtura. Bellum tibi omne futurum eſt cum agreſtibus in/ cultiſq; hominibus: cum latronibus: cum fugitiuis: cum uæ nalibus abiectiſſimiſq; ſeruis: qui dum neglectui contem/ ptuiq; habentur: tanquam imbelles languidæq; pecudes: non mediocris tenebras noſtra culpa chriſtianæ luci infu- derunt. Hinc & Sigiſmundus rex audacia potius ꝗᷓ prudẽ tia uſus comite per ingentem franciæ nobilitatis ſtragem inauditumqʒ ludibrium eſta Baiſeta illo turpiter ſupera/ tus: & rex Vladiſlaus in profligata uictoria per Amora/ thum perijt. Hinc lanus rex cypriorũ capta uaſtataq; pa/ tria in catenas ad ægyptiorum ſultanum tractus eſt. Hinc Africa uniuerſa & magna ex parte Alſia ſeruit impuriſſi/ mis flagitioſiſſimiſq; barbaris. En ſentimus iam italiæ ger/ maniæq; ueſtibula teneri a turcis: pulſari fores: concuti: irrumpi: Nec excitamur: nec urgemur: nec impellimur: ut nobis ſaltem ipſis poſteriſq; noſtris conſulamus? Quis nos tantus uel ſopor uel ſtupor inuaſit: ut quaſi mentis atq; ſenſus inopes uidentes ſcienteſq; perire:ꝗᷓ in tam fa/ cili tam illuſtri: tam ampla conducibiliq; uictoria & noſtrã alci Rexka guoͤcht tatibic. mvirt angoos ſaudar i Ne⸗ ſ. intu ſtipa Troi 0 lepel ltarm ucto rias gwit dore Vym laru gom topel linet verde iren 171 fieit cont⸗ Katol llniz⸗ kamin lerdi diern N leti er guo/ babes eori⸗ dacen inerle rp lerka ioſo: man’ mguos nu nori⸗ n,1 t (X qte a us , umue vatem cdes it⸗ mde genn er⸗ word/ laq⸗ 4e uri gen⸗ cutl: mur: Qus nents tunt, nolta ulciſci & ſummi dei iniuriam malimus? Surge iam tandẽ? Rex Karole: Te ipſum excita: bortare: compara. Vt reli- quis chriſtianis principibus ac regibus dignitate præſtas: ita tibi omni ope atq; opera ſtudédum eſt: ut abſolutiſſi / ma uirtute bis omnibus & uera gloria ſis ſuperior. Viciſti anglos: Recuperaſti patriam. Et pulchrum id certe fuit d la udabile.Iuſticiæ enim munus in teipſum tuoſq; contuli- ſti. Verum chriſtianus aduerſus chriſtianos arma ſumpfi/ ſti. Sed quanto pulchrius erit & glorioſius: ſi idem feceris in turcos & ſarrbacenos: a quibus nõ tua ſolum: ſed Cbri- ſti patria ſpoliatus ſis? Quæ uetus tibi patria eſt? Nonne Troia quæ olim Teucria dicebatur? Ex bac enim Fran- co & Teucro profecti ſunt in pannoniam primum: dein/ de per ſuos poſteros in germaniam: demum in Galliam iſtam tranſalpinam fortiſſimi illi quidem & præſtantiſſimi auctores tui nominis & generis. At hoctẽpore pro Teu- cria & Troia Turciam uidemus appellari. Nam ij omnes quiteucri troianiqʒ dici conſuerunt: ab infami & efferata turcorum immanitate oppreſſi ſunt. Iidem turci hieroſo/ lyma: uniuerſamq; iudæam tot patriarcharum & prophe- tarum patriam: intemeratæ Mariæ uirginis ſaluatoriſq; domicilium chriſtianis ac francis eripuerũt: & cum infini/ to pene Francorum numero Guidonem regem crudeliſ⸗ ſime trucidarunt. Heu nos miſeros atq; inf ælices: Si tot uerberibꝰ: tot exemplis admoniti reſipiſcere in uiamq;ʒ re/ dire negleximus: quæ nobis ſpes reliqua ſit futura:ſi bene ficijs etiã prouocati diuinam miſericordiã benignitatẽq; contemnamus? Eſt igitur uel ſapientiæ uel officiſtui Rex Ka role:ut uel ultionis in turcos & ſarrhacenos uel gratitu dinis erga deum ratione ductus: enſem quẽ tãdiu ac mul tum in cbriſtianas acies non iniuria diſtrin xiſti: eum in ſce leratiſſimos Cbriſti hoſtes: ſic acuas & cruentes pro tua pietate: ut non diuus Lodouicus üle modo ac cæteri fran/ ci principes qui multi defuncti ſunt bac luce: immorta/ lis tibi apud immortalem deum gratias fint acturi: ſed de- us etiam ipſe: qui extremis ſupplicijs inſectatur ingratos id quod in Saulem: in iudæos qui Apidis uitulũ adorarãt: & in alios ꝑmultos oſtẽdit: tua gratitudine delectatꝰ & ui- uum & mortuũ ſempiterna gloria te amplificet. Hæc aũt nõ iccirco Franciſcus Philelfus liberius ad te ſcripſit: quod regali tuæ incõparabiliq; uirtuti quicꝗᷓ diffideret:ſed ut ſuã erga te fidẽ obſeruantiaqʒ oſtenderet. Vale ex Mediola/ no. xiij. Kal. Martias. M. cccc. Li. Eranciſci Philelfi epiſtolarum liber nonus. (Eräciſcus Philelfus Sphortiæ ſecundo ſal. ð Ortat᷑ me Sphortia ſecunde ſingularis tua benignaq; modeſtia: ut de his ad te ſcribe⸗/ re nõ uerear: quæ uel utilia tibi uel ſaltẽ nõ rus accedo:qc cũ tuæ meæq; ætati: tũ mu/ uæ noſtræ beniuolẽtiæ cõſentaneũ ee du/ xi. Permultis te muneribꝰ eiſdemq; præclaris tum natura inſigniuit: tum auxit fortuna: quam uocant. Quæ ſi diligẽ/ ti ſtudio ac ueluti arte quadã ad cumulũ uſq; perduxeris: nullius inops laudis ſs futurꝰ. Quo patre natꝰ es:nõ igno/ ras. Huius maximas incomparabiliſq; uirtutes niſi fueris egregie imitatus: quãto is patre Sphortia imperatore for tiſſimo ob rerum geſtaꝶ atq; regni gloriã haberx illuſtrior: tato ipſe Frãciſco Sphortia patre tuo principe optimo ac maximo in laude minꝰ excellenti quadã: obſcurior fuiſſe exiſtimabere. Nihil em obtendas: quod incuſes. Nã ſi Af- ricani ſuperioris filius patritis laudibus nõ reſpõdit: nõ ei ſed ualitudini culpa datur. At Sextus pompeij magni: & Marcus Ciceronis fili: alijq; nõnulli uiris nati præſtantiſſi/ mis inter degeneres ideo numerant᷑: qc ſua ipſorũ culpa tales eſſe uoluerũt. Quod em̃ benignitatis genus: utad te redeam: natura tibi nõ eſt affatim elargita? Formæ præſtã tia polles plurimũ: qua ipſa dignitatẽ mẽtis atq; ingenij re- præſentari par eſt: ſiquidem materia formæ quam dicũt: . iniucũda fore iudico.Idq;ʒ eo libẽtius factu/ ————— — — vonbea eſenlu icongrr bemagt Hecaun talaſar goidur ginem bomi Ner lintge murc kation roreſt neml Lede N E nar lmi poſ eum eſtco eub igt⸗ t A roc let cinio⸗ (alci ſeent traen ber gal laud en dorrrit⸗ t ui⸗ Hecait ſtvo dutſoi ledolu. t be⸗ nd Ra AWwl eed/ maturn lge Geris: iono/ leris elot Krior: moꝛc falle 14, oei Gl:⸗ otlli culpa taate ente⸗ coit non bæc illi prior accõmodatur natura. Et ea es integrita/ te ſenſuũ: quã rariſſimũ licet inueniri. Velocitas celerita- ti congruit: leuitas atq;ʒ agilitas facilitati dexteritatiq;. Eo/ demqʒ; modo alacritas acrimoniæ: facundia intellectui. Hæc autẽ omnia: quæ corporis cõmoda appellant ſtoici: talia ſunt: qualis eſt is: qui utitur. Nam ſi mens bumana ſe/ quitur eam mentẽe: ad cuius eſt non genita: ſed creata ima ginem: ita naturã: quã diuina mens pep erit: ſequetur ars hominũ atq; imitabitur: ut errore nullo quæat intercipi. Nõ em̃ natura:ſed malo erramus more.Nam cum mores ſint qualitates eius animi partis: quæ ratione caret tũ agi / mur deuij malis moribus: cum perturbationibus obſecuti rationis ductum aſpernantes erramus. Quid em̃ aliud er-/ ror eſt ꝗᷓ falſi alicuius pro uero approbatio? Siquidẽ ratio/ nem ſequẽtibus & recta & expedita oĩa ad ueritatẽ patẽt. Sed quorſum bæc? Vt intelligas nõ mediocritibi uitio da tum iri: ſi in tanta uel naturæ: uel fortunæ fœlicitate nõ id efficies tua etiã induſtria: ut dignus habearis: qui ſphortia- nam gloriã non ſolum æques: ſed etiã ſi fieri poteſt: patrẽ imitatꝰad auũ illã qᷓpulcherrime ſuperes. Quod ut facere poſſis ea tibi uia incedendum eſt: qua Alciden fabulantur eum: qui poſtea lunonis inuidia factus glorioſior Herculeſ eſt cognominatus: Is em̃ iſtam natus ætatem qua nunc tu es: ubi ſeſe in ſolitudinẽ ſui fortaſſis colligendi & meditan/ di gratia recepiſſet: duas ſibi matronas offerri coram uiſus eſt uidere: quarum altera ut ad ultimum cognouit: eſſet A6 ρπhedone: quam noſtri uoluptatẽ uocant: altera ue/- ro ρρ1 arete: quo nomine uirtus ſignificatur. Cunq; Al/ ciden illa blandius primũ adiret: ſtimularetq; omnibꝰleno ciniorũ illecebris: ſe ut ſequeretur: ſuo em̃ ductu omnia ei dulcia ſuauiſſimaq; futura. Quid enim imbecillitati adole ſcentiæ ipſa titilanti uoluptate iucundius? Et uirtus con/ tra eundem a uoluptate tanꝗᷓ a flagitio auocans: ut ſuis in- bæreret ueſtigijs grauiter ſimul ſaluberrimeq; doceret ne qʒ ullis aut laboribus aut periculis parceret: ſed decori ac laudis gratia non modo nullas intolerabilis ærumnas: ſed ne mortem quidem ipſam detractaret. Sic em fore: ut ex homine & mortali immortalis atq; deus fieret: ea ſin gilla⸗ tim Alcides ꝗᷓplurimaq; alia uolutas aio & oĩa ſecũ qdiligẽ tiſſime cõmẽetatus: animi ſequi uirtutẽ: ꝗᷓ corporis uolupta tem maluit. Quo quidẽ conſilio factũ eſt:ut & uiuus oibꝰ carus iucunduſq; fuerit: & mortuus diuinos honores ab uniuerſa gentilitate meruerit. Ac nullũ profecto: ut mea fert opinio:uenenũ eſt:quod in adoleſcetia cum uolupta/ tis ueneno ſit comparãdũ. Hæc enim tum frangit corpus ac debilitat: tum animũ ſui iuris eſſe non ſinit: quippe quẽ ad ſe pellicit per omnẽ turpitudinis fœditatæm. Nec ſane aduerſum eam uoluptatem mihi habet᷑ oratio: quæ inter animi bona poſt prudentiam & uirtutem tertia numerat ab Ariſtotele: qua de quotidie dicere cõſueuimꝰ: Magna meę uoluptare litteræ tuæ affecerunt: Et tuarum uirtutum gloria incredibilem mibi uoluptatem attulit. Sed in eam loquimur uoluptatem: qua ſenſus titillans leuiter mouet᷑: & per omne incontinentiæ genus petulantiſſime efferue- ſcit. Huiuſmodi igitur uoluptas mi Sphortia non ſecus ti/ bi fugienda eſt: quam teterrima quædam lætiferaq; pe/ ſtis. Impedit enim ĩmo tollit penitus omnẽ recte uiuendi rationẽ: qua ſublata:nihil neqʒ boni agere nobis licet: nec ſani quicꝗᷓ intelligere. Nihil eſt profecto in probato adole ſcente & Sphortia laudabilius pudicitia & continentia: quæ omnis effœminatos animi cogitatus latius uagari nõ ſinit: perturbationeſq; pruriẽtis aut amouet omnino aut compeſcit. Quid enim incontineti adoleſcentia fœdius? quid etiam pernicioſius? Nunquam is adſit rebus agẽ dis præſens:qui præſenti uacat temperantia. Hæc enim una eſt uirtus: quæ exiſtimationem ipſam & tuetur & ſeruat. Itaq; nemo quæat recte conſultare nec diligentius di ppi/ am mente proſpicere: qui uoluptati ſe dediderit. Quare cibo & potu modice uti cõuenit.Inſana autem uenere ab/ ſtinendum eſt pertinadter. Nec ita ſomno conſentien- dum: ut Endymionis quem dicunt: ſimiles uideamur. Qcæ- uero deinceps admodum eſt cauendum: uidemus adoleſ centiam natura loquaciorem & tanꝗᷓ impudentem: id qc Lycurgus animaduertens ſtatuit apud Lacedæmonios: Utadole jentur: ſeniorüi⸗ gelim u Non Atina ſchia eain⸗ natiun imprl gulren nuii Catun guigt prodt ica⸗ orc⸗ Gu re⸗ mi 2? moc Patt. onnne hum ſaol rolt lenn gi Guidl ſecc u Aa t⸗ Abelln fiäclig volaban lunolb norere tner volip cofp⸗ pegli ehne nter erat n um et: S terue/ . cls ti e vencl tiec lole ntia: 0 Aut tast 1un tlat⸗ di ate a/ lien⸗ olel s los: ut adoleſcentes in publico conſeſſu niſi rogati nunq loque rentur: quod ipſum etiam quo minus inepte facerent: eos ſeniorũ cõſuetudine aſſidue uti uoluit. Quid em̃ ineptiꝰ: quel impudentia uel futilitas? Hanc uero in ea ætate: quæ Engo uſu peritia q; cõcaluit: non facile inuenias: qualem & Homerus Neſtoris & llionei Maro extitiſſe monent. At in adoleſcentia quam non minus ab AXιa dole ſchia quæ nugatio eſt: duẽtam exiſtimo:ꝗᷓ ab adoleſco: ea in ætate cum ſanguine ſimul perturbatiões quoq; e re natius adoleſcãt: cum alia oĩa ĩmoderata in illa ſunt tũ uel imprimis quædam loquendi luxuries atq; impetus :quem qui reprimere caſtigareq; didicerit: nõ mediocrem ſpem laudis præ ſe fert. Decet em̃ plurimũ facere ꝓ officio ſpe- ſtatum adoleſcentẽ & minimũ de ſe loqui: & ea quidẽ lo- qui:quæ documentũ præſtent intimæ cuiuſdam innatæq; probitatis. Nam mentis habitum ſermonis cultus ſolet in- dicare. Iccirco Pythagoras ſamius ſilentium indixit audi- toribus alijs breuius pro ingenij captu: alijs diuturnius: ut quiſq; tum loqueretur: cum ſapere didiciſſet. Et Ageſilaus rex cum quis aliũ uel laudaret: uel uituperaret: nõ dicẽtis minus ꝗᷓ laudati: aut uituꝑati uitã ac mores ex ipſa oratiõe depræbendi affirmabat. Ad excandeſcentiã quoq; iſtiuſ/ modi ætas eſt ꝓcliuior:qᷓ eo te magis cauere oportet: quo patre eiuſmodi natus es: qui manſuetudine & clæmentia omne genus hominũ anteit. Et qᷓꝗᷓ in omni ætate laudatur humanitas: eo tamen in adoleſcentia magis: quo id ãnorũ inſolentiores ſumus. & facilitas ab omnibus diligat᷑: mo/ roſitatis odium facile declarat. Quis em exoſus non ſit ac ueluti execret᷑ hoĩes aditu & cõſuetudine uitæ difficiles: quiqʒ nũꝗᷓ ſint certis nũꝗᷓ eiſdẽ moribꝰ? Nã de benignitate quid loquar? qua ꝗ caruerit adoleſcẽs: eo caret oino mune re: qc eſt eius ætatis ꝓpriũ. Nec huiuſmodi comitatis ge/ nus in danda pecunia iolum donandoq; poſitũ reoped V multo etiã magis in præſtãda liberaliter opera. Argẽeti em̃ & auri munificentia non magis eſt uiri boni ꝗ diuitis. Sed innocẽtibus uiris pijſq; adeſſe eoſdemq; ingenij ope opa q; tueri & cõſulẽdo & loquẽdo: & deprecãdo: hiſq; oibus adminiculis: quæ uel natua: uel fortuna: uel noſtra nobis induſtria diligentiaq; pepererit: & benefici uiri eſt & pla/- ne ſapientis. Quid præterea babent aliud uel principibꝰ nati uel ipſi principes ac reges: quo priuatos hoĩes antecel lant? Nempe id unũ: dũta xat: quod ijs numerandi facul/ tas adeſt uberior. Itaq; Dionyſium ſeniorem doluiſſe tra/ dunt:quod ab ſe dona Corinthiorum legati nollent acci- pere:tanꝗᷓ per illos ſibi non liceret eo uti bono:quo reges uno cæteris uident᷑ fœliciores. Quare cũ is aliqũ ad filiũ eẽt ingreſſus: uidiſſetq;ʒ apud illum uim aureorũ maximã argenteorumq; uaſorum: proh inclamauit pater fili in te rex certe non eſt: qui ex tanta uaſorum copia: quæ a nobis accepiſti:amicum tibi comparaueris nemineé. Quid mul/- tis? Et beniuolentiam nobis apud alios beneficijs compa/ ramus & laudem non uulgarem. Laude uero duci adole/ ſcentem non poſſum nõ probare. Nam quilaudem amat: uirtutem quoq; amet: eamq; ſequatur:neceſſe eſt. Ild uero eo facilius ſit facturus:quo ſtudioſior fuerit diſciplinæ. Ne mo em quod ignorat:amare poſſit. His autẽ diſciplinis ti, bi opera dãda eſt:quibus ſapere diſcas nihil abiectũ: nihil humile:nibil non admirandum. Itaq; omnibus in rebus te ingenti atqʒ inuicto animo: ingenio uero ſplẽdidiſſimo & acerrimo cupio ita præſtes: ut nihil agas:nihil loquaris: nihil deniq; cogites: qc ſit aut uulgare aut excelſum minꝰ. Quod ut cõmodiꝰ cõſequaris: eorũ te uelim cõſuetudine delectari: qui te meliorẽ poſſint uel reddere:uel oſtedere. Nõ em̃ affert paruã quandã laudationis uituperationiſue conlecturã ĩproboꝶ aut proborũ hoim familiaritas. Siqua nobis corporis cõmoda natura runt optima: non ijs abſur de:ſed pro dignitate ſemper utendũ eſt. Cum Alexãder Macedo & leuitate & curſu ualeret plurimum: hortatus a patre Philippo in olympiã ut curreret: nequaꝗᷓ obtempe⸗/ raut. inquiens: Facerem equidẽ mi pater quod iubes per- libenter:ſi mihi cũ regibus currendũ foret. Et quoniã in lu di mentionẽ incidimus: eadẽ adoleſcentibus a⸗ ludendi: Iuæ iocandi ratio. Remittendi interdũ ſunt animia rebus erijs & laboribus: quo paululũ ueluti recreati alacriores kede⸗ Conu noc liena bere dgem iiſtaſe iuſm omt pl'n⸗ titiᷣ Altteit (llim ſottu aen Eee tor Kal X 1 redeant: unde diuerterant. Nec ſcurrarũ more iocari nos conuenit:nec item ludere:ut aleatores ſolent. Sed quẽad modũ ſermo noſter ſparſim ac raro eſt ingenuis ſalibus cõ diendus: ita rerũ gerendarũ tædiũ ac molem tempeſtiua liberaliũ ludoꝶ atqʒ apta uiciſſitudine leuari decet. Et hi ꝗ/ dem ludi uident᷑ mibi maxime ꝓbandi:in quibꝰ uis dexte ritaſq; ingenij corporis agilitati uiribuſq; reſpondeat. Hu/⸗/ iuſmodi uero ludos paleſtra præbet: gymnaſiũ: ſtadiũ:diſ cus:pila:iaculũ:arcus:ſcorpio:uenatio: troianũ agmen: de omnis deniq; meditatio militaris. Sed nullus mihi crede neq; iocꝰ nec ludus aut pulchrior ẽ aut laudabilior ꝗᷓ diſci/ plina exercitatioq; uirtutis: eui ſi te totũ penituſq; dedide rit: & tibi honori maximo: & nobis omnibus quos tua ſpes alit: incredibili iucunditati futurus ſis. Id aũt hac una re fa/ cillime poteris & expeditiſſime cõſeꝗ: ſi præſtãtiſſimũ fortunatiſſimũ patrẽ tuũ principẽ noſtrũ cum dicendo:tũ agendo quaſi ldeam quandã intueri per omnẽ uitam effin gereq; uolueris: quod ut facere cõtendas: te non ſolũ hor tor: ſed etiã atq; etiã rogo & oro. Vale ex Mediolano.xij. Kal.martias.M.cccc.Li. d(NNYIranciſcus Philelfus. Ioanni Auriſpæ ſal. Ollucem meũ uidere cupio. Nã eius mihi præſen/ ia uæbemẽter ẽ opus. Quare ne iſtũ patiaris apce te diutius hoſpitari:maiorẽ in modũ abs te peto. Waleex Alecdiolanail- marasha-cveri ranciſcus Philelfus Laurentio Vallæ ſal. VAio te reliquiſſe Alphoſum Rege & es Romæ. NWec dubito te nihil ꝓ tua prudẽtia feciſſe temere. Miror aũt cũ Alphõlo honorifice & ut accepi: cõ/ moge tractareris iquid Romæ ꝗᷓ Neapoli hoc tẽpore uitã agere malueris: præſertim cũ non ſis neſcius quos fluct'na uigaturus ſis. Nõ em̃ ocioſum te eſſe patiant᷑:qui uiros bo/ nos eruditoſq; inſequi uel abſentis coſuerũt. Libi autẽé ut omnia ſecunda ſint: plurimum opto. Vale ex Mediolano. vij.Kal.martias.M.cccc.Li. ””M N¶ Eranciſcus Philelfus Petro Thomaſio philo⸗ ſopho medicoq; ſal. S ltteras tuas ultimas quas ſcribis dediſſe ad nicolaũ barbum Ferrariæ procõſulẽ: ut eas inde ad me da/ ret: nunꝗᷓ uidi. Mirorq; quid in cauſa fuerit: qc ea mihi ita ut antea tuæ alteræ: quas eidem uiro cõmendaras: reddi- tæ non ſint. Quare ſi uidebitur: rurſus quæ ſcripſeras: pro⸗ ximo tabellario cõmittito: ut quod maxime cupieba: iudi cium tuum non ignorem. Proſpiciat Deus paci italicæ ac muſis:id quod tanto ſtudio atq; uotis opto:ut auidius ni⸗ bil poſſim. Ex ijs libris de exilio quos aduos dederam: ab me duo deſiderantur:alter de infamia: alter de pauperta/ te: qui ſeu apud te ſint ſiue apud meum Bernardũ luſtinia num: uelim eos pro ſingulari tua erga me beniuolentia di/ ligenter inquiras: inuentoſq; ad me mittas. Deſunt etiam Nediolanẽſia illa conuiuia: & coſmiana oratio: & duo hbip pocratis libri: quæ quidem omnia ſi minus in hanc diẽ ba⸗ buiſti: repetas uelim ab eodem Bernardo: ut ad me ꝓpe/- diem perferenda ꝗdiligentiſſime cures. Quod ſi qui etiã apud uos fuerint: quos noſtra iuuent:ob idqʒ ijs diutiꝰ uti uelint: fac ut libet: modo domini non omnino obliuiſcan/ tur. Vnum tibi bona fide polliceor: cum iſta primũ ad me reuerterint: noua alia ad te dabo: quæ ut exiſtimo: iuuẽtu tem ueſtrã nõ mediocriter delectabũt. Præterea alia mi- hi in re tua opera opus eſt. Docet patauij medicinã Mat/ thæus peruſinus uir egregie doct idẽq; diſertus. Is habet iam annos cõpluris duos illos Hippocratis libros:quos iã pridem ut noſti: in latinũ uerti. Hos ut nomine meo repe⸗ tas & ad me des: te plurimũ rogo. Vale medicorũ & amiè⸗ corum decus. Ex Mediolano.xi.Kal.martias. M.cccc. Li. Francilſ cus Philelfus Franciſco barbaro fal- Am pudet me repetere totiẽs libros illos: quos cũ EConſtantinopoli agerem: ad te dedi. Video enim ui enim & grauitatem & cõſtantiam tuam: noui fidem:no ui integritatem. Ad bæc ea es altitudine animi: ea quam S T 4 . . . 4 ee entl. kinn Colke noni ſc ad id te nihil qno in hãc diem reſpondere. Nec ſa- tis intelligo ſententiam animi tui. Non enim iccireo tace⸗ re te exiſtimo:quod meos mihi libros n olis reſtituere. No L tati⸗ ger pet tias wa (blee kone amc (G ſent he. igno ſe i⸗ tiai ge mar. tus. Cral ſins lum bic enit ſc non ncolaf neda biſta reddi⸗ pro⸗ zici urni⸗ mab vet, ſtnir lac/ lm bip bar e, eda Hoti lcan, ade uetu ami⸗ Mat/ abet 108 i tee Namt cel’ . . ₰ 105 enim dech/ otic⸗ eNo tnO goun „ * K . græci ASEι⅜νοε τιπεπ)ρα dicunt: noſtri uero magnide- centiam recte nominent: ut nõ modo quæ aliena ſunt: no/- lis inuito domino:ſed etiam tua qmunificentiſſime in aliũ conferas: præſertim eum: quem tui eſſe obſeruantiſſimũ non ignores. Itaq; te mi humaniſſime barbare rogo etiam atq; etiã: ut meos mihi libros qui iam annos triginta hboſpi/ tati apud te ſunt:cõtubernalis efficias: & id hac quidem le ge: ut quem codicẽ ex omnibus magis adamaris: eũ tibi ꝑ/ petuũ eẽ. atq; tuũ uelim. Vale ex Mediolano.xi.Kal. mar tias. M. cccc.Li. E anciſcus Philelfus Sphortiæ ſecundo ſal. Etijſti a me per litteras: ut te facerẽ certiorẽ: quæ me ſentẽtia ſit de buius noſtræ tempeſtatis lingua quam alij ethruſcã: alij aulgarem uocant: nonnulli ſermonis materni aut illitterati nomine appellant: ut tibi obſequar: & id quidem ſine ulla uel peruicacia uel contẽé⸗/ tione: quanꝗᷓ ad rem hanc non inuitus ſolũ accedo:ſed eti⸗ am cum pudore propter uirum diſertiſſimum mihiqʒ ami/ ciſſimum Leonardum arretinum: qui in epiſtola quadam a4d Blondum Flauiũ uiſus eſt longe ſecus ſentire atq; ipſe ſentiam. Sed quoniã ipſi etiã amicitiæ ueritas eſt antepo- nẽda:ignoſ. dar Philelte Leonardus mortuꝰ: qui uiuꝰ quoq; ignouiſſet: ubi quæ ab me dicerentur: probabiliora iudi- caſſet:ꝗqᷓ ſuijpſius dicta. Vt igitur ad rem ueniam: quoniam Italiam audimus deſcribi finibus latioribus: quibus non la tini ſolum: uerũ etiã Græci: Ligures: Calli: & aliæ atq; aliæ gentes lingua moribuſq;ʒ diuerſæ continerent᷑: omnẽ me/ um ſermonem de Romanis itelligi uolo:ac de ijs: qui Ro⸗ mana lingua uterentur priſcis illis temporibus quibꝰ Plau tus. Terentiuſq; poetæ: quibꝰ Gracchi & Cato quibus. L. Craſſus &. M. Antonius: quibꝰ. G. Iulius Cæſar &. M. Tul- lius Cicero floruerunt. Nulla inquã alia oratione uniuer/ ſum Romanũ populũ uſum arbitrar: ꝗᷓ ipſa illa:quam ſolet bicidem Cicero forenſem popularemq; appellare. Qua enim philoſophi oratione ſunt uſi: ea ab hacoratoria plæ/ riſq; in locis pro rerũ materia plurimum differt. Nam ꝓpt᷑ noua planeq;ʒ inuſitata philoſophorũ inuẽta: inuſitatis itẽ § ij & nouis uerbis opus fuit: quod eius rei cum apud latinos tum multo magis apud græcos uidemus factitatũ. Neq; Toτ⅞ιπωσ atomos uſꝗ́ᷓ apud Demoſthenen aut Lyſian re/ periat᷑ neq; éSXc—Xπentelechia. At bæc apud peripa/ teticos:illa apud Democritios & epicureos oĩbꝰeſt in ore. Calliditatẽ ꝓ uirtute intellectuali poſuit Cicero:quã græ/ ci uocant &G οςεσi ſyneſin: quoniam melius nõ habebat: cum popularis ac forẽſis loquẽdi mos aliter fortaſſis inter pretabat᷑: adeo ut inter uirtutes urbanas uituperer callidi tas: at bellicis in rebus laudet᷑. Ad hæc poetæ quoq;: nõ lo quor de comicis ac tragicis: ꝗ toti erãt populares: alia qua- dam locuti lingua multis in locis exiſtimati ſunt. Itaq; hos dicebat. M. Anto. orator ab ſe nequaꝗᷓ attingi: ꝗppe quos uidebat abhorrere a cõmuni & quotidiano loquendi uſu: hbic autẽ uſus erat eiuſmodi: quo æque indocti illitteratiq; utebant᷑ atq; litterati & docti. Quod ut certo credã:cũ alia plæraq; argumenta poſſunt adducitũ illud imprimis. No uimus hebræos & græcos: audiuimꝰ itẽ ægyptioſi arabas: aſſyrios: perſas: & eodẽ modo reliquas oĩs nationes: quibꝰ propria eſt ſu ac, Kraraſig :cum alio ſermone uti litterali & alio uulgari. Li quod parentes quo nomine pater ſignificatur & mater: non hos qui iampridẽ diem obierant: ſed reliquos ſangui/ ne cõiũctos uerbo ut ipſe cauillatur: militari hoc eſt latino 5 planeq; uulgati appellarit. Et græci quocq; ANAGOP A“ p agathon andra quod bonum uirũ ſignificat apud doctos: pro uiro ſtulto uulgi conſuetudine accipiunt.Nec Roma ni cum decreuerunt legeq; ſanxerunt nemini omniũ gen tium apud ſe audiri per interpretem: hoc eſt ut peregrini etiam omnes quibus cauſa apud ſe eſſet: latine loqueren/ tur:idipſum unꝗᷓ egiſſent: ſi alius ſermo latinus eſſet: alius uulgaris. Hinc autem arbitror emanaſſe: ut & Germani:& Daciæ & Sarmaciæ:ij omnes populi chriſtiani: qui ſepꝑten trionales occidentaleſq; ad oceanum uſch iacent:nõ docti itteralis limatior eſt fortaſſis & proprius magis qᷓ maternus: non alius tamen omninoq; diuerſus: quo ad dictionum uariationem: declinationem: enuncia/ tionem: deſinẽtiam. Vnde hieronymus Rufino uitio dat: m Fini ren⸗/ lis nid⸗ ſen NGi mõ & litterati: ſed plane illitterati doctrin æq; oĩs exptes in genue loq latie ꝓ iueterata cõſuetudie ꝗᷓdã diſcãt: ob eã ut arbitror rõnẽ: ut cũ uenerit i Italiã ac Romã: romão pᷣmõe audiãt᷑: eo ꝗ cerdõibꝰ ẽt apc priſcos & piſtoribꝰ cõis erat. Veꝶ hi oẽs deprauate loquũt᷑ młta atq; inepte ꝗdẽ. Et ne id certe miꝶ. Nã arte nõdũ adhibita & his præceptis: quæ a diligẽti doctria ꝓficiſcũt᷑: nõ admodũ mitũ præſtamꝰ in/ fãtibꝰ ĩperitiſq; muliercul. Et id ſane nõ ſolũ hac ætate uſu uenit:ſed apd priſcos ẽt illos accidiſſe audimꝰ. Quo factũ eſt:ut latinitatis uiciũ q̃ſi ꝓbro datũ ſit a Cicerone uiro elo quẽtiſſimo ipſi.M. Antonio: aduerſus quẽ legũt᷑ Antonia/⸗ næ orões. Ad bæc fruſtra ape Quirites & ĩ exercitu habi/ tæ eẽnt:quæ adhuc extãt priſcoꝶ orõeſ:ſi minꝰeæ ab audi toribꝰ cũctis potuiſſent itelligi. Nec ſatis ſcio: ꝗᷓ potuiſſent uoluptatẽ Plauti q̃s legimus: & Teretij comœdiæ atfferre pplo:ubi ſunt pueri & mulierculæ:ſi minꝰ cognoſcẽt: quæ audiſſent. Nã qc dicat᷑ cõueniſſe pplm idoctũ ut ſpectaret nõ ut audiret: auditaq; itelligeret:ſtultũ ẽ. Nõne ipᷣe et Ci/ cero meminit uerſu una ſyllaba aut longiore aut breuiore recitato: exhilat᷑: explodit᷑? Nũ id accidere ĩ theatro potu iſſet: niſi quæ recitarẽt᷑: cane rẽt᷑ ; comœdiæ: fuiſſẽt a ppli cõſeſſu & auditæ & cognitæ? Latio inꝗᷓ ſfmõe:ꝗq & uulgaris erat:& oĩbꝰ notus:eæ comœdiæ oẽs erãt ſcriptæ:& nõ co moeoœdiæ mõ: ueꝑetiã tragoediæ quotidiana loquẽdi cõſue tudie lt̃arũ monimtis mãadabãat᷑.ld uero ita eẽ declarat Ci⸗ cero libro prio quæſtionũ tuſculanaꝶ hiſce uerbiſ.In terrã em̃ cadẽtibꝰ corꝑibꝰ:Iiſq; hũo tectis: e quo dictũ hũari: ſub terra cẽſebãt reliquã uitã agi mortuoꝶ. Quã eoꝶ opinio-/ nẽ cõſecuti magni errores ſunt: quos auxerũt poetæ. Fre/- quẽs.n.cõſeſſus theatri:i quo ſũt mulierculæ: mouet᷑ audi/ ens tã grãde carmẽ. Adſũ atq; aduenio acherõte uix uia a ta atq; ardua ſpelũca ſaxis ſtructa aſpis pẽdẽtibꝰ maxis:ub rigida conſtat craſſa caligo iferũ. Tnq; ualuit error: ꝗq mibi gdẽ iã ſublatus uidet᷑: ut corꝑa cremata cũ ſcirẽt:tñ ea fieri apc ĩferos fingerẽt:quæ ſine corꝑibꝰ neq; fieri poſſent ne/ qʒ ĩtelligi. Si mulierculæ igit᷑ ĩ theatri cõſeſſu audiẽtes eos tragodie uerſus mouebat᷑ aio uera eẽ arbitrãtes: quæ de § lij ——- uita fũctis audiebãt:ſtelligebãt ſane:quæ recitabãt᷑: quæ ſi aliẽa fuiſſent a cõt ac uulgari ligua quo pacto ĩtelligere po/ tuiſſent? At ea nõ grãmatice: ſed latie referebãt᷑. Nã Iratu ra plæriſq; ĩ locis obſcurior ẽé: at latinitas oĩibꝰ nota. QOch ni baberet ita: fruſtra monuiſſet Quintilianꝰ an oĩa acrẽ ba-/ bedã eẽ curã parẽtibꝰ:ne uitioſus ſit mo nutricibꝰ:ſed re/ cte loquant᷑: cũ puer eaꝶ uerba conert᷑ effingere:ꝗᷓs primũ audierit. Nõ em debere ĩfantẽ illi aſſueſcere ?mõi:ꝗ dediſ-⸗ cẽdus ſit. Nã neq; debemꝰ eẽ neſcij: lõge difficiliꝰ eẽ a iam e docto ĩ aliũ ymonẽ traducere:ꝗᷓ docere nouũ.ltaq; idem monet oportere etiã pr̃es eẽ loquẽdi eruditiſſimos:& illę idẽ de mr̃ibꝰ ſentiẽdũ. Itaq; recte Chryſippꝰ optabat ꝗ nu/ trices eligi qᷓtũ res pateret᷑: optimas iubebat.Idq; nõ ſolũ: quo ad moꝶ:ſed ẽt quo ad ſmõis rõnẽe: cũ pueros diceret eoꝶ eẽ tenaciſſimos: quæ rudibꝰ ãnis ꝑceperit. Qc& aũt de nutricibꝰ ac parẽtibꝰ Quintilianꝰ dixerat:idẽ quoq; de pæ/ dagogis præcipit: quos linguæ latinæ pitiſſimos eſſe uult. Nã ſi nutrices:quæ bñ loquãt᷑:minꝰ aliqñ cõtigerit:ſaltem ſit unꝰ pedagogꝰ aſſiduꝰ: ꝗ latinitatis eruditꝰ: ſiqua fuerint a nutricibꝰ aut uitioſe aut ineptiꝰ præſente alũno dicta: cõ/ tinuo ea corrigat: nec illi iſidere ſinat. Vt hac. n. tẽpeſtate noſtra accidere quotidie uidemꝰ: ut rariſſimæ nobis nutri/ ces offerant᷑: quæ uulgari hoc pmone italico utant᷑ admo⸗ dũ exculto: ita ape Romanos illos uſu uenire poterat: ut ĩ tãta barbaroꝶ multitudine: qꝗ ex uniuerſo terraꝶ orbe ua/ rijs fortunæ caſibꝰ ĩ urbẽ ĩfluxerãt: latinitatẽq; uiciarãt: nõ facile eæ nutrices cõtigerẽt: quæ merã incorruptãq; calle/ ret latinã locutionẽ. Ac miror ſane arretinũ Leonardũ no/ ſtrũ: cui uideat᷑ fieri nllo pacto potuiſſe: ut ea ligua uteret uulgo oẽs: qᷓ ſcripſiſſe legimꝰ & oratores: & poetas. Addu citq; ſupellex exẽ t ces tuæ: ſi de ſupellectili recte dicẽdũ erit: ſupellex dicerẽt. Rurſus uero ſi declinãdũ erit ita: ut poſſeſſionẽ gubernati — . * üä ⸗ . .1 . — „*. 5 . — „ onẽq; ſignificet:ſupellectil dicet. Et ſi poſcat itẽtio: ſupelle/ Nilẽ uariabũt. Eædẽq; cũ pluralit᷑ dicedũ erit: ſupellectilia uariato genere: ꝓnũciabũt & ſupellectiliũ & ſupellectilibꝰ. Si Leonard'aut. M. Varronẽ diligẽti lectitaſſet: aut mater — . * plo inqens: Mulierculæ igit᷑ illæ ac nutri niau i, egn Ariſt uthil terat Plat dre uUta e nara tär⸗ g llel . geſ tepo,/ ilatu Cni re ha⸗ ſedre⸗ prini decl⸗ Tiüm gen. Lid nu⸗ li: tel de e⸗ alt. em. erint cd eſtite nutri⸗ tno⸗ kuti eua/ 4 ⸗ cllen üno⸗ teret d Ultri lel⸗ Aneti elo⸗ ſeona MW. alet nã:aut uernaculã græcoꝶ liguã tenuiſſet: nũꝗqᷓ ĩ id icidiſſet erroris. Græci. n. ꝗbꝰ ligua deprauata nõ ſit: & quos ipſi tũ ſeꝗmur: tũ imitamur ita loquũt᷑ uulgo bac ẽt tẽpeſtate: ut Ariſtophães comicꝰ: ut Euripides tragic: ut oratores oẽs: ut hiſtoriographi: ut pi ẽt ipi & Plato & Ariſtoteles. Lit/ terati aũt hoĩies & doctiꝰ & emẽdatiꝰ. Id aũt patet ex hiſce Platõis Ariſtoteliſq; libris: quos ætas ꝓ xia: aut paulo ſupꝑi⸗/ or ex græco ĩ latinũ cõuertit:ꝗ certe ob eã rõnẽ plæriſq; in locis obſcuriſſimi ĩeptiſſmiq; ſũt:qm̃ ij ſint illos interpᷣtati: glinguã uulgarẽ tenebãt: eã quæ ò plebeia erat & depra- uata: atq; corrupta ob ꝑegrinorũ mercatoꝶq; mititudin?:· 9 aotidie Cõſtãtinopolin cõfluebãt:in orbẽq; recepti in⸗/ colæ græciſq; admixti locutionẽ optimã infuſcarũt inqui- narũtq;. Nã utri aulici ueterẽ ſermõis dignitatẽ atq; elegã tiã retinebãt: imprimiſqʒ ipſæ nobiles mulieres: ꝗbꝰ cũ nul/ lum eẽt oĩno cũ uiris ꝑegrinis cõmertiũ merus ille ac pur? priſcorũ græcoꝶ ſermo ſeruabat᷑ intactus. Veꝶ quid dixi cũ peregrinis? cũ ne cũ ipſis quidẽ cõciuibꝰullus dabat᷑ hu iuſmodi mulieribꝰ colloquẽdilocꝰ:cũ domo nunꝗᷓ: niſi no- ctu egrederent᷑:atq; id ꝗdẽ & raro: & eqtes: ac uelata facie deductæq; a domeſticis ac ſuis: dũ aut tẽplũ ꝑ religiõis ce/ lebritatẽ aliquã interdũ aut ſanguine cõiũctiſſimos uiſendi gratia peterẽt. Q& aũt de Marco Varrone meminerã: ait ille ſexto libro de ligua latiua nouicios etiã ſeruos emptos in magna familia cito oĩa cõſeruorum noia recto caſu acce pto per reliquos obliquos declinare. Si ſerui id cito didiciſ lent:quid de ijs eſt credendũ:qui ſimul cũ lacte latinam bi berant linguã? Et quod ait Leonardus noſter euangelia miſſarumq; ſolẽnia intelligi boc tempore etiã ab ijs qui ſãũt illitterati: equidẽ pernego: & illud etiã addiderim non ſa/ tis latine aut litterate Leonardũ Poggiumq; noiaſſe miſſa rũ ſolẽnia:quẽ a græcis Ai IòνDρπ Fturgie:boc eſt ſup/ plices opationes aut oratiões oꝑatjuæ: a noſtris uero cele/ brationes corporis Chriſti nominatur. Sed hac de re nũc ſatis multa: modo intelligas latinã linguam uulgarẽ fuiſſe: ll 8 ilij né litteralẽ. Vale eæx Medio. xv. Kal. Martias. M. cccc. Li. ä ranciſcus Philelfus ſal. di.pl. Nicolao cebæ. Ibeter audio te uirũ doctũ ac dſſertũ mãdare littera rũ monimétis res: ut ipſe appellas: turcobygantias. Sũt em memoratu dignæ. Qc aũt mei nomis oblitꝰ nõ ſis amice tu ꝗdẽ facis & liberalit᷑. Nõ poſſum eqdẽ nõ lætari maiorẽ in modũ: cũ indies magis magiſq;ʒ intelligo noſtræ beniuoletiæ amoriſq; uim eẽ int᷑ᷣ nos mutuã. Quaſi.n. diui naris: ꝗta mẽoria te cõplectar ĩ ſcriptis meis referre par pa ri uoluiſti. Quid aũt de me ſcripſeris: ignoro. Nã ego de te nũõ uero minꝰ: ꝗᷓ amice & loꝗ & ſcribere cõſueui. Et qm cu/ piebã: atq; ꝑcupio: oibꝰ ſcriptis noſtris teſtatũ eẽ apud oẽs noſtrã amicitiã: nõ ſolũ apd præſentes: ue ꝶetiã apc poſte ros:iccirco abs te petierã: qſcũq; antea ad te dediſſẽ eplas alijs alijſq; tꝑibꝰ: eas ire ad me curares: quo redigerẽt᷑ ĩ co dicẽ.Ioãnes Mariꝰ fil cupit ad nos redire: ut uides: id qd mibhi eo ẽ iucũdius:quo ſpero ipſa die admonitũ: obedieti orẽ nobis futurũ: præſertim cũ uiderit eo me eſſe ingenio: ut paterni iuris nihil ſim remiſſurꝰ: & id quidẽ ad liberoꝶ utilitatẽ. Velim me facias ꝗprimũ certiorẽ: ſiqua nauis ſit hoc tꝑe Neapolin traiectura. Nã inſtituimꝰ petere Alphõ ſum regẽ:cuiꝰſum litteris ꝗliberaliſſime inuitatꝰ. Quare cũ cis nomini noſtras cẽtũ Hecatoſtichas dedicarim: nã hoc noie a cẽtenis uerſibꝰ in ſatyras ſingulas: eas appellare uo/ lui: ad illũ ꝓpedie ſũ iturꝰ: quo ipſe præſens atq; corã bhmõi ſatyrarũ codicẽ ei dono tradã. Nec erit præterea iniucun/ dũ mihi Neapolin uiſere. Nã ex uniuerſa ſtalia ea ſolũ urbſ quã uidemꝰa Marone noſtro nõ ignobilit᷑ laudatã: reliqua eſt: uiſenda mihi. Itaq; nauigatiõe ꝗᷓ itinere uti mallem. Eſt em̃ in ꝓximis æſtatis ardoribꝰ non mõ cõmodior minus ꝗᷓ bpreuior. Ad hæc ſiqd habes de turcis poſt Amorathi obi- tũ: ſcire cupio. Nã qui mõ redeũt ex Germania a Frederi/- co Auguſto: aiunt expoditionẽ parare Turcum aduerſus bungaros. Vale ex Mediola.xv.Kaſ. Martias. M.cccc. Li. — Pbranciſcus Philelfr niforto bargigio ſal. leronymꝰbindotꝰfact'e gener meꝰ. Huic cupio eẽ ꝗᷓ optie me & ad cõmodũ & ad dignitatẽ. Itaq; ad pri⸗ i pẽ neo! lgett trut (iipt he. lem Ind diol mt cs mor mu⸗ Me luer kan ĩ⸗ me la: A ban⸗ ſeſe ten — i. cipẽ Marchionẽ ſcripſi: eumq; rogaui: ut Caſalis præturã meo bñ ficio in hũc cõferat. Quare a te peto:ut hãcrẽ q̃di/ teta ligetiſſime & qᷓamiciſſime capeſſas: efficiaſq;:qᷓtũ in te fue/ ntint. rit:ut deſiderio huic meo ꝗcelerrime ſatiſtiat. Qck autem nõꝗb ſcripſi de Caſalis prætura: tu ſi ꝗd meli' ſentis: ad id incum/ rni be.Hoc erit mihi tã gratũ:ꝗᷓ q gratiſſimũ oiĩm. Rogo etiã te maiorẽ in modum: ut ꝓpediẽ mihi & ipſe reſpõdeas: & 1di rñdedũ cures a pricipe de uniuerſo negocio. Vale ex Me En dieiano n(. 1. Rdtti Rrcc T. L Kr gee (AErãcil. Philel. Ciccho Simonetæ ducali ſecretario ſal. n, I. N dies magis atq; magis mibi declaras ſingularẽ be oez niuolẽtiã tuã: quã &ſi iãpridẽ noui certiſſimis docu- ſte mẽtis:tñ nõ eſt moleſtũ:qd eã mihi quotidie aſſiduis bñfi/ 4 cCceiſjs tuis añ oculos ponas. Itaq; habeo tibi atq; ago gratias 1 imortalis: qᷓs ſi alio merito minꝰ poſſũ:fide tñ & pietate cu/ mulatiſſimas refero. Tibi igit᷑ ita ſtatue me unum eẽ:ꝗ ita ti ſim tuꝰ: ut magis eẽ nemo poſſit. Reliquum ẽ: ut ꝗe; de me . hũaniſſime cœpiſti: pꝑficias apc principẽ. Nõdũ.n.ſcio:qui mihi uita traducẽda ſit: niſi liqdo cognoro:ꝗ mihi ſint ãnui lelt pPꝓuẽtꝰ cõſtituti. Nã hoc pacto pecunias poſcere mihi etiã hb pꝑ moleſtũ ẽ.Præterea nõ te fugit anũ iã præterire: poſtea/ rcs ꝗᷓ optimꝰ princeps noſter qc mirũ ĩ modũ optabamꝰ: huiꝰ oe urbis potitꝰ ẽ. Quid ꝗᷓtũcũq; habuerim:noſti. Nulli bhic mi bo⸗ hi fundi ſunt:nullæ priuatæ pecuniæ. Tm habere ſemꝑ cõ nöt ſueui:quãti principũ uel liberalitas ul prudẽtia me fecerit. co Familia mihiampla ẽ: & qm fortaſſe: qe; uulgo faciũt: auari utc ciã nũꝗᷓ didici:nũmoꝶ inopia ſingularis. Quæ prædia mibi a mediolanẽſis reſp.præmij loco dederat in aureũ duo mi/ E lia: ea ob mutatũ ciuitatis ſtatũ redierũt ad priſtinos dnos gi Ad hæc aurei mihi ſexcẽti & ampliꝰ ex ære publico debe/ e banłt᷑. Hos ait diuꝰ Ambroſiꝰ: q publicæ mẽſæ præerat: nũꝗqᷓ ein ſe ſolutuꝶ:niſi cogat᷑ a principe.ltaq; ipſe etiã decoxit.Re s tenes. Vale ex Mediolano. xiiij. Cat. Martias. M. cccc. Li. li (Franciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. od uel abſentia tua ab urbe Genua tibiẽ accuſan- da uel tabellarij negligẽtia ex illarũ exẽplo littera- rum quas ſeptimo idus nouembres ad te dedi: poteris in/ EI — — telligere. Videbo:q miſiſti: & amice & diligent᷑. Eaciãq; qc? petis.. Vale ex Mediola.xiiij.Kał. Martias.M.cccc. Li. ¶Frãcil. Philel. ſal: di:pl. Ar atindi Vod de meo negocio cũ Ciccho Ateceris: ẽ mibi gratiſſimũ: ſed eo gratiꝰfuturũ:ſi bre ui & ut decet: qe ꝑbumaniter Cicchus eſt pollicitꝰ: cõfice/ attenuata diuturnitate bellorũ & uictus caritudine: ut ad tenuitatẽ accedere nibil quæat. Næc pricipis gliæ: nec lau/ di meæ conducit eſſe Philelfum aio ægro: qc taãdiu ſit ne/ ceſſe eſt: quoad egere deſierit. Nam egeſtatẽ nimiã muſæ . xiiij.Kal. Martias. M.cccc. Li. abominãt᷑: qua læto eſſe nõ poſſunt. Vale ex Mediolano. ſcriber accepi nihil. Nã ꝗ mihi nũerati ſunt nũmi: ijs ego ꝙ æs alie/ nũ cõflarã:nõ tã diſſolui ꝗᷓ leuaui. Qauid.n.ſitieti tatalo gut ta roris? Expecto ſingulis horis itelligere: qd de re mea ſta tutũ firmatũq;ʒ ſit. Na hoc pacto diutius degere ſtultum ita iudico:ut nihil dici poſſit ſtultius. Video me bumaniſſime — noſtro principi & caꝶ eſſe & piucũdũ oσα T SiDν111 Oν„uειρ ο%. Itaq; fac intelligã ꝓpediẽ: qd mihi faciẽdũ cen ſeas. Vale ex Mediolano. xij. Cal. Martias. M. cccc. Li. nciarat. At Matthias triuianꝰ ꝗ ab oppido patrio ad nos ꝗtũ ex ijs potuit ĩtelliger:quæ ſecũ Karolũ locutũ dicit. Pu tabã ætate alios mores attuliſſe. Sed quãtũ uidere ui deor ino iurecõſulto. Simoneta uerba re ipſe perexit. Nullo em modo recte cõſultã eſt rebꝰmeis tandiu tempus terere. Annus em̃ præterit: poſteaqᷓ opti- mus princeps noſter huius florẽtiſſimæ reipublicæ eſt po titus: ꝗqꝗ quanꝗᷓ munificẽtiſſimus in me eſt:ego tamẽ adhbuc de ſtatu meo incertus ſum. Et res mea domeſtica eſt adeo ¶Francil. Philel. Gaſpari piſaureſi medico q ducaliſal- NT ſi certo ſcio te mei & honoris & emolumẽti ſtu/ dioſiſſimũ eſſe: nolui tñ exiſtimares qm nibilad te rè: me iccirco ĩ præſentia cõticuiſſe: qg; aureis illis nu per acceptis ſatis rei meæ cõſultũ ſit. Ego em (ut itadixeri) ¶ Franciſ. Philelfus Andreæ alamanno ſal. Vtabã Karolũ arretinũ rediſſſe mecũ ĩ gram. Ita em̃ oãnes arretinus eius neceſſariꝰ tuis uerbis mibi re rediẽs iſtac iter fecit: uir & amicꝰ & ꝓ bꝰ alit᷑ ſentit de hboie ſhei be lelel matt ſlen np ſezt ſici der tog rel⸗ nöt uel tem ela Uütt ſite W Eth Prin ſer⸗ biol⸗ Püs g igdé in nos eſt: q ſp fuit. Agat ut libet. Egois ſum: ꝗ & pacis cL. & belli artes egregie calleo: ꝗqᷓuis pace philoſophus magis ſ. delecter ꝗ orator bello. Sed qm dixit Carolus: ut ide mihi eie matthias retulit: ſe inueniſſe in noſtris ſcriptis quædã quæ ilhe ipſe nõ ꝓbet: ſi de ijs loquit᷑: quæ in eũ ſcripſimꝰ: recte ꝗdẽ ötce⸗ nõ ꝓbat. Quis.n. ꝓbet:quæ in ſuũ dedec“ ſcripta ſint: etiã enes ſi ea merito optimoq; iure in ſe ſcripta animaduertit? Q& i ſi circa litteras & diſciplinã erratum putat: uellem id oſtẽ/ k⸗ deret: quo uel me uel ſeipſum doctiorẽ efficeret. Nam ck che rogatus a Matthia ut quod inſimulabat:referret ĩ mediũ: ceo reſpõderit Carolus ſe nõ meminiſſe: nõ potui id audiens tad nõ ridere: præſertim cum ſeſe memoriæ imprimis laudari H“? uelit. Hæc iccirco ad te ſcripſi: ut Caroli erga nos uolunta e⸗ tem nõ ignorares. Neq; tu igit᷑ nec aliꝰ ꝗſꝗᷓ poſſit iure Phi- ſe lelfum accuſare:ſi nõ infert: ſed ꝓpulſat iiuriã. Nicodemũ- wo. aũt non poſſum non mirari: qui ut audio:nihil eorum ege⸗ rit: quæ princeps iuſſerat. Vale ex Mediola. xij. Cal. Mar- li. tias. M.cccc. Li. (Frã ciſcus Philelfus Nicodemo tranchedino ſal. Emini quæ nuper cũ Nediolanũ reuertiſſes:mecũ lnu . Age ijs locutꝰ es: quæ noſter optimꝰ princeps tibi in . Ethruriã abeunti iuſſerat. Scio itẽ ea de re litteras rurſus a e principe ad te datas: at Matthias triuianus familiaris no/ g ſter ac bonus plane uir cũ iſtac iter faceret repetiturꝰ Me/ 1 diolanũ: locutus eſt cũ eo uiro:qui cũ omnis res a git᷑. Is ni/ 1) bil abs te ait audiſſe hac de re nec principis noĩe: nec aliter mmm prorſus.Itaq; nõ poſſum nõ mirari. Scis tibi rẽ eſſe cũ ſaty/ in ro. Vale ex Mediolano. xij. Cal. Martias. M. cccc. Li iſ Fra. Phi, ſa. pl. di. Ciccho Simõetæ ducali ſecretario. ſcad Go te plurimũ rogo at oro:ut re meã ſãtã dẽ expe Aias. Nihil.n.prudęeti uiro ſtultiꝰduci puto ꝗᷓ ſibiac . rebus ſuis neſcire cõſulere. Nec em mibi ſemꝑ pendẽdũ dn eeſt. Ita eſſe ut ſum: neq; principi conducit: nec mihi. Vale bine Ex Mediolano: xij. Cal: Martias. M. cccc. Li. ns (PFranciſcus Philelfus lacobo camerinati ſal. loe i. Llis. M. Tullij Ciceronis orõnibꝰ quas a me cõmo/ HOH dato accepiſti: ut iã cupio.ltaq; eas ueli: ꝓpediẽad leot ne des. Nam iamdiu tuo botpitiontwſunt. QAare facito LI domũ repetãt. Vereor em̃ ne dñm ſint oblitæ. Qcſi tarda E rint: extrude. Vale ex Medio. xij-Kal. martias. M. cccc. Li h rãciſ. Philel. Blondo Flauio aplico ſecretario ſal. lim E Audeo qck ſcribis te meas an uertiſſe Ir̃as: & ſi tuæ N ꝗtũ uideor itelligere: utũt᷑ adhuc iceſſu teſtdineo. umi Nõdũ em̃ aduẽtarũt. Quare uide ne fides infido illo nun/ Se⸗ cio deſideranda ſit. Qck aũt de ſtatu meo certior fieri uis: ere⸗ bic me prĩceps ſingulari beniuolẽtia ẽ cõplexꝰ: cumulatq; nul quotidie maioribꝰ bñficijs. Hieronymꝰ gener reliquaq; fa ien milia nr̃a bñ habet. De Strabõe nihil ẽ qc laboremꝰ. Ami/ us. cus.n.ille eũ habere ſe ꝑpnegat.Iſtic ẽ apd Auriſpã eiuſmõi Strabo geographus: & ut audiui: apc Cuarynũ ſiquẽ bẽre mnit poteſ: cùmodato mitte ad me: & ad triduũ uſq; faciã qc cu ir pis. Te noſtro principi qdiligẽtiſſime cõmẽdaui:ꝗ tũ iucũ/ n diſſime de te audiuit: t rũ diphũaniter & ꝑbenigne. Vel/ ſep lem qc ſcribis: uno eſſemꝰ atq; eodẽ loco: quo alt᷑ alto frui hict S aſſidue poſſemꝰ. Nã cũ ſtudio ſilitudo: tũ cõſilio enrn ” rũ cõicatio & cõuic aſſiduuſq; uſus amicitiã maxie nõ tu/ R etur ſolũ: ſed auget & ſuauiorè efficit. Qd te tãtiſꝑ ad agri/ culturã cõtuleris: dũ uer adoleſcere icipiat: laudo: mõ py/⸗ ri iſtæ quas inſeris: & cõſitiões uitiũ uberrimũ fructũ aliquẽ breui ſint allaturæ. Cum Italiã tuã omi ex parte exornaris: “ fac uideã. Vale ex Mediola. iiij. Kal. Martias. M. cccc. Li. c — (Frãciſcus Philel.ſal. di. pl. Sphortiæ ſecundo. 4R n Ollicites nõ mõ nõ peteti mihi: ſed ne cogitãti ꝗqdẽ te dono datuꝶ neſcio qd.Itaq; nolim te falli opiniõde “ tua:ut intelligas nibil eẽ mibi redditũ tuo nole nec itẽ alte/ eſ riꝰ cuiuſꝗᷓ in hac diẽ. Quare facito:ne uel obliuionis accuſe i) ris uel negligẽtiæ. Nã utrũq; crimẽ tua præclara indole eſt *“ indignũ. Vale ex Mediolano. v. idus martias. M. cccc. Li. Wü Frãciſcus Philelfus Laurentio Gyni filio ſal. e Vauis & phuanas litteras ad me tuas incredibili cũ uoluptate ꝑlegi, Erãt. n. cũ ornatiſſimæ: tũ plenæ ſũ miatdrons erga me tui. Qc; aũt florẽtiſſimæ tuæ retp. noĩe me inuitas: ac ueluti reuocas in patriã: uix dici quæat: quã/ tam ex iſta igẽti benignitate ueſtra læticiã gaudiũq; ſuſcen- erim. Quid em mibi uł iucũdius cõtingere uł optatiꝰpo- tuiſſet ꝗᷓ facultatem offerri ad uos redeundi: præſertim tardi c Li Ptor nen. onm⸗ ius⸗ un ugt Amd ſmot bere far i/ el⸗ fui Otw⸗ lage ope lue nari: Ll. de aie Alte, ccule eelk ſich „ no ſee⸗ Hpo⸗ tin — K cũ dignitate & cõmodo. Sunt ſane nõnullæ reſpu. in italia: quibꝰ ꝓ ſuis de me ampliſſimis meritis debẽt plurimũ:ſed quã magis uł'amẽ uel obſeruẽ ꝗᷓ inclytã Senẽſiũ rẽp.nulla eſt. Nam ut honores omittam atq; emolumenta: quibꝰme cum iſtic aderam: pulcherrime affeciſtis: uideo uos Senẽ/ ſes ea grauitate & prudentia cæteris hominibus antecel- lere: quã & laudare oẽs &admirari debeant. Quo fit: ut multo ante quæ futura ſint: proſpiciẽtes & conſulentes in rem ꝗoptime: pacatiſſime ſemꝑ honorificẽtiſſimeq; uiua/ tis. Sitiſq; non tam moleſti:q̃ uenerabiles omnibus.lqq; aſ- ſidue præſtatis: ut & boni uos ament: & mali etiam ipſinõ — minus uereantur ꝗᷓ metuant. Vt enim uetera omitta: quã/ ta modo cum ſapientia ꝗᷓq; moderate e medio ſuſtuliſtis plumbini periculum. Nam cũ potentiſſimi fere omnes Ita/ liæ principatus illius puleherrimi munitiſſimiq; oppidi cu/ pidine arderent:ſoli uos eſtis inuenti: qui & illi quod iam ſeruiebat: priſtinam libertatem peperiſtis: & uobis per- petuum ocium confirmaſtis. Non enim ſine ueſtro non mediocri incommodo perire Plumbinum potuiſſet. Hoc aũt apud uos facit ciuilis concordia: ꝗᷓ ut perpetuo nõ tue- amini ſolum: ſed indies magis atq; magis amplificetis: uos uniuerſos ciuis ſapientiſſimos rogo atq; oro. Nemo pro/ fecto uobis obeſſe poſſit: ſi una ſemper uobiſcũ ſentiatis. Quod uero eodem publico bumaniſſimoq; conſenſu me ad uos tãꝗᷓ in patriam meã mihiq; cariſſimã accerſatis: ma⸗ iorem in modũ & lætor & gaudeo. Vt autem ipſe tu dul- ciſſime Laurenti intelligas non ingrato hoĩ officiũ præſta/ ri:Xenophon filiꝰ mihi dilectiſſimus te adibit: qui meo no⸗ mine & loquet᷑ omnia:& componet. Nam ut ipſe mea eſt caro:ita ſecum defert mentem omnẽ & animũ meũ. Tu me præſtantiſſimis reip. principibus unice cõmẽda: atq; amicos omnis ſaluere iube. Vale ex Mediola. pridie Ka. (Franciſ. Philelfus Franciſos patricio ſal. Xlitteris Xenophõtis filij liquido cognoui: quod minime dubitabam ſingulare erga me tuã beniuo 4. Lætor aũt uæbementer: qce uetus illa de te mea me nequaꝗ fefellit opinio.Itaq; ut intelligas me uiamoris non — uinci abs te: decreui omnino ad uos redire: modo æqua id conditione fieri a me poſſit. Tuum igitur munus fuerit: ut qc cœpiſti ſpõte: id etiã mea cauſa perficias. Xenophõ reliqua tecum cõmentabit᷑. Ego patrẽ tuum grauiſſimũ & optimũ uirũ bene ualere opto. Vale ex mediolano pridie Kal. Apriles. M. cccc. Li. CFräciſ. Philel. Antonio Michaeli eqti aurato ſal. Audeo eqde plurimũ:qc; nõ ſolũ i rei pecuniariæ: ſed in amicoꝶ etiã hæreditatẽ ſuccedere inſtitue- is patri tuo clariſſimo & ſapiẽtiſſimo uiro:ꝗ cũ mi/ bi tãta familiaritas beniuolẽtiaq; fuit: ut maior cuiꝗᷓ eẽ poſ-/ ſet cã nemine. Nam filius Kenophon litteris mihi ſignifi/ cauit: quãto ſtudio ac fide operã das: ut me coram ꝑpetuo uti atq; frui poſſis: imitatuſq; humaniſſimũ patris ingeniũ æque me diligis: atq; ille conſueuit. Itaq; tibi gratias hbabeo maximas. Vtaũt intelligas me tibiin amore nulla ex parte cedere: Xenophon filius ꝗᷓ ego decreuerim ire in ſenten- tiam tuam:tibi coram exponet. Vale ex Mediolano pri- die Kal. Apriles. M. cccc. Li. ranciſcus Philelfus Bernardo Iuſtiniano ſal. Votiens accipio tuas litteras:totiẽs Leonardũ me mutuo & audire & alloqui. Quæ quidem res cum ſummã mibi afferat uoluptatem: facile debes intelligere: qᷓ mibi moleſtum ſit: cum etiam bis & iterum inuitatus interdum nihil reſpondes. Ad reſurrectionem chriſtianam id quod hortaris: te uiſere inſtitui:modo id mihi facere liceat per principem. Quare quod facto fuerit opus coram una cõ/⸗ mentabimur. Vale ex Mediolano pridie Kalẽ. Apriles. M.cccc.Li. auratodal. Electarunt me profecto litteræ tuæ in maiorem ſed certiſſimæ teſtes amoris illius mirifici erga me tui: que iam tot ãnos dilucidius luce perſpexi.ltaq; habeo tibi gra/ um patrẽ tuũ uel potiꝰ noſtrũ clariſſimũ & præſtãa/ Wti ſapientia uirum uideor coram aſpicere: eundẽq; Franciſcus Philelfus Aenico daualo equiti modum. Frant enim non ſolũ ſcriptæ diſertiſſimæ: tias immortalis: quod non modo ipſe me ſingulari beni⸗/ uolentia complecteris: ſed omni ope atq; opera niteris: ef/ ficiſq; ut iſti quoq; ſplendidiſſimo regum lumini ac ſy deri Alphonſo regi munere tuo ſim cariſſimus. Nam quod tã perhumaniter tanq; perbenigne me inuitet: ad ſe ut eam: non obſcure oſtendit: quã de me ſibi opinionem feceris. At cauendum eſt mi Aenice:ne tantum mea ca uſa honus ſuſcipias:ut id ſuſtinere tueriq; nõ poſſis. Facit enim perſæ pe amor: ut quæ in amicis uel minima ſunt ſimulacra uir/ tutis: uel maxima uideantur. Quare moderate omnia de amico & prædicanda ſunt & ſentiẽda. Nam neq; temere nec inepte amorem cæcum finxit antiquitas. Fallit enim hominum iudicia: quippe qui quod ineſſe in amico optat: id quaſi inſit: tum palam prædicare: tum audacter recipe/ reè cuiq; nõ ueretur. Sed utcunq; de me res habet: ne igno res te homini non ingrato beneficium præſtitiſſe: ſi mihi per meum bumaniſſimũ principem licuerit: corã tibi oſtẽ/ dam breui nihil eſſe apud me antiquius beniuolentia tua. Tu me interim diuo Alphonſo cõmendato. Vale Ex Me diolano. v. Cal.Iunias. M. cccc. Li. ffoſopho medicoq; ſal. Am menſes prope duo præteriere: poſteaꝗᷓ nullæ ibi tuæ litteræ ſũt redditæ. Itaq; ſum miratꝰ & tuũ & Bernardi luſtinianiſilẽtii.. Si mibi quicꝗᷓ facturs qᷣ gau⸗ deam maxime: cura: ut ꝓ pediẽ litteras tuas qlongiſſimas lectitem. Vale Ex Mediolano. v. CalIunias. M. cccc. Li. (Franciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal. Vod Senenſes reditũ ad ſe meum uæbemẽter cu⸗ piunt: gaudeo. Omniũ primũ tibi uidẽdũ eſt: quã/ ti faciant meũ reditũ: ut intelligas me nulla condi- tione Senam repetiturum: niſi duꝑlo maius mihi ſalarium eo conſtituernit: quod antea præſtitiſſent. Vale Ex Me/ diolano.iiij. Cał.lunias. M. cccc. Li. M [PFranciſcus Philelfus Aenico dauolo equiti aurato ſalutem. Vantam mihi uoluptatẽ attulerit tua illa ꝑgrauis diſertiſſimaq; epiſtola: quã nudiuſquartꝰ a te acce/ — pi: & ſi debes alijs litteris meis intellexiſſe: tñ quia d fit interdum:ut litteræ nõ reddant᷑: iccirco eadem rurſum Aſech ab me ſigniłicatũ iri exiſtimaui. Quanti ego ſemꝑ fecerim kerh beniuoletiã tuã: iã totos ãnos duodeci cognoſti. Itaq; ama R bã te atqʒ colebã plurimũ ſolo egregiæ uirtutis tuæ ĩteruẽ/ tu. Aliud beneficiũ interceſſerat: nibil. Nunc autem cũ ui / deo: quanta me benignitate proſequeris: potes facile con/ dad iectare: quãtus cumulus acceſſerit ad obſeruantiam ergg auunt te meã: nibil eſt profecto: quod magis cupiam ꝗᷓ id præſta/ ſdhao⸗ re: ut qᷓdilucidiſſime perſpicias me unũ eſſe ſemperq; futu ln rum quo de uno ea tibi poſſis omnia polliceri:quæ de gra⸗ toe tiſſimo & obſeruantiſſimo homine expectari conueniat. md Aduentũ autem meum ad Alpbonſum regem maturabo en ſimul atq; librarius ſatyrarũ codicẽ quem cœpit excripſe- Kae, . rit. Tu me interim & regi cõmenda & tibi. Vale ex Medi/ t olano.iij. Kaliunias. M.cccc. Li. . U VPFPranciſcus Philelfus Nicolao Cebæ ſal. tb NAudo diligentiam tuam: qui fugitiua noſtra illa cõ HWH uiuia reuocaris ad dominũ. Reliquũ ẽ ut ea domũ “ lrepetere ꝓpediẽ cures. Verũ id tuto ac ſedulo lo- WH annes Mariꝰfiliꝰ inſtituit ad nos redire. Itaq; rogo te maio e rem in modũ:quo id cõmode filiꝰ facere poſſit: cures meo Ie nomine apud urbis præfectum grauiſſimum & humaniſſi e⸗ mum uirũ Nicolaum frægoſum mei: ut noſti iuſtis de cau⸗- S ſis amantiſſimum: ut publicæ fidei litteræ ad illum dentur: quibus ei cum uxore & filijs ac rebus & cum ſocijs ſex ꝗtu tiſſime facere iter liceat per Genuenſium locos:ſeu Sago⸗ na iter ſit habiturus ſiue quacũq; decreuerit. Nolim enim uoniã uerſatus eſt in eorũ oppidis: quos ueſtra reſp. du/ cit in hoſtibus: quicꝗᷓ ei manare inde poſſet incõmodi.Lit/ —R teræ aut mitten dæ ſune opera tua milleſimum ꝗociſſime: J quod ut facias: t e etiam atq; etiã rogo. Vale ex Mediola/ A no.vi.idus iunias. M.cccc. LDi. “õ ranciſcus Philelfus Aenico dauolo equiti aurato ſalutem. Mand Oepit Mediolani adeo peſtilẽtia incrudeſcere: ut ð ce, nõ poſſim mihi nõ metuere. Itaq; nihil eſt:qcd omit ſi tam ad parandum iter ad te: modo librarius nõ me fallat: Nun ad ſecũdũ uſq; menſem aut paulo amplius te uidebo. Va/ kin le ex Mediolano.iij. idus iunias. M. cccc. Li. Suni 8 ranciſcus Philelfus Andreæ alamanno ſal. Eſternis litteris tuis quas mihi reddidit frater tuus: erue, 1 Cä . qui Mediolani quæſtorem gerit: eo ſum magis dele eco⸗ Ratꝰ:quo minꝰ iam expectatæ ſe mihi ꝗᷓ ſuauiſſime obtule/ elg runt. Nam cũ tãdiu diſtuliſſes officiũ tuum: putabã tibi iu/ lyH⸗ ſto aliquo impedimẽto non licere: quod uelles. Itaq; in eã nu plane ſentẽtiãa eram adductus: ut crederem te nihil omni/ no reſponſurũ. Verũ tu elephãtorũ more eo conceptum partũ diutius ferre animo uoluiſti: quo cũ extuliſſes in lu/ 50 ceem: foret is diuturnior. Fuit epiſtola tua non diſerta ſolũ: , ſed erudita & docta. Nam quod nuſꝗᷓ totũ de philoſopho/ ⅓ krum diſciplinis apud unũ aliquẽ inuenias: non græcũ: non latinũ: non gentũem:non chriſtianũ philoſophum:id non tibi modo:ſed omnibus quoq; mediocriter eruditis notiſ/ ho ſimũ prædices: & id quidẽ contra ſocratis inſtitutũ:qui ſci/ mi re ſe nihil diceret: facile declaras u'magnitudin?: uel fidu, mceiam fœcundiſſimi ingenij tui: qui etiam quæ maxima ſũt , 1io de uirtute ac fœlicitate: minima iudices. Defeſio uero tua . o BSſi eſt acuta & perſubtilis: una mihi ratiõe ꝓbat᷑ magis:qꝙ Gi te antea non ſerio:ſed ioco ad me ſcripſiſſe profiteris.Mi/ , ror autem ſi ioco locutus es: quid me ſerio tibi reſpõdiſſe t arbitreris. Quare uelim ita uerba mea interpᷣteris: ut mi/ jen hi tua cupis interpretãda. Nam ut inquit ille: Dauus ſum: non ædippus. Vale & œconomica mitte ex Mediolano. n iij.idus iunias.M.ccccc. Li. u . Gtancleus Pbilelchs Mariano ſacerdoti ſal. it Vid in cauſa fuerit: ut poſteaꝗᷓ hinc abiſſti: nihit de ne: bis reſpõderis: quæ tuæ fidei amicitia noſtra man 4 daram: non prius intelligam: ꝗᷓ ipſe tu me feceris tuis htte/ ris certiorem. Quare ſi me nunc quoqʒ diligis: ut antea cõ- ſueuiſti: te peto:ne me longius teneas deliderio tuarum t literarum. Vale ex Mediola. pridie idus Iunias. M. cccc. Li — Frãciſcus Pbilelfus Antonio panbormitæ ſal. Ilqua in re Kenophõti filio fuerit opus tua oꝑa:ſcio te nibil eoꝶ prætermiſſuꝶ oim: quæ mea intereſſe Cognoris. Quis em eſt cui ꝗꝙᷓ tibi carior eſſe debeã? Nã ego te 85 ſecus diligo amoq; ex animo ac fratrẽ: id qc tibi niſi ex omni parte eſt cognitũ:quid eſſe cognitũ poſſit:nõ in⸗ telligo. Vale cũ pudiciſſima uxore tua pulcherrimaq; fili⸗ vla Ex Mediolano pridie idus iunias. M. cccc. Li. ranciſcus Philelfus Aenico daualo egti aurato ſal. Enophon filiꝰad te uenit: ex quo mẽtẽ meã oẽm in/ telliges. Quare ꝗqcꝗd tibi noie meo expoſuerit: ita accipe:ãc ſi me corã loquẽtẽ audires. Verba em̃ filij patris ſunt oĩa. Itaq; me totũ in Xenophonte apud te eſſe exiſti⸗/ mato. Te aũt rogo: ut idem in me ſis: qui fuiſti ſpꝑ:hoc eſt & facilis & humanus: & quãtũ ad regẽ attinet: pbenignꝰ. Re- liqua ex ipſo Xenophonte cognoſces. Vale ex Mediola- no pridie idus iunias. M. cccc. Li. — EFranciſcus Philelfus ſal. di. pl. Frãciſco barbaro. q WWVærenti mihi litteras ad te dare: quas lectur libent fFPFores: nullum ſane cõſentaneum muſis occurrebat argumẽétum. Nam quid aliud Philelfusdi gnius ſcribat ad barbarum ꝗᷓ de bhumanitatis ſtudijs? Ad bæc ſcilicet apud nos ſordent. De rebus uero bellicis: quas uideo quotidie impendere ardentioris: nõ eſt mei muneris quicꝗ obſtre⸗ pere. Quod autem acceperim te ex pedibus laborare:nõ poteſt mibi pro noſtra ſumma beniuolentia: non eſſe per/ moleſtum. Es enim indignus: qui quicꝗᷓ patiaris quod no- lis: præſertim cum ſis uita continentiſſima: ni fortaſſis iſte ſit morbus ab uſqʒ maioribus tuis bæreditarius. Nam po⸗ dagra ut Hippocratis ſententia eſt: fit ex eo ſanguine:quẽ bilis ac pituita corruperit: & id quidem in uenis gracilli⸗ mis: quibus corpus ât perneceſſarijs: carere nullo pacto poteſt. At ipſe tu nulli es bili obnoxius: qui unus omnium ſis moderatiſſimis moribꝰ: ſed ne pituitæ quidem: qui nul- la ſis nec ĩgenij nec corꝑis craſſitudine. Quare cum iſtiuſ⸗ moe tem IXX ccli modi offenſio a parẽtibꝰ in te inſil: fer æquo aio bæredita/ tem. Vale ex Mediolano pridie idus iunias. M. cccc. Li. Neſet Franciſcus Philelfus Petro thomaſio philo/ erelſe ſe. . ſopho medicoq; ſal. ⸗ . ſegn Biinis litteris tuis alteras accepi: quas idibus aprilibꝰ tind ad me dediſti. Nam priores quas meminiſti: ex Va/ ö rone nondum redditæ mibi ſunt. Vix autem dici quæat: gtl quãta in his legendis uoluptate p erfuſus ſum. Videre em̃ te coram atqʒ tecum loqui mihi ſum uiſus. Nam quamꝗᷓ * S ſciebam me ex animo tuo minime excidiſſe: nõ poteram i tamen non ſubdubitare: ne quid tibi quod nollem: accidiſ . W ſet. Nunc uero & bac me ſuſpitione opportune liberaſti: & quid in cauſa fuerit ſilẽtij tui: oſtendiſti. Nam quod ego ſi, ad Alphonſum regẽ non ierim: ut ſcripſeram:principis in- 1 bibitio effecit. Cuius iuſſis me parere neceſſe eſt uel inui/ de⸗ tum: quanꝗᷓ nibil eſt: quo d nolim quoad bũc uelle ſentio- lu Abfui autem Mediolani: Cræmone primum: deinde Ti⸗ cini tãdiu agens: quo ad Mediolani peſtilentia deſeruerit. o Peto autem abs te: ut poſteaꝗᷓ ſuperiores litteræ tuæ acdl dl me non peruenerunt: ite me ſi tibi uiſum fuerit: cur autẽ ben minus uideatur? Nihil enim fruſtra ad me ſcribere unqͥ ſo l les: iterum me inquam: de ijs omnibus certiorem facias: 4 quæ antea ex tua & Bernardi iuſtiniani ſententia ſignifi- dud cas te ſcripſiſſe. Ego res italicas uerſu heroico ſum aggreſ/ idie ſus: præſertim eas quæ Sphortianæ laudis interſunt. Itaq; kre, poeſeos huius inſcriptio eſt Spbortias. In libros uigintiꝗᷓt/ E tuor uniuerſa materia diſtributa eſt. Ita enim mihi ſcriben epen dum occurrit: ni dies ſententiam mutarit. Primũ librũ ab- Ano⸗ Aſoluimus. Nunc ſecundum elucubramus. Quæram exte lte aliqua ad ueritatis argumentum: ſi tibi id facere hcuerit. po/ Nolim enim errore duci: quod faciat: oportet: qui ramo/ gae ribus credit. Audio barbarum in podagram incidiſſe: id quod doleo uæbementer. At proderit fortaſſis ad redeũ- cH dum cum muſis in gratiã. Vale ex Mediolano pridie idus Nun Iunias.M.cccc. Li. ”JMÿMM Nranciſcus Philelfus Saxolo patrenſi ſal. L = aciturnitas tibi moleſta eſſet: reſpõdi ad ea paucis: quæ petieras. Cercopes duo fuere: quorũ nomia Aeſchi/ nes Sardianus in iambis ſcripſiſſe traditus. Nam alter An/ mendiciſq; extitiſſe apud Aeſchinem athenienſem in le- orum gratia in eas inſulas traieciſſe narrat: quæ a ſimiorũ nomine qui 10nXO' pitheci appellantur: uocatæ ſũt pi- thecinæ.x cρω † cercops præterea & iocoſũ ſignifſicat: & eſt eorum ſimiorũ ſpecies:quibꝰ caudæ ſunt longiores. Quod autẽ petis idem ne ſignificet òραπ α οια i a uolo ſignificat. Sed ſi ſcribat᷑ cum I0i06α S& ſignificat potes:id quod ex uſu legendi nõ obſcure aiaduertes. De anno aũt proſcænio apud Plautũ: textus ille corrupt“ eſt. Nannio enim ſcribi oportet.Fuit aũt Nanniũ illuſtris me/ retrix: quã & byperides contra Patrocleum: & Apollodo rus in ijs quæ ſcripſit de meretricibus: τα boc eſt caprã: ut ſcis: nominatã ſcribunt: ea ſcilicet rõne:qd tabernarium quendã Tallum noie: id quod uirgultũ ſignificat: exede-/ ret. Virgultis em̃ capræ plurimũ delectãtur. Antiphanes uum dicit uocatà eſſe cognomine ꝓſcænium: qm extrinſe/ cus formoſiſſima uideret᷑ inſtar ꝓſcæniorũ theatraliũ. Re cte igit᷑ Plautus uituperatoribꝰoccurrẽs oſtẽdit ſe primũ nõ eſſe:qui tragoœdiã admiſcuerit comodiæ: cum in Nan nio proſcænio idem antea fuerit factitatum ab alio poeta: qſqs tãdẽ ille fuerit ut patet ex ipſis uerbis: quæ tangunt᷑ ĩ textu. Qui uero ille fuiſſet: certi habeo nihil. Vaticinari ãt nolim. Vale ex Mediolano pridie idus iunias.⸗M. cccc. Li Franciſcus Philelfus ſal. di. pl. Nicolao arcimboldo ducaliſenatori as iureconſulto. — tibi uiro integerrimo: & eruditiſſimo homini:& cũ rerũ meaꝶ oĩm:tũ meijpſiꝰ imprimis ſtudioſo grati a: quæ præſtari a me quæant: ſim plane ingratꝰ. Fa- ficer o Vanꝗᷓ hoc tẽpore mihi ocij nihil erat: ne tamẽ mea dulus dictus eſt: alter Atlantur. Hos autem deceptores gatione patet: quos etiam Anaxagoras uenãdorum ſimi/ certe nequaꝗ idem. Nã quod ſcribitur ſine Igoio&ροα1: uit uero iunior in ijs: quæ de meretricibꝰ religꝗt ſcripta: Nanni t me⸗ lcis: chi⸗ An, Nes ale, ln⸗ Bori an 1a: ciam igit᷑: quod tantopere efſflagitas:& id quidem nõ libẽ/ ter minus:ꝗᷓ diligenter. Cæterũ noſti occupationes meas: quibus ſi uolũtatẽ meã cõparaueris: haud me cunctatiõis accuſabis. Studebo tamen:annitarq; manibus ac pedibus ut aiunt:ut diligẽtia oẽm uperet neceſſitatẽ. Vale Medi/ aui ex ædibus noſtris idibus Iunijs. M. cccc. Li. Eranciſcus Philelfus Donato actiolo ſal. Ccepi eſſe apud uos quoſdã priſcos de arte grãma/ tica libros: quorũ uelim nomina ad me ſcribas. Nam quibus hoc tem pore in publicis ludis græci utuntur libris: pleni ſunt ineptiarũ:ac plane tales: ut ad dediſcendũ ſint: qᷓ ad diſcẽdum longe magis accõmodati. Tu fac:quod pe/ to:ac Vale ex Mediolano idibus Iunijs. M. cccc. Li. ranciſcus Philelfus Catoni Sacco equiti aura- oac iureconſulto ſalutem. S /lunt te mi Cato factum auariuſculũ: quod plurimũ miror.Nam cui parcis pecunias tuas: qui libros ne gigneres: uxorẽ mathuſalem tibi matrimonio iun⸗/ xiſti? Fratrine? At ille eſt longe te ſtultior: qui a tuo cõſpe/ ctu nõ ſecus fugit:ꝗᷓ ſi baſiliſcum intueretur. Num te poda/ gra iccico in auariciam agit: quod metuas fore: ne ſi leges docere & ius ciuile cogaris deſerere:ad pauperiem priſti/ nam redigare: quaſi tibi non propterea iunxeris locuple- tem anum uxorem: quod nũmos liberis prætuleris. Viue igitur ut cõſueſti:liberaliter: neq; tibi pauperies metui ſit. Nallus enim uæbementior dolor uacat febre: quæ una te breui:ni ſapias:omni exuet cura. Vale ex Mediolano idi/ bus iunijs.M.cccc. Li. ”JJU—ð GPranciſ cus Philelfus Andreæ alamanno ſal. Emetrius ſguropulus iſtac iter facturꝰ in urbe Ro/ mam: petiſt a me:ut ſe tibi ꝑ litteras cõmẽdarem. Quod mihi tam facile eſt: ꝗqᷓ qd facillimum. Modo intelligas eum eſſe Demetrium: quj cum grauitate ac ue- ro nibi habuerit cõmune unꝗᷓ. Ex bratto nõ inepto:quã/ tum ad formã litterarũ attinet:uult uideri philoſophus:id quod ex ornatu capitis longioreq; pallio tibi facile fuerit H t iij LE „ ſudicare. Nam neq; uitæ inſtitutis nec; doctrina ulla phi- loſophi quicꝗᷓ ſapit. Verum lingua eſt & celeri & expedii- ta & ſuaui: ut græcorum nemini cedat. VYoce quoq; & cla⸗ ra & ſonora. Rem omnem tenes. Ita tibi omnem cõmen/ do:ut illi adſis: & tecum habites. Vale ex Mediolano idi⸗ bus iunijs. M. cccc. Li. C rã ciſcus Philelfus ſal pl. di. Benedicto nurſi- no philoſopho ac medico ducali. On eſſe poſſum ſine permagna ſollicitudine animi Aac modeſtia ob bunc peſtilentiæ morbum: quo uni⸗ uerſa eòrrepta ciuitas in aſſiduis innumerabilibuſq; fune- ribus & dies couſumit & noctis. Neq; ſatis ſcio:quid conſi⸗ lij capiam. Nam ſine liberis uniuerſaq; familia hinc dece/⸗ dere & inbumanum ſit & dedecoroſum omnino. Diutius uero uerfari inter tot ac tantos ineuitabilium ſagittarum ictus eſt hominis non minus diſſoluti:ꝗᷓ inſipientis planeq; inſani. Præterea & quo ſim profecturus: & quo pacto: qui & pecunijs caream: & ab omni fortaſſis urbe metu con⸗ tagionis excludar? Peto igitur a te mi Benedicte: ut tuis . idibus Iunijs. M. cccc. Li. =JZMM (Franciſcus Philelfus Angelo reatino iureconſulto ſal. Tprinceps abeſt Mediolano: & peſtifer bic mor⸗ bus incrudeſcit indies magis atq; magis. Nec mihi integrum eſt: maneam ne: an abeam: ita ſum & animo per/ turbato: & conſilij egens: in tanta præſertim rerum mea- rum omnium difficultate & inopia. Accedit item ad ma⸗ lum:quod edicto principis cautum audio: ne quis Medio/⸗ lano decedẽs in loca alia admittatur eius ditioni ſubiecta. me prudentiſſimis conſilijs adiuues. Vale ex Mediolano. ⸗ 2 ,ͤ . ₰ℳ „ Rogo te maiorem in modum: mihi faciunda ut ꝗprimum conſulas. Vale ex Mediolano idibus Iunijs. M. ccec. Li. Franciſcus Philelfus ſal. di.plu. Ciccho Simonetæ. Eus ijs uel mortuis ſit iratus: qui primi auro & argẽ/ to precium ſtatuerunt ꝛut qui caret alterutro:inuti⸗ diſſe. Quanto uerſor in periculo atq; diſcrimine inter hææ „ lis (ut ita dixerim)babeatur. Quod nunc mihi uideo acci⸗ — ln — pho edi⸗ che/ men⸗ ich/ t⸗ nimi uni ne⸗ nſ⸗ peſtũentiæ iacula: tute uel reticente me animaduertis. St mibi adeſſent pecuniæ: permultos haberem fautores & ſalutis & dignitatis meæ. Sed quoniam illis careo: præter te unum uirum optimum & hominum mihi amiciſſimum cæteri omnes: alij negligunt: alij contemnunt. Nec tamen tibi perſuadeas: uolo me frangi animo: aut aliud quicꝗᷓ bu milius de me ſapere. Quin eorum potius miſereor: qui in hominis figura uitam pecudis repræſentant. Velim ta⸗ men pro noſtra amicitia: mihi conſulas: quæ ſit tua de re⸗ bus meis ſententia. Nam nec diutius mihi agere licet Me/ diolani propter inualeſcentem indies magis atq; incrude/ ſcentem peſtilentiæ uim & efferatam rabiem: nec alio ſe⸗- cedere indigenti pecuniarum. Litteræ enim ducales nibil omnino mibhi profuerunt apud hos ædiles: boc eſt pro⸗ uentuũ ducalium magiſtros: quos uocant. Ni metuerem fore:ut offendam principis uoluntatẽ: abirem extra banc Galliam ciſalpinam tutioris in locos. Vale & principem bortare ut meminerit mei. Ex Mediolano idibus Iunijs. Mcccc.NDIill. M Orranciſcus Philelfus lacobo bracello & Gotthardo ſal. Enophon filius: qui haſce litteras uobis reddidit: Corã exponet: qua mihi in re ueſtra oꝑa opus ſit. Nõ autem ſum ignarus gratiſſimum uobis eſſe me ueſtra ope ra uti uelle:præſertim in re litteraria. Nam loannes Mariꝰ filius cupit ire ad me: quod ut commodius poſſit & tutius facere: iccirco publicæ fidei litteras petit: quoniam in eo/ rum oppidis eſt uerſatus iã mẽſes duos: quos ueſtra reſp. ducit in hoſtibus. Reliqua ex ipſo Xenophonte cogno/ ſcetis. Valete ex Mediolano idibus Iunijs.M. cccc. Li. Franciſcus Philelfas Nicolao Cebæ ſal. plu. dꝛ. Eſpõdi nudiuſtertius tuis litteris. Itaq; in præſentia Apreuitate ſum uſus: præſertim quod Xeuophon fi lus iſtuc iret:qui tecum meo nomiae uerba facturus eſſet. Venit enim ut loannem Marium fratrem comitetur Me⸗ diolanum: huic uelim: mea illa conuiuia ad me des. Vale exX Mediolano idibus Iunijs. M. cccc. Li. LI nnqe‚Vto audiuiſſe te in ſtituiſſe Ioꝛnnem Mariũ filiãũ ad Inos reditũ facere. Quare petijt per litteras: ut Xe/ nophonta Genuã qua iter facturus eſt: ꝗprimũ mitterem: quo ſe comitetur Mediolanũ. Reliqua Kenophon ipſe fi- lius meis uerbis tibi coram narrabit. Ego Arrhianũ uæbe⸗ ment᷑ cupio.Vale ex Medio.idibus iunijs.M.cccc. Li. ranciſcus Philelfus Petro Thomaſio phi/ loſopho ac medico ſalutem. Vm cæteris in rebus me tuæ proximæ litteræ pluri mũ delectarunt: tum eo me non mediocriter ꝑtur/ barunt: quod publicæ fidei litteras ſignificabas iã ſupra ſe/ cundum menſem miſſas ad me a Bernardo luſtiniano ui- ro patricio & mibi amiciſſimo. Fatebor tibi ingenue: quæ ante fuit opinio mea.Inſtitueram: ut ſcis: ad reſurrectionẽ chriſtianam ire ad uos.ltaq; me pararam: quotidie litteras ueſtras auidiſſime expectans. Sed ubi aduenit conſtituta dies: nec ego ex te: nec ex alio quoq; amicorum uideo ꝗcꝗᷓ epiſtolarum: cœpi mecum uæbementer ſtomachari atq; iraſci mihimet:qui omnino fruſtra amarem. ltaq; decreue ram nihil poſthac amplius ad uos ſcribere. Sicq; diſtuli cõ/ pluſculum temporis: ut noſti: deinde cũ refrixiſſet excan/ deſcentia: & amicitiæ uis rurſus cõcaluiſſet: non potui me continere: quin aliquid tecum obſtreperem. Nuncre quã ſcribis: diligenter cõſiderata: quid iudicaturus ſim:neſcio. Vnum aũt cupio: ut me facias ꝗᷓprimũ certiorem: quinam ille fuerit cui Bernardus litteras ad me dedit. Reliquũ eſt: ut aliæ parentur publicæ fidei litteræ: quibus tẽpus duoꝶe menſium ſit præfixũ: atq; incipiat ad. xvij. Kal. Septẽbres. Ad id enim tẽporis inſtitui proculdubio uos uiſere: id qce me tuto facturum uolo:at nolim: mibi obeſſe poſſit: quod iandiu in his ſum: quibus cũ tam dura bella geſſiſtis. Sum autem iturus ad Alphonſum regem. Quare diuertam ex eo ad uos itinere. Valaex Mediolano. x. Kalen. iulias. M. cccc.Li. Franciſcus Philelfus Aenico Daualo ſal plu. die Vm certior fac a Gabriele mirabili:q modo iſtinc Mee Crch noul pute mira ſſe⸗ aut Si⸗ c di⸗ — – — eeee — Mediolanũ orator redijt dediſſe te ſibi alias ad me litteras circiter Kal februarias: quas ego uidi nuſꝗᷓ. Ne aliæ omni/ no ullæ ex te mihi redditæ ſunt litteræ: præter eas quas ex puteolis ad. xvij. Kalen. maias ad me dediſti. Itaq; nibil tibi mirãdũ eſt:ſi nullũ a me reſponſum ac cepiſti. Nã ꝗd ſcri/ pſeras:ſcire non potui.Ad proximas autem reſpõdi. Nũc autẽ babeo noui nihil. Satyrarũ codex aſſidue excribitur. Si prius nequiuero:ad auguſtũ ſaltem teromnino ad uos capiam. Ante id temporis nullo pacto licet. Vale ex Me- diolano.x. Kaſñ.iulias. M.cccc. Li. Franciſcus Philelfus Bartholomæo parmẽ ſi equiti aurato ſalutem. — Am mihi beniuolentiam ad Aprilem oſtendiſti: ut Nuidear mihi de te poſſe omnia polliceri. Quare cũ princêps noſter pecunias mihi in præſentia in dandas de/ creuiſſet: Nenophonta filium ad te miſi: quem ut qprimũ expediri cures: te etiam atq; etiã rogo. Erit hoc mibi tam gratũ qᷓ quod omnium maxime. Noui modeſtiam & bhu/ manitatem tuam. Scio moleſte te laturum: ſi pluribus uer- bis abs te petam: quod tua ſpõte facturus ſis. Vale ex Me/ diolano.iiij. Cal.iulias.M.cccc. Li. N ranciſcus Philelfus Catoni Sacco iuriſconſul- to & equiti aurato ſalutem. J” AVenophon filiꝰ coram tibi exponet:quid fieri abs tte uelim. Tu autem facies: ſcio: quod ſemper con/ ſueſti:& amice & recte. Ego ad auguſtum ſum ad Alphon ſum regem iter facturus ab eodem ſcilicet inuitatus. Keli/ qua exipſo Xenophonte cognoſces. Vale ex Mediola/ no.iiij. Calen.iulias.M.cccc. Li. H ¶ Franciſcus Philelfus Aenico daualo equiti aurato ſa. Vod modo. x. Cal iulias ad te ſeripſüpie ad uos iter capiam ad proximũ ſextilem. Interea uero tempo- ris ſatyrarum codex quem regi dono daturus ſum: lucu/ lentiſſime exaratur. Tu uelim operam des: ut regiæ fami/ liaritatis litteræ quarum comitatu inter proficiſcendum utar: qprimũ eantad me. Audio iſtic eſſe Venetorũ ora/ 4 1 5 — W 2 1 torem: cuiꝰ tu hac in re opera uti potetis: ea ſcilicet: ut iſti/ uſmodi litteras ad egregium medicum Petrum Thoma⸗ ſium qui Ven etijs agit: & mihi eſt familiariſſim us: ꝗqᷓ diligẽ/ tiſſime ꝑferen das curet. Is em eſt a me iã cõmonefactas: ut eas litteras cum primũ acceperit: mittat ad me. Tu me mnterea diuo Alphonſo tibiq; cõmenda. Vale ex Medio- lano Pridie Kaleni ulias. M. cccc. Li. OFranciſcus Philelfus Ciccho Simonetæ al. di. plau. Ernis litteris meis eſſe debes certior fact: me neq tVPapiæ: neq; Mediolani rem pecuniariã quã decre Auit princeps: conſequi potuiſſe. Nam & Papienſes & Mechelaneſes magiſtratus nullas ſibi pecunias eſſe re- ſponderunt.ld autẽ quanto mihi incõmodo ſit: uel me re⸗ ticente cognoſcis.Itaq; tuæ erit hũanitatis ita ad hos Me- diolanenſes ſcribere: ut intelligãt ſe ſua falli oportere opi/ nione:qui uolunt ſe plus poſſe ꝗᷓ principem. Vale ex Me-⸗ diolano pridie Kalen.iulias. M. cccc. Li. “ N(EFranciſcus Philelfus Petro Thomaſio medica ſaldi. Am quartũ ad te ſcripſeram: poſteaꝗᷓ nullæ mibi redditæ ſunt litteræ tuæ. Poſtea uero nibil accidit: qch tua intereſſe arbitrarer præter incredibile deſi/ derium med uiſendi tui: quod indies magis magiſq; auge/ ſcit.Hoc autẽ me leuare tui eſt ofticij. Vale ex Mediola- no.xyv. Kalen. Auguſtas. M. cccc. Li. (Frãcilcus Philelfus Aenico daualo equiti aurato ſal. d Ppropinquat iam auguſtus: quod ad tempus me „– Aex feſtinat ad calcem. Ego litteras regias: quibus e antea ad te ſcripſi:uæbementer expecto. Vale ex Me- diolano. xv. Kalen. auguſtas. M. cccc. Dii. NAranciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. aliquẽ inuenirem. Nemo hic eſt in præſentia: qui NJiſtiuſmodi prouinciam uelit. Nec tamen dubito fo re:ut cum melius res hic habuerint:non ſe aliquis offerat: luem ad te mittam. Interim cura: ut ualeas cum ſponſa: & W☛ d uos uenturum antea ſcripſeram. Satyrarũ co- Væſiui diligenter:ut tibi quem cupis laboris ſociũy K ad me Arrhianũ biſtoricũ qᷓprimũ des. Ad bæc uelim di/ cas Nicolao cebæ bomini amiciſſimo uerbis meis: ut cu/ ret: ſi me amat: mea ad me conuiuia propediem dare. Cu⸗ pio enim illa mecum ferre in boc meo ad Alphonſum re/ gem itinere. Si alius fidus nuncius non occurrerit: ſaltem tabellarius mercatorũ deeſſe non poſſit: cui quicquid nũ/ morum promiſerit: ipſe libenter diſſoluam. Vale ex Me, diolano. v. Kalen. auguſtas. M. cccc. Li. JðMU Franciſcus Philelfus Petro T bomaſio medico ſal. On poſſum non ſubdubitare factũ eſſe: ut tot quas ad te dedi litteras: interceptæ ſint: quandoquidẽ iam ſextum ſcripſerim poſteaꝗᷓ nulla mibi omnino uel perbreuis epiſtola tua reddita eſt. Deus intercepto/ ribus malefaciat: qui me priuant iucundiſſimo fructu ſer/⸗ monis tui:qui mibi omni melle eſt ſuauior. Itaq; uelim cu⸗ res: ut omni ratione atq; arte fallentis fallas: ac me exple/ as deſiderio litterarũ tuaꝶ. Vale ex Mediolano.vij.idus (¶Franciſcus Philelfus Petro Thomaſio me⸗/ dico ſalutem Dſeptimum idus Auguſtas cum iam meas litte/ ras obſignaſſem: binæ mibi tuæ redditæ ſũt: quibꝰ AAiligentiſſime perlectis: reſpondi etiam tunc tibi U quantũopus fuit. Nune autẽ abs te peto:atq; contendo: ac ſi pateris etiam atq; etiam te rogo ut omni cura & dili⸗ gentia operam des: ut quæ mea ſcis intereſſe qprimũ con⸗ ficias:hoc mihi nec gratius facerę potes : nec neceſſarium .7 magis. Vale ex Mdiolano. xviij. Calen. Septembres. M. cccc. Li. Franciſcus Philelfus loanni Efruſtra ad nos eas: boc die Mediolanum egredi/ mur petituri Cræmon am: Vbi tandiu futuri ſumꝰ: quoad hbæc peſtilentialis morbi procella conquie/ Jale ex Mediolano. v. idus teptembres. M. cccc. Li ranciſcus Philelfus Ioanni Mario filio ſal. di.-plu. — —— m heſterno ueſperi ræmonã ueniſſemus: eſſe/ LI 2 „ * muſq; excepti minime inhumaniter: hodie ex urbe eiecti n ſumꝰ*: ĩ cauſa hoc fuit. Erat mihi ſerua mercẽnaria ex fami⸗ “ lia non ignobili alipranda: nomine Antonia: & ea quidem en puella nõ inuerecũda. Hanc reliqueramus in cymba una cum Maria nutrice tua: ut tantiſper res noſtras aſſeruarẽt: dum ædes concederemus. Nam cũ Xenophonte ſorori9/ buſq; tuis ac Enero apud honeſtum cauponem interim diuerteramꝰ. Dum poſt paratas ædes bodie cymbam re-/ peto: quo & res & mulierculas agerem ad ædes: offendo Antoniam ſubita peſtilentiæ ui correptam animam efflaſ- ſe poſitamqʒ in ripa:ibidemq; maximum hominũ concur- ſum ac tumultum:non potui mihi non metuere in tãta ho minum barbaria: ſed multo magis filiabus: quas una cum S genero in urbe dimiſeram. Quid multis? Mibi in urbem 4 regrediendi poteſtas adempa eſt: reliquis item noſtris ex urbe continue eiectis. Ruri nunc ſumus: quod in ſuburbio Hß iacet: qua itur Mantuam. Vale ex Cræmona pridie idus ſeptembres. M. cccc. Li. G Franciſcus Philelfus Leodryſio Cribello ſal. Igrato in me animo eſſe uolueris: ut & eẽ debes: : ipſe te futurũ puto: curabis omnia quæ iſtinc dece/ 3 1 fidei mãdaui:& amice & diligenter: imprimiſq;: ne quid mihi detrimẽti domi fiat. Nam te haud latet:quã/ tus nunc furum numer“ꝰ propter abſentiã ciuiũ Mediola/ nrni ubiq; noctu atq; die inſidietur: ut nullæ ædes ſatis aut clauſæ iſtis aut munitæ ſint. Quare tuæ fuerit curæ ac be/ niuolentiæ erga me: operã dare:ne quid nobis ſurripiatur abſentibus. VWale ex ſuburbano rure Cræmonenſi idibus Septembribus. M. cccc. Li. NEranciſcus Philelfus ſal. di. plu. Matthæ iſaurenſi ædili curruli. Vod ſcire cupis:qᷓ me humane & liberalit᷑ Cræmo nenſes exceperint:accipies paucis. Me aduenien- tem uniuerſa cluitas & uidit: & honorauit egre- gie. Sed ubi accidit ut mercennaria quædam mea ſerua peſtilentiali morbo correpta: uitam ſubito deſeruerit:tu⸗ — — — — 2 bied⸗ Ami⸗ V dem Un et: tori⸗ D nre⸗ ndo ⸗ Ut/ — S multus ingens in urbe aduerſus me exortus eſt: quem ple beia inſania concitauerat. Nam qui uiri nobiles atq; boni eam urbem inbabitant: nibil huiuſmodi non modo nõ fe/ cerũt: ſed ne temptauerunt quidem. Sum continuo cum u niuerſa familia urbe excluſus: & nõ ſine magno quidem uitæ periculo. Vagabar in cãpo auxilij omnis atq; opis ex- pers. Nec quid conſilij caperẽ:ſatis mihi erat in promptu: uſq; adeo erã animo ꝑturbato in tam repẽtino inſanientiũ hominũ motu.Tandẽ ubi paululũ plebeius ille furor ſeda tus eſt:præſtãtes quidã pauci atq; boni ciues permodeſte me adierunt:meqʒ hortati ſunt:ut modice ferrẽ atq; æquo animo plebeiam illam ſtulticiam: quæ longe magis: ꝗᷓ mihi bonis omnibus ciuibus permoleſta extitiſſet. Breui autẽ fore ut illud omne erratum haud ignobili diligẽtia ſarcire tur. Meq; duxerunt in proximum quoddam ſuburbium: ubi rus ẽ ac uũilla cuiuſdam ciuis perſechetæ. Vnde eiecto uillico: mihi uilla una cum rure tradita eſt tantiſper incolẽ/ da: donec publica diligentia aliter meæ & rei & dignitati prouiſum fuerit. Cæterum in præſentia incõmodius age- re nibil poſſem. Nam om̃ia mihi deſunt præter culices pu- liceſq; & muſcas. Vale ex Cremonenſi rure Suburbano. xyvij. Kal. Octobres. M. cccc. Li. Franciſcus Philelfus Sceuæ corti equiti aura Ato ac iureconſulto ſal. Vm iſtac iter facerem Cremonam petiturus: me uæbementer hortatus es: ut Placentiæ ꝗᷓ Cremo-/- æ: donec Mediolani peſtilentia ceſſaſſet: agere mallem. Nec em̃ uereri te aiebas multo cõmodius me ac melius apud Placentinos futurũ:qᷓ apud Cremonenſes. Quare cum uideam Cremonã eodem quoqʒ acerbiſſimo morbo laborare:quo Mediolanum: ſciamq;ʒ ꝗᷓ tibi homini amiciſſimo & carus ſum & periucundus: non inuitus cõdi/ tionem accipiam: modo per te fiamxertior: ne ſpem pre/ cio ſim empturus. Itaq; fac:propediem intelligã: quid me facere oporteat. Vale ex rure ſuburbano.xyi. Kalẽ. Octo⸗/ bres.M.cccc. Li. äs (Franciſcus Philelfus lacobo camerinati ſal. Ttuam erga me uoluntatem non laudare nonpoſ/ Nſum: & iſtorum negligẽtiam non deteſtari non de/ beo:qui nihil eorũ omnino agant:quæ tu ijs agẽda iuſſiſti. Non enim ij ſumus:qui more ſcytharum ſolo utamur pro lecto: præſertim tandiu: & ſine ulla noſtra culpa. Accedit ad hanc difficultatem alia longe incommodior: quod ne caupones quidem ulli nos dignos putant: quibus ullo nũ/ morum interuentu ea dent uænu: quibus ſine uitam du/ cere nequeamus. Aiunt enim Guilielmum neſcio quem: bomin?: quantum uidere uideor circumforaneum ac pla/ ne barbarum ſibiiuſſiſſe non modo ne quid nobis uel mer cede ulla exhibeant: ſed nec etiam uerbum nobiſcum faci ant. Iſtum autem perditiſſimmum Guilielmũ eiuſmodi ma/ giſtratui præfectum dicunt: cui talis poteſtas decreto pu/ blico data ſit. Itaq; te rogo: ut uel conſulas rebus noſtris: quemadmodum nudiuſtertius mihi coram recepiſti: uel quod admodum malim: mihi abeunti poteſtas fiat. Vere/ or enim ne qui Mediolano peſtilentiam fugimus: eã Cræ- monæ repererimus in tanta rerum omnilũ difficultate ac tædio. Vale ex rure ſuburbano. xi. Kalendas Octobres. 3D IIX ranciſcus Philelfas Cbriſtoforo Marliano ſal. Odie cum tibi primum facultas oblata fuerit: fac ſi me amas: ut te uideam. Sunt enim quædã mihi te/ cum cõmẽtanda. Præterea uacuus ne omnino ue/ nias:atramẽti aliquãtulũ tecam affer. Nam atramentariũ meũ æque ſitit: atq; nos omnes. Xenophon filius petit abſ te aliquantulũ uernicis. Vale ex ſuburbano rure.x. Kalen. Octobres. M. cccc. ððð rcen Philelfus lacobo camerina ti ſa. Vpio quædã cõmẽtari tecũ.Itaq; rẽ mihi pgratã fa Gurus es:ſi cũ quid ocij hodie nactus fueris: hbuc te conferes: quando quidẽ nos ad te ire barbaria iſta non ſinit. Arca illa noſtra cum libris eſt etiam nunc ſub lo/ ue. Vale ex rure ſuburbano.x. Kal. Octobres. M. cccc. Li. Franciſcus Philel. loanni lordani iuriſcõſulto ſal. — — kes C⸗ 1 Ræterierũt anni iam triginta & amplius: poſtea ꝗ́ nec uerborum a me: nec litterarũ aliquid accepiſti: A nec ego item abs te: ldq non alterutrius uoluntas aut negligentia ulla fecit: ſed longiſſima locorũ interualla. Nam cum tu adhuc patauij operam dares iuri ciuili: ego a Venetis ſoluens in Thraciam nauigaui: quo græca ſapien tia factus doctior maiori uel uſui uel ornamento latinæ lin- guæ: futurus eſſem. Qua una re factũ eſt: ut mutua ſcribe- di uiciſſitadine priuati iamdiu fuerimꝰ. Nam poſt annũ ſe/ ptimũ ubi in Italiam reuertiſſem: & ſi eramus propinquio/ res: tamẽ cum temporũ quoq; difficultas nobis fuiſſet im/ pedimento: uterq; ſiluimus: Nuncuero cum propiores fa cti eſſemus: tempuſqʒ ipſum nos mutauo ad ſcribendũ bor⸗ taret᷑: anteuertere ꝗᷓ anteuerti malui: quo intelligeres nul- lo amoris officio me poſſe abs te ſuperari.Scire autem cu⸗ pio:qᷓbelle ualeas: & quanta me beniuolentia proſequare. Nam ego te nõ diligo ſolum:ſed ita amo:ut nihil ad cumu lum addi quæat. Valeo autem pulchre. Apud Cræmonen ſes uero igeo me recepi:quoniam Mediolani qua ipſa in urbe domicilium mihi perpetuũ conſtitui: peſtilẽtia indi- — es magis atq; magis inualeſcit incrudeſcitq;. Reliquũ eſt: ut qᷓdiu in propinquo futuri ſumꝰ: ꝗᷓcreberrimis inter nos litteris quotidie aliquid conmẽtemur. Vale ex rure Cræ/ monenſi ſuburbano.x. Kal. Octobres. M. cccc. Li. (Franciſcus Philelfus Iacobo Camerinati ſal. Alſtimo tibi ab ingenuo adoleſcente Chriſtoforo marliano ea oĩa uerbis meis renunciata: quæ a me mane corã accepit. Nihil aũt aut temere aut minꝰ cõſultò locutꝰſum. Ruſticor em ut noſti iam diẽ ſextũdeci mum:nõ ſolum incõmode:ſed in maxima rerũ oĩm penu ria. Quid mihi poſtridie ſit agẽdũ: aut unde neceſſarijs re bus ſubueniẽdũ:nõ intelligo. Quare nõ amicis ſolum: ſed mihi etiam ipſiiam moleſtimus fiæri incipio. Itaq; ſummo opere te rogo: ut quæ tibi Chriſtoforus nomine meo ex⸗ poſuit: boc ipſo die omnino conficias: quo quid factu/ rus ſim intelligam. Ho die mibi philoſophica cœna futu/ res ui ra eſt eaq; diogenica. Poſtridie uero ne cũ arida quidem cerere mẽſam mihi futuram uideo. Vale ex rure ſuburba no Cremonæ.v. Kal. Octobres. M. cccc. Li. Franciſcus Philelfus Mãſueto attendulo abbati ſal. Enuciauit mihi heſterno ueſperi uir optimus amã/ tiſſimuſq; tui lacobus camerinas inſtituiſſe te mibi dono datũ ire tritici ſextarios decem. Quæ quidẽ § ui dici quæat: quantam mihi uoluptatem attulerit: & id quidem nõ tam ipſo dono: quod ſane pulcherrimum eſt: ꝗᷓ bonitate ac liberalitate ingenij tui: qui nullo unꝗᷓ ab me prouocatꝰ officio uolueris me tibi tam opportuno: tã benigno munere deuincire. Itaq; habeo tibi imortales gra tias. Tu autem tibi uelim: perſuadeas: eum me eſſe futu- rumq; indies:qui in te amando ceſſurus ſim nemini. Triti/ cum autem ipſum tum mihi præbendum curabis: cum in urbem uenero. Nam ruri quo pacto ſim uſurus: non ſatis intelligo: quanꝗᷓ ne in urbe quidem fortaſſis eo mibi opus erit. Verũ hac de re breui faciã certiorẽ. Vale ex Cremo- nenſi ſuburbano rure.iiij. Cal.Octobres. M.cccc. Li. æ tibi in ethuriam abeunti pro beniuoletia no- tus aũt ſum: quod nihil poſtea reſponderis niſi tua fortaſſis in urbem Romam feſtinantior profectio tibi fue/ rit impedimento:quo id florentiæ cauſa mea gerere com/ mode nõ potueris: qc tuis in cõmentarijs annotaſti. Hoc ſi ita eſt factũ: uelim in reditu ne prætermittas. Erit id mihi uæhementiſſime gratum. Et ne tuas litteras fruſtra ad me des: ego hoc tempore ago Cremone: acturuſq; ſum fortaſ ſe:donec peſtilentia Mediolani deſierit deſæuire. Iacobũ triulcum diſertiſſimũ iuriſcõſultũ ualere plurimũ opto:im primiſq; Auriſpam mecruirum optimũ & hominẽ doctiſſi/ mum. Vale ex rure Cremonenſi ſuburbano: pridie Calẽ. Octobres. M. cccc. Li. ¶ Franciſcus Philelfus Bartholomæo Melio ſal. „ . (Enancilens Philelfus Nicodemo Trãchedino ſal. ſtra mandaram: nequaꝗᷓ debes eſſe oblitus. Mira/ ☚2 — —r— —r — — IX NYVoniã certo ſcio te uel rõne uel tempore ea animi S ægritudie quã nõ mediocrẽ ex obitu dilectiſſima2 ſororis tuæ & nobiliſſimi uiri cõceperas: magna ex arte liberatũ: nõ ſum ueritus uti officio tuo. Decreuerũt ui iſti publici magiſtratus nudiuſtertiꝰ mihi iã licere urbẽ Jingredi atq; pro arbitrio meo incolere.lItaq; mibi ædes pa rrandæ ſunt. Hac in re tua mibi opera opꝰ eſt. Cupio mihi AQAdomũ cõduaci in tempus ſemeſtre & amplã & cõmodam. Peto igit᷑ abs te:ut hac prouinciã tuorũ alicui deferas idqʒ ꝗprimũ.Nõ em̃ te latet quãto cũ incõmodo ruri ſum. Nũꝗᷓ 4 equidẽ didici ruſticari:qui uł philoſophari uel aliquid libe X ralius agere ſemꝑ cõſueuerim. Hoc erit mibi tam gratum quod gratiſſimũ. Vale ex Cræmonenſi rure ſuburbano. Calen. Octobribus.M. cccc. Li. ¶Fraãciſcus Philelfus Michaeli rochæ grãmatico ſal. Iligentiã tuã non ſolũ ꝓbo:ſed etiã laudo.Facis em & amice & liberalit᷑. Domũ mihi conduci cupio:tũ amplã: tũ etiã pulchrã. Quo in loco ſita ſit nõ mul⸗ ti facio: mõ locꝰ ſit honeſtꝰ ac muſis (ut ita dicãa)accõmoda tus. Qce ſcire cupis:Næ græca dictio ẽ: & diphthõgũ reci/ pit:æ: quæ apud græcos ꝑ ai. ſcribit᷑: & niſi diuidat᷑ eodẽ ſo no enũciat᷑: quo apud latinos.æ.diphthongꝰ:quã dicimꝰ. Nam ſi diphthongus apud græcos eſſe deſierit: eodẽ mo/ do profert᷑:quo apud nos.ai.diuiſa. Vnde Virgilius græ/ cos imitatus ait: Aulai in medio pendebãt pocula bacchi: pro aulæ. Næ igit᷑ ꝑ æ diphthõgum ſcripta ſignificat certe ita: & uæbementer: uel etiã nimis ſecundũ quoſda. Hac autem dictione ita utuntur latini poetæ prelertim comici ut dica:ſymbolũ:ſtrategi: & alijs atq; alijs uerbis pluribus. Et ut ueniã ad rem tuã: mihi cõuenientiſſime dici uidẽtur apud Terentiũ.næ. pro uæbementer aut nimis: quanꝗᷓ ni/ mietas a uæbementia non admodũ differt. Cũ em inquit: Faciunt næ intelligẽdo:ut nihil intelligat: quaſi qe qui ma,/ gis ꝗᷓ opus ſit: aliqd uel inqrũt: uel ſpeculant᷑: eorũ numero ſunt habẽedi:qui nihil intelligũt. Tu ſi ſecus putas:utere iu dicio tuo. Ego em neminẽ mihi deum facere conſtitui. Ita etiã tibi:ſi ſapias:faciũdũ exiſtimo. Vale ex rure ſuburba- u II no Cræmonæ.Kalen. Octobribus. M. cccc. Li. NFranciſous Philelfus Auguſtino Narinenſi ſal. Nſtitui cõſiliũ tuũ ſequi. Nã qꝗ me cõmonueris fo/ i te noſtro principi nõ ingratũ: ſi relictis Cræmonèéeſi 8 pus Papis ꝗᷓprimũ cum uniuerſa familia conceſſero: puto Gd nil temere te locutũ. Itaq; in craſtinũ diẽ hinc ſoluã: qe; eo facio libẽtiꝰ:nequa ꝑ me accedat uelutilitas: uel uoluptas E ad tuos iſtos barbaros: quos deus optimꝰ maximꝰ radicitꝰ e ꝑdat:idqʒ; propediẽ. Domũ autẽ quã pararũt ſibijpſi babe/ ant una cũ peſtilẽtia atq; ignorãtia. Vale ex rure ſuburba/ no Cræmonæ quarto nonas Octobres. M. cccc. Li. f –Nranciſcus Philelfus Leodryſio Cribello ſal. – e EQALYH& IOEH . D ſext idus Octobres ueni Ticinũ ubi cõtinuꝰſum ILlIuturas: donec Mediolani clæmẽtius cælũ ſpiraue/ “ Jrit. Audio quas domi ad cuſtodiã reliquerã mulierculas: &ο matrẽ & filiã e uiuis exceſſiſſe. Nec de rebꝰ meis dome . ſticis poſteaꝗᷓ deceſſi Mediolano:in hãc diẽ audiui quicꝗᷓ. Nerc poſſd no dubitare: neꝗd litigij ꝑ affines meos aduer/ ſus me ſit tentatũ. Itaq; te rogo: ut omia quæ mea intereſſe iudicaueris: ꝗdiligentiſſime odoreris: & ad me confeſtim ſcribas. Vale ex Ticino pridie idus Octobres. M. cccc. Li. (EFranciſcus Philelfus Bartholomæo corigiæ equiti aurato ſauteem. . Aud mea de te me certe fefellit opinio. Nã iãpridẽ? 4 eũ te fore ſũ arbitratꝰ: cui ꝓ tuis erga me beneficijs H eelſſenvplurimũ debiturꝰ: & id certe cũ ſuꝑiorib⸗ mẽeſibꝰ re ipſa expertus ſum: tũ ita boc tẽpore perſpicere uideor: ut ea: quæ cernunt᷑ oculis. Nõ em ignoro benignũ & amiciſſi mum tuũ erga me animũ. Nã liberaliſſimꝰ uultus ipſe tuus ſic animi tui liberalitatẽ oſtẽdit: ut me iã cenſeam oĩia acceę/ pilſſe: quæ tu dare ſiita poſſes: ut uelles:& magnoipᷣe leua rer ineõmodo: & tu nõ mediocrẽ gloriã cõſequerere.De⸗ bes em liquido aiadue tere: ꝗᷓ mibi moleſtũ ẽ tandiu apud cauponẽ degere: cũ tali præſertim & tã graui familia eaq; “ delicata. Doleo aũt maiorẽ in modũ nõ mea ſolũ: ſed mul- 4 —— S . . . ,„ — . —-— . — —* to etiã magis principis noſtri cã. Quid em̃ dicat᷑ cũ ab ipis . hoſtibus: tũ ab uniuerſa italia: cũ increbruerit apud oẽs eã l. ſo⸗/ eſ t. eo ds ians abe, tba⸗ ll s es unius Franciſci Sphortiæ aut conſuetudinem: aut for/ tunã: ut uel nequeat uel nolit egregijs uiris opitulari & ea ſuppeditare: quibus ſine uitã tuerinemo poſſit? ltaq; rogo te:ut quod ſponte facis: uel mea etiam uel principis noſtri cauſa non facias ſolũ ſed efficias: hoc eſt ut publica priua- taue pecunia bunc eximas hac loci obſcuritate: qui uel lu/ cem tenebris uel ſolem luci non minus ſolet ꝗᷓ poteſt affer re. Id autẽ eo facilius ſis facturus: quo ſcis nihil ad te detri- menti præter breuiſſimi temporis incõmodum peruetu/ rum. Nam multo plus mibi deber᷑ ex ærario ꝗᷓ in præſen/ tia ab me petat᷑. Ego uero is ſum: qui beneficijs ſuꝑari non æquo aio ſim ferre ſolitus. Nam ſi aliud nibil: nominis laltẽ imortalitatẽ ijs qui bene meriti de me fuerint: referre ſem per conſueui. Quid uelim: paucis tenes. Vale Papiæ ex dibus noſtris. xvij. Kalł. Nouembres. M. cccc. Li. Franciſcus Philelfus Benedie ur H pPTOBPoacmedics ſaͤal Ebuiſtibeſterno ueſpi ex cõterraneo & affini tuo intelligere: qua in re mibi opus ẽ opera tua. Et ꝗꝗᷓ abs te amer:iãpridẽ noui:reliquũ eſt: ut abs te pe⸗ tam:ne fruſtra te admonitũ patiaris. Nã ꝗquis omne tuum mihi officiũ gratũ ſit ſemꝑ: hac tñ tẽpeſtate eo erit gratiꝰ: quo magis eſt neceſſariũ. Præterea quædã mihi ſut cõmẽ⸗ tanda tecũ: quæ principis noſtriuæbemẽter interſunt. Si huc minꝰ ante ꝓtectionẽ tuã es uẽturꝰ ad principẽ: uelim me facias certiorẽ: an licet in præſentia Ticinũ incolentibꝰ ad uos ire. Audio em hmõi & ciuibus & incolis propf pe/ ſtilentiæ ſuſpitionẽ ad uos iter eſſe intercluſum. Quod ſi ſecus mihi fore ſignificaris: maturabo ad te ꝗᷓ primum. Va le ex Papia. v. Kalen. Nouembres. M. cccc. LDi. „ Franciſcus Philelfus Leodryſio Cribello ſal. PEciſti: ut te decet: ꝗq deſiderio meo cumulatiſſime ſa⸗ tiffeceris. Nõ em poterã nõ ſubuereri:ne quid litigij motũ eſſet ab ijs ꝗ inſidijs magis ꝗ iuri fiſt me abſentẽ noſ- ſent. Id ãt ut metuerẽ Rainaldi uaridei: quẽ reꝶ meaꝶ abi ens ꝓcuratorẽ cõſtituerã: ſilẽtiũ faciebat. Reliquũ eſſ: ut ſi me amas: quotiens ex tuis quiſpiã petit Mediolaniiid qd exiſtimo quotidie propter ꝓpinquitatem tibi uſu uenire: . eundem cures accedere ad ædes meas: & ex ꝓxima uici/ nia ꝗdiligẽtiſſime ſciſcitari: noui ne quicꝗᷓ acciderit. Quic- quid autem acceperis: id facito ut qprimum ſciam. Vale E ex Papia Nonis nouembribus. M. cccc. LDi. l (Franciſcus Philelfus Sceuæ Corti iuriſcon/ ðYU ulto & equiti aurato ſal. SèMß Mbroſius gentilis derthonenſis neceſſarius tuus: E ut ipſe ait: multis mihi in rebꝰ moleſtus ẽ. Hũc igit uelim moneas: ne ſit aduerſus me importunior. Nã mibi 4 iam bilẽ mouet. Vale ex Ticino. v. idꝰ Noueb. M. cccc. Li. M ¶ Franciſ. Philel. Sceuæ Cortiiuriſcõ. & egꝗti aurato ſa. 1 Olim mireris: qd nullas ad te litteras dederim: poſt⸗ 1 Beaqꝗᷓ ueni Papiam. Fuit em̃ in hanc die: qᷓ par eſſet oc/ cupatior & priuatim & publice. Et quanꝗᷓ nibil etiã nũc ſũ e nactus ocij: uoluitũ intelligeres: quo in ſtatu ſũt res meæ. 4 Ego ut ſcis: iccirco Mediolanũ liqui: quo me peſtilentiali u ſtragi illi ſurriperẽ incolumitatiq; ſeruarẽ. Itaq; apud Cræ monenſes me recepi. Sed cũ apud illos nullũ eſſe neq; mu ſis neq; probitati locũ re ipſa cognoſſem: uidiſſemq; nobi- litati nibil oĩno: ſed abiectæ ſortis hoiĩbus omnia pro libidi- ne licere: intra quartũ & uigeſimũ diẽ ex quo eo loci con . ceſſeram: inde ſolui ad Ticinenſes. Cunq; Ticinũ petitur⸗ 4 inter remigandũ remulco diuertiſſem in portũ iſtũ placẽ/ tinũ: ſum abs te humaniſſime ſimul honorificẽtiſſimeq; & exceptꝰ & muneratꝰ. Quæ res eo mihi iucũdior fuit : quo mora illa Cræmonenſis moleſtior fuerat. Ticinum autem ubi adueni: omni ſollicitudine ſum reliqua liberatus: præ/ ter eã: cuius cauſa me a Mediolanenſibꝰ auocarã. Nam cũ cætera hic me cõmoda plurimũ delectant. V rbis amœni⸗/ tas: conſuetudo ciuiũ: & quæ ad urbanã uitã attinent oĩa: tũ ipſa diſciplinarũ & bonarũ artiũ ſtudia quibus omnibus Cræmona eſt plane uaca. Sed unũ eſt: qc; me aio trangl/- lo eſſe nõ ſinit.Peſtilentia em Ticinenſes laborãt etiam bi non mediocriter. Quare qui mediolani diutius cauere nõ audebam: Ticini idem metuam neceſſe eſt. Neq; qd con/ ſilij capiam:ſcio.Nam quotidie nauigare ac mutare ſolum 1 nire . lci/ lic⸗ Ae IX — — conſtantis hominis nequaꝗᷓ ducit᷑. Præterea huiuſmodi bomines nõ æquo animo ab ijs excipiunt᷑: qui benigniꝰ ce lum incolentes bonæ ualitudinis rationẽ habent. Itaqʒ hic agere inſtitui: donec ſolo Mediolanẽſi ſeſe numen clæmẽ tius præſtiterit. Tenes rem meam omnem. Tu fac: ut ua- leas: & me ama. Ex Papia. v. idus Nouembres. M. cccc. Li. Pranciſcus Philelfus Nicolao Varoni ſal. di. Vto iã antea redditas tibili tteras: quas quarto Cał. Nouébres ad te dederam. Itaq; eo nunc breuioreẽé uoõlui: quoniã tuam aliquã epiſtolã expectare incipiebam. Quod autem me in præſentia ad ſcribẽdũ impulit: aliud nihil fuit qᷓ deſideriũ Plinij conſequẽdi: eius inquã: qui de naturali hiſtoria eſt inſcriptus. Hunc em audio florentiſſi⸗ mo tuo principi eſſe emendatiſſimum Auriſpæ Quarinicq; eruditiſſimorũ bominũ diligentia. Itaq; eum mihi excribi cupio & id quidẽ iſtic apud uos: ſiquis non indoctus libra/ rius inueniri quæat. Ad hæc abs te cupio fieri certior: an ulla ſint tibi uel Themiſtij uel Alexandri aphrodiſiei com mentaria in Ariſtotelis libros: quos aut in actiua: aut in ſpe culatiua philoſophia ſummus ille uir doctiſſime ſimul ele/ gantiſſimeqʒ ſcripſit. Hoc erit item mibi uæbementer gra/ tum. Libenter enim ſapientiam cum eloquentia coniun/ go. Vale ex Ticino.xv. Calen. Decebres. M. cccc.li. (Franciſcus Philelfus Petro Thomaſio philoſopho ac medico ſal. Vod ego ad ſexilẽ litteras ex Mediolano ad te dede rim nõ es ignarꝰ: ut exiſtimo. At ego ſi quid reſpon/ deris: idcirco ſum neſcius: qc uitæ a peſtilentiali internitio ſeruãdæ cã: inde paulo poſt ſolui Cræmonã. v. idus Septẽ bres. Ex Cræmonẽſi aũt ſolo rurſus principis iuſſu ad Tici nenſes me recepi ſeptimo idus octobres. Vnde eadem ra tione in hanc diem citius ad te non ſcripſi:quod nulli nun/ cij neq; hic neq; Cræmonæ itẽ offœrent᷑: qui meas tibtllit/ teras eſſent redituri.Et nũc quoq; & ſi non ſatis ſcio:qᷓ tuto Htteræ meæ cõmittant᷑: nolo tame putes me ſententiam mutaſſe. Iſſem em ad uos:ni me pecuniæ defeciſſent. Itaq; uelim ad ea:quæ ſcripſeram: ꝗprimũ reſp ondeas. Vale ex D u iij —— Papia.xv. Kal. decembres. M. ccc. Li. Frãciſ.Phil. Petro Thomaſio philꝑſopho ac medico ſal. NVYVogd nudiuſquartus alijs litteris tibi ſignificaun: Li cinũ cõceſſi. Nullus em opportunior locus potuit piẽti. Nam nec licebat abire longius. Te igi᷑ uæbemẽeéter rogo ut ad ea mibi reſpondeas: quæ ſæpius in uniuerſum ſimũ. Vale ex Papia. xij. Cal. Decembres. M. cccc. Li. (Eran ciſcus Philelfus Ciccho calabro du· ali ſecretario ſalutem. Raue mibi & pmoleſtũ ẽ ea præmi neceſſitate: ut principẽ noſtrũ linquere oino cogar. Quid enim fruſtra tam inutiliter diutius tẽpus teram? Video me no/ ſtro principi eſſe cariſſimum:non tam meis meritis ꝗᷓ beni/ gnitate ſua. Quid em mereri aliud ſtudeã ꝗᷓ pro dilectione Hdem pietatẽq; referre? Ad Apollinis citharam muſæ ca/ nunt. Qualis ſonus talis etiã cãtus. Nihil mibi eorum oim obſeruat᷑: quæ uel gratiſſimus uel munificentiſſimus prin- ceps iuſſit. Itaq; iam hinc incipio rebus meis cõſulere. Niſi breui conſtituta pecunia reſponderit: me aliorũ principũ æri obſtringã: apud quos poſt anni curriculũ cum primũ uer aduenerit: me recipiã. Sic em ueluti ſpe promiſſioneq; deluſus neq; principis gloriæ ſtudeo neq; meæ. Nã eger animus ſtudioſis in rebus imortalitatẽq; moliẽtibus recte agere nibil quæat. Trãquillum eſſe ingeniũ lætumq́; opor tet: ſiquid aut egregij aut magni ex feſe uelit educere. Bre ui quid facto ſit opus: potes intelligere. Vale ex Papia. v. Calen. Decembres. M. cccc. li. Franciſcus Philelfus Nicolao Varoni ſal. 44 — cupio. Audio hũc eſſe apud uos diligenter emendatum. Si iſtiummodi exempli facultas mibi futuri ſit idq; ferrariæ: curabo ꝗᷓprimũ excribi. Nec enim dubito ſtudioſum iſtic offerri Mediolanẽſis peſtilẽtiæ ſtragẽ effugere cu/ ſextilẽ ex meis litteris accipere debuiſti. Id erit mibi grati decimum Cal Decẽbres ſcripſi ad te: quãtũ ꝓ tẽpore opus fuerat: tamen quia ſum neſciꝰ accepeęris ne an minꝰ acceperis litteras meas: uolui rurſus eadẽ tecũ agere. Pliniũ de naturali biſtoria uæbementer te pot Dre⸗ l⸗ X librarium inueniri:qui bmõi ſit munere functurus. Itaq; tui uel officij uel humanitatis fuerit: ut me facias propediem certiorem: quid hac de re poſſim ſperare. Vale ex Papia idibus Decembribus. M. cccc. li. ðð C ranciſcus Philelfus Sceuæ Corti iurecõ⸗ ſulto & equiti aurato ſal. Rocurator tuus eoꝶ quæ abiẽs iuſſeras: egit oĩno nibil. Quotidie nouã ſpem affert: quotidie uerba dat. Qui quoniã quam de te fid em mihicorã ſan/ Req; recepit:fallere ſæpius non dubitat: te amice moneo: ut uel a gerendis negocijs eorũ auoces: uel ut ſe grauitate tua nõ indignum præſtet:qprimũ cures. Vale Ex Ticino. xiiij. Cal lanuarias. M. cccc. Li. MU? ¶ Frãciſcu s Philelfus Nicolao UM ☚ as. ad. v. id'octobres ſuauiſſimas ad me litteraſ de Jderas: quartodecimo Calẽ. Ianuarias mibi redditæ ſt Papiæ. Nõ em̃ me Cræmonæ offendere potũerũt. Nã id loci multo ante iccirco reliquerã: qm nullum eſſet apud Cræmonenſes muſis hoſpitiũ: & ſum præterea cõmone/ factus me rem facturum meo principi gratam: ſi Papiæ tã- tiſper agere mallem: daum Mediolani peſtilentia fureret. Atqʒ fuit tua mihi epiſtola periucunda: quippe quæ eum te oſtenderet:quẽ ſemꝑ amiciſſimũ eſſem exꝑtus.Itaq; nõ poſſum non lætari: q te intelligã amori meo nulla ex ꝑte . cedere. Nec em moleſte laturus ſim: qe te amãdo ſupera,/ tum iri nullo pacto patiaris. Vir plane philoſophus es: qui tanti uirtutẽ officiũq; facias: ut ea re nolis a uiro etiã amici ſimo ſuꝑari. At ipſe quoq; mi Nicolae omnẽ ſim aduerſus te pugnã certamenue initurus muneris pulcherrimi bui gratia. Eo em te magis amo ꝗᷓ amer abs te: quo magis me/ ritis tuis amandus es. Qc- autẽ polliceris operam tuam: ſi cui uel ornamento uel uſui florentiſſimus princeꝑps tu uel potius noſter mihi futurus ſit:nõ audio inuitus. Sed quo- niam ipſe perpulcre noſti: quid mihi cõduẽcturũ ſit uelad dignitatem uel ad rem: nibil eſt quod te magis admonen- dum putem. Vale & cõmuni principi me comẽda. Ex I. kH- cino. xiij. Cal. Ianuarias. M. cccc. Li.. l u liij 3 – (nn ciſcus Philelfus loann Palæologo archioni montiſferati ſalutem. D priſtinã meã erga te obſeruãtiã tãtũ nũc cumu/ um addidiſti uolũtaria tua atq; alacri benignitate: At in te obſeruãdo neminiiſtorũ oĩm ſim ceſſurus: quos mãgis intimos & domeſticos habes imprimiſq; cari/ oris. Nam tam ſi quicꝗd benefice in quẽpiã cõfert᷑: pluri mi fieri oportet: illud tn longe pluris mea ſen tẽtia: qc' nul/ lo ua cat officio: & oĩs (ut ita dixerimynumeros cõpleẽctit᷑. Dediſti tu quidem homini obſeruãtiſſimo tui nominis & gloriæ: & id ꝗdẽe tẽpeſtiue & libenter & large.Præſtitiſtiq; ne hic diutius inutiliter tempꝰ tererem. Ac nihil prorſum eſt abs te prætermiſſum: qc' meis uel elmolumetis uel bo/ noribus conducturũ opinareris. Itaq; tibi gratias ago quã poſſum maximas. Tecq; rogo oroq;: ut nullã rem eẽ putes neq; paruam neq; magnã: quã non ſim tua cauſa ſtrenue: diligenter: fideliſſimeq; & cõſtantiſſime obiturꝰ. Vale ex Ticino.vi. Kalen. lanuarias. M. eecc. L,Di. kranciſcus Philelfus Blaſio axereto eqtiaurato ſal. Væ nobis ſunt: ea ut noſti: nobilitata ſãpridẽ & ab oĩbꝰ decatata lege amicitiæ: cõmunia eẽ oportet. Quo fit ut pati noluerim hunc iſtũ a quo meas lr̃as accepiſti: amicũ eſſe mihi ſoli: quin eſſet etiã tibi. Idq; ipſe quoq; uæbemẽter optat. Et eſt ꝓfecto tanta humanitate: anta uirtute uir: ut nõ modo reciendus nõ ſit: ſed admit- tendus potius & libẽter ſane atq; honorifice admittedus. Rehiqua em ex eius præſentia conſuetudineq; cognoſces. Vale Ex Papia. vi. Kal. Ianuarias. M. cecc. Li. ranciſcus Philelfus lacobo camerinati ſal. oties mecũ repeto Cræmonẽéſem illa ruſticitatẽ: totiẽs riſu magis atq; magis moueor. Nã qua ſtulta rõne Cræmoneſes ducebat: ut quẽ tãto uidebant᷑ ope de ſiderare:eũ ruri ueluti relegarẽt? Nõne tibi relegatꝰ uide/ bar: cũ illinc abire nõ liceret? At metu peſtilẽtiæ id egerũt ne qui Mediolano uenerã: illiummodi morbi genꝰ mecum afferrẽ. At lge magis Cræmonæ ꝗᷓ Mediolani peſtiletiali morbo laborabat Præterea ꝗd deliquerat mea ſu pellex illa & arca cũ libris ac pecunia: quã in padi ripa furibꝰ ac la/- tronibus expoſitã eſſe uoluerũt: cũ nemini baiulo poteſta tmu/ tem darent ea in re ſubſeruiẽdi mihi.lItaq; abeãt in rẽ malã ate: Cræmonẽſes tui:& tu item cũ iſtis:ſi dignos putas: quibus uief ignoſcã. Vale ex Papia. vi. Cal. lanuarias. M. cccc. Li. cari, Franciſcus Philelfus Nicodemo Trãchedino ſal. Plati u deo te tãdiu meminiſſe Phileſfi tui: dũ præſens es: kunh II&& corã quẽ diligis: intueris. At ſi plane qd amicitiæ tt. mumnùs poſtulet: teneres etiã cũ abes: me tecũ eſſe & ꝑno/ ⸗ ctare & colloqui cẽſeres:id qc minꝰ apud te fieri eo magis ſig miror: qc ego te ſemꝑ uidere uideor & cõ plecti & oſcula/ in ri: ſimulq; rogare: ꝗd tandẽ actũ ſit de ratiuncula illa noſtra 0, pecuniaria:& an mihi fortaſſe fumũ uendideris.lta em ui⸗ detur: quãdoquidẽ qcł exoraſſe te mea cã Alexandrũ nõ ſeuerũ illũ:ſed Horẽetinũ ficoſum iſtũ affirmabas:nulli om/ “ nino uſui mihi eſſe cognoſcã. Qc ſi uerconijturrini factum en meyminiſſes: aut nibil temere affirmaſſes: aut fumo Verco nij te obnoxiũ eſſe iudicares. Verum hbæc iocati ſimus. . Tu ſi me amas: cura: ne mihi diutius ab amico nugatore R uerba dentur: quæ non tam inutiliter emere: ꝗqᷓ pulcherri- te. me uendere conſueuimus. Vale ex Papia: pridie Kalen. Ia 5« nuarias.M.cccc.Li. He BPranciſcus Philelfus Nicodemo Tranchedino ſal. e: T ſi arbitror ex Columbano te factũ iri certiorem ꝗᷓ ubi moleſtũ ſimul incõmodũãq; fuerit: qch meæ illæ ę pecuniolæ tardius ad me ierint: te taten ea de re cõmo/ e. nendum putaui: ut intelligas etiã meis litteris nibil te po⸗ tuiſſehoc tꝑe mihi gratius facere ꝗᷓ qc; admodũ tempeſti- ue & iucũdiſſima ſimul epiſtola & diſſolutione alieni æris affueris. Itaq; habeo tibi gratias: ꝙ nõ ſis paſſus diutius mi/ 4 bi incõmodari uel cum aliquo labore tuo. Ficoſum autem e illum dij deæq; oẽs perdãt: qui auariciæ fſuæ ſordiditatiſq; maluerit: quã uel amicitiæ uel officiꝭ meminiſſe. Vale Ex 4 Mediolano pridie Kał. lIanuarias. M. cccc. Li. Fran ciſcus Philelfus Iacobo Bichetho ſal. RH,, Vum conſiliũ ſum ſecutus. Adiui:quos iuſſiſti. Per / bumaniter oẽs ꝑamiceq; reſpõderunt. Sed eo in te ſe⸗ cõſueſti.ld q& ut facias te plurimũ rogo. Vale Medio/ — — uno maior ſpes mihi cõſtituta eſt: qc' es & bonus & mecũ uetere beniuolentia coniunctus. Itaq; tuum fuerit quod munus pbenigne aggreſſus es: id recte & ex ſententia tua meadq; abſoluas. Vale Mediolani ex ædibus noſtris pridie Kal. lanuarias. M. cccc. Li. S (Franciſcus Philelfus Materniano braſchæ ſal. Vod hortat es: fecimꝰ. Puto omnia nobis ſecunda fore: ſi rem capeſſere uolueris ea diligẽtia qua ſem- lani ex ædibus noſtris pridie Cal-lanuarias. M. cccc. Li. Eiancſci pleſ Epiſtolarum Liber —— ad principẽ: quã puto me ex ſnia mea cõfe/ cturũ.Offendi hic genuenſes nõnullos: ex quibus cũ de te quæſiſſem: oẽs optata mihi ren n atq; frui ocio. Qd audiens ſum ꝓ noſtra be niuolentia uæbementiſſime lætatus. Nam tuã omnẽ iuců⸗- ditatem mihi iucundiſſima eſſe iudico ac uolo. Cupio aut fieri abs te certior: qui ſit fructus ocij tui.Nam frui ocio:ut geſidioſi atq; inertes ſolent: qui ſomno & uentri ſeſe dedi/ derũt:non multum diſterre puto a pecudum uita: quæ ni/ hilo delectãtur niſi ijs: quibus ſenſus leuiter ſuauiterq; mo uetur. At ego te ab eiuſmodi fructu ocij alienum arbitror. Non enim te latet ea eſſe propria hominis munera: ut uel agat aliquid ſemꝑ dignũ natura ſua aut intelligat: quorum aſterum eſt anim totum ob idq; diuinum maxime: alterũ uero corporis conſilio tamen atq; imperio animi obtem/ perantis. Vtrunq; te pulcherrime poſſe facere non igno/ ro. Nam & doctus es & prudens. Per doctrinæ præſtantiã in eorum cognitionem uenimus: quibus dei reddimur ſi- millimi. Prudentia uere quid in rebus humanis expeten- dum uitãdumq; ſit: quæ cõmoda ſeꝗ: quæ aſpernari opor⸗/ teat incõmoda:facile oñdit. Satis ex his debes intelligere: quid abs te uelim. Legiſne aliquid: an ruſticaris? Vale ex Laude Cal.lanuarias. M. cccc. lij. 1 Franciſcus Philelfus Blaſio Axereto ſalu:dicit. Eri Laude ueni rei priuatæ gratia atq; meæ e qui dicerẽt bñ ualere te neck M (Erancilcus Philelfus Nicolao frægoſo gvoc enuenſium præfecto ſalutem. unn Xiſtimo ꝓpedie fore: ut filius mibi dilectiſſimus Io lice annes Mariꝰ Mediolanũ rediturus faciat iſtac iter: quem & ſi certo ſcio abs te oĩa mea cauſa exoraturũ: tamẽ uolui intelligeres nihil te mibi gratius facere poſſe: ꝗ ſi de/ nh deris operã: ut & tuto & ꝗᷓfacillime & qprimũ ad nos eat. ſen Vale ex Mediolano idibus lanuarijs. M. cccc. Lij. “ — Franciſcus Pbilelfus Nicolao Varoni ſal. Am diu nibil de te audio. Itaq; nõ poſſum nõ time⸗ re:nequid tibi: quod nolim: acciderit. Quare ſi me amas: leua me bac omi ſollicitudine. Hoc mihi uiæx ner facere gratius boc tempore quicꝗᷓ potes. Vale ex Medio/ , lano.xv. Cal. februarias. M. cccc. Liſj. EFranciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. ſal. Aurentium noſtrũ uelim cauſa mea diligas: eiq; q/ buſcunq; rebus poteris: faueas: nõ uerbo ſolũ: ſed nulto etiam magis opera. Hoc erit mihi admodũ gfatl. Vale ex Mediolano. xi. Cal. februarias. M. cccc. Lij ¶ Franciſcus Philelfus loanni Auriſpæ ſal. Eque mihi amicus eſt: qui tibi meas reddidit t litte/ D ras: atq; tibi: qui eas ſcripſit. ltaq; hunc etiam mea „ –ecauſa in amicitiã uolo admittas: & quibus erit opꝰ: ſtudijs omnibus ꝓſe equaris. Vale ex Mediolano. xi. Calẽ. NA.. lanuarias. M. cccc. Li. G(rãciſcus Philelfus Baldaſſari riſino ſal. l. di. plu. . Ccurſius Piſanus cognomæeto bonus cum eſſet ab ie rogatus: ut. xij.illas Plauti comœdias: quæ pro ximis annis ſũt in Italiam aduectæ e Cermania: mi/ bi excriberet:earũq; exemplar a te peteret:reſpõ dit par/ tim perbumaniter: partim diffidenter: quippe qui diceret ſe mibi perlibenter gratificaturum: ſed te nemini eiuſdem eirkaan⸗ crediturum. Itaq; facito: ſi me amas: ut quod ec⸗ t 1 de te bonus Accurſius dabitarit: mendacium dixiſſe uide tur. Sic enim etiam intelligemus: :ꝗ ipſe de ſeſe uerus eſie uelit. Vale cum tuberibus tuis. Ex Mediolano. xi, Calen. februarias. M. cccc. Eij- 07 . (Fran ciſcus Philelfus Matthiæ triuiano ſal. E Ime amas: ſicuti certe facis: uelim primum adeas netl QCicchũ noſtrũ:eũq; roges meo noiĩe: ut litteras ta/ euolt lis det ad hos ducales rei pecuniariæ magiſtros: u gquales maxie oportet. Nã hi ut ſunt hoies ſtrenui: nũmos 1N ſeump cudũt: excudũt aũt nunꝗᷓ. Malũbriana uero grauitas ne tãdiu ſit grauis:cupio. Nam comitẽ Lodouicũ ſcio eſſe mei permemorem: ſed puellaris ludicri multo magis: cui profecto ſi pedibus caueret: longe minorẽ operã impen/ deret. Vale ex Mediolano. xi. Cal. februarias. M. cccc. Lij Fraciſcus Philelfus Lodouico Gongagæ principi Nantuano ſal. plu. dieiit. oimis diebus litteras ad te dedi: quibeintellige- re haud obſcure potuiſti: quã mibi rẽ gratã eandẽ q; admodũ neceſſariã facturꝰ eſſes: ſi ꝗprimũ ad id qce petierã: te hũanũ ut ſoles ſemꝑ:benignũq; præſtitiſſes. Nuac aũt qc ſcriberẽ:noui nihil acciderat:niſi ut te rogarẽ: Orarem: obſecrarem: id pro animi tui magnitudine effice/ res: ne me cunctàdo ambiguum ex certo redderes. Nam & ſi tua erga me dilectione mihi certius eſſe uix quicqᷓ po/ teſt: uereor tamen ne quandoq; dilectio cum difficultate certamen ineat. Sed quoquo bonum difficilius eſt: eo ca/ eei rius & laudabilius duci ſolet. Itaq; ſic difficultatem iſtam: ſi-· (è qua tandem non tuo: ſed fortunæ uitio apud te eſt: bene ficentia atq; induſtria ſuperabis: nibil apud me glorioſius G nihilq; magis obſeruandum: colendum: prædicandum: te munificentiſſimo principe futurum eſt. Vale ex Mediola- no. xi. Calen. Februarias. M. ccccc. Lij. ranciens Philelfus Lodouico caſellæ ſal. Arrauit mihi Mariꝰ filiꝰ: quãta ſe modo bumanita/ e Ferrariæ exceperis: utq; nibil prætermileris: qct Alibi cõductuꝶ exiſtimaſſes. Habeo tibi grãs qc oĩ in benidolentiſſimũ tus erga me animũ aſſidue declares. (qo Vellẽ aliquã mibi occaſionẽ offerri: qua tua cum dignitate Nd & cõmodo meũ in te amorẽ liquido cognoſceres. Intelli- el geres profecto neminem eſſe: cui carior ſis ꝗᷓ mibi. Quam 0 . 2 3 4 quidem rem qm̃ tibi ꝑſpicuã eſſe arbitror: reliquum eſt: ut dens me diligere amareq; perſeueres. Id autẽ cumulatiſſime te asta⸗ præſtitiſſe iudicabo: cũ operã dederis: ne fruſtra ad tuum ſros: præſtatiſſimũ & ingenti animo principem ſcripſiſſe uide/ fümos ar. Vale ex Mediolano. xi. Kal. Februarias. M. cccc. Lij. auitn NFranciſcus Philelfus Lodouico Gongagaez ele Marchioni Mantuano ſal.plu. di. ralt 4 Vod perhumaniter ut ſempꝑ ola ſoles facturũ te re/ npe. .CcCeperas: id perbenigne ad cõſtitutũ tempus ac mu/ cli nificẽtiſſime effeciſti. Quæ res uix dici quæat quantã mihi uoluptatẽ attulerit: cũ intelligo ĩidies magis magiſq;ʒ te diſ/ ſimillimũ eſſe multorum principũ: qui pollicitis liberaliſſi/ „ mos ſe præſtãtes ſunt diſſoluendo aut auari aut difficiles. D At omne liberalitatis munus laudari tum maxime debet 1 cam uel ſponte fit uel liben ter. N ulla em̃ uirtus eſt: cuius . actio fuerit cum animi ægritudine. Id q & ſi uirtutibus oĩ/ i bus eſt cõmune:nulli tamen magis eſt propriũ ꝗᷓ liberalita ſee, ti ac beneficentiæ. Hanc autẽ laudẽ ad gloriæ tuæ cumulũ n accedere non poſſum equidem pro mea erga te obſeruã-/ tia: non magnopere lætari. Vellem aliqua mihi facultas N— eſſet: qua intelligere perſpicue poſſes: quãtus eſt amor in te meus: quanta fides: quanta pietas. Sed ne ſim longior: q̃ te uelle pro magnitudine animi tui animaduerto: babes iſ⸗ me tibi totũ uel peculiari quodamiiure ac plane tuo. Quid ”M e/ enim tua cauſa non audeam: cui me uideo eſſe cariſſimũ? ius Vale ex M ediolano. xi. Calen. Februarias. M. cccc. Lij. dite Franciſcus Philelfus Nicodemo Trãchedino ſal. ſo⸗ Mnia ſunt deſiderãti tardiora:ob idqʒ uel ſolſicitu⸗ dinis plena. Itaq; potes intelligere ꝗᷓ mibi rem gra/ B tam facturus ſis: ſi ad ea omnia mibi qᷓprimũ reſpõ/ ſn/ deris: quæ mea intereſſe cognoris: primiſq; an liceat iſtac 4 per fidem publicam iter facere ad Alphonſum regem: id ðð koi quod ab ornatiſſimo equite aurato angelo actiolo ut meo feß nomine petas: uolo. Is enim mihi hinc abiens pollicitus me eſt nihil ſe omiſſurum: quo mibi gratificaretur. Vale ex Mediolano.xi. Calen. Februarias. M. cccc. Lij. mm ¶ Franciſcus Philelfus Nicodemo Tranchedino ſal. — Criptis iam & obſignatis ſuperioribus litteris red⸗ dita mibi eſt epiſtola tua: quæ caufam ſerius reſpõ r dendinon minus honeſtam ꝗᷓ neceſſariã fuiſſe ex/- Kle poſuit. Quod optimo erga me animo eſſe affirmes Col⸗ in N mum medicem uirum illuſtrem: uæbemẽter gaudeo: cui “ ut in amore officioq; reſpondeam: dabo operam diligen/ r ter. Quod iſtac iter facere profecturus ad regem tuto pof l⸗ ſim: &ſi ita futurum ſpero iuſticiæ fiſus: nolim tamen fabis R caput cõmittere: ne fortaſſe per imprudẽtiam nigræ uer/ terent᷑ in albas. Quare ſi publicæ fidei litteras ire ad me ui dero: utar amicorũ tuoq; potiſſimũ conſilio. Sin ſecus fue/ rit: iter capiã per flaminios. Carnioriolum ſuauiſſimi An, dreæ noſtri Alamanni indies expefto. Faciat deus: ut ca/ preæ iam inceſſu: ꝗᷓ teſtudinis uti malit. Vale ex Mediola⸗ no. x. Kalen. Februarias. M. cccc. Liſj. . (¶Franciſcus Philelfus Angelo Actiolo ſe egquiti aurato ſaluemm. in Tquid ego cum hinc eſſes abiturus: abs te petie/ rim: & ꝗᷓ mihi perlibenter ipſe coram receperis te facturum quod petieram: tum ego memoriter me mini:tum ipſe oblitus eſſe non debes. Nam qui unus om- nium officioſiſſimus eſſe in amicos ſoles: qui fieri quæat: ut mei non memineris: quem ſciam tibi eſſe cariſſimũ. Quã quidem meam de te opinionem ut re præſenti cõfirmes: tui eſt uel officij: uel bũanitatis. Mibi certe rẽ feceris adeo gratam: ut aliud hoc tempore gratius nihil poſſis. Vale ex mor Mediolano.x. Kalen. Februarias. M. cccc. Lij- (F ranciſcus Philelfus Nicolao Yaro ni ſal. ui Iror moleſte tuliſſe te: quod in litterarũ meaꝶ inſcri u tionibus ab me ſis & philoſophus & medic? ap pel/ ſinn latus. Et ego cum te ſcirem iãpridem artium: ut uulgo uo/ lero cant: & medicinæ Patauij donatũ inſignibus: id ꝗ& bonori ðèè maximo ducit᷑: te tuis titulis decoratum uolui. Quare aut lin nolis bonorari: non intelligo: ni fortaſſis medicorum ma/ ins thula tibi odio eſt:quaſi minus in maxima ſemꝑ laude apce oĩs nationes fuerit medicina: cuiꝰ inuentio in Apolline re/ fertur: eſtq; diſciplinarum omnium prima. Erras tu profe/ xX cto:qqd ita ſentias. Eſſeq; tibi uideris inimicꝰ“:quitibi tanquã ieb Waominfeducandäbonot fuiſſe Achilli Hom er in llia/ ehr⸗ de optimus eſt teſtis: cũ ille ex aeris intemperie atq; ut ſo⸗ l lari de peſtilentia iudicium tulit. Yerũ contẽdere tecũno Nai lim. Nam neq; philoſopbiæ te poſtbac neq; medicinæ lau- lgen⸗ dabo: qui utraq; diſciplina excellis plurimũ.Interim uelim ge⸗ mihi ignoſcas: q& te plus amarim: ꝗᷓ ipſe abs te amaris. Va/ topol le Ex Mediolano. x. Kalen. Februarias. M. cccc. Lij. hbo —JJYFranciſcus Philelfus Xenophonti fllio ſal. euen⸗ Acito ꝗᷓprimũ adeas meo nomine cardinalẽ Nice- rel nũ Beſſarionẽ: atq; ab eo petas: mibi ut cõmodetiĩ 1 nmsẽſem unũ Sextũ Empericũ ex pipatetica dſcipli 1, na philoſophum & acutam & eruditũ. Nam is etiã mibiẽ 6, ſed pluribus in locis (ut ita loquar) feneſtratus. Itaq; ex eiꝰ ⸗ codice ſi melior fuerit: cupio meũ emendare. Sin fortaſſe deterior ſuus: emendatior redibit ad dominũ. Quod ſi ſu um codicem peregrinari fortaſſe noluerit: meum iſtuc ſi ita maluerit: ꝓpediem mittã: modo ipſe huiuſmodi emen ete⸗ dandi prouinciam cuipiam delegauerit. Vale ex Medio⸗ te lano.x. Kalen. Februarias. M. cccc. Lii.. HW me N(Pranciſcus Philelfus Galeacio epiſcopo mãatuano ſal. on SWVmlitteris Xenophontis filij factcertior quæ bu/ tut manæ & perbenignæ tuæ ad me epiſtolæ reſpon/ V “ qeram: ea nunꝗqᷓ ad te perueniſſe.ltaq; paucis quaſi es: repetam: quæ pluribus ſcripſeram. Habeo tibi gratias im/ geo mortalis: quod me priꝰ amaris: ꝗᷓ uel cogn oris: uel uideris. een Quod autẽ Xenophonta filiũ in tuã charitatẽ admiſeris; uix dici quæat: quanto me cenſeã beneficio abs te affectũ: quippe qui filium nõ dubitem in uirum optimũ breui eua la ſurum: ſi tuis ſe moribus ſanctimoniaq; imbuerit. Reliquã bel uero benignitatem tuam: quã mihi tam alacri animo polli uo/ ceris: libenter audio: amplectorq; libentiſſime. Quid auté norl ſim tibi relaturꝰ pro talibus tuis erga me meritis: aliud ma,/ ei ius babeo nihil niſi me unum fore: quem peculiari quodã n/ iure tuum ſemper poſſis exiſtimare. Vale ex Mediolano. % . z Kalen. Scxtiles. M. cccc. xͤ. r rle ¶Franciſcus Phileltus Xenophonti filio ſal· le⸗ LII Vod Turci Cõ ſlantimopolin præmũt obſidione: fero pꝑmoleſte. Reliqua uero quæ ſcripſiſti:me oĩa delectarũt: ĩprimiſq; ꝙ præſuli tuo carus iucũduſq; ſis. Incumbe mi fili: & te ad iſtius innocentiſſimi & ſapien/ ge atq; compone.Hac una re nec mihi facere gratiꝰ quicqᷓ potes: nec tibi laudabilius. Vale ex Mediolano.x. Calen. Sextiles. M. cccc. Lij. ¶ Frãciſcus Philel. Bernardo luſtiniano Leonardli filio ſal. Etrus Thomaſius doctiſſimus philoſophus & elo/ quẽtiſſimus medicus cõmonuit me ſuis litteris ſcri Rſtolam per id temporis uiro patricio Nicolao Barbo ad Ni colaum Varon em: ut is illas continuo & cõmode ad me daret. Ego autem neq; tuas neq; Thom aſij litteras in hãc diem accepi. Quare uel Varoni litteræ ad me datæ non ſunt: uleæ fortaſſis ob iter interceptæ. Itaq; rogo te: ut bu/ manitatem paternam moreſq; imitatus: nolis in ſcribẽdo eſſe difficilis: curaq; ſi me amas: ut omnia ad me diligenter ſcribas: quorum me deſiderio teneri iamdiu intellexiſti. Vale Ex Mediolano.iiij. Calen. Sextiles. M. cccc. Lij. Franciſcus Philel. Xenophonti filio ſal X D decimũ Calendas ſextiles ad pontificẽ mantuanũ ſcripſi etiã tibi: quantũ per Jquod udlo paucis accipe.Diodori ſiculi qui aniuerſam bi⸗ ſtoriã non græcã & latinã ſolũ: ſed etiã barbarã græce ſcri/ pſit mibi ſunt ab initio ſui operis libri quinq;. Audio in ita/ lia his plures eſſe: quos Chriſtoforus garattonus choronẽ ſis epiſcopus qui a Turcis modo occiſs e: aduexit ex græ cia. Volo rẽ diligentiſſime odoreris: an ij Romæ reperian tur:qck ſi ita ſit:fac me ꝗᷓprimũ certiorẽ:an iſtic librariꝰgræ⸗ cus ſit ullus:qui id opeis excribendũ aſſumeret. Tu inte/ rim operam dabis: ne te muſæ deſtituant: qc facile conſe/ queris: ſi litterariæ malueris qᷓ pecuniariæ rei habere rati/ onẽ. Vale.Ex Mediolano pridie Cal-ſextiles. M. cccc. Lij. ¶Franciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal. tiſſimi uiri contineatiſſimos modeſtiſſimoſq; mores effin/ pſiſſe te mihi iampridẽ: dediſſeq; tuam ad me epi/ ſimul cũ meis litteris d tẽporis tua intereſſe noſtraq; uidebat᷑. Nũc autẽ peck led om⸗ cd Cres cdo tam nax r Picl deue We⸗ d te⸗ hon riel ciiab con⸗ adbo wor⸗ tec⸗ buc lu patri neq Bart lone ne di duſ pien⸗ echn⸗ 4ℳ guicj Caler. loſt. Velo⸗ la. ept N me dc non wo/ deco entet . Ali. 14 teris per zute abi eſain nita⸗ von' gr. * flan gre⸗ ſote⸗ / elall ⸗ X Iq Voᷣd pridie Calẽdas Auguſtas cum ad te l̃as dedi ſcribere ſũ oblitꝰ:ẽ mihi nuꝑ renũciatũ qcł carmẽ ad Baptiſtã Albertũ anno ſuꝑiore ex Cræmona ſcripſerã: id ei redditũ nõ fuiſſe. Qck ueꝶ ne an falſũ ſit:neſcio. Tu qui Romæ nũc agis: poteris intelligere: qd ĩ re ſit. Ego carmẽ ipſũ dedi ad te:ut ſi minꝰ ſit redditũ: ꝗqᷓprimũ iſti reddẽdũ cures. Ad hæc me uelim facias certiore: qd de Diodoro ſi culo iuſſerã: præterea ſi ꝗd de re cõſtãtinopolitana ẽ audi tum:qcqʒ iſtic pr̃iarches aut egerit aut acturꝰ apcł põtificẽ maximũ ſperat᷑. Tu ne tibi deſis:q̃diligẽtiſſime ꝓuideto: oc ẽ:ne muſaꝶ hoſpitio aſꝑneris. Vale ex Mediolano. v.idus Sextiles. M.cccc.lij. H 6 ¶Franciſcus Philelfus Baptiſtæ Alberto ſal. Ederã ad te ãno ſuꝑiore Cal. Octobribꝰ ex Cræmo na carmẽ nõ tã uoluptatis capiũdæ ꝗᷓ ueluti renouã dæ ueteris amicitiæ gr̃a. Sed id cũ tibi nõ eẽ redditũ acce/ piſſem:iccirco iteꝶ dãdũ iudicaui: ut & tibi aimꝰmeꝰfieret exploratior:& ipſe ne fruſtra qcqᷓ uel lucubraſſe uel luſiſſe poſſem exiſtimari. Nã æque uerſu: ut noſti: atq; ꝓſa dele/ ctari cõſueui. Nec alienũ cẽſeo ab officio meo:ut quoſcũq; honeſt mihi amor cõiũxerit: eoſdẽ honeſt quoq; memo riæ labor monimẽtis Ifarũ mecũ ꝑpetuo cõſeruet. Quare cũ abſoluto iã uerſibus decẽmilibꝰ ſatyraꝶ oꝑe:me ad lyri cos modulos retuliſſem:ĩprimis etiã tu: ꝗ ab oĩ ſatyra tanꝗᷓ abhorrueras: occurriſti: quẽ inter familiariſſimorũ cõme⸗-/ morationẽ nulla obliuio aboleuerit.Itaq; id carmis iteꝶ ad te dedi. Tu uelim tuũ des ad me Momũi:quẽ audio: ſtad/ huc eũ abſolueris. Vale ex Mediola. v. idus Auguſtas. M. kFranciſcus Philelfus Nicolao Yaroni ſjal. E homaſi præclarꝰ in philoſophia uir atq; idẽ diſertiſſimꝰ medicꝰ: mihi nuꝑ ſcripſit mirari ſe:qq ni bil unꝗᷓ ad ea reſponderim: quæ anno ſuꝑpiore & ipſe & uir patricius Bernardus Iuſtianianꝰ Leonardi filiꝰ ab me litte/ ris petiſſſent. Huic ego cũ reſpõdiſſem nullas ꝑ id temꝑis neq; ſuas nec Bernardi litteras mibi redditas: monuit rur/ ſum eas abs te repeterem:quippe cui uir nobilis Nicolaus Barbus illas tibi ad me dediſſet. Quare ſi ita eſt: rem mihi H „ . ð ——– facies admodum gratàm: ſi oſtenderis: quid ea de re actũ ſit. Vale ex Mediolano. Kal Septembres. M. eccc. Lij. (ranciſcus Philel. Fraciſco ſcalamõti eqti aurato ſal. IErerer ꝓfecto: ne tu me uelobliuionis uel neglige⸗ tiæ accuſares: qc iam tot annos nullas ad te litteras Aederi. Sed eo teputo ĩi me eẽ æquiorẽ: q iãpridẽ eoghnons eo me eſſe ingenio: ut neq;ʒ hominẽ amiciſſimũ obliuiſci quæam:nec ullã propemodũ uirtutẽ offerri pati/ ar: qua magis delecter ꝗᷓ diligentia & officio. Dedi ad te lit⸗ teras biſ & iterum: poſteaꝗᷓ tu nibil reſponderas. Dediq; ad te libros de exilio: qui ubi poſt nõ parum temporis ad me reuertiſſent: renunciarunt nequaꝗ te offendiſſe: quip/ pe qui abeſſes Anconæ in Dalmaciam. Miratus autẽ ſum: ubi redijſſti Ancona:nihil omnino ſcripſiſſe mibi. Itaq; tibi cauendum eſt: ne aut negligentiæ accuſeris : aut obliuio⸗ nis: Cæterum danda eſt opera: ut quod tempus interce/ pit: reficiat diligẽtia:hoc ẽ: ut qᷓſæpiſſime ad me ſcribas: id ꝗquod me tecam obſeruaturum bona fide polliceor. Vale Ex Mediolano Nonis ſeptembribus. M. cccc. Lij. = ((Eranciſcus Philelfus Nicolao Varoni ſal oſtẽderã me nuꝑ factũ a Petro Thomaſio ex VYe⸗ Anetijs certiorẽ anno ſupiore cum me Cræmonãre cepiſſem & ſuo & Bernardi luſtiniani nomine tibi ab Ni/ colao Barbo litteras acme datas: quas equidem ipſe nun⸗ quã accepi. ſtaq; rogo te: ut me qᷓprimum cõmonefacias: ſiquid hac de re certi habes:hoc erit mibi uæbemẽter graa⸗ tum. Ad bæc ſcire ex te cupio: qua uia plinium de natura/ uos doctiſſimi Auriſpæ Guaryniq; diligentia recte emen- datum. Neq; librariorum penuriã iſtic eẽ puto: ubiomniũ ponorum quibus ciuſtis bominum fœlicitas conſtare ex/ iſtimatur: exundat affluentia. Vale Ex Mediolano Nonis Septembribus. M. cccc. Liij. =èòẽMDU (Franciſcu Amiliares Vdiuſquintus alteras ad te litteras dedi: quib us⸗ s Philelfus Petro perleoni ſal. S Piceronis epiſtolas quas petebas: uæna „. —. 8 . eacti Hs inuenimus. Eas ſi habere cupis: ducatos decem mittas: o= d-en . oportet. Ild enim precij omnino ſe uelle dicit librariꝰẽ Mel, ren toſil chior. Nec alius huiuſmodi codex apud alium quenꝗᷓ uæ/ . Nige⸗ nalis reperitur. Codex uero bic epiſtolarum & pulcher ? & nouus & ſatis emendate ſcriptus. Rem paucis tenes. teras tenes. e Tudc- fieri uelis: ſignificato litteris Tip As&εν'αιαιοα lmni RdHOYVS—αστιπ ααπα1. ονον & TOHOX“νοιρ πνρνdn ipeti Vale ex Mediolano.vi.idus Septembres. M. cccc. lij. ellg M (Franciſcus Philelfus loanni Mario filio ſal. ad NVBigentium te cõtineas: neſcio:iſtic ne caſale an alta nip, rij. Petrus perleo familiaris noſter fecit me nuꝑ ſu- un: is litteris certiorem breui futurum: ut Ariminũ re- bi petat:id quod ante ſignificaui tibi: quare ſi tu uelis locum io⸗, eius præmiũq; ſubire apud Genuenſes in eruditione pu- ce N blica: ſe facile daturum operã effecturũq;ʒ: ut tibi ex ſenten vid tia res ſuccedat. Ad hæc quod te arbitror nõ latere Hiero Ve nymus bindotus leuir tuus eſt modo florentiæ coniectus in carcerem. Niſi iſtinc ab illuſtri marchioni cuius nomine aragonum regem Orator petebat: eius liberationi conſul/ tum fuerit:eſt qᷓdiutiſſime futurus in ea fortuna. Nos om⸗ bbus nes ualemꝰ recte. Et te & Mariã & filios ualere plurimum Pe⸗ opto.Ex Mediolano.v. Kal. Octobres. M. cccc. Lij. jte⸗ WWVVI⸗ꝝ Franciſcus Philelfus Andreæ alamanno N. — %½%% PrioripopuliHorcnitniͤalall. none 7 Ratulor tuæ præſenti expectatæq; di gnitati. Nũꝗᷓ cis * Penimſiun ueritꝰ te ante diẽ (ut ita dixerim) ad iſt gn Vbonoris gradum peruenturũ. Nam ut ita crederẽ: ur tuùa uirtus ſingulariſq; prudentia mibi perſuaſerat. Non io4 enim cum ijs ſentio: qui prudentiam iuuentuti ſubtra⸗ . hunt: quaſi peculiari quodam iure ea ſen ectuti ſit danda. nii Sed neq; indoctus ſenex habendus ſit pradens: neq; do⸗ e ctus adoleſcens imprudens. Nam multo plura rerum hu- ui manarum exẽpla atq; documẽta tradere nobis quæat le⸗ dc, ctio diligens & multiplex eruditio: quam lõgiſſima etiam hominis unius annoſitas. Quare cum & ingenio te acer, n rimo eſſe perſpicerem & diligentia ſingulari: tanta præ, X ij terea do etina. guſta æqualiũ tuorũ neminẽ:facile intelli⸗ gebam ꝓpediẽ fore: ut in altiſſimũ dignitatis gradum tua te reſp.tolleret. Qc igit᷑ prudẽtia auẽtoritateq; apud tuos florẽtiſſimos ciues æque uales atq; eloquẽtia & diſciplina nõ poſſum tibi non admodũ gratulari. Deus fortunet tu/ os cogitatus: efficiatq;: ut ingentibus tuis præclariſqʒ uirtu tibus hoĩm exiſtimatio gratitudoq; reſpõdeat. Ego aũt ne meæ litteræ oino uacuæ ad te irent: has duobus ſum mu/ nuſculis comitatus:quorũ ſi te primis floribus delectatum uidero:mox quoq; maturi fructus cõſecuturi ſunt. Vale Ex Mediolano. v. Ral. Octobres. M. cccc. lij. (Franciſcus Philelfus Nicolao Varoni ſal Vniforto bergomeſi diſertiſſimo iuriſcõſulto litte⸗/ Mrras ad te dedi nonis ſeptẽbribꝰ: quibꝰnõ obſcure de bes intellexiſſe: quibus in rebus tua mibi & oꝑa & ope eſt uæbementer opus. Quare maiorẽ in modum abs te peto cõtẽdoq;ʒ ſiquid es unꝗᷓ mihi gratificaturus: qe omniũ ma/ ximi ſim facturus: effice: ne uidear fruſtra tuum officiũ po- ulaſſe. Vale ex Mediola. pridie Kal. Octo. M. cccc. Lij. . ranciſcus Philelf S lacobo camerinati ſal. Egi litteras tuas ꝓ amicitia noſtra: ut debui libẽtiſſi- me.Et quo in me munere uſus es:nõ potuinõ læta⸗ ri: ut qui beniuolentiſſimũ animũ erga me tuũ oibus in re- bus ꝑſpicuũ facias. Qc autẽ ad epiſtolas meas attinet:qᷓtũ uidere uid eor: te uiuum adhuc potauit lethe: quem apud inferos fabulant᷑. Nunquid oblitꝰ es: cũ te ultimũ uidi di- xiſſe mihi circiter Kal.lanuarias laude Chriſtoforummar,/ lianũ probũ adoleſcentẽ & pauculum illud ſerici panni & epiſtolas meas quẽadmodũ ipſe per epiſtolam iuſſeramꝛ tibi tradidiſſe. Pollicituſq; es propediem fore ut Mediola- nũ peteres:& ea omnia ad me keres At ueniſti tu quidẽ Mediolanũ non multis poſt diebus. Neq; prius audiui ue/ niſſe te: ꝗqᷓ abijſſe eognopr ec multo poſt Mediolanũ re/ dijt Cbriſtoforus idem marlianus: qui de me non medio- criter apud me quæſtus ẽ: qce tanꝗᷓ fidei ſuæ diffidẽs: aliũ ſibi ad res meas tuendas prætuliſſem: quin etiam metuere ſe: ne unꝗqᷓ meas illas mihi epiſtolas redditurus eſſes. Huio telt tua uos ina tu ane , tum ae m. a⸗ de e/ ſio⸗ hi te ego qui mihi & fide & obſeruãtia erga me iãpridẽ perſpe- Gus eſſet: tum reſpondi quod opus fuit ad me purgandũ: tum etiã adieci nullo modo poſſe fieri: ut qui eſſes libera/ liſſimus: auariciæ obnoxius uideri uelles. Nunc igitur ui- deo te tui oblitum: quippe qui dedicere uideare: quæ ò ipſe dixeris: & ego uera fuiſſe certo ſcio.ltaq; ſi me amas: ſi uis tuũ apud me beneficiũ nunqᷓ intermorituꝶ: da operã: ut colligas cogitatus tuos: ac memoriã ad te reuoces:quæ raſq; diligenter: quo in ſcrinio epiſtolæ meæ latitent: eaſ qᷓprimũ ad me des. Quod ſi feceris: non modo mihi ſatiſfa cies: ſed plæriſq; rerum mearum ſtudioſis morem geres: qui me quotidie obtundunt: quod minus eorum uolunta/ ti inſeruiã: cupiunt enim eas excribere. Nec mihialiud ul- lum exemplum eſt. Accedit ad rem: quod grandiuſculam illam epiſtolam ad Carolum regem francorum: quod eius rei tu ex me iampridem audiſti: nondum miſi trans alpes. Itaqʒ lucubratiunculã illam quamcunq; meam habitã eſſe fruſtranon poſſum nõ permoleſte ferre. Fac ergo ne bene ficium tuum fuiſſe maleficiãũ uideat᷑. Vale ex Mediolano Calen. Octobribus. M. cccc. Lij. NJTranciſcus Philelfus Andreæ alamanno priori populi Horentini ſalutem. Aphaelniger uiraginis buius ſplẽdidiſſimæ Mariæ (bplancæ auunculus ut eſt acerimo uir ingenio & pru dẽtia lingulari: nouũ quoddã & ſalutiferũ opus excogita/ uit: quo præſtantiſſimꝰ princeps noſter cũ ad ſuã ſociorũq; tutelã & incremẽtum: tũ in hoſtiũ perniciẽ atq; exitiũ ut i quæat. Subducta em ꝗdiligẽtiſſima rõne facile ꝑſpicueq; inuenit triremiũ claſſem etiam ꝑingentẽ rebuſq; oibus or/ natiſſimã & expeditius & longe minore impẽſa parari ex/ ædificariq; poſſe apud principẽ noſtrũ ꝗᷓ uſꝗᷓ apud alios in Italia. Quã quide rem ad uos ut audio: idẽ Raphael nuꝑ ſcripſit. Itaq; nõ ſum ueritus te hortari:id in ſenatũ ut refe/ ras: cu nẽtiſq; perſuadeas tuis & cohen s & ciuibus quanta ſit ad ueſtram remp. utilitas ꝑpuentura: ſiopera dabitur: ut hac hyeme dum ceſſat᷑ ab acie ad fabricandã ꝓfligandãq; huiuſmodi claſſem cõmuni huius principis ſociorũq; oĩm X iij LI & cõſenſu & apparatu oĩs cura: omnis diligentia ipendat᷑. Vix ꝓfecto res cœpta fuerit: tantus ilico terror hoſtilẽ fa/- ſtum inuadet: ut nemini cuiquã neqʒ ſpes nec fiducia relin quatur niſi in huius principis ſociorumq; clæmẽtia. Tu qd? facto ſit opus:intelligis.Ego autẽ deum oro:ut res ueſtras indies magis magiſq; fortunet. Vale Ex Mediolano pri- die nonas Octobres. M. ccec. lij. EOeii. Pri,, ¶ Francifcus Philelfus X enophonti filio ſal. primũ a Philippicis balneis Romam rediſſſes: alias aabs te nullas accepi: cũ plæræq; interim meæ ad te ierint. Itaq; nõ poſſum non mirari. Verituſq; ſum: nequid tibi: qc nolim: ex iſta æſtiui aeris intemperie acciderit. Non enim adeo eſt iter intercluſũ: ut nemo oino iſtinc ad nos ueniat. Quare fac:ſi potet ut me ꝗᷓprimũ leues hac animi ſollicitu . dine: ad eaq; ſingillatim reſpondeas: quæq; non unis litte/ ris tibi ſcripſeram. Et qm ſignificaſti nõnullos eſſe Romæ ui cuperent horũ aliquid legere: quæ ab me in præſentia ribunt :duorũ operũ ueluti frontiſpicia tũ Sphortiados: tum de uita & rebus geſtis Franciſci Sphortiæ: cum biſce litteris ad te dedi. Tu fac:ut quicquid ocij nactꝰ fueris:cõ⸗ ſumas in litteris atq; diſciplina. Nos bic omnes ualemus re Ge. Yeniſſem Romã: ſi facultas a principe facta eſſet. Va/ le Ex Mediolano. vij. idus Octobres. M. cccc. Lii. ¶ Francifeus Philelfus Bartholomæo Meltio ſal. hi pater tuus uir optimꝰ& mei amãaãtiſſimus hoc die enũciauit: cum iam litteras ad Xenophonta filium obſignarã: te ſibi ſcripſiſſe Mantuanũ põtificem abeſſe ab urbe & cum ex eo Xenophonta quoq;: quare quas meas fidei tuæ litteras commiſeram: eas te reddere nequiuiſſe: eſſeq; apud te. Feciſti tu quidem recte: ꝙ bona fide litte/- ras apud te ueluti depoſitas: tueri malueris: uento com/ mendare. Itaq; cum bis tuis alias quoq; ad filium ab me datas: tandiu eſſe apud te uolo: quoadille Romã reuerte/ rit. Qui ſi diutiꝰ diſtulerit reditum ſuũ:& priores & poſte/ riores litteras ſoluas: uolo: & quæ arcana ſũt:ea ne effera ſe⸗ nreliquis uero uicem filij geras. Vale ex Mediolano.vij⸗ Oſt eas litteras:quas mẽſe iunio dediſti ad me: cum tre ſem lol len io cu Alas nt. E me: ſubieciq; ſubridẽs. Vellẽ equi idus Octobres. M. cccc. Liij. M FVrranciſcus Philelfus lacobo camerinati ſal. Tſituum munuſculũ mihi fuerat pergratũ: quip⸗ pe qc ab amiciſſimo erga me animo factum intelli AJgebam: multo tamẽ & gratius fuit & optatiᷣ: quod ſecundis litteris tuis me feciſti certiorem epiſtolas quibus non æquo aĩo carebã: inſperato tibi repertas eſſe. Nã eaꝶ- amiſſio eo mibi erat moleſtior: quoniam nullo altero abuũ⸗/ dabam exemplo. Tantas igitur babeo tibi gratias: ut ma⸗ iores babere boctempore nullas quæam. Teq; etiam atq; . * etiam rogo: ut iſtas ad me fido alicui nuncio ꝗp rimũ des. Quod ſi alius nemo prius oblatus fuerit: eas aut Antonio trecho uiro bumaniſſimo: ab quo ad Mattbæum piſaurẽ/ ſem mei amãtiſſimum mittantur : aut uiro inclyto Rainal- do fulginati confeſtim ut tradas: uelim. Vale: & ſi qua in re mea tibi opera oꝑus eſt: me utere arbitratu tuo. Ex M diolano.vij. idus Octobres. M. cccc. Lij. NQEranciſcus Philelfus Scæuæ corti iuriſcon/ ſulto & equiti aurato ſal. sl Mbroſius gentilis derthonẽſis iuriſcõſultus ſuo ꝗ⸗ dem iudicio admodũ prudens: meo autem nõ im/ „ Pprudés oino: heſterno die meloffendit in aula du/ calis curiæ incedẽs fronte ut plærũq; ſolet: reſupina. Infla tuſq; opinione ſui appellat me inſolentius uoce altiore o Philelte inquiẽs:ꝗqd minꝰfungeris officio boni uiri? Quid iſtud inquã? Sum enim ueritus nequid fortaſſe perperã per imprudentiam ꝑpetraſſem. Tum pygmæus erectus in digitos elataq; ceruice ſubdidit multo petulantius. At „ es tu quidem fraudulentus:qui Scæuæ corti nondum au/ reos quinqʒ diſſolueris: qex quattuordecim religꝗ ſũ t: quoſ ei debes ex pẽſione domꝰ:quã Papiæ anno ꝓximo cõdu, xiſti: cũ Mediolano metu peſtilẽtiæ abeſſes. Hæc ego au- diẽs cœpi primũ ſtomachari paululũ: ut uix me continue- rim: quin ſtultũ nebulonẽq; appellarim. Sed mox cõtinui idẽ Ambroſi: ut nõ minꝰ grauitati ſtuduiſſes: ꝗ iuri ciuili:quod ſi feciſſes modeſtius fſoquereris. Tum cœpit ille magis magiſq; excãdeſcere: d& — LI tanꝗᷓ inſaniẽs: Ergo me inquit leuẽ eẽ dicis:& eandẽ uocẽ etiã etiãq; ingeminãs cũ clamo.,. mouit nõ mediocrẽ riſũ aſtantibus. Accurrerãt em̃ nonnulli: ut fit. Quid inultisein dolui eius uices: qui dum fugeret leuitatis: ut ipſe dicebat: nomen: ab oibus eſt leuiſſimus iudicatus. Nũc aũt ad rẽ ꝓ/- pius accedo. Ego mi Scæua cõduxi domũ tuã Ticini lon/ ge etiã ære gandiore ꝗᷓ quiſꝗᷓ annis proximis cõſueſſet: q ut facerẽ: ide Ambroſius fuit in cã. Is em ut indoctis quibuſ dam gratificaret᷑: qui meũ illuc aduentũ inſcitiæ ſuæ detri⸗ mentoſum exiſtimantes ita induxerãt Ambroſiũ ut nibil omitteret eorũ omniũ:quæ mihi moleſtiſſima fore iudicaſ ſet. Et quoniã prætoris erat aſſecla: omniũ primũ operam dedit: ut peſtilentialis cõtagionis obtentu me urbe extru/ deret: cũ iã triduũ ante publico ciuitatis cõſen ſu in urbem receptus eſſem. Id cũ prætore inhibẽte aſſequi nequiſſet: uideretq; doctiſſimorũ hominũ optimorũqʒ uirorũ eã eſſe ſentẽtiã: ut mea illic quãtulacũq; mora dignitatẽ ciuitati fo ret & priuatim & publice allatura: nibil amplius aduerſus palã ut priꝰ: ſed elã oĩa atq; ꝑ inſidias machinabat alias atq; alias ineptias cõminiſcẽs.In idq; maxime inteba tur: nequa mihi facultas foret domꝰ cõducẽdæ: id q& tãto ſe facilia ef⸗ fecturũ opinabat᷑: qg eẽt præter ãni tẽp⸗. Tũc ego poſtea ꝗ ſenſiſſem ædes tuas etià uacare: de his audiui fratrẽ tuũ bumaniſſimũ uirũ Gaiũ:qui qm̃ ſciſſet: quãta mihi amicitia tecum eſſet: intelligeretq; niſi ego ædes cõducerẽ: fore: ut uacuæ oĩno futuræ annũ totũ relinquent᷑:non inuitꝰ con- ditionẽ accipiebat: præſertim cũ nulla ab me conſueti pre/ cij diminutio fieret. Tũ Ambroſia inclamitat Gaiũ non bñ cõſulere fraternis cõmodis:nullã em domũ Philelfo con- duci poſſe niſi hanc unã: ꝓinde locandã eſſe quãto poſſet pluri.Idq; non faciebat illa uulpecula: ut rei tuæ mi Scæua ꝓſpiceret:ſed ut mibi qd' cœperat: incõmodaret. Itaq; di/ midio plus dedi ꝓ mercde annua: ꝗᷓ dari antea cõſueſſet ſuꝑioribꝰ ꝓ ximis annis. Nam in reꝑatiõe horti dũtaxat au reos erogaui quinq;: & id quidẽ præt᷑ aureos quattuorde/ cim:quibꝰ definiri pẽſionẽ uoluit.Hæc aũt narrata ꝓlixius ab me ſunt:ut noſſes ꝑuicaciã & malignitatẽ hoĩs. Nam qc ope adan ot noce riſi bein bat: ep/ llon⸗ ubl gen⸗ rnbil a X Ambroſio ipſe ꝑhumauiter reſpõdi:qᷓᷓ domꝰ adhuc mihi obnoxia ẽ:hũc oẽm menſem quã ego reliqui liberã iam to tos menſes quattuor: cupio tñ uł hoc tꝑe meo amiciſſimo Scæue ſatiſfactũ iri:cũ primũ aliquid mihi ex publico ære qc debet᷑ ſolutũ fuerit. Tũ ille inſolẽtiore quodã faſtu: Nil aliud inquit mibi reſpõdes? Quid aliud inꝗᷓ poſſin. Rlac iteꝶ ille doloſum eẽ dixit. Et ip̃e rurſus adieci: Si iuri ciuili grauitatẽ addidiſſet: emẽdatiꝰ loqueret᷑. Rem tenes oẽm mi Scæua. Mihi pecuniæ nullæ ſunt. Principis ærariũ ita ẽ exhauſtũ ob uoraciſſimã hanc militũ carybdin:ut neq; mi hi neq; alij cuiqᷓ uiro togato ſatiſfiat. Ego tibi debeo:prin/ ceps mihi. Non magis ego apud te ſum in crimine: ꝗᷓ apud me princeps. Si meret᷑ ille ueniã: meret᷑ etiã Philelfus tuꝰ. Nec tamẽ fore deſpero: ut mibi propediẽ diſſoluat᷑ quod merui. Quod ni factũ fuerit: proficiſcar in caſtra. Nec illinc priꝰ ſim abiturꝰ:qᷓ mibi princeps ſatiſfecerit. Qc ſi minꝰ aſ/ ſequi potero:non ſolum tibi ipſe non ſatiſfaciã:ſed etiã erit opꝰ ut priuato ærario me adiuues. Nã uetere ꝓuerbio ut ſcis: quæ amicoꝶ ſũt cõia eſſe oportet. Tu interea tꝑis tuis rauiſſimis litteris Ambroſiũ derthonẽſem caſtigato. Va/ K ex Mediolano. v.idus Octobres. M.cccc. Lij. Franciſcus Philelfus Aenico daualo egꝗtiaurato ſal. Eus malefaciat huic ꝓcellæ calamitatiq; belloꝶ: ꝗbꝰ meũ ad te iter intercludit᷑: nec uti licet ꝓfectiõe libe ra.Vix dici quæat mi Dauale:q̃ᷓ moleſte tulerim: ac ferã iã annis quattuor cũctationẽ meã eundiad uos: cũ multarũ rerũ:tũ ſatyraꝶ cã:quippe qui uæbemẽter doleã tot in eo oꝑe lucubrationes mihi fruſtra ſuſceptas. Sed utcũq; res habet: eũdũ ẽ tãdẽ:id qc ad martiũ ẽ reiectũ. Satyrarũ co/ dex qui decadas decẽ denis ſatyris ſingillatim diſtributas aduerſus decẽmilia cõplectit᷑ ẽ pulcherrimus eũ litterarũ notis:tũ minijs & oꝑculis:q ſi minꝰ intus:ſaltẽ in cute te nõ poterit nõ delectare:quanqꝗᷓ puto no mẽte minus ꝗᷓ oratio/ ne lætabere. Vale ex Mediola. iiij. idus octo. M. cccc. Lij. .- ranciſcus Philelfus Nicolao arcimboldo ſal. E Varto idus nouebres ad Caluiſianum ueniin caſtra Sdpbortiana: ubi ſum ꝑbumanit᷑ & honorifice exce/ ptus a principe. Nec dubito me omnia ex ſentẽtia noſtra confectuꝶ. Id factum cum fuerit:te reddam qᷓprimum cer tiorem. Vale Ex caſtris ducalibus apud caluiſianum pri⸗ die idus nouembres. M. cccc. Lij. UU NQranciſcus Philellus Matthæo piſaurenſi ſal.- — Vm ola a munificẽtiſſimo principe noſtro aſſecutꝰ: Auæe uolui. Qc? eo eſt mibi iucũdius: quo me uideo mavima ex parte liberatũ faſtidioſi iſtius lõgi moroſitate atq; ineptitudine. Tibi autem plurimũ debere fateor: qc mihi & re ſæpe & uerbo ſempꝑ ſatiſfeciſti. Reliquum eſt: ut ſiqua pecuniola meæ familiæ ante meũ reditũ opꝰ fuerit: iſti ne deſis. Et quicquid dederis: adde ratiunculæ noſtræ. Vale ex Gammara Nonis Decebribus. M. cccc. Lij. ( Franciſcus Philelfus Nicolao arcimboldo ſal. Mnia mibi tribuit humaniſſimus princeps noſter: quæ uolui.Nunc Ferrariã iccirco paululũ diuerte-/ nẽſem: qui inclyti Karoli Gongagæ filios: cũ ij iſtic eſſent: erudiebat. Is cum KRarolo una abiẽs ſecum abſtulit codicẽ a Plutarcho mirabili diligẽtia ſeriptæ ſunt. Eo igit᷑ nauigo: ut buiuſmodi codicẽ recupere: Ad Natalẽ Chriſtianũ om nino apud uos ſum futurus. Vale ex Cræmona.iij.idꝰ De cembres. M. cccc. Liij. (ſFranciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal. Pcepi binas litteras tuas eodẽ die cum primũ ex ca – ſtris ducalibus Mediolanũ ad. vij. Kałl. Ianuarias re/ uertiſſem. Haꝶ tu alteras ad me dederas. x. Kal. decẽbreſ: uidere uideor: ꝑegrinatiõis iſtius tuæ ſatietas iã te cœpit. OQct? ſi ante abitionẽ tuã Ciceroni in officijs audire uoluiſ/ ſes: aut nõ abiſſſes: præſertim clam patre:aut tã ſubito do/ mum nõ repeteres: cũ nondũ in deliberando neq; tẽporis nec etiam diligẽtiæ ſatis adhibere potueris. Nihil tibi erat in cauſa: quãobrem in romanã curiam te reciperes: quip/ pe q domi haberes: unde & melior quotidie & doctior fie/ res. Quod ſi prudentiæ potius ꝗ;ᷓ ſapientiæ ſtudio duceba- re inſtitui ꝙ illic eſſe accepi Antoniũ quendã uero⸗ quendã meũ quo uitæ illæ magna ex parte cõtinent᷑: quæ alteras uero. vi. idus. Intellexi: quæ ſcripſiſti oĩa. Et quantũ rbo thiar rob. etüt: tuæ. ſcri N tet tes diu Kn teut tos⸗ is: ken 8 . . . S — — — . oli rris: boc eſt: pecunia magis ꝗᷓ uirtute atq;ʒ diſciplina: licebat ncet tibi apud munificentiſſimũ noſtrũ principem pecunioſiſſi npt,⸗ mo breui effici: ubi malles negocio ꝗᷓ ocio te offerre. At fu⸗- erũt: qui te induxerint. ltaqʒ ignoſcendũ eſt adoleſcentiæ l. tuæ. Poſthac conſules tibi fortaſſe melius. In præſentia: ut dente ſcribis:cupis initiari. Si religionis amor id monet: non im-/ iceo robo:modo etiã atq; etiam cogites: quid tibi ſtatuẽdum ltte it: quid ſequẽdum: quã incedendum uiam. Nam ſi putas rige te in eccleſta fore clarum ſine ijs artibꝰ: quæ apud ſacerdo/ ſt tes habẽtur in precio: uæbemẽter erras. Nam cũ alia per- ent: malta diſcẽda ſunt:tum ius pontificium imprimis omniſq; re. diuinæ rationis cognitio tenenda: quæ theologia dicitur. Sin iecirco iſtiuſmodi deſiderium te corripuit: ut ſine labo re uitam iucundam ducas: ꝗᷓ tuum ſim inſtitutum probatu 8 rus: potes facile ex meis moribꝰ cõiectare. Quare ſi me au te⸗ dis: primũ omniũ teipſum collige: tecum habita. Medita/ re ſteꝶ atqʒ iteꝶ: quã uitã uiuere decreueris. Seu tu ſæcla ent rem quã uocãt: elegeris: ſiue eccleſiſticã: utram malueris: ce probo: modo ſit cum laude. Qd ſi oino ad nos fortaſſe re/ gue dire inſtitueris tibi ædes paternæ nunꝗq occludentur. Va/ ue le ex Mediolano nonis lanuarijs. M. cccc. hiij jon 0F ranciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal. e, Cripſiſti ꝓ ximis litteris aliquos iſtic eſſe: qui cupiãt ſeire: quare Sphortiada per.ph. & non per. f. litterã Hotarim. Ad bæc qua rõne: plæq;O cin prima ſyllaba per æ zc diphthongum ſcripſerim. Accipe qc petis utrũq; breuit᷑. Spbortias nõ ſolũ per.p.cũ aſpiratiõe.h.& nõ per.f.a me prel. ſcribit: ꝙ recta ſcriptura. f. poſt. f. a pud latinos eẽ nõ patit᷑ ns ſed etiã qa nomẽ Sphortia deductũ uolumꝰ a græco qc' ẽ t. & RO1πſporta id ẽ fameſ. unde & &σ0οσιιπ11 Hανουdw«4 vil⸗ S0P & apud nos ſportula. Huius autẽ rei cãm qm Plato/ Go⸗ nẽ ſecutꝰin eo libro ꝗ de rectitudine nominũ eſt inſcriptus hori in libris de uita & rebus gefſtis Frqgiſci S phortiæ ſũ reddi/ ert turus: boc tpe omitto. Plærũq; uero iccirco ꝑ diphthon/ r Par qm deſcendit &&ρο IOXMρρα :qc plenũ frequẽſq; . ignificat: cõuerſa e lõga in diphthõgõ æ: ut in ſcæna rbhæ/ da: læthes in alijſq; ꝑmultis dictiõibus uidemꝰ obſeruari⸗ Vale ex Mediolano pridie idus lan uarias. M.cccc. Liij. NFranciſcus Philelfus lacobo camerinati ſal. Olim tibi ꝑſuadeas tuas ab me negligi:qc minꝰꝗᷓpri mum tibi ſignificarim: quid mihi Sie Angeluſq; reſponderint. Hi quod petis:diligenter curant: putãt om/ nino propediem ex ſententia tibi conſultum iri. Confeciſ/ ſentq; quod tua cauſa cœperant:niſi occupationes princi/ pis quæ ſunt fere imenſæ ob plures præclaras legationes: quæ uno pene tempore conuenerunt: aditum his tantiſꝑ intercluſiſſent: dum his liberet᷑ harum præſentia ac ſollici- tudine.Differri tñ res tua diu non poteſt. Ame nullum er ga te officium aut ſtudium negliget᷑. Tu interim eſto bo/ no animo. Non enim quantum mtelligo:te tua fallet ſpes. Vale ex Mediolano.x. Calen. februarias. M. cccc. Liij. (kranciſcus Philelfus Renato regi ſal. Ernas litteras ad te dedi anno ſuꝑiore ijs de rebꝰ: quæ tua maxime ĩtererãt.Itaq; nõ poterã nõ mira/ ri: quod nibil reſpõderes.præſertim cum te huma/ niſſimuti facillimũq; eſſe iã pridem uno omnium conſenſu ſermoneq; audierã. Sed Ioannes coſſa uir clariſſimꝰ idẽq; n grauiſſimꝰꝗ modo & tuꝰ& Chriſtianiſſimi Frãcorum regis legatus in Italiam uenit. Liberauit me omni dubitatione: quippe qui coram affirmarit nullas tibi oino redditas eſſe litteras meas. Deus malefaciat hominũ uel negligẽtiæ uel perfidiæ:qui & me heneſtiſſimo officio: & te non medio/ cri:ut opinor uł utilitate: uel uoluptate fraudarint. Quibꝰ litteras ad te dedi.Frãci fuerũt omnes:quoꝶ uni Malurti/ cæ cognomẽtũ eſt: homimi bellicis artibus ſtudẽti: & tui ut aiebat: obſeruãtiſſimo. Sed qm̃ quæ ſcripſerã nõ accepiſti: ea in præſentia tibi corã exponet idẽ Ioannes coſſa:cuiꝰ fi/ des & diligetia tibi ſole clarior eſſe debet. Vale ex Medi⸗ olano.yvi. Kal.februarias. M. cccc. Liij. Fraciſcus Philelfus Cuilielmo Vrſino Franciæ cancellario ſal. Vm uir clariſſimꝰ Ioanes coſſa regiꝰ legatꝰ a floren/ inis rediturꝰ in Frãciã Mediolano iter faceret:a me o nomie libros de exilio quos ſuperioribus annis Acub mici onpe geuit nte gaa. ners Wn ign ud ſim we me lise lien loo ſtaoe dr le . pri Ston⸗ teal⸗ rinch⸗ ones: nti lic⸗ mer bo⸗/ es⸗ duſg⸗ na⸗ nſu iq gs ne: el 1 elucubraram. Hos egoa te ideo in præſentia dare nõ po⸗ tui:qm̃ non eſſet tãtũ tẽporis datũ: ut excribi poſſent.ltaq; non potui nõ ferre permoleſte: ꝙ tibi tanto & tanta digni- tate uiro minus ſtatim gratificari quiuerim: præſertim ea in rene⸗ mihbi non minus iucunda eſſet ꝗᷓ futura honori⸗- fica. ¶ Nam & te iampridem cum ob florentiſſimi tui ge/ neris ſplendorem: tum ob illuſtrem eruditionẽ tuam ſin⸗ gularemq; ſapientiam mirifica beniuolentia obſeruo: & ignarus certe nõ ſum: quantũ ſit meo nomini ac laudi tua auctoritas incrementũ allatura: ubi ſcripta mea tuo grauiſ- ſimo teſtimonio confirmaris. Nec enim debeo dubitare mea tibi uoluptati fore: qui & humaniſſimus ſis liberaliſſi/ maq; natura: & a me tantopere diligaris ut nibil ad amo/ ris cumulũ poſſit accedere. Dabo autẽ operam: ut prope/ diem morem geram uolũtati tuæ. Nam tum libros de exi/ lio quor petis: tum alia plæraq; ex his: quæ a meo ingenio ſtudioq; manarũt: curabo excribiea plane: quæcunq; futu ra tibi iucũdiora exiſtimabo. Vale ex Mediolano.vi.Kal. Februarias. M.ccec. Liij. M ¶ Franciſcus Philelfus lacobo bicheto ſal. nN lſi te iapridẽ plurimũ diligerẽ: ſtomacharer fortaſſe: cũ uideã codicẽ meũ eſſe apcł te tãdiu uel inuitũ.Nã dq dxeris puero meo eum tibi nõ eẽ: haud intelligo: quæ it animi tui ſententia: nõ em̃ puto id dicere te: quod meũ codicẽ nequaq̃ habueris. Nã & habuiſti: & eũ alijs cõmo/ daſti. Quod ſi illã fortaſſis amiſeris tibi amiſſum uolo: non mihi:ꝗᷓꝗᷓ opinor amiſſum tibi eum nõ eſſe. Itaq; rogo te: ut huic meo puero meũ illũ codicẽ ad me des: ne me cogas aliunde remedium poſcere. Vale Mediolani ex ædibus meis.iij.nonas Februarias. M. cccc. Liij. ranciſcus Philel obo bicheto ſal. Rant uidere uideor: ita negocioſus es: ut nihil tibi ocij relinquat᷑ ad inquirẽdũ inter infinitã librorum tuorũ copiã codicẽ illĩẽ meum: quò duæ oratiões Lyſiæ a nobis traductæ: altera funebris de laudibꝰ Athenienſium: altera iudicialis cõtra Eratoſthenen adulterũ: & Ariſtote/ lis Rhetorica ad Alexandrũ regẽ: noſtra itẽ traductio cõ/ tinent᷑. Nõ em̃ adduci poſſum: ut credã aut te alieni mutnui blitũ: aut q officij tui fideiq; ſit: nolle præſtare. Nã codi- cem illũ tibicõmodaui tẽpore illius optimi Philippi ducis: quẽ ea tu lege petiſſti: ut excribi curares non ut nunꝗreſti- tueres. Atqui repetiui abs te illũ per id temporis interdũ: cũ diceres nondum excriptũ eſſe: cũ ego tamen audirẽ ſe/ cus eẽ. Tuam cõctationẽ iccirco ferebã patienter: qm pu/ tarem quæ eſſent excripta: ea fortaſſe nõdũ eſſe abs te ſa/ tis emendata. At nunc quia præteriere iam anni cõplures nihil alienũ ab amicitiæ iure me factuꝶ exiſtimaui: aut ex iſtimo:ſi te fecero certiorem me oiĩno inſtituiſſe mea mibi ꝗprimũ uendicare. Vale ex ædibus noſtris Mediolani.iij. nonas Februaria S. M. cccc. Liij. òM Franciſcus Philelfus Guilielmo VYrſino ranciæ cancellario ſal. dicit plurimam. Ederã alteras ad te litteras ſexto Kalen. Februarias: AJAquo ipſo die Ioãnes coſſa uir om̃i laude ornatꝰ hinc in franciã ꝓfecturus putabat᷑. Sed cum poſtea retardatus a meo principe dies aliquot præter ſpem Mediolani age/ ret: reuertit ad me codex quidã meus: ꝗq annos nonnullos peregre abfuerat. Huius ego reditũ uel tua cauſa ꝑbhuma/ niter & libenter excepi: quanꝗᷓ tam diuturnæ eius abſen/ tiæ non mediocriter ſuccẽſuerã: quippe qui me inuito ab/ faiſſet. Verũ ea lege is reuerſus apud me in gratiã redijt: ut cõfeſtim alpes tranſcẽderet & te uiſurus & franciã atq; iſtam quidẽ ut hoſpes:te uero ut perpetuũ dominũ. Itaq; dono a me accipe tria nõ uulgaria aut contẽnenda opera: Lyſiæ oratoris duo:hoc ẽ oratiões duas: alterã funebrem de laudibꝰ Athenienſium:iudicialẽ alterã aduerſus Erato⸗ ſthenẽe adulterũ. Tertiũ aũt opꝰ eſt Rhetorica Ariſtotelis philoſophi eloquẽtiſſimi ad Alexãdrũ regẽ. Hæc em̃ oĩa e græco in latinũ traduxi: cum eſſem propemodũ adole/ ſcens philoſophiam Flarentiæ oratoriamq; docens: quæ quanꝗᷓ exiſtimo per ſe tibi fore iucundiſſima:ſpero tamen propediem alia quædam ad te dare: quæ longe ſis maiore cum uoluptate lectitaturus. Vale. Et me Chbriſtianiſſimo regikKarolo ꝗdiligentiſſime commenda. Ex Mediolano. S— — lutus odl⸗ ucis: reli⸗ ercli: tele ip⸗ tele ures key bi . —.N 8 — 2 iiij. Kalen. Martias. M. cccec. Liiſ. — Prãciſcus Philelfus Alberto Tancario ſal. il mihi iucundius tuis litteris boc tempore potu/ iſſet contingere. Nam & de tua tuorumq; omniũ pona ualitudine certior factus ſum: id quod uæbe- menter dptabam: & Enochum noſtrum in iuuenem frugi probũq; euaſiſſe ex te patre intellexi. Quanꝗᷓ enim ab ipia uſq; puericia bonam de ſe ſpem pollicebatur Enochus: nõ poteram tamen nõ ſubuereri ob iniquitatem temporum ecus accidere poſſe ꝗᷓ uellemus. Itaq; imortali deo imorta lis habeo gratias: quod te patre grauiſſimo optimoq; uiro dignũ ſe præſtiterit. Quod autem cupit bonis artibus eti/ am a nobis inſtitui: rem nunciat non ingratam. Et ut breui reſpondeam: ad aprilem te uidebo:ac tuo meoq; deſide/ rio cumulatiſſime ſatiſfaciam. Præterea quoniã de biſ quæ in præſentia ab me ſcribunt᷑: abs te mẽtio facta eſt:dedi ad te particulã quandam ex ſecundo Sphortiados noſtræ li⸗/ bro & præfationẽ biſtoriæ S phortianæ. Vale ex Medio/ lano.x. Kał. Martias. M. cccc. Liiſ. (Franciſcus Philelfus loanni M tiſferrati ſaluteem. ðð Oannes coſſa iſtine modo rediens mihi tuis uerbis renũciauit te libros meos de exilio dediſſe iampri gdem ad me. At ego illoſnuſꝗᷓ uidi.Itaq; tuum fuerit meminiſie cui dederis: quanqᷓ uidere uideor eam eſſe ho/ minum fidem uel maximam boc tempore: ut in redden⸗ dis libris nulla ſeruetur fides: quare quod de regno ſcribit Euripides:de libris dici non inſulſe quæat. Nam ſiquidem ius deſeras: libri decet cauſa relinquas: rebus in alijs pius. Vale ex Mediolano.viij. Kal. Martias. M.cccc. Liij. 2 (Franciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal. WDoleſcens quidã mediolanẽſis æqualis tuꝰ aut plu/ culo maior reuerſus ꝓximis diebꝰ ex urbe Roma Mediolanũ mibi renũciauit ueniſſe te ſecũ una uſ- Peruſiã ad nos ſcilicet redituꝶ: deĩde qm metuiſles iter acere per agrum Florentinum: diuertiſſe ad Tholentina tes meos: ut iſtinc cũ primũ per cæli clæmentiã liceret: pex flaminiã domũ repeteres. Non improbo conſilium tuum &AXA—οεXνιαπT νοοριοιXαα & id qdẽ cũ pro- pter ſicarium illum: cui manus noſtra cã publico iudicio a Senenſibꝰ trũcata ẽ: tãũ ꝓpter i ν% ο¾ρμ SBpX αρ5αιαρ perpetrati quondã in nos apud florentinos facinoris & li/ citatorẽ & ſociũ. Offendes Piſauri uirũ grauiſſimũ loannẽ fagnanũ nobis amiciſſimũ & Arimini Petrum perleonem ſtudioſiſſimũ mei. Ab ijs poteris edoceri: qua tibi iter ha/- bendum ſit:quo uites xai Oopòp X1Dobâ. ſentit em cã Ve netis & qc modo dicebã Iup α¾½¾⁄½ει. Nä Veneti etiã iccirco tibi cauendi ſunt: quoniã ijs cum hoc noſtro princi pe bellũ eſt. Si tibi Bononia iter faciendũ fuerit: utere Al/ berti Zancarij Enochi fili conſilio.lIs em me ut noſti: pluri/ mũ colit:& uir eſt plane optimus. Qd ſi Ferraria fueris ꝓ/ fecturus: pete Nicolaũ Varonẽ clariſſimũ & eruditiſſimũ uirũ & mecũ ſumma beniuolentia cõiunctum: a quo intel/ liges: qua tibi eundum ſit. Vitãdũ enim tibi eſt iter ꝑ agrũ Parmẽſem. Infeſtat᷑ enim a corigianis militibus. Et de his hactenus. Propter feſtinatiorẽ abitionem Petri loannis ca merinatis præſtantis & fortiſſimi militis: ad Nicolaum ca/ riſſimũ mihi fratrẽ ſcribere nihil potui: q; eo æquius ferat uelim:qd ad proximũ maiũ me uidebit. Nã nix tandẽ he/ ſterno ueſperi mihi permiſit princeps liberã profectionẽ ad Alphonſum regẽ cũ fideiuſſione tamen intra quartum mẽſem redeundi. Vale. Et noſtros oĩs noĩe meo ſaluere iu be.Ex Mediolano. vij. Cal. Martias. M. cccc.liij. Frãciſcus Philelfus Aenico daualo eqti aurato ſal. Vid in cauſa fuerit: ut tandiu diſtulerim aduentũ meũ accipies ex Ioãne Antonio Gotthalano uiro . nobili ac tui noĩs amantiſſimo. Spero tñ fore:ut an te ueris exitum te uideam. Tu me interea temporis ama: ut ſoles: & Alphonſo regi q̃diligetiſſime cõmenda. Vale Ex Mediolano.vi. Calen. Martias. M. cccc. liij. . ranciſcus Philelfus Petro Perleoni ſal. em̃ ſine mnuidia:uiues cũ tuis: uiues apud principẽ „. — —— — — Vod in patriã te receperis.gaudeo plurimũ.Viues ſscngas cuius uirtus & magna eſt & illuſtris: imprimis. . R . Itaq; tibi nõ poſſum nõ gratulari. Luũ aũt fuerit ita teipſã N cõponere: ut quaſi && αι% εοπρονοααι ρνοtäte 1. recepꝑis:qcł reliquũ ẽ uitæ: uiuas ĩ liberali ocio quieteq; fru/ N ctifera.Etrice inquã: ut ex tot tuis tãtiſq; laboribꝰ quos ter/ El ra mariq; ꝑtuliſti egregt. fructꝰ aligs emanet ad poſteros. . Vale ac tuos oĩs ułnoſtros potiꝰ noĩe meo ſalute plurima mne impartias: uelim. Xonophon noſter ꝓpediẽ iſtaciter ad nem nos ẽ facturꝰ. Ex Mediolano. v. Kal. Martias. M. cccc. liij. thu ¶ Frãciſcus Philelfus Poggio & Laurẽtio Yalle ſal. iſe Vod uel ipſa rõne uel admonitioe mea cõiũctos ue 44 lim: indignũ e xiſtimaui: ut litteris meis diiũgeremi/ Ve ni. Quid em̃ ꝑ imortalẽ deũ ex amicis uos reddidit inimi / 4. cos? Error ne forſitan uos decepit:qcł uel inducti uel ultro , in leuitatis ut audacter & amice uobiſcũ loquar: ſtulticiæ 9 certamẽ tã temere irruatis? Solemꝰem nõnunꝗᷓ rõnẽ deſe n rentes ſpõte ſequi animi ꝑturbationes. Idẽq; facimꝰ ſæpe- nero decepti ſuaſionibꝰ alioꝶ: q uelnos clã exoſi uel ſe ulciſci cupiẽtes inſanie ſtimulos iiecerũt:ꝗbꝰ uæbemẽtiſſi⸗ me cõcitati diuina oĩa hũanaq; iura cõfundimꝰ:nõ tã di gni uca tati noſtræ cõſulẽtes ꝗᷓ alienæ ꝑ cõtumeliã ac neqciã omn nc inſidiãtes. Nec ſane dubitẽ utrũq; ueſtrũ ꝓbabilis aliquas entt rönes adductuꝶ: ꝗbꝰlure a uobis fieri uideat᷑: qd iniuria fa be⸗ citis. At ego nullis iſtiuſmodi rõnibꝰ aſſentiẽdũ cẽſeo: cum ne neqʒ priſtinæ amicitiæ: neq; ætatis ueſtræ: neq; ipſiꝰ decori un rõnẽ habeatis. At ſum iniuria laceſſitꝰ: Et quæ nã iniuria tã eu ta ẽ:ut delyrare uos cogat.Satis.n.delyrat:qui mẽtit᷑.Ea ẽ cCerti pturbati animi natura: ea uis: is impetꝰac furor: ut ſi/ ſd bi moderari nullo pacto quæat: quippe ꝗ in re etiã uera ſi ntii minus mentit᷑ oĩno:aut uanus ſit tñ:aut mẽdaciũ dicat: cũ iio ul gr̃a uoluptatis:ułrei ipſiꝰ nimietate mẽdacẽ ſe præſtet. an Nã qui rõnis lumine ſit orbatus:q̃diu eo caret:nec intueri na. quicqᷓ ꝑſpicue nec recte iudicare põt. Quo fit ut tãq̃ ꝑ ob⸗ ale ſcuriſſimas tenebras incedẽs: unde egrediat᷑ qua pergat: quo peruẽturꝰſit: neſciat.Sanius ce᷑te fuerat primis illiſue nondũ inualeſcentibus permotionũ ſe cintillis ante reſiſte- re:ꝗqᷓ tranſirent in flamas: qce poſteaꝗ factũ nõ eſt: ſed accẽ/ pi ſo iam igni ea fomenta materiemqʒ adiecimus: ut animis i⸗ V — . „ — — conſflagrãtibus fieri nulla poſſi t acceſſio:utamur ſaltem eo remedio:qd omnibꝰin bis rebus natura ſolet afferre quæ humani ſunt ſolutiq; appetitus: hoc eſt: ut qd ratio ipſa nõ cendi genꝰ: q dum inuicẽ ꝑ oẽm uituꝑationis cõtumeliã digladiamini: intactũ reliqueritis. Nullum animi flagitium: nullum corporis uitium: nullũ fortunæ: quam uocãt: incõ⸗ modum omiſiſtis. Quod aliud deniq; genus detis: quo in ueſtrũ dedecus ſit utẽdũ? Equidem præter ſingulare quã/ dam & inauditã ineptitudine nihil uideo reliquũ quod ad⸗ datis: quo ridiculo ſitis cũctis hominibꝰ. Nam quid ineptiꝰ dici: ꝗd inſanius quæat excogitari: ꝗ uiros doctos ac ſenes maledicendi intemperãtia ꝗᷓ diſſolutione ueluti gloriari? Et id quidem Romana in curia: boc in celeberrimo atq; ſplendidiſſimo totius orbis terrarũ ſpectaculo: in grauiſſi⸗ mo epiſcoporum cardinaliumq; conſpectu: in oculis ſum/ mi ſanctiſſimiq; pontificis Nicolai Quinti: qui non minus: mirabili uirtute & ſapientia: ꝗᷓ ſupræma dignitatis præſtã⸗ tia uices Chriſti in terris gerit. Vt enim de reliquis patri/ hprus uiriſq; integerrimis cõticeſcam: quibꝰ aut ſtomachum uos mouere aut riſum cõſentaneũ eſt:qua mẽte: quo aĩio: in uos eẽ arbitramini Nicolaũ Quintũ tanta bonitate: tan/ ta iuſticia: tanta pietate pontificem: cũ uel legit: uel audit: quæ tam petulãter: tam fœde in uos inuicem declamatis? luuat em̃ liberrime de uobis apud uos loqui: quorũ laudi æque faueo atq; meæ. An minus fortaſſe memimiſtis eam. eſſe bominũ naturã: ut ſilitudine morũ ad beniuolentiã fa/ cillime agant᷑: diſſimilitudine uero contra? Itaq; nõ abſur de Ageſilaum tradũt cũ quenꝗᷓ intueret᷑:quialiũ uituꝑaret laudaretue: dicere ſolit ſe nõ minus ex ipſa oratione iudi cium facere de eo quidiceret:ꝗqᷓ de quo diceretur. Et ne id. quidẽ mirũ. Nã ꝑmotus animus ꝑmulta effutiat: ẽ neceſſe: quæ nõ mediocrẽ moribus i acturã aſferãt apud ſapiẽtis e ponos uiros: quorũ aures offendunt᷑ ijs dictis: quæ ipſi nõ. ꝓbent. Quos aũt alienos a noſtris moribus iudicemus ab. ijs nos quoq; animũ facimus alene Bræterea nemo quẽ- oino amare poſſit: quẽ flagitio ſenſerit obnoxium: etiam . — — . meo qux ſadö nedi⸗ meliä tium: ineb⸗ boin⸗ eli dac⸗ ept nes⸗ E ſi⸗ / us Wn tni Hum 940. ta dit: t udi eam blun⸗ ret udi⸗ eid ſino⸗ ml ipſe uir oĩ'no bonus nõ ſit. Nã uelin morũ ſimilitudine de/ prauati animiſe oderũt. At illum a flagitio abborrere qui cenſeamus: cuius fla gitioſiſſimaſſit oratio? Fatebor equidẽ ingenue de meipſo. Nec me annũ lã natũ quartũ & quin/ quageſimũ ullus a ueritate cõpeſcet pudor: qc eo facio li/ bentius: ut exemplũ meũ uł probetis: uelimitemini.Sum qũq;ʒ in quoſdã inuectus: acerbius fortaſſe: ꝗᷓ par eſſet :οα id ane nulla unꝗᷓ alterũ laceſſens iniuria: ſed ingenti potius a quibuſdam cõtumelia laceſſitus. Tamen cum mea lego: & meipſum conſidero: non poſſum nõ erubeſcere:metuẽs: ne quoquo modo uituperet᷑ in meipſo: quæ alijs dederim uitio. Non enm quæ in alijs iure etiam carpimus:nmota ſunt oĩbus. At oratio noſtra occulta eſſe non põt. Nonmodo me Saluſtius ijs non delectat: quæ ſcripſit in. M. Tulliũ Ci ceronem: nec item oĩno quæ Cicero in Antonium: aut in Timarchum Philippumq; Demoſthenes: ſed etiã uir ſan- Riſſimus ac diſertiſſimus Hieronymus non ſine moleſtia a me legit᷑: cum inuehitur in Rufinum: quem uirum doctã extitiſſe ex eius ſcriptis lacile ipſi cognoſcimꝰ: ſanctũ uero bonumqʒ fuiſſe Aurelij Auguſtini locupletiſſimũ teſtimo/ nium docet. Quare ſi ſapitis Poggi atq; Laurenti: miſſam facite tantã iſtã tanq; abominabilem maledicendi licẽtiã. Memineritis bonæ famæ: memineritis decori: memineri⸗- tis ætatis ueſtræ: quorũ alter iã ſeniũ: alter ſenectutẽ agit. Memineritis inquã: meminineritis ſempitni iudicij: qc ad/ modũ lõge a uobis abeſſe nõ põt. An eſtis obliti: Mibi uin dictam & ego retribuam: qᷓꝗᷓ in uobis quid ſit amplius uin/ dicandũ: nõ intelligo:qui ueſtrũ nomẽ mutuis orationum gladijs per oẽ uituꝑationũ contumeliarũq; uulnus acerbiſ ſime quantum in uobis fuerit:interemiſtis. Quid de uobis præſentes ſentiant: ꝗd poſteri iudicabũt: in quorũ manus ſcripta ueſtra ꝓueniãt? Itaq; uos etiam atqʒ etiam ro go & obſecro:ut redeatis tandem in grasiã mutuam. Omiſſiſqg oĩbus aiorũ irritamentis per q Aρπαε amneſtiam quãà dicũt: uel Xνοτπι ο11ρο potius quoad ei“ fieri liceat: quod certe licet: ita ad beniuolentiã priſtinã mutuo ſtudio ope⸗/ raq; cõtẽdite: ut & iuſticiæ laudem apud homines & dile- Vy h Rionis incrementũ apud ſummũ pontificẽ:& pœnitentiæ gratiã apud imortalẽ deũ mereamini. Valete uiri amiciſſi⸗ mi atq; optimi.Ex Mediola. nonis Martijs M. cccc. Liij. = (EFanelege Philelfus Petro Thomaſio philoſopho medicoq; ſal. Scundum librũ de exilio qui de infamia inſcribit᷑: dit ad me des. Deſidero etiã tertiũ: in quo de pau⸗/ pertate diſſeruimus: qui ſi ipſe quoq; apud te ẽ: dato item eidẽ ad me tabellario. Sin minus eſt apud te:quære a Ber/ nardo meo luſtiniano. Plura ad te nũc ſcribere non potui ꝓpter occupatiões meas.Propediẽ agã tecũ pluribꝰ. Va/ le ex Mediolano Nonis Martijs. M. cccc. Liij. Qranciſe- ilelfus Petro perleoni ſal. E Phbaethonte qc petis: dictio triſyllaba ẽ Phaethõ. N Scribit᷑ enm apud græcos Odειονοαρ phaeton: & non Da oα phæthon. Vale ex Mediolano. viij. idus Martias cccc. Liiſj. Sè (Hranciſe Ppiles Epiſtolarum Liber Vndecimus. Pranciſcus Philelfus Sigiſmundo Pandulpho Ma- lateſtæ ducali imperatoriſſall. Vi patrem tuum Pandulphum Malateſtã ſumma uirtute principẽ tantopere ſemper colui ſenem iuuenis: niſi te filiumamẽ ob/⸗ ſeruemq; iuuenem ſenex: uidear mibi ad- moduũ ingratus: præſertim cum ille me: ut erat unus omniũ munificentiſſimus: nõ di⸗ lexerit ſolum:ſed etiã pulcherrimis bnficijs qñqʒ affecerit. hoĩes ul cõſuetudo:uel hũanitas:qua ita rapior ad te colẽ/ dũ:ut tuo mihi noĩe eẽ dulciꝰ nibilquæat.Nõ em̃ eſſe non potes omi laude cumulatiſſimus ꝗdã princeps: ſimulacra etiã uirtutis & diſciplinæ tãtopere in alijs admireris: illiſq; bñfacias: quos tales exiſtimaris. Quare tibi ꝑſuadeas ue/ limme ita eẽ tuũ: ut oĩa tibi de m e poſſis qſi iure quodã pe/ culiari polliceri. Nã ego in te nõ mediocrẽ ſpem cõſtitutã & collocatã habeo.Et ut intelligas: quo aio in te ſim: & ꝗᷓ fa- uelim huic iſti tabellario ꝗ meas tibi litteras reddi- Accedit ad hoc ai inſtitutũ tua in omẽs eruditos & doctos k ſo vat tul id⸗ entiæ lcill⸗ ii⸗ tbi: edi pen/ 7 ſtem her⸗ tui . wa as 1 E teſti per d⸗ 16/ eiut ol er. it. os ole⸗ non acr ig ue e⸗, tuta X ueam tuæ gloriæ breui perſtringam. Duo ſum nuꝑa ggreſ ſus opera: quæ litteraꝶ ĩmortalitati cõmẽdem: alterũ uer/ ſu: alteꝶ proſa. Et hoc quidẽ de uita & rebus geſtis Franci ſci Sphortiæ ſoceri tui inſcribit᷑.lllud aũt Sphortiada mo/ re figuraq; poetica: ubi quãtũ mea facſtas feret: nibil omit/ tam: qc ſũmi principis fœlicitatẽ ꝓbet. In utroq; de te ſum uerba facturꝰ: cũ pro tua dignitate: tũ etiã pro ueritate. Id idus Martias. M. cccc. liij. . aũt ut cumulate faciã: tua mihbi opera opus eſt. Res abs te clariſſime geſtas uulgo narrari uideo plurimas. Nec inue/ nio quenꝗᷓ: qui neget oĩa te geſſiſſe nõ ſapiẽter minꝰ ꝗᷓ for⸗ titer. Sed una re turbor: qc ordinẽ modumq; ignoro.Nec eſt: qui mibi oĩno ſatiſfaciat: cum alij de loco ubi quid cum laude factũ ſit:alij de tẽpore: alij de alio quopiam negocio inter ſe diſcrepent. Quãobrem cũ dignitati conſules tuæ: tum etiã ueritati meæ: ſi commentaria ad me aliqua dede/ ris uel materno(ut aiũt) ſermone ſcripta:unde tanꝗᷓ ex ali⸗ quo fonte quod in re uerum ſit:hauriam. Quod ſi feceris: tanta ſollicitudine me leuabis: ut ingentes ſim tibi grãs ba- biturus. Et ꝗᷓᷓ non ſum: ut es animo liberali: atq benefico: ignarus permultos apud te eſſe: qui in buiuſmodi cõmen/ tarijs conficiendis non inepte operam ſuam accõmodẽt: tamẽ ſi eam ꝓuinciã uiro diſertiſſimo Petro perleoni ciui tuo delegaueris: & tibi & mihi egregie ſatiſfacies. Vale ſplẽdidiſſimum decus Malateſtarum. Ex Mediola no. vi. — ranciſcus icod Oſteaꝗ binc abijſti: qc' præſens mihi ꝑſuaſeras: it mutatũ ẽ: ut ab oĩ tua etiã ſuaſione abhorreã. Dixe ram tibi Andreã alamãnũ præſtãtẽ adoleſcẽtẽ mi/ corã expoſuiſſe renũciatũ eẽ põtifici maximo cũ de eiꝰ uita ac moribꝰ Mediolani ſermo aliqn haberet᷑: me ꝗd ſen — tirem interrogatũ reſpondiſſe Nicolaũ Quintũ uirum mi⸗/ hbi uideri doctiſſime eruditũ:ſed adhuc ſapere famulatũ. Id tu dictũ eẽ põtifici ne crederẽ:ꝑmultis & argumentis & rationibꝰ oſtendere ſtuduiſti. Et ut es omni in re accuratꝰ & bonꝰ ad id maxime elaboraſti: ut ab bac animi ſollicitu/ dine me eximeres: id qc etiã plane præſtitiſſes: niſi aliud — quiddam poſtabitionẽ tuã ueniſſet in mẽtẽ. Eſt Romæ ut noſti: Petrus Candidus decembris egregius quidã & ma- ledicendi & inſidiandi artifex. Is aduerſus me permulta iã pridem perperã eſt machinatus per oẽm animi nequitiã: adeo ut nõ modo mihi clam & ꝑ latrocinia ſemꝑ detrabe/ re cõſu euerit:ſed cõuiuia quoq; Mediolanenſia illa noſtra quæ hic cũ aderas: lectitaſti: multis in locis annis fuꝑioribꝰ cum nobiliſſimus dux Philippus eſſet in uiuis: deprauarit atq; corruperit. Qua fraude factũ ẽ: ut uix euaderet publi- cam infamiæ notã: quæ illis inuri ſolet: qui uulgo appellaãt᷑ falſarij. Nec ſane dubitarim eundẽ iſtum nigerrimũ candi/⸗ dum originẽ ac ſegetẽ extitiſſe & calũniando & inducẽdo diſcordiarum inimicitiaꝶ oim: quibus Poggius ac Valla inuieẽ ſe dilacerant per omnẽ contumeliæ fœditatẽ. Con/ ſueuit em̃ ex aliorum ineõmodis & infamia famæ ſuæ cõ⸗ mogdiſq; conſulere. Si quid ergo de me ad ſummũ pontifi- cenm falſo delatũ eſt: nebulo iſte Candidus debet eẽ in cã. ltaq; omniũ primũ abs te peto:ut ſi hæ litteræ te priꝰoffen derint in itinere:q̃ Florẽtia exceſſeris: Andreã alamannũ còuenias: ab eoq; ſciſciteris: iocatuſne ſit hac de re mecũ: ut plæriq; ſolent: an locutus ſerio. Deinde ſi uero mihi calũ niam renunciaſſe Andreã non finxiſſe animaduerteris: te maiorẽ in modũ etiam atq; etiã rogo:ut meo nomine pon tificẽ a deas: & ei bæc ola de me referas: quæ præſens co⸗ rãq; co gnoſti. Nã quo pacto uerbo uituperẽ: que & uerſu & ꝓſa pſæpe laudarim innocẽtẽ præſertim & ſapiẽtẽ uirũ & de me iã pridẽ meritũ optime. Tu rem tenes. Reliqua pro tua prudentia ip̃e præſtabis. Vale ex Mediolano. iiij. idus martias.M.cccc. liij. Franciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. Vid uolo iſtic agas meo noĩie:græce ad te ſcripſi:fac ſi me amas: ut ꝗprimũ adeas ESgiſinund principẽ: cui diligẽter expone qæ tibi uides in cõmentarijs datum. Quod ſi feceris:rẽ mihi facies mirifice gratã:habeoq;ʒ tibi non inuitus gratias imortalis. Cum has litteras iam eſſem obſignaturus: Kenophon filius aduenit cum litteris tuis: quas ſumma cũ uoluptare perlegi. Nã ex litteris ijs quas eut adte dedi quinto Kal-Martias:potuiſti non obſcure conie ma ctare:ꝗᷓ mibi iucundus fuerat tuus in patriã reditus: quem ii nulla tua epiſtola ſed ex Genua cognorã. Quod autẽ tan/ tia: topere tua oĩa mibi cõmunia eſſe oſtẽderis:nõ erat opus. he/ Nã tuũ erga me animũ iãpridẽ noui: & tibi meus ignotus ſra nõ eſt. Voluiſſem Xenophon apud te fuiſſet: ut tibi grati/ ce ficaret᷑. Sed comitũ cã facit: ut eiignoſcat᷑. Qm̃ breui te ui natt debeo. In præſentia lõgior eſſe nolui. Et tuam pudiciſſimã ubl⸗ ſpõſam & noſtros oĩs bene ualere opto. Vale ex Medio-⸗ liͤt lano pridie idus Martias. M. cccc. liij. . nch⸗ (Fraãciſcus Philelfus lacobo camerinati ſal. do Vantã diligẽtiam adhibuerim in rem tuã: potes ex VNiccho Angeloq; cognoſcere.Idẽ ut mihi tu boc tẽ⸗ . pore officium præſtes: uæbementer cupio. Fac inquã oꝑa 7 & ſtudio tuo:ut Cicchꝰ quod intereſt rei meæ pecuniariæ , Japud hos ædiles qᷓprimũ litteris ſuis abſoluat. Verum bo⸗ 1. no ſint attramento ſcriptæ: ut aiunt: Et fide opus eſt & ce- dn lleeritate. Cauſam Cicchus ex me corã intelle xit. Codicem nni epiſtolarũ cum primũ abſoluero:dabo ad te libenter. Xe⸗/ ecke nophon totus eſt tuus & pater non minus. Vale ex Medi- dAà olano. xij Kal. Apriles. M. cccc. Liij. Gte⸗ . ranciſcus Philelfus Lodouico Gongagæz von principi Mantuano ſalutem. l co⸗ n equidẽ ſum oblitꝰ: quã mihi nuper in agro brixi aA ano beniuolẽtiam oſtendiſti: & quaãata me nõ huma/ ii Sn itate ſolũ:ſed benignitate etiã ꝑſæpe exceperis. Itaq; ex gn eæo tẽpore intellexi permagnã mihi in te ſpem & poſitam i. eẽ & cõſtitutã. Indeq; factũ e: ut ita te obſeruẽ ac uenerer: ut me abs te putẽ dignũ exiſtimari: in quo nullũ bnficium tuum ſit intermoriturũ. Quæ mea me de te opinio ne fal⸗ ſe ſum habeat: eſt magnitudinis & munificentiæ tuæ. Quid de autẽ abs te uelim: ethruſco ſermone intelliges. Eſt celerita te non minus opus ꝗᷓ beneficentia. Vale Ex Mediola. iiij- tti Nonas Apriles. M. ccccc. Liij. ſn Franciſcus Philelfus Alexandro Sphortiæ . attendulo principi Piſauri ſal.dicit pßluu. us Xiſtimabã te ante repetituꝶ Mediolanũ pficice- ilij: II reris in Tuſciã. Sed quoniã didici ſecus fore: qc præſens tecũ ac corã acturus erã: nunc & abſens & ꝑ litteras agam: neceſſe eſt. Propediẽ iuſſu principis nõ tam ſui ꝗᷓ negocij mei cauſa Romã iturus ſum ad ſummũ pontificẽ. Vt noſti ex eo ſum philoſophorũ ordine: ꝗ rẽ pecuniariã in bonis nõ ducũt. Quo fit:ut neq; ſim auri diues nec eſſe unꝗᷓ poſ-/ ſim. Nam habet nemo:qd negligit.Et mihi tamẽ babeda ẽ ratio dignitatis Sphortianæ: eo præſertim cõceſſurus ubi cultꝰ exterior nõ paucioris ꝗᷓ interior ſolet æſtimari. Mihi pluribus opus eſt: quæ princeps affatim præſtare nõ oĩno põt.Itaqʒ partiendũ hoc honeris tecũ eſt. Quã tu ꝓuinciã ſi libenter fueris amplexꝰ:nõ minus iudicãdus ꝗᷓ nominan nas Apriles. M. cccc. Liij. dus Alexander exiſtimeris. Vale Ex Mediolano. iiij. No/ Franciſcus Philelfus Andreæ Alamanno ſal. Rat uel officij uł humanitatis tuæ poſteaqᷓ hinc flo/ rẽtiã reuertiſti: litteraꝶ aliquid ad medare: ꝗbus de te tui tñ te nõ feciſſe eo fero moderati: qg; p&ναοαεπςυπ neο gamos on amoris ꝗᷓ amicitiæ hoc ẽ uxoris ꝗ Philelfi ratio/ nem habere maluiſti. Verũ ſi ſapis: oia modice. Nam ager frequẽtius ꝗᷓ par ſit renouatus nõ admodum ſæpe ꝓdit in ſegetẽ. Ad filiorũ procreationẽ non ad uoluptatẽ cõiugiũ q; rebus oibus ꝓ amicicia noſtra certior fierem. Qc eſt cõſtitutũ. Quin quo rarior ẽ humanis in rebꝰ:eo ſuaui/ or ẽ uoluptas oĩs. Nã qcł ſatietatẽ affert: iucundũ oĩno eſſe nõ põt. Quare ſi ad hoiem amiciſſimũ ſcripſiſſes: nõ modo feciſſes ꝓ officio:ſed qc Iõiæ &α p9ρXιαπι1ο¾ 1ειπ¾ι ſurripuiſſes temporis: ad maiorem tibi uoluptatẽ ſurripuiſſes. Itaq; ſi me audis: litteraꝶ faſciculos ad me ꝗᷓprimũ accõmoda. Et quid ipſe agas:& quid agat᷑ in Tuſcia: fac intelligã. Nam hbic nos ad bellũ accingimus nõ ſuſtinẽdũ:ſed imortali no⸗ ſtra cũ gloria ꝓfligandũ. Non em̃ alere bellũ uolumus: ſed finire.ld qc ſi etiam uosfactũ ire conſtitueritis: & uobis & florentiſſime reipublicæ ueſtræ ꝗᷓ ſaluberrime conſuletis. Nec eſt ꝓfecto quiſꝗᷓ in noĩe latino: qui uobis unis cum & animi magnitudine & altitudine:tũ etiã prudentia ſit ſuꝑi/ or. Quo fit:at niſi ciuilis uł diſcordia uel ſimultas rectos co gita N Wed Wi züt tas ſ nol otte inp ſeri et eẽ ill XI gitatus ueſtros impediat: uictores breui futuri ſitis. Vale x Mediolano.iiij.Nonas Apriles.M.cccc.Liij. ranciſcus Bhilelfus Nicolao Stroge egti aurato ſal- Vtas fortaſſe uel obliuione uel negligetia factũ eſſe: ut qc; ab me iſtinc ſoluẽti petieras: nõdũ ad te ierit. Sed neutri ꝓfecto iſtiuſmodi uitiorũ ẽ locꝰ apc me ullus. Nã & memoria ualeo plurimũ & ſum unus omniũ diligen tiſſimus: præſertim in ijs rebꝰ quæ amicorũ interſunt. aũt uæbementer & diligã te & amem: tũ ea facit familiari/ tas ac neceſſitudo: quæ mihi eſt iã multis annis cũ uniuer/ ſa Strogarũ familia: tũ ipſe tu qui de me priuatim es bñ ꝓ/ meritus. Sed duo fuerũt in cã: ut in hanc diẽ minus ſim: ut uolebã:tibi gratificatus. Nã & librario carui: & quiddã ꝓ officio meo præſtare me priucipi meo oportuit: qg ita me impediuit: ut nibil oĩno ocij mibi cõcefſũ fuerit. Sed quo ſerius præſtiti: eo cumulatiꝰpropediẽ ad te ibit. Tu me in⸗- terea tẽporis: ut amare nõ ceſſes:etiã atq;ʒ etiã rogo: id q& ita intelligã te feciſſe: ſi me nobiliſſimo iſti principi quoti⸗„- die magis feceris cariorẽ. Grauiſſimũ & humaniſſimũ uiꝶꝶ Lodouicum Caſellam bene ualere opto. Vale: & diſertiſſi mo Tito meo ſalutem plurimam uerbis meis nũciato. Ex Mediolano pridie Kał.Apriles. M. cccc. Liij. — Franciſcus Philelfus Nicolao Varoni ſal. Vod nihil ad te ſcripſerim poſt meã a uobis abitio⸗ nẽ: honeſtæ quædã occupationes meæ cãm præſti/ terunt.Itaq; rogo te: mihi ut ignoſcas: tibiq; ꝑſuadea S: me unũ eſſe:qui tanto te amore cõplector:ut aliũ magis nemi⸗ nem. ltaq;ʒ ſiquid in me eſt:qdł tibi iucundũ eſſe poſſit:id ita eẽ tuum exiſtimato: ut meũ magis éſſe nõ poſſit. Cõmuni principi me qꝗ̃diligẽtiſſime & qᷓſæpiſſime cõmẽda. Præſtã⸗ tiſſimũ uirũ eloquẽtiſſimũq; caſellã ſaluere plurimũ opto. Vale ex Mediolano pridie Kał. Apriles. M. cccc. Liij. Vam tibi ꝓuinciã iſtinc ſoluẽs delegarim: debes eẽ nequaꝗᷓ neſcius. Itaq; miror nullas me accepiſſe litte ras tuas cum eo carmine: qq in principẽ iſtum omni laude & admiratione dignũ ex tꝑe luſerã. Feceris igit᷑ pro beni- . uolentia noſtra: ſi tali me deſiderio ꝗprimũ leuabis: quod ut facias: etiam atq; etiam abs te peto. Vale Ex Mediola no pridie Kal.Apriles. M. cccc. Liij. S=DèZMDU [Franciſcus Philelfus Lodouico Caſel/ xæ ſalute dicit plurimam. ¶Vm Antonius Tricinus Ferrariã peteret: indignũ me facturum exiſtimabãa:ſi is meis uacus litteris ad uos iſſet. Quid aũt aliud ad te ſcriberẽ ꝗᷓ unũ illud: qcł & libẽter apud oẽs & continenter prædico:me tibi cũ ꝓpf maximas tuas mirabiliſq; uirtutes:tũ ꝓpter ſingularẽ tuã erga me humanitatẽ ac beneficẽtiã debere plurimũ?⸗ Itaq; tibi uelim certo perſuadeas me unũ eſſe perpetuoq; futurum: qui nibil neq; magnum neq; paruum recuſaturꝰ⸗ ſim tua cã. Quare abs te peto atq; cõtendo:ut oĩbus in re/ bus officio operaq; mea nõ utaris ſolũ:ſed etiã ſi opus fue/ rit:ut ita dixeris:abutaris. Vale. Et cõmuni principi me ut ſoles cariſſimum redde. Ex Mediolano.xvi. Kalen. Maias. Eranciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. Vm primũ candidus Bontepus eques aurat“ prin- cipis tui noĩe ueniſſet Mediolanum:& ex eo certi/ or factꝰ eſſem de om̃i ſtatu tuo id qc minus cumu/ latẽ exiitteris tuis quas filio Xnophonti ad me dederas: ante cognorã: mirabili gaudio ſũ affectꝰ:& tibi ꝑ meas litte ras: ut par erat:congratulatus. Deinde cũ dies cõpluſculi præteriſſent didici ex eodem Cãdido litteras meas omniſ & quas ad te & quas ad principẽ tuũ dederã eſſe inter eũ/ dum tabellario interceptas ſurreptaſue. Itaq; & ad Sigiſ/ mundũ principem eadem rurſus ſcripſi quæ antea: & te/ cum iccirco egi breuius: quoniã per tabellarium nõ licuit uti ꝓlixitate. Quare ea dumtaxat audies græce: quæ apce principẽ tibi tuum uerbis meis & dicẽda ſunt & curanda. Vale ex Mediolano. xv. Kal. Maias..M. cccc. liij. Franciſcus Philelfus lacobo camerinati ſal. Iſi uæbemẽter amem amorem tuum: ingratus ſim: uæ ſplendidiſſime equitis aurati Ioannis tholenti ba tuo nomine mihi coram expoſuit:libentiſſime natis [dri ror ——- — . xA od lol⸗ ri ad lc lure ü⸗ audiui. Quid autem aut ſentiam aut uelim:tecũ una Cræ monæ ad paucos uſq; dies cõmentabor: ac ſtatuam. Nam ad Kal.maias binc capiam iter ad urbẽ Romã negocij mei gratia: & id quidẽ ex prin cipis noſtri ſnia. Qd autẽ quæri uiſus es:quod nihil ad te ſcribã: nõ iure id facis. Nam pro⸗ ximis diebꝰ litteras ad te dedi. Tu uero Endymionis ſlom/ num dormitas: reſpõdeſq; omnino nihil. Sed iccirco igno fſco tibi: quod ita ranarum Cræmonenſium clamoribꝰ ob/ tünderis: ut apud te eẽ non poſſis. Vale ex Mediola. xiiij. Kalen. Maias. M. cccc. ſiijjlj. — , (Eranciſcus Philelfus Alexandro Sphortiæ ſal. ☛ Tſi proximis litteris debes ſatis intellexiſſe: ꝗᷓ mibi tua a opus ſit ope tua:nec præterea ſum ignarus cum pro Imi magnitudine: tum pro mea erga te obſeruãtia te mihi libenter gratificaturum: tamẽ quia noui maximas tuas ac prope infinitas occupationes : rurſum uiſus es ad- monendus. Ego Romam ſum propediẽ cõceſſurus. Nec omnia mihi adſunt: quibus eſt opus ad id itineris. Nec mi/ bi tam meæꝗᷓ Sphortianæ dignitatis ratio eſt babẽda. Re liqua tu pro tua prudẽtia potes conſiderare. Vale ex Me/ diolano.xiiij. Cal. Maias·M.cecc. Liiſj. H (ranciſcus Philelfus Alexandro Sphbortiæ ſal. Erhumaniter mibi nudiuſnonus perbenigneq; re ſpondiſti.ltaq; tibi nõ poſſum ingentis gratias non habere. Dicis tu autem & facis omnia pro magni tudine animi tuinobilitateq; naturæ. Reliquum eſt iut quod tua illa graui ſuauiſſimaq; epiſtola mihi tam libera- liter recepiſti ad quatriduum uſq; te facturum: id olim effectum reddas. Nam hoc mihi præſtare gratius hoe tempore nihil potes Vale Ex Mediolano.iij. Kal. Maias. — Trihincſſeus Philelfus Nicodemo trãchedino ſa: ꝗq Vanꝗ nò erã neſci te memore fore: & ꝗd mihi corã recepiſſes: & ꝗd te facere oporteret: tamẽ cũ mecũ animo uolutarem:ꝗᷓ eſſes occupatiſſimns: rurſum uiſus es admonendus. Duo ſunt:quæ tu mea cã ſis facturus:alterũ Florentiæ ore auribuſq;ʒ tuis: & Romæ alterũ per litteras Hæc ut & qᷓprimũ & diligẽter cures:te etiã atq; etiã rogo: Vale Ex Mediolano pridie Kal, maias. M. cccc. Liij. ¶Eranciſcus Philelfus Alexandro Sphortiæ ſal. 6) Vem roſei coloris pãnũ dono miſiſſi mihi:libentiſſi⸗ me accepi. Sũq; tua munificẽtia nõ mediocriter de/ liberalitatẽ benignitatẽq; declarat & facit. Nam qqc; uerbo extenuaris:qc ẽ apud me ampliſſimũ: ſatis id ſuꝑq; oſten/ dit:& me tibi eſſe cariſſimũ: & te nihil pluris ducere ꝗᷓ uir tutẽ. Gratulor igit᷑ fœlicitati tuæ: qui ut es aio excelſo ſplẽ/ ris: nec ſentias. Reliquũ eſt: ut tibi pꝑſuadeas tua apud me beneficia oĩa fide bona eaq; nõ ingrata eſſe depoſita. Va / le Ex Mediolano.iij. Nonas maias. M. cccc. Liij. Franciſcus Philelfus loãni icio iurecõſulto ſal. Enetoꝶ cõflictũ ꝗ ꝓximis annis in Pado apud op/ pidũ Caſalẽ quæ maior cognominat᷑: geſtus e:litte tiados libro: qui mibi habet᷑ in præſentia in manibꝰ. Quid abs te petierim diebus ſuꝑioribus:puto te non obli/ tum. Si ueſtrã uos laudẽ neglexeritis: num ego ſim curatu rus? Vale Ex Mediolano.iij. Nonas maias. M. cccc. Liij. Franciſcus Philelfus lacobo camerinati ſal. VIæ de me & ſentis & loqueris: audio nõ inuitus. Nam indies magis magiſq; oſtẽdis ſingularem be/ niuolentiã in me tuam. Ego ita Romam ſum profe cturus:ut ad quartum uſq; menſem ad ſummum ſim redi/ turus Mediolanum. Odas ego tibi anteqᷓ ædam: quo pa/ cto ſim conceſſurus præſertim opere nondum emẽdato? Epiſtolarum libros decem hoc anno ædere inſtitui. Has tu omnium primus habitur“ es: uſuruſqʒ pro arbitrio tuo. . De lannocio quod ſcripſiſti: non intelligo. Itaq;ʒ nihil eſt quod reſpondeam. Vale ex Mediolano.iij. Nonas maias M.cccc. Liij. Franciſcus Phi ſ rato ſa. lectatus:& ne id quidẽ minus animi tui:qᷓ doni magnitudi/ ne. Non em̃ qc munerat᷑: ſed munerantis animus maxime didiſſimoq; ingenio:nihil abiectũ: nibil humile neq; loqua/ rarũ imortalitati ſum cõ medaturus in quinto hoc Etiſſti a me nuper:cũ Ferraria eſſem Mediolanũ re/ 2 689 petiturꝰ eã quã ad regẽ frãcorũ Karolũ aduerſus Turcos l. W Sarrbacenos ſcripſiſſem epiſtolã. Quã ut ſeri⸗ ad te da/ t, rem: honeſte quædã occupatiões meæ in cã fuerũt.Nunc rde⸗ uero ꝓ una iccirco epiſtolas quattuor ad te dedi: ut intelli/ d, geres cunctationẽ hanc nõ ſtudio factã eſſe: ſed neceſſita- te. Nam nihil eſt quod malim: qᷓ non tibi ſolum cui me de/ bere plurimũ iudico: ſed Strocis omnibus ꝓpter Pallantẽ ſen meum morem gerere. Vale ex Mediolano pridie Nonas i MaiaS. M. cccc. Liijj. “ ; ¶Fran. Phil. Petro Thomaſio philoſopho ac medico ſal. u . Edditus ẽ mihi ſecũdaus liber de exilio: quẽ miſiſti. ne Tibiqʒ habeo grãs:qc eũ domũ tãdẽ repetere coe „ ( — geris. Idẽ ſi de cæteris etiã feceris:qui iſtictãdiu ho ſpitane: magno me afficies bñ ficio. Sũt em ij oẽs apud Ber 1. nardũ luſtinianũ: quos ut noĩe meo rep etas: & huic iſti ta/ bellario ad me des: te maiorẽ in modũ rogo. Legit præteę/ rea Patauij medicinã Matthæus peruſinꝰ uir non philoſo/ oe pbus ſolum: ſed etiam diſertus. Cui ſunt duo illi bippocra 1 tis libri: quos ut noſti: ij pridẽ ex græ co in latinũ conuerti⸗/ h maus: alter de flatibus: alter de paſſionibꝰ corporis. ltaq; rẽ v mihi facies pergratam:ſi eos lbros ab eodẽ Matthæo uer 3 bis meis repetitos: qprimum reddi mibi curaueris. Quæ 1. prouincia tua fuerat ſcribendi ad Poggium & ad Vallam ⸗ ea ipſe ſum functus. Cuius epiſtolæ exemplum cum plus l1;. ocij nactus fuero:ad te dabo. Vale ex Mediolano pridie e Nonas Maias. M. ccc Lifff. toe —(Franciſcus Philelfus Nicolao VYaroni ſal. lel oaàac deſidero tuas eplas: eo magis magiſqʒ in/ n dies eaꝶ apc me deſideriũ augeſcit. Surare ut huic to⸗ meæ tãtæ & tã ſuauiſſim æ ſiti aliquãdo potum afferas: abs hs te etiã atqʒ etiã peto.Et ꝗa fortaſſe nullũ tibi ſcribẽdi argu/ e mentum occurrit: accipe paucis: q reſpondeas. Noſtiuel le apud Ariſtotelẽ tuũ cũ alijs plæriſq; in locis: tũ in ijs libris niu gqui de rebꝰ naturalibus quæ νραα οat inſcripti ſũt 7 Democriti opinionẽ de Atomis. Atomos aũt eſſe uolunt lr ☛ indiuidua. Scire igi᷑ cupio ea indiuiduitas unde ſit. iic õ em̃ puto dixeris id ꝓpt᷑ paruitatẽ accidere: cũ atomos ipſas inter ſeſe diuerſas & figura & magnitudine & ui: & natura eſſe cõſtet. Exꝑgiſcere igit᷑ atqʒ; ingeniũ tuũ excute mihiq; diligenter expone:quãobrẽ eiuſmodi corꝑa quibꝰ Democritij & Epicurei:tũ mũdũ oẽm:tũ ſingula ea quæq; in mundo ſunt:conſtare uolunt:indiuidua noĩiarint. Vale ex Mediolano pridie idus Maias. M. cccc. Liif. N(EFranciſcus Philelfus Lodouico caſellæ ſal. Antã mihi nuꝑ cũ Ferrariæ eſſem beniuolẽtiã oſten Aaſſti ut nibil uidear magis cupere ꝗᷓ te uiſere qᷓſæpilſ/ ſime. mihi qmalit᷑ hoc tpe cõtingere nõ põt: utar nũ⸗ 1 cio litterarũ: ꝗbꝰ & uideã te & alloquar.Idẽ tu ſi feceris: in ſũmis occupationibꝰ tuis:ad tuũ erga me ſtudiũ nõ paruꝰ X cumulus accedet. Sin minꝰ feceris: non te cui ſcio me eſſe HW cariſſimũ: ſed publica munera accuſabo: quæ tñ ipſa ante, t Fon- priuatis ut decet:ita etiã modice fero: mõ me nobi/ aiſſimo iſti principi indies magis magiſq; cõmendes. Vale S ex HH pridieidus Maias. M. cccc. Liij. Frãciſcus Philel. Nicolao arcimboldo iurecõ Equaqᷓ ſum neſci: mea tibi oia maximæ curæ eſſe. Quo fit:ut uel tibi fortaſſe uidear rem meã admof dumnegligere qui nullũ faciã tecũ uerbũ:cuiꝰ mi/ hiꝛi opa uæbemẽtiſſime opꝰ ſit. Qdæ ne accidere iure poſſit: peto abs te: ut qæ una de mea profectione cõmẽtatiſumꝰ: tn ꝗprimũ quãtũ in te fuerit: cõfectum reddas. Hoc erit mibi i tam gratum: ꝗᷓ neceſſariũ.· Vale Mediolani ex ædibus no/ 4 ſtris idibus maijs. M. cccc. Liiij. ”M HH (EFranciſcus Philel. Nicolao * ilel. Arcimboldo iurecõſul. ſa. Audeo eqdem & tibi munificetiſſimo uiro debere D plurimũ & illi harpyiæ nihil. Nam in accipiẽdis etiã pnficijs liberalitatis cuiuſdã poſitũ mun“ eſt.ltaq; iuxta in/ dignũ puto ab hoibus indignis bñficiũ accipere atq; ĩ indi/ gnos cõferre. Itaq; utar equo: quẽ polliceris & amice & fi- de bona. Qcł princeps uecreuit: hodie mibi numeratur. J Dũ dies octo bic ſum: cupio uidere quæ tuus librarius ſcri- “ pſit. Quæ uelim huic puero ad me des. Vale Mediolani ex ædibus noſtris.xiiij.Kal.lunias.M. cccc. Liij. (Eranciſcus Philelfus Aenico daualo egti aurato ſal. ni⸗ l hi / . te tĩ / l 1 X binis ijs Itteris quas loãni Antonĩofoſſano adte dedi: potesiã ligdo cognoſcere aduẽtũ ad te meum ꝓpedtẽ fore:id qce alijs itẽ litteris tibi ſcripſi:quas hic CGiſꝑ/⸗ tbus gymara una cũ hiſce ultimis tibi reddidit. Et ut rem paucis teneas: ad octo uſq; dies ad fãmũ binc ſum cõceſſu⸗ rus Romã: quẽ aduſqʒ locũ libera ꝓfectio mihi data eſt. In/ de ad te ipſe mihi meo iure eũdi ueniã dabo. Nã qui liber & nats ſim: & ſemꝑ uixerim: me ſeruũ fieri nullo pacto pa- tiar. Vale ex Mediolano. xij. Kal. Iunias. M. cccc. Liij. . (Ftanciſcus Philelfus Nicodemo trãchedino ſa- T amorẽ & diligẽtiã tuã tanti fa cio :quãti allud ni / bil:qc mibi iucundiſſimũ eſſe pofſit. Delectarunt me uæbemẽter oĩa: quæ mea abs te cauſa u'geſta ſunt uel tentata. Nec pluris euentũ cuiuſq; rei faciãdũ ex/ iſtimo: ꝗqᷓ uel prudẽetiſſimũ conſiliũ tuũ uel ſtudiũ erga me fingulare. Quid uir magnus illere ſponderit:intelle xi:cui nõ poſſum ingentis gratias nõ hab ere: q ſe tam & huma⸗ no in me animo & facili liberaliq; oſtendat. Operã dabo: ne me unꝗᷓ poſſit ingratitudinis accuſare. Litteras Hono/ frij Macarij tui uel iam etiã noſtri legi ꝑlibẽter. Sũq; eiꝰ in/ genio mirifice delectatus. Eſt em & fœcundũ & facile pla⸗ neq; ingenuũ. Nõ potui aũt nõ ſurridere: qc ei de me ami/ cus noſter ille reſpõderit. Facitis certe ut debet qui eadẽ utat᷑ uitæ cõſtantia ad ultimã uſq; diem: quippe cui ſene/ Qbaus ſit eadẽ: quæ leonis. Sed quid agamꝰ. Pruſtra nitimur inuita Minerua. Natura ualentius nibilẽ: nibil difficiliꝰ. Vi uamus nos more noſtro: alij ſuo. Qui officio fungit᷑: nibii habet qc doceat:nihil quod accuſet. Cupio: cũ te ad florẽ tinos receperis: ꝗdiligẽtiſſime cures: qe' uulpecula illa ob⸗ tegit. Hoc erit mihi tà gratũ:qᷓ qe oim maxime. Nos bñ ua lemus oẽs. Idẽ tulut cures: te nõ ſolũ mon eoſed etiã rogo: Vale ex Mediolano pridie idus lunias.Mcccc. Liiſ. N¶ Franciſcus Philelfus Alberto ancario ſal. Ccepilitteras tuas ad me & cũ his eas binaſiqᷓ duo- diſertiſſimi Nicolai & perotꝰ & uulpes ad te dede/ 5rant. Habeo & tibi & Nicolais ingentes gratias: qcł: tam amice de me ſentitis. Nã quid dixerim uere: cũ & ipe longe humilius de me ſentiã: & amorẽ unde manat amici- tia: cæcũ finxit antiquitas? In præſentia tecũ plurib agere impedior. Ad paucos uſq; dies lõgior ſum futurꝰ & id qui- dem non ꝑ litteras: ſed præſens ipe & corã. Vale: & utriq; Nidcolao ſalutem plurimã dicito uerbis meis. Ex Mediola- no.xiiij.Eal.Iulias. M.cccc.liij. . E Franciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. & hæc quidẽ ſolæ. Nã præter haſce unas quas & ui- di & legi libẽtiſſime: ut ſoleo ſemꝑ quicꝗd abs te manat: ne q; deiphobũ uidi: neq; aliud quicꝗᷓ neſcio quid:qc ſignatũ eſſe monueras. Quæ ſcripſiſti: intellexi oĩa.Iſſtic ꝓ pediem me uidebis: ubi de rebus oĩbus quas ułtua:uel mea inter/ Mediolano. xiij. Kal.Iulias. M. cccc. liij. eſſe exiſtimabimus:diligẽtiſſime cõmentabimur. Vale ex ¶Franciſcus Philel. Lodouico Mãtuæ Marchioniſal. . Vod iã tertiũ a philelſo itur ad te eximiæ tuæ uirtu tis gratia:ſcio me tibi rẽ facerẽ nõ ingratam. Quid ehñm principi nobiliſſimo & Gõgagæ Lodouico im/ primis gratiꝰpõt optatiuſue cõtigere ꝗᷓ eã offerri cãm: qua ſe dignũ principatu quæat oſtendere? Scimꝰ ſane aliud ni/ hil es quo ciuitatũ principes ac reges uideãt᷑ beatiores pri uatis hoĩbus qᷓ bñfaciẽdi & donãdi magnificẽtia.Hæc una res ſyracuſanũ Dionyſium imortalitatis memoriæ cõmẽ/ dauit. Huius item pulcherrimæ uirtutis ſplendor Arche/ laum Macedona cunctis oſtẽdit gẽtibus admirabilem. Et Phalarin tyrannũ cæteris in rebus ĩmanẽ ac teterrimũ iu⸗/ dicatũ ſola munificentia in doctos & bonos uiros reddidit memorabilẽ. Nã ꝗd loquar de alexãdro rege macedonũi: quid de. G. Iulio Cæſare: apce quos nibil benignitate: nihil hñficẽtia fuit antiquiꝰ? Patrẽ tuũ Iloannẽ Frãciſcũ ſũmũ ui/ rũ & principẽ clariſſimũ dicere ſolitũ prædicãt nihil ſibi ui⸗ deri indign principe ꝗᷓ pecunias ꝗbꝰotãꝗᷓ ſeruis & pecoribꝰ ſit utẽdũ:uł'auidiꝰ cumùlare: uel partiꝰ elargiri:ac ſatis ſuꝑ/ qʒ eẽ dñis ciuitatũ:qc pplis præſint: qd iperitẽt: qce; hono/ rẽt᷑: auꝶ ãt & argẽtũ aut nõ curãdũ:aut ꝗqliberaliſſime ero/ gãdũ: ne Midæ cuiuſpiã phineoſq; ſiles iudicẽt᷑. Tu uero NEddtitæ mihi ſunt litteræ tuæ: cũ iã itineri accingerẽ g gn l ſb o⸗ mich⸗ gere iqui⸗ trig diolr⸗ gei ui Atne nati lem ter⸗ er d din gn udon esi cuna né/⸗ hhe⸗ bt / idt oni. nbil lu/ iui hrib⸗ lo 000 e gero & princeps liberaliſſimꝰ & muniticentiſſimo natus princi- pe inuitꝰ Philelfum audies: quod offerat tibi ſæpius bone/ ſtam materiã promerendi? Scio certe non facies: quippe qui & aio ſis alto & magno:& mibi uæbemẽter affect?. Vt autẽ ad rem ueniã:deſpõdi mõ filiã uiro: quã iccirco non/ dum tradidi: ꝗ& ducati deſunt ad dotẽ ducẽti quinquagin ta.Hi mihi ab amicis cõparãdi ſunt: e quorũ numero cũ te ſciã eũ eſſe cui ſim cariſſimus: primꝰoblatꝰ es:cuiꝰ hac in re munere uti uolo. Itaq; abs te peto: ac etiã ſi pateris rogo: ut huic meo adoleſcẽti ꝗ tibi litteras reddidit: aureos quin quaginta dono ad me des ea lege conditioneq;: ut niſi in Sphortiade tibi cõflatũ æs om̃e pro dignitate diſſoluero: ego tibi fiam pro debitore creditor. Na ſirecte mihi es co/ gnitus: nũqua benefici ũ foœnerari didiciſti: quin quo es in cõferendo alacrior: eo te magis id debere putas. Ipſe autẽ ſi bene me noui nihil eſt:qe minus uelim: ꝗᷓ iudicari ingra/ tus. Vale. Et me ut ſoles: ama. Ex Mediolano. x. Kal. Iulias. Franciſcus Philel. Galeacio epiſcopo mãtuano ſal. Iſi una omniũ uoce prædicationeq; cognitum mi⸗ hi eſſet te aio uigere ingẽti & perbenigno: ſubdu/ Bhitarem fortaſſe beneficij quippiã abs te petere: a quo nihil antea promeruerim. Sed cum ſis tali tantaq; uir-/ tute: ut humana ommia infrate ducas: intelligaſq; nibil eſſe magis homini propriũ qᷓbenefacere uel ignotis: quippeꝗ ſe ſimillimũ eius uelit: ad cuius eſt imagine ſimilitudinẽq; creatꝰ: maiore cum fiducia tuas en pulſo fores: quas mibi facile apertum iri non dubitem. Deſpondi modo filiam ui ro bono & nobili: cui dotis caritudine tradere nõdum po/ tui. Nam ut noſti: uirtus & diuitiæ ſimul eſſe non poſſunt. Te igit᷑ pro tuis maximis innumerabibuſq; uirtutibus ma iorem in modũ rogo atqʒ oro: ut ducatos centum mihi cõ/ modes ea cõditione: ut intra annum eos tibi oĩno bona fi- de redditurus ſim. Quod ſi prius: u ſpero: præſtare pote/ ro:nihil diſſimulabo.i Scio te id q ſũmæ tuæẽ laudis:nũꝗᷓ pecunijs abundare: & ſiredditus babes ampliſſimos cũ ex eccleſia: tũ etiã ex patrimonio. Nã quicꝗd ſupereſt a rebꝰ 3 neceſſarijs: id om̃e uel ꝓ liberalitatis: uel ꝓ pietatis officio in eos tribuis: quos dignos cenſeas: in quos bñficiũ confe/ rat. Tuæ igit᷑ humanitatis fuerit: ut ita in me pius liberaliſ ue ſis: ut intelligas nullũ apud me officiũ tuũ intermoritu/ — . rum. Nõ em̃ ſolũ ad cõſtitutũ tẽpus tuũ ad te mutuũ redi- bit: ſed cũ uſura etiã litteraria redibit. Huius aũt rei gratia hunc meũ adoleſcentem ad te fidũ nunciũ miſi: cui uelim On poſſum profecto non lætari: qc' magis magiſq; Mte eſſe animi magnitudine: ut nihil malis ꝗᷓ benefa/ cere ꝗᷓ ùti munificẽtia. Vt parui em eſt animi ardere diui⸗ tias: ita hi mibi perinde atq; magni ꝗdã ac præclari uiri cẽ/ ſendi ſunt:qui illis ad benignitatẽ gloriãq; utant᷑: id quod tũ maxime fieri puto cũ in eos apte cõferũtur: qui ſe ab in/ erti uulgi deſidia abducũt: ad idq; uæbemẽter ſtudẽt: ut & ſuũ & amicorum nomen imortalitati cõmendẽt. Gratulor igit᷑ tuo tanto ac tali bono:ꝗ te nõ minorẽ uirtute præſtes ꝗᷓ es fortuna ſuperior: quippe qui nequaꝗᷓ ignores hanc in- ſtabilẽ eſſe caducãq;ʒ ſolere: At uirtutẽ & firmã & ſempi/ ternã. Ad hmõi uero laudiſ ſtudiũ &ſi naturæ bonitate du ci te arbitror: non parũ tamẽ adiutꝰdiſciplina qua cæteros noſtræ tẽpeſtatis principes mirifice anteis: eos oĩs ac tibi uia uel deuincis uł'ampliſicas: quos intelligis nihil pluris fa cere ꝗᷓ ſplendorem ingenijꝗᷓ laudatiſſimarũ artiũ pulchri- tudinem ac decus. Itaq; non iniuria & amaris a doctis om29/ nibus & quotidie magis magiſqʒ celebraris. Nam ut cæte/ ri ipſi de ſe loquant᷑: ego tanti te facio: ut nihil ẽ q; malim: & audire & dicere de tuis diuinis ſummiſq; uirtutibus. Dao igitur in me fueris benignior:eo te ſtudioſius proſe/ quar hmõi animi gratitudine. Vale ex Mediolano.x. Kal. lIulias.M.cccc.Liij. JFranciſcus Philelfus Lodouico cardinali Agquileiæq; patriarchæ ſalu. dicit plu. Onſiderãti mihi pater reuerẽdiſſime Lodouice car⸗ dinalis atq; patriarcha cum tuas alias ꝑmultas egre/ ad me des: quod petit᷑. Vale Ex Mediolano. x. Kal. Iulias. MU (1 Frãciſcus Philel. Lodouico Mãtuæ Marchioni ſal. indies & mihi & cæteris oĩbus perſpicuũ facis ea —— .— oflcs ”””ẽ vonke⸗ giaſcq; uirtutes: tum eximiam animi magnitudinem: facile derall uiſum eſt te non modo non inuite: ſed etiam perlibenter orit⸗ & alacri benignitate id eẽ facturum:quod homini tui præ- lrec⸗ clari nominis obſeruantiſſimo ac tuæ dignationi uetere ſgnti beniuolentia deditiſſimo maxime conducturum neceſſa/ eln riumq; cognoris. Intellexiſti ex ipſo me coram nuper mihi lol filiã eſſe nubilẽ: neq;ʒ aliud præter dotẽ deeſſe quicꝗᷓ: quo niſt minus tempeſtiue traderet᷑ uiro. Ea nũc eſt tẽ porũ calami nggg tas: ut quod ultimũ omniũ quærendũ ſit in futura ſponſa: qzen id primũ expetat᷑. Quis ein bac tempeſtate eo ſit aĩo: qui heki uel ꝓbitatẽ uel formæ præſtantiã: uel parentũ claritudinẽ Uiu⸗ pluris faciat ꝗᷓ pecuniã? Modo ſint nũmi:reliqua oĩa negli/ % unt. Quo fit: ut ſapiẽtis illius Athenienſis uiri conſilium od de ſponſo deligendo: qui ait ſe malle uirum carentẽ pecu/ din⸗ nijs: ꝗ Pecunla; uiro: in capiũda ſponſa oĩno ſit cõtẽnẽdũ: NA. ita ſãt hominũ ingenia corruptis moribus deprauata p/ celor dita. Et ne ſim longior qᷓ oportet: apud amplitudinẽ tuam: te mihi opus eſtope & auxilio tuo. Subueni obſecro inſtan/ Vcd ti buic meæ & honeſtæ n eceſſitati. Quantulũcunq; dona⸗ n ueris: ma ximi pulcherrimiq; muneris loco ducam. Quod Nen defuerit ad ſummam dotis: quæram ex alijs ijs principi/ n⸗ bus: quibꝰ nouime eſſe cariſſimum. Nec dubito ueriſſimũ tbi fore præceptum illud promiſſumq; euan gelicumn: Qumeti “ te: & mnuenietis: petite & dabitur uobis. Tu uelim: modo e⸗ initium facias: cuius res geſtæ &ͤ multæ ſunt & præclaræ: “ quibus niſi ipſe cumulatiſſime ad immortalitatis memori/ t⸗ am ſatiſfecero: mibi ingratudinis diem dicito. Vale pa/ ln ter clæmentiſſime. Ex Mediolano.viiij.Ralen.lulias.M. “ cccc. iiijjj.. .— . Franciſcus Philelfus ſal. di. plu. Nicolao QArcim- — (poldo ducali ſenatori ac iureconſulto. Vod tibi ſciebã fore nõ iiucũdũ: uolui intelligeres: qc mihi neq; ſperãti neqʒ cogitãti Romæ contigit. Huc em cũ ueniſſem ad qntũdecimũ Aasulla- paulo poſt meridiẽ: eo conſilio ut poſtridie mane Nea polin uer/ ſus iter caperẽ.Nã reliquũ eiꝰ diei decreuerã & mihi quie/ ſcere & famulis: nec minꝰ etiã equis ex accelerato itinere 3 ij =ðèð RH LI fatigatis. Nec tñ interea tẽporis me ocio ita cõmiſi:ut non curarim ea uiſere oĩa: quæ ex ueteribus reliquijs ac ruinis memoratu digna exiſtimant᷑. Sed bæc iccirco prætereo: quoniam tibi:qui Romæ nõ ſemel fueris: & uiſa ſunt & co gnita. Mane cũ paulopoſt equũ forẽ aſcenſurus: uenit ad me ſalutatũ Blondus Flauius uir certe perhumanus ac di/ ſertus: qui ubi mecũ eſſet quædã de comunibꝰ ſtudijs cõ/ memoratus: Hora eſt inquit adeundi põtificis. Eamꝰ igit᷑. Huic ego cũ reſpondiſſem & id fortaſſe ſubruſticc. inſtitu ilſe me poſt reditũ ex urbe Neapoli eiuſmodi uti officio: nnunc em id mihi non licere: quoniã maturarẽ: uiſus eſt ille nõ mediocriter admirari: cũ diceret. At ſummus põtifex heſterno ueſperi permulta ẽ de te locutus & amice & ho/ norifice. Ait em̃ quo primũ in Italiã e Græcia reuertiſſes fu iſſe tibi ſecũ conſuetudinẽ multã familiaritatẽq; periũcun/ dam: teq; magnis extulit laudibus. Itaq; tui muneris eſſe reor:ne ex urbe moueas pedem: prius ꝗ erꝰ ſanctitatẽ adi/ eris: quod tibi non modo honorificum fore arbitror: uerũ etiam:quantũ poſſum cõiectura aſſequi non parum emo⸗/ lumenti allaturum. Is ubi uidet me perſiſtere in ſententia: abijt ſubtriſtis. Cunq; iamequum aſcenderem: ecce Petrꝰ Nacetanus apoſtolicus ſecretariꝰ feſtinatad me: aitq; ſub- ridens: Tu maior factus es põtifice maximo:ab quo ułde/ ſideratus redderis inſolẽtior: at caue:dum tibi tantũ arro/ gas: ne ſuperbiæ accuſeris. Meq; ubidexterũ brachiũ ſini/ ſiro meo ſu ppoſuiſſet brachio per qᷓurbaniſſime ad ponti/ ficem egit:ab quo tãta ſum comitate ſimul charitateq; ex/ ceptus: ut meipſum non ab re uelruſticitatis uel ingratitu/ dinis arguerim. Cætera litteris cõmittẽda non ſunt: ſed ea tibi:cũ reuertero: corã exponã: quæ ſcio tibi fore gratiſſi- ma. Sed unũ certe nõ reticeſcam. In mea em̃ abitione do/ nauit me ultro pontifex munificentiſſimus nũmis aureis: quuos uulgo ducatos nominãt: quingentis cũ egregia qua/ dã honoratione uerboꝶ. Cũ hæc ad te ſcripſi erat dies na-/ talis meus octauus Kal. Auguſtas: cum initiũ facerẽ ætatis meæ anni quinti & ꝗqnquageſimi. Nã reliquos dies iccirco egi Romæ: qm meus ſatyrarũ codex: quem dono ferebã 0 7 — = — „ . ad Alphonſum:erat penes ipſum pontificẽ maximũ. Nec prius mihi reſtituit:qᷓ totum lectitauerit. Vale Ex urbe Ro ma. viij. Cal. Auguſtas. M. cccc. Liij. Pranciſcus Philelfus Xeno phonti filio ſal. Xcepit me rex Alphõſus cũ phumaniter & hono⸗ rifice:tũ etiã mũificẽtiſſime.Nihilq; omiſit:quo mi Anus oñderet me ſibi cariſſimũ eſſe & iucũdiſſimũ. Sed de his ꝓpediẽ tecũ & apertiꝰ & latꝰ.Nam ad ſex uſq; dies iter capiã iſtuc & iſtinc: deinde Mediolanũ. Interea tẽporis diligent᷑ inquire:an gradariꝰ ullus equꝰ Romæ uæ/ nalis ſit. Nam hic inuenio nullũ: qui me delectet. Cuiuſmo⸗ di em̃ cupiã:nõ te latet. Vale ex Ne apoli.vi.idꝰ Auguſtas M.cccc. Liij. MU –(Franciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal. Eri Alphonſus rex me Capuæ fecit equitem auratũ & id quidẽ mane in celebratione dominicæ hoſtiæ in maximo principũ conſpectu. Deinde cum poſt meridi/ em ad quartum lapidem extra urbem profectus tentoria ſtatuiſſet in feraciſſimo illo agro:qui ad Veſeuũ iacet ho/ ra diei uigeſima prima ſuis inſignibus me donauit ꝗbhono/ rificentiſſime. Poſt triduum:ut ſpero capeſſam iter ad ur/ bem Romam & iſtinc Mediolanũ. Vale ex Neapoli. xvi. Cal. Septembres. M. cccc. Liij. Franciſcus Philelfus Nicolao arcimboldo iurecõſulto ducaliq; ſenatori ſal. m beſterno ueſperiex Neapoli Capuã ueniſſem epetiturꝰ Mediolanũ hoc mane ſũ ad Alphõſũ re/ gẽ ꝓfectꝰ in caſtra ſalutatũ: ꝗ me ut ſolet: excepit ꝑhũanit᷑ & ꝑiucũde.Iuſſitq;:ut qm eẽt occupatiſſimꝰ: poſt meridiẽ redirẽ ad ſe. Qc ubi feciſſem: in maxio ac pulcherrimo nõ militũ mõ:ſed etiã nobiliſſimorũ hoiĩm cœtu & ſuorum & exteroꝶ ita ait: Nos te mi Philelfe iãpridẽ uidere d eſide rabamus: qc nobis cõtigiſſe gaudemꝰ. Nam opinionẽ de te noſtrã nõ æquaſti ſolũ:ſed admodũ ſuꝑaſti. Donauimꝰ2 te antea dignitatis militaris noſtriſq; inſignibꝰ. Reliquũ ẽ: ut qc tibi maxie debet᷑: poetica laurea te ornemus: quam capiti tuo tibi bñ merẽti ĩponimꝰ. Habebat em̃ rex libera/ 3 11 II —,t liſſimus laureã paratã eamq; ornatiſſimã: quam ubi capiti meo impoſuiſſet: ita de me ad circũſtantis honorifice: ita copioſe:ita beniuole locutꝰ eſt: ut nõ rex excellentiſſimus ſed pater indulgentiſſimus loqui uideret᷑. Sed bæc & alia pꝓpmulta tibi corà exponã. Ego poſt biduũ ꝓſequar coptũ iter. Interea tẽporis meos oĩs tuæ fidei cõmẽdo. Vale Ex Capua ueſperi.xi.RKal. Septẽbres. M.cccc.Liij. Franciſcus Philelfus Georgio Trabeſondæ ſal. ut eius animũ iãpridẽ alienatũ: ut noſti: ita ad te cõuerte/ rim: ut reditũ ad ſe tuũ nõ ſolũ admittat:ſed etiã deſidera/ re uideat᷑.ltaq; moneo te atq; hortor:ne differas aduentũ tuũ:ſed uelis ac remis (ut aiunt) ſecundis Hatibus te cõmit tas. Nam oiĩa tibi in portu: oĩa tranquilla: futura ſunt. Vale & maieſtati regiæ me cõmenda. Ex urbe Roma. v. Kal.SeE ptembres. M.cccc. Liiij. è (Franciſcus Philelfus Nicolao arcimbolldo octiduũ arripiã ad uos iter tũ equeſtris inſignibus ò à laurea ornatus: tũ ſecretarius apoſtolicꝰ. Eculeꝰtu us ſi tanta eſſet corporis magnitudine quãta animi: ne bu/ cefaralo quidẽ cederet. Mirũ eſt:ꝗqᷓ ſe obſequẽtẽ præſtat. Vale. Meq;ʒ ut facis: ama: Ex Tholetino idibus ſeptembri / bus. M.cccc. Liij. = . . ranciſcus Philelfus Archiepiſcopo Rauen/ (Eeangnens elt, apoſtolico legato ſal. tia. Id autem tibi quoq; ampliſſimo & ſumma integritate & ſanctimonia patri liquido uideri non ſum neſcius. Non poſſum autẽ nõ mirari: quod eorũ nihil eſfectũ ſit: quæ nu/ diuſnonus mihbi coram recepiſti. Tria abs te petij cum ꝓ —„ Vod iſtinc abiens tibi ſum pollicitus: ubi primum in urbem ueni:& ſummi pontificis Nicolai Quin/ Iiti adeundi mihi data eſt facultas: quo tempore ad/ buc ex pedibꝰ nõ mediocriter laborabat: ita egi cãm tuã: iurecõſulto atq; ſenatori ducali fal. plu. d. Aſce ad te litteras dedi ex Tholentino: unde poſt Ihil eſſe reor in uiro graui & ſapiẽti:præſertim ĩ eo qui quẽadmodũ tu in magiſtratu & dignitate loca us ſit: quod pluris ſit faciundum ueritate & cõſtã/ =- BTK—GW pie mus Lalia xpt lele mun Mun kac ⸗ tui: tlo/ ta, tu wit de e pol tu bo/ t. bri . . . — „ mea erga te obſeruantia: tum pro tuæ amplitudinis ułofſi cio uel aude. Primum ut eam omnem diſceptationem quæ inter meos Tholentinates ſanctoſeuerinateſqʒ uerſa/ tur: tua diligentia atq; beneficio e medio tolleretur. Nam delegatione illam in præſtãtem iuriſconſultum Bartholo/ mæum firmanum & ſuſpectã eſſe Tholẽtinatibus & mole- ſtam imprimis. Et ne id quidẽ abſurde.Eſt em ex eorũ ho⸗ minum genere: guihu cũ litigium etiã de confinibus eſt Tbholẽtinatibus. Ad hæc uiatica & ſ. porthulæ locupletiſſi- mos quoq; populos in odiũ ſui rapiũt. Necte latet fameli⸗ cis ſporthulas: q nomẽ ipſi? &πρÜυh declarat: iitio eẽ nõ magiſtratibus conſtitutas. Quanta autem in infamia eſſet ſporthula: ul ex iuuenale licet intelligi. Huiuſmodi autem omnẽ morem uæbementer abhorrere a ſanctitate ſummi pontificis Nicolai Quinti:debes nequaquã eſſe ignarus. Quare ſi cauſa tibi erat cognita ut ipſe decideres: conten- di. Sin minus eſſet: ut pro tua humanitate cognoſceres atqʒ definires. Fore enim ut quicquid ipſe de ea omni con trouerſia ſtatuiſſes: & ratum haberent Tholentinates: & ita omnis diſcordiarũ cauſa interiret. Id te pater modeſtiſ/ ſime & libenter & intra octiduum uſq; terminaturũ perbu maniter es perbenigneq; pollicitus. Quæ quidẽ res tanta me tibi beniuolẽtia deuinxit: ut nibil addi poſſet ad cumu lum. Secũdũ qc petierã fuit: ut quinq; dierũ ſporthulas uł uiatica: quæ Bartbolomæus idẽ ſuperuacanee & auidius exigebat: oino ꝓ tua inocẽtia ꝓhiberes: id q& plane te fa/ Rurũ reſpondiſti. Tertiũ erat: ne iuſta Tholentinatium in ſcõſeuerinatis indignatio traberer᷑ tanꝗᷓ in crimẽ læſæ ma⸗ ieſtatis. Eſſe enim tuæ clæmentiæ ignoſcere potius ꝗᷓ co/⸗ gnoſcere: præſertim cum eſſent Tolentinates non ſo⸗ fim iniuria: ſed contumelia etiam a ſcõſeuerinatibus laceſ ſiti. At eſſe ingẽtis animi putat Ariſtoteles obliuiſci iniuria rũ. Cõtumelias aũt negligẽdas nemo ſapiens probat. Re/ ſpõdiſti tãdem &ſi in cõſcriptis tabellis: ut uocã t: ꝓcedere tur: minime tñ fore: ut ſententia ea de re ferret᷑. Nõ poſſã igitur non mirari: quod de ſumma cauſæ in bunc diem ni/ hil neq; definieris: ut es mihi coram pro tua bumanitate — munificentiaq; pollicitus: neq; tentaueris. Et ad Tholenti⸗ nates litteræ miſſæ ſunt ab iſtis qui tua in curia cãm ſuã uł defendunt uel agunt: ꝓpediẽ futurũ: ut ſnia ferat᷑ de cau/ ſa illa: quã ex ciuili criminalẽ ita faciũt: tanqᷓ̃ de ſummo ec⸗/ cleſiaſticæ reip. ſtatu decertatũ ſit. Itaq; ne ſim dicendo p/ li xior: tuã benignitatẽ etiã atq; etiã rogo atq; oro: ut quæ mecũ tam grauiter & tam cõſtanter locut“ es: ita pſoluas: ut tua dignatio & iuſticia poſtulat. Nã pontificis & princi⸗ holentino. xiij. Cal. Octobres. M. cccc. Liij. (EFranciſcus Philel. Iuliano Heremitaꝶ generali ſal. . lens tua ſapientia uitæq; ſanctimonia: ut audacter ea abs te petã: quæ tũ apud deũ: tũ apud hoĩes laudabilia eẽ duco. Tẽplũ hoc Nicolai Tholentinatis quem ob piẽtiſſi/ morũ operum merita in ſanctoꝶ cœtu uniuerſa locat cele/ bratqʒ ecclia:in quoꝶ ſacerdotũ tutela ſtatui deceat:nõ te latet. Quis em̃ ignorat qcł etiã precioſiſſimũ ſit: ubi fuerit ſordibus oblitũ:negligi cõtemniqʒ ſolere? Et res itẽ minus oĩno bonas ob cultũ & ornatũ exteriorẽ in admirationem ſui rapere intuentes? Mentes hoĩm nõ ꝑſpicimꝰ:eas tñ ex oꝑibus iudicamꝰ. Malim equidẽ uirtutis ſimulatorẽ ꝗᷓ aper tũ hoſtẽ. Qui uero animi bonitatẽ oratiõe uitaq;ʒ declarat: hũc ego ꝓxime ad deũ accedere iudico. Nec is mihi ſatis officio uidet᷑ fungi:qui ſane penitꝰmẽti nõ repræſentat ex terioris hoĩs ſanitatẽ & omi ſermone & uniuerſa uita. Sed quorſum hæczut intelligas pater religioſiſſime multo me/ lius huic diui Nicolai templo & uniuerſo Tholentinatiũ populo conſultũ iri:ſi tua dignatio eos ſacerdotes eccleſiæ huic præfeceris: qui animi innocẽtiã ꝑ oẽm morum uitæq; obſeruantiã ſanctiſſimi Aurelij Auguſtini repræſentarint. Qua qꝗdẽ in ſnia cũctos Tholẽtinatis facile reꝑias. Vale ex Toletino.xiij.Kał. Octobres. M.cccc.liij. Fra. Phil. Nicolao Quinto ſummo pontifici ſal. di. pl. Holetinatiũ oratores pater beatiſſime ꝑiuſtã habet querẽdi apud te cãm: quos ut ea facilitate audias: ꝗᷓ etiã oẽs iiuria laceſſitos ſemꝑ conſueſti:tuã ſanctitate pi uerbũ eſſe pro lege debet. Vale: meq; ut facis ama. Exzx cit uel ſingularis mea erga te ueneratio uel excel- — — — — — — – ðð/ oenti ſui u e cau/ noec⸗ op, taue oe pring ma. 1li vlel⸗ rea ee (dey/ note luent ninns onem er pen Nrat: ſitis tex dec me⸗ jti liᷣ EcGH ees etiã atq; etiã & rogo & oro. Sunt em̃ a ſanctoſeuerinatibꝰ Tbolẽtinates mei nõ iniuria ſolũ:ſed maximis quoq; cõtu melijs pſæpe affecti. Nec ẽ quiſqᷓ apud Picẽtes neq; magi/ ſtratus: neq; præſes ꝗq remediũ uelit afferre. Quo fit: ut in/ dies magis atq; magis & augeſcat hmõi malum & non ſine maximo periculo inualeſcat.ltaq; ad tuã pietatẽ eũdũ fuit: qui ea es & ſapientia & iuſticia: ut tũ hoĩm fraudes atqʒ inſi/ dias facile ꝑſpicias:tũ oĩa grauiter ac inocẽtiſſime iudices: nec patiaris plus corruptionẽ poſſe ꝗᷓ ueritatẽ. Quid hæc ſibi uelit oratio:& ſi liquido potes cõiectare: oĩa tñ ex opti mo atq; integerrimo uiro Petro Nucetano ꝑſpicue intelli⸗/ ges. Ad hũc em̃ diligẽter oĩa uereq;ʒ pſcripſi. Ad ea aũt bñ/ Hci quibꝰme ornaſti maximis: unus hic cumulus accedet: ſi Tholentinates mei cognorint meas apud te litteras ſibi plurimũ ꝓfuiſſe.Ego hoc ipſo die quo haſce dederam ad tuã beatitudinẽ: erã ex patria Mediolanũ repetiturꝰ. Nec ſane obliuiſcar: & quid debeã: & quid gratũ eẽ cognorim tuæ ſanctitati:cui me cõmendo plurimũ. Vale ex Tholen tino.xi.Kal.Octobres.M.cccc. Liij. Vod mihi tantoꝑe de reditu in urbẽ Mediolanũ ex Romana Neapolitanaq; ꝑegriatiõe gratularis: gau⸗ eo.Intelligo em̃ me amari abs te plurimũ. Qua in re facis tu quidẽ nihil ab amicitia noſtra alienũ. Nõ em ignoras ꝗᷓ ihi carus es. Quo fit: ut delecter eo magis iſtiuſmodi te/ ſtimonio: quo in litteris uſus es: qce' minꝰ qnqʒ in amore cõ ſueſti reſpõdere. Qck aũt me hortaris:in caſtra ut eam:ne/ ſcio:qᷓ mihi ſane cõſulas.Nã ferẽti hoſtilis regis inſignia ſuc cẽſebũt fortaſſe Frãci:meqʒ ꝓ Alphõſo rege hoſtiã faciẽt. Itaq; a Renato rege quæredũ eſt liceat ne Philelfo uerſari inter Francos gladios ipune:ułlab Alphõſo cũ militari cin gulo & poetica laurea:tũ ꝓprijs quoq; decorato inſignibꝰ. Ad bæc ſcire ꝑpuelim: quã abundet Sphortiana mẽeſa. Non em̃ alio mihi diuertendũ eſt:quã ad regulũ meũ Sphortiã Secundũ: ut intelligas me famem quidẽ ferre poſſe in ca⸗ ſtris: eſuriẽ uero nequaꝗᷓ poſſe. Valeex Mediolano.yviiij. Kal. Nouembres. M. cccc. liij. SðMD 6 ¶EFranciſcus Philelfus Matthiæ triuiano ſal. de re mea ſignificaui. Nõdum fortaſſis a principe didiciſti: q cupimus. Itaq; rogo te: ut tandem reſpondeas meq; de om̃i eius ſententia facias certiorem. Vale ex Mè/ diolano.ix.Kal.Nouembres. M. cccc. Liij. EFranciſcus Philelfus Petro Nucetano ſal. Vm eſſem poſtridie ꝓfecturꝰ in caſtra ducalia:offer NAreturqʒ in ipſo ut ita dixerim equitãdi cardine fidus & familiaris nũciꝰ: qui Romam peteret:nõ ſum paſſus eũ uacuũ meis litteris iſtuc ire. Cœpi qc.S.D. N.pꝑgratũ fore cognoui. Et ne interea tꝑis dũ hoc agitur: officij obſeruan/ tiæq; & pietatis meæ uiderer oblitꝰ: primũ eratus carmen de eius laudibus cõpoſui atq; ædidi: quod ut meo noĩe ei beatitudini exhibeas:te plurimũ rogo. Vale Ex Mediola no.iiij.idus Nouembres.M.ccecc. Liij. . – (ranciſcus Philelfus Renato Regi ſal. di. plu. Oſſes tu rex Renate nõ abſurde admirari: ꝗqd ĩ cau/ ſa fuerit: ut cũ modo in caſtra urceana ad principẽ m Frãciſcũ Sphortiã ierim: te qui uix ad quinq;ʒ milia meu paſſuum illinc abeſſes cũ tuo inuicto fortiſſimoq; exercitu nõ cõtinuo adierim: præſertim cũ tanti te ſemꝑ fecerim ac faciã:ut pluris certe neminẽ.At qui nibil mihi in aio magis erat ꝗᷓ & uiſere te regem nobiliſſimũ: & te tanta maieſtate atq; uirtute principe alloqui coram ore: quẽ antea litteris nonnunꝗᷓ cõſueſſem. Dicã paucis:qc mihi inopinato acci⸗ dit. Quo die inſtitueram ad te ire:nũciatũ eſt aduẽtare in caſtra Blãcã Mariã clariſſimaꝶ optimarũq; fœminaꝶ ſple/ didiſſimũ quoddã certiſſimũq; ekemplü. é potui ꝓ offi/ cio meo nõ eiobuiã ꝓficiſci:cui & plurimis & maximis be/ neficijs ſum obſtrictꝰ. Nihil eſt ſane cui me minus obnoxi⸗ um uelim quã ingratitudinis crimini quo uno uitio uix ul/ lIum reor apud bonos & magnos uiros inuiſius. Itaq; ſum coactus differre in diẽ poſterũ meum ad te acceſſum. Po/ ſtridie cum uix illuxiſſet: afferuntur ex Mediolano ad me domeſticæ litteræ: quibus moneor meos quoſdam affinis nten tare neſcio quid litigij de uxoria bæreditate aduer/ N¶ EFrãciſcus Philelfus Ciccho calabro ſall. Nror: qc; nihil ad ea reſpõderis: quæ ꝓximis diebꝰ ti- ſun get boti⸗ epe dezs lker ſan⸗ ei fore / che mili ctu mac gs te tis ccu kein li⸗ , be/ H ul⸗ 2 — ſus me. Quare cũ eius rei gratia mihi eſſet opus adire prin cipem meum: qui eſt: ut noſti:bellicis rebꝰ occu patiſſimꝰ: rurſus impedior: quo minus eam adte: ut omnium maxi⸗ me deſiderabam. Quid multis? Dum negocijs multis ob/ ruor: malui carere benigno tuo regaliq; colloquio: ꝗᷓ ſi mi- nus id pro dignitate a me factũ eſſet:ineptus iudicari:præ- ſertim cum oino inſtituerim ad Natalem dominicũ & uiſe re te quem & amo unice & ueneror: ac tantiſper apud te eſſe: ut non uiator ueniſſe uidear: ſed & familiaris & tuus. Et ne interea temporis uidear oĩno abs te abeſſe: dedi ad te monimenta quædam ingenij mei: ut ſaltem intus uide/- as quem in cute nõ potes. Vale Ex Mediolano. x. Kal. De cembres. M. cccc. Liij. ðDRͤãẽ E ranciſcus Philelfus Petro Thomaſio biloſopho ac medico ſalutem. D rere: quem mirifice diligo & obſeruo. Intelligere certi ni/ bil potui. Itaq; abs te uæbemẽter peto: me ut facias tuis lit teris certiorem: ꝗᷓ belle uales: & ꝗᷓ noſtri es memor. Ad bæc ſcire cupio: quid poſt captiuitatem de Conſtantino/ poli & urbe & ciuibus actum ſit: quidue efferata illa Tur- corum barbaria poſt tantam uictoriam & molita ſit & mo/ liatur. Si meos libellos illoſ es adhuc ex Bernardo meo lu⸗ ſtiniano conſecutus: uelim buiciſti publico tabellario ad me des. Mittam ad te ſatyrarũ codicẽ: modo cures iſtinc illũ mature ad nos redire. Vale Ex Mediolano. xyiij. Kalẽ. lanuarias. M. cccc. Liij. ( Franciſcus Philelfus Malateſtæ Nouello ſal. tiones uirorum illuſtrium: quæ ille KAραραXunXX nominat. bic habet nemo:quæ ſcilicet ad latinos traductæ ſunt.Itaq; nihil tibi affirmare poſſim: an omes traduẽctæ ſiut illæ uitæ an minus traduſtæ. Vnũ ſcio Lycurgi ac Numæ Pompilij- Vm nuper ab Alphonſo rege & a ſummo eccle/ ſiæ Romanæ pontifice Nicolao Quinto reuertiſ/- em Mediolanũ: nihil mihi potiꝰ duxi ꝗ de te quæ / Vod ꝓximis Iris tibirnderã:ide etiã nũc repetã ẽne/ Aceſſe:qñquidẽ uidere uideor aliorũ ul negligẽtia uel perſidia fruſtra ſcripſiſſe me Plutarchi Cheroneſis comꝑa ₰ uitas: quæ apud Plutharcũ in ordine primæ ſunt: mea in/ terpretatione latinas eſſe factas. Itaq; ex Florẽtia id tibi ſci/ endũ eſt. Nec em̃ dubito ea in urbe eiuſmodi tranſlatiões ois reꝑiri. Quæ tibi reliqua ſum pollicitꝰ & oĩno abſol uam & breni. Ingratꝰ em ſim:ni te & obſeruem & uenerer plu⸗ rimum. Vale. Meq; ut facis: ama: Ex Mediolano.xiiij. Cal. lan uarias.M.cccc. Liij. Olim tibi pſuadeas qurẽqᷓ eſſe ex amicis oĩbote mi⸗ hbi cartiorẽ.ld em cũ modeſtiſſimi tui mores:tũ plu/ ima & maxia beneficia citro ultroq; mutua pieta/ te collata iãpridẽ facile præſtiterũt. Qcr aũt nibil in hãc diẽ poſt abitionẽ iſtinc meã ad te ſcripſerim: illud ſcilicet fuit in cã: qe; fruſtra id facere nolebã. Nõdũ em̃ princeps meꝰ in urbẽ redijt ex caſtris. Neq; eo abſente habeo geꝗͥ:qcł ti/ biſim ſcripturꝰ. Tu interim bona ſpe eſto. Non em fallam quã de me indubitatã habes opinionẽ. Vale ex Mediola- no. xiij. Cal. Ianuarias. M. cccc. Lij. . PFrranciſcus Philelfus Nicolao Cebæ ſal. Viſſent tuæ mihilitteræ ꝓ noſtra amicitia ſucũdiſſi/ mæ:niſi triſtem mihi de obitu uxoris tuæ Mariæ ſpi nulæ foœnminæ pudiciſſimæ nunciũ attuliſſent. Nõ em̃ po/ tui nõ dolere: cũ intelligerẽ eã tibi rẽ nõ mediocri eſſe in/ cõmodo.Nã ei certe nõò modo nihil accidiſſe mali:ſed po/ tius boni plurimũ cõtigiſſe credendũ e: qñquidẽ ex terre/ nic(ut ita dixeri) huiꝰgurguſtij begrĩa atqʒ mortali imortaliſ ciuis effecta ſit cæleſtis illꝰ ſempit᷑næq; ciuitatis: ubi nlla ua rietas ẽ: nulla mutabilitas: ſed oĩa plena trangllitatis: ſecu- ritatis: btitudinis. Itaq; nũc illa fruit᷑ illo bono: quo nihil eſt maius: nihil meliꝰ: nibil optatiꝰ: Nã dei quam græci 1α uocãt: præſens corãq; ſummo cũ gaudio cõtemplat pſpi/ cue intuet᷑: abſolute intelligit. Vide igi᷑ne dũ tuũ⸗ luges in- cõmodũ uidearis illius inuidere commodo: cui te tʒ tope oñ dis affectũ. Sed hac de re ſatis. Nõ em neſcio te oĩs hũa- nos caſus iutelligere qᷓ modice ferre oporteat. Nec eges cõſilio: qui id dare alijs cõſueueris. Noui prudẽtiam tuam: noui cõſtãtia: noui animi magnit udine. Facito eũ præſtes eain⸗ biſch⸗ töes um pl⸗ 1. . tem i D etn ede fur 1es ti am nH ſc⸗ ehi ipo⸗ ei / re/ ll XI quẽ hoĩes opinant᷑:hoc ẽ:& grauẽ & ſapientem. Qd autẽ ſcire uis: quid ego de te ſentiam: nubendũ ne ſit an nõ nu/ pendũ: & utrum puella ne ac uirgini an uiduæ grandiuſcu læ:rũdebo paucis: ac tibi ſniam animi mei liquido oſtédã. Natura fit:ut & creata & genita oĩa in ſua ſpecie ſeruari ue lint. Id autẽ alijs alia uia minime abſurda paratũ ẽ natura. Homo hoiĩs ſæmienõ arte Promethei cõſeruat᷑. Lege cau tum apud nos ẽ: ut una uxore eodẽ tẽpore hõ cõtentꝰ ſit: id qc etiã non modo Cecrops uetuſtiſſimꝰ ille rex ſed qc longe magis mouere nos debet:in primis parentib⸗ uide/ tur inſtituiſſe deus oĩpotens: ꝗqᷓ & Habrabã & lIacob duas ſimul uxores babuiſſe phibent᷑. Itaq; minus eſt mirandum ſi duas uxores eodẽ tẽpore babuit Socrates: & Atbenien ſes itidem alij pmulti. Multo pluris babebãt reges Maurti/ taniæ ac Scythiæ & Indiæ: quos ut licet exiſtimari imitatꝰ impius Mahometus ſingulis ſuæ ꝑfidiæ ſectatoribus uxo/- res ſeptenas ducendas permiſit. H omnes qui uel duas uel pluris uxores habendas ſtatuunt: eam fortaſſe rationem obtẽdãt: quod ad augendum bumanum genus ea res ſit cõuenientior: id qg& ſecus uenire uſu cum ratio ipſa docet: tũ non minꝰ experientia. Vitiat᷑ enim deprauaturq; natu/ ra & procreandi uis coitu Venereo frequentius repetito. At is ſæpius repetat᷑ neceſſe eſt in multitudine uarietateq; uxorũ:qua hois cupido uæbementiꝰ excitata ui q neceſſi/ tate magis delectat᷑: cũ naturæ bonitas ultroneis atq; ne- ceſſarijs gaudeat nõ coaẽctis: & iſſdẽ intẽpeſtiuis. Vñ fieri uidemus: ut multo pluribus Chriſtiani abundent liberis ꝗᷓ mahometiſtæ & oĩs intẽperantia barbaroꝶ. Qd ſi uxor ꝓ creandi gratia eſt inducta adeo ut is qui apud Lacedæmo nios uitam egiſſet cælibem: infamiæ eẽt obnoxiꝰ: qd dubi⸗- temꝰꝗᷓdiu uiri officio fungi quis poteſt: haud quaꝗᷓ eũ dece re a re uxoria abborrere? Quod cum omnibus eſt faciun/ dũ:qui uel lege uel alia honeſtiore cauſa minꝰ impediant᷑: tã Nicolao Gebæ uiro ætate adbuc firma: opulento: nobi/ li:ac maribus carenti filijs. Nam filiæ qm in alienam domũ non tam trãſcribunt᷑ qᷓ leuandi honeris gratia tradunt᷑: uix filiorũ loco habẽdæ ſunt:quippe quæ paternæ domꝰ nullã oino curã præ ſe ferant. Puella ne an uirgo ducẽda tibi ſit: an grãdior ac uidua:facile ẽ cõſiliũ. Quattuor ea ſunt quæ in uxore deſiderantur: probitas: uenuſtas: nobilitas: opes. Hxæc tibi diſcrimẽ faciant ut malis pudicã uiduã qᷓ impudi⸗- cam uirginem. Qꝗ ſi eadẽ in utraq; cõcurrant: uirginẽ ui⸗ duæ: puellamq; grandiuſculæ præferẽdã cenſeo:ut laceræ netuit gis tibi faciẽdũ ẽ: quo facilius intactã & puellã moribꝰ tuis effingas qᷓ natu grandẽ ac thori conſciã. Malimqʒ hac in re ſegꝗ Romanos ꝗ lacedæmonios. Nã hi qm rei bellicæ eque ſtriq; ſtudebant: uxores ducebãt triginta natas annos aut etiã grandiores. Putabant em robuſtiores partus gigni ex hbuiuſmodi mulieribus. At Romanũ: ꝗq nulla re Lacedæmo bilẽ eẽ ducebant:ætate ſcilicet admodũ facilẽ: quæ uiri in/ genio ac moribꝰ accõmodaret᷑. Partus em robuſtitatẽ in nutrimẽto & intima ui naturæ pro horoſcopij qceł aſtrono/ mi uocant ſyderis influxu non in gignentium annis poſitã eſſe. Quam ego ſecutus ſententiam quas duas habui de- inceps uxores: alteram: ut noſti: conſtantinopolitanã: alte ram Mediolanenſem uirgines & puellas non grandioris uiduaſue ſelegi. Et ſi tertium mibi nubendũ eſſet:eodem uterer inſtituto. Nec deterrerer:qqd annũ iam ſextũ & ꝗn/ ꝗᷓgeſimũ agẽs (natꝰ em ſum anno a natali chriſtiano milleſi mo trecẽteſimo nonageſimooctaua & idade octauo Kalẽ. auguſtas) minus ꝗᷓ puella uellet: anbelarẽ. Nã ne robuſtior qdem ætas præſtare id quæat. Procreatio filiorũ non ex/ pleri: non obrui potu expetit: ſed leui irrigatiõe ſed ꝑinde atqʒ libatiõe cõtẽta ẽ. Quare oĩm primũ tibi ſtudedũ arbi⸗ tror:ut puellã pudicã ducas probiſq; parentibꝰ natã. Hæc em̃ nihil plus norit:nihil plus uolet:ꝗ ĩᷣe præbueris. Qc ſi alia quædam uel fortunæ uel temporis ratio te uiduæ du/ cendæ aſciuerit: modo ſobriã & prudẽetẽ inuenias: amorẽ uiri mortui nolim pertimeſcas.Nã memor illamatris Aci⸗ daliæ paulatim abolere ſychæũ incipit: & uiuo prætẽptat uertere amore.Hæc ſunt:quæ tibi in ſãmis occupationibꝰ meis reſpõdere potui.Reliqua tu ut es uir ingenio & pru/ atiue obtritæ integrã ueſtẽ acnouam. Quod eo ma ni⸗ fuerũt inferiores.quæ duodecim cõpleſſet annos: nu⸗ ¹ dentia ſingulari: non difficile cõſiderabis. Te uæxhemẽter biſt etiã atq; etia rogo: ut ad me ꝗdiligẽtiſſime perſcribas rem tquæ oẽm Cõſtantinopolitanæ captiuſtatis. Nam alij aliter nar- ppes, rant. Et an uniuerſus populus ſit actus in ſeruitutẽ: tantaq; podi⸗ cædes facta: quãtã uulgo tradũt. Præterea quo in ſtatu ne CGalatas: ac finitimi reliqui Chriſtiani populi: qui Turcorũ heen apparatꝰ. Nam qck mari ſint Itallã inuaſuri: nihil eſt: quod eonn mDinus credã. Per cõtinẽtẽ eſt illis iter & ꝑ Dalmaciã Pãno be niamue. Hæc em̃ cõſideranti mihi potior rõ uiſa ẽ. Tu ue/ tun lim quid ſentias intelligere. Vale & me facito certiorẽ an egle ſint res ueſtræ cũ Alphonſo rege cõpoſitæ. Bellũ ne uobis an aduerſus illum an pax futura ſit. Ex Mediolano. x. Caß-. Fe/ ler pruarias. M. cccc. Liiij. è no NFranciſcus Philelfus Nicolao Varoni ſal. hu 0 Vi tibi reddidit has litteras: uir eſt & bonus & nõ in- Jdodus: mibiq; multos iã annos pfamiliaris: quem ut D ein & diligas & cõmendatũ habeas. Rogo: Vale ex Mediola odo no.x. Cal. Februarias. M. cccc. Liijij. i (rã. Phi. Petro I homaſio philoſopho ac medico ſal. leo· A Ilbil in hãc diẽ acer bi⸗ ſenſi unꝗᷓ in uita nouæ romæ zae captiuitate. Id q ſi ſecus mibi accideret: iudicarẽæ? tors me ꝓfecto ingratitudine oĩ ingratiorẽ nõ ſolũ qc ⸗ Cem &&ο ſocrù mihi cariſſimã Mãfredinã auriã nobiliſſimã && pu P diciſſimã fœminã ac duas eiꝰ & ſoceri mei Ioãnis cbryſolo Fr * ſel ræ præſtãtiſſimi equitis aurati & eruditiſſimi uiri filias me, rν*R1 . orũ quattuor filiorũ materteras in obſcurã ſeruitutẽ a bar- ſi baris & teterrimis Turcis actas audio: ſed eo magis: quod e ea urbe & matre ſum uſus altrice educatriceq; iuuentæ pee ſacior meorũ. Verũ quoniã bumanæ res omnes mu/ Nti tabilitati ſubiectæ ſunt: & quæ principiũ hab uerunt: finem rc etiam aliquãdo habeãt: natura neceſſe ẽ: meipſum accuſo: Aq uelim fragile & caducũ aliquid ſempiternũ fieri. Hac etiã rõne tibi quoqʒ luctuoſiſſimũ caſum tuum & ægritudi . (u/ nem oẽm quam ex ĩmatura atq; imiti morte filij fratris tui innocẽtis & optimi quidẽ illius iuuemis concepiſti æquioę⸗ caio ferend cenſeo. Nihilem apud nos fitmnuito dcoi & nouit oĩa & conſulit meliora. Keliqua uero quæ ad meę = ſcripſiſti: plauerũt oĩa. Faciãq; propediẽ ut intelligas conſi/ lium apud me tuũ plurimũ ualuiſſe. Te interim uæbemẽ, ter rogo: operam des: ut ex Bernardo luſtiniano quæ tibi antea feri pſi:& cõſequaris:& huic iſti tabellario ad me deſ. Præterea hippocratẽ quoq; meũ ſi ex Matthæo peruſino philoſopho ac medico doctiſſimo aſſecutꝰes:mitte ad me. Si quid aliud certi habes de Turcis & rebus oriẽtalibus ue lim diligentiſſime ad me perſcribas. Vale. Ex Mediolano x. Cal.Februarias M. cccc. Liiij. Franciſcus Philelfus Ioanni Mario filio ſal. Aciunt occupationes meæ: ut ſim ad ea reſpõdẽdo preuior: quæ ꝓximis litteris a me petieras Leonar/ dus Theologus idẽq; mathematicus duo nõ tam eloquẽ⸗/ ter ꝗᷓ ſubtiliter opera in mathematicis elucubrauit annis ſuperioribus: alterũ in geometria: qꝗc artis metricæ nomi⸗ ne appellauit: ob eã ſcilicet ratione: ꝙ Aρε1pop græcũ men ſuram ſignificat apud noſtros:alterũ in Arithmetica: qc ẽ de numeris ſupputandiq; rõne: qpiαπο enim ut ſcis: nu- merus eſt apud latinos. Siquis aut titulum deprauarit: ut quæ de num eris ẽ: inſcripſerit artẽ metricã: quæ tota in di/ mẽſione uerſat᷑:ipſe uiderit. Res em ita habet: ut dicimꝰ. Quli ſecus fenſerit: græcæ litteraturæ & ipſius diſciplinæ indoctꝰ ẽ. Qcł aũt de Marone ſcripſiſti:id totũ eſt fabulo/ ſum. Nam neq; de Chriſto ſenſit Maro:ſed de Pollionis fi/- lio:qq de Chriſto multo ante ſibyllæ afflatu diuino quodã uaticinata eſt. De VIyſſe uero qck dicis placere quibuſdam ſcribiꝑ i latinũ & x ante es: Vlixes:aut ij ſunt imperiti græ carũ littera ꝶ aut oino negligẽtes. Vlyſſes em græcũ ẽ no/ mẽ OAπ. 0. ſcilicet breui mutata in. u. id ꝗck ĩ alijs plæ riſq; fieri cõſueuit: &. d. in.l.more non ſolũ noſtro:ſed etiã græco. Q& uero . †iXop. qc' eſt y tenue uertatur in i. aut duo.ſl.i.x.nec gramaticæ rõ patit᷑: nec ulla ueterũ autori tas. Nam quod ſcribis de. xx. geminato: id nõ ſolum abſur dũ eſt:ſed ineptũ ſane & fatuũ: cum eæ tot cõtinuatæ con ſonãtes: quæ quattuor ſunt: duæ ſemiuocales & duæ mu⸗- tæ ſimul eẽ nullo pacto poſſũt. Hercules hocẽ ipα Xια cognomẽ eſt uel fortaſſis agnomẽ potius Alcidæ: qui uir ——— co fortis Amignurs inperator poſt res clariſſime geſtas lu/ deme nonis inuidia glorioſus Hercales dictus eſt. iip. enim eſt atbi luno.xXτ0ο0ο uero fama ſeu gloria. Qua ratione factum ui/ necck demus:ut nonnulli cognominati ſint Hercules. De libera ulno litate & munificentia eam cenſeo fieri differentiam: quam e. ræci inter ?X“âοοασρà⅝οα1Hπ & αενhιρπſπεια uο ue ſat: ut liberalitas ſit inter paruos homines ac priuatos Cn K0ο ρρναεπαο ero bhoc e ad uerbũ magnidecẽtia no- men apud nos inuſitatũ inter magnos uiros uerſetur ma/- gniſq; in rebus. Vt qui magna pro dignitate muneret; ſit dic⸗ apud illos AeNW&αοταάτταοπâä: agd nos uero magnidecẽs: ar, uel quod uſitatum uidemus munificus. Sed qui in par/ u/ uis muneribus liberalem ſeſe nõ abſurde præſtat:is a græ/ 5 cis dicitur SXe&εονο ρ6ο. Nec illud uolo te lateat coſeß ni⸗ ſe quoſdam ASπ⅛uôρWπι⅝αρ interprætari magnificetiã nen errantis hos quidẽ cũ magnificẽtia uel locupletiſilimo Ci⸗ e ceronis teſtimonio ſit ſpecies fortitudinis. Vale ex Medi/ Sn⸗ olano.xiiij. Cat. Martias. M.cccc.liiij. W”MWMV itu Franciſcus Philelfus Petro Thomaſio philoſo/ incll pho ac medico ſalutem. — ——13 ⸗ . „ „ o nihil in uita poſt obitũ illius ſummi uiri Leonar/ . bin adi mei luſtiniani luctuoſius aut mœſtius audiui: mi/ Huo hinuper eſt renunciatum Franciſcũ barbarum priſcæ gra li⸗ uitatis & eruditionis exẽplum migraſſe ex hac luce. Ma/ oc gna e noſtro ſæculo permagna eloquentiæ iactura inte/ im (ca.-Venetis uero olbus plane ſingularis: qui talem uirum e amiſerint: qualem hbabẽt alterũ neminẽ. De doctis atq; di/ zno ſertis loquor. Nam uiros grauis & ſapientis ſcio eẽ Vene/ lrr tis pene innumerabilis. Sed qui idem & græce eſſet & la/ etä tine doctiſſime eruditꝰ: quẽ alterũ habeatis illuſtrẽ audio ut neminẽ.Doleo igitur & ueſtrũ in tãto uiro & noſtræ tem/ ori peſtatis naufragiũ. Oſtenderẽ autẽ uerbis pluribus mœro blat rem hunc meũ:id qc ne in præſentia faciam:repẽtina pro/ fectio tabellarij impedimento eſt. Quare de boc ſatis. Tu ni uelim nomine meo cũ ijs uerba facias: quos ille ſibi hæræ/ des iſtituit repetaſq; meos illos codices g:cos: qu s bar/ lit 7 barus habuit a me mutuo: & totiẽs: ut ſcis per litteras te ꝗᷓ internũciũ repetiuimꝰ. Vale ex Mediolano. xiiij. Kal. Mar tiaS. M. cccc. Liiij. D ea quæ petieras proximis diebꝰ:reſpõdi tibi. Qc iſtic tibi honorat“ ſit locus: gaudeo. Redibũt fortaſ- ſis aliquando Taurinates cũ muſis in gratiam. Eſt em urbs iſta & uetus & nobilis a Phaethonte: ut tradunt: condita. Tu uelim: a Minerua ne deſciſcas. Nam repugnãte natu/ ra nihil fieri recte poteſt.Itaq; malle te debes & oratorẽ & poetã eundẽq; philoſophũ ꝗᷓ iuriſconſultũ & rabulã mer/ cẽnariũ. Ne illi faueam cui me odio eſſe & ſpᷣe dicis & ego noui: ignorare mihi uideris dum mones: ſolere Ihα AρXνι τινοπυος iniurias non contemnere minus ꝗᷓ ob/ liuiſci. Illius ſit maledicere:noſtrũ aũt benefacere. VYale ex Mediolano.ix.Kal.martias.M.cccc.Liiij. — — (Fran. Phil. Nicolao quinto ſũmo põtifici ſal.pl. di. ephanũ Caciã nouarieſem iuriſcõſultũ & Tauri⸗ atẽ Archidiaconũ tuæ ſanctitatis cubiculariũ in ijs quæ mihi expoſuit tuo noĩe: & ſũma cum obſeruãtia & li⸗ hpentiſſime audiui. Nec diligenter minus ꝗᷓ fideliter geſſi oĩa geroq; aſſidue: quæ tũ litteris tuis: tum eius nuncio ti/ bi grata fore cognoui. Habeo aũt beatitudini tuæ gratias S ¶EFranciſcus Philelfus Ioanni Mario filio ſal. ⸗ immortalis: quod fidei meæ pietatiq; erga te ita fidis: ut debes. Quid enim pro te facturus non ſim: cuius ſingula- rem ſum iampridem beniuolentiam & præcipuã modo benignitatem in me expertus? Tantũ me tibi debere in⸗ telligo: ut ne uitam quidẽ ipſam in mea magis ꝗᷓ in tua po/ teſtate poſitã eſſe uelim. Itaq; ĩperare ſit tuũ pro uolũtate Oia: parere aũt meũ cũ omni integritate: ueneratiõe: indu⸗ ſftria. Vale pater beatiſſime.Ex Mediola.iiij. Kal. martias. Franciſcus Philelfus Petro Nucetano ſal. Ntonio Lyttæ Mediolaneſi pᷣſ bytero litteravad te dedi.iiij. idꝰ nouẽbres. Eratq; cũ ijs ſapphicũ adony, armen ad ſanctitatem domini noſtri longiuſculum. 5* 4 4 4 Sum aũt miratꝰ*:qq nibil in hanc diẽ mihi reſpõderis.Nec potui nõ dubitare ne litteræ tibi meæ redditæ fortaſſe nõ eſſent. Noui em̃ facilitatẽ: noui humanitatẽ:noui liberalita tem animi tui. Itaq; nõ ſine cauſa id accidiſſe arbitror. Sed cũ hac de re:tũ de alijs nõnullis Xenopbon filius tibi corã exponet. Tu uelim me ut facis: ames. Tibiq; ꝑſuadeas eũ eſſe me: qui tibi oĩim maxime noſtri ordinis ſim affectus. Cõuiuia mediolanẽſia eidẽ Xenophonti filio ad te dedi. Vale Ex Mediolano.iiij. Cal.martias.M.cccc.Liiij. Nranciſcus Philelfus Malateſtæ Nouello ſal. e T Galbæ & Othonis Cæſaꝶ uitas ex Plutarcho ad Alatinos traduxi: tuoq; nomini dedicaui. Quid aũt in cã fuetit: qc eas Xnänophõti filio nũc iſtac iter facienti ad te nõ dederim:idẽ Xenophon tibi corã exponet. Poſt di- es quĩdecim ſigꝗs oblatꝰ fuerit:cui ea res tuto cõmitti quæ/ at: dabo ad te. Tu uelim tibi ꝑſuadeas mihi tuo noĩie nihil eſſe iucundius. Nam dignus es pro tuis maximis ſpledidiſ ſimiſq; uirtutibus:quẽ omnes diligãt:a ment:obſeruẽt:ue/ nerentur. Ego ꝓpediẽ fore ſpero: ut pax faciat poſtlimini- um:tantus & barbarorum & exterarum nationum terror impendet. Vale ex Mediolano.iiij. Calen. Martias. M. cccc.Liiij. H Franciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. Z Inis alijs litteris tibi ſigniſicaui loane Caimũ neq; fe/ Aciſſe neq;ʒ facturũ ſani quicꝗᷓ de re tua. Seq; dicit tibi debere nihil: qm pro te alijs ſatiſfecerit. At illi quos is præ/ dicat: factum id pernegant. Itaq; ſi me audis:tute Mediola num concede. Nã ſi ſecus feceris: nibil feceris: ædeſq; ne-/ gligentia tua quadam amiſeris. Turem paucis tenes. Re- liqua ex Xenophõte filio corã accipies. Vale cũ pudiciſſi⸗ ma uxore tua. Meq; tuo illuſtri prmcipi cõmenda. Ex Me diolano.iiij. Cal. martias. M. cccc. Liiij. ranciſcus Phil. Petro barbo cardinali Veneto ſal. Enophonti filio Romã ueniẽti iccirco litteras ad te dedi: ut intelligeres me tãti facere beniuolentiã tuã gquã mibinuper cü iſtic eſſem: certiſſimis documentis co- P . A . tam declaraſti: ut oĩa de te mihi ſi perarep oſſe uidear. Id au tem eo facio & maiore cũ fiducia & libẽt: qm̃ noui nullũ apud me unꝗᷓ intermoriturũ beneficiũ tuũ. Nam eſt apud me antiquius nihil gratitudine atq; pietate. Reliqua tu ex Xenophonte cognoſces. Vale pater ampliſſime. Ex Me/ diolano.iiij. Cał. Martias. M. cccc. Litiij. èð Franciſcus Philel. Dominico cardinali firmano ſa. On poſſum nõ accuſare erratũ meũ:qc cum nuper fuiſſem Rom æ: ad te minꝰ ſalutatũ ierim:cui me iã/ pridẽ horim eſſe cariſſimũ. Nolim tñ exiſtimes id uel ne/ gligentia mea: uel qd tui oblitus fuerim: accidiſſe. Sed dũ 4. cupio in te adeundo minꝰ ineptus exiſtimari:ſui in offi cio ſeruando minus erga te officioſus. Volebã em & pro am/ plitudine tua & ꝓ decoro adire te: & eos conferre ſermo- nes: qui & auditione tua & oratione mea nõ indigni iudi⸗ carentur. Quare dũ ſtudeo ea expedire ne ocia:quæ mi/ hbi erant apud ſummũ pontificem: pluſq; in his qᷓ putaram temporis cõſumo:tandẽ coactꝰ ſum nõ te ante adire ꝗqᷓ abi- re.Itaq; in ipſa abitione mea ex urbe Roma inter equitan- dum accedo ad ipſas ædes dignationis tuæ. Is qui triclinij preæſt oſtio rñdet in cubiculo te eſſe diuino intentũ mini⸗ ſterio:nec licere ſibi interea temꝑis adire te. Quid multis⸗ Tris horas expecto: cũ ne ipſe quidẽ oſtiariꝰ amplius ꝗcqᷓ rñdet mihi. Quãobrem dũ uideo mirũ ſeruari ſentiũ: & ipſe ad abeundũ ſollicitarer a comitibus: ne aut importu/ nior aut ineptior dici poſſem: abiui equidẽ ſubtriſtior: qce u iſere te nequiuerim: quẽ mirifica obſeruantia ꝓſequor. Tenes ecce rem oẽm.Tuæ fuerit uel clæmẽtiæ mihiigno ſcere uel iuſticiæ oſtiariũ caſtigare: qui ut eſt genere ger⸗ manꝰ: neq; humanitatẽ ſapiat: nec hoim habeat diſcrimẽ. Reliqua ex Menophonte filio cognoſces. Vale pater bu- maniſſime. Ex Mediolano. ii. Kal Martias. Ml eccc. Liiiſ NVYranciſcus Philelfus Ioanni auriſpæ ſal. Vanti ego te ſempꝑ fecerim ac facio: nemo eſt: ꝗqid melius ſciat ꝗᷓ tu.ld certe exploratiſſimũ habeo me tibi eſſe cariſſimũ. Fide autẽ in amicos & prudẽtia tãta ua⸗ — NX ſe⸗ ⸗ Eit fan ſer ſen in! cat 40 gar lit ſe⸗ uer ⸗ dan les:quãta ſcio maiore neminẽ. Itaq; nihil eſt:qcł de te ſpe/ ulä rare nõ auſim. Quibus aũt in rebus tuam mibi & operam bud dN& diligẽtiã præſtes: uelim: Xenophõ filiꝰ tibi coram oſten ex et. Vale. Ex Mediolano. iiij. Cal. martias. M. cccc. Liiij. e, (Eranciſcus Philel. Aenico daualo equiti aurato ſal. Vm ad undecimũ Cal.ſeptembres ex caſtris regijs oli⸗ abijſſem repetiturꝰ Mediolanũ: nihil mibi moleſtiꝰ be ꝗᷓ qc te quoniã heſterno ueſperi Neapolin reuertiſſe eß⸗ ferebaris: eo die uidere cõplectiq; nequiuerim. Itaq; abiẽs e⸗ mecum tuli incredibile deſideriũ tui: quem & abſentẽ ab/ ial ſens intueor & cõplector & alloquor. Cupio autẽ maiorẽ 97 in modũ per tuas litteras intelligere: & quid agas: & ꝗᷓ tibi carus ſim. Sed horum alterũ ꝑſpicuũ mihi eſt. Non enim , poſſum non amari abs te:que tatopere ipſe colam. Alteꝶ . bene ſpero. Nã ꝗ uir magnus es & rebus ornatus oibus: te 4 bene agere ac rebꝰuti ſecundiſſimis dubitare certe nõ de/ z beo. Gratiſſimum tamen mihi facturus ſis: ſi quæ de te mi/ 9 hi in ſpe ſunt poſita:ea tu litteris tuis uel confirmabis ul au gebis. Vale decus meum. Et me Alphonſo regi commen- h da: & ut ſoles cariſſimum effice. Ex Mediolano. iiij. Calen. martias. M.cccc. Liiij. Franciſcus Philelſus Nicolao cebæ ſal. WU”M 5 Ncipienti iam mihi expectare litteras tuas afiud oc/ 3 ecurrit in mẽtem. Cupio em exte intelligere: ulla ne ⸗ — auobis ſit aut in Thraciam aut ad chios nauis traiectura: quæ iſtinc ſoluat ante Cal.maias. Et hoc & quæ proximis E⸗ litteris ad te ſcripſi ne neligas: rogo. Vale ex Mediolano o⸗ vij.idus martias. M.cccc. Liiiij. Franciſcus Philelfus Alberto ganchario ſal. Eus malefaciat factionibus ſuſpitionibuſqʒ: quibus fit: ut tuæ meæq; uolũtati mos geri nõ poſſit. Petie-/ D rã à principe meo: quod te uelle intelligebã. Is mihi fibera / . liſſime reſpõderat: ut ſemper. Omniaq; mea anla faltuge ſe affirmarat. Deinde cum rei cõficiundæ ſtudeo: animad- AH aerto buncrefrigeſcere. Quod ego moleſte ferens cun/ n⸗ tationis cauſam quæro. Tandem mihi reſpõdet ſe & mea 4 A iij leat & eloqu raritas cum phoœnice cõparet᷑. Floruit eloquentia Demo-⸗- LI & tua cauſa uelle omnia: uereri tamẽ: ne iſtic aliqui huiuſ/ modi beneficij genus indigne patiantur. Itaq; ſibi & homi/- num habendam eſſe & temporũ rationẽ. Reliqua tu pro tua prudentia coniecta. Vnũq; tibi pſuade nibhilapud me eſſe antiquius beniuolẽtia noſtra. Vale ex Mediolano.v. Nonas martias. M.cccc.liiiij. Frãciſci Philelfi Epiſtolarum liber Duodecimus. PFPranciſcus Philelfus Lombardo Collioni ſal. = NMici quidam tui quibus ego familiariſſi/ — bonitatẽ & nõ uulgarẽ facundiæ laudẽ. Quibus certe rebꝰ ſum nõ mediocriter delectatus. Perdocti em̃ reperiũtur per⸗- ſæxpe malti. Sed qui idem & ingenio polł io eorum: eſt in numero collocandus:quorũ ſthenes inter græcos omnis. Sed idem fuit ingenio tardi- ore. Ingenio Demades claruit plurimũ: quo frætus ex tẽ- pore diſertiſſimus uidebatur. Verum iccirco ſcripta eius nulla extant: quoniam eloquentiæ uim ſplendoremq; in- timum minus ſaperent. Sunt em̃ nonnulli:qui eloquentes exiſtimati: ne diſerti quidem funt: ſed apta quadam & ſo/ nora ac uenuſta uerborũ ſerie facundi quoniã uideãtur:in raris babẽt᷑ oratoribus.At cum omni in re:tum uel impri/ mis in eloquentia tria requiri ſolent ingeniũ: doctrina:dili⸗ gentia:quibus ipfis: qui ualet: non hunc non poſſum elo/ ꝗquentiæ laudem aſſecutum exiſtimare. Tui te amici inge/ nij laudant. Præceptoris fama Guaryni Veronenſis rheto ris minime contẽnendi non indoctus mihi probari debes. Modo diligentiam adhibeas: quæ in exercitatione ma- xime apparet:nihil tibi deſit ad optimum oratorem. Necꝑ ipſi Demoſtheni: neq; Ciceroni noſtro omnia naturæ ad- minicula affuerunt. Sola diligentia hos perfecit: qua qui⸗- dem una uirtute uirtutes omnis contineri putãt. Hac ego te tum aiaduertero delectari:cũ te maxime dicendo exer cueris.Id aũt ita in te eſſe intelligã: ſi tua ſcripta & ꝓ ami- me utor: expoſuerũt mihi & ingenij tui ſes lat no⸗ ten ge⸗ uiuß om upro dme W 2 2 Ka.: . corum tuorum opinione & pro mea expetatione qpri· mũ legero. Vale. Et me neceſſario tuo Bartholomæo Col lioni uiro fortiſſimo carum effice. Ex Mediolano.viidus Martias.M.cccc. Liiij. sä N¶Eranciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal. NEgi litteras tuas: quas ex Bononia dediſti ad me. Quod te tam diligẽtẽ itineri præſtiteris:nõ impro Lbo. Moneo tamẽ cõſideres: nõ modo: ꝗqd ipſe poſ- ſis: ſed quid etiã equus:ne nimia feſtinatio feſtinationẽ tol lat. Venerũt nudiuſſecundus Mediolanũ ex urbe Roma nobiles uiri tres Cõſtantinopolitani:& hi quidẽ diplouata gæ: qui mihi uerbis præſtantiſſimi noſtri Gayæ ſalutẽ dice/ rent. Miratus autẽ ſum qc his ad me Gages litteras nullas dederit. Tu quæ tibi mandauimꝰ: diligeéter cura. Vale ex Mediolano.vi.idus martias. M.cccc.liiiijj. FEãciſcus Phil.lobachimo Ambroſioq; theologis ſa. Runt fortaſſe: qui mirentur: quid ego uos ueniam inv ſummis ueſtris laboribus ad ea hortaturus: quæ nondum a quoꝗᷓ uel tentata ſunt uel ſcripta: ut quoniam ſatis ſuperqʒ om̃is iudæorũ de Chriſto leſu peruicacia ob/ durataq; inſania inexpugnabilibꝰtã multis illiſq; ueriſſimis & argumentis & rationibꝰ: quas uiri pene innumerabiles ingenio:doctrina:ſanctimonia excellẽtes in medium attu/ lerũt: ꝓſtrata iãpridẽ atq; cõuicta iacet: incipiatis iãtaãdem cũ docetis in populũ: cõuertere oratiõis gladios in ſcelera tum illũ & impiã Mahbometũ:quẽ figura & iĩmanitate tru⸗/ culẽtiſſimæ beſtiæ loãnis olalypfis nobis denũciauit. Nõne uidetis patres ſapiẽtiſſimi iã uniuerſum ꝓpe terra⸗/ rũ orbẽ parere ꝑ oẽm intẽperantiã nefarij illi abomina bi/ liſq; latronis ſpurciſſimis ſatellitibꝰ? Nõne Africa tota ſer⸗ uit Mahometiſtis. Non idem patitur Aſia? Nam oriẽtalis æthiopia quantula eſtad Aſiam uniuerſam? At Europa gquam ab Aſia diuidit Tanais permulta iam regna cũ Scy/ this & Turcis: tum etiam Afris ſubiecta intuetur. Eoq; ad/ duẽta eſt calamitatis: ut de Italia ſibi nũc metuẽdũ ſentiat. Mirentur ergo imprudentes ut libet. Ego enim ita ſentio —α Sr y. LI . longe maiorẽ uos fructũ ſplendidioremq; gloriam ex his vusgnantibꝰ atq; infeſtis mabometiſtis reportaturos ꝗᷓ ex udæis: non modo non repugnantibus ſed late iandiu fu- ſis bumiq; iacentibus. Quod ſecundo loco uos hortor: id totum eſt de Græcis. Satis bi magnas dederunt poenas: ſi quid errarũt: quod patrio ſolo exterminati ſunt: quod pa/ quod ſeruiũt. Verum & homines certe ſunt & Chriſtiani. At ſciſmatici:at hæretici. Heretica conſtãtinopolitana ec/ cleſia nunꝗᷓ fuit ætate noſtra. Sciſmatica fortaſſis aliquan/ do. Non tamen ſciſſa ea a Turcis capta eſt ſed publice cõ- iuncta cum Romana eccleſia. Nam alieni cordis arcana te/ mDere iudicare peccatum eſt. Nec item minus perſæpe de/ us bonos ꝗᷓ malos affligere cõſueuit. Non ob peccata quæ ipſi perpetraſſent: tantas acerbitates paſſi ſunt martyres: paſſi apoſtoli: paſſus Chriſtus optimꝰ maximus. Præterea ſanꝰ paſtor relinquit uniuerſum gregẽ in ſolitudine:ut reꝗᷣ rat amiſſam oue. An minus aduertitis neminẽ in hac urbe uti charitatis munere in hos græcos qui optimo nati gene re mendicãt ſtipem: ut ſe ac ſuos a Turcis redimãt? Hæc certe inbumanitas magna eſt: cuiꝰ ne uos ſitis in cauſa:ipſi prouidete. Quin hortemini per deum imortalem populſd uniuerſum: ut & afflictis & Chriſtianis benefaciãt: ne indi/ gnetur Cbriſtus leſus eos cõtemni qui ſuo nomine opem quærunt Valete patres optimi. Mediolani ex ædibus no/ ſtris. v. idus martias. M. cccc. Lüiiſ. Franciſcus Philelfus Andreæ Ferrarienſi ſal. 3 Tſi mihi es incognitus:tuæ te tame littera notæ ꝗ bus in ea es uſus inſcriptione:quã ſocrus meæ Man din æ& Chryſolorinæ litteris adieciſti: non mediocriter notũ faciunt. Gaudeo igitur te iſtic eſſe: qui & res magnas uideris & uiſurus etiã ſis. Tuũ aũt fuerit: ut ad nos aliquid ſcribas diligentius: quo te non minus intus ꝗᷓ in cute per/ ſpiciamus. Vale: & ſi quid ad liberationẽ ſocrus mex eiuſ- qʒ filiarũ afferre uales: peto: ne negligas. Hoc erit & mihi gratiſſimũ & tibi honorificũ.Ex Medio.pridie idꝰmartias. rentes: filios: uxores: bona oĩa amiſerunt: quod mẽedicant: This PFranciſcus Philelfus Bern⸗ uſtiniano ſal. jex lhil eſt mibi beniuolentia tua certius. Quid em non ifu⸗ Aames: quem uir maximus & clariſſimus pater tuus fſi Leonardus & dilexerit unice & ſummis beneficijs affece/ neſi rit? Itaq; non modo non miror: ſiquando meis litteris in⸗ Iu uuitatus nihil reſpõderis: ſed ignoſco potius occupationi- an prus tuis: quib“ fit: ut neq; amicis poſſis nec ipſi tibi oĩno ſa/ tei tiſfacere. Verũ ſi quid ocij quandoqʒ nactus fueris: rem mi ne hi facies gratiſſimã: ſi & de te & de rebus tuis me reddide uan ris certiorem: imprimiſq; nunquid in naufragio bigantino eli⸗/ iacturæ quippiam paſſus ſis. Nõ em poſſum nõ uereri:ne te⸗ quid inde tibi detrimenti acciderit ob tuas pecunias: quas do⸗ babebas Cõſtãtinopoli in mercatura occupatas. Ad bæc e rogo te: ut opuſcula illa mea quæ abs te meo nomine elo/ 8S. quentiſſimꝰ medic Petrus T homaſius petijt: huic iſti Ta ten bellario aut eidem cõmuni amico ad me des. Vale Ex Me tei⸗ diolano pridie Kalñapriles. M. cccc. Liiiſj. Franciſcus Philelfuslohachimo theologo ſal. utbe e um iſtud doctrinæ genus quo ad chriſtianam ue/ itatem in populum uteris: mibi certe ꝓbatur pluri n mum. Sunt enim aliqui bebeti adeo obtuſoq; ingenio: ut MMVM nihil ex ſeſe inuenire audeant:ijs contenti duntaxat: quæ chh priſci ſcriptores piẽtiſſime excogitarũt. At hi quidẽ omes hen v&„&„ſi doctrinæ poſſunt ac diligentiæ cuiuſpiam iure lauda⸗ no ri:quod ac ute ab alijs ſubtiliterq; inuenta & copioſe ipſi & memoriter in medium proferant: nullam mihi tamen in/ . genij ſu præſtantiam declarant: cum ad cumulatum omni drg uirtute uirũ ingeniũ imprimis reqri ſoleat. Tu uero noua ln permulta eaq; ſalutifera ex te eruis. Nam ſigna cæleſtia quibus uidemus ab aſtronomis quẽ α ι οορ circulum uocant:inſignitu m: tranfferre in chriſtianã fidem perpul/ dis H chrum eſt. Quod autem adarietem attinet: unde aſtrono per mi initium ſumunt: ego arietem exiſtimo a græco dutum G quod eſt opn &. Nam boc nomine quattuor ſignificari græ nbi 4 uolunt. Interdum ferrum: unde Homerus AdI0&α Oιndρ–b. Interdum bellum. Idem O0ρποπαα SX E ⁵ „. 6νρ. Quãdo uulnus. Idẽ poeta éoρα αXα☛,ö vipé Piiπι &„½πEEειſ νο. Sατ αεο martem: ut eſt apud eun/ dem Homerum: pëρα dpë Bp06 T0XOI& quo etiamuno ipſi uerbo & ferrum: & bellum: & uulnus ſignificamus. b hoc igitur nomine arietem quaſi Martialem æque tra⸗ cGtum arbitror atq; a marte martium. Quod ſi naturam fi/ guramq; arietis conſideremus: non inepta cenſebitur de- riuatio. Sed hæc tu & prudentius conſiderabis & aptius. Nam ſi a rege malis arietem duci quaſi aliorum regem:ꝗᷓ/ ꝗᷓ eſt durior deriuatio: cum eo tamen conueniat: quod Xpeico apud græcos rex eſt: xpiog uero aries: qui ita excellit in grege ut rex in populo. Quæ aduerſus Turcos & Mahometiſtas ſapienter aggreſſus es: ut omni ſtudio & induſtria perſequaris: te uæbementer & hortor & ro- go. Nam quãtum uidere uideor:niſi funeſtæ huic teterri- mææqʒ peſti ꝓpediem occurratur: ita breue inualeſcet in/ crudeſcetqʒ:ut nullum ſit remediũ exceptura. Græcis au/ tem his nobilibus aſſiſte: ut cœpiſti: iacentis tolle ac foue. Vel in hiſce inconſtantiã atq; mutabilitatem rerum buma narum tecũ animo uoluta. Omnis huius mundi faſtus: om nis honos: omnis gloria uanitas. Solus mihi uideturfoœlix: ui in uirtute & deo ſuũ om̃e bonũ collocarit. Miſereſcen/ um eſt bumanæ fragilitatis. Quod miſeriæ in alijs intue/ mur:id nobis quoq; metuamꝰ neceſſe eſt. Mendicãt opu/ lenti:humiliantur excelſi: ſeruiunt principes. Fac oro: ut quoniam hos pudet conditionis ſuæ: aliqui boni uiri eam ſibi prouinciam ſuſcipiant petendi uiritim charitatis mu⸗ nus. Vale Mediolani ex ædibus noſtris Kalen. aprilibus. Franciſcus Philelfus lacobo cuſano iuriſperito ſal. Stu in me lacobe quotidie ꝗᷓ par e importunior. Id Auuod ne poſthac facias te non ſolũ moneo: ſed etiã hortor ac rogo. Nam quãqꝗᷓ magno animo uiri eſt iniuriam contemnere: contumeliam tamen ferre nemo ſi ſanus ſit: debet. Stultus eſt enim qui & aliorum & ſuæ dignitatis rationem non habet.Duo ſunt clauſtra natura linguæ ob/ „. ic tier le⸗ V0 iecta & dentes & labra:quibus admonemur eſſe nihil effu eun/ tiendum: ſed aſſeruanter omnia prudenterq; dicenda. mno Neqʒ in teſtimonijs mentiri nos oporet:nam ſic ſumus in ⸗ deum impij: neq; in defendẽdo oppugnandoue aut per/ H iuros aut peruicacis: id quod faciunt ij omnes:qui ſimpli- nſ, cis animæ ſceleratiſſimam ſectam fouẽt. Tu me ſatis intel- tie ligis. Si iuſticiam ueritatemq; tueris: nullam mihi facis iniu n. riam. Sin ſecus facis: tibi ipſi noces. Vtcunq; res habet: cõ/ g peſce linguam:& me laceſſere maledictis noli: ne quæ irri/ dH ta tela obtuſaq; conieceris: retorqueant᷑ in te longe acuti/ A ora. Tibi lingua eſt: ut uidere uideor: ad inuebendũ apta. os At Philelfo tuo & lingua eſt & arundo longe ꝗᷓ ibi diutur/ 1 nior. Itaq; ſanius tibi cõſulas: ſi me philoſopho uti malis ꝗᷓ 9 uel oratore uel ſatyro:ut cõſueſti. Vale Mediolani ex ædi . bus noſtris. viij.idus apriles. M. cccc.Liiij. “?’ — (Franciſcus Philelfus Pallanti Strogæ ſal. u n On poſſum non admodum lætari ueterem atq; ſin- e. gularem amicitiam noſtram omnibus eſſe cognitã. una Quoxt: ut nobilibꝰ græcis iſtis qui meas tibi litteras red/ on diderunt: non modo noluerim: ſed ne potuerim quidem r negare:quod petijſſſent. Sunt em̃ lachrymabilis pars Con len/ ſtantinopolitani naufragij:qui & ſe & ſuos ab impijs Tur/ nne/ cis redimere cupiẽtes coguntur mendicare ꝗᷓmiſerrime. pu, His hic auxilio ui & apud principem ò& apud uniuerſam zut ciuitatem. Idem pro uirili parte iſtic agerem: ſi adeſſem. n Quare tibi homines cõmendo: ut quoad patitur tua di⸗ nn gnitas: ijs adſis uel conſilio. Nam qui publice in templis bs⸗ præcepta dant populo Chriſtiano:nõ parum adhortatio- nibus ſuis iſtorũ inopiæ prodeſſe poterũt. Ad hæc docet 4, iſtic medicinã Matthæus peruſinus uir & doctiſſime eru/ A ditus & mecũ ſumma familiaritate cõiũctꝰ. Habet ijs duo tt; mea opuſcla:quæ ex Hippocrate cobo medicoꝶ pricipe ſun latina reddidi cũ eſſent græca:alterũ epi ug&αορ: alterũ epi α. Hæcut & meo noĩie abiiſto repetas: & Petro D Thomaſio eloquentiſſimo medico ad me des: te etiam atq; etiam xogo. Siquando hi fluctus bellici conquierint 2 2 3 6 1 luribus tecum loquar. Vale ex Mediolano.vi.idus a pri/⸗ X es. M.cccc. Liiiſjſj. gJG ranciſcus Philelfus Lodouico caſellæ ſal. XIIiO fui non medio cri. Na ſui ſuorũq; redimendorũ gra/ tia:nam ſeruiunt apud Turcos: mendicant uiri nobiliſſi/ mi: miſerrima conditio eſt: cuius qui minus miſereatur: inhum anitatis eſt accuſandus. Quid m ultis? Homies tibi cõmendo: teq; uæbementer rogo: ut tum apud noſtrum iſtum bumaniſſimũ pricinpem:tum apc uniuerſam tuam ciuitatem omni ſtudio: omni opera atq; ope afflictis homi/ nibꝰ aſſiſtas. Vale ex Mediola.vi.idꝰ apriles. M. cccc.liiij. N(Eranciſcus Philelfus Bernardo luſtiniano ſal. n 8 tuæ litteræ adeo delectarũt: ut in te præſtãtiſſimo trẽ tuũ filio grauiſſimũ clariſſimũq; uirum Leonardum pa/ cuiꝰ memoria mirifice recreor: & uidere oculis: & coram audire ſim uiſus. Non enim omnis illius dicendi ornatus dumtaxat & grauitas & ſuauitas in te eſta ſed ſingularum quoq; litterarum figuram ita tua epiſtola re- præſentat: ut ſi ſcribentis nomen deeſſet: neſcirem ſane abs te ne:an a Leonardo luſtiniano ſplẽdidiſſimo illo no/ ſtræ ætatis lumine & de me optime merito eæ litteræ ad me iſſent. Itaq; habeo tibi gratias: tum quod redieris cum ſtudijs noſtris in gratiam: tum quod te una cum paterna memoria cupiẽti mibi uæbemẽterq; exoptãti reſtitueris. Quæ de Turcoꝶ Mahbometiq; apparatu bellico ſignifica ſti: audiui. Sed de re tua Conſtantinopolitana nihil intelle xi. Scire enim cupiebam an in eo luctuoſiſſimo naufragio captæ urbis iacturæ ipſe quippiam: quod nolim: paſſus ſis. Et orationem & Iibrũ tertiũ de exilio tabellarius mibi reddidit: ſed eum minime abſolutũ:deſunt em adhuc duo quaterniones: quos ut diligent᷑ inꝗqras:eoſq; ad me des: te lurimũ rogo. Sunt etiã & apud te cõuiuia noſtra Medio/ lincſia : & libri Hippocratis duo quoſe græcis latinos red- didi: alter ëâρ1ια⁵ν alter πρααπιιρ uæ omia ut æcis iſtis quibꝰ meas litteras ad te dedi: & fauibic apud omnes: & apud munificẽtiſſimũ principẽ au- lg tepe beu Ccn are im iuur, nar tuas ipt/ diligentiſſime inquiras: mittaſq; ad me: etiã atq; etiam abs te peto. Habet itẽ a me eiuſmodi Hippocratis libros Mat/ thæus peruſinus uir & doctus & diſertus: qui patauij me- ſbi dicinã docet. lllos uelim meo nomine a Matthæo repeti eab/ cures: quos item cũ habueris: ſtude: ut domũ repetãt. Nã W iã multos annos peregrinant᷑. Vale una cũ filijs uniuerſaq; d familia.Meqʒ ut facis:ama.Ex Mediolano.iiij.idus Maias. nn (EFranciſcus Philelfus Matthæo peruſino philoſo- tb phbo ac medico ſal. 2 kum Eto abs te maiorẽ in modũ:ut duos illos meos Hip pocratis libros quos e græco ĩlatinũ a me traductos li pluris annos habes apud te hoſpites: cũ uir patrciꝰ Ber⸗ nnardus luſtinian?ꝰLeonardi filiꝰ a te petierit: illi ꝓ me reſti⸗ tuas. Vale ex Mediolano.iiij. idus. Maias. M. cccc. Liiij. N¶ Eranciſcus Philelfus Malateſtæ nouello ſal. Ituus iſte familiaris nũcius rediſſſet ad te celer:de/ diſſem ei Galbæ atq; Othonis uitas: ita manu mea d fcriptas: ut ex græca lingua conuerteram. Sed ubi diutius euũ nuſꝗᷓ uideo: ob idq; exiſtimarẽ redijſſſe ad te quaſi nun- ciũ cõſtitutæ pacis: librario eiuſmodi meũ exemplũ tradi- lne di excribẽdũ: quo ij libelli ornatione litterarũ figura ad te irent.Hos igit᷑ coram propediẽ filius Xenophon tibi red/ eud det. Nõdum enim excripti erant omnino. Vale Ex Medi⸗- uun. olano.iij.idus Maias. M.cccc. Liiij. na s⸗ . Fica Frãciſcus Philelfus Ni bæ ſal. Abriel uir religioſus idemqʒ diſertꝰ qui modo iſtinc ediolanum petijt: fecit me certiorẽ te neſcio quo . tele modo ex crure laborare:mirari præterea ꝙ nihil tibiad ea gi⸗ reſpõderim: quæ de re uxoria ad me ſcripſeras. Vtrũqʒ ſa- ſas ne dolui:& ꝙ tibi crus moleſtiam attulerit: & ꝙ binæ meæ abi litteræ tibi redditæ minꝰ fuer̃t. Nã harũ ego alteras pub⸗/ oo lico mercatorũ tabellario: alteras Leonardo ſcribæ ueſtri Gile principis ad te dederam. Ne igit᷑ eadem ſæpius repetam: die illarũ litteraꝶ exempla cum his una ad te miſi. Tu uale:ò tec crus qᷓdiligentiſſime cura.Ad hæc ſiquid habes de Turcis: j ᷑ aad me ꝑpſcribe.Ex Mediolano.iij idus Maias. M. cccc.liiij. (E. ranciſcus Philelfus Ioanni marchioni Montiſ- ſ —, ferratiſal. plurima dicct. linihil iandiu ad te ſcripſi: puto iccirco te non mirarii 6 ꝙ noris id mihi facere nõ licuiſſe ob tempeſtates p,.· 1 cellaſq; belloꝶ. Nam ego te & amo & obſeruo: non ſolum gi⸗ ꝙ de me ſis meritus optime:ſed quia dignus es: quem bo niuiri ac docti omnes & colant & uenerentł. Itaq; ſiquid in me eſt:quod tibi ſit gratum: id iure peculij tuũ cenſe. dgo NN aũt abs te aliud nihil peto:niſi ut me ames:ut ſoles.Præte⸗/ n⸗ rea maiorem in modum rogo te: ut meos illos de exilio li- di⸗ bros Xenophonti filio ad me des. Vale ex Mediolano an idibus Maijs. M. cccc. Liiij. M inc Franciſcus Philelfus Guilielmo Vrſino Franciꝰꝰ 10 cancellario ſalutem plu. diett. Ediad te anno ſuperiore loanni coſſæ ſplendidiſſi- ⸗ NJImo egti aurato ſimul cũ binis litteris meis codicen i unum meũ:quo & ars rhetorica Ariſtotelis ad Alexãdrũ regem & duæ oratoris Lyſiæ orationes: altera funebris: al tera in Fratoſthenen adulterũ continebant᷑- Hæc em ego iampridem e græco cõuerteram in latinũ. Quæ tibi red/ dita ne fuerint: an minus reddita:nihil in hanc diem acce/ pi. Itaqʒ tuũ fuerit: & hac de re & de cæteris: quæ ſcire cu/ piebam: me facere certiorẽ. Libros de exilio quos babere deſiderabas: apud me habeo: miſiſſemqʒ ad te:ſi nactus eſ/ y ſem: cui eos tuto committere potuiſſem. Si quis a uobis Mediolanum uenerit: iube: ut me adeat uerbis tuis. Et qck de libris iuſſeris: exequar. Hi qui tibi haſce litteras reddi/ derunt confractæ ſunt contritæq; reliquiæ Conſtantino- politani naufragij: uiri certe nobiles & præclari. Seruiunt cũ uniuerſis familijs apud Turcos. Cogũtur mendicare & ſuiipſoꝶ Dederũt em ſpõſorẽ de reditu& ſuoꝶ redimen dorũ gratia. Miſerabilis eſt luctuoſiſſimaq; conditio.ſtaq; hoĩes tibi plurimũ cõmendo. Teq; rogo:ut eis quibuſcun/ q; in rebus opus fuerit: tũ apud pientiſſimũ Regem Raro lum: tũ apud alios principes & fauori & auxilio ſis: hoc erit & tibi honorificũ.& mihi uæbemẽter gratum. Vale Meq; = —–— 2 6° A1⸗ ut facis: ama. Ex Mediolano.ix.Kałiunias.M.cccc. Liiij. nti⸗ Franciſcus Philelfus loanni . frari Vſæpe ad me ſcribis: & nũq; reſcribis tñ. Velim qcæ ntea ſæpenumero ut faceres: iuſſi meũ pugillarẽ: & MM quẽ ſcis rhetora definitionũq; præcepta redire tandẽ ad me cures. Id cũ feceris: gerã morẽ deſiderio tuo. Itaq; faci/ to:idq; qᷓ primũ: ne te uel peruicacẽ: uel negli gentẽ exiſti⸗/ le mem. Puto cũ bæ tibi redditæ litteræ fuerint. Xenophõ⸗/ ta filiũ iſtinc iter ad nos cepiſſe. Hi ꝗ tibi meas litteras red/ l; diderunt: thraces ſunt ut noſti : uiri quidem & nobiles && u. amici. Quicquid uel beneficij: uel officij in hos contuleris: iucundiſſimũ mihi ẽ gratiſſimũq; futurũ. Digni ſunt: quos nõ ſolã miſeremur: ſed etiã diligamus amemuſq;. De pace 4 & bello qck ſcire uis: nos certe pacẽ bello potiorẽ ducim ⸗ præſertim eam: cuius gratia bella ſuſcipi cõſuerunt. Quz n aut ſcribimus: aut ſcripierimus: ex Nenophonte fratre co Nrfü gnoſcere potuiſti.Vale.Et te nobis aſſidue dignum gere. Ex Mediolano.ix. Kal.lunias.M. cccc. Liiij. 8 N(ranciſcus Philelfus Lombardo Collioni ſal. Væ mihi Salom on ludæus noie tuo expoſuit: audi/ ui. Miratus autẽ ſum: ꝙ nullas ad me litteras dede/ H ris. Fac igitur abs teipſo audiam: quæ per internuncium lo . queris. Tu me ſatis ſuperq;ʒ intelligis.V ale ex Mediolano vij.Kal.lunias.M.cccc. Liiij. ”MD e WTFranciſcus Philelfus Guilielmo Vrſino Franciæz 6 Cio ea te ee animi bonitate liberalitateq;ꝛ ut quo plu . C ris tibi cmẽdo:eo ſtrenuiore opera atq; ope ois ex cipias. Itaq; nõ dubitaui uiros nobiliſſimos atq; equites au⸗ u ratos Manuelé agallũ & Manuelẽ hiagupẽ ꝗ etiã ipſi Con 4 ſfſtãtinopolitani naufragij miſerabilis ærũnas apud impios en Turcos patiũtur cõmẽedatatos facere hũanitati tuæ. Teq; 49 H rogare orareq;: ut qᷓtũ fides tua dignitaſq; patit᷑: H ita bos iuues apad m unificetiſſimũ regẽ Karolũ: ut intelli- 0o gant & te ſibi plurimum profuiſſe: & meas apud te litteras 4 mumagnü pondus habuiſſe. Libri de exilio parati ſunt: quos 4 mittã ad te cũ ꝗs idoneꝰ mihi oblatꝰ fuerit: quẽ certo uẽtu Frãciſcus Philelfus Iloanni Mario filio ſal. Terq; Manuel & Agallꝰ & Hia gupes cũ mihi eſt ca Alriſſimꝰ: tũ plane dignus & opera & ope noſtra. Itaq; operã dabis: ut hi intelligant animum & beniuolentiã no⸗- ſtram. Reliqua tu ex eiſcem cognoſces.Si nondum iſtinc abierit enophon: ei dicito meis uerbis: ut diligentiſſime odoretur:ſiqui apud iſtos librarios taurinatis ſũt græci co/ dices: qujuæneant. Vale ex Nicdiolano. dij-Kab iunias- Praciſcus Philelfus Bernardo Iuſ iniano ſal. Vod ꝓ ximis litteris tibi ſcripſerã: redditus mihi eſt una cum illa oratione tertiꝰ liber de exilio: ſed is ne/ quaꝗᷓ abſolutus. Deſunt enim duo ſaltem quaterniones. taq; te rogo: ut eos diligenter quæras atq; ad me des huic ſiſti tabellario ſimulq; & Mediolanentia cõuiuia: & duos Hippocratis libros:ut ſcripſi ad te ante. Præterea ſiquid nouide Turcis habes: fac me certiorem. Vale ex Medio/ lano.iiij. Cał.Iunias.M.cccc.liiij. (ranciſcus Philelſus Ciccho Calabro ſal. Vi ſit meus erga te animus: nemo ꝗᷓ tu melius no- uit. Nam ego te tanti facio: quanti poſt principem noſtrũ aliũ neminẽ. Nec eſſe quenq;ᷓ arbitror: ꝗ mi⸗/ hi gratitudine animi quæat anteponi. Reliquũ eſt: quãdo es unus: ꝗq & me amas egregie:& a me oim maxime obſer uaris: id efficias: quo cæteri omnes intelligãt beniuolentiã noſtram & mutuam eſſe & ſummam. Vale ex Mediola/ no pridie Cal.Iunias. M. cccc. Liiij. ¶ Franciſcus Philelfus Ciccho Calabro ſal. On me latet: q abs te non ſolum diligor: ſed etiam iimor. Nec cupio plus te uelle mea cauſa ꝗᷓ poſſis. ild te rogo dumtaxat: ut quod habes ſcriptum: id principi hodie modo liceat: legas. Nam diutius tẽpꝰ tere-/ re iam nulli uſui eſſe mihi poteſt.Itaq; inſtitui omnino pro ſpicere rebus meis. Tibiuero amico benefico & optimo me tãtũ debere ꝓfiteor: quãtũ alteri nemini. Vale Medio rũ ad te Sner. Vale ex Mediolano.iiij. Kaliunias. M. — — uet ,M. eſtea l fͤno⸗ ſne Aire ic no⸗ pen mi/ ico ſer nti ola im lis. ere/ po ino 0 lani ex ædibus noſtris. vi.idus lunias. M. cccc. Liiſ. NVErãciſcus Philelfus Bartholomæo bufanio ſal Acit graue optatũqʒ teſtimoniũ amiciſſimi Andreæ alamanni:quo ipſe & ſtudiorũ ſocio & contuberna- i& ſodali uteris: ut te mei amantiſſimũ eſſe putẽ. Nec eẽ certe ſecus ullo pacto quæat. Nam ſi natura datum eſt: ut nemo fruſtra amet egregie: fitq; ut morum ſimilitudo be⸗/ niuolentiam concitet atq; ſtatuat: & amas tu quidẽ me cui ob ingenuos mores tuos & bonarũ artiũ ſtudium es cariſ- ſimus: & omni charitatis uinculo proſequeris ob non diſ- ſimile uitæ inſtitutum. Atqʒ ut intelligas: quæ mihi de no/ ſtra mutua neceſſitudine ſit opinio: accipe ꝗᷓfamiliariter tua opera uti uelim. Sum iam natus annum ſextũ prope & quinquageſimũ. Cuius ætatis conſideratione admoneor: ut quantum ipſe præſtare poſſim: poſteritati conſulam. Alij monumętis præclariſq; operibꝰ manufactis rem eam adoriuntur. Pauci in quorũ me numero eſſe lætor: moni⸗/ mentis litterarũ & expreſſiore quadam atq; diuturniore ſignicatione ingenij idem pergunt efticere. Scimus alium eſſe coproris:alium animi laborem. Quanto animus præ/ ſtat corpori:tanto animi induſtria potior eſt labore corpo rali. Itaq; operam dandam exiſtimo: ne ingenij ſtudium munere manus impediatur. Meum ſit excogitare aliquid quod apud uiros bonos non improbetur: librarij uero uel inuenta acutius uel dictata ſubtilius arundinis officio cæ- teris patefacere. Et ut dilucidius tecum loquar atq; famili- arius: mihi domi opus eſt aliquo adoleſcente librario non oino rudiimperitoq; litterarum: hunc ego tractabo nõ hu maniter ſolum: ſed etiam liberaliter. Delector autem ijs litterarum notis:quæ ad atticas qᷓproxime accedant. Nam quibus opifices tabernarijq; utunt᷑ ac reliquum uulgus in/ doctum: ex nullum ſint apud me pondus habituræ. Vale cum meo ſimul diſertiſſimo amiciſſimoq; Andrea. Pog/ ium ſaluere plurimũ opto. Ex Mediolano. xv. Kalendas Flias. M. cccc.Liiij. Franciſcus Philelfus Bartholomæo theologo inquiſitori hæreticæ prauitatis ſal. 1dl. B Ogit me loann es cognolneto quictus uel irrequie⸗ Atus potius:qui pro te Mediolani inquiſitionis magi/ ſtratum gerit: ut de ſe apud amplitudinem tuam Liberius ſim uerba facturus: ꝗᷓ uellem. Quid ſit in cauſa: & quid abs te uel æquitatis uel beneficij loco petam: paucis accipe. loſephus quidam homo natus annos quinq; & nonagin/ ta aut etiam amplius non uerſutus: non callidus: ſed hebe ti quodam tardoq; ingenio eodemqʒ & ſimplici & aperto eſt ab ipſo loanne nudiuſundecimus in iudicium arceſſi- tus. Illle uir continuo ad me it. Rem exponit dicitq; percũ/ ctanti mihi omnia diligenter ſe ſibi per omnem uitam nul lius eſſe facinoris con- cium. Hortor bominẽ: ne quid me/ tuat. Quin eat in ius qᷓprimũ auditurus cuius rei cauſa ar / ceſſatur. Reſpondet ſe non culpã metuere cui nulli ſit ob/ noxius: ſed illius Ioannis famã qui & auarifſimus eſſe palã diuulgetur: & ambitioſus omniũ maxime. Tunc ego re in tellecta hoĩiem mecum adduco: eo conſilio: ut non loonnẽ ea famæ nota laborantem. ſed te adirem: cuius eſt doctria maxima uirtuſq; clariſſima. Vix primum eccleſiæ ueſtræ clauſtrũ ingredior: ecce neſcio quo infolici auſpicio ofter- tur mibi loanes ille: quem minime omniũ uolueram. Cœ⸗ pimus familiaris primum conferre ſermones. Totus mibi mitis: totus modeſtus:totus humanus uiſus eſt. Quid eni deprauatum corruptumq; ingenium non ſimulet: non diſ- ſimulet? Itaq; deinde paulatim quãobrẽ lIoſephũ i iudiciũ uocaſſet:quærere ſum aggreſſus. Reſpondet homo uete/ ra tor nihil eſſe mali in cauſa.Sed quoniã delatum in iudici um fuerit couſueſſe Iloſephum i medendo (Eſt eui ruſtico rum atq; inopum medicus outi carminibus quibuſdã iccir/ co uiſum eſſe admonendũ:ne poſthac ea uia uteret᷑: qppe quæ prohibita ſit decretis eccſiaſticis: dixitq; loſepho co⸗- ram accerſito: & de re ipſa diligẽter interrogato (diſtabat enim illinc a colloquentibus nobis paululum out ad octia duum rediret ad fe. Itaq; deceptus ego & ſimulato doloſi hominis uultũ: & quia res leuior uiſa eſt: deſtiti te adire: quem maxime conuenerat. Idq; propterea factũ eſt: quo/ niam idem lIoannes diceret hominis erratum ueniale eſſe uie/ agi⸗ kius pe/ ⸗ be A⸗ tch nul ne, / N da⸗ n ane rin ſre C mibi ei ⸗ cü de/ dicd. lico t, pe o/ bet di le e nõ mortale: ut uocat eccleſia. Quid multis? Nudiuſtertiꝰ loſephus redijt ad loãnẽ: qui quoniã ipſe aderã: cui uerba dare ſe poſſe diffideret: dixi Tiaeca adinodi hilariqʒ facie: in diem craſtinũ ito ad me:& omni labore liberabere. He- ritertium loſephus ad eundum loannem proficiſcitur ſo/ lus:quem is continuo in carcerem coniecit. Quod ubi mi/ hi renunciatum eſt: eodem ſtatim proficiſcor: cauſam car/ ceris quæro. Præter nugas & ſimul cum nugis lœtiferum quoddam uirus aliud ex mẽdaciſſimo Ioannis ore nihilac: cipio.Dicit em uelle ſe audire alia ex homine: quem in po/ ſterum diem mihi omnino reſtitueret. Mane proficiſcor ad nebulonem loãnem hunc egregie quidẽ appotũ: quã/ tum ex eius olenti ore potui coniectare. Inuenio Ioſepbbhãũ cõiectum heſterno ueſperi in ferreas pedicas ob eam ſcili- cet cauſam: ꝙ interrogatus an aliquãdo dixerit homini ſa- gitta uulnerato ſe tribus uerbis ſagittam ſine ullo alto in/ ſtrumẽeto ferreo e uulnere eruturum. O ſcelus infandum atqʒ inauditum. Num bhominẽ occidit loſephus:qui uel fi⸗ ducia quadam ſua fidei chriſtianæ errauit. Nam dum cui- piam medet᷑: imprudens quibus alijs carminibus uſus eſi: ꝗ̃ ſacræ ſcripturæ pijs orationibus? uel etiam fortaſſis: ut ſi bi leui mendacio fidẽ pareret:aut quæſtus gratia quẽ plu⸗/ rimũ anhelare dicit᷑ loannes irrequietus: aut etiã ſtulticia: cui plurimũ eſſe obnoxiũ loannẽ irrequietũ hoĩem indo/ ctum:leuẽ:ruſticanũ:futilẽ: mẽdacẽ uno oẽs eodemq; ſer· mone mẽteq;ʒ fatent᷑. Cauſam oẽm intelligis pater integer rime:quã ſi tecũ uolueris accuratius aio uolutare:nõ tã mi raberis dictionis meæ indignationiſq; uæbemẽtiã: ꝗᷓ incõo- ſtantiã ꝑditiſſimi hoĩs Ioãnis irrequieti malgnitatẽq; accu/ ſabis. Ego aũt e duobus alterũ abs te peto: ut aut lIloſeppus tuarũ litteraꝶ edicto qprmũ liberet᷑: admonitꝰ tñ: ne quid qcł a tua amplitudine iprobet᷑: poſthac exerceat:aut ſiqd fuerit inqrẽdũ: nõ huic mõſtruoſiſſimo ꝓdigio Ioanni ſecd alicui uiro & religioſo: & docto & ſapieti: eidẽq; & iuſto: & imocæti ea oĩs cognitio deleget᷑. Vale pater clariſſime: tibiq; ꝑſuade tuũ beneficiũ apud me nũꝗ intermoriturũ. Ex Mediolano.iij.nonas iulias M.cccc.Liiij.;. (Eranciſeus Pbilelfus Nicolao Arcimboldo iu- Ercconlulto ſal. ae Acdoldoin,. lebus ſupertoribus Orpheus tuo mihi nomine ſal. RL dixit: ſubdiditq; tibi Coſmum medicem perbuo- fſ maniter reſpondiſſe: ſeq; paratum eſſe ad omnia: Aꝗqu æ mihi grata fore intelligeret. Itaq; abs te peto: ut dere i mihiapertius loquaris. Nam nõ ego petebã omnia quibꝰ 5 etiam res omnis pecuniaria poteſt contineri: ſed unũ di,-ũ 8 taxat: & id quidem tale: ut negari iure non poſſit. Vt quã/ e do nulla mea culpa ſim proſcriptis Florentiæ aſcriptus: ea ꝓſcriptio Coſmi opera tollatur. Quare mihi facies rẽ gra⸗ ti tiſſimã: ſi apertius mihi declararis illius uiri hac de re ſentẽ- S tiam. Petrũ Coſmi filiũ audio iſtic eſſe publice legatũ ad Venetos.Siquid defuerit:facile ex iſto conſequeris inte- riorem omnẽ patris ſententiã. Nam uir quidã amicꝰ mihi nuper renunciauit dicere Coſmũ id negocij propterea uideri ſibi difficile futurũ: quoniam uniuerſa pene nobili⸗ tas proſcripta eſſet. Quare qua uia meæ proſcriptioni cõ/ ” ſultum eſſet:fore: ut ea cæteris etiã pateret. At prouerbi⸗- um eſt græcorum: anſas figulũ ollis pro uoluntate appo- nere. Si hanc rem Coſmus pro reconciliata gratia ſuſce⸗ perit:facile ſit conſecuturus quod petimus. Non enim ea⸗ U daemmea eſt quæ ciuium proſcriptorũ cauſa. Nam meum r. nullum eſt erratũ in rempub. Floretinã: ſed merita fortaſ/ U ſe nonnulla: quippe qui uniuerſam iuuentutẽ & doctrina n. inſtituebam & moribus: atq; uniuerſo etiam proderã po A pulo. ¶ Non mihi ciuilis factio:a qua ſemper abhorrui ob/ fuit:ſed malignitas & inſidiæ inuidorũ: id quod ſiquis in ſe 1 natu & apud populum apte ueroq; expoſuerit: omnia mi/ ce. hi ex ſententia ſint ceſſura. Hanc autem rem cum & Coſ-⸗ e mus & boni omnes curare debent:tum Petrus iſte impri⸗ Aa mis: qui quãcunq; habet litteraturam atq; eloquentiã: ha- bet autem elegantem: eam omnèẽ didicit a Philelfo. At dii cipuli præceptoribus quid non debeant: quibus parentt loco ducendi ſunt? Vale ex Mediolano.xi. Kalen das Au⸗ guſtas M. cccc. Liiij. “ l 0 ¶ Franciſcus Philelfus Bartholomæo bucinio ſal. —— A dli⸗ ic Abi⸗ o⸗ ſcen nen um tal⸗ ina 0 3 nſe mni⸗ v0% t⸗ he⸗ nti r XII Vm ſam litteras tuas quod te ſcribendo non loquẽ⸗/ Ado Tuio W0οασσÜιπ&ο ααεπαυπο αεαιπ1ρω e iltimaſſem: minus expectarem: eæ mibi tandem redditæ ſunt & diſertæ quidem & periucundæ pridie Kal. Augu. Non enim non potui tuo ingenio delectari litterarũq; pe/ ritia. Quod aute me laudas plurimũ affers nõ dubium ar/ gumentum præcipui amoris erga me tui. Itaq; habeo tibi gratias: ꝙ æque me ames: atq; amaris a me, Kelquum eſt: ut qᷓſæpiſſime ad me ſcribas: quo te magis magiſq; indies hmõi mutuo litteragꝶ ᷣmone & uti & frui quæa. De libra- rio uero: qce; antea abs te petij: ut matures: te etiã atq; etiã rogo. Vale.x1 160 äααεπτ ειππα dρ“νραπαπατπςπNds 1. Ex Mediolano pridie Kal.M.cccc. Liiij. D ¶ Franciſcus Philelfus Andreæ alamanno ſal. Artholom æo collenſi iuriſperito humaniſſimoq; ui ro nõ poſſum ingentis gratias nõ habere: qui ut ali/ quid tandem ad me ſcriberes: effecit. Nam litteris a me ſæ pius ſuperiore tempore inuitatus ita ſiles: ut mibi quoq; qui natura ſim fortaſſe AXαιτερπο ſilendi libidinem inie ceris. Ita uix ſcio utri magis tibi ne an ipſi Bartbolomæo obſtrictus ſim: cuius cauſa factum uideo:ut qui neſcio quo inſtituto obmutueras: os tandem breui hac epiſtola ape- rueris. Verum ignoſco tibũſi laconice ſcribis: cum iam am pliſſimũ geſſeris magiſtratum in florentiſſima tua grauiſſi⸗- maq; repub. Ii V Bp&αMνMοιωτα οπ ρ n 1 Sib AOxci. Bartbolom æus autem & ſi per ſeſe mihi ſua uirtute atqʒ doctrina futurꝰ erat cariſſimus: hũc tñ cariorẽ facit tua ſuauiſſima epiſtola. Sed qm̃ te oĩ ex parte & caſtigatũ in di cendo ſcribẽdoqʒ & perpolitũ cupio:nolim poſthac cũ uel de patria: uel de familia mẽtionẽ feceris: aut Bartbolomæ um de colle ſcribas: aut Andreã de Alamãnis. Quãdo em̃ legiſti uſqᷓ uel Annibalem de Carthagine: uel Publium de cornelijs? Indoctorũ hoĩm aut arrogantiũ iſte mos eſtꝗq uł uim iſtiuſmmodi præpoſitionis. de. ut latinitatis grammati⸗ cæqʒ ignari minus tenent: uel ſibi licere uolunt: quod ab omni uetuſtatis uſu eſt alienũ. At tu & doctus es & mode/ ſtus imprimis. Vale ex Mediolano pridie nona mus uſtal ii M. ccce. Litij. “M S=J Nranciſcus Philelfus Donato actiolo ſal. occaſionẽ ad me ſcribendi. Nam litteras ego tuas iccirco iampridẽ deſiderabam: ꝙ te documeſſe di ſertũq; audierã. Nec me ſane mea de te fefellit opinio. Nãa talem te mihi tua bæc una repræſentauit epiſtola: qualem eſſe exiſtimabã: hoc eſt & benignũ totũ & fœcundo quo⸗ dam liberaliq; ingenio.Itaq; nõ poſſum non babere grati⸗ as tuo huic & iã item meo Bartbolomæo collenſi præſtan ti iuriſperito uiroq; perdocto & perbumano :quẽ in cauſa fuiſſe intelligo: ut mecũ tandẽ aliquid loquereris. Cõmen datio autẽ tua quantũ ſit apud me pondus babitura: re ip⸗ ſa cognoſces indies. Nam nihil eſt:qd malim ꝗᷓ & tibi & oĩ/ bus actiolis propter Angelũ meũ ſplendidiſſimũ equitem auratum omni opera diligentiaq; mea gratifſicari. Vale ex Mediolano pridie nonas auguſtas M. cccc. Lüij. ranciſcus Philelfus Nicodemo tranchedino ſal. Ccuſarem ego te ꝓfecto uel obliuionis ꝛuel negli⸗ ANN gentiæ: niſi tuus mihi amor iapridẽ ꝑſpectus eſſet. + Quo fit:ut iſtiummodi oẽm de re mea cunctationẽ Idem occupationibus tuis: quibus quoniam iam magna ex prarte ſolutus es:te rogo:ut quod mihi coram libẽterq; re⸗ CLebpiſti: non inuitus efficias. Vale Ex Mediolano idibus au guſtis. M. cccc. Liiij. ENNranciſcus Philelfus Chbriſtoforo Marliano ſal. Ideor licere mihi tãꝗᷓ pro meo quodã peculiari iu/ re uti & opera & officio tuo in omni re mea. Quid Aem̃ diſcipuli non debeãt præceptoribꝰ: præſertim ijs: quidus ſe norint eſſe cariſſimos? Quod te non latet illu ſtris princeps Alexander Sphortia uir plane omi uirtute maximus mihi dono dedit anno ſuperiore pannũ roſeico loris:quo pro dignitate ſua muſarũq; induerer. Is in hanc mihi diẽ ſeruatꝰeſt integer. Nam ante non fuit uſui. N unc format in ueſtimentũ:quod ſi minus pellitũ fuerit: uideat ineptius. Pelliri autẽ abalio ꝗᷓ ab Alexandro:cuius eſt do- num: haud ꝗꝗᷓ decere arbitrer. Itaq; iſti dicito meis uerbis: QAetor equidẽ & gaudeo plurimũ tibi oblatã fuiſſe tuas leci N dlem co⸗ Nrun lhn u⸗ nen 0i⸗ em e oſal⸗ En⸗ elet. ton⸗ nen te Gau ſl. klio⸗ d* ttim illu te 0 ne un ler o⸗ : uiſſe ut ſuæ munificentiæ & nõ ingrate muſarũ uolũtati pro tẽ/ ore anni conſulat. Vale.Et reſpõde.Ex Mediolano.xvi. al ſeptẽbres. M. cccc. Liiij. M rãciſcus Philelfus Bernardo Iuſtiniano ſal. Ec tu mihĩi tuos cogitatꝰ ꝓximis litteris declaraſti: nec ego ex me illos potui coniectare. Sed qm̃ a fa- Mmiliari quodam nunc reſciui uirum illum: quo de antea ad me ſcripſeras: debere tibi pecuniã: te iterum ali/ ter admonendum putaui eum eſſe ſoluendo non diſficile: quantum tibi debuerit. Habet enim bona ur ſtabilia uo/ cantur: permulta. Viuitq; & uictitat lautiſſime. Haq; tibi non eſſe longius differendum cenſeo. Veni Mediolanũ. Nam omnia tibi ſecũda futura ſunt cum ob alias plæraſq; rationes: nam quia humaniſſimus hic princeps noſter d& uidebit te libentiſſime: & tuum ius om̃e ſuum ius eſſe ex/ iſtimabat. Præterea quod tibi ante ſignificaui: ſi minꝰ abũ/ das equis: hi mihi ſex ſunt:quos tibi quoqʒ uolo eſſe com/ munis. Vale Ex Mediolano.x. Kalendas Septembres. ¶ Fraciſcus Philelfſus Bartholomæo bucinio ſal- Vod te mihi totũ oſtendis: &; amice facis & recte. ã cũ in uiro bono: tum uel imprimis in amicitia nec ſimulatũ quicꝗᷓ nec diſſimlatũ eẽ oportet.ſtaq; uidemus ab Ariſtotele dari Socrati uitio:qui cũ eſſet ſuxæ tẽpeſtatis oĩm apc Atheniẽſes doctiſſimꝰ: & inter alienos diceret & apc ſuos ſe unũ id ſcire ꝙ; nihil ſciret: aliud uero nihil. Decet ꝓfecto quenꝗᷓ ut mea fert opinio:ſe talem om nibus illuſtrare: qualis ſit. Vt fucata & cõficta mulier grata eſſe nõ põt:ita etiã illa quæ coloris bonitatẽ uenuſtatemqg occultat in uitio eſſe conſueuit. Quod ſi omni in re conſi⸗ derãdũ eſt:eo magis in amicitia: quæ eẽ certe nullo pacto quæat niſi omi ex parte pateat: ꝓſpicuaq; ſit. Egiſti igi᷑ ꝓ officio: ꝙ te ꝓximis litteris nõ ſolum in cute (ut aiunt) ſed intus quoq; ita mihbi te cognitũ reddideris: ut ea quæ ocu⸗/ lis cernuntur. Delecëtat me ſane ingenium tuum: delectat oratio:placet eruditio:ꝑiucũda ẽ hũanitas. Quod me ue/- ro ita laudas:ita obſeruas: id exuberãtẽ quãdã Zucblonis £ ga me tui amoriſq; abundãtiã præ ſe fert. Et quãꝗᷓ nõ iſta T eſt de me opinio:quã tibi eſſe animaduerto:nõ tamẽ moleſte tuli ita abs te ſentiri: quo ſis in me amando alacri/- Sr. Ego autẽ illud tibi unũ polliceor: oĩa me tua cauſa præ/ ſtiturũ:quæ tibi uel cõmodo uel iucũditati fore cognoro. Non em̃ potes mihi nõ eſſe cariſſimꝰ: qui & doct“ ſis & di- ſertus & bonus meiq; amantiſſimus. VWale Ex Mediolano Kal.ſeptembribus.M.ccccc. Liiiijij. “ ¶ Frãciſcus Philelfus Donato actiolo ſal. Vod ſerius ad te ſcripſerim:non mediocria quædã negocia mea eaq; minime negligenda fuerũt in cau ſa. Itaqʒ buic omni meæ cunctationi reſpondendituis litte ris: ut ignoſcas: uelim. Haud em̃ debet te latere me unum eſſe: qui neq; amore: ne diligẽtia: neqʒ ullo ſane officio ce/ dere amicis conſueuerim. Nam quid me tecũ facere opor tet uel Actiolo uel Donato hoc l & amiciſſimo & diſertiſ ſimo adoleſcente? TLanta em̃ Actiolos omnis uel propter unũ Angelũ ſplendiſſimũ equitẽ auratũ & uirũ humaniſſi mũ atqʒ optime de me meritũ & beniuolentia ꝓſequor ò pietate: ut ſine ulla etiam ingenij præſtãtia: ſine ulla doctri- na tua nõ poſſis tu mibi nõ eſſe cariſſimus. Cum uero eo te AQliſciplin æ fœlicitateqʒ dicẽdi uideo proceſſiſſe: ut nõ mo/ do æqualiũ tuorũ nemini cedas:ſed cũ maioribus natunõ iniuria comparari quæas: ſi te minus omni officio amoreq; complectar: ingratus ſim. Me tuæ litteræ adeo delectarũt: ut nihil mibi neq; iucundius potuerit contingere nec op/ tatius. Erant enim cum ornatiſſimæ: tum plane teſtes be niuolentiſſimi animi erga me tui. Ego autẽ quid aliud tibi . referam:habeo nihil præter id unũ: ut tibi pollicear affir/ memqʒ bona fide te unum eſſe foreq; indies magis etiam atq; etiã: cui ſim neminẽ in omni uel amici uel æqui & bo/ . ni uiri officio prælaturus. Vale ex Mediolano Kalẽ. Octo/ pribus. M. cccc. Liiij. NEFranciſcus Philelfus loanni arretino ſal. WVam me uæbement᷑ amas: amas em̃ egregie:tãſi 4 Jintelligebam uel ex amore ſummo erga te meo: ta- imenic Xenophon filius non ſecus mihi cognitum fecit: 6 er m E¶— — S *, amé acri/ dre/ ro. C No Hia . J q ea quæ oculis cernimus. Lætor aut maiorem in modum ꝙ uterq; noſtrum ſentiat ſe non falli optatis ſuis.Et tibi ha/ beo ingentis gratias: ꝙ me pro ſingulari tua bumanitate atq; animi magnitudine non ſolũ obſerues: ſed oĩ uel offi⸗ cij ul pietatis opera proſequaris. Quare ſigd in me ẽ: qck ti bi aut uſuiſit futuꝶ aut uoluptati: id æque in tua poteſtate poſitũ eſſe uolo: atq; ea omia: quæ iure peculij duci ſolent: épi A& &ορ XxXäαιροο ιοαμο σπτHHaαροο T”A1 Xgτ—h ιαπ ουρ sæ alι$£⁄ι⅝ο 6°ει6α νπαα⁵0α G2²ε Ro 'uαιX ρ 1 ο.σρο οοο àε πρ„ι ισ Iαα Kicρ. τεειſι OXτd τ οKνρ„“π. Vale ex Medi olano nouis nouembribus. M. cccc. Liiij. D ¶Franciſcus Philelfus Petro Nucetano ſal- E indies magis atqʒ magis tibi obſtringis plurimis tuis ac maximis beneficijs. Itaq; tãtũ me tibi debere ateor: quãtũ ab me diſſolui poſſe delſperem. Quod autẽ uoluntate poſſum::id certe ita libẽter facio: ut uix aliud ꝗc/ qᷓ magis. Quare cum animaduerterim te mea litteraria ingenij monimenta delectare conſueſſe: duos codices ad te dedi: quos a filio Xenophonte corã accipies: ab eodẽq; intelliges: quibus in rebus tuo officio uti uelim. Tu ſiquid eſt:quod mea opera tibi præſtari poſſit: id totũ in tua eſſe poteſtate poſitum exiſtimato. Vale ex Mediolano nonis Nouembribus.M. cccc. Liiij. ¶ Franciſcus Philelfus Alphonſo regi ſal. –— 6 Vo de te magis magiſqʒ indies mecũ ipſe cogito:eo maiore in te amore obſeruantiaq; accendor. Nã ò&& ingenio es diuino & moribus ſupra hominẽ.Nihil eſt in te fucatum:nihil ſubdolum: nihil non magnificum: non ex/ celſum: non admirandum. Et loqueris omnia ſapienter ò agis non grauiter minus ꝗᷓ regie. Quare tũ oratio tua om/ nis: tum actio quæq;ʒ regalis eſt. Quo fit: ut omnia tibi ſe⸗ cunda ſint & fauſta. Nam deꝰipſe qui & curat omnia di⸗/ iudicat: comitatur te ſemper: atq; pernoctat tecũ: tuiſq; in/ inceps quotidie lætioribus rebus fœlicioribuſq; amplifi- akepe g cogitatis ſalutiferiſq; operibꝰ delectatus te de/ cat: eumqʒ oſtendit humano generi: quem boni & docti omnes perinde atqʒ expreſſum aliqcł ac ſolidũ totius boni tatis atq; laudis ſimulacrũ & contem plent᷑ & uenerentur. Quæ quidem ipſa alia q; permulta dum in te aiaduertens: non obſcure mihi perſuadent eum te mihi cenſendũ eſſe. in quo uigiliæ meæ omnes: ſtudia omnia: labores oẽs non tuto ſolũ ſed etiã ſecure ac iucundiſſime cõquieſcant. Hoc aũt meũ inſtitutũ & ſi putabã tibi nequaꝗᷓ eſſe dubium: ta⸗ men non alienum ab officio meo ſum arbitratus: ut Xeno phonta filium cum his munuſculis ad te mitterẽ: quibꝰ qm̃ ingenij ſunt non fortunæ:nõ mediocriter delectari es ſoli⸗ tus. Reliqua uero ex Xenophonte ipſo cognoſces. Nam quicꝗd dicet:a meipſo dicet. Vale ex Mediolano Nonis — 2 — æ⸗„ — - – —— S doucnPribuz R. cccc.liiij. Franciſcus Phi Nico äümo potiticiſa Vid in cauſa fuerit: ꝙ ſerius ad tuã beatitudinẽ uel ſcripſerim: uel miſerim: e filio Xenophonte coram accipies. Simulq; cognoſces: & quæ mea mens ſit: & quid cõſilij ceperim. Tuæ autem manſuetudinis benignitatiſq; fuerit id præſtare: quod a me fidentius fortaſſe ꝗ par ſit: uerum beniuolentiſſimo in te animo pientiſſimoq; petic. Vale pater beatiſſime. Ex Mediolano. nonis nouembri/ bus.M. cccc. Liiij. “” “”8ü H IFranciſcus Philel. Dominico cardinali firmano ſal. Y, O maiore cũ fiducia tuis beneficijs uſurusaduenio: quo te iam pluris annos benefſicentiſſimo uſus ſum. Nam dela Bononienſi uſq; legatione tantã mibi beniuole . tiam oſtendiſti: ut nibil eſſe arbitrer nec magnũ nec par/ 4 uum: quod mea cauſa facturus nõ ſis: præſertim cum eum me eſſe cognoris: apud quem nallum ſit intermoriturum officum. Nam quam referre parem gratiam: nequeã: eam habere qmaximam & uelim & ſoleam. Quid autem abs te cupiam Xenophon filius tibi coram tempeſtiue decla/ rabit.Vale pater clæmentiſſime. Ex Mediolano nonis no/ uembribus.M.cccc. Liiij. — PFranciſcus Philelfus Malateſtæ nouello ſal Qio te miratũ: ꝙ Galbæ Othoniſq; uitæ quas e Plu/ B Narcho traduxerã ad latinos ſerius ad te ierint. Cuiꝰ* 1 . = 1. ſe. o E ☛rn D — — — XII rei cauſam & ſi antea ad te ſcripſerã: eam tamẽ ex boc filio Xenophonte melius cognoſcce. es etiam cũ his uitis laconica Plutarchi apophthegmata: quæ noſtri tum dicta uocãt tũ dicteria.Ea tu excribi facies a tuo librario. Nã ut hic excriberent in præſentia facultas nõ fuit. Nõ diu poſt ad te dabo hiſtoriã Cyri iunioris: quã Xenophon ſocrati/ cus libris quinqʒ cõplexꝰeſt. Quæ reliqua abs te uelim: idẽ Xenophon corã oſtẽdet. Aliud nihil eſt: niſi ut tibi nolim obſcurum eſſe Petrum perleonem uirum doctrina & elo/ quẽtia ſingulari eſſe mihi ob fœcundiſſimũ ingeniũ ſuum: præſtantemq; modeſtiã cariſſimũ. Itaq; rogo te: ut ad illũ amorem quo tua eſſe in eum de bes ſponte incitatus: tãtũ acceſſionis fiat mea cauſa:ut intelligat & me tibi & ſe mihi eſſe cariſſimũ. Vale ex Mediolano nonis Nouembribus. ¶ Franciſcus Philelfus Matthæo loanni ſal. Vm mitterem enop honts- filiũ ad Alphonſum re em:tu mibi unus uel imprimis occurrebas:cuiꝰ mi⸗ hirecõrdatio iucundiſſima ſit. Non em̃ obliuiſci poſſum: q̃ mihi ſingularem beniuolentiam præſtitiſti:cum anno ſu periore in regijs caſtris tua & opera & officio uſus ſum. Ita qʒ niſi te uæhementer diligã: ingratus ſim: qui baberi gra/ tiſſimus nõ cupio ſolũ:fed etiã ſtudeo. Vellem admodum libenter: aliqua mihi offerretur occaſio tibi gratiæ referẽ/ dæ:quam tñ ita habeo:ut maior haberi cuiq; haud quæat. Quare tuũ ſit & me & meis rebus omnibus nõ ſecus uti qᷓ tuis. Quod ſi feceris:magna me afficies uoluptate. Nam ego tua uti opera & ſtudio nunꝗᷓ deſiſtam. Cætera tu exe nophonte coram accipies. Vale ex Mediolano nonis no/ uembribus.M.cccc. Liiiij. äl ¶ Franciſcus Philel. Dominico cardinali firmano ſal. Vtaui citius meas litteras ad te peruenturas ꝗᷓ Xe nophonta filium. Quare cũ cuperẽ eum rurſus ꝗd ſe agere oporteret: meis litteris cõmonendũ: has iccirco ad te miſi: quo illi & tuto redderẽtur & diligẽter.Id autem factum iri tanto ſtudio abs te peto: ut maiore ali/ ud hoc tẽpore nihil poſſim. Nã cũ is ꝑ flaminios picenteſq; iter faciat ſeri ad te perueniat. Vale pater bhumaniſſime. omnes perinde atq; expreſſum aliqcł ac ſolidũ totius boni tatis atq; laudis ſimulacrũ & contemplent᷑ & uener entur. Quæ quidem ipſa aliaq; permulta dum in te aiaduertens: non obſcure mihi perſuadent eum te mihi cenſendũ eſſe. in quo uigiliæ meæ omnes: ſtudia omnia: labores ocs non tuto oläled etiã ſecure ac iucundiſſime cõquieſcant. Hoc aũt meũ inſtitutũ & ſi putabã tibi nequaꝗᷓ eſſe dubium: ta men non alienum ab officio meo ſum arbitratus: ut Neno phonta filium cum his munuſculis ad te mitterẽ:quibꝰ qmm ingenij ſunt non fortunæ:nõ mediocriter delectari es ſoli⸗ tus. Reliqua uero ex Menophonte ipſo cognoſces. Nam quicꝗd dicet: a meipſo dicet. Vale ex Mediolano Nonis ouenehrhusRNrec i ?VMB BM Eranciſcus Ph colao qnto! umo põtifi ſal. 2 M q WVigd in cauſa fuerit: ꝙ ſerius ad tuã beatitudinẽ uel DUMU᷑ Acripſerim: uel miſerim: e filio Xenophonte coram J accipies. Simulq; cognoſces:& quæ mea mens ſit: & quich cõſilij ceperim. Tuæ autem manſuetudin is benignitatiſq; fuerit id præſtare: quod a me fidentius fortaſſe ꝗᷓ par ſit: uerum beniuolentiſſimo in te animo pientiſſimoqʒ petic. Vaale pater beatiſſime. Ex Mediolano.nonis nouembri/ bus.M. cccc. Liiij. ”l “”M 1 Franciſcus Philel. Dominico cardinali firmano ſal. O maiore cũ fiducia tuis beneficijs uſurusladuenio: uo te iam pluris annos beneficentiſſimo uſus ſum. Nam dela Bononienſi uſq; legatione tantã mihi beniuolẽ tiam oſtendiſti: ut nihil eſſe arbitrer nec magnũ nec par/ aumfPuo mea cauſa facturus nõ ſis: præſertim cum eum me e officum. Nam quam referre parem gratiam: nequeã: eam P babere qᷓmaximam & uelim & ſoleam. Quid autem abs te cupiam Xenophon filius tibi coram tempeſtiue decla- M rabit.Vale pater clæmentiſſime. Ex Mediolano nonis no⸗ — (ſ ranciſcus Philelfus Malateſtæ nouello ſal 4 — — R e cognoris: apud quem nullum ſit intermoriturum — — — — — Qeoo te miratũ: ꝙ CGalbæ Othoniſq; uitæ quas e Plu/ Narcho traduxerã ad latinos ſerius ad te ierint. Cuiꝰ DK — quidem memineris. Nam ego de te tuaq;ʒ ſalute quæſiui ſæpenumero uel ex tuis: id quod tibi nunciatum eſſe non er ſum neſcius. At nemo iſtinc uenit: ex quo potuerim intel/ ligere: an de me unquã noſtraq; amicitia mentionẽ fece/ 6 ris. Verum iccirco ignoſco tibi: ꝙ acceperim te totum eſſe . amori deditum: quem ne cæcum eſſe patiaris: te plurimũ „ rogo. Sed utcunq; res habet: poſteaꝗq; iſſe glaciem fregi: dHH ut atunt: tui officij fuerit: ut itineri te accingas: & mutuis n iitteris una ſimus: unaq; aſſidue colloquamur: mutuiſq; in/ lo0 ter nos officijs contendamus quibus æque uincere atq; M uinci perpulchrum eſt. Vale ex Mediolano Kkałñ ianuarijs. „ M.. cccc. Lv. ¶ Franciſcus Philelfus Nicolao Didoni medico ſal. cepi a nonnullis tibi eſſe llud Alberti magmiopꝰ: quod de angelis inſcribitur. Id quoniam laudari ui⸗ — a uiris doctis & ſapientibus: uidere plurimum e cupio. Nec ſum ueritus abs te petere: ut huic meo deſide/ tiid ipſe opituleris: uel uænu: uel cõmodato. Nam ſiqua ti- 1 bi in re opus eſſet officio meo:nihila me fruſtra peteres. Propediẽ Xenophon filius Neapoli ad nos rediens iſtac iIiäé7later factur“ eſt: cui uelim uel iſtiuſmodi codicẽ ad me des: Aeellitteras quibꝰ intelligã: quid facto ſit opus. Vale ex Me gdiolano.iij.idus februarias M. cccc.Lv. H rancicus Philelfus Aenico daualo ſal. It ne adbuc Neapoli Xenophon fil: an minus ſit: nihil habeo certi.lIllud mihi plane certiꝰ omi re cer iſſima me tibi eſſe cariſſimũ: & ne id quidẽ iniuria. Non em̃ eſt neſcius quantus eſt erga te amor meus: quæ „W er :quæ obſeruantta. Itaq;ʒ mea omia tibi maximæ curæ eſſe certo ſcio. Quod ſi forte acciderit: ut nondum Xe/ nophon Neapoli abierit ob occupationes ueltuas: uel re/ gias: cura obſecro:ne diutius tẽpus terat. Vereor em̃ fore: ult iter minus ſit tutũ habiturus: ſi longiorẽ moram apud uoeos gerit. Nã comes lacobus peruſinꝰ ꝓpediẽ in flaminiã picenumq; profecturus cum exercitu perhibetur. Præte/ realquid ego facturus ſim: neſcio:niſi rem omnẽ meam ex filio ante cognoro. Reliqua tu pro tua prudentia no diffi⸗ — — =rõ — cile cõſiderare quæas. Vale ex Mediolano.vij. Cal. Mar/ tias. M, ccc. LSYv. M “ uidoni Iacobo Madio ſal. 1 A Franciſcus Philel. luel meã in Nicolaũ picininũ clariſſimũ illũ impera torem & maximũ fidẽ atq; obſeruãtiã: uel eiꝰ in me ſingularẽ beniuolentiã meminiſſe uolueris nõ miraberis: Nòqꝙ tantum mihi fiduciæ in illius iſto optimo filio imperato/ D reqʒ fœliciſſimo Iacobo picinino collocarim: ut nibil ſperẽ fruſtra me petiturũ. Quid autẽ uelim: ex meis ad iſtũ litte ris: perſpicue cognoſces. Fuerit igit᷑ uel officij uel hbumani/ ratis tuæ:ut quæ a me ſcribunt᷑: pro uetere illa neceſſitudi ne & ꝗᷓprimũ & qᷓdiligetiſſime cures. Quod ſi feceris: ſicu/ ti certe cumulatiſſime facies: perpetuo me tibi beneficio deuinxeris. Vale. Ex Mediola. iij. Kal. martias..M. cccc. Iv- (Frãciſcus Philelfus Nicodemo tranchedino ſal. 6 Oſteaꝗᷓ hinc abieras: mibi redditæ ſũt littez⸗e a Xeρ Jnophonte filio. Itaq; mihi uſui eſt: ut ijs mentẽ meã ꝗprimũ ſentiat. Nam ſi ſecus fiat: diuturnioré morã: cũ Ne apolitanis uidet᷑ eſſe facturꝰ. Itaq; mihbi facies rem ꝑgratã: ſi operã dederis: ut meas haſce litteras ꝓpediẽ filius acci/ piat. Vtere diligẽtia & fide: qua ſoles ĩ Philelfum tuũ.Præ: terea quæ Florentiæ abs te curatũ iri uolebã: ut ꝑficias: ro/ go. Vale ex Mediolano pridie Kal. martias. M. cccc. LV. 2 Franciſcus Philelfus Nicolao æſtenſi Leonelli - — —————— principis filio ſal.di.pl. pptiarũ laudatione cui epithalamion omẽ ẽ apud græcos: petijt a me tuo noĩe puer quiſpiã diebus ꝓ/ ximis Ferrariæ cum iam nauim inſcenderẽ. Eam igit᷑ ad te dedi non iccirco: ꝙ dignã exiſtimarẽ: quæ uel æderet᷑: uel legeret᷑ abs te ſumma indole adoleſcente:ſed ut intellige⸗ res nibil me magis cupere ꝗᷓ oĩbus in rebus gratificari tuæ uolũtati. Quod eo fecilibentiꝰ: qm te amitæ B eatricis lau/ dibꝰ ut domeſticis nõ iniuria plurimũ delectatũ iri cẽferẽ. Qck auũt in hmõi laudatiõis genere breuiorẽ me præſtiteri nõ meo inſtituto: ſed tꝑi ipſi dato: curꝰ anguſtijs factũ ẽ: ut multus eſſe nullo pacto quiuerim. Vale Ex Mediolanono “MW nis maijs. M. cccc. L—⁰yvEYY. 2W „ 21 . . —— (PFranciſcus Philelfus Blaſio axeretenſi ſal. Ideo te iam ſenectuti cõceſſiſſe:id quod nõ tam æta tis uitio: quæ tibi annoſior admodũ non eſt: ꝗᷓ animi ægritudini dandum puto. At cũ oĩs ꝑturbatio uituperat᷑ a ſapietibꝰ: tum oim maxime ægritudo: quæ mediocritate: ut ſtoicis placet: nullũ admittit: nec aliquid habet ꝓpĩquũ: quod laudari quæat. Itaq; ſanius feceris: ſi te collegeris glo riæq; memineris. Id aũt tũc te feciſſe iudicabo: cũ me docu eris: qe abs te ſæpius petij de Venete claſſis conflictu apcᷣ Caſalẽ: quæ maior cognominat᷑. Vale ex Mediolano.vi⸗ Kal.Iunias. M. cccc. Lv. HM JJMUFh G(&EFranciſcus Philelfus Lodouico caſellæ ſal. lonyſius hieromonachus abbas: qui meas tibi red/ teras: in captiuitate miſera illa Conſtantino- didit lit prolitana fuit etiã ipſe captiuus: && nuncitẽ quanꝗᷓ uidet᷑ li- ber: ſeruit tamẽ miſerã ſeruitutẽ in ſuis monachis apud im pios Turcos. Itaq; ut eſt pij patris officiũ: quærere cogitur ad eos redimendos: quos æque diligit atq; filios religionis cBaritate in Chriſtũ leſum-Hũc igitur Dionyſiũ tibi pluri/ mũ cõmẽdo.Non em̃ parũ accedet ad gloriã principis tui tam ſancta ac tam pia munificẽtia. Reliqua tu pro tua pru- dentia intelligis. Petrus Thomaſius medic ſcripſit ad me nudiuſnonus nondũ accepiſſe noſtrã Sphortiada. Itaq; ro go te: ne illã diutius apud te hoſpitari patia ris. Hoc erit mi biuæbementer gratũ. Vale ex Mediolano.viij:idus iuni⸗ as. M. cccc. Lv. ”””MM.lW Franciſcus Philelfus Franciſco aleardo ſal. Ideo ſane me amari abs te plurimũ: quãdoquidem Amoleſte nõ feras Galbæ Othoniſqʒ uitas:quas e græ cis latmas fecimus: diutius ꝗᷓ par ſit:hoſpitari apud te.Sed poſteaꝗᷓ itelligis eẽ ipudẽtis: iſtas uelim: tãdẽ extrudas: co⸗ E ſq; ul inuitas redire ad dñm:& ne ſolas qdẽ:ſed cũ Chry ſolorina illa præchara epiſtola: quã ꝓpediẽ rediturã ad te curabo. Vale ex Mediolano. vi. Kal. Quintiles. M. cccc. IV (Franciſcus Philelfus Alberto Oancario ſal. ſpõdi ꝓxis diebꝰ ad ea quæ mihi ſcripſeras ex pu/ re eruditiſſimus philoſop cauſa peti „ . . 2 S blico decreto. Tibiqʒ diligẽter aperui ſentẽtiã animi mei: in quã ipſam ſi a uobis quoq;ʒ itũ fuerit:habebũt oĩa recte. Reliquũ eſt:ne differas: ſed qprimum ad me litteras des: quibꝰ fiam certior de re omni: quã noſtra intereſſe iudica/ bis. Vale ex Mediolano pridie Kal. Iulias. M. cccc. Lv. E ranciſcus Philelfus Guilielmo Vrſino Fran- ciæ cancellario ſal. dicit. =òM KXiſtimo fieri aut nũciorũ negligentia: aut etiam for taſſis occupationibꝰtuis: ut litteræ tuæ uel mihi non reddant᷑: uel non eant ad me. Nam me tibi humaniſſimo uiro eſſe cariſſimũ non ſum neſcius.Cæterũ uelim ſcias in eadem me eſſe ſentẽtia: quam antea ad te ſcripſi. Qua de pus ac medicus Tbomas coro- nẽſis tecum uerba faciet. Ad hæc dedi ad te loanni coſſæ uiro nobiliſſimo opus meum ſatyricũ: ſatis emendatũ & ſi minus elegãti codice perſcriptũ. Malui tamen aliquid ad te dare ꝗᷓ pati ut uir utriq; noſtrum amiciſſimus monimen/ tis meis omnino uacuus ad te iret. Nam aliud quicqᷓ per id temporis nihil mibi erat in manu. Vale ex Mediolano xXiiij. Kal. auguſtas. M. cccc. Lv. ranciſcus Philel. Tbom æ* philoſopho ac medico ſa. cepi ſuꝑiore byeme tuas litteras & illas qdẽ ꝑphu/ manas ac plane teſtes amoris ſummi erga me tui. ui aũt illas reddidit: cũ eſſet Patauiũ tui negocij turꝰ:dixit:ſe nõ mſto poſt rediturũ ad me. Qua/ re quicquid eſſem reſponſurus: in id temporis reijcerem. Redijt autem diu poſt: meq; adijt cum diſcumberem. Ita/ q; ilico ſurgens ſcripſiad te: ad eaq; diligentiſſime reſpon/ di:quorum gratia ad me ſcripſeras. Sed ubi nũciam tuum quæro: eũ inuenio eodẽ tẽporis momẽto abiſſſe: quo me adierat. Itaq; paucis ea repetam. Idq; 1α TDSAAXHVOV VXXTdV. Vale Ex Mediolano. xiſij. Kalẽ. Auguſtas. M. cccc. Lv. . (? rãciſcus Philelfus Guilielmo Vrlino Franciæ cancellari tem. Icolaus Trachaniotes & Alexãder Cananus quiti/ e i cbar patt lus nd fal ne —2NR te — — bi meas litteras reddiderunt:uiri ſunt & Cõſtãtino/ limei eue, des: dica⸗ 1 em. In 100/ um me W . politani & nobiles: quoꝶ cõditio eadẽ eſt: quæ reliquorũ græcoꝶ: ꝗ Turcis ipuriſſimis Chriſti hoſtibꝰꝗqerũnoſiſſme Kruiät-Fios igit᷑ tibi plurimũ cõmẽdo:ut cæteros conſue/ ui:q in eadẽ poſiti ſunt miſeria. Præterea Nicolaus is Tra⸗/ chaniotes depoſuit crucẽ quãdã (ut ait) quæ cõtinet ligni particulã ſanctæ illius & imaculatæ crucis: qua pepẽdit le/ ſus Chriſto ſaluator noſter: apud græcũ quẽdã cõciuẽ ſuũ noĩie Michalem Mamonã. Hãc is Michael huic ſubtrahit: fallitq; fidem boni uiri. Tuæ igit᷑ ꝓbitatis iuſticiæq; fuerit ne patiaris ĩ ſanctũ lignũ fieri ludibriũ. Qcł ut facias:te etiã atq; etiã rogo. Vale ex Medio.ix. Kal.angu. M. cccc. Lv. Kanvileas Phbilelfus Thomæ coronæo pꝑbiloſo/ pho ac medico ſalutem. Tſi plane ſcio ea te eſſe Pamanſtate: ut nullis etiam Imeis litteris perbenigne ſis exceptur“ uiros nobileſ atq; grecos Nicolaũ Trachaniotẽ & Alexãdrũ Cananũ: tame ꝓ officio meo nõ potui eos tibi nõ cõmendare. No/ ſti em ꝗᷓpium ſit opus benefacere indigẽtibꝰ & præſertim ſuis.ltaq; rogo te:ut ob meã cõmendationẽ tantus cumu⸗ lus accedat ad id:qc ułtua ſponte facturꝰ eras:ut ambo in/ telligãt me de ſe tibi qᷓdiligẽtiſſime ſcripſiſſe. Vale ex Me/ diolano.ix.Kal.Auguſtas. M. cccc. Lv. (EFranciſcus Philelfus Thomæ coron æo philoſo/ . C pho ac medico ſlaal. „ MInas litteras diebꝰ ꝓzimis ad te dedi: quibꝰ non ob/ ſcure noſſe potuiſti ſententiã omnẽ animi mei.Sed cũ tuus iſte nuncius preſ byter Vgo eſſet oblatus: qui ad te iret:eũ uacuũ meis litteris uideriabs te nolui.Itaqʒ eadẽ græce repetã paucis: quæ antea pluribus ſum cõplexus. ale hx Mediolano.pridie Kalauguſtas. M. cccc. Lyv. NFranciſcus Philelfus Guilielmo Vrſino Franciæ ancellario ſaltem. icqd tibi noie meo p̃ſ byter Vgo corã exponet:id om̃e ex animi mei ſentẽtia exponet. Nã ꝓpter eius feſtinationẽ nõ potui litteris lõgior tecũ eẽ. Præterea nec erat opus: cũ ea de re ſcripſiſſem ad te antea. Nec illud tũ omittã dediſſe me ad te ſuꝑioribꝰ diebꝰ ad quartũ degma Cal. auguſtas uiro nobilifſimo loarl coſſæ mear ſatyrarii f codicem: quẽ ſi accepiſti: bene ẽ: ſin minꝰ acceperis taũG curare: ut ꝗprimũ eat ad te. Exiſtimo em̃ fore: ut eiuſmodi l opere nõ mediocriter delecteris. Vale ex Mediolano pri,⸗ die Cał. Auguſtas. M. cccc. Lv. uot NFranciſcus Ph llelfus loanni Mario filio ſal. enr Lacuit carmẽ tuũ: placuit epiſtola. Quæcq; ſcripſiſti: .V fus⸗ “è oia me plurimũ delectarũt. Quibus aũt honoribote in u ſorẽtiſſimus Sabbaudiæ dux ornarit: illis te facito dignũ i . præſtes. Qæita maxime cõſequeris:ſi cũ doctrinã:tũ non Pe minus diligetiã ingenij bonitati adbibueris. Videre em̃ in te. te filiũ uideor: q ſtoicis placet :nõ ingenij minus ꝗᷓ corꝑis el uim quãdã a patre emanaſſe. Sed ea uis ois audieẽdo:legẽ c do: meditãdo: docẽdo:diſſerẽdo:ſcribẽdo:e xcitat᷑: alitur: augeſcit. Itaq; nolim: induſtria diligẽtiaq; minus ꝗᷓ eæteris te uefnaturæ uel diſciplinæ præſtatijs frætus eſſe ppolituſꝗ; e iudiceris. Reliqua oĩa quæ petij fti ꝑ litteras: curabo tẽpe/ ſtiue Nã ad ea continuo præſtada tẽpus mihi nõ fuit. Seid cũ Xenophon filiꝰ iſtuce ierit: id qe ꝓpediẽ eſt futurũ mo⸗ ram gerã tuo deſiderio. Amic“ tuꝰ uel noſter potiꝰ uir no/ . ilis Ariſminꝰ noſtro officio uti noluit. Vale cũ uxore && fi lijs: ex Mediolano. iij. nonas. Auguſtas. M. cccc. E. Nranciſcus Philelfus Alberto parrhiſio ſal. 41 Vo tibi hoĩ amiciſſimo gratificarer: dedi ad lacobũ ne rLuparũ codices duos meos: ut noſti ad.viij.idus de l ccbres: quos a me petierat tuiſ uerbis. Eos iãpridẽ etiã atq; etiã repetitos a me ꝑ litteras nõ poſſũ nõ mirari: ꝙ ad dũm 4 tãdẽ remittere lIacobꝰ noſter neglexerit. Itaq; peto abs te atq; cõtẽdo:id efficias:ne me in poſcẽdo iportuniorẽ pati- 2 aris. Vale ex Mediolano nonis auguſtis. M. cccc. Lv. n 8— Franciſcus Philelfus ſa. di.pl. Lodouico caſellæ. 1 Aldaſſar Cræmẽſis ꝗq medicinæ ſtudet apc? uos: re/ tn /. nunciauitmibi hoc die ſeſe interfuiſſe nuꝑ ſermoni m cæuipiã Guaryni Veronẽſis: ꝗ affirmaret iceireo in ꝓ xio epi u tbalamio qꝙ in inclyte atq; pudiciſſime beatricis & ma gni/ E — fici Triſtani ſpbortiæ nuptijs bhabuiſſẽ Ferrariæ: nullis me n donatũ muneribaa præſtãtiſſimo duce Borſio: qm dicere ſ rti tau? ſmode nope⸗ ſollt: rbere kri Inon , n pati ele. t/ ſven non ne prætermiſiſſem de æſtẽſiã pricipũ origie: idq; oĩm maxie dicẽdũ fuiſſe Guarynũ noſtrũ cõtẽdere.Hæc ip̃e audiens Lodouice ꝑtim cogor tibi quodãmõ:ut ita loquar ſuccẽſe/ re: partim Cuaryni memoriã ridere: atq; cõmiſereſcere ꝗ oblitus uideat᷑ Ppilelfaj in ſcribẽdonihil oĩno neq; præteri re: nec negligere ſolitũ. Quid.n. Guarynꝰ nouit: qc; Philel fusignoret? Mã ſigꝗd plus ualeat Philelfus: an id minꝰ: alij iudicẽt. Oim primũ breuitati: ut ſcis:fuit inſeruiẽdũ:id qd in meæ oronis initio paucis queſtꝰ ſum. Deide nõ altiꝰ re petẽdũ de princi biſieſibo keratz de Sphortijs face/ rẽ. At plures ſunt a me laudati æſtenſes ꝗᷓ S phortiæ: cũtiũ eſſem a Frãciſco Sphortia tali ac tãto principe ad id nego/ cij obeundũ & delectus & miſſus. Quid qd multo fuiſiſem & copioſior & ornatior ſi me ꝑ tuas litteras docuiſſes: qc& de tuis imo noſtris æſtenſibus abs te antea tribꝰ deinceps epiſtolis cõtẽderã? Nũꝗd es olitus me tertiũ ſcripſiſſe tibi eã eſſe principis mei ſniam: ut iſtuc irẽ habẽdi epithalamij gratia. Teq; etiã atqʒ etiã rogaſſe: ut qm̃ mihi nulla eẽt co/ gnitioeorũ quæ ad æſtenſis familiæ laudes maxime ꝑtine rent:ad me oĩa ꝗᷓdiligẽtiſſime ꝑſcriberes: quæ laudanda ac principi tuo grata cenſeres? Nõne eadẽ quoq;ʒ abs te:tũ ꝑ litteras: tum per Antonium tricinũ ducalem aulicum con⸗/ tinuo petij: quo die in ſuburbanos illos Ferrariæ hortos di uertimus? Ad bæc quis eſt uel mediocriter doctus: quem latere debeat extraria iſta omnia quæ tanti Cuarynus fa/ cit: ab alijs in minimis duci bonis: ab alijs uero ne in bonis quidem duci⸗ Quo fit:ut oĩs uera laus uirtutis ſit.At uirtu tis a me æſtenſes ſunt ꝓ tꝑe egregie laudati. Nulla igit᷑ ad- uerſus me quiſqꝗᷓ utat᷑ inſimulatione:nulla calumnia: quare minꝰ me munitice munificẽtiſſimꝰ dux Borſus tractarit: cũ abipſo equidẽ quãtũ mea fert opinio: phumaniter tracta/ tus fuerim: ut græci dicũt: ASειο„“zοτππτιοιας quippe qui metum publice miris laudibus extulerit: tum alacriter pri uatim monuerit: ſiquid eſſet quod de ſe mihi uſui foret: id omne in mea eſſe poteſtate poſitum. Aut igitura me nihil erratum eſt: aut ſiquid eſt erratũ: id omne tibi amiciſ ſime Ludouice dandum exiſtimo. Itaq; uel meamtuapud ð . . inſimulatores iſtos: uel tuã apud me cauſam utere. Vale ex Mediolano-vi. idus Auguſtas. M. cccc. Lvy. Ccepi ex litteris Ioannis Marij filij cũ eximiã tuã er- ga ſe multis in rebus benignitatẽ: tũ ſingularẽ beni/ uolentã erga me. Quo quidẽ duplici liberalitatis genere facile admoneor: ut te nõ diligã ſolũ:ſed etiã maiorẽ in mo dũ amem. Quod eo facio libentius: quo eũ te uirũ eſſe in/ telligo:ꝗq & ciuili ſapietia & bonarũ artiũ diſciplina ingenti q; uirtute talis tantuſq; ſis: ut a ꝓbatiſſimis oibꝰ optimiſq; uiris iure obſeruandus colenduſq; iudiceris. Itaq; non mo do ꝙ in me amando in filioq; mihi dilectiſſimo amplifican/ do officioſiſſimũ te præſtiteris atq; præſtes: es mibi inter amiciſſimos babendus: ſed etiam ꝙ is ſis: quẽ uel nullo ꝓ/ uocati beneficio boni & docti oẽs debeãt omi beniuolen/ tia ꝓſequi. Habe igit᷑ meĩ tuis: meq; utere ꝙ uolũtatetua. Nunꝗᷓ te tua de me fallet opinio. Vale ex Mediolano.xiiij Kal.ſeptembres. M. cccc. Lv. S èM ranciſcus Philelfus Nicodemo trãchedino ſal. PBre illa Alexandrina nihil ad me ſcripſiſti. Itaq; ne- ſcio: qd mibi de mulo ſperãdũ ſit: quo de iãpridem peêm oẽm abieci. Et mirari tu ꝗdẽ ſoles ſtiulmöi hoies tã mutuo fœnerẽt᷑: ꝗd inꝗᷓ fœnerent᷑: imo latrocinent᷑. Habe at in rẽ malã & mulũ & mariſcas ſuas: modo tu me illi carũ facias: qui oĩa põt:& me aliqñ fore oſtẽdit: ut reuocaret ad ſe: haberetq; in ſuis: qc ut faciat etiã atq; etiam rogo. Dñs loannes Tholentinas:qui fuit Brixiæ abbas ſancti Nicolai uir eſt & religioſus & bonus mihiq; amiciſſimus. Is cupit creari epiſcopus titularis: habetq; hac de re litteras cõmẽ/ daticias ad ſummũ pontificem a principe noſtro. Rem tu mihi facies gratiſſimã: ſi huius negocium ita capeſſieris: ita geſſeris: ut intelligat meã quoq; cõmẽdationẽ ſibinõ me/ diocrit᷑ ꝓfuiſſe. Vale cũ Seneſibꝰ tuis iſtis ſtagnis oraq; ma ritima. Ipſum cælũ petimus ſtulticia. Venamini enim uen/ tos. Tu Karolo Gongagæ heroi meo nobiliſſimo me con/ mẽda. Velimq; ex eo certior fias: acceperit ne ĩ hãc diem t = £ breui locupletari: ꝗ nõ in dãdo ſolũ:ſed etiã in accipiendo — — Vie meã Sphortiada. Nã illa iãdiu reddita eſt una cũ meis ad ſe litteris Nicolao Guaryno ſcribæ ſuo Venetijs. Vale rur ſol· flum ex Mediolano. xiiij. Kal. ſepteẽbres. M. cccc. Lv. tuien, — Franciſcus Philelfus Auguſtino dato ſal. eben⸗ Olim tibi perſuadeas ulla mea uel negligetia uel tui genee cbliuione factũ eſſe: quo minus ad tuas unas ſuperi/ m Orlis litteras tibi reſpõderim. Nã ut ſcire longo iam uſu po/ leſn⸗ tuiſti:nec me omni etiã in re diligẽtior eſt quiſꝗ:nec tui ob gent liuiſci quæa: ab quo me norimnoò ſe ecꝰ amari obſeruariq;: 4 Uni ſi eſſes filius.Sed meæ mihi occupationes huic dulci pioq; pno officio fuerunt impedimento: quibus ipſis &ſi ne nũc qui/ J . an dem ſum uacuus: malui tamen uel paucis ad te reſpbõdere ter qᷓ præſtare diuturniore ſilentio: ut iure uideri poſſem ob/ iurgandus abs te. Delectauerunt me uæbem enter tuæ lit/ „ teræ: quippe quæ teſtes locupletiſſimæ ſint nõ minꝰ præ⸗ . ſtantiſſimi tui ingenijꝗᷓ ſummæ erga me pietatis. Placet wii eruditio: placet oratiõis nitor: im primiſq; tua mode ſtia & hũanitas. Perge igit᷑: ut cœpiſti: quo tũ beniuolẽtia tua te voſt idies magis magiſq; diligamꝰ: tũ priſtinæ noſtræ doctrinæ G fructus ex tuis dilertiſſimis monimentis quotidie capiamꝰ * uberioris. Vale ex Mediolano.iij.idus Septembres. M. esti cccc. Lv. I enco E ranciſcus Philelfus Bartbolomæo Scalæ ſal. ſbe Cripſi ad te breuiꝰ:ꝗ & ipſe uellłes: mihĩopꝰ eſſet. tü Sed non multo poſt cũ quid plus ocijnactus fuero: etd tibi ſmmul mihiq; faciam ſatis.Ne re uermia qd ſcire cupis: Di totũ ẽ in expectatiõe. Amic em ille ꝗ eo loci ipſe ꝓfecteẽ: oti. nondũ redijt Mediolanũ. Aiũt tñ ad triduũ rediturũ. Cũ primũ reuerterit oĩa cognoſces. Iu interim Vale: & nos . ama.Ex Mediolano.iij. nonas octobres. M. cccc. Lv. me/ (Franciſ. Philel. Lodouico Mãtuæ marchioni ſa. nti⸗ NT ſinõ ignorabã eo te eſſe ingenio atq; animi ma/ eln gnitudine ut etiã ſine ulla mea cõmendatiõe ꝗlibe me raliſſime munificentiſſimeq; excepturũ arbitrarer gmn uirũ illuſtræẽ Michaelẽ Dromachaten Chryſolorã manue-⸗ uαι. Prom⸗ eſ lis illius Chryſoloræ neceſſariũ: qui extincta bona ꝶ arti’ũ cαH. / ſtudia in lucem ad latinos reuocauit.Itemqʒ uiros nobiles en C iij 22* . „ Demetriũ & Michaelẽ aſſanes: mei tñ exiſtimaui eſſe offi⸗ cCij: ut te certiorẽ facerẽ cuiuſmodi uiri eſſent. Sũt em̃ ut in/ telligis: honeſtiſſimo nati genere: & ijdẽ oẽs Cõſtantino⸗/ politani: quiq; penes Turcũ immanẽ illũ & impiũ Mabo⸗/ metum ꝗmiſerrimã ſeruiunt ſeruitutẽ. Itaq; peto abs te: ut ea in hos tris benignitate uti uelis: qua in oẽs conſueſti:cũ intelligas idem quoq; & ab hoc noſtro principe:& ab alijs plæriſq; & principibus & regibus eſſe factitatũ: quibus te oĩno cedere ſit indignũ. Vale princeps optime. Ex Medi/ olano.iiij.idus Octobres. M. cccc. Lv. ”D Franciſcus Philel. Lodouico Mãtuæ marchioniſa. ures tibi plureſq; indies cõmẽdẽ: neceſſe eſt:qñ intelligũt oẽs me tibi eẽ cariſſimũ:& apud te ni- hil eẽ antiquiꝰ beneficẽtia.Andronicꝰ trychas ſpã/ tunes: & Georgius ducas armenes uiri ſũt & nobiles & cõ/ ſtãtinopolitani: & qui apud Turcos ærumnoſiſſimã ſerui⸗ tutem agũt. Itaq; rogo te: ut eos habeas mea etiã cauſa cõ⸗ mendatos: quippe qui digni ſint humanitate & munificẽ- tia tua. Hoc erit & tibi gloriæ non uulgari & mibi admo/ dum gratum. Vale ex Mediolano.x. Kalen. Nouembres. Oſteaꝗqᷓ ꝓximas litteras ad te dedi pigello negoci⸗ atori Coſmiano hoĩ probo & diligeti:binæ mihitã dem redditæ abs te ſunt eodẽ ferme tẽpore. Itaq; R credo fuiſſe in cauſa ꝗᷓ abſentiam principis: qui tamen nu/ diuſtertius rediſt. Quo fit: ut ilum quoq; in horã expecte/ mus. Cum primum aduenerit: rem omnẽ intelligã: eamq; ad te ſcribam. Bona equidẽ ſpe ſum. De me uero quod ſci re uis: propediẽ tibi morã geram. Vale ex Mediolano. x. Kał. Nouebres..M. cccc. Lv. YTFranciſcus Philelfus TChomæ coronæo philo/ „ ¶Franciſcus Phil. Bartholomæo epiſcopo ſcalæ fal. ꝓlyxitate epiſtolæ te diutius legedo remorer: ſ. cito lõ⸗ gonẽ Philippũ illã nondũ reuertiſſe Mediolanũ. Nec alic WVo magis expecto ſuauiſſimas tuas litteras: eo lma⸗/ iote ea ꝶ& incendor deſiderio: quo ut me tãdẽ aliqua ſ. tll ker leues ex parte:te etiam atqʒ etiã rogo. Quare & ſi nihil mi/ hi noui acciderat qce ad te ſcriberẽ:tũ uel declarandi aper tius amoris erga te mei gratia uel ut te adrndendũ incita/ rem:nouũ quoddã argumenti genus inueni. Eſt mibi opꝰ lyricum carminibus uarijs metriſq; cõpoſitũ pro uarietate & modulorũ & numerorũ. Hoc deuouere dicareq; inſti- tui Chriſtianiſſimo regi Karolo.Itaq; primũ totius oꝑis car men cui apud ueſtros & Atinomen eſt: cum his iſtis litteris ad te dedi:ut haberes quaſi deguſtationem quandam bu⸗- iuſcemodi mei non tam negocijꝗᷓ ocij. Eſt autem carmen ſaphicum mixtũ adonyco. Cum primũ uero tua epiſtola iuerit ad me: cõtinuo id operis lyrici qc dixi: aduolabit ad negem. Si regis igit᷑ gloria tibi curæ eſt: uel regis iſtius cau ſa ꝗprimũ reſponde.VYale Ex Mediolano.vij. Kal. Nouem 1. cccc. Lv. Francil. Phi. Guilielmo Vrſino Frãciæ cãcellario ſa. Irebus meis delectari ijs cõſueſti:quæ ułleuiuſculæ ſint uład id ignotos ſcriptæ:quãtæ arbitrer tibi uo- luptati fore:ſigd meũ lectitaris qcł tui uel noſtri potiꝰ Chri ianiſſimi regis Karoli ſ Pledidttl imo noĩe apud uniuerſas: ut ita dixerim gẽtes natiõeſq; illuſtret᷑: ad ꝗͥs latinæ muſæ uox ꝑuaſerit? Opus enim carminũ cẽtũ:quæ a græcis odaz noĩnant᷑: ad decẽmilia uerſuũ ſum aggreſſus:qc in libros decẽ diſtribui ꝓ unius Apollinis noueq; deinceps muſarũ noibus. In his uero quicquid ad muſicã harmoniã ꝑtinere exiſtimaui: quod grauitatẽ ſcilicet egregiã aliquam præ ſe ferret nõ ineptæ ſuauitati admixtam: ſam uarie ſparſimq; ꝑſecutus. Quod eo libentius feci:ꝙ res digna uiſa eſt: quæ dignis uiris obſcura non eſſet. Quis em̃ ignorat:ut alias rõ nes omittã:tantã uim eſſe in muſica harmonia ad oẽs ani/ mi motus:ut ne pythagorici quidẽ acutiſſimi illi præſtãtiſ- ſimiqʒ philoſophi affirmare dubitarint immortalem homi/ nis animũ conſtare conuenientia muſica? Nam qui ueri œ& ſũmi dei cognitionẽ nõ haberẽt:rẽ ab effectu quopiã ſen/ ſuq; iudicãtes ut in citharis & reliꝗs muſicis inſtrumẽtis ſo/ nos:ita in corꝑibꝰ hũanis aĩios hmoõi quadã ac ſili barmonia definiebãt.Sed hæc noſtri Theologilõge doctius ueriꝰ Cuij . Leuiuſc 5 . 1 Jomnes gentiles philoſophi & nouerunt & diſputãt. Ne/ mo tñ repugnari doctrinã eruditionẽq; muſicam eſſe pul⸗ cherrimã & putilẽ imprimiſq; neceſſariã: & eãdem quoq; poetarũ eẽ admodum ꝓpriã. Quare cum ipſe nõ poetam minus ꝗᷓ oratorẽ atq; philopophũ ꝓfiteri debeam: cũ pri/ mũ ſatyras abſoluiſſem: ijs tanꝗᷓ defatigatus ad hoc mitius ſcribẽdi genus me contuli:ubi quãtus & qualis fuerim:ali/ orum iudicio det᷑. Huius aũt operis primũ carmẽ:hoc eſt quod modo dicebam oden iccirco dedi ad te: ut intelligas me inſtitutũ meũ: quod noſti: neq; obliuiſci neq; neglige/ re. Deguſtabis igitur quod offert᷑ primitiarũ mearum ad regem ꝓpediem uniuerſis huiuſcemodi ſtudij noſtri flu- ctibus ipſe etiã perfructurus. Vale ex Mediolano idibus Nouẽbribus.M. cccec. Lv. d Franciſcus Philelfus Ste ſecretarto ſal. di. plu. Ibelli tui iapridem ſunt abſoluti.Itaq; eos habebis cũ aoles. Verũ ne diutius differas: moneo. Librariꝰ? em̃ Hus eſt planeq; moroſus. Cum hiſce ternas litte- ras ad te dedi: quarum unæ loanni coxæ reddendæ ſunt idq; qᷓprimũ: alteræ Guilielmo Franciæ cancellario: tertiæ Thomæ græco Raroli regis medico. Nihil es mihi factur⸗ hboc tempore gratius:ꝗᷓ ſi operam dederis: ut hæ om̃es lit/ teræ & qᷓ celerrime & ꝗqdiligentiſſime reddantur. Siquid autẽ epiſtolarũ ad me dederis: cui cõmendes etiã atq; eti/ am cogita. Nolo em res meas diuulgari:boc præſertim tẽ/ pore:qqc non oĩno caret ſuſpitione.Scire ex te cupio:quid futurũ putes bellũ ne an pacẽ.Hoc uero iccirco a te quæ⸗ ritur quoniã inſtitui in Hiſſpaniam breui proficiſci ad Apo ſtoli lacobi templũ uoti ſoluendi gratia. Vale Ex Medio⸗ lano idibus nouẽbribus. M. cccc. Lv. opho medicoq;d al.. Vum nuper ad apriſẽ iſtic epithalamij illiꝰ Sphor/ tiani habẽedi gratia fuiſſem: memini occurriſſe mi/ hi inter eũdũ Baptiſtã piaſiũ nobilẽ medicũ eundẽ omũ:quẽ poſt primos amicitiæ cõgreſſus nõ po/ q; aſtro Franciſcus Philelfus Hieronymo caſtello philo/ hor de tui nõ monere:ut poſthac eſſet cautior in conſiderãda ho/ ra: hoc ẽ. ρασKο natalis Sphortiani. Nõ em Praciſcũ Spbortiam principẽ bunc noſtrũ hora ut uulgo putãt diei uigeſima natum eſſe: ut nunc numeramus:ſed ueſpertino crepuſculo. Nec enim parũ intereſſe ad iudicãdũ horoſco pi tenere rõnẽ. Veſpertino autẽ crepuſculo eũ enataſſe in lucẽ: ꝗs oim meliꝰ nouit ꝗᷓ mater? At ego hanc rem omnẽ ex noſtri principis matre ſciſcitatꝰ ſum diligenter:quæ tã/⸗ dem exme intelligens: quæ eiuſce rei opinio in hboim mẽ/ tibus late longeq; inſediſſet: ſurrides inquit: fortaſſis & duo ſunt Franciſci Sphortiæ: & duæ item Luciæ eorũ ma/ tres. Cæterũ quæ Lucia Franciſcũ Sphortiã Mediolanen/ ſiã ducẽ ex inuictiſſimo illo Mutio Sphortia peperit: illam me eſſe puto: ni forſitan oblita ſum mei.ltaq; deſinãt cæte ri affirmare:quod neſciunt:& certe credant matri de filio: quæ & parturijt & peperit eũ.Hæc mi Hieronyme ĩccirco tibi cognita eſſe uolui: ut intelligeres: quantũ ſit fidei iudi/ cijs iſtiuſmodi adhibendũ: quæ aſtronomi quidã: uel aſtra nemi potius tam inconſiderate effutiunt. Aut igit᷑ taceãt: ne ſint oĩbus ridiculo: aut diligentius oĩa metiant᷑: Tuue- lim: me interea Borſio excellentiſſimo principi cõmẽdes-. Vale ex Mediolano.xv. Kal. decẽbres. M. cccc. Lv. Frãciſ.Phi. Guilielm ãciæ cãcellario ſal. Vm Manuel lacob noſtri huiꝰ principis nomine ad Chriſtianiſſimũ regẽ Karolũ iter faceret: idoneꝰ nũ/ Qus uiſus eſt: cui meos libros de exilio darem ad te dono. Nam iãpridẽ ſum ex multis certior factus te affici borũ de ſiderio. Eſt etiã cũ his & lõgior quædã ad regẽ aduerſus in fideles epiſtola & carmen quoddam item longiuſculũ. Si tibi morẽ geſſero: res erit mibi ꝑgrata. Abs te aũt duo ſũt quæ petã: unum ut tuas litteras ad me des & quidem talis: qualis maxime expecto. Alterũ: ut Manuelẽ hunc quantũ ſcilicet ad expeditionẽ eius attinet: ita tractes: ut intelligat meas ſibi cõmendationes fuiſſe non inutiles. Vale ex Me⸗ diolano.x.Kal. decẽbres.M.cccc. Lv. Frãciſcus Philelfus Thomæ coronæo philo/ ſopho medicoq; ſal. enn ſe putauiſſes. Itaq; uolui ne eſſes neſcius nullas mihi reddi/ tas eſſe tuas litteras. Quare ſi me amas: qc; certe facis: faci/ to:ut intelligam quid mihi agendũ ſit. Vale Ex Mediola,. — no pridie kal. lanuarias. M. cccc. Lv. rãciſcus Philelfus loaãni Andreæ abbati ſal. Tſi nudiuſquartus litteras dedi ad te alteras de re ua:tñ quia interdũ nũcij ſũt u'negligẽtes uel tardi ores: rẽpetã paucis: quæ antea ſcripſeram. Negociã tuum apud principẽ & forti & firma & tota acie ſum aggreſſus. Putoqʒ nobis ex ſententia noſtra ſucceſſurũ. Tu autẽ iſtic cura: ut itẽ litteræ apoſtolicæ eant ad principẽ: & aliæ quo q; a lacobo noſtro Calcaterra diſertiſſimo iuriſconſulto: & cũ ijſce etiã tuæ ſubmiſſæ: phumanæ:ac ſuplices. Quas oĩis mibi primo reddi uolo: ne ſi forte alij fuerint redditæ aut nihil referat᷑ ad principẽ: aut ſeco ꝗᷓ opus ſit. Dabiſq; operã ne collati beneficij litteræ emanẽt in cõpetitorẽ tuũ. NHæc ſi feceris:te oĩ ſollicitudine moleſtiaq; ſoluã. Rem paucis tenes. Vigila. Si Nicodemus Trãchedinus iſtuc aduene- rit: eũ uelim meo noĩe horteris:ne litterarũ meaꝶ quas cu pio a ſũmo põtiſice cõfirmari:obliuiſcat᷑. Tuqʒ ſi opus fue rit: rẽ adiuua. Vale ex Mediolano pridie idus feb rua rias. ¶Franciſcus Philelfus Ioanni Mario filio ſal. d te dederat. Erantq; mihbi nõ multo ante redditæ ciæ cancellario: & duæ ab eodem Thoma. Rem om nẽ diè⸗ ligentiſſimne intellexi. Reliquũ eſt: ut audiamus: quid ad ea ſcripturus ſit Thomas:quæ ad poſtre mũ petebamus. Id cum primũ didicero:iter faciã. Cura igitur rem quantũ potes. Vale ex Mediolano idibus februarijs. M. cccc. Lvi. ¶ Franciſci Philelli Epiſtolarũ Liber decimuſtertiꝰ. Icolaus Trachaniote & Alexander cananus a uo/ bis ĩ Italiã redeũtes: cũ mediolanũ uiſendi mei gra tia diuertiſſent: me tuo noie monuerũt dediſſe te litteras àd me: ꝗbꝰ fierẽ omi de re certior: quã mea intereſ- cepi litteras tuas & cũ his quas Thomas medicus tres epiſtolæ: una a clariſſimo uiro Guilielmo luuenale Frã * 06 aut deĩ dee cs ene/ Fe ſue ſas. icus Uite Fri e/ dad us⸗ nti . * . . Franciſcus Philelfus Summo eccleſiæ Roma/ næ pontifici Calliſto tertio ſal.plu. di. Tſinonnullos exiſtimabam fore beatiſſi/ me pater Calliſte tertie: ꝗ meã erga te ob/ ſeruãtiã audaciæ noie deprauaret: malui tñ honeſtatis & officij mei ꝗᷓ aliorũ aduer⸗/ ſus me calũniæ habere rõnẽ. Nã ꝗ pluris acit cõmodũ ꝗᷓ uirtutẽ: is mibi uidet᷑ totꝰ ex fortuna pẽdere:quæ ut & inſtabil'ẽ & fallax:ita oĩ uirtu ti maxie aduerſa atq; inimica. Quare nõ ꝗd ĩperiti ſentiãt: ſed ꝗd ſentiendũ ſit: mihi fuit cõſiderandũ.ltaq; ijs omiſſis oĩnoq; reiectis ita mibi agendũ eſt cum tua ſanctitate: ut in telligant omẽs nibil mihi fuiſſe potius ꝗᷓ fauere laudi tuæ: quã ꝗ de ſe negligit:is ut aplło Paulo repugnat:ita ſe homi nẽ eẽ obliuiſci᷑. Quid em̃ ẽ magis hoĩs ꝗᷓ oi ſtudio atq; dili⸗/ gẽtia ſeq amplexariqʒ uirtutẽ? At laudẽ ꝗd alic eẽ dicimꝰ: ꝗ or̃onẽ eã: qua uirtutis magnitudo amplitudoq; demon⸗/⸗ ſtrat᷑?lItaq; abſurdũ ẽ ꝗ bonis actionibꝰ delectat᷑: eas pati in obſcuro eẽ: qſi qe; inuidoꝶ ẽ ꝓpriũ:alios nolit ſui imitato/ res. Vt igit᷑ dignitatis gradu cæteris oĩibus mortalibꝰ præ/ ſtas: ita oꝑam te dare oportet:ut amplitudine præſtãtiaq; uirtutis: & ſapiẽtiæ cũctis hoĩbꝰ ſuꝑior iudiceris.Nã ut gra uiter ac recte Cyrꝰ ille ſuꝑior dicere ſolitꝰ? phibe᷑: neminz decet imperare: ꝗ ſubditis ſit deterior. Et Bias ille prienẽ⸗ ſis ꝗ unus ẽ inter ſeptẽ numeratꝰ*:pulcherrime monebat l/ periũ uirũ demõſtrare. Qck ſi morũ ſilitudine beniuolẽtia generat᷑ natura:diſſimilitudine uero odium quis mbigat eũdẽ eſſe & bonũ & doctũ uirũ:q bonoꝶ doctorũq; uiro/ rũ cõſuetudine utit᷑: ac familiaritate? Quatã ſibi gloriã cõo/ parauit Nicolaus ꝗqntꝰ ꝗ te modo anceſſit in põtificatu: cũ ad cæteras uirtutes ſuas uitæq; ſanctimoniã tãta eruditõe: tãta ſapientia:tãta eloquẽtia polluit: ut oibꝰ bnfaceret: oẽs ad ſe accerſeret:quos ulla ułigenij:uł doctriæ præſtãtia iſi- gnis eẽ audiret. Videmꝰ uniꝰ eiꝰ optimi ſapiẽtiſſimiq; põti/ ficis:uł diligetia: uł munificẽtia eẽ factũ:infinita pene græ⸗ ca uolumina: quæ noſtris hoĩibꝰ erãt ignota de rebꝰ maxis atqʒ clariſſimis a græcis philoſopbis: hiſtoricis: oratoribus eleganter ſcripta ĩ latinũ eſſe tra duẽta ſermonẽ.ldemq; fa⸗/ ctum ẽ de libris theologicis atq; mathematicis adeo ut nõ multum iam inuidendum ſit græcis auctoribus: ita multos apud latinos legere liceat. Quod ſi diutius aliquanto fuiſ- ſet in uiuis: cum reliqui rerum aut optimarũ: aut admirabi- lium ſcriptores: tum poetæ ipſi maximeq; nobiliſſima illa duo diuini homeri carmina: quibus hominũ uita in omnẽ partem inſtituitur atqʒ ornatur: Latinitatem induiſſent. Quid quod poſt urbis Conſtantinopolitanæ captiuitatẽ atq; mileram illã & infortunatã depopulationẽ nũcios ſu/ os & negociatores clam miſit per uniuerſam illam & Euro pam & Aſiam: quæ Turcis paret: ad conquirendos emen doſqʒ græcos codices: nulli neq; labori parcens: neq; impẽ ſæ: Neq; id negocij fruſtra ſuſceptum eſt. Nam innume/ rabilia prope uolumina ingenti etiam precio aduecta ſunt in Italiam. Itaq; iure optimo dici poteſt non perijſſe græci/ am:ſed in ltaliam quæ olim magna græcia dicta eſt: unius eius Nicolai pontificis clæmentia commigraſſe. Et ne om nino ſe græcum dici:qᷓ latinum haberi mallet: & nuncios: & negociatores miſit plurimos per uniuerſam Europam cum grandi pecunia: qui diligenter ubiq; odorarent᷑: ſigd latinæ grauitatis: & elegantiæ uſꝗᷓ lateret.Idqʒ nullius pre/ cij habentes ratiouẽ omnino ad ſeſe deuebendũ curarẽt. Scio unum ex ijs fuiſſe Enochum aſculanũ: qui quondam fuerat florẽtiæ auditor noſter una cum Aena iſto ſiluio: ꝗ nunc Senæ gerit epiſcopũ.Is em Enochus in daciã uſq; ꝓ/ fecte eſt: & ut referũt aliqui ĩ cãdauiã uſq;: quæ ꝗᷓlõgiſſime ultra reliquas omis inſulas de quibus extet memoria apce priſcos rerum ſcriptotes poſita ẽ in mari oceano eregione germaniæ ad ſeptẽtrionẽ. Itaq; eo tibi maior cura iniecta ẽ pater beatiſſime: quod ei in pontificatum ſucceſſiſti:cui ni bil potius fuit: ꝗᷓ conſulere cõmuni omniũ bono: ꝗqᷓ proſpi/ cere publicæ chriſtianorum omniumſutiliiati: & gloriæ: ꝗqᷓ ea ſequi atq; complecti:quæ romano pontificatui & orna/ mẽto: & ſplẽdori futura eſſent. Nõ ſuos ille curabat aut lo cupletare:aut magnos reddere:qui ſciret iam ſibi nullã eẽ ſui ptãtem. Int elligeretq; turpiſſimũ duci in uiro graui & ngt utno ultos fu winb mi nne ler. ttri ool uro men ni ne/ unt Lc wius eom nios opun ligl Ere⸗ rit cum 0:4 Kime apd gione lae cuini volpi riei ori th ee d⸗ XII ſapienti mentẽ cũ ore non cõuenire. Nã qd abſurdius dici quæat ꝗᷓ eũ agere quicꝗᷓ ĩperioſius: & ꝓ animi ipotẽtia: qui ſe in oĩbus ſuis litteris ſcribat ſeruꝰ ſeruorũ dei. Recte igi᷑ Nicolaus quintꝰ in oibus ſuis actionibꝰ aſſidue deũ præ ſe ferebat:ſuorũq; oĩm oblitꝰ cõmodorũ:referebat oĩia ad di/ gnitatẽ: & amplitudinẽ Romani põtificat. Et ne ullã ſapiẽ tiæ partẽ neglexiſſe uideret᷑ in uita: intelligeretq; non ſolã duo eſſe uiuendi genera:alterũ contemplatiuũ:alterũ acti uum:ſed rurſus actionum alias eſſe bellicas: alias urbanas: quicquid tẽporis ab intelligentia rerum admirabiliũ: atq; diuinarũ ſuperat: id omne ita ad uirtutes bellicas tranffe/ rebat & urbanas nunꝗᷓ ad ſe reijceret: & bhæc tamen omia ad dei & chriſtianæ religionis dignitatẽ: & gloriã. Parabat magno conatu & uiribus bellum aduerſus Turcos: quos aĩaduerteret quotidie magis magiſq; iualeſcere: nec aliud animo uolutare ꝗᷓ ꝑniciem & exitium nominis chriſtiani. Itaq; belli neruos: hoc ẽ pecunias & ab alijs comparabat: & ſuis ipſe nõ ꝑcebat.Intelligebat em̃ oĩa oportere eſſe cõ munia pro Chriſto leſu. Claſſem ornabat ingentẽ & uali/ dã. Copias undiq; accerſebat: nibil prætermittebat: qc ad belligerẽdi: qc ad conſequẽdæ uictoriæ rõnẽ attineret. Neqʒ tñ bhæc dum ageret:litterarũ & humanitatis ſtudia a quotidiana ſua conſuetudine aliena faciebat:ſed cũ ſciret eũ ſe uirũ: ꝗ diuinũ in terris ſoliũ regeret atq; gubernaret: oẽm in ſeſe hoĩs excellentiã repræſentabat: ut non minus in omni uitæ actione: ꝗᷓ in uniuerſæ intelligentiæ ſtudio re liquis mortalibus præſtaret.Itaq; uiros doctos & eloquen/ tis aſſidue apud ſe habebat: neq; ullum oino negligebat: in quo præclarã ingenij uim aliquã intueret᷑. Quãta uero in oĩs bhmõi uiros munificentia uteret᷑: nemo oiĩim melłꝰno uit:ꝗqᷓ ipſe tu pater beatiſſime. Faciebat autẽ & prudenter: & recte: cum noſſet nihil eſſe ad excitanda ingenia alen/ daſq; diſciplinas accõmodatius honoratione ac beneficen tia. Quo quidẽ conſilio atq; benignitate id effectũ iam ui/ debamus: ut non latini modo: ſed cæteræ etiã nationes in omni orations:in omni doctrinæ cultu expolirent᷑. Reuo/ cauit illũ ad ſe deus oĩpotens: ꝗ agit oĩa ſemꝑ ꝓ ſumma in/ 4 8 7 finitaq; ꝓuidẽtia. Et ei in pontificatum ſuccedere te unum iccirco: ut mibi ꝑſuadeo:uoluit:qm prudẽtiſſimũ inocẽtiſ-⸗ ſimũq; cognoſceret. Quid em tibi deeſſe ad prudentiam poſſit: qui & extremũ ſeniũ uiuis:& ĩ negocijs ſemp maxi⸗ mis: uarijs: difficillimis ſumma tua cum laude es uerſatus? Videmus te illam actionis partem: quam ille temporũ ca/ lamitate coaètus inierat: qdiligẽtiſſime perſequi. Nam tui quæſtores ubiq; ex populis chriſtianis pecunias exigunt ad conflandum per continentem in turcos & exercitum. QCaſſis quoq; exædificata eſt rebus omnibus ornatiſſima & maxima. Virtuti bellicæ quãtum in te eſt:ꝓppulchre con ſulit᷑. Sed reliquũ eſt: ne urbane fiat iniuria. Nam ſi uiris eruditis: & eloquentibꝰ a nobiliſſimo illo ſanctiſſimoq;ʒ põ/ tifice Nicolao quinto prudentiſſime conſtituta præmia ſu ſtuleris: quid de te uno relinquat᷑ deſiderandũ: non obſcu/ re ſuſpicari potes. Noli obſecro:qui ſciẽtiſſimus ſis:a quo/ ꝗinſimulari inſcitiæ. Quod eo facilius accidet: quod accu/ ſant nõnulli non tuam: qui innocentiſſimus ſis: ſed tuorum quorũdam non tam ſubreptionẽ: ꝗᷓ incuriam iſtius biblio/ thecæ:quæ tanto nuper labore:tantaq; impẽſa ex uniuer/ ſo ꝓpe terrarũ orbe cõparata eſt. Huic igit᷑ crimini qc nul la tua culpa cõflatũ eſt: ut & qᷓprimũ:& ꝗqaccuratiſſime oc/ curras: oportet. Nam confictis etiam rumoribus ꝓſpicien/ dum eſt: ne ꝗᷓ tibi tanta probitate pontiſici famæ notã: ubi neglecti fuerint:poſſint inurere. Aiaduertimꝰ em fieri ma/ lo hoĩm more: ut flagitioſorum famulorũ errata in iuſtos etiã integerrimoſqʒ ckosnon unꝗᷓ referantur. Nacq; tibi ꝓ/ uidẽdũ arbitror: dum bellũ paras in turcos: ne domipræ/ dam ipſe patiare. Fruſtra em foris iuſti exiſtimemur: ſido/ mi iuſticia non ſeruamus: in bis præſertim rebus: quæ no/ ſtræ non ſunt:ſedireip.ſed eccleſiæ romanæ: ſed Chriſti le ſu. Quare cũ diligẽs librorũ rõ eſt habẽda: ne pereãt:tũ ꝗ eos & exercent & norũt: honorifice ſimul & cõmode reti- nendi.Cui em̃ uſui ſint futura tot & tam præclara in oĩ ge/ nere diſciplinæ latina græcaq; uolumina ſine his uiris: ꝗq & græce ſũt & latine eruditiſſimi? Neq; arma bellica ſine mi/ itibus ac duce utilia ſunt: neqʒ triremus ſine remigibus: & — —— XIIH9 r gubernatore. Sed hæc tu pater beatiſſime longe prudẽti/ us: & melius dignoſcis: ꝗ ipſe norim exprimere. Libuit tũ quæ mibi ueniebant in men tẽ: pro mea erga te pietate nõ præterire ſilentio ut intelligeres mihi ſplẽdid iſſimũ tuum nomen: curæ eſſe nõ medtocri. Quod ſiqua fortaſſis in re tuas auris offenderim: id imprudentiæ aſcribe: non uolun tati. Vale pater clæmẽtiſſime: & me cõmẽdatũ habe. Ex Medio. xi. Kal. martias ãno a Chriſto natali die. M.cccc.lvi Franciſcus Philelfus Petro perleoniſal. Aciã qc petis & libẽter: & eito. Neq; erũt ullæ tãtæ –meæ occupatiões: ꝗbus ab officio impediar. Tu in/ terea tpis bono ſis animo. Et uale. Ex Mediolano.xi. Kale. martias. M. cccc. vli. ”ͤo —(Franciſcus Philelfus Gregorio typherino ſal. Ommendatio tua de Laurentio ueneto erit mihi lo (CcLo alieni cõflati aeris. Nã nõ aliter ei oibus in rebus Naæm affuturꝰ: ac ſi eſſet filiꝰ. Qc nõ ſolũ tua cauaſa ſum fa/ Rturus: id qe maximũ babet apud me pondus :uerũetiam mea: qui maximo ſim abs te dono affectus: cũ eũ mihi cõ/ mendaris: qui dignus eſt: ut & diligat᷑: & amer᷑ ab omnibꝰ. Itaq; noli de me quicꝗᷓ dubitare. Nam nihiłeſt q malim: ꝗ̊ tibimorem gerere. Vale ex Mediolano.æi. Kalen. martias Franciſcus Philelfus Aenico daualo ſal. Euolũtate Alphonſi regis erga me: de ſtudio dili gentiaq; tua nõ cõiecturis & argumẽtis firmiſſimis Slũ:ſed multis etiã beneficijs iã pridem certior factꝰ ſum. ltaq;ʒ tibi:uelim:indubitato p erſuadeas nihil eſſe apud me antiquius gratitudine. Et ne longior ſim tecum ꝗᷓ par eſt: propediem: ut ſpero:obſequar uoluntati conſilioq; tuo. Vale & maieſtati regiæ me ꝗᷓ diligen tiſſime commenda. Ex Mediolano. xi. Cal. martias. M. cccc. vi. (raciſcus Philelfus Baptiſtæ parrbiſiano ſal. Jantum intelligo: Nicolaus frater legem illam nõ probat: quæ inſcribitur de herciſcũda familia: idq; ob nullam aliam cauſam: ut exiſtimo: niſi quod me uat uelle me: quæ mea ſunt: repetere- Mone igit᷑ uirũ:bo/ no aĩo ut ſit. Nam ipſo uiuo nihil oĩno repetiturꝰ ſum ſed omnẽ uſufruẽtũ: ut habeat uolo. Abſurdũ uero admodũ foret:ſi poſt eius obitũ quæ mea optimo iure ſunt: minus mea aliquando dicerent. Diuidant᷑ igit᷑ inter nos paterna atq; materna bona: & utrã partẽ ipſe maluerit: capiat: alte/ ram uero ita nobis aſſentiat᷑: ut ipſe quoq; dum uixerit: ea fruatur:nullo tn alio iure q noſtro beneficio.N eq; em ſum aĩo ita humili: ita abiecto: ut iſtinc uelim ulla uitæ alimenta mihi afferri Mediolano. At caaiſſe oino patrimonio uide ri nolim. Diuidat᷑ ergo uniuerſum patrimoniũ:æquis por/ tionibꝰ:ut uterq; norit & quid ſit ſuũ:& qd nõ ſuũ. Deinde capiat frater donec uixerit redditꝰ omis æque poſthac: ut antehac cõſueuit: ſed fraterno beneficio: ut dixi: & nõ ali/ quo aut occupationis: aut diuturnæ poſſeſſionis iure. Te- nes paucis mẽtẽ meã. Quare poteris monere fratrẽ: ut ul/ tro faciat: quod cogi poteſt inuit. Vale ex Mediolano. xi. Kalẽ.martias. M. cccc. Lvi. S= Franciſcus Philel. Antonio becchariæ ſal. m Onuite an tea lemel & iteꝶ per Iitteras: ut Plutarchi ½parallela: quæ hinc abiẽs tecũ aſportaſti me inſcio: mihi curares reddenda deniq;. Tu uero neqʒ das codicẽ: neq; litteras. Itaq; nõ poſſum fidẽ boni uiri nõ deſiderare in te. Nõ em̃ facis: ut te decet. Quid em̃ aliud fuit aſporta/ re clam illiummodi meũ codicẽ me nõ modo inuito: ſed to/ tius tuæ abitionis inſcio:qᷓ uel rapere: uel furari? Quo em̃ debeo alio uerbo uti:cum nihil oino reſpõdes?ltaq;ʒ te etiã atq; etiã hortor:ac moneo:ne mihi moueas bilẽ. Sed cura: ut meus codex ꝗᷓprimũ ad me redeat. Vale ex Mediola, no.xi. Cal.martias.M.cccc.Lvi. raran Philelfus Auguſtino dato ſal. Iror ꝗd in cauſa lſit: qc' ſæpe meis litteris prouocatus ibil oino in hãc die reſponderis: cum nõ tacendi a s: ſed dicẽdt arte didiceris. Nec em puto te uſq;adeo occupationibus obrutũ: ut nihil oĩno tibi det ocij ad offici um. Quid abs te uelim: & quid te deceat: nõ es neſciꝰ. Va/ le ex Mediolano.xi. Cal.martias. M.cccc. Lvi. N¶Eranciſcus Philelfus Alberto gancario ſal. — — — — — — — ☛ b . 1 nſed moi hinae terna vae kitren filen nen uice pon e⸗ ut l/ . rchit ſce: dice rae te/ lwo⸗ eta ra. ſola tus di deo J — WEtrũ lIloannẽ illũ medicũ: qui quo tempore ultimũi Bononiæ docui: docebat & ipſe Senæ: non debes e(lleelſe oblitus. Erat em & Bononiẽſis & tibi ut uidere uideor familiaris. Habebat ille apce ſe duos meos codices & cõmentatorẽ Seruiũ in tria Virgilij carmina & ipſa car/ M mina. Oderare ſiꝗd cauit teſtamẽto. Vale ex Mediolano. xi. Cal-martias. M. cccc. Lvi. — Frãciſcus Philelfus Lodouico caſellæ ſal. n M ꝑſſi tua mibi beniuolẽtia iãpridẽ certiſſimis documẽ/- Ntis ꝑſpecta eẽt: uterer fortaſſis accuratiore oratiõe. Sed uix eſt quicꝗᷓ magis alienum ab amicitiæ diftidentia. Quare cũ liquido intellgã te eſſe percupidũ meorũ cõmo dorũ in re præſertim & boneſta & pia: utar & breui tecũ & aperta dictione. Permulta mibi incõmoda ſunt:ſed unũ ſane oĩm moleſtiſſimũ: qc grandiuſcula mibi eſt filia: & ea quidẽ moribus modeſtiſſimis. Vnde banc tradã uiro mihi atis non eſt. Deſunt em ad dotẽ aurei duceti. Rogo te id meo noĩe nuncies duci Borſio: eumq; tua illa ſuauiloquen tia qua duriſſimos etiã lapides ſoles demolire: nõ ores mo do:ſed exores ne patiatur me diutiꝰ huiuſmodi angi incõ mdo. Haud em dubito: qua facilitate ac munificentia eſt nobiliſſimus iſte princeps: nõ inuitus opẽ: tẽpeſtiue feret huic tãtæ meæ neceſſitati. Tibi uero babebo gratias imor talts. Tecũ longior eſſe nolo. Nec em̃ oportet: cũ & natu/- ra ſis humaniſſimus: & mei amãtiſſimus. Vale ex Medio/ lano.xi. Cal.martias. M. cccc. Lvi. L Franciſcus Philelfus Cuilielmo iuuenali Yrſino quiti aurato Franciæ cancellario: baroniq; tre/ melli ſalutem dicit plu. Rauem & perdiſertã epiſtolã tuã ea uoluptate ꝑ/ legi: qua rem diu multuͤc⸗ exoptatã unꝗᷓ antea cõ/ fueuerim. Superaſti profecto expectationẽ meã. Nam tametſi uirũ te magnũ ſapiẽtemqʒ opinabar: tamen ut uero fatear ſentẽtiam animi mei: tantam in te eſſe inge- nij uim: tantũ dicendi robur: tantam copiam: tantũ nitorẽ ac decus haud arbitrabar. Itaq; mibi plurimũ gratulor: c eum te amicum & beneficẽtiſlſimũ quidem amicum lum adeptus:in quo ſumma oia eſſe intelligo. Nam de me tibi S aliud quæã polliceri: qᷓ & beniuolentiã: & obſeruantiã ſingularẽ? Quod aũt mea tumultuaria ſcripta tanti facias: quanti ego certe non duco:id abundantia quadã fit præci pui amoris erga me tui. At cæcũ fin xit amorẽ antiqtas ic- circo (ut mea fert opinio) qc ubi fuerit uæhemẽtior rece iudicare non ſinat. Verũ facile patior hac in re falli te: mo/ do a me maiora nõ exigas ꝗᷓ ipſe præſtare poſſim. Neq; id de mutuo amoris officio intelligi abs te uolo. Nã hac una in re:uel æquabo te: uel fortaſſis etiã ſuperabo. Cæteris. n. in rebꝰquo uiſus fuero te ĩferior: eo magis atq; magis ope/ ram dabo:ut uelipſe tu me iudices amando ſuperiorem. Vale ex Mediolano.x. Kal. martias. M. cccc. Lvi. — (rãciſcus Philelfus Thomæ franco philoſopho Nac medico ſal. 2ð Inæ litteræ tuæ & e quidem ornatiſſime eodẽ mi⸗ bi tꝑe ſũt redditæ. Accepiqʒ nõ multo poſt tertias: gquuas ad loãnẽ Mariũ filiũ ex oppido heduoꝶ mõte cocle rtrio dederas. Fuerũt mihbi oẽs & gratæ & dulces. Habeoq; tibi gratias ĩmortalis: qc; nibil omittas: qe' mibi futurũ pu- tes honorificũ.Expecto rurſum litteras tuas quibꝰ me mo WDM neas: qcł abs te pꝑ ꝓximas meas litteras me monẽdũ eſſe ſi gniſicaui. Nã tadiu pẽdebo:q̃diu tua epiſtola tardarit. Va/ le ex Mediolano.x. Kal. martias. M. cccc. Lvi. ¶ Franciſcus Philelfus Nicodemo trãchedino ſal. H Vas de multo fugitiuo pecunias extorſiſti:nõ poſſũ nõ ꝓbare. Nam quis cõducibiliꝰ fuerat accepiſſe au reos uiginti a loanne anguſciola: ꝗᷓ ab Alexandro ſeptẽ ac decem:tñ amiſſum mulũ opera & diligẽtia tua recuperaſ/ ſe opus eſt & amici:& Nicodemi. At uerſuram quam mi/ bi proponis nequaꝗᷓ admitto. Malo em̃ non modo a te m hi: ſed ab ipſo etiam Alexãdro pecuniolã iſtã deberi q ab 5 eo q oino nõ eſt ſoluẽdo. Quod ut apertius intelligas: Pe- tri pauli tui illiꝰ litteras hiſce meis incluſas dedi ad te. Itaq; . te rogo: ut per litteras cõmutationis quas mercatores uo/ cant:qᷓprimum mihi: uel cum aliquo meo detrimento ſatis faciendum cures. Celeritate mihi opus eſt. Per Coſmia- etibi tanti cne: pregr F* fecke mnam menſam rem facile trãſiges cum Pigello. Qiæa me faramittam ad te. Vale ex Mediolano.ix. Kalen. martias ¶Franciſcus Philelfus Nicodemo trãchedino ſal. Edi litteras heri ad te Pigello negociatori Coſmia/ no:quibus fiebas certior nihil eẽ ſperãdũ de exigẽ/ a pecunia: quam Petro paulo illi tuo credidiſſes. Pugnat em̃ cũ inopia.ltaq; quo magis eget nũmis: eo uerboꝶ plus habet. At uerba emere uendenti uerba non expedit. Pro- inde ſi me amas: quod certe facis: cura: ut ea m ibi pecu/ nia ſoluat᷑ bic a Pigello uel cum meo aliquo detrimẽto: ut menſariorũ mos eſt: boc eſt ut iſtic nomine meo plus des: & bic mibi reddat᷑ minꝰ. Nam malo buiuſmodi ſubire de/ trimenti genus: ꝗᷓ incõmodari diutius. Rem matura: & ua/ le. Illuſtrem meũ Mœcenatẽ Karolũ gongagam magno & hinc uelis: tuum eſt iubere. Ego enim quod iuſ mice effeſtum dabo. Vale ex Mediolano Idibus martijs. excelſo animo uirum ſaluere Tiurimmi opto. Ex Mediola/ no. viij. Cal. martias. M. cccc. Lvi. ranciſcus Philelfus Guilielmo iuuenali Vrſino equiti aurato Franciæ cancellario: baroniq; tre/ melli ſalutem. Iſi liquido intelligerem quibus es occupationibus ſeptus: ſubaccuſarem te:quod nullas ueſtris regijs oratoribus litteras ad me dederis. Non enim te la/ tet:quanta me uoluptate afficiunt ſcripta tua: quæ & gra/ uiſſima ornatiſſimaq; ſunt: & ſane talia: quibus tuam erga me charitatem non ſecus perſpiciam:ꝗqᷓ ea quæ cernuntur oculis. Diſcere præterea cupiebam: quid ſentires de ad/ uentu meo ad regem in offerendo opere lyrico: qc eius ſplẽdidiſſimo nomini dicaui.At ueniam profecto ad apri- lem:quo diligentius præſens agam: quod abſens min cõ- mode poſſum. Interea uero temporis ſaui eſt: quod iuſſeris: pera/ Franciſcus Philellus Thomæ franco philo o⸗ — D ij pboac medico ſalutem. 5 WW TI lbi ꝓximis diebus reſpondi ad binas litteras: quas huius principis oratori ad me dederas. Expectabã ũt abs te intelligere: ꝓbareſne aduetũ præſentiã q; meã! tr. & ter: & ite ꝶ antea ad te ſcripſi.Itaq; ſum miratꝰ:ꝗd in cau/ ſa fuerit: quo minus quicꝗᷓ hac de re mihi ſignificaris: præ⸗ ſertim cũ ea tibi oblata eẽt opportunitas ad aduẽtũ regiæ iſtius legationis: qua nihil poterat cõtingere opportuniꝰ. Num fortaſſis ułtacendo mones:ut ueniã? Ita em̃ interp/⸗ tor: obtẽperabo ſane conſilijs tuis.Meq; ꝓ diuina benigni tate ad mẽſem uſqʒ; accingam itineri. Vale Ex Mediolano Idibus ma tijs. M. cccc. Lvi. SJèòM ffjFranciſcus Philelfus Lodouico caſellæ ſal. L telligo indies magis id quod certe dubitaui nũꝗᷓ: me tibi eẽ cariſſimũ. Itaq; tibi uelim oĩno ꝑſuadeas um eſſe Philelfum tuũ:quo de tibi poſſis oĩa polli ceri:quæ uel grati animi ſunt: uel ingenui. Vale ex Medio lano.v.idus martias. M. cccc.lvi. Franciſcus Philelfus Petro Thomaſio philoſo⸗ pho medicoq; ſal. Em mihi facturꝰ es admodũ gratã: imprimiſqʒ piu/ cũdã:ſi litteras hiſce tuis adnexas reddi curaueris KkKa3¶aarolo gongagæ & ꝗᷓcelerrime: & q́ᷓdiligentiſſime. Mediolano pridie Idus martias. M.cccc. Lvi. dire: neq; pecunia ire ullo pacto poſſit. Pigellꝰ a ſuo idſius noie nõ recedit: ꝗ nec litteris tuis: nec ulla mea ora/ tione ad cõficiundæ rei celeritatẽ potuerit excitari. Quin ait tandem ſe tunc daturũ operã: ut tibi mibhiq; morem ge/ rat: cũ ſibi loãnes clappanꝰ tuas pecunias numerarit. Ioan- nes autẽ ipſe dicit id ſe facturũ cũ poterit. Nam ſibi pecu/ nias nullas eſſe. At Petrus Paulus tuus eadẽe oratione uti- tur: qua antea conſueuit.Itaq; hinc uerborũ multum. lllinc uero ne uerba quidẽ ſumus cõſecuti:adeo pigra oĩa: & lã/- offerẽdo lyrico noſtro opere regi Carolo: id qd Qæ᷑ ut facias te maiore in modũ rogo. Præterea ſiqd noui habes de turcis: rebuſqʒ; oriẽtalibus: fac ut ſciam. Vale ex rãciſcus Philelfus Nicodemo tranchedino ſal. Vto fieri fato neſcio quo: ut neq; mulus ad me re/ ui Gam Med ten⸗ tus lta ti tec ſs⸗ ltak ac ſan 1 gra dabi tiä at⸗ lco, re/ e nb. eĩ ig = = —– —2 ſo⸗, ſin/ lens we, oui e/ ſvo N/ uin ⸗ at⸗ C/ uti⸗ ine , Mediolano nonis aprilibus. M. cccc. Lvi. guida extiterunt. Ego ante Calen. maias omnino tranſcẽ/ am alpes ad regem francorum. Tu uale. Et me ama. Ex ¶ Franciſcus Philelfus Franciſco aleardo ſal. Albæ Othoniſq; Cæſarum uitas: quas e græcis lati⸗- nas reddideram promiſiſti hinc abiens fore: ut an/ te menſem reddendas mihi curares. At iam præterijt to/ tus annus: cum neq; illæ nec litteræ tuæ ullæ uſꝗᷓ apparẽt. Bonum autẽ uirũ te eundemqʒ; nobis amicũ eſſe arbitror. lItaq; non poſſum equidẽ nõ mirari: quid in cauſa fuerit: ut tãdiu & mihi: & amicis pluribus: qui iſtiuſmodi uitas uide/ re deſiderant: & incõmodaris: & incõmodes. Niſi fortaſ- ſis alij quidam ſint apud uos ueronenſis: ꝗᷓ apud reliquam Italiam menſes. Nam ſicut menſis apud ægytios anni loco ducebat᷑:ita apud uos annus pro mẽſe babeatur: redijſſe iam tandem ad me debuerant libelli mei. Vale ex Medio- lano nonis aprilius.M.cccc.LDvi. HM Ccepi a noſtro Bonoaccurſio piſano ꝗᷓ apte & ele/- ganter ea abs te omnia geſta ſunt: quæ ad ducalem W Franciſeus Philelfus Fagino forobronunciano ſal. NTicini bibliothecam attinebant. Feciſti ſane ut ſoles omia: prudenter. Itaq; non mediocrẽ tibi laudem cõparaſti cum apud doctos omnis: tum apud principẽ noſtrũ. Reliquũ eſt:id efficias:ut exitus principio reſpondeat:ad quem ip/ ſum oportet ſemper bhumanis in actionibus principiũ intẽ/ dere. Id uero interea tẽporis dum curas: nolim obliuilſca/ ris: ꝗᷓ mibi rem gratã facturur ſis:li huic iſti familiari noſtro Bonoaccurſio cunctis in rebus ut cœpiſti gratificabere. Vale ex Mediolano.vij. Idus apriles. M. cccc.Lvi. PFranciſcus Philelfus Petro Thomaſio philoſo⸗ pho ac medico ſalutem. ðð n prius mihi quicꝗᷓ de tua amiſſa ualitudine eſtre/ Auũciatũ:qᷓ de recuperata ex tuis litteris intellexi. Nul lis certe occupatiõibꝰ meis eſſet intermiſſa dulciſſima no/ ſtra cõſuetudo ſcribẽdi:ſiqd mibi ãtea fuiſſet de tua ægro/ tatione auditũ. Qua eẽ te liberatũ ta lætor:ita gaudeo: ut alia de re nulla magis poſſim. Reliquũ ẽ: ut oẽm ur⸗ dili/ II. gẽtiãq; adhibeas quo te poſſimus ꝗdiutiſſime frui. Qc ut dre Frziasite ꝑ amicitiã noſtrã rogo etiã at etiã.Ego carminũ ſob opus hoc tꝑe ſum æditurꝰ:id qd regis frãco ꝶ Karoli dica- heti ui nomini. Tu uelim litteras meas tuis hiſce incluſas qᷓ ce/ nd lerrime:& ꝗᷓaccuratiſſime reddi cures mœcenati meo ka⸗ ig⸗ rolo Gongagæ. Vale Ex Mediolano idibus aprilibus. M. zpue NErãci. Phi. Sigilmũdo pandulpho malateſtæ ſal. iit Vanꝗq ex ijs litteris quas nudiuſquintus Berthollæz au lũcio ad te dedi: ſatis liqdo potuiſti ĩtelligere: quæ mi t mea de te opinio. Hãc tñ hoc tꝑe mirifice cõfirmauit ſu uir auis diſert uſq; poeta Porcellïromanꝰ. Quiut primũ Me- tie diolanũ ſe recepit:cũ apd florẽtiſſimũ prici pẽ hũc noſtrũ: gi⸗ tũ apud aulicos purpuratoſq; uniuerſos eã de tuis diuimis m uirtutibꝰ orationẽ habuit:qua in te audientes oĩs ineredi⸗ be pili beniuolẽtia cõcitauit. Oſtendit præterea pulcherrima ne quædã poemata: quæ uerſu in duodecia ſe lucubrata epi⸗ ſtolas tantã præ ſe laudẽ atq; gloriã de te ferũt: ut unicꝰno ſtræ tẽpeſtatis ſis princeps iudicãdus:quem oẽs docti uiri . atq; eloquẽtes omi obſeruãtia uenerationeq; ꝓſequãtur. ltaq; tũ uiuæ unius bhuiꝰ hois uocis locupletiſſimo teſtimo/ nio: tũ duodecim ijs ſuauiſſimis luculentiſſimiſq; epiſtolis . tãtꝰ cumulus ad priſtinũ meũ erga te amorẽ acceſſit: ut te DHZ uno cogitanti mihi aliud hoc tẽpore nihil ſit neq; optatiꝰ: p nec dulcius. Perge igit᷑ ut facis princeps præſtantiſſime: ſ & inclytũ nomen tuumĩmortalitati cõmẽda. Id qcł alia re èð nulla facili aſſequeris:ꝗᷓ ſi te indies magis atq; magis ꝓba/ tiſſimis oratoribus & poetis amandũ celebrandũq; præſti teris: Vale ex Mediolano. vij. Ildus maias. M. cccc. lvi. . JWTFranciſcus Philelfus Thomæ franco philoſo . pho medicoq; ſal. 1 Acerem non tibi modo:ut mea fert opinio: ſed etiã . chriſtianiſſimo regi Carolo iniuriã: niſi tibreos quo- tidie comendarẽe: quos dignos cenſeam ſtudio beniuolen tiaq; tua. Qu id em eſt:quo quiſꝗ magis ꝓxime accedat ad deũ:ꝗqᷓ cõmiſeratione ac beneficetia? Alienæ certe calami⸗ tates & erũnæ ſatis debẽt nos admonere ꝗᷓ ſint res huma/- næ fragiles & caducæ: & nõ minus metuẽdæ:qᷓ expendẽ⸗/ Eu mini liez, Kie⸗ coky⸗ keld e r itio e⸗ rii / wa Ono iutti itar. ro⸗ ols trvtte Dtte. le: lare Pde preft 4 loſ⸗ detii goo nolen Cetel n⸗ unn/ Me/ AnI dæ oibus. Qu are qc nobis quæat aliquãdo accidere: ni- ſi in his cõmiſereſcamus: quibus in digne acciderit: in noſ- metipſos ſimus iniurij. Itaq; nolim mir eris: ſi tibi quotidie cõmedo cõſtantinop olitanos ciues: qui nob iliſſima patria atq; fortunis & bonis omnibꝰ orbati miſerabiliter ſeruiũt apud impios turcos. Tuũ aũt ẽ his quãtũ facultas tua dig- nitaſq; patitur: bñfacere. Nibil em te cogo: ſed aut hortor: aut moneo.Nũc aũt maxime oum ſim accuſandus: ubi tibi minꝰ cõmẽdaro diligẽter clariſſimũ philoſoph ũ: & eundẽé uirũ eloquẽtiſſimũ: atq; omi diſciplinarũ genere præſtan/ tiæq; pollentẽ Ioannẽ argyro pulũ: qui tibi meas haſcered didit litteras. Eſt em etia ipſfe nõ mediocris pars luctuoſiſſi miiilliꝰ naufragij. quomodo imperiũ illud oriẽtale obrutũ lr Sarth. penitꝰ abſũptũq; eſt. Quare adbuc in plæriſq; ſuis lachry⸗/ mabilẽ ſeruitutẽ agat apud barbarã illã imanẽq; nationẽ: tuæ uel bumanitatis: uel officij eſſe arbitror: ut quibuſcũq; in rebus poteris te in hunc talem ac tantũ uirũ & piũ præ/ ſtes & ꝑbenignũ. Nam boc uno nemo eſt in uniuerſo græ corũ genere neqʒ doctior: nec ſapiẽtior. Quãobrẽ ꝗeqd in bhunc officij beneſicijq; contuleris: in meipſum collatũ ex⸗- iſtimabo. Et bhac de re ſatis. Proximis diebus loannes ma⸗ rius filus dedit ex Taurino ad me litteras perbumanas a præſtantiſſimo Franciæ cãcellario Guilielmo iuuenale ur- — ſino: abs te autẽ nullas. Quo factũ eſt:utnon me cœperit mediocris admiratio: qe nihil ad ea reſponderis: quæ an⸗ tea litteris pluribus ad te ſcripſerã de aduen tu meo. At ne cãm ꝗqdẽ intelligo: qd ad uos ĩerit filiꝰ Ioãnes ma rius. Nam xyv. Cal.lunias. M.cccc. Lvi. Prãciſcus Philelfus Fagino forobronunciano ſa. ne aiaduerto nequaꝗᷓ abs te factũ iri: cogitaui excitandum te eſſe: ut ſi uł hac uia munificẽtior rcddi poſics: Sed inte/ neq; eſt a me miſſus: neq; is cãm ullam hac de re ad me ſcri pſit. ITñ utrũq; res habet: breui te uiſam.Id qc factũ iã eẽt: ſi mibi pꝑ meũ hũc principẽ licuiſſet. Vale Ex Mediolano. Wad pollen⸗ aſparagos ad me dederas: nibil ad te Rfcripſerim aliud quid putes fuiſſe ĩ cauſa ꝗᷣ expectaſ- ſeme: ut quodlautiſſime cœperas: ſecũdares? Id qm̃ iã pla rea loci maiorem in modũ a te peto:ut ſpartiani ac reliquò rũ ſcriptoꝶ: quos iſtic eẽ audio: uitas iperatorias mihi oĩo excribi cures. Vale ex Mediola. x. Kal-Iunias. M. cccc. Lvi (Pranciſcus Philelfus Donato actiolo ſal. DOannem argyropolũ quem mihi diligẽtiſſime con- mendaras: & uidi libetiſſime & uirũ doctrina: & elo/ quentia ſingulari: & rebus oĩbus ꝗbus potui: tũ publice:tũ priuatim ꝓ dignitate ſum qᷓaccuratiſſime ꝓſecutꝰ. Is a prin cipe noſtro ꝑbumaniter perbenigneq; tractatus: tranſiuit ad tranſalpinos: rediturus ad uos ad conſtitutũ tempus. Te uero & reliquã florentinã iuuentutẽ non poſſum non laudare quod talem tantũq; & oratorem & philoſophum græca uobis inſtituendis diſciplina præfeceritis. Nam ſen- tio neminẽ inter græcos hoc uno uiro omi diſciplina præ/ ſtantiorem. Quod eo pluris faciendũ exiſtimo: quod lati- nam etiã eloquẽtiã perpulchre callet. Incũbite igit᷑: ut coœ- piſtis: ut quandoquidẽ huiuſmodi doctorem adepti eſtis: quod ingeniũ natura habetis acerrimũ: id ſtudio quoq; di ligentiaq; ueſtra indies magis magiſqʒ augeſcat: atq; exor/ netur. Vale Et Bartholomæũ ſcalã uelim moneas uerbis meis: mihi iam opus eſſe uitreis oculis: quare ſi neq; parti- or ac ditior factus eſt: curet hos me dare. Ex Mediolano. pridie Kał.Iunias. M. cccc. Lvi. Pranciſcus Philelfus Petro Thomaſio philoſo/ pbo ac medico ſal. Micus ille tuꝰ nec orationẽ mihi tuã oſtẽdit:nec epi ſtolã:iccirco ut arbitror:qcoĩa uerterit in ſuũ uſum. Ita ẽ em̃ mos hoĩs: quippe qui diſertꝰ haberi cupiẽs alienis ſe ueſtibus nõ inuitus ornat:graculũ ſcilicet imitatus: quẽ aauilæ pennis quadoq; indutũ fabulant᷑. Quare dum tua i legi:uis:tibi poſthac prudentius conſule. Non enim recte D cibus eſurienti cõmittit᷑. Quid apud uos noui feratur de 4 turco mahometo: deſidero audire ociaturne an negocia- tur: & ubi ſit gentiũ. Nam certi nihil ad nos affert᷑: qꝗᷓ funt qui eũ in triballos cũ maximo robuſtiſſimoq; exercitu ad quingenta hoim milia ꝓceſſiſſe affirment aduerſus ſpẽdo/ — robum:quod eſt munitiſſimũ oppidũ ad danubiũ poſitũ e egi exN — regione bhungarie. Nos dorminus. At turci uigilant. Vale ex Mediolano nonis Iunijs. M. cccc. Lvi. ¶Frãciſcus Philelfus Guilielmo iuuenali VYrſino Franciæ cancellario ſal 55 Vm Thomas Thebaldus ſplendidiſſimꝰ eques au/ Afratus iret ad chriſtianiſſimũ regẽ Rarolũ: nõ potui nihil litterarũ ei ad te dare: quibꝰ certior fieres nihil te gra tius hoc tẽpore facere mihi poſſe:qꝗᷓ ſi dares operã: ut huic iſti uiro oĩbus in rebus quibus poteris: qmaxime gratifice/ ris. Nam hoc uno mihi nemo familiarior: nec alius quiſqᷓ ẽ: cui magis omnia ex ſententia ſua euentura optem. Amat enim me unice: & ita a me amat᷑: ut noſtra amicitia in eorũ num ero locãda iure uideat᷑:quos antiquitas oĩs ob rarita/ tem admirata eſt. Accedit ad rem: quod ad eiꝰ cauſa: tum admodũ eſt honeſta:tum regi Karolo: cuius gloriæ maxi⸗/ me ſtudeo:ita honorifica: ut uix honorificẽtius quiſꝗᷓ eſſe poſſit. Quid em̃ eſt per ĩmortalẽ deum:quod magis dece/ at reges: qui perinde habent in terris: ac deus (ut ita dicã) in cælis:qᷓ beneficentia & iuſticia? At pro iuſticia quod ſit Karoli regis munus in hac cauſa: eius litteræ ꝓmiſſaq; de/ tiarant. Jatn beneficẽtia qui rex uacat:is certe rex appel/ landus non eſt. Haud enim dixerim nos fieri ingratitudi/ nis reos: ubi ijs minus benefacimus: qui nobis benefece/ rint. Atqui oĩs prope Italia teſtis eſt: qualem ſe præſtiterit Tbhomas in pientiſſimũ regem Rarolũ: & quæ inde incõ/ moda quantaq; ſubierit. Recẽſerem hæc ego fuſius ac ꝓ/ lyxius:niſi ad te ſcriberẽ:ꝗ harũ rerũ oĩm locupletiſſimꝰ te ſtis es. Itaq; ſi officio uti uis: ſicuti certe uis: ſi faues gloriæ chriſtianiſſimi regis tui: id qc ẽ mihi oĩ certitudine certiꝰ: amplectere obſecro honeſtiſſimã Thomæ thebaldi cãm: ut quæ ẽ apud oẽs de ſummis Karoli regis diuiniſq; uirtuti bus expectatio cõcitata: hæc in præſentia nixius cõfirme⸗/ tur: atq; augeſcat. De aduentu aũt meo nibil adbuc habeo certi. Is em̃ mihi in hãc diẽ negatꝰ ẽ.Nã ne pedẽ quidẽ mo uere mei huius in iuſſu principis mihi licet. Spero tñ ꝓppe/ diẽ fore: ut exorari ſe patiat᷑.lnterea uero temporis tu me ſublimitati regiæ qᷓdiligẽtiſſime cõmẽdato. Vale ex Medi LI olano.vi. Idus iunias. M. cccc. Lvi. S lini J¶JFranciſcus Philelfus Lhomæ franco philoſo. mnd bo medicoq; regio ſjal. — Euo lraris tu fortaſſe:quid in caulſa ſit:ut tãdiu differã ad am⸗ uentũ meũ quẽ tã ſæpe ꝓpediẽ futuꝶ pollicitꝰ ſum. nl⸗ Quod ſi cõſideraris me eſſe ſub principe conſtitutũ in iuſ-⸗ gen ſu cuiꝰ ꝓficiſci non liceat:nõ modo nõ mireris: ſed laudes ii potius meã fide:qcł nullis meis uel maximis emolumentis uelim ab eo inuito decedere:ne ad minimũ quidẽ tẽ poris B punctũ:cui pluribus meritis ſim obſtrictus.Spero tñũm hun-· mihi breui exorandũ:ac te continuo uiſendũ. Interim ue/ ro rem mihi facies ꝑgratã: ſi cauſam Thomæ thebaldi or/ natiſſimi equitis aurati: uiriq; humaniſſimi: & optimi ewa be e niuolentia apud chriſtianiſſimũ regem Karolum diligen- bu tiaq; ſuſcipies:ac ſi eſſet mea.Quod eo ſtudioſius es factu- l rus: quod uniuerſa fere nouit Italia: qualẽ ſe Thomas in re e gia cauſa præſtiterit: quãtũq; ei debeat. Accedit ad rẽ: q& tãtæ ſunt uniꝰ Thomæ thebaldi atq; tã multæ præclaræqqg uirtutes:ut ſi nullũ etiã aliud huiꝰ eſſet meritũ in regẽ: hæ ſaltẽ faciãt meruiſſe:quo animũ ĩ ſe regiũ ꝑbenignũ expe/ riat᷑. Quare ſi tibi regis gloria cara eſt ſicuti certe eſſe dee bet:adhibe oẽm operã atq; induſtriã:ne iſtuc fruſtra Tho mas ꝓfectꝰ uideat᷑.Hac una re mihi præterea optatiꝰ face re nibil potes. De meis aũt rebꝰ ex eodẽ Thoma cognoeo, ſſces. Vale Ex Mediolano. vi. idus Iuntas. M. cccc. Lvi. ðUÿUMMM Franciſcus Phil. Antonio bononio pãbormitæ ſal. „ itibi reddidit meas litteras: frater herneric“ pan/ hormitanus idemq; theologꝰ: petijt a me neapolin petituryut i noſtra amicitia aliquid ad te ſcriberẽ. Quod Kr ego feci eo libent: quo nõ tibi modo homini amiciſſimo: ſed ei quoq;ʒ rẽ me factuꝶ itelligebã admodũ gratã. Quid 6 aũt aliud ſcriberẽ: non habebã præter id unũ: meã erga te S beniuolentiã indies magis magiſq; augeſcere. De rebꝰ aũt meis ſiqd uis audire: ego totꝰ fr cum muſis æditis quat, — tuor Sphortiados libris: q̈ reliquũ ẽ eiꝰ operis: ꝓſequor. Libri futuri ſũt ſedecim. Verſibꝰ ad duodecim milia octin/ gentos.Scribi etiam odas: quæ noſtri nominant carmina. 5 Eruntq; decẽ milia uerſuũ in omnimetrorũ genere: æduni bb⸗ tur ab me in præſentia libri quinq; e operis: quos ipſe ad Karolũ regẽ francorũ mecũ ſum aduecturus intra quinde- in cim dies. Ni cõplectunt᷑ decẽmilia uerſuũ. Tu quid agas: im noſſe percupio. Noli obſecro pati: ut nobiliſſimũ tuum in- i genium præſtanſq; doctrina uoluptate diffluit. Ineolis em des ſirenũ hoſpitiũ & amœnũ:& delicatũ. Quare tibi ulyſſea ent calliditate opus eſt. Vale: & me regi Alphonſo cõmenda. vor Ex Mediolano.xvi. KałIulias. M. cccc. Lyvi. menc- une Fran. Phi. Sigiſmũdo pandulpho malateſtæ ſal. le⸗ Agnidecentiã erga me tuã (ſic em malo nouo nomi⸗- ot,/ ne philoſophos imitatꝰ: ꝗᷓ liberalitatẽ appellare) cũ be re ipſa magnifacio: tũ gaudeo plurimũ tua cauſa: qui omi⸗ 7 bus in rebus te magnũ ita præſtes: ut ad tuũ decu s uidea nihil poſſe accedere-Nam quãtũ mea intereſt: magna mu e nera non plus monenti apud me habent: ꝗᷓ parua: nõ ſolũ qæ ipſe paucis ſim contẽtus:ſed etiam quia nihilin fortuna eg magnũ eſſe putẽ:niſi quaten⸗ ſit cũ uirtute cõiunctũ. Quo be fit: ut eo te admirabiliorẽ ducã: quo ſecundiſſima ſemper fortuna uſus nuſꝗᷓ ſine pulcherrimo eodẽq; munitiſſimmo ec uirtutis comitatu eſſe uolueris. Cuſus ope atq; auxilio nõ Tto modo obſequẽtẽ fortunã tibi reddidiſti: uerũetiam mini- ſee ſtram ac plane feruã. Gratulor igit᷑ tuæ tantæ iſti tanq; cõ⸗ * ſpicuæ altitadini magnitudiniq; animi. Mihi uero plurimũ lætor: cui uideo contigiſſe:ut præſidio tuo beniuolentiacq; . adiutus eam ſim ſemper in oem caſum babiturus ſpem & n emolimenti & dignitatis: quæ certa ſit p rorſuſq; ſecura. i Gratiã uero ſiquã tuæ parem munificentiæ referre minus aä potero:habebo eam profecto & cumulatam ò alacrem. o: Itaqʒ uel animi gratitudine tuæ tam præclaræ benignitati i nunꝗᷓ ipſe concedã. Sed hæc melius fieri ꝗᷓ dici uolo. Qua/ ie re de his ſatis. Ego intra pauciſſimos dięs al Eeranlcend uiſurus Karolũ regem francorũ: apud quẽ faciã de te uer/ . ba honorificẽtiſſime. Vale: I ibiq; Petrũ perleonẽ non mi nus prudentẽuirũ ꝗᷓ doctũ ac diſertũ cõmendo etiam atq; g. etiã.Ex Mediolano.xvi.Kał.Iulias. M.ccc c. Lyvi. 1 N¶ EFranciſcus Philelf tro perleoni ſal. . — — - . „*½ .];——— — Bñnunciauit mihi nuncius quẽ ad te miſerã:te iccirco ad me Arrhianũ nõ dediſſe:quod eũ curares excri⸗- Reliquũ eſt:ne res trabat᷑ in annũ. Maturato eſtopus.De carmine quod ſcripſiſti: curabitur a me diligenter & pro amicitia noſtra: idq;ʒ in proximis quinq; carminum libris epiAS&αqα 100 c e gallia trãſalpina reuertero: quo ꝓ ximis hiſce diebus ſum ꝓfecturus:ſatiſfaciã uolũtati tuæ. Cum librario tibi opus non erit:eum hortator: eat ad me. Cui quod noiĩe meo receperis:præſtabo.Eſt em̃ hbic deme/ trius quidã Xanthopolus rufus homo leuis:& mẽdax: ac piane Hapgitioftrs. Cuius ego opera ideo uti uolo:ne ope/ ram omnẽ cum opere amittam. Si talis iſte non eſt: mitte ad me. Nam improbũ improbo cõmutare non libet. Vale ex Mediolano.xvi. Calen. lulias. M. cccc. Lvi. Eranciſcus Philelfus Alphõſo regi ſa.plu. dicit. m Matthæus malferitꝰ tuꝰ ad hũc principẽ legatꝰ N d te rediret: officij mei eſſe exiſtimaui: ut lrarum ei aliqd àd te darẽ. Et qᷓuis pmulta eẽnt: quæ ſcribẽda occur/ rebãt: nullũ tñ uiſum eſt cõmodius argumẽtũ:ꝗqᷓ ut per me fieres certior inter cæteras tuas la udes: quæ omẽs ſane & admirabiles ſunt: & maxime nullã mihi neq; maiorem ui- deri: neq; certe quã magis uiri oẽs boni ſapiẽteſqʒ admirẽ⸗ tur:ꝗqᷓ qe;' & doctrinæ ſemꝑ ſtudeas: & uiris doctiſſime eru⸗ ditis te magis quotidie atq; magis munias: & celebrari cu/ pias. Nã ſi ſapiẽtiã rerũ diuinarũ atq; humanaꝶ ſciẽtiã:& earũ diligẽtẽ inqſitionẽ eſſe definiũt: ꝗd ẽ ꝑ imortalẽ deũ: c̈ ad ſapiẽtiam ꝓpius accedat:ꝗᷓ inquiſitio diligẽs: & aſſi⸗ duaeN ſcire quidẽ ſi malimꝰ rem ipſam recte interpreta/ ri: ꝗqᷓ nos ipſos blãdiẽdo decipe:ſoliꝰ dei ẽ:nõ hoĩs. Itaq; nõ iprudẽt᷑ dicere ſolitũ tradũt ſocratẽ ſe id unũ ſcire qq nihil ſciret.Sola igit᷑ ueritatis inqſitio dicẽda ẽ hũani igenij. Inꝗ/ rimꝰ ſane dũ uiuimꝰꝗd in quaq; re ueꝶ: ſimplex:pſpicuũqʒ ſit: qe certe tũ demũ indubitato intelligemus:cũ hac nube corporali ac tenebris ſoluti in cæleſtẽ patriam cõmigrabi⸗- mus. At hanc uero ingſitionẽ cum libri permulti docte: & i: o ubi primũ eſſet abſolutus: iret Mediolanũ. Non di ſplicuit conſiliũ tuũ.Sic em̃ & mihi ſimul & tibi cõſuluiſti. wire ſe ſtdi loter ſeco der uir goe ut. nipe nero tulti gat⸗ Gd i (am moch ſtris codt laco be Lerte eti⸗ nn⸗ ece rco xcri⸗ ndi ſti De pro lbrs op ur, ne, eleganter ſcripti ualere plurimum ſolent: tum uiri ipſi do/ ttiſſimt ingenio eloquentiaq; præſtantes. Nam incultus & ineptus homo: quid uſꝗᷓ afferre quæat: quod iuuet. Vt em̃ optimi etiam cybi reijci conſuerunt: qui ſordidius parati ſint:ſic item de rebus doctis orationẽ: quæ cultu ſuo ac ni/ tore uacat: reijciendam contemnẽdamq; exiſtimo. Qua/ re cum ad cæteros quos habes: doctiſſimos diſertiſſimoſq; uiros: acceſſiſſe audio Theodorum gagen: nõ poſſum eꝗ/ dem non lætari: tibiq; plurimum gratulari. Habes enim uirum: quo nemo eſtin uniuerſo græcorum genere neq; doctior: nec eloquẽtior: nec modeſtior. Et eſtis profecto: ut mea fert opinio talis tantuſqʒ uir: ut nibil ex eo ſis in om/ ni politiore diſciplina fruſtra deſideraturus. Humanitate uero cæteriſqʒ uirtutibus qui tum ualeat: iam liquido po/ tuiſti ex eius conſuetudine cognoſcere. Tuæ autem beni gnitatis fuerit ita iſtum tractare atqʒ diligere: ut eos ſoles: quos maximi ducis. Nam quicquid in eum beneficij con/ tuleris: & bene:& honorifice abs te locatum breui intelli/ Ee⸗. Vale Rex optime. Ex Mediolano. viij. Kal. Octobres. cccCc.Lvi. NNFranciſcus Philelfus Procellio ſal. Erboꝶ exercitato peritiſſimoqʒ artifici uerbis opus nõ eſt:præſertim ei:qui non latinã ſolũ:ſed etiã græ cam ſapit calliditatem. Itaq; rogo te: ut libẽtiſſime tibi com modata fide bona reſtituas. Vale Mediolani ex ædibꝰno/- ſtris. iij. Kal. decẽbres. M. cccc. lvi. ranciſc ilelfe enophonti filio ſal. doctũ eſſe:& bonũ uirũ.Equidẽ neqʒ bonitatem cuiuſquã facio multi:ubiis careat doctrina:neq; doctrinã ĩ precio eẽ habendã reor: quæ bonitate ſit nuda. Tu ſatis potes aiad/ uertere quæ meaſſt mens: quæ uoluntas. Itaq; etiam atq; etiã caue:ne quid agas temere. Odorare oĩa diligẽter: nec ſinas te falli. Satis es admonitꝰ. Vale ex Mediolano Cal. decembribus. M. cccc. lvi. ¶Franciſcus Philelfus Lodouico cunij comiti ſal. E Mãtuano epiſcopo quæ ſcripſiſti: legi perlibẽter: & ſi nihil certi ſignificaſti.Audio iſtum Antiſtiten òe — og- ⸗ * . 1, . 4 K Enophon filius cupit peregrinari:id q ei fauſtũ fſor tunatũq; ſit uæbhement᷑ opto. Rem mihi feceris gra⸗ 4 tiſſimã: ſi quo tempore Mantuæ fueris: inquires oĩa dingẽ n ter:ut intelligas: quo iter incedit.Eumq; accerſas adte ꝑ x v. pe: ac moneas: quæ ei conduëtura exiſtimaueris. Nam ne- ite ſcio:quo natus aſtro quædã appetit ſupra uires. Cõpeſcẽ/ tun dus eſt eius impetus: ne ſeſe præcipitem dedat. Probo eſt gun ingenio:& cõpoſitis moribus. Sed quiddam babet neſcio cer quid: longe ſe altius. Tenes ꝗd uelim. Vale. Ex Mediola/ no Cal.decembribus. M. cccc. Lvi. èð N¶Franciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal. Vperioribus diebꝰ Bartholomæo platynenſi Man/ tuã repetenti litteras ad te dedi: quibus ad ea omia reſpõdi:quæ ternis antea litteris mihi ſcripſeras. Nũc alicł nibil erat:qq ſcribẽdũ eſſe oporteret:niſi ut patauinũ libra rium ire ad me cures:quẽ tractabo nõ humaniter ſolũ: ue/ rũetiã liberalit᷑: ſigdẽ talẽ experiar:qualẽ prædicas. Tuam iſtic morã nõ poſſem nõ ꝓbare: ſiquid certi audirẽ tibi cõ/ ſtitutũ. Nam ſpem precio emere ſtultũ eſt. Tu tamen faci⸗ to: ne quis te leuitatis accuſare iure quæat. Vale ex Medi/- olano.iij.nonas decẽbres. M. cccc. lvi. (Franciſcus Philelfus Blaſio ghiglino abbati diui Ambroſij ſalutem. Buteris Blaſi ghigline facilitate modeſtiaq; mea. Et facis tu quidẽ minime liberalit᷑:qui & orationes me/ S as: & libellũ que de uita & moribꝰ illius ſanctiſſimi patris ac ſapiẽtiſſimi uiri piẽtiſſimiq; põtificis Nicolai quinti nuper 6 ſeripſerã: repetẽti mihi tã ſæpe reddere: uel neglexeris: ul nolueris. Itaq; dico tibi: niſi ante chriſtianã reſurrectionem i bæc omĩia mmhi reſtitueris: oino fore: ut facilitatis poſtha do meæ & uſitatæ nimis in te modeſtiæ ita oblitũ ſentias ut neq; me unꝗᷓ uelis: nec aliũ queꝗᷓ fallere. Nã dabo operam: lel ut de laudatiſſima tua iſta cõſuetudine moribuſq; grauiſſſiſ,/· O mis nulla unꝗᷓ ætas: nulli populi cõticeſcãt. Vale ex Medi- t olano.ix. Cal.martias M. cccc. Lvi. YMUVM u franciſcus Phi. Othoni carreto iuriſcõſi n Vidiui Ambroſij mõaſterio Mediolani abbas præ/ n äl / l⸗ — — — — — eſt: quæd am opuſcula mea iampridem accepit cõmoda/ to. Hæc dum repeto dat bomo ſimplex: ac minime uerſu/ tus uerba ſemp. Itac; inſtitui bello rẽ decernere: poſteaꝗᷓ iure non licet. Sed anteꝗᷓ in aciem deſcendo dimicaturus: duxi boiĩem admonẽdũ. Quare te rogo: ut meas litteras: quas hiſce occluſas ei reddẽdas cures: meq; facias ꝗᷓprim certiorẽ: malitne oĩno inſanire: an aliquando reſipiſcere. Nam niſi Blaſius ghiglinus ſatiſfecerit propediem ſuo mu neri: ego utar meo. Vale ex Mediolano.ix. Cal.martiaꝰ. — — N¶(pranciſcus Philelfus Xenophont ifllio ſal. Ccepi tuas litteras ex Venetijs: quas tuus ille famili is Veronenſis mibi reddidit. Laudo tuam iſtuc ꝓ- fectionẽ: modo ſalutis habeas rõnem. Audio em iſtic labo/ rari peſtilentia. ltaq; ratio tibi babẽda eſt ualitudinis. Et ue tus mihi ẽ & ſãũma amicitia cũ uiro clariſſimo Bernardo lu/ ſtinano Leonardi filio: cui te debes familiã reddere. Is em̃ tibi nõ paꝶ ꝓdeſſe poterit: id ꝗc ułſuo ingenio: u'mea cã nõ inuitꝰ faciet. Marcheſiũ noſtrũ bñ ualere cupio. Ange- la ſoror tua ad chriſtianã reſurrectionẽ tradet᷑ uiro: cui di/ —0 ſpõſata iã ẽ. Saluere plurimũ cupio atq; opto Phoebũ can/ S w Cellariũ ꝗ facito:ne te ignoret. Eſt em ò honeſtꝰ uir:& mi⸗ hi amic imprimis. Itaq; tibi auxilio erit maxime. Vale ex Mediolano.x. Cal apriles. M. cccc. Lvij. H Fraciſcus Philelfus Paulo cuſano ſal. Elector ingenio modeſtiaqʒ tua: qua in ſcribẽdo ute ris. Facile em futuꝶ ſpero: ut expectationi patris tui uiri grauiſſimireſpõdeas: quippe qui in uirũ ſis probũ per- doctũq; euaſurus. Qc- aũt me tãtopere laudaris binis iam litteris tuis: id nõ tã uero ꝗᷓ abundãtia quadã amoris erga te mei factũ intelligo.Itaq;ʒ habeo tibinõ mediocrẽ gratiã. Oratiões meæ quas petis plures apud me nõ ſunt. Hoſpi- tant᷑ em apud amicos: aliæ apud alios. Cũ primũ domũ re/ ueterint: dabo operã ad te ueniant. Quæ aũt domi erant: miſi tibi. Siꝗd eſt in me aliud quo tuæ uolũtatigratificatu/ rus ſim: id tibi ꝓ uolũtate: adeſſe arbitrare. Vale ex Medi- . olano.viij. Cal-apriles. M. cccc. Lvij. ”MM Arum theologo ſalutem. . Ratris Roberthi cõterranei ſociptui oratio quam ◻☛°de fide & doctrina chriſtiana ꝑdocte habet & elegã⸗ ter ad populũ: delectat me ſane plurimum. Eſt em̃ grauiſſi mis ſententijs uerbiſq; ornatiſſimis referta: & plane talis: quæ ab eruditiſſimo: eloquẽtiſſimoq; theologo ꝓfecta iu- dicet᷑. Nec eſt profecto quod in ea quicꝗᷓ deſiderãdũ eſſe uideat᷑ præter id unũ quod ad actionẽ pronũciationẽq; at tinet. Eſt em & uoxX & uultus: & totius corporis geſtus ad rem ipſam:qua de ratio babet᷑: accõmodandus. Id autem Roberthus nõ oino ſemper attendit: ut in ꝓxima: quam uulgo uos appellatis: prædicatione: eſt em homelia & col locutio quædã rerum præceptorũq; diuinorũ ad populũ: ut in proxima inquam prædicatione: quæ nudiuſtertius ab eo eſt habita. Nam cum uerba uenturi iudicis Chriſti orando repræſentabat: quibus electi in meritorum muni⸗/ ficentiſſimũ præmiũ cæleſti ac ſempiterna gloria donabũ- tur: id uoce flæbili: quã læticiæ plenã eẽ oportebat: & uul/ tu triſti: in quo reꝗrebat᷑ bilaritas: & geſtu minime amoe⸗ no aut feſtino:doctiſſimꝰ theologus faciebat. Cum natura ipſa nos moneat non ars ſolum: quid in huiuſmodirebꝰ te nendũ:quid obſeruandũ ſit. Eodem etiam pacto cum uel/ let in medium referre & perinde quaſi res ageret᷑: dicẽdo exprimere ſummi iudicis latam ſententiam in improbos: & damnatos:id uoce admodum æbili ac uultu cõmiſera bili faciebat: cum par eſſet tum uultum oſtendi uel ſeuerũ uel minace: tum uocem ad terrendũ accõmodatam. Præ- terea cum tempeſtiue ſæpe ac recte flætu & cõmiſeratio/ ne utitur: eſt ipſa in re multus ac diutius ꝗqᷓ conueniat:adeo ut audiẽtiũ aures ſimul cum animis quandoq; offendant᷑. Nam totum id breue eſſe oportet. VYt em̃ prudẽtiſſime in/ quit Cicero:Nihil citius lachryma areſcit. Reliqua uero omia in iſto theologo ita probo:ut nihil ad laudis cumulũ putem poſſe accedere. Vale Mediolani ex ædibꝰ noſtris. iiij. Kal.apriles.. M. cccc. Lvij. Franciſcus Philelfus Nicolao arcimboldo iu/ teig Plll lno riſconſulto ſalutem. . . NQOnrn potuinõ ſubridere:cum legi tuas litteras: qui/ n bus facile ſum admonitꝰ: quod iãpridẽ re ꝑſpicua g9 Mintelle xerã: nibil humana in uita ꝑfectũ eẽ. Ego ni/ Ibiai1l meum eſſe unᷓ ſtatui: qd amicis meis ac præſertim tibi S cõmune eſſe nollem. Video aliã tibi eſſe conſuetudinẽ:ut n inquit Cicero cuiq; ſua uxor: & mihi mea. Nunꝗᷓ me tñ poœ & niteat mei inſtituti. Tuis mihi libris opus nõ eſt. Nam ſatis g mihi librorũ eſt in meipſo quantũ alteri huiuſce tẽpeſtatis 4 cuiꝗᷓ. Itaq; tibi habeas libros taosiguofe tãtopere indiges. en At ego meos quibꝰ maxime oim abũdo:tibi ſemꝑ uolo cõ im munis eſſe. Tu interim ꝗrectiſſime feceris:ſi loannẽ loco/ bum parmenſem caſtigaueris: talemq; reddideris: ut gra/ uitate ſapientiaq; tua nõ omnino indignus exiſtimet᷑. Eſt 1 enim ludicio meo nõ modo ſtultus ꝓcacitate ſua: ſed etiã i fatuus: id q eminentia ſtuporq; oculorũ perfacile decla/ rrat. loannẽ ambroſium in Ioanne lacobũ mutare non parũ bͤ⸗ intereſt in petulãtẽ ſobriũ. Vale Mediolani ex ædibus no/ uul ſtris.vi. Kal.maias. M. cccc. Lvij. . GNranciſcus Philelfus loanni medici ſal. HD tun C Vos reconciliata inter nos gratia carminũ libros ul te tro dare ad te inſtituerã: dedi etiam eos libẽtiꝰ acce/ el ptis litteris tuis: ꝗbꝰ ſignificabas tibi mea ſcripta eẽ nõ iniu 6o unda. Nec uolo exiſtimes hucuſq; noſtra munuſcula cal/- ; – cem ſiſtere. Nã ꝓpediẽ alia ſubnectam. Interim ita me dili- en (ge:ut intelligã meã recõciliatã beniuolẽtiã tibi eſſe non in- etlt gratã. Vale ex Mediolano. iiij. Kal. maias. M. cccc. lvij. e, PFranciſcus Philelfus Antonio bechariæ ſal. o⸗/ Aldus martyrellus & tibi iampridẽ & mihiut ẽ ꝑhu eo manus: & liberalis admodũ familiaris: dicit accepiſ- . ſe a te litteras: quibꝰ ſcripſeris ad ſe meũ tibi Plutarchi co/ u dicem I Toop & DcT6E xi p&Oι ¾αορ ρπαXX½πMWαα c, ero tinentem uænijſſe. Quod ego audiens nõ tam ſtomacha/ , hu⸗ tus ſum:quã miratus. Nam quem ego uirũ bonũ & grauz i⸗ ſemꝑ exiſtimauiſ: induci uix poſſum ut credam ea te ſcribe re: quæ refelli plane ueriſſimeqʒ poſſunt. Qc ſi ea ioco ſcri iu pſiſti:iocare ſane: ut libet:modo iocus tuꝰ amicitiæ noſtræ . —„ detrimẽtũ nõ afferat. Nam neq; amicũ fallere:neq; falli a Cui eeo uelim. Itaq; facito me ſi libet hac de re qprimũ certiorẽ- u Tibiqʒ pſuade me nullo pacto induci poſſe: ut ſim iſto codi ſen⸗ ce cariturꝰ. Vale ex Mediola.nonis maijs. M. cccc. Lvij. nei — (TFranciſcus Philelfus Petro medici ſaal. ſh WVos Hippocratis libros: alterũ de flatibꝰ: alteꝶ de hi paſſionibus corporis. quos iampridem e græco uer e timus in latinũ:iccirco dedi ad te:ut uel curares:uel tuere/ 6n ris ualitudinẽ tuã. Nam pro recõciliata inter nos gratia te “ nõ mediocriter diligo:id quod ſane facit: ut tibi cupiã eſſe bet ꝗoptime. Lege igit᷑ hoſce libros: & eoꝶ præceptis utere. Au Roaſi ecenks:ſeari pro tua prudentia facturum te certe io ſcio:non dubito fore:ut indies melius conualeſcas. Fuit.n. iul Hippocrates uir ꝓfecto non modo doct d eruditꝰegre⸗ re gie: ſed quod eruditionis ẽ ꝓpriũ: prudentiſſimus & idem 5 uid ad rem ualet:eloquentiſſimus. Vale ex mediolano fun xiij. Cal. lunias. M. cccc. Lviſj. VMB ðUJUM QNS ranciſ. Phi. Nicolao canali patricio ueneto ſal S wWVid abs te uelim & cuiꝰ gratia ex ijs intelliges: quæ opoſt has litteras uel potin his litteris ſcripta intelli . ges Feccriscitinthi rẽ admodũ gratã: te aũt nõ indignazz H me ꝗprimũ feceris de ijs oĩibus certiorem: quæ ad te ſcri - ppſi. Quodut facias: te etiã atq; etiã rogo. Vale.ex Mediox mn Eno. viij. Kal. iunias. M. cccc. Lyvj. M pu M (Etigleu⸗ Philelfus lacobo moranicæ theologo ſei / atq; generali religioſiſſimi ordinis minoꝶ ſal. “ Tſi nõ uereor aliquos fore: q uł' græce litteraturæ ĩ/ do SD periti: ulinueterato iam irroboratoq; errori obſtina/ e⸗ tus inbærentes: aut ignorantiæ me accuſent: aut impudẽ/ ſee N tiæ: quod audeã ad id unũ nõ perinde accedere: ut edoce lue⸗ R— ar: ſed ut doceã potiuſ &emendem: quod uniuerſa tandiu uſurparit: ac tenet Romana eccleſia: non patiar tamen urr n cbhriſtianus non id in mediũ referre:quod aut temere mihi nnn ſentire uidear. Atqui fieri ſane poteſt: ut fallar: & quod ꝓ-/ prium eſt erroris: ut falſum ꝓ uero approbem: quare altere d utrum mihi iucunditati futurũ ſit:uel doceri: quod neſciã: li auelid præſtitiſſe unum iudicarũne cæteri diutius errarint. ſen AH iori⸗ cci i. 00 ta: ſ- 4 Qua in re idẽ mihi cõtingat: neceſſe ẽ q aut medico ſi ſa/ narit: aut ægroto ſolet: ſi bonam ualitudinem recuperarit. Vterq; lætat᷑ quidẽ:ſed ꝗ modo ægrotarat: multo magis. Et ne ſim in ꝑſpicua re ꝓlyxior: paracletũ ſpiritũ quẽ Chri- ſtus bumani generis redẽptor ſe miſſurũ pollicet᷑ apoſto⸗ lis:uideo ab hoĩbꝰ paraclitum appellari: hoc eſt: per.i.bre/ ui penultima: quod per.e. penultima ꝓduta pronunciari oportet. Græci em̃ nõ ραιXν1 Paraclyton: ſed . PαXαε paracleton ſcribũt p. i. id eſt. e. ꝓductã: & non per iota: quæ quidẽ littera ſignificat. Quod ſi paraclytus ap ud Fracon inueniret᷑: quod certe minime inuenit᷑: nõ ꝑ ſed ꝑ. y. tenue ſcriberet᷑. Significaret autẽ paraclytꝰ ita ſcriptũ infamẽ: aut præter famã. Nam Topd para apud græcos ꝗᷓꝗᷓ plura ſignificat: in buiuſmodi tñ compoſitione præter uel diminutionẽ ſignificaret.xAXUτπ6 (lytos uero fama declarat inſignẽ: id quod inclytꝰ ꝓbat:famoſus em̃ in malũ capitur. Itaq; paraclytus a præpoſitiõe pd para & xXXSο clytos noie cõpoſitũ: q; ſignificatũ recipiat: ꝗs ignorat᷑? Id autẽ qᷓ eſſet nõ modo abſurdũ in Chriſto leſu: ed etiã diſtu impiũ:ꝗqs nõ uidet? Paracletꝰ inqᷓ penultima ſyllaba nõ correpta: ut uulgo ꝓferũt:ſed producta & ſcribi debet & ꝓferri. Et deſcendit id quidem nomena uerbo dpcααπ ½ paracaleo: quod & rogo ſignificat: & hortor apud priſcos: apud iunioris uero græcos etiã ꝓ cõſolor re perit᷑. Ab hoc aũt uerbo dρρWzατ—ρ paracletor deſcẽê- dit & ρ αX οπασ: paracletus. Et qui in foro ac iudicijs a noſtris deprecatores uocãt᷑:bi apud græcos nomiant᷑ c& p&α ιπ½πιπασItaq; pollicet᷑ leſus diſcipulis ſuis miſſurum leſe paracletũ ſpm:ꝗ eos ſit edocturꝰ:ſiue illũ adhortatorẽ ſiue deprecatorẽ: hoc ẽ aduocatũ ut uulgo interpᷣtat᷑:ſiue cõſolatorẽ etiã intelligere uelimus. At dixerit ꝗqſpiã: nõne id nois diuꝰ intellexit Ambroſius? nõne diſertiſſimꝰ Hiero nymꝰ?nõ eruditiſſimꝰ Auguſtinꝰ?nõ alij ꝑmulti atq; ſapiẽ tiſſimi doctores eccleſiæ: q æque græco ac latino eloquio Horueruntzlntellexerunt ij quidem omnes. Nec dubito: ſi ilorum codices extarent: quos ſuis illi manibus ſcripſe/ runt: nũqᷓ tantus & tam craſſus error in romanã eccleſiam P iſe⸗ rE 3. 1 — 2⁷ ° K inuaſiſſet. Sed dum litteraturam contẽnimus politiorẽqi diſciplinã: nõ ſolum in uerbis: ſed in rebus quoq; ipſis non mediocriter erramus. Vnde etiã factũ eſt: ut eade ignorã/ tia & pro hòu nu boc eſt mete ponamus intellectũ: & pro energia actũ: cũ multũ certe interſit inter mentẽ & intelle ctum: & inter actũ & energiã. Sed utcũq; res babet: Libu⸗ it hæc ad tuã paternitatẽ ſcripſiſſe: quo in tãto ueſtro & tã uenerabili religioſiſſimorũ & ſapientiſſimorũ theologorũ cœtu:qui ex uniuerſo terraꝶ orbe in hanc florentiſſimam urbem conſultandi de rebus maximis decernendiq; gra/ tia confluxerunt:nibil prætermittat :quod ad ueritate di⸗/ uini uerbi uel ſtabiliendã: uel ornandã attinet. Vale pater reuerendiſſime. Mediolani ex ædibus noſtris. vij. Nonas lunias. M.cccc. Lvij. WVMU –Nrãciſcus Philelfus Gabrieli theologo ſal. Wͥ, Rater Roberthus cõterraneus iſte tuꝰ ſi nulla ꝓuo — catus iniuria ulamicũ uituperat:ꝗd faciat inimico: Agit aũt neq́; ꝓ iuſticia: neq; ꝓ ſua ꝓfeſſione. Vale Medio lani ex ædibus noſtris. xiij. Kal. Iulias. M. cccc. Lviiſ. . ranciſcus Philelfus Cabrieli theologo ſal. Wod frater Roberthus tã ſancte tãq; ꝑhumaniter ſe e purgarit: nõ poſſum eꝗdẽ nõ lætari. Nã quẽ nulla ipſe ꝓuocaſſem iniuria: non potuiſſem fortaſſis æquo ani/ mo conuitiũ ferre nulli præſertim culpæ obnoxius. Pere- ant igit᷑ qui maledicta falſo renunciant: ut ſunt hoĩies male/ dici ac perfidi. Vale Mediolani ex ædibꝰ noſtris. xiij. Kalẽ. lulias. M. cccc. Lviij. ¶Iranciſcus Philelfus Bartholomæo ricinatenſi regio ſecretario atq; oratori ſal. — Tor te ſemper:ut uides familiariter. Quod eo fa/ cio libẽtius:quo ſcio huiuſmodi ꝓuinciã: ut es ani⸗ mo ꝑhumano atq; liberali: tibi eſſe non ingratã. Ita q; facitò ut ſoles oĩa mea cauſa diligẽter. Vale ex Medio- lano.iij. nonas ſeptembres. M. cccc. Lviſſſj. N ßFranciſcus Philelfus loannotio manetto equiti aurato ſalutem. oſper Camulius uir prudẽs & diſertus cum iſtine non ra; ro lle bu⸗ Lta orix m 4/ . modo reuertiſſet Mediolanũ:cũ mihi tuis uerbis ſalutẽ di xit:tũ ea de te: deque tuo ſtatu renũciauit: quæ nõ inuitus audiui.Nã qui tibi ꝓ noſtra uetere ſummaq; amicitia bene eſſet ſemꝑ: optarim:nõ potui eꝗdẽ non lætari:qc uiro pla ne optimo & hoĩ doctiſſimo erudito is locꝰ datꝰ eſſet apud Alphonſum regẽ: ꝗq & rei tuæ & dignitati reſpõderet. Feci ſti aũt ut ſoles ola prudẽtiſſime:qui a quotidianis illis ſplẽ/ didiſſime tuæ ciuitatis cõtẽtionibꝰ ac fluctibꝰ apud regem ſapiẽtiſſimũ tanꝗᷓ in quietũ aliquẽ & trãquiſſimũ hu manæ foœlicitatis portũ te receꝑis.lãpridẽ cũ florẽtiæ agerẽ:ſole-/ bam primis annis tuũ ut id inſtitutũ nõ ꝓbare ſolũ:ſed etiã laudare:ꝗ Platonicis ut mihi uidebare: præceptis imbutꝰ rei publicæ gubernacula nullo pacto uelles attingere. Itaq; totũ græce diſciplinæ ſtudijs & exercitationibꝰ te dedide ras. Eraſq; eius rei gratia quotidie mecũ una. Et cũ multa ſi mul cõmentaremur:nõ mediocrẽ uterq; uoluptatẽ & fru/ Rũ exilla noſtra conſuetudine aſſequabamur. Gratulabar igit᷑ uel fortunæ ul prudẽtiæ tuæ: ꝗ in florẽtiſſima ciuitate && ampliſſimo patrimonio cõſtitutꝰ illũ uitæ curſum tuere ris: qui nemini cuiꝗᷓ niſi uiro ſapiẽti cõceſſus ſit. Deinde ue ro cõtrarijs neſcio quibus repentiniſq; flatibus ex illa paca tiſſima animi ſede ſecuritateq; excuſſus te turbulẽtiſſimis reipu.tẽpeſtatibus ꝓcelliſq; obiectaſti. Vbi & ſi oĩa cõſtan ter: moderate: innocenter: & cõtinentiſſime ſemꝑ geſſiſſe te accipio: inuidiæ tñ naufragio carere oino non potuiſti. Quare prudentiſſime es illiuimodi fluctuoſiſſimis æſtibus emergere aliquando & in tutiſſimũ uitæ domiciliũ te reci- pere uoluiſti. Nam ubigentiũ tibi aut quietior uita:aut ho norificentior ſit futura ꝗq apud Alphonſum regem cuiꝰ uir tus & ſapietia tãta eſt: ut cũ uniuerſa terrarum orbe facile quæat de om̃i genere laudis cõtẽdere? Nã ſinemo admo/ dum diligit: q; ignoret: ꝗqs ambigat te regi ſapieẽtiſſimo & optimo eſſe cariſſimũ? Itaq; nõ poſſum tibi nõ plurimum gratulari: ꝗq eã tandẽe fortunã ſis nactꝰ: quæ ex ſentẽtia tua uirtuti tuæ eruditioniq; reſpõdeat. Reliquũ eſt: ut quicꝗd uel opere uel tẽporis litterarũ & bonarũ artiũ ſtudijs ꝑ ci/ uilis labores illos aut interceptũ: aut ſubtractũ: a treſciſſũ — — ELrE fuerat:id aſſiduitate atq; diligẽtia:legẽdi ſcribẽdiq; reſarti as atq; repares. Hac una re nihil facturus es: qd' maiorẽ tibi te uel nullis adhortationibꝰ meis effecturũ: in præſentia lõ gior ee nolim. Itaq; Vale: & me tuis etiã litteris de oĩ ſtatu tuo facito certiore. Quid em petã: ut diuo regi Alphonſo me cõmẽdes:cũ ꝓ noſtra amicitia id ultro ipſe facturꝰ ſis? Ex Mediolano. xij. Kal octobres. M. cccc. Lvij. L — (ranciſcus Philelfus Nicodemo trãchedino ſal. n Eſcio: uter noſtrũ magis ſit accuſandus quotidianiſi lẽetij. Nec dubito fore: ut me malis ꝗᷓ ipſũ te hmõi cul pæ obhoxiũ exiſtimari:: quis etiã noris ea te ñ uacare.Vt⸗ cũq; res tñ habet:iccirco ad te prior ſcripſi: ne poſthac ita ſilẽtiũ adames:ut priſtinæ tuæ facũdiæ bellũ indixiſſe iudi ceris. Interim me uelim facias certiorẽ: & ꝗᷓbelle uales & ꝗᷓ noſtri memoriã præ te fers. Ego.n. & ualitudie utor ꝓſpe/ ra & benignitate principis nõ alacri minꝰ ꝗᷓ larga. Reliqua etiã apd me læta ſunt. Vale ex Mediola. xi. Kal. octobres. fecit intercapedinẽ: eam tandẽ iucundior hæc dies e medio nobis tollere: ita ut uelad mutui amoris cumulũ non mediocris facta uideat᷑ acceſſio. Nam qñũ mutui cõſpe ctus nondũ facultas dat᷑: mirũ me deſideriũ tenet tuaꝶ lit- teraꝶ. Quãꝗ em de te quotidie percunctãti mihi grati nũ- tij afferunt᷑: multo tñ gratiora futura ſint: quæ ex tuis litte- ris quaſi ex teipſo cognoro.Itaq; ſi me amas: ut ſoles:id qc certe facis:da operã utꝗᷓprimũ te de omni tuo ſtatu loquẽ tem audiã. Quod ſi de meis rebus certior fieri ex me uis: ego cum uniuerſa familia bene ualeo: & eo mecũ ſe gerit fortuna: quã uocant:humanius ac lætius:quo huic optimo munificẽtiſſimoq; principi & carus ſum: & admodũ iucun dus. Vnde etiam fit: ut annorũ acceſſio me ſeneſcere nul- lo pacto patiat᷑. Nam & in cute:& intus uiridior ſum ꝗᷓ du/ dum: cum iſtic agerem iuuenis. Vale. Et Frãciſcũ benignũ cõpatrẽ meis uerbis ſaluere plurimũ iube. Ex Mediolano tij. Kal. Nouembres. M. cccc. Lvij. “ ((Franciſcus Philelfus Marioto tertino ſal. Vam tẽporũ iniquitas nõ amãdi quidẽ:ſed ſcribẽdi —BB— — ets he e⸗ lin io⸗ AII tt Frãciſcus Philel. Frãciſco caſtellano eqti aurato ſal. bi Aetor equidẽ:& maiorẽ in modũ gaudeo:q&; ſimul 4 ũ annis æque tuus amor erga me creuerit: ut maio re ego te beniuolentia magis indies atq; magis ꝓſequor. Quã animitui uel benignitatẽ: uel gratitudinẽ: qua me ut ueterẽ & doctorẽ:& amicũ cõplexꝰ es:cũ diligo płurimũ: tũ facio maximi. Nã qd nobiliſſimi generis fulgorẽ ꝓbita⸗ tis ſplẽdore illuſtraris: nõ poſſum no mirifice laudare. For 1 tuna em̃ cũ uirtute cõiunẽta uitã efficit:tũ iucũdã:tũ optã/⸗ dam imprimis. Nec eſt tn ullũ fortunæ cõmodũ cũ animi bonitate cõparãdũ: utpote qc una uirtute nihil ſit in boim 1/ genere neq; certius:nec ſtabiliꝰ: nec diuturniꝰ quicꝗᷓ. Et cũ 4 oĩs uirtus laudanda ſit:tũ haud ſcio: an id potiſſimũ perin/ de atq; peculiare gratitudini dandũ ẽ: quippe quæ ſola(ut 4 ita dicã) ſine deteſtabili ſcelere deſeri non poſſe uideatur. Itaq; nõ abſurde a uiris ſapientibus ingratitudini pudẽtia u comes aſciſcit᷑. At hoĩem ipudẽtẽ flagitio nullo uacare uo ei⸗ lũt.Vt igit᷑ de benignitate animi tui:quæ tibi ꝓpe modũ ẽE . patrita dicere omittã: te gratiudinis laudari cũ audio: uolu ki⸗ ptate afficior nõ uulgari. Nõ em gratus eſſe potes:niſi ideZæ is ſis iuſtus:niſi idẽ ſis camulata uirtute præditus. Nam ut de fi reliquis ſileã: cũ de me tã honorjifice:tã libenter: tã amice be apud oẽs quotidie ſermonẽ habes: id qc uno eodẽq; oim ore ad nos ꝑfert᷑: ſatis ſuꝑq; declaras nihil eẽ apud te neq; antiqus: neq; dulciꝰ accepti beneficij grata recordatiõe & rreferédæ gratiæ beniuolentiſſima uolũtate: ut ꝗ bñficij lo ct co ducas illud doctrinæ officiũ:quo pene adhuc puera no gue bis es liberaliſſime inſtitutus. Qua quidẽ tua hũanitate mi ii: Franciſce:nequeo nõ admodũ delectari: qui id tibi bñficij tit loco des:qc ſine magna reprehẽſione præterire nullo pa/ no⸗ cto potuiſſem. Qui.n.te nõ diligerẽ:nõ amarẽ:n magnifa⸗ un ce rẽ: in quo tãtã uiderẽ ineẽ ndolẽ:quãtã ĩ alio tuæ ætatis nemie:quẽ totũ ad pudorẽ: ad elegãtiã moꝶ:totũ ad lau/ d/ dẽ ac decꝰ natũ intuerer? Sed es tu plane igeti muniticẽtiſ gni ſimoq; aĩo: ꝗ etiã qd ab altero tibi debet᷑: pro ſuſcepto bnfi no cio habendũ uelis:nihilq; pluris facias:ꝗᷓ bnficiũ te præſta, re. Quã iĩgenij tui bonitatẽ atq; altitud inẽ aĩ tãta dilectiõe E iiij cõplector: ut uix mihi ſuauius quicꝗᷓ ſit:ꝗqᷓ de te laudibuſq; ugt tulis die noctuq; & audire & loqui. Habeo aũt tibi gratias: SK/ qqd mihiĩ amore rñdeas: neq;ʒ te unici hoc tãto mutuæ cha ings ritatis munere patiare. Reliquũ e: ut quãdoꝗdẽ corã nobis horiv inter nos minꝰlicet familiaris cõferre ſermões: hos noſtrezz holan nobis litteræ quotidie repræſentẽt. Vale cũ uniuerſa fami W lia. Meq; ama ut facis. Ex Mediolano pridie nonas nouẽ/ (m bres M. cccc. Lvij. V ſrt. IEFrãciſcus Philel. Gregorio arrigo iuriſcõſulto ſal. quo Acit uet ac ſãma amicitia illa noſtra:qᷓ ab uſq; ꝓpe gebea — doleſcẽtia cõiunctiſſime olim uiximꝰ:ut exiſtime te nter dia mea ca facturũ. Audiui Ioannẽ Petrũ lucẽſem quo au/- oba ditore primũ cũ Florẽtiæ oratoriã philoſophiãq; docere: eluch deinde amiciſſimo ſempꝑ: ułabſente ſũ uſus: ꝓxima æſtate topet diem obijſſe: id qc certe ut debui:tuli moleſtiſſime. Cupio ente fieri ex te certior: & quos libros reliquerit: & qᷓ cõditione ait hoc ẽ uænaleſne ſint. Emerẽ em̃:aut oĩs:aut plæroſq; præ2x ted tim græcos: ſiqui ſcilicet digni ſunt lectione noſtra. Facigie ſi me amas: ut hãc rẽ & ꝗprimũ & ꝗqdiligetiſſime intelligã: 0 hoc erit mihi tã gratũ: ꝗᷓ ꝗc maxime. Ornatiſſimũ eꝗqtẽ au-· W=è ratũ Petrũ nucetanũ noĩe meo ſalute plurimanpartias: ue⸗- cp lim. Vale ex Mediolano.xij. Kal.decẽbres. M. cccc. lviſj. rer Franciſci Philelfi Epiſtolarum Liber decimuſquartus. (Etnciſens Philelfus Lodouico gongagæ Mantuæ mar⸗ ſe chioni ſalutem plu. dicit. ticis Vod oẽs te uiri docti ijdẽq;ʒ ſapiẽtes & ob/ m ſeruent: & uenerent᷑: quid ẽ: qe mirari quẽ Ii q̃ oporteat:cũ & unus ipſe ſis: qui reliquos leen oĩs Italiæ principes doctrina atq; eloquẽtia tn antecellas: & te in cunctos munificẽtiſſimũ gel præſtes:ꝗ in illorũ ſe genere reponi uolue-/ blci⸗ rũt: q urbani ſunt doctiq; nominati.Itaq; habeo tibi gratias „ non uulgaris: qů tuo me locupletiſſimo teſtimonio talem guibe oſtendas: quẽ hoĩes dignũ exiſtimẽt dilectione beneficen (ne 4 . bis trx Umi „ le / XIIII tiaq; tua. Nam hi ſoli mutua charitate deuinciunt᷑: qui ſtu- dijs ſunt & moribꝰ ꝗᷓſimillimi: & ſi plus merẽtes amari etiã magis debent. Sic em ueluti quadã ſeruata ꝓportione mi/ noribꝰ ẽ cũ maioribꝰ amicitia. At ego mihi ꝑmagne aſcri/ bo laudi: qd ab oĩbꝰ itelligar amari abs te optimo & ſapie/ tiſſimo pricipe:ul ea ductꝰrõe:qcł rariſſime accidit:ut in ſũ/⸗ ma licẽtia cõſtituti non eos uel cõtẽnãt:nel negligãt:ꝗ ſint fortuna inferiores. Quare cũ tãti me fieri abs te uideo: ut quotãnis orner muneribꝰ tuis & his quidẽ ampliſſimis: nõ debeo nõ iure optimo lætari:cũ mea cui uideo certiſſimũ in te uno ſemꝑſparatũ eſſe præſidiũ: tum etiã tua cauſa:qui oĩbus patefacias nibil apud te eſſe antiquius probitatis: & eruditionis ſtudio. Nunꝗᷓ em̃ probos uiros & eruditos tã- topere dile xeris:niſi pilluſtri ſis bonitate præditus ac ſapi- entia ſingulari. Quo fit: ut eo me maior teneat admiratio: qui minus operã oẽm diligẽtiãq; accõmodes:ut tui ſimilẽ reddas Fredericũ filiũ præſtãti indole adoleſcentẽ. Puto em̃ licere iã mihi familiariꝰ tecũ loqui. Num es oblitus:qd Cyrũ dicere ſolitũ tradũt: neminẽ decere iperare: ꝗ fubdi tis nõ ſit melior? Quo aio populi eũ ferãt:quẽ indignũ pri- cipatu cẽſuerint? Qui em̃ alios regat:ꝗ ſeipſum neſcit? At reipublicæ iperandiq; diſciplina nõ tradit᷑ natura:ſed litte rarũ librorũq; monimẽtis.Itaq; uir indoctꝰ & indiſertꝰ non modo ciuitates non bene rexerit: ſed ne ſeipſum quidem. Oportet em̃ principẽ nõ minus eloquentẽ eſſe:q̃ & ſapien tem & iuſtũ. Laudat᷑ certe a uiris prudentibꝰ illud Paryſa tidis dictũ: quo artaxerxen filiũ monebat: ut cũ orationẽ eſſe habiturus ad populum: uerbis grauiſſimis & ornatiſſi/ mis uteretur. Et Plato beatas fore illas reſpub. affirmabat: quæ ab ijs regerent᷑:qui aut ipſi ſaperent:aut ſapieẽtiæ ſtu / derent. Nec em̃ parum ille ſapientiæ ſit adeptus: qui ſe cu pit ſapientẽ fieri. Bono autẽ & ſapiẽti principe ſimulq; elo quenti nihil perfectius eſſe duco: nibil magnificentius:ni- bil ciuibus uniuerſæq; reipub. neq;ʒ fœlicius neq; beatius. Cura igitur quæſo: ne litteraꝶ ſtudia deſerat Fredericus: quibus tandiu opera danda eſt: Aaal ſe totum ad imita/ tionem tui imaginẽq;ʒ effinxerit. Nullam iſti pulchriorem hæreditatem ceſſurus es: nullã meliorẽ:nullã diuturniorẽ: ꝗ uirtutis tuæ grauitatiſq; diſciplinã. Omia certe:quæ aut corꝑis:aut fortunæ dicunt᷑ cõmoda: ſunt uel minimo ani⸗ mi bono inferiora.Hoc em in noſtra ẽ ptãte poſitũ:hoc im mortale atq; ſempiternũ.Illa uero nec noſtra fſunt: & inſta/ pilia planeq; caduca: Quare fac: obſecro: ut & dicendo:& agẽdo ſapientiã tuã ſemꝑ & elo uentiã Fredericus repræ ſentet. Nã qce ais ꝑ te nõ deſtitiſſe:quin litteratus ac diſertꝰ fieret:cũ eius ætas ad hmõi munus eſſet aptiſſima:ſed quẽ ingẽti mercede præceptorẽ quæſieras:haud potuiſſe cõſe qui:uelim ꝗd iſta de re ſentiã: accipias paucis: Oim primũ qc ad præceptorẽ attinet: id qc; tua bona uenia dictum ue lim: quærebas crepuſculo lucẽ noctis infundere:oblitus ut uidet᷑ & cõtraria curari cõtrarijs: & illud itẽ: Ome tulit pũ- ctũ:ꝗ milcuit utile dulci. Triſtẽ ſcipiõis africani ſeueritatẽ: nã huiuſmodi illũ facie extitiſſe ꝑhibẽt: hilaris lenitas Læ/ lij cõdiebat. Freno dicere ſolitus Plato traditur Ariſtoteli opus eſſe & calcaribꝰ Xenòcrati:qppe quoꝶ alter tardio/ re eſſet ingenio: ſed Ariſtoteles alacriore ꝗᷓ par foret: atq; acriore. Mediũ ſane qddã ꝓbare Plato uidebat᷑: qe tanꝗqᷓ ex Ariſtotele enocrateq; cõſtaret. Quãtũ poſſum ĩtelli/ gere:Fredericus tuꝰẽ natura melãchonicus. At melãcho/⸗ nicos oĩs eſſe ingenioſos docet Ariſtoteles. Et ne id quidẽ mirũ.Sũt em̃ cogitatiõi natura dediti. Qui aũt multũ cogi⸗/ tat: multa quoq; ex ſe inueniat neceſſe ẽ:quæ a nemine di/ dicerit. Vt igit᷑ oꝑa danda ẽ: ne feruẽs ingeniũ nimio ocio defrigeſcat:ita etiã ſtudendum:ne triſtiore conſuetudine ſe atræ oĩno bili faciat obnoxiũ. Is inqᷓ doctor adhbibẽdus ẽ Frederico: qui cũ oĩ uita ꝓbatꝰ ſit: tũ moribus nõ ſordidis incultiſq; potius: ꝗᷓ lautis & amenis. Nã quã tãdẽ ætatẽ aliã ad litteraturã & humanitatis artes aptiorem iſta exiſtime- mus:quã Fredericꝰ nunc agit:qui natus annos ſeptẽ & de/ cem iã quid ſibi agẽdũ ſit:per rõnẽ aſſequi poſſit.Solus em̃ homo ex oĩbꝰ animãtibꝰ agere dicit᷑: & is quidẽ hõ:ꝗ aſſe/ cutus iã ſit ꝑfectũ rõnis uſum: quo quidẽ ipſo:& mulieres: & pueri:& qui mẽtis cõpotes nõ ſunt:carere iudicant᷑.Nã qc aut infantes: aut pueri didicerint: id ne intelligãt ꝗdẽ. ———— ee corün pto Aotea nönal Cutar guo poen cern u Elat calic pare müse ſac on 14 r ot Xi ee gen n ie pole grar kut inſ⸗ t Ep Pr ſe⸗ gee⸗ AC d bio⸗ tee ore⸗ eli lo⸗ ani el⸗ ho/ e⸗ gi⸗ 0o ine⸗ ge Gis l̃ ne⸗ R R 2 Vngde ſit: ut neq; ij boni neq; mali affirmari quæãt. Sed oĩs eorũ ueluituꝑatio uel laus:aut parẽtib⸗ dãda ſit:aut præ- ceptoribus: & his uiris quoꝶ aut minis aut blãdicijs parẽt. Adoleſcentes uero &ſi ſapere iam cœperũt:abducunt᷑ tim nõnulli ab animi ꝑturbationibus: & ita relicta ratione rapi/ untur in deuia: ut nuſq̃ conſiſtere poſſe uideant᷑.Itaq; huic quoqʒ ætati nõ minus ſæpe ꝗᷓ pueris freno eſt opus. Nã qc pueri deliquerint:quia nõdũ aſſecuti ſint ratiõis imperiũ. Fäem uenire uſu adoleſcẽtibus ſolet:qq illud deſeruerint. Quare ſi pudor & uerecundia nõ tantã uim habet: ut hũc ætatis feruorẽ compeſcat ac leniat: alia quædã acriora ſũt callidioraq; remedia adbibenda: quæ quidem excogitare parentũ eſt:& eorũ qui in eam ætatem ius habent. Vide/ mus enim alios duci blandicijs: alios quibuſdam munuſcu lis:admonitionibus alios: nonnullos caſtigatione: increpa/ tione:metu. Non eaſdem morbis oĩbus curatiões medici addere conſuerunt. Pro cuiuſqʒ ingenio ac morbo quiſq; curandus atq; ſanandus eſt. Illud mihi exploratiſſimũ eſt omnis bona indole adoleſcentes parẽtibus gratificari ma/ xime obtemperareq; ſolere. Nec equidem ambigo prin/ ceps Lodouice: ſi tuus præclarus modeſtiſſimuſq; filiꝰ Fre dericus liquido animaduerterit ſe tibi iucũdiſſimã rem fa/ Gcturum: ubi litterarũ: & liberaliũ diſciplinarũ ſtudijs ſe tra- diderit fore: ut nihil fibi potiꝰ ducat ꝗᷓ & dies & noctis ĩ hoc pulcherrimo laudatiſſimoq; munere conſumere. Nec em grauiſſimos iſti cum uolueris: eruditiſſimoſq; doctores de- futuros a quibus boneſte quæat: & liberaliter ad ea omia inſtitui:quæ ad bene beateq; uiuendũ requirunt᷑ in princi pe.lId aũt eo magis tibi curandũ eſt:quo cæteris oibus Ita/ liæ principibꝰes litteris & doctrina ſuꝑior. Nõ em̃ paſſurus ſis:ut ĩ hac tã illuſtri hæreditate tãq; tibi atq; tuis ꝓpria de/ Erneraſſe Fredericũ a patrita:& auita gloria ulli ſſimulẽt. Hæc ego pro mea erga te pietate confidentius fortaſſe ꝗᷓ deceret: ſcripſi:quæ tu uelim clementer: ut ſoles omnia: ac benigne interpreteris: uel eo uſus græcorum prouer- bio: quo iubet᷑:quæ amicorum ſunt: cõmunia duci opor/ tere: id quod non minus in liberis ꝗᷓ in pecunia tenendum “ quæ II — atq; ſeruandum puto:& eoſfortaſſis in libris maximis:quo m elius hiſce atq; præclarius conſultũ cupim & pecudibus. Vale princeps optime ac munifſicentiſſime. Mecq; ut facis ama. Ex Mediolano. vi- ITdus decẽbres. M. CCCC. LVj: V — . EE. ranciſcus Philelfus Nicodemo trãchedino ſa- tteræ tuæ fuerũt mihbi iucũdiſſimæ cũ tua cã quein/ tellexerim bñ ualere cũ uniuerſa familia: tũ etiã ob Frãciſcũ patriciũ:quẽ e mortuo uiuũ factũ acceperim. Tri⸗ ſtis em de hoĩe amiciſſimo nũcius ꝑlatus ad nos fuerat: cũ eſſet ꝗ aſſereret ulł ſe præſente ſuppliciũ eẽ de eo ſumptũ. lItaqʒ idoluerã eiꝰ uicẽ:idq; oẽm popularẽ ſtatũ:ꝗ ſine ſedi/ tione eſſe uix unꝗᷓ conſueuit uæbementiſſime execrabar. Quanꝗᷓ Franciſco familiari noſtro nihil magis arbitror ob/ fuiſſe:ꝗᷓ inuidiã: qua uiri & præſtãtes nũqᷓ caruerũt. Lætor igit᷑ plurimũ:ꝙ præter opinionẽ ac luctũ nobis acciderit. Tibiq; habeo ingentes gratias qc iſtius dignitati ſtudeas. Id qc ut aſſidue facias: te etiã atqʒ; etiã maiorẽ in modũ ro/ go. Qd& uero de re altera conſiliũ ceperis: ꝓbo & gaudeo. Miror aũt quid uiro illi in mentẽ uenerit: ut cũ iam ad cal/ cem ꝑuenerit:a decurſo iã olympiæ ſpatio anertat᷑:atq; ui/ ctoriæ palmã renuat. Num forſan cũ ætate animi quoq; ui/ gor cõſenuit? Verũ tu hebeſcentiiã ſanguini flamas adij/ ce rationis. Cõcaleſcet fortaſſe:prioremq; uim accẽſus re/ ſumet. Nos omnes ualemus recte. Vale etiã tu atq; tui oẽs uſpnoſtri potius. Patritiũq;ʒ hortare:ut forti animo ingẽtiq; ſit:memineritqʒ ſapienti nibil obeſſe poſſe:& fortunã oẽm uel minima uirtute eſſe inferiorem. Ex Mediolano pridie Kal.Ianuarias. M. cccc. Lvij. NFranciſcus Philelfus Donato actiolo ſal. lIdldiac legi ſuauiſſimas tuas litteras ad lacobum acti/ olum tuũ quid inꝗᷓ tuumꝰ? imo noſtrũ.Nam amicoꝶᷣ mht: ea priuata his eé nõ oportet: ſed ꝑinde ſane atq; cõia. Miraꝰ aũt ſum:ꝗd tibi in mẽtem uenerit:qc ethruſco malueris maternoq;ʒ uti mõe ꝗᷓ latino: & litterato. Nã facũ dũ eſſe te planeq; diſertũ ignorat nemo. At lacobũ noſtrũ tm in dicẽdo ualere exꝑtiſumꝰ: ut ſuæ ætatis nemini cõce⸗ ſupellectili wbe o dat. Nũ fortaſſis oſtẽdere uoluiſti nõ oĩno te græcũ factũ: Fi qm apud eruditiſſimũ eloquẽtiſſimũq; uirũ ioannẽ argyro e polũ græcis diſciplinis ſtudeas: quaſi græca oratio latinæ 4 aduerſet᷑: uel nõ ſimillima ſit potiꝰ: & ei maximũ afferat or⸗ namẽtũ? At ne quippiã quidẽ ſcripſeras:q in hoim man⸗ uuentuꝶ nolles. Fit em ſæpe: ut quæ uident᷑ ineptiora: iccir co ſcribamꝰ materna lingua:qm excribia quopiã nolimus. Nã quæ ornatius ſcripta fuerint: ea ꝑſæpe uł inuitis nobis 1d & excribunt᷑: & ſeruant᷑ diutius. Itaq; non intelligo: qui ita iu¶ ſcripſeris: niſi forſitan facto ſis ad litteras auidior: nolueriſq; pti alios ornatiſſimæ tuæ dictionis imitatores effici. Qua in re , magis mihi ꝓbat᷑ lacobꝰ: ꝗ quotidie aliqd ſcribit mierua: r. & eloquẽtia ſua dignũ.ld qd ſi tu etiã feceris:cũ pro officio b, facies:tũ nobis oĩbꝰ:q tui certe ſumus: uoluptatẽ ꝑmagnã tor afferes. Vale cum tuis oibus. Ex Mediolano Nonis ianua- t. rijs. M. cccc. Lvij. ð x (VYranciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. 10 q Võod aduenetos te receperis: uiros plane opimatis: leo⸗ nõ ſolã ꝓbo:ſed etiã lætor. Facile em futurũ ſpero: lA ut doctrinæ uirtutiq; tuæ paria præmia referant᷑.Idq; pro⸗ i⸗ pediẽ.li em̃ ſunt ueneti:ut nunqᷓ ſe beneficio uinci patiãt᷑: ui ſed officiũ ſemꝑ officio cumulent: & maximo oꝑe ꝓmere- 4/ ri ſtudeãt. Gratulor igit᷑ fœlicitati tuæ: qui in eo ſis loco tãa⸗ ‚e dem collocatus: ubi & emolumenta ſis nõ uulgaria: & lau/ Agenm item maximã breui aſſecuturus. Inſtitue igit᷑ (ut coœ⸗ piſti patricios iſtos adoleſcentes nõ morũ minus ꝗᷓ doctri en næ eloquentiæq; præſtantia. Fœcunda nactus es feraciſſi- e iach ingenia: quæ qd laudis ſeæmen acceperint: ad matu/ ram frugem miro incremento ſint productura. Vnde etiã tu tanꝗᷓ diligentiſſimus ꝗdã fortunatiſſimuſq; excultor cũ CdH uberrimos ꝑcipies fructus:tum me ingẽti afficies uolupta/ te:qui tuã laudẽ oẽm ꝑmagnæ mihi laudi eſſe duco. Nã q ais de inſectatiõe inuidẽtiũ:id tibi quoq;ʒ iucundũ eẽ opor O ret: cum intelligas excellentiam omnẽ inuidiæ eſſe uelut ei obnoxiã. Nam quid malis? utrũ excellere: an excellentiã 4 pati? Itaq; aio cõſtanti excelſoq; ſis. Tibiq; perſuade obni/ ⅓ xeqʒ; tuere oĩa eſſe uirtute inferiora: cui quo magis inuide-⸗ tut:eos eẽ magis gloriaa ddit comitẽ. Quin tibi opera da/ da & :ita eruditione: & dicendi elegantia ſplẽdoreq; auge- ſcas: ut tibi nemo ꝓpter aſſequenti deſperationẽ inuidere audeat. Paribꝰ“. n. aut aliquãto ſap iorib⸗ liuidet᷑:præſtãtiæ ale ex Mediola.iiij.idus aũt nimietas hoc morbo uacat. lanuarias.M.cccc. Lviij. (Fran. Philel. otrãchedino ſal. — Curaueris. Scio quãtũ prudẽtia uales: uãtũ etiã gratia. lta q; nihil dubito ꝓpediẽ fore: ut cõficiat᷑: quod cupimꝰ mõ aduigilare uolu eris. Luo aũt erga me aio certiꝰ habeo ni- bil. Matura igit᷑: ſi me amas: & q& uolumus effice. Wale ex Mediolano.ſiij.idus lanuarias. M. ccce. Lviij. (Fran. Philel. Aeneæ cardinali Senẽſi ſal. Inas litteras tuas: quas nõ eodẽ tꝑe ad me dederas: eodẽ accepi die. Fuerũt utræq; mihi nõ iucũdæ mi⸗/ nus ꝗᷓ exoptatæ. Quid. n. nõ in ijs erat plenũ hũanitatis d phenignitatis tuæ? Itaq; ut plurimũ mihi ſum lætatus: quocd intellexerim apud ueterẽ amicũ meæ in ſe pietatis memo riam nulla eſſe interceptã neq; tempoꝶ nec fortunæ uari/ etate:ita maiorẽ in modum tibi patri ampliſſimo gratulor: quod omnia ſis ſumma in hanc diẽ tua ſumma cum digni⸗ tate adeptus: & id ſane nõ modo non petens:ſed ne cupi/ ens quidem. Quo fit: ut ſatis ꝑſpicue cognoſcere cuiqʒ lice at:ꝗqᷓ acceptus imortali deo caruſq; ſis. Non em̃ ſine diuino quodã cõſilio ac mente buiuſmodi bona contingũt bomi/ nibus: ſed cuius æterna ꝓuidẽtia inferiora hæe oĩa ſuper/ naq; gubernant᷑: illius quoq; uoluntate ac iuſſu cuiq; ꝓ me citis reddit᷑. Vixiſti ſemꝑ innocent᷑ & pie.Nec aliud ꝗeꝗᷓ in bonis ducere unꝗᷓ conſueſti: ꝗᷓ Chriſtum optimum maxi/ . mũ. Quare idẽ Gbriſtus & oĩpotens deus & dei oĩpoten/ tis filius: qui centũ pro uno reddere ſemper eſt ſolitus: tua obſeruãtia: cultu: bonitate delectatus: ſuis te indies magis magiſq; bonis auget: bonoribus amplificat: fœlicitate cu/ muſat. Tu autem ut es animo maximo ſplẽdidiſſimoq; in/ genio:ut ducis omnia uirtute inferiora: ut iudicas nibil ba- Em mihi facies nõ minꝰgratã q̃ neceſſaria:ſi q dieb?ꝰ ꝓximis ad te ſcripſi:& ꝗp rimũ & ex ſententia mea — — fmmm –¾ — 1i⸗ Benqdum elſle ſine deo in bonis :diuinam quoc bonitatem atq; ſapientiam imitaris. Nihil ſupra bominem: uel profite e ris: uel audes. Præſtas in omnes te facilem: bumanum: mã fſuetum. Nihil tibi aut ad rem: aut ad dignitatẽ additũ pu/ IJJ tes: quod ab deo nõ ſit. Quamobrem ſempiterni dei: tanꝗᷓ uel negociator: nel præbitor aliquis te in cunctos ea geris benignitate: qua ſemper antea mirifice claruiſti. Hinc etiã me non minore nunc dilectione compleris: ꝗᷓ uſq; a primis annis quibus tibi ſum cognitus mirifice diligebas. Et ne id 1 quidem mirandum. Nam cum ſola uirtus eſſet:quæ me ti/ 9 pi conciliabat:eo ſit: ut eadem duce idem ſit tuus erga me . amor. Mea enim erga te obſeruantia tanta eſt: quanta uel fuit unꝗᷓ uel maior eẽ poſſit. Et hac de re ſatis. Cætera quæ ſcripſiſti intellexi. Tibiq; habeo gratias imortalis: q quã/ tumin te fuit: deſiderio meo ſatis cumulatiſſime feciſti. Sigquis aũt unus ſit: qui de meo illo codice aliquid certi ha⸗- 4peat. Beſſarionẽ cardinalẽ nicænũ hunc eſſe puto: quippe qui & utriuſq; eloquij atq; diſciplinæ doctiſſimns ſit: ut no/ 4 ſti: &a quæri apud Calliſtũ pontificem ſolitũ accipio:quod 10 Nicolai quinti ornatiſſimã librorũ fuppellectilẽ ta temere i Aliſſipare pateret᷑.Itaqʒ ad hũc etiã hac de re litteras dedi. N. Quid futurũ ſit: neſcio. Vnũ certo ſcio nihil me omiſſurũ i, aad codicẽ uẽdicãdũ. Qua in re ſi mihbi auxilio fueris:tanto 1 me afficies bñficio: ut maiore alio nullo poſſis. Vale pater . ampliſſime. Ex Mediolano ldibꝰ ianuarijs. M. cccc. Lviij-. 1 Pranciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal. 4 Vod VIyſſem imitari inſtitueris: non uitupero: mo e, do non naufragus: ſed prudentior ad nos redeas. be (¶ Præterea uix ullos ſa piẽtia claros legimus :q VIyſſis quo/ dãmodo æmuli nõ fuerint: hoc ẽ:ꝗ ad ſapiẽtiã uẽdicandã non uarias ac diuerſas orbis terraꝶ regiones inuiſere ſtu/ n duerint. Vtere ſemper ratiõe atq; uirtute duce: quod ſi fe/ n ceris:facile ſpero omnia tibi ſecunda fore. Da ölepilſiime aa nos litteras:quibus certior fiam de omi tua fortuna: ꝗqᷓ ti W bi fautricem ac benignam futuram opto: & eam quidem fortunam: quæ dei uoluntate definitur: non hominũ ſtul- ticia. Cura etiam libros ꝗplurimos & ꝗqoptimos tibi com⸗ pares: qua una ſupellectili nullam ſis pulchriorẽ habitur: nullam utiliorẽ. Vale Ex Mediolano. xiij. Cal. februarias. ¶ Franciſcus PhilelfusPallãti Stroęæ eqti aurato ſal. Voniam meũ erga te animũ noſti perſpicue iampri dem: nibil e: qc; tecũ in præſentia ſim lõgior. Q ne/ qc intẽtatũ reliquerim. Quare cũ plæraq; & uerſu: & pro/ ſa latine ſcripſerim nõ oratorio: & poetico more dãũta xat: ſed etiam philoſophico: idem nunc græce uacare animũ induxi: quibus quidem in rebus quantũ aut ualuerim: aut ualeam:neſcio. Vnum certo ſcio me non magis uno gene re ꝗᷓ alio atq; alio delectari. Videmus Virgiliũ oratiõe pe/ deſtri minime ualuiſſe: uerſu uero claruiſſe plurimũ. Con/ tra: Cicero ſoluta oratiõe fuit illuſtris: At uerſu fuiſſe indo cto ſimillimum: & legimus & iudicamus: quorũ neutrũ ta/ men audimus græcis uerſibus in ſcribendo delectatũ. Ego autem cum latine utraq; oratione & delector & utor: tum nuper aggreſſus ſum græce ſcribere nõnulla elegia: ut eti/ am græciintelligant audire latinũ hominẽ: quod ipſi negli gunt:nõ græce minus canere: ꝗ latine. Nam quãtũ etiã in dicendo apud græcos aut poſſim: aut non poſſim: iampri- dem cognoſcere tibilicuit. Et qm ĩ alijs ſcriptis meis nomẽ tuũ: ut par ẽ honeſtaui ſemꝑ: uolui hoc quoq;ʒ tꝑe aliquid ad te ſcribere in hoc dictionis genere: quo omnes intelli/ gãt & præſentes: & Halter amicitiã noſtrã nõ fuiſſe d rem. Vale cũ Honofrio meo. Ex Mediolano. xiiij. Cal. bruarias. M. cccc. lviij. Franciſcus Ppilelfus Nicodemo trãchedino ſal. ———————— — —— Acis oĩa cã mea & diligẽter & amice. Quare nõ poſ ſum nõ libentiſſime fateri me tibi debere plurimũ: gquo uidero tua opera effectũ oĩno quod tã libenter facis? Incũ/ be igit᷑ & remis: & uelis: ut emerſam nauim opportune in portum agas. Quæ uero de meo Frãciſco patricio ad me Icripſiſti:iucundiſſime audiui: quem tibi uirum tantopere mini unꝗᷓ latinorũ cõtingit:inſtitui nullũ eſſe oratiõis genꝰ:. ſis in faciendo tam accuratus: tam induſtrius: tã ſtre / nuus. Quanto aũt me abs te beneficio affectũ iudicabo: ſi ue cõmendo:ut intelligas te nibil mibi poſſe boctẽpore gra/ ri tius facere:ꝗᷓ ſi hũc rebus omibus ꝗcumulatiſſime iuueris: atq; ornaueris. Vale Ex Mediolano. vi. Kalen. Februarias P ‚ ranciſcus Philel. Gregorio arrigio iuriſcõſulto ſal. e Etuæ litteræ mirũ ĩ modũ delectarũt:ꝗbꝰ liqdo ꝑſpe cKtit:quãta beniuolęetia priſtinã illã noſtrã iueteratã D amicita ꝓſequeris. Facit aũt oĩa ꝓ officio: ꝗ neq; ſcribẽdo neq; amãdo cedere hoĩ amiciſſimo uolueris. Reliquũ ẽ: ut ini certatim hmòi hũanitatis iuſticiæq; munꝰ inuicẽ foueamꝰ: aut quo & uinci ſimul & uincere eſt pulcherrimũ. Quid de li/ ene Pris illis ſperãdũ ſit: ex tuis litteris intellexi. Siqd noui de/ be⸗ cernet᷑: facito ut ſciam. Itẽ ſiqui iſtic lihrarij ſunt:qui merce / de excriberẽt: quæ uellemꝰ. Idq; tã græce: ꝗᷓ latine. Qc ad o ea quæ de Antonio regino ſcripſera: nibil rnderis: ſum mi- ratus. Reſponde igit᷑ ꝗprimũ. Te cũ uniuerſa familia ꝑpbel len le ualere opto. Ornatiſſimo equiti aurato uiroq; grauiſſi/ mn mo Petro nucetano ut meis uerbis plurimã dicas ſalutẽ: tetß uæbemẽter cupio. Vale Ex Mediolano. Nonis februarijs e M. cccc. Lviij. Fra iſcus Philelfus Aen eæ cardinali Senéſi ſal. , as Kal-lanuarijs litteras ad me dederas: eas ad ꝗn Hi tũdecimũ Kal.martias accepi.Fuerũt mihi quæ ſcri/ i pſiſti gratiſſima oĩa. Habeoqʒ dignatiõi tuæ ſempitnas gra 2 tias: Ic nihil tibi negligẽdũ uelis: qg; mea intereſſe cogno/ 4 ris. Qc de Xenophõte filio ſcripſiſti:nõ ſolũ ꝓbo ſed etiã , gaudeo:qꝙ oĩ in re dignitatis meæ rõnẽ habeas. Reliquum dH eſt: ut Cardinalis Nicæni ſentẽtiã meã de re intelligat: qqᷓ 3 audio codicẽ illũ etiã poſt obitum ſummi põtificis Ricolai 1 quinti uiſum eſſe apud Cardinalẽ Rhutenũ. Modo qck in re uerũ ſit non ignoremꝰ:facile futuꝶ ſpero:ut nobiliſſimꝰ d codex ille ad dum redeat: aut pace: aut bello qᷓuis bello pa cem lõgiſſime anteponã. Vt ꝗᷓbelliſſime ualeas uæbemen⸗/ o ter opto cũ tua:tũ etiã tuorũ oim cã: e quorũ numero me h nequaꝗᷓ ultimum eſſe arbitror. Vale Ex Mediolano. xiiij. H Kałl.martias. M. cccc. Lviij. ”M ((ranci. Philel. Beſſarioni cardinali nicæno ſal. F— „. D quartũdecimũ Kał-lanuarias ſcripſerã ad te græ- nou argumẽetũ ſe nullũ obtulerat: potiuſq; i tuas de mea re litteras ſperarẽ affuturas: tã cũ ad Aeneã cardinalẽ lit⸗ teras darem: nolui eas ſolas: planeq; peregrinas urbẽ pete re. Itaq;ʒ alteraſad te dedi: quaꝶ eæ comitatu frætæ ſeſe ad iter præſtarẽt alacrioris. Qc& aũt latine ad te ſcripſerim: ic- circo factũ ẽ: qe illæ græce nõ intelligerent. Nec eſt aliud quicꝗᷓ: qe tantoꝑe in præſentia abs te cupiã: ꝗᷓ ut me facias certiore:quid de codice meo ſentias: num ſpei quicꝗᷓ ſit re/ liquũ:an perierit oĩno. Immortali me affeceris beneſicio: ſi hac in re mibi morem geſſeris. Vale ex Mediolano. xiiij. Kal.martias.M.cccc.lviij. M . NFran. Philel. Beſſarioni cardinali nicæxno ſal. N Vdiaſſextus litteras ad te dedi: quibꝰ idẽ latine pe/ RNtij: qc paulo ante græce fecerã. Deinde redditæ mi- bi ſunt hodierno boc hodie ꝑbumanæ atq; ꝑbenignæ litte ræ tuæ: quibus q ſcire deſiderabã: non obſcure intellexi. lItaqʒ habeo tibi gratias imortalis: quod uł in ſummis occu/ pationibus tuis nihbil quod mea intereſſet negligere uolui- ſti. Reliquũ eſt: ut mibi quid ea in re faciundũ ſit conſulas: uel epiſtola: uel nuncio. Nunciũ uero aliũ uelim neminẽꝗᷓ prudentiſſimũ- iuriſcõſultũ Othonem carretum:qui iſtinc huius principis noĩe oratorem gerit.Is em̃ qc abs te acce/ perit: mihi ꝗᷓprimũ ſignificabit. Præterea ſiquid certius ha bendũ iudicas: id qe mihi quoq; uideri dehet: habes archi diaconũ datariũ: q quoniã SiBXIOOBHXN Præeſt ut au- dio:rẽ oẽm poterit ꝗprimũ optimeqʒ inquirere.Et hæc ha⸗ Renus. Quod me tam miris laudibus ornaris: facis id tu ꝗ/- dem ꝓ quadã in me charitatis tuæ amoriſq; abundantia: ꝗ etiã parua quæ ſũt: maxima eẽ cupis. Faciat deꝰ: ut tua mi/- bi cõſuetudine aliqñ: idq; ꝓpedie uti liceat. Facile. n. futu/- rum ſperem: ut tua præſentia perinde atq; diuino afflatu quodã: uel adiutus : uel excitatus aliquid audeã qc uulgo non liceat. Ad bæc ſcire admodũ uelim quot ſint tibi libri Diodori ſiculi. Nam mihi præter prima quinq; uolamina aliud ex eius hoĩs hiſtoria ẽ nibil. Habere aũt cupio:qd' re⸗ ——⸗. /dD L.u£rC C — — — — — — — ⸗ , liquũ inuenit᷑. Modo iſtic librariꝰ ullus extet:qui bmõi mu ir nus ſit obiturꝰ. Præterea eρ ποωο οο ωυXαρα men nihil dignũ repperi apd græcos. Siꝗd habes inꝗᷓ hmõi:faci l, to ut intelligam. Vale ex Mediolano.ix. Calé. martias. te ¶ Franciſcus Philelfus Bernardo luſtiniano ſal. el Etrus perleo tibi quædã noĩe meo exponet. Quæꝗ S dem ipſa ex animi mei ſnia manant oĩa. Itaq; ut quæ in petierit: facias magnoꝑe abs te peto. Vale ex Mediolano hen wyiltj. Cal.martias. M.cccc. Lviij. ſtn — Eranciſcus Dbileltus Lodouico ca ſellæ ſal. eri Xiſtimo te in admirationẽ incidiſſe: qe; in proximo Ill illo meo ad illuſtrẽ adoleſcentẽ Triſtanũ Sphortiã epigramate nomẽ leſu a me ſcriptũ legeris: quod aſpirati/ onẽ haberet inter.i.uocalẽ &.e.idq; nõ temere me feciſſe: be⸗ ſed lapſu fortaſſe feſtinantis arundinis: cũ neq; apud græ, cos:neqʒ apud hebræos: a quibꝰ id nomen eſſe accepimꝰ: tte eã aſpirationẽ admittat. At ut rẽ teneas: neq; iprudetibus lexi. nobis id actũ eſt:neq; nolẽtibus. Sed ut ita ſcriberemus:cũ de⸗ antiqꝗtatis auctoritas nos ẽ hortata: tũ quædã rõ nõ uulga- voli ris. Extant in hac urbe uetuſtiſſimi atq; emendatiſſimi qui/ ſin dam codices & noui:& ueteris teſtamẽti: in quibus oibus nnei Ieſus ſcriptũ reperit᷑ cũ aſpiratione.h.inter.i.&.e.id q ui⸗/ Ein detur nõ ab re cũ ſentẽtia Quintiliani cõuenire:qui ait cõ⸗ ce⸗ ſueſſe priſcos nonnunꝗᷓ inter duas uocales aſpirationẽ ſcri uha bere: qc non Ioannes modo nomen ꝓpriũ oſtẽdit:ſed uchi abenũ: & mihi idem aũt obſeruari priſcos uoluiſſe ĩ leſus: uta nõ ſolum ea rõne induẽtos puto:ut apud latinos quoq; tri⸗ echer ſyllabũ nomen id eſſe uellent: qc uim diuinæ trinitatis re⸗ tag præſentaret:ſed etiã quia aſpiratio ſonantiorẽ ſyllabã red/ ing dit ac ualentiorẽ. Et hac de re ſatis. Ego tuas litteras quoti- mi/ die expectabam: & eas quidẽ talis: quales ab hoĩe amiciſſi⸗- Utu⸗/ mo optimoqʒ uiro dari cõſuerũt. Vale ex Mediolano pri,/ Katu die Cal.martias. M. cccc.Lvim. D uloo Eranciſcus Philelfus Antonio pãhormitæ ſal. lbi ĩtibi reddidit litteras meas ẽ mibi uetere familiari min ate beniuolẽtiaq; coniũctus. Hũc tibi unice cõmen d datũ uolo: quippe qui & doctus eſt & modeſtiſſimꝰ plane F ij uir amicitiaq; tua minime indignus. Vale ex Mediolano e Kal. martias. M. cccc. Lviij. Franciſcus Philelfus allãtiſt ANa res szmalor hogtpe potuiſſet afferre. Nã in ijs legẽdis te vorã uidere ſ uſluspriſtinoſq; ſermones mirifi- ca tua illa ſuauitate cõditõs nõ ſecꝰ audire:ꝗᷓ ſi præſens eẽs pridi ac mecũ familiarit᷑ loqᷓreris. Qc aũt me tãto ſtudio lauda-/ ueris: factũ id eẽ intelligo ꝓ bhũaniſſimo tuo ingenio: proq; ſingulari tua erga me charitate. Nõ em̃ tã præclare de me ſentio. Habeo præterea tibi gratias: atq; ago maximas :qck ẽpi ρ†—äιοο 6“α⅞ρειο moré mihi ꝗprim ũ geſſeris. Quæ uero tuo noie principi noſtro expoſuimꝰ: audiuit is oĩa ꝑlibeter: & ita de te honorifice ẽ locutꝰ: ut plane oſten deret te ſibi eẽ cariſſimũ. Quare ſiqꝗd eſt q ab eo uelis: ui/ deo te nihil fruſtra petituꝶ. Scripſiſti præterea græcũ eſſe apud eũdem puto: qui T0 ρα1sτO—ß̈Büz6 Biop &†ρερααρ. Mihi græco librario opus eſt. Quãobrẽ ſi uel iſtũ cũ iſtinc te nõ inuito abire inſtituerit uel aliũ quẽpiã ire ad me cura ueris: accipiã eũ honeſta cõditione. Reliquũ ẽut manibus pedibuſqʒ; ad obſeruandã bonã ualitudinẽ cõnitamur: nõ longe em̃ futurũ ſpero:ut qᷓiucũdiſſime una eſſe poſſimus. Vale ex mediolano Kal. martijs. M. cccc. Lviij. N¶EFrãciſcus Philelfus Ni Votidie te mibi officioſiorẽ præſtas ac iucundiorẽ. Nihil em̃ prætermittis: qc ad meã laudẽ acceſſurũ putes. Itaq; nõ poſſum nõ lætari plurimũ qd oĩbus in reb? in amore mihi reſpõdeas. Nã ꝗᷓ ego te amẽ: & quãti faciam Jamorẽ tuũ:nemo oĩm melius nouit:ꝗᷓ ip̃e debes:cui de me nihil occultũ eſt. Reliquũ eſt: ut amare meꝑſeueres. Nũꝗᷓ em̃ patiar uinci abs te in hoc tam nobili: tãq; laudatiſſimo bũanitatis officio. Quid de noſtro patricio actũ ſit: cupio intelligere. Nos bic noui babemus nihil. Tu ſiquid apud uos eſt: qe auditione noſtra nõ indignũ exiſtimes: cura ut ex tuis ſuauiſſimis litteris accipiã. Vale ex Mediolano.iiij· Nonas martias M. cccc.Lviij. . (Franciſcus Philelfus Lodouico caſellæ ſal rogæ egti aurato ſal. codemo trãchedino ſal. M Va fuerim adductus ratione:ut leſus cũ.h. aſpiratio Ine inter.i.&.e.ſcripſerim præter cõmunẽ huius tẽ/ peſtatis cõſuetudinẽ: potuiſti ex proximis litteris cogno/ ſcere. Nunc aũt ut ad te ſcriberẽ: aliud nihil erat in cauſa: niſi ut abs te peterẽ: id curares: ut litteræ tuis incluſæ ꝗdili⸗ Mediolano.viij.ldus martias.M.cccc. Lviij. NFranciſcus Philelfus Alberto parrhiſio ſal. Væ amicis cõmunia eẽ debẽt: ea quẽꝗᷓ iuriſuo aſcri pere: ut nibil habeat cũ amico cõmune: non iniuſtũ duci non poteſt. At uitas Galbæ & Othonis: quas e græco traduxeram: & tibi poſcẽti cõmodarã in menſem: iam an/ num ita poſſides: ut ꝗd æquitas: quid officiũ poſtulet: oino uidearis oblitus. Itaq; rogo te: ut memineris eas ad te iſſe cõmodato:nõ dono. Proinde facies:ut te decet:ſi curaue ris: ut iãtandem ad nos redeant. Albertũ meũ ancarium Eñnochi filiũ bene ualere opto. Vale ex Mediolano. vi. ldꝰ martias. M.cccc. Lviij. (F ranc iſcus Philelfus Pallãti ſtrogæ eqtiaurato ſal. Vanta uoluptate me priuarit diuturnũ ſilẽtium no/ plane intellexi. Is em mihi nihil potuiſſet eſſe iucundius. tuo ꝗdẽ ſcribẽdi officio uti antehac licuerit. At lõgiuſculũ ſilentium noſtrũ crebritate litterarũ facile ſartiamus. Qcæ reliquũ eſt: deus ipſe aliqñ præſtabit. Vt autẽ ad rẽ ueniã Top ρττππρτνναααιπ W0ορ1ορπωÜποπνiορ:πι àa ccepi die/ bus ſuperioribus: & accepiſſe me:feci te meis litteris certi orẽ: quas ad marcheſiũ uariſinũ tibi reddẽdas miſi Veneti as Cal. martijs. Eas uero qm accepiſſe iam debes: nõ repe/ tam altius. Duo ſunt quæ uæbementer cupiã: Arrhiani hi oriã de Alexandro rege & Diodori ſiculi libri: ſiqui plu/ res apud uos ſunt ꝗᷓ ipſe babeam. Habeo em̃ uolumina. Qck aũt tantopere & Arrhianũ d eſidere & Dio dorũ:cã ẽ: quod duo illa nobiliſſima imperia: & perſarum: & macedonũ uel mea hiſtoria latinis cognita eſſe uelim. gẽtiſſime reddant᷑.ld erit mihi perꝗgra tiſſimum. Vale ex ſtrũ: ex binis litteris tuis: quas nuper ad me dediſti: Deus malefaciat tempoꝶ calamitati: ne dicã hoĩm ꝑfidiæ: ua factũ ẽ: ut nõ modo ſimul eſſe nequeamus:ſed ne ma/ aine prima Si hmõiigit᷑ codices aut apud te: ut Venetijs eẽ cognoro: excriptũ iri curabo: modo uel Patauij u'Venetijs ſibrariũ 1 græcũ aliquẽ inueniri accepero. Vale ꝗdiutiſſime cũ Ho/ — noftio meo. Ex Mediolano. v. idus martias. M.cccc. Lviij. ſe OEranci. Philel. Beſſarioni cardinali nicæno ſal. b Vm mibi eet renũciatũ ꝓimos meos ad te uerſus t nõ eẽ eadẽ miſſos uia: qua meæ antea ꝑpſæpe litteræ à cõſuerũt: iccirco eoſdẽ ſecäid ad te dedi: ut itelligeres:& ꝗd cupiã de tua amplitudine: & ꝗd nõ temere breui futu⸗ ũr ſperẽ. Quod aũt hmõi utar ſcribendi genere:cũ ob ali/ 4 as cauſas factũ ẽ: tũ etiã aut minus: ut noſtri qdã hoĩes:qui græcaꝶ litteraꝶ indocti: & latinaꝶ nõ admodũ periti qui græcos uerſus in concinnitatis accuſant: ſonoroſq; eſſe ne/ gãt: uel ex hoĩe latino aiaduertãt:ꝗᷓ ſe ſua fallat opinio. Nã quid habemus memoratu dignũ:qd a græcis nõ acceperi⸗ mus? Verſu aũt cũ græcis cõtendere æque ſtulti eſt: atq; arrogãtis. Tu uelim cures ad me dare ſiquid habes: qce p/ bes: de quantitate ſyllabaꝶ. Nã has oĩs exẽplis diſquirere apud græcos diticile é. Et hmôi fane peritia perutilis eſt: ⁊ac maxime neceſſaria nõ ſolũ ad uerſuũ ſtructurã: ſed cum . ad cognitionẽ accẽtuũ:tũ etiã ad uniuerſam ꝓpe litteratu ram. Vale pater clæmẽtiſſime. Et quæ multis litteris abs te etij: mihbi ut gratificeris te etiã atq; etiã rogo. Ex Medio⸗ lano. vi. Kal-apriles. NA. cccc. Lvijj. „ EFranciſcus Philel. Hieronymo caſtello medico ſal. Vod græcis uerſibꝰ? ad te ſcripſerim: nibil aliud fuit M in cã: niſi ut ul græci ip̃i cognoſcerẽt amicitiã noſtrã eſſe nõ uulgarẽ. Nuꝑ em hoc quoq; ſcribẽdi genꝰ ſumagg greſſus: qdq uellẽ nubi cũ multis eſſet cõmune. De latinis lo . quor noſtriſq; hoĩbꝰ. Nõ de græcis: ꝗ in hmõi campolõge uberius ac facilius ꝗᷓ latini uerſari poſſent: ſi uellent: tãꝗᷓ in pratrita & auita poſleſſione ac plane ſua. Sed utcq; res ha . : bernun apud græcos nemmẽ uideo qui uerſibꝰ delecte/ 4 tur. Latini ueronõ mõ nũc nulli ſunt hac tẽpeſtate: q græ- cos uerſus ſcribãt: ſed ne ullos quidẽe de priſcis accipimus ex his q adhucapq nos extãt: & habẽt᷑ in precio: quos ea aude claruiſſe audiamꝰ. Ego auũt cũ alia plæraq; ſcripferim ere e. cum ratl bste doo⸗ ſe. ut tri 149 R So 1n 8 ſe⸗ te/ mus ge i XIII Præce ſoluta otone:uolui etiã tẽtare hoc tꝑe:ſiqd poſſem Ibmõòõi numeroſo & altiore dictiõis genere: quo cæteri uł meo inuitati exẽplo ſuis ſe monimętis poſteritatis imorta litati cõmẽdẽt. Nec id una epla quapiã ſum facturꝰ:ſed li/ pellis:ut ſpero cõpluribꝰ. Qua de re nõ ĩgratũ mihi fuerit tuũ quoq; iudiciũ audiſſe:id qe & ꝶgraue futuꝶ intelligo: ab optimo erga me aĩio emanatuꝶ. Nam ꝗ græci in præ ſentia & habent᷑: & ſunt diſertiſſimi: hoc meũ inſtitutũ atq; ſtudiũ laudibꝰ efferũt: ſiue id aĩo iudicio faciãt:ſiue forſitã qcł ſuſpicent᷑ mihi gratificari.At ego nõ delector aſſentati one:ſed ueritate. Vale ex Mediolano. vij. Idus apriles. M. ¶ Frãciſcus Philelfus Lodouico caſellæ ſal. Vpio te pro ſumma noſtra beniuolẽtia tuæ meæq; rei diligẽtiꝰ ſtudere.Nã & quãti me facias:& quãtũ poſſis:pſpicue noui. Quid aũt uel amicitiæ: uel uirtutinon debemꝰ? Yale Ex Mediola. iij.nonas maiæs. M. cccc. Lviij * . * F.. 7 WVlta hinc abiẽs mihi es pollicitꝰ:quoꝶ ĩ hãc diẽ eſfe – iſti nihil. Itaq; tui eſſe muueris arbitror: ut ꝓ mutua 5. aiorũ inter nos charitate aliꝗd tãdẽ facere incipias. Hudq; imprimis: qc a patre tuo uiro clariſſimo tãtoꝑe petieram. Quã uereor:ne recentis aliquos amores ad priſtinos ad⸗- dideris: quibꝰ impeditus animꝰ neq; noſtri: neq; ſui re mini ſcat᷑. Qc ſimemoriæ uolueris repetere meũ in te officiũ: nõ mõ noſtri nõ obliuiſcaris: ſed potiꝰ qprimũ es me cũ tibi cõflatũ diſſoluere incipias. Noſti quid uelim. VYale ex Me diolano nonis maijs. M. cccc. Lvii. rã ciſcus Philelfus Nicodemo trãchedino ſal. Vid tibiimpedimento fuerit:quo minus ad meas mihi proximas litteras reſponderis:neſcio: nili for taſſis obfueris a Florẽtia ad Senenſes tuos. Fac igi- tur ut primum tuæ mihi litteræ reddantur: quæ me faci- ant omni de re certiorem: quam noſtra putaris interelſſe: imprimiſq; reddideriſne meum proximum carmen argy⸗/ ropolo noſtro. Noli obſecro pati: diutius expectem opta/ tiſſimam epiſtolam tuam. Vale ex Mediolano. xi. Kaledas lunias. M. cccc. Lyiii. FF fn Vꝗdio pacine te ſomno excitatũ iactitare neſcio quas ln Anugas. Ego tibi dari cupio ſaniorẽ mentẽ. Nã quãtũ i uidere uideor: nõ intelligis hbaſcemeas ædes: ꝗbus tatope lu⸗ inſidiaris: tribus iã fatalis fuiſſe & patruis duobus & patri i tuo. Miſeret me tui. Hec ẽ muſaꝶ domus: nõ fœneris. Va- N. le ꝓ meritis. Es em unus oim ingratiſſimus. Mediolanie—z² ædibus noſtris ldibus iunijs.M.cccc. Lviij. = (oa (¶ CPranciſcus Philel. Frãciſco cremẽſi iuriſcõſulto ſal. D ea quæ intelligere a me cupis: paucis reſpondeéo. MNaã & res nõ ẽ admodũ difficilis: & ego in præſentia t ſum occupatiſſimus. Inter æternũ: ſempiternũ:ac ppetuu n⸗ nullã oĩno priſci ꝑdoctiq; latini differentiã eſſe uoluerũt. Ii- ſee. lud qck ex. M. Tul. Ciceronis libris: & quos de natura deo l F. rũ: & quos de finibꝰ bonorũ & maloꝶ: & quos de quæſtio nibus tuſculanis elucubratiſſime ſcripſit: nõ obſcure intue ri licet:& ſi ppetuũ etiã cõtlduᷣ ſignificat. Vñn ꝑpetuã orati onẽ dicimꝰ:hocẽ cõtinuã ac ꝑennẽ:&.P. Ouidiꝰ Naſo pri, men. Huiꝰ uero tẽpeſtatis philoſophi nõnulli:itẽq; theolo gi nõ tã uim uerborũ:q̃ Areſtotelis ſniam ſecutiea inter e noĩa differre uolũt:ut ꝑpetuũ ſit:cui & principiũ dat᷑:& fi/ nis: ut exteriorẽ hoĩem: ut uniuerſum dicimmundũ. Sem piternũ uero qcł ex ſꝑ & æternũ cõponit᷑:id uolunt intelli- i:qe' principium quidẽ habet:at finẽ habiturũ nequaꝗᷓ ſit: l Bnbi aũt eẽ dicũt tũ angelos ipſos & dæmonas: tũ etiã in/ teriorẽ hoiem. Sed æternũ aliud nihil eẽ ꝗᷓ deũ:cuius neq principiũ fuerit:nec itẽ finis futurus ſit. Vale ex Mediola,/ maq; ab origine mundi:Ad mea ꝑpetuũ deducite tꝑa car/ . no. vij. Kal. Auguſtas. M. cccc. Lviij. 3 (Frãciſ. Philel. Beſſarioni cardinali nicæno ſal. di. pl. Ridie idꝰ auguſtas renũciatũ ẽ Mediolani Calliſtã . ecchiæ Romanæ põtificẽ ad octauũ Id' ſextiles aniuiu mã tãdẽ efflaſſe in maxia oĩm læticia. Itaq; licet iã plane iuu H dicare uel ꝓ ſolonis ſnia eũ fœlicit᷑ admodũ atq; ꝑbeate ddii leerm obiſſſe: cuiꝰ mortẽ tãto oẽs cũ gaudio nõ inſipiẽtes mo reE. “ do:ſed etiam ſapiẽtes ꝓſequant᷑. Dederit deus oipotẽsut e cũ hois ſomnoletia ſomnꝰetiã ip̃e interierit:ne tui collegaz XIIII em. iſte rurſus obdormitaſſe iudicent᷑.Et qm̃ in præſentia non a licuit pluribus tecũ agere: te rogo: ut quæ antea pluribus dtfG & litteris & carminibus ſcripſeram dignationi tuæ nõ fru ope ſtra me ſcripſiſſe re ipſa oſtendas: & qd ad Plutarchum at- ann tinet: diligent᷑ cures. Vale ex Mediolano Idibus auguſtis. Vy, M. cccc. Lviij. M.MM S M l Franciſcus Phil. Aeneæ cardinali Senéẽſi ſal.plu. di. (Wa iãpridẽ affatu quodã poetico me tibi memini 1l prædixiſſe re ipſa de obitu Calliſti põtificis cõfirma 9 tã ẽ: dij bene cœpta ſecũdẽt:id q futuꝶ nõ ſolũ uæbemẽ 1 ter opto:ſed certo etiã & ſpero & uolo. Tu uelim memi/ i nneris Philelfi tui: qui tuã amplitudinẽ: ut ſcis: & colit: & ob ſeruat unice. Nuncij feſtinatio fecit: ut eſſem breuiorꝗq uo lebam. Fac obſecro:litteris tuis intelligã ꝓpediẽ: quid mi/ piraill gendũ ſit: & qc de Plutarcho meo ſæpiſſime ad te ſcri/ 8 prlſi: ut memin eris etiã atq; etiã te rogo. Vale ex Mediola- i no ldibus ſe xtilibus. M. cccc. Lviij. Frãciſcus Philelfus Angelo actiolo eꝗti aura to ſal. 1) — Tqd ipſe maxime oĩm cupiã: & quantũ liceat tibi in WDũ Aua rep.cũ antea ſemꝑ:tũ hoc potiſſimũ tꝑe:nõ ſum neſcius. Quare te plurimũ rogo:atq; oro: ut qc mihi corã „ vnuoerbo aliqũ rẽcperis te opportune curaturum:id in præ/ ſentia certa re cõprobes.Hodſerit mibi adeo gratũ: utgra,- , tius aliud facere nibil poſſis. Vale ex Mediolano.xi. Kale. . ſeptembręs. M. cccc. Lviijj. . Franciſcus P bilelfus Nicodemo trãchedino ſal. 4 Iut placet aſtronomis corpa bæc inferiora & noſtra 4 Mita parẽt ſuꝑiorũ corporũ poteſtati atq; imperio: ut etiã hoim uolũtates ꝓ ſyderũ ui neceſſitateq; mutent᷑: & . non ſint eædẽ ſemꝑ: haud mihi rẽ moleſtã: aut intẽpeſtiuã facturus uidearis mi Nicodeme: ſiq ſæpenumero fruſtra ⸗ abs te antea teñłatũ eſt: hoc etiã tꝑe nõ omittas. Quod eo M libentius: qm ad aſtrorũ motũ atq; influxũ accedit etiã ipa ratio: quæ nulliis aſtrorum uiribꝰ eſt inferior. Rem tenes. H Vale cũ uniuerſa familia: patricioq; noſtro. Ex Mediolano xix. Kaßl ſeptembres. M. cccc. Lviiſfſf. . ¶ Franciſcus Philelfus Pio ſecũdo Romanæ eccliæ 4 „ . 5 “ z. — ſummo pontiſici ſal.plu.di. 6 “” Vod nihil unꝗᷓ in uita mibi neq; iucundius cõtingit: neq; optabili quicꝗᷓ. Accepi nunc te ad. xxviij. Cal- ſeptẽbres diuina benignitate ad ſummũ eccleſiæ Roma/ næ pontificatũ aſſumptũ eẽ cũ maximo cardinaliũ omniũ cõſenſu incredibiliq; totiꝰ Romanæ reip. uel uniuerſi poti/ in præſentia tuæ gratuler ſanctitati:cui nihilo plus dignita tis ſummus iſte potificatꝰ attulerit ꝗ tuipſe ob innumera/ biles tuas diuinaſq; uirtutes põtificatui? Accedit ad rẽ:q tibi corã ꝓpediẽ ſingularẽ ac pene iauditã mei aĩ iucũdita tem ſum expoſiturꝰ:ſt ita ſcilicet apc' te ꝓbatũ iri intellexe ro. Nam mentẽ meãaoẽm atq; deſideriũ ex ſuꝑioribꝰ plæ/ riſq; meis litteris potuiſti nõ obſcure intelligere. Vnũ illc dũta xat tuæ beatitudini exploratũ eſſe cupio me tãta nũc affici animi uoluptate:uel ex ſolo i pſo tuæ creationis fœli⸗ ciſſimo nuncio: ut exiſtimẽ uitã mihi beatã cõtigiſſe: ſi iqde in ea uoluptate ſummũ bonũ cõſtituendum eſt: quæ nihil habet cum beluarum uoluptate cõmune: ſed tota eſt ho⸗ minis: tota rõnis: tota abſolutæ meræq; uirtutis. Reliquũ eſt: ut ſiqs adhuc locus apud te muſis relictus ẽ:id qc' ee & magnificentiꝰ quidẽ eſſe nulla exꝑte dubito: me facere di⸗/ gneris ꝑ tuas litteras certiorẽ: ꝓbeſne meum adte aduen/ tum. Vale pater beatiſſime. Ex Mediolano. x. Cal-ſeptem bres. M. cccc. Lviſſ. ?YSUV-— “ ne -Franciſcus Phi. Beſſarioni cardinali nicæno ſal. Ddecimũ Calſeptebres dediad te litteras unas: & Aſimul cũ tuis alteras ad pontificẽ Piũ. Eas aũt utraſq; tibi rédditas ab Othone Carreto iuriſcõſulto: qui ſtic pro, meo hoc principe Franciſco Sphortia legati fungit᷑ mune re:non dubito. Itaq; miror: quod in hanc diem nihil ad me peruenit: quod reſpõderis. Et id certe factũ exiſtim oſum/ mis occupationihtuis: a quibus rogo tantũ temporis ſub/ ducas: dũ S&ρ ρο☛DHd me des: p qc intelligã: quid mihi faciundũ conſulas: hoc eſt eamne iſtuc an minus eã. Reliqua tu uel me reticente pro tua incredibili ſapietia li- quido cognoſcis. Nam ego ſum eo importunior:quo d te 4 rr . us: ut ita loquar: orbis terraꝶ læticia atq; gaudio. Quid em ngie ma/ nii len nit enn ⸗ AAlIII declaratum audio a Pio pontifice: qui Bononienſi legatio- ni præſis. Vale pater ampliſſime. Ex Mediolano pridie idꝰ leptembres. M. cccc. LvVijj. H PFraciſcus Philelfus loanni paleologo Marchio⸗ Uni Montifſferrati ſal. plu. dldld. Tſite noui iam pridem ꝗᷓ rebus egregie doctis atq; grauibus delectaris: idq; uł' ex meis de exilio libris AJguos diutius tuo uti hoſpitio uoluiſti: clarius intel⸗ lexi:nolui tamen non aliquid ad te mittere: quod & graui- tati ipſi ſuauitatem haberet admixtam: & non doctis ſolũ: ſed etiam omnibus poſſet eſſe cõmune. Itaq; libros ad te dedi: quos modo de iocis & ſerijs inſcriptos ædideram. Sic enim in rebus ſeuerioribus lectitandis neceſſe fuerit: ut riſui aliquando auris patefacias: & no læticia ſolum: ſed bilaritate aliqua perfundaris. Nam quoniam te quaſi lon- go poſtliminio uiſere inſtitui: mibi hac uia paratum iri adi⸗/ tum uolui:quo te non facilem minus: qᷓ beneficum offen/ derem. Vale ex Mediolano. xij. Kalendas Octobres. M. 4 ccCcC. Lviiifiz — Franciſcus Phil. Nicodemo tranchedino fal. Elicatior factus es: qui nibil reſpondeas:nolo enim ſuperbiæ crimen tibi homini amiciſſimo obijcere: quod ijs ſolemꝰ: qui ſæpius litteris iniulitati nihil re/ ſpondere cõſuerunt.Scio ſane te eſſe occupatiſſimum bhis præſertim temporibus. Sed erit humanitatis tuæ: ut tem/ poris aliquid ſurripias tantillum: quod amicitiæ condones officio.Ego inſtitui ad Pium põtif᷑icem falutatum accede/ re.ltaq;ʒ rogo te omni ope operaq; cures:ut iſtac mihi lice/ at iter facere. Quid opus ſit: noſti. Vale & quid de noſtro patricio factum ſit: cura: ut ſciam. Ex Mediolano.xi. Kalen. Octobres. M. cccc. Lviiij. MẽMEẽFB Franciſcus Philel. Beſſarioni cardinali nicæno ſal. Inas ad te nuper litteras dedi: alteras ad. x. Kalen- das ſeptẽbres: alteras nõ multo poſt: hoc ẽ pridie AAlddus Septembres: quas Otho carretus qui RComæ pro boc principe Franciſeo Spbortia negocia gerit: perdi- ligenter tibi reddidiſſe litteris ſuis teſtatus eſt. Quod au 6 2 tem nihil reſponderis:nõ poſſum nõ mirari. Itaq; rogo te: n, ut me facias certiorẽ acceperiſne meas eplas: an minꝰ ac- ceperis. Vale ex Mediolano. vi. Id'octobres. M. ccec. lviij. Franciſcus Philel. Beſſarioni cardinali nicæno ſal. Tſi de tua in me ſingulari mãſuetudine atqʒ beniuo lẽtia nũꝗᷓ dubitaui:eã tñ ita ꝓximæ tuæ litteræ quas ridie nonas octobres ex urbe Roma ad me dederas: mi/ bi ꝑſpicue declararũt:ut aliud nibil certius unꝗqᷓ habuerim. Sũq; longiore illa tua dicendi elegantia atq; maieſtate ita delectatꝰ: ut ipſe mihi afflatꝰ aliqs præ uoluptatis magnitu⸗ dine ĩ lectitanda epla uiderer. Incrediblis habeo tibi grati as pater clæmentiſſime: qc nibil unꝗᷓ omittis de me uel or/ nando:uel amplificando. Faciat imortaliſ deus: ut meis de te optatis: id qc certo futurũ ſpero: aliqñ fortuna rñdeat. Nã cui omniũ malim Aρι αρππ αο¼ ον αα1XXε νι 0“ααρει Xα T6Oντοτπ αιαο11επον οN. Mο Aeigopi TupIS apeHD Xqi Inp &Xπειππι Tnb &Wα0ο :ee. Vt aũt ad rem ueniã: uix dici quæat:ꝗᷓ gratꝰ mihi qᷓq; ꝑpiucũ . dus fuerit nũciꝰ tuꝰ de recuꝑato Plutarcho: quẽ qm amiſe/ Hr ram: me a ſũmo põtifice Pio ſecũdo tuo interuen tu dono 4 accipere in nõ mediocrẽ fœlicitatis partem mihi aſcribo. 141 Nõ em̃ paruæ mihi iacturæ fuerat amiſſio talis ac tãti codi cis. Neq; uolo tibi unꝗqᷓ perſuadeas alia a nobis uia codicẽ te iſtũ aberraſſe:ꝗqᷓ ea quæ tibi primis litteris meis declarata K eſt.Hũc aũt mihi dono dari a ſanctitate Pij põtificis tãti fa/ e cio:ut uix aliud pluris quæã. Nã ꝗd ego dicã de mirifica ilł· il la benignitate ac munificentia in annua uitæ ſubſidia: qua n in me ultro uerus Chriſti uicarius pontifer Pius uti᷑? De⸗ creuit mibi ut hũaniſſime ſcribis eiꝰ beatitudo in ſingulos ãnos aureos ducatos ducẽtoſułargẽti mediolani.Addiſq; n futurũ ut maiorẽ indies & dignitatẽ & utilitatẽ aſſeqᷓr. Ad MD hæc ego paucis rñũdeo. Guis ego me ſane cognorim neq; ”M de illius ſanctitatis bnficetia: neq; de alacri tua beniuolen, tiſſimaq; oꝑa ꝗcq̃ magnũ ꝓmeruiſſe: operã tñ pro uiribus 1 daturũ polliceor:ne ſaltẽ uolũtate & obſeruãtia indignus cẽſear tã egregia: tãq; tẽpeſtiua magnitudine. Reliqua qc . te uelle intelligo ſcribam ad Pium pontificem. Vale pater * oter 4c nii⸗ ll o uns Lmi erin tein . nt taut ot/ ge t. N ci blee 000 bo. ci c 1t t, ai⸗ Ga he⸗ ſos ampliſſime. Ex Mediolano Kal nouẽ bribꝰ. M. cccc. Lviij. . Franciſcus Phil. Pio ſecundo eccleſiæ Romanæ 63 pontifici maximo ſal. di.plu. 2 Eſſario reuerẽdiſſimus in Chriſto leſu ac idẽ ſapiẽtiſ ſimus cardinalis nicænꝰ fecit me noĩe ſanctitatis tuæ plitteras certiorẽ: qᷓ de me ꝑpbumaniter beniuoletiſſimeq; feceris: qbuꝰ me præterea tua ſpõte donis ornaris. Facis tu ꝗdẽ pietiſſime oĩa ſũme põtifex Pie:ꝗ Chriſtũ optimũ ma ximũ imitatꝰ nibil tibi potiꝰ ducas ꝗᷓ bnfacere cũ oĩbꝰ: tuijs iprimis:quos noris iãpridẽ inn umerabiliũ tuaꝶ incredibi/ liũq; uirtutũ obſeruãtiſſimos extitiſſe. Meminiſti ſane pa/ ter beatiſſime: ꝗᷓ ego te ſꝑ omi ſtudio coluerim: && quãta ſꝑ cũ ueneratione diuinã ſapiẽtiã tuã: qua inter oĩs mortales mirifice unꝰ excellueris: atq; excellas: aſſidue fuerim ꝓſe/ cutus. Neq; fieri poſſe iudicaſti: ut ſine diuino quodã nutu atqʒ uolũtate tãtus eẽt meꝰ & tãdiu erga te amor:tãta pie/ tas: tãta fides. Neq; uideri uoluiſti oblitus:qc uiuo adhuc & oĩ ex ꝑte incolumi Calliſto põtifice afflatu illo: uł poeti/ co: uel diuino fore prædixerim: & id ꝗdẽ hoc ipſo præſen ti ãno: ut & Calliſt? ex hac luce migraret: & ip̃e tu qd oĩm uotis fortunatiſſime cõtingit: & tatis chriſtianæ religionis tenebris: lucẽ eſſes ꝑ optatiſſimũ tuũ põtificatũ allaturus. Et illuxiſti tu ꝓfecto bonis atq; doctis oĩbus q̃ſi ſol oriẽs te/ terrima tenebraꝶ caligine obductis. ARtũ oĩno erat de cla riſſimarũ artiũ ſtudijs: ſaudatiſſimiſq; uirtutibꝰ: niſi oppor/ tune tu diuinitꝰ datus eſſes adillas inſtaurãdas: tuẽdas: illu ſtrãdas. Itaq; iãẽ muſæ: quæ penitus interierãt: reuiuiſcunt. Eloquẽ tia:quæ obmutuerat:& uocem ſimul recuꝑauit ò& mẽtẽ.lngenia quæ obdormierant:excitant᷑. Oẽs ad hone/ ſtas actiones maiore ꝗᷓ antea unꝗᷓ cupiditate incẽdunt᷑.De ſideriũ Nicolai ꝗnti ſapiẽtiſſimi illius præſtãtiſſimiq; põtifi cis quo uiri eruditi & eloquẽtes nõ mediocrit᷑ torqueban/ tur: nõ leuaſti ſolũ optatiſſima creatione ſanctiſſimi tui põ/ tificatus: ſed in maximã ſplẽdidiſſimæ tuæ bonitatis admi⸗ rationẽ amorẽq; inflãmaſti. Nõ em honoratione uerborũ dũtaxat buiuſmodi uiroꝶ aĩos in pulcherrimã futuræ tuæ ſentires: & quãta cũ charitate de me honoratiſſima uerba benignitatis ſpẽ erigis:ſed præſentibus potius ingẽtibuſqʒ; H muneribus. Nã ut alios ꝓpe infinitos breuitatis cauſa præ us teriens de meipſo uerba faciã quibus ſum donis a tua bea/ titudine honeſtatus? Quantã mihi ꝗq; ſingularẽ uolupta/ “M tem attuliſti nobiliſſimo ipſo Plutarchi codice:quo uirorũ Net illluſtriũ & græcoꝶ: & latinoꝶ uitæ græca oratione erudi Gr tæ: & elegãter ſcriptæ cõtinẽt᷑? Quid qcł ad quotidiana ui a tæ ſubſidia ſingulos ducentos aureos ducatos in ſingulos 4 annos mihi in oẽm ætatẽ apud alios etiã agẽti cõſtituiſti: 5 Ita certe qc abſolute eſt munificẽtiæ tuæ: & exteriori con ſulis: & interiori homini: quippe qui & ingenio:& corꝑi fo/ męẽta attuleris. At ego pro tantis tuis & tam imortalibꝰ be/ , nelſicijs quid tandẽ ſim celaturus? Nempe illud qc homũ/ 4 cio ſolet deo: cuius tu uices diuinitus hoibus repræſentas. Te admirabor: te colã: te uenerabor:te dies ac noctes tũ mente & aſſidua meditatione perſpiciã: tum ore: atq; arũ/ dine perẽniter prædicabo. Hæc de te deſinam unꝗᷓ bene/ dicere: quãdoquidẽ ne tu quidẽ benefacere in uniuerſam uitã deſinere uoluiſti. Erat præterea permulta: quæ ſcribẽ/ da mihi occurrebant. Sed bhæcidem clæmentiſſimus car- dinalis Beſſario: ne ſim epiſtola ꝓlyxior:qᷓ par eſt: tuæ ſan2 ) ctitati uerbis meis corã exponet. Reliquũ eſt pater beatiſ/ ſime:ut tibi indubitato perſuadeas meã me omnẽ fœlicita tem in te uno conſtituiſſe: cuius uitam atq; incolumitatem ut oĩpotẽs deus ꝗᷓdiutiſſime tueat᷑: etiã atq; etiã opto. Va/ le in chriſto leſu: & me cõmendatũ habe. Ex Mediolano Kal.nouem bribus. M. cccc. Lviij. SYJUVUVMU Franciſcus Philelfus Borſio æſtenſi Mutinære/ — — WVod plura de te indies dux borſi illuſtrioreq; digna laude prædicant᷑: eo magis magiſq; fortunatꝰ mibi uideor:qqc in tuam beniuolentiã me admiſeris. Diligi em̃ a tali ac tãto principe nõ mediocri fœlicitati ducẽdũ e. Nã ſi morũ ſimilitudo iungit mortaliũ aĩos charitate: diſſimilitu H do aũt in odiũ cõcitat:ꝗs nõ eũ laudandũ arbitret᷑: qui tibi carus ſit: cuiꝰ mirabiles ſumm æq; uirtutes tot tãtæq;ʒ ſunt: ut cũ oĩ antiquitate nõ iniuria poſſis de gloria cõtendere? — — ſe — ⸗—⸗ —— — — — duſ præ ber, pta/ dril d maol ue lilti⸗ ſcon to⸗ be/ ni⸗ 3. Nrü/ ene⸗ fſum the/ SCr eſun⸗ eitl ta Ny an e, nia end litu the Unt. el clarant: Iloannes peregri Et ut cætera: quæ ſũt ꝓpe infinita abſolutæ ſummæ uirtu / tis documẽeta incõmodius mihi tẽpus recenſenda reijciã: quis nõ iure optimo admiret᷑?nõ obſtupeſcat? nõ tollat in cælũ diuinis laudibus illud inauditæ cæmentiæ & magna- nimitatis genus: quo nuꝑ ad. xi. EKal nouembris uſus perbi peris? Nam ut grauiſſimæ litteræ magnifici equitis aurati Bartbolomæi pedaliæ ad Nicolaũ filiũ ducalẽ hũcaulicũ: quæ hoc die ĩ maxima procerũ & nobiliſſimoꝶ hoĩm mul titudine coram hoc illuſtriſſimo noſtro principe Frãciſco Spbortia inter prandendũ recitatæ ſunt: prudęetiſſime de/ . . nus cognomento ſimul & re ipſa abolicus maximis abs te maioribuſq; tuis ornatus benefi⸗ cijs: cum grauiter & iniquo animo ferret ut leuem ita iuſtiſ ſimam mulẽtam illam: qua Laurentius eius fllius paucis an — te mẽſibus mulẽtatꝰ fuerat: nõ minus ob delicti negati mẽ dacium: ꝗᷓ ob delictũ ipſum quod circa aucupiũ contra ſui decreta principis perpetrarat. Ven etias dedita opera ꝓfe us dicit᷑. Vbi cum diutius eſſet:q̃ antea unꝗᷓ cõſueuerat: ut erat aĩio ad maledicendũ nocẽdũq; uæbemẽtius inflam mato: quicꝗd potuit excogitare: cõfin gere:cõminiſci:qd excelletiæ tuæ uel ad perniciẽ: uel ad infamiã acceſſurum exiſtimaſſet: eo ꝶ oĩm omiſit nihil. Et tanꝗᷓ nõ dicendi: ſed maledicẽdi peritiam a diſertiſſimo Guaryno familiari no⸗- ſtro didiciſſet: ubicũq; Venetijs inter ãbulãdũ aliquos of- fendiſſet:quos tibi aliqũ quoquo modo nocere poſſe cõfi deret: apud illos per nouas inſinuationes inſidioſaq; prin/ cipia cõtinuo ferebat᷑ ea oratiõe: ut aliud nihbil habere ne- gocij uideret᷑: qᷓ per omne inſimulationis genus depraua-/ te:ſplẽdidiſſimas uirtutes tuas: utpote ꝗ nihil aliud quære ret: ſtrueret: anbælaret: ꝗᷓ malefacere: teq; ſi fieri poſſet: tol lere ex hoĩm genere. Pudet me ea meminiſſe: quæ ab illo maledicta memorant᷑.Sũt.n.indigna auditu:ſũt obſcœna. ſũt ĩpia. Quæ ꝗdẽ ipſa hmõi eẽ uiri illi patricij ut ſunt ma/ gni & ſapiẽtes:nõ obſcure oñderũt:qppe qui plæriq; oës: tũ loannẽ peregrinũ ipſum uerbis acerrimis coram caſti/ garunt:tũ per litteras te de om̃i hominis petulantia famili ariter amiceq; monuerũt: quibus tu ꝑlectis & ꝗdiligentiſſi⸗ me cõſideratis:req; oĩ intellecta & cognita:nõ turbaris:nõ excãdeſcis:nõ animũ acerbiorẽ in partẽ inclinas:id qc de/ bitæ ſeueritatis fuiſſet & iuſticiæ potius: ꝗᷓ crudelitatis: & ultionis: ſed ut es humanꝰ: mitis: mãſuetꝰ: cõuocatis in cõ/ ſiliũ duodecim ſapientã qc dicit᷑: ex primoribus Ferrariæ ciuibus circiter ducentis: accerſi etiã iubes reum ipſum lo/ annem peregrinũ: cum eſſent tñ ij oẽs ignari: ꝗqobrẽ eo lo/ ci conueniſſent. Deinde uictor Pauo prudẽtiſſimus ſecre- tarius tuus ꝓfectus in mediũ exponit excellentiæ tuæ no- mine pꝑfidiã Ioãnis peregrini: eamq; unis uenetorũ litteris ne cõtradicente quidẽ reo confirmat: facileq; cõuincit nõ una morte dignũ eſſe illũ: ſed admodũ infinitis: & ijs ꝗqdẽ diris & truculentis: ſiquidẽ tot mortibus plecti abomina/ bilis atq; impius ciuis poſſet. Quibꝰ ſane auditis liquidoq; perſpectis:ita ſunt conſultantiũ animi tantæ reiimanitate in reum ipſum e xaſperati: ut perinde atq; becuba quæ dã quam fabulant᷑: in polymeſtora:in illius oculos uellent ir/ ruere: neq; oculos dumtaxat eruiſſent: ſed uita: ſed animã: ſed ſiquid in aia latet altius & potentius. Atqui audiat lon/ ge lateck præſens hæc ætas: audiat poſteritas ois. Audiãt oẽs qui ſunt:futuriue ſunt: populi: gẽtes: nationes:audiat uniuerſus orbis terraꝶ inauditã humanitatẽ: clæmẽtiam: ſanctimoniam magnanimi atq; religioſiſſimi ducis Borſij: cuius uerbis idem uictor ſtans in medio iratorũ: & tumul- tuantiũ ciuiũ. Tibi ait o Iloannes peregrine homo nefarie mitiſſimus pater patriæ dux Borſiꝰ pro tuis tãtis iſtis & tã ꝑditis tanq; imanibꝰ facinoribus nõ uitã eripit: nõ ſubſtan/ tiã: quæ quidẽ oĩa ꝓ tuis ſceleribꝰ amiſiſti:qnpotius tibi ul/ tro ignoſcit: debitãq; pœnã liberrime remittit. Nam nihil ẽ: qc malit ꝗᷓ nõ mõ nõ degenerare in omi uirtutis genere a clariſſimis principibꝰ maioribꝰ ſuis:ſed illis uniuerſis ſi fie ri poſſit: ꝗqlõgiſſime prælucere. O uocẽ præſtãtiſſimi princi pis: o mirabilẽ lenitatẽ: o ai magnitudinẽ inauditã. Laudat᷑ ille ma ximꝰ rex dauid:q placatꝰprecibꝰ mulieris Abigail manꝰa nabal carmello erꝰ uiro hoĩe uno oĩm ingratiſſimo: quẽ inter imere cũ uniuerſa familia decreuerat ilico abſti/ nuerit. Laudat᷑ Cæſar auguſtus: quod uxoris Liuiæ cõſilio Rkir; imi: tlon ndiit lciit tam l⸗ nul⸗ nie N ſtan⸗ bio hibi ere llie inci dit igl im⸗ l XIIII L. Cinnæ quẽ ꝑdere cogitabat: anbælati parricidij ueniã dederit. At Borſiũ quibꝰ nos laudibus ꝓſequemur: qui ci⸗ uibus oĩbus in loannis peregriniirruentibus necẽ: eũ non modo incolumẽ eſſe iuſſerit: ſed ab impetu cõſultantiũ fa/ cGto ſua manu ſubduxerit:atq; ſeruarit:nõ muliebri:nõ alie no illi conſilio nullis neq; precibus nec muneribus opus ẽ: qui per ſeſe uiget:ac ſapit:qui deũ ſemper ante oculos ha⸗ bẽs cũ illud ſalutare præceptũ meminit: Mibi uindictã: & E go retribuã: tũ ne obliuiſci quidẽ unꝗᷓ poſſit eũdẽ huma/ ni generis ſaluatorẽ nõ ſolũ ignouiſſe malefacientibꝰ: ſed patrẽ etiam:ut illis ignoſceret: extermis in cruciatibꝰ ſup/ plici cõmiſerabiliq; uoce orare nõ deſtitiſſe. Libuit nobiliſ ſimo duci Borſio pro animi magnitudine obliuiſci iniuria/ rũ.Libuit qe; Cato ſenior prudentiſſime uſurpabat: uti ue/ nia in delinquentẽ: quo poteſtatẽ: quam ab deo habet:ea liceat uti ſemper. Libuit:libuit inquã optimo principi: ut ẽ lenitate incõ parabili: ignoſcere lIoanni peregrino:quo & ſeſe ipſe ſui ſimilẽ oſten eret:& illum perpetrati facinoris ubi pœnituiſſet: cæteris foret: exemplo nullã eſſe uirtutẽ: A uni gratitudini antecellat. Quid em̃ ingratitudine foœ ius? quid atrocius? quid exitioſius? quid imanius? Nam ſi hæc uitio uacat:nullo ob eã quam in ſe habet impudẽti- am:a quo em̃ flagitio abſtineat homo impudens: non ob/ ſcure patet eſſe gratitudine præſtãtius nihil. Et primus ille Angelus ſi gratus eſſe uoluiſſet: neq; ſua inflatus opinione in ſuperbiam lapſus eſſet: neq; a cæleſti diuinoq; domici/ lio præceps corruiſſet in tenebras ſempiternas. Te loãnes peregrine grauiſſimi atq; iuſtiſſimi ciues oẽs: qui tua cã in cõſiliũ cõuenerant: mortuũ eẽ uoluerũt:quẽ princeps clæ mentiſſimus & uitæ reſtituit & tãto tãq; ampliſſimo patri⸗ monio qd iuſte pieqʒ amiſeras: frui uoluit: ſecutꝰis quidem ut mihi uidet᷑ nõ tã illud qc a Socrate dictũ laudat᷑ a uiris ſapientibꝰ:decere principẽ & amicis bñfacere:& inimicos reddere amicos:ꝗqᷓ præceptũ euãgelicũ: quo iubet᷑ inmi/ cos etiã eſſe diligẽdos: quo maiore te hoĩem inimiciſſimũ 4 uo pulchriore bñficio dux Borſius afficere poterat ꝗᷓ uita onatum iubere uellocupletiſſimum opulentiſſimũq; re/ lueris: malueriſq; ingratitudinis crimini obnoxius fieri: ꝗᷓ gratitudinis laudari: ego ſane grauius tibi præſagiũ nihil: e cõſideres qualis de te apud uiros II pugnare. Nõne tibi uideris regnare loãnes peregrine:cũ tmſcelus ĩpune ꝑppetraris? Memineris igi᷑ memineris gra do uſus fuerit: præſtato: ꝗᷓ ille geſſerit ſe in cyrũ. Apes ira- cundæ ſunt: && adeo peruicaces ad pugnandum: ut acule/ os etiã quibus natura armatæ ſunt: relinquant in uulnere. At eaꝶ regẽ natura eẽ inermẽ uoluit: & ita mitẽ quoq;: ů& manſuetũ.Si huiuſmodi ſe regem erga te præſtitit mitiſſi/ mus dux Borſius: noli tu quæſo inbærentem uulneri acu/ leum itẽ recipere ad nocendũ:idq; nõ modo:ne noceas tie pi ipſe: ſed ut animi tui gratitudine tius reddas bumaniſ ſimi principis bñficiũ:cui non minori curæ ſunt laudabiles ciuiũ actiones:qᷓ ꝓpriæ ac ſuæ. Hoc em intereſt inter tyrã/ num & iuſtum principẽ: q ille oĩa refert ad proprias utili- tates: ſiquidẽ aliquid utile cenſeri debet: quod ab honeſta te abhorreat. At iuſtus princeps quicquid agit: quicquid loquit᷑:quicquid cogitat:id om̃e refert ad utilitatẽ & decꝰ ciuiũ. Si te tibi dux Borſius reſtitutũ aiaduerterit: hoc eſt ſi ſanũ & prudentẽ: lætabit᷑ ipſe certe:qc collatũ in te bñſi ciũ nõ amiſerit. Tunc em amittit᷑: cũ in hoĩem indignũ col latũ id fuerit. Et paſtor bonus relictis cæteris ouibꝰ: quam unã amiſerat diligenter quærit. Et cũ inuen erit nõ medio⸗ crẽ læticiã præ ſe fert. At ſi ſecus tibi: qe; tua cã nolim cõſu⸗ ₰— ₰ fed tu uelim tecum ipſe bonos & ſapientis exiſtimatio futura ſit: qualis fama. An gnoras ꝗ negligit famã ſuã: bomicidã iudicari? Primũ tibi ante oculos pone:quãta i laude i uerſant᷑: ꝗ ſe accepti be/ neficij memores uoluerũt. Quis ẽ: qui nõ libenter audiat: ac celebri oratiõe ꝓſequat᷑: uel Minucij magiſtriilli? equi/ tum in. Q. fabiũ maximũ: uł.L. Terentij culleonis ciuis ro mani in africanũ ſuꝑiorẽ gratitudinẽ ſingularẽ? Nã qualis ſe haberi uoluerint Virgilius Horariuſq; poetæ in mecoæ/ natem: & Auguſtũ: eorũ pulcherrima diſertiſſimaq; poe/ mata decãtant. Cõtra uero nemo ẽ ſenſus & rõnis cõpos: tlerct ris gra nte gaan, eita⸗ Alle, nere, oce⸗ nitil⸗ acu/ 1ti⸗/ l. les i/ G⸗ Ga⸗ ld dec⸗ oeel ebün nü l uann eclo⸗ eol⸗ etiĩ u uiros⸗ 2.A Etbi tibe⸗ diat: ego⸗ isto gvas nec . pot ui cũ aut Sextilij. in. G. Cæſarẽ: aut. G. Pompilij in. M. T. Ciceronẽ maximos duos & eloquetiſſimos uiros ingrati- tudinẽ inuitꝰm orenſq; audit:nõ illos uel mortuos oderit: atq; execret᷑: & ꝑ oẽ cõuitij cõtumeliæqʒ; genus inſecter? Sed ꝗd mltis? G ſit deteſtabile abomĩabileq;ʒ facinꝰ ingra- titudo:ut triſte ita ſempiternũ tulit exemplũ ſceleratus q& impius iudas ille: q magiſtrũ dnimq; ſuũ bhũani generis re- dẽptorẽ cruciandũ iudæis ꝑ oẽ uitæ dedecus & interimẽ, dũ tra didit. Is em̃ cõſcius ſibi diræ ſuæ horrendæq; ferita- tis:abiecta ſpe omni cõſequedæ ueniæ ꝓdigioſam uitã la/ queo finiuit. Plus em põderis ad ponã in malignitate ſua ꝗ in diuina bonitate atq; miſericordia ineſſe arbitratus eſt ad ueniã. Præterea iuſtus princeps nõ ſp ignoſcit. Nimia em̃ miſericordia ſũma eẽ ĩiuſticia cõſueuit. Nec minꝰ cru⸗ delis ducit᷑: qui ſꝑ dat uenia: ꝗᷓ qui nunꝗᷓ. Omnibus in rebus mediocritas quædã ſeruãda e. Qui ſe uoluit leniore: ꝗᷓ de- ceat:lentitudinis cuiuſpiã & ignauiæ nomẽ ſubijt. Et diſſo⸗- luta clæmentia non eũ modo:qui iterũ deliquerit:ſed rehli⸗ quos item reddit alacrioris ad delinquendum. Quo fit: ut ſub umbra huiuſmodi uel clæmentiæ: uel ſegnitiæ iuſticia tota pereat.Itaq; etiam atq; etiã tibi caue. Teq; ita inſtitue ut & clæmẽtiæ ac benignitatis tuus optimus princeps ab oĩbus laudetur: & tu uſus nõ abuſus tãto ben eficio uidea/ re. Sed ut eo unde diuertit: noſtra redeat oratio:non po- tui equidẽ præſtãtiſſime dux Borſi non miꝶ in modũ affi⸗ ci læticia: cum litteræ illæ copioſæ & elegantes Bartholo- mæi pendaliæ corã optimo maximoq; principe meo fran⸗ ciſco Sphortia recitatæ ſunt. Erant enim indices ac teſtes præclaræ tuæ & eximiæ bonitatis: quã uidi cũ ab audienti bus omnibꝰ: tũ a grauiſſimo ipſo principe facundo admo⸗ dum plenoq; ore mirifice laudari:teq; unum dici:qui inter buius ætatis principes & haberi debeas: & dici princeps. Quare nõ minꝰ meæ fœlicitati lætor: qe mõ dicebã: ꝗᷓ tibi gratulor: qd maximis tuis inumerabilibuſq; uirtutibꝰ tãtã iã gloriã es adeptꝰ: ut nulla ſit futura poſteritas: quæ de tu- is diumis laudibus cõticeſcat. Quis em te humanior? quis clæmẽtior? ꝗs animi magnitudine clarior? ꝗs iuſtior? quis G ij II muniſicẽtior? Nã ꝗd ego dicã de illuſtri ſapiẽtia tua:ꝗ pſpi . cue itelligẽs inferiora hæc & tẽporalia oĩa mutabilia ee pla neqʒ caduca:nihil tibi antiquiꝰ ducas magiſue expetẽdũ fi - l dc:religiõe:pietate? Oĩa refers ad deũ:quo ſp taqᷓ præſen/ dun te: uidete: audiẽte: dirigis ac ꝑficis tuos ſalutiferos cogita- ut tus.lItaq; oĩa tibi ſecãda ſũt:oia læta: & ad uotũ oĩa. Qui te ho minꝰ norit:ruſticꝰ* ẽ cẽſendus:ꝗ te nõ amat:nõ colit:nõ ex ie omi animi ſnia uenerat᷑: uel flagitioſus ẽ: uelſtultꝰ. Perge: ut facis priceps præſtãtiſſime: da nobis tuis quotidie egre giũ aliqe argumẽetũ uel audiẽdi: uel diſcẽdi:ſcribendiq; de te tot tuis tãtiſ; uirtutibꝰ. VYale principũ decꝰ*. Et me cõmen d datũ habe:ut facis. ex Mediolano idibus Nouembribus. t ranciſcus Philelfus Nicodemo trãchedino ſal. U. od tardiores ierint meæ ad te litteræ id cauſæ fait: qqd expectabã mihi facultatẽ fieri ꝑ principẽ noſtrũ fa 1 ciundi itineris. Non em uiuimꝰ noſtro: ſed alieno arbitrio. E,t iuſtus princeps ꝓ iuſta lege ducẽdus eſt. At uiri oẽs bo t ni ſubiecti ſunt legibus. Idcirco Socrates cũ poſſet: noluit e t carcere ſe in libertatẽ uendicare. Breui igit᷑ hinc concedi 8 Lucã. lbiq; tandiu expectabo: donec mihi fiat: qce amici no mine ſignificaſti. Nã eius mihi fide eẽ tutiꝰ nihil põt.At ne WW ſecuriꝰ quidẽ. Erunt etiã mecũ filij duo Marius:ac Xeno⸗ DS phon. Cũ una erimus: cætera inter nos cõmẽtabimur. Va 1 . le ex Mediolano,ix. Kal. decẽbres. M. cccc. Lviij. “ te Franciſcus Philelfus Thomæ ſenecæ ſal. int Ertholla noſter ꝗ ad te uenit: faciet de oĩ ſtatu meo 8 te cumulatiſſime certiorẽ. Qua uero in re tua mibi ce BSpa op' ſit: ex eo dẽ cognoſces. Itaq; tuũ ẽ id præſtare: ne n fruſtra boc itineris ab eo ſuſceptũ uideri poſſit. Nõ.n. ſum neſciꝰ: & quãtũ poſſis auctoritate & gratia:& quãtũ etiam mea cauſa uelle debeas: ſed rudis plane & diceẽdus ſum: & iudicãdus: qui ita ad te ſcribã: quaſi uidear de ſingulari tua perſpectaq; charitate. Quare nihil aliud abs te peto:niſi ut N cures: ne iſtic diutius Bertholla noſter expectet. Vale ex . Mediolano.iiij.nonas Decẽbres. M.cccc.Lviiſ. el ranciſcus Philelfus Beſſarioni epiſcopo tuſcu- 4 ano cardinali nicæno ſal. lat. eple üͤf⸗ ſen⸗ It un te er ige ege ge 4 uebri larẽ is mibi beniuolentiã oſten Vm ego quotidie tuas litteras expectarẽ pater clæ/ ẽtiſſime: quibꝰ certior fierẽ de ijs: quæ ad Kal no⸗ æ amplitudini ſcripſerã una cũ litteris ad fanctiſſi/ mũ põtificẽ Piũ:neqʒ aliud noui ꝗcꝗᷓ acciperẽ: eſſetq; iam mihi tandẽ iter ad uos ꝑmiſſum: cœpi non inuitus aggredi hoc laboris iſtuc ꝓficiſcẽdi:& ſi cupiẽti labor eſſe nullus ſa ne põt.Itaq; ſum in uia.Neq; ad multos dies futurũ ſpero: ut ſanctiſſimi dni noſtri exoptatiſſimã faciẽ tuãq; mihi co⸗ ram contueri liceat. Interea uero loci te maiorẽ in modũ rogo ut qcłantea ad te ſcripſerã & de Plutarchi codice & de ducentis illis aureis ita ex ſententia tua meaq; cõficiat᷑: ut nihil ijs de rebus cum iſtuc uenero: mibi curandum ſit. Vale. R. pater: & domie. Ex Mãtua die natalis chriſtiani. Francilſ. Phil. Ciccho calabro ducali ſecretario ſal. lrnieri in hoc meo ad Piũ põtificẽ itinere in- ceſſu uti uideor teſtudineo. Id em fit partim maligni tate byemis: quæ uias oĩs uitreas reddidit: partim benigni tate principũ: ꝗ me nonnulli remorati ſũt.Imprimis aũt Si/ giſmũdus Pãdulphus malateſta: ut eſt aio ingẽti:& ꝑphũa/ no me honorificẽtiſſime liberaliſſimeq; excepit & oibus ẽ officijs ꝓſecutus: quẽ ego cũ ob eiꝰ maximas inumeraliſq; uirtutes maximi facio: tũ eo pluris:qc pricipis noſtri ama/ tiſſimũ eẽ obſeruãtiſſimũqʒ cognoui.ldqʒ ut iſtiꝰexcellẽtiæ referas: uolo. Sũ ego hinc poſtridie abiturꝰ. Vtarq;:quãtũ in me fuerit: maturiore itinere. Te interea etiã atq; etiã ro go: ut memineris mei: nec minꝰ Lauræ noſtræ: quã tibi uni ce cõmendo. Reliquũ eſt: ut cõmuni principi etiã atq; etiã me cõmẽdęes. Vale Ex Arimino Nonis lanuarijs. M. cccc. (Fra. Philel. Ciccho calabro ducali ſecretario ſal. Edi ad te nudiſtertius litteras ex Arimino: ꝗbꝰ certi Jor fact eſſes de ijs: quæ tꝑs obtulerat. Heſterno ue- ſperi cũ ad forũ ſemproniũ ueniſſem: offendi lacobũ per/ uſinũ cognomento picininũ corꝑe ſane Tdẽũ: ſed animi robore ac prudentia aſcidẽ aliquẽ. Hic mibi uiſus eſt tanta eſſe in principẽ noſtrũ & fide & pietate: ut dignus ſane ſit: quẽ Sphortiani oẽs mirifice diligamus: amemuſqʒ. Singu/ d omiſitqʒ nihil:qc uł hu/ G iij manitatis:uel benignitatis officiũ ſaperet. Spero hũc prin cipi noſtro maxime aliqñ uoluptati fore:& fortaſſis etiam uſui. Cũ bæc ad te ſcripſi:erã hinc continuo abiturus: quip pe quiaudirẽ pontificẽ Piũ ex urbe Roma iã deceſſiſſe pe tereq; peruſiam. Tu me interim ama: ut ſoles. Vale Ex fo- roſempronio.vij. idus lanuarias. M. cccc. Lix. Franciſcus Philelfus Gaſpari mercato 2Valentiæ comitſaalall. Gaſparem mercatũ meũ de om̃i meo in urbẽ romã itinere minꝰ facerẽ certiorẽ:quẽ alium ſim facturus: Paud ſatis intelligo.ltaq; rem oẽm paucis accipe. Poſteaꝗᷓ ad quartũdecimũ Kal.ianuarias e Mediolano deceſſiſſem ueni poſtridie mantuã: quæ quidẽ urbs me plurimũ dele- Qauit cũ ſua magnificentia & Maronis noſtri memoria: tũ etiam cumulatius præſentia & bumanitate præſtantiſſimi principis Lodouici: qui me uidit ꝑlibenter: excepitq; lau- tiſſime. Et qm natalis chriſtianus propediẽ aduentabat: uo luit ne ante inde diſcedere: ꝗᷓ eſſet a me natalis ipfe apad ſe celebratus. Quo quidẽ facto poſtridie eiꝰ diei Reuerũ ue/- ni ubi uidi pulcherrimas ædes illas: quas ingẽti animo pri/ ceps eo ĩ oppido nuper ædificauit: nõ trito & uſitato quo/ dam uulgariq; artificio: ſed ad imaginẽ potiꝰatq; dignitatẽ laudatiſſime illius & pbeatæ antiquitatis. Vnde cũ Ferra/ riam poſtero die cõceſſiſſem: ducẽ Borſiũ offendi princi/ pẽ ſane dignũ:quẽ nulla neq;ʒ natio: nec poſteritas cõtice/ lcat.Eſt em omni uirtute præditus: imprimiſq; magnitudi ne ai ac muniſicẽtia:quæ ipſæ duæ claris principibꝰ peculi/ ares ſemp eſſe debent. Et qg mihi fuit iucundiſſimũ audi/ tu:diuinũ principẽ noſtrũ nõ minore laude: qᷓ beniuolẽtia pꝓſequi ſtudebat. Ab hoc ego egregie donatꝰ pridie Kal. lanuarias uerſas Bononiã ꝓfectus ꝑpetuo itinere itra qua/ triduũ Cæſenam ueni: ubi ab humaniſſimo regulo malate ſta nouello nõ regie minꝰ ꝗᷓ philoſophice ſum acceptꝰ. Eo- demq; modo poſt biduum a Sigiſmũdo pãdulpho buius fratre: cuius ego fortunã non potui nõ miſere dolere:ꝗp/ pe qui uideam breui periturum: niſi a clæmentiſſimo no-/ ſtro principe: a quo quidem uno is ultimam ſalutem ſpe/ XIIII rat:opem:auxiliumq; inuenerit. Vnde cum primum illu/ xiſſet:abiens forumſempronium petij. Hic lacobus pici/ ninus acerrimus belli dux hibernans ubi me eo adueniſſe cognouit: ſuum neceſſarium quendam ad cauponulã mi/ ſit: qui me ſuo nomine ſalutaret: atq; omia polliceret᷑: quæ humanitatis ſunt beneficẽtiæq; officia. Hunc ego deinde mane cũ adijſſem: multaq; citro ultroq; familiariter & ami ce babita uerba eſſent: unum id uiſus mihi ſum de illiꝰ ani⸗/ mo intelligere ſibi principe noſtro nihil eẽ carius: nibil ue/ nerabilius: cum ſeſe huius ſemper non ſeruũ minus:qᷓ filiũ aſſereret: diceretq; nibil ſibi contingere poſſe optabilius: qᷓ aliquam occaſionẽ offerri declarandæ ſuæ in talem actã⸗ tum patrem & dominũ obſeruantiæ: fidei: pietatis. Quid multis eſt opus? Eſt plane lacobus picininus in principem noſtrum tanta beniuolẽtia atq; fide: ut addi nihil poſſit ad cumulũ. Sum autẽ ab iũllo ita tractatus: ut eum decet qui & uetus amic“ ſit & principi noſtro cariſſimus. Eodem etiam die inde diſceſſi: & per montuoſa illa aſperrimaq; itinera poſt ſextũ diem perueni ad urbem Romã. Et ne ſim longi or qᷓ oportet: Summꝰ pontifex Pius tanta me bumanitate excepit:ut uix quicqᷓ dici poſſit humaniꝰ.Spero me oĩia ex ſententia mea aſſecuturũ: & ad paucos dies ſecũdis auibꝰ rediturũ ad uos.Interim uelim: ut memineris meſn:tibiq; ꝑ/ ſuadeas te mihi neminẽ poſt clæmentiſſimũ princi e no⸗ ſtrum eſſe cariorẽ: neq; iucundiorẽ. Tu uale cũ tua frigidiſ ſima frigida. Nam hic niuiũ nihil eſt. Ex urbe Roma. xiiij. Frãciſcus Philelfus Borſio æſtenſi Mu⸗ inæ regiq; duci ſalutem. od mibiex urbe Ferraria decedẽtimãdaſti præſtã Iſtiſſime dux Borſi:id ego piæ eccleſiæ Romanæ pon- tifici fideliter diligentiſſimeq; expoſui: & ea præterea ad/ didi:quæ mea intereſſe pro maximis tuis in me beneficijs addẽeda exiſtimaui. Audiuit certe oia ſummus põtifex pli/ benter: oſtenditq; ſe uſurum in tempore:qd tam liberalit᷑ atq;ʒ pbenigne obtuliſti: deinde in longiuſculũ ſermonẽ de tuis diuinis laudibus & audiendo: & diceds ꝓuectus eſt. G iiij Kal. Februarias. M. cecc. Lix. . 5* / Et cũ alia ꝑmulta de te mirifice ꝓbauit:tum imprimis dele ſi ctatus ẽ quod nihil pluris ꝗᷓ religionẽ:& cultũ diuinũ face/ ſcg⸗ res. Dicebat eni ſibi plurimũ uideri laudandũ: qui in tanta ſ.N reꝶ licentia ita ſe gereret: ut oĩa referret ad deũ. Abſolute Eeps q; eẽ uirtutis: qui in maxima fortuna ſe cõtineat: cum fieeir ich uix poſſit: ut ĩpunitate propoſita uoluptas uitioꝶ oim pi/ Pler rrens cõtẽnat᷑. Et ideo te ſibi uideri magis admirandũ q in 10: prulcherrimo & pacatiſſimo principatu in maxima bonaꝶ rumm rerum omnium affluentia: & uarietate: & copia nunquam bun ſecedas ab honeſtis actiõibus:nunꝗᷓ ab officio:nunꝗᷓ a deo: ben ſemꝑq; tui ſimilis ſis: boc ẽ dei metuẽs planeq; perfectus. lit Nunꝗᷓ em̃ cõtinere te potuiſſe in illa loaãnis peregrint ad/ hen uerſus dignitatẽ tuã ipia cõtnmelia: niſi deũ ſemꝑ añ ocu/ zut⸗ los haberes.Itaqʒ iſtiuſmodi clæmẽtiã tuã pleniore quodã ſme ore hilariq; uultu laudabat.Et ne ſi lõgior fuero: uidear aſ/ non ſentationi obnoxiꝰ uł in re ꝑſpicua oinoq; ueriſſima: ea fu/ nell it dicẽdi clauſula:ſi tales fuerint reliqui chriſtiani pricipes: qualẽ te eẽ in deũ audiret: nõ admodũ ſibi in ſua hac ꝓfe/ cRione laborãdũ fore aduerſus turcos. Hic ad martiũ iſtac iter facturꝰ ẽ. Quare ex eo ipſe corã aiaduertes: quã de te habet præſtãtẽ opinionẽ eãq; ueriſſimã. Cætera tibi ꝓpe- diem præſens exponã. Summus põtifex hoc mane romã egregit᷑ Peruſiã uerſus iter facturꝰ:ubi dies quimqʒ ad ſum/ mum acturꝰ ẽ. Vale mi princeps illuſtriſſime: & me cõmẽ/ datum habe.Ex urbe Roma. xi. Kal. Februa. M. cccc. Lix. En ciſci Philelfi Epiſtolarum Liber Decimuſquintus. rãcil. Philel. Sigimũdo Pãdulpho malateſtæ ſal.pl. di. Vm primũ ueniſſem in urbem Romã Si- giſmũde Pandulphe: rem quã proficiſcen/ ti mibi ꝓ tua in me præcipua dilectione mã/ daras:curaui apud pontificẽ Pium non mi/ nore fide:ꝗᷓ diligentia. Quid aũt is mibi re/ ſpõderit in cãm tuã: id ego te om̃e filio tuo excellenti indole adoleſcẽti Robertho: quẽ te apud Me/ / diolanũ abſente: rediens fani offenderã: ut actum erat: ex/ poſui.Feciſti aũt & prudẽter & recte:qd ſoceri tui Franci⸗ — — V ſci Sphortiæ charitatẽ atq;ʒ ſapiẽtiã fucatæ alioꝶ ſpei dolo ſiſqʒ pollicitis: ut es aio ingeti a cerrimoqʒ ingenio: prætuli- ſti. Nõ em mihi crede:tua te fallet opinio. Eſt em̃ hic prin/ ceps:ut ſcis: cũ alijs pꝑmultis ac maximis uirtutibꝰ præditꝰ: tũ clæmẽtia atqʒ benignitate plane oĩm.primꝰ. Quæ quidẽ ipſæ tuæ uirtutes mirifica beniuolentia quadam mortaliũ aios ad ſe trahũt. Nã ut crudelitas eſtimaniũ ꝓprie belua/ rum:ita nibil eẽ duco:qc magis attingat hoĩm bonitatẽ: qᷓ humanitatẽ: facilitatẽ: manſuetudine. Liberalitas uero ac beneficentia qᷓ uæbem eenter alliciant ois in amorẽ ſui: quis eſt qui neſciat? Quantũ uero prudentia & rerũ gerẽdaꝶe peritia calleat idẽ Frãciſcus Sphortia earũq; non paruarũ aut uulgarium: cũ alia prope mfinita periculoſiſſima clariſ/ ſimaq; facinora: tum nobiliſſimus bic principatus facile de monſtrat: quem nullis fere uiribus: auxilijſue fortunæ: ad/ uerſus omnes italiæ: atq; galliarum: biſpaniarũq; potenta/ tus adeptus eſt cum imortali ſui noĩs gloria. At huius fide obſeruationeq; promiſſorũ ꝗd inuenire liceat aut certius: aut ſanctius?ltaqʒ tibi plurimũ gratulor: cui uideo ꝓpediẽ lætiorẽ fore fortunã: teq; nõ modo liberatũ iri omi belloꝶ mole: ſed incrementũ etiã firmiſſimũ unius hui ſoceri tui cõſilio atq; adiumẽto tuis rebus præſentibꝰ allaturũ. Reli- quũ ẽ: ut pro tua dignitate atq; animi magnitudine ut be/ neceptis inſiſtas: oibuſq; declares: eũ te Sigiſmũdũ eſſe & indies magis magiſqʒ futurũ ꝗ cõſilij rõnẽ oĩ caſus temeri/ tati anteponẽdã liudices. Vale Ex Mediolano Nono kal. martias. M. cccc. Lix. ranciſcus Philelfus Karolo fortibracio ſal. munꝰ: Seneca noſter cẽſor egregi idẽq; ueriſſimus decet paruũ abs te donari:qui & maximo impatore ſis na⸗ Vam mihi gratũ & ꝑiucũdũ fuerit lautiſſimãũ tuum plẽdidiſſimi tui noĩs prædicator tibi corã exponet. Facis tu aũt nihbil alienũ a paterna glia tuoq; ſplẽdore. Nihil erm tus:& ipᷣe maximꝰ. Qdł aũt ad me attinet:licet ipſe tibi:uel me reticẽte nõ obſcure intelligere: qualis ſit meus erga te animꝰ. Nã ſi nullis bñficijs ꝓuocatꝰ eram:tibi antea uæbe- menter affectus ob eximias tuas innumerabiliſq; uirtutes: LI – ſces:qᷓ nos de te in bñ agendo audierimus. Reliqua ex Se/ neca ipſo accipies. Vale ex Mediolano. vi. idus Apriles. (IſFranciſcus Philelfas Thomæ ſenecæ ſal. s ſuperq; expectare domite poterã: cui darẽ lit, ANteras: quas prædixerã: ad illuſtrẽ Karolũ fortibraci/ um: càmterim nũciat abeſſe te ab urbe Mediolano ꝑ mul ta milia paſſuũ.Feciſti aũt ſeueriꝰ: ne dixerim inhũaniꝰ:qck nõ uale ſaltẽ prius dixeris: ꝗᷓ a nobis abieris: præſertim cũ ſcires tua mihi adhuc opera opus eẽ. Nã qua in re id certe ſcire non poteras: niſi ab me ante audiſſes. Habes tu cũ hi⸗ ſce lr̃as:quas tecũ laturꝰ fueras ad inclytũ iſtũ Karolũ.Intel liges etiã: ꝗd abs te uelim. Itaq; facito: cures oĩa ex ſentẽtia mea. Vale ex Mediolano.v. idus apriles. M. cccc. Lix. (EFranciſcus Philelfus Nicodemo trãchedino ſal. £ di Petro galeræ ad te litteras: ex ꝗbus intelligere . potuiſti:ꝗqd fieri abs te uelim. Itaq; ſi me amas: ut cer te facis: da operã: ut & ᷓprimũ & ex ſnia mea mibi morem geras. Scio em̃ & quãtũ poſſis: & quãtũ mea cã uelis. Qua/ re ne infinitæ occupationes tuæ tibi impedimẽto ſint: quo minus qc cupimus: aſſequamur: tuæ prudẽtiæ fuerit ꝓui- dere. Vale ex Mediolano. v. idus apriles. M. cccc. Lix. Franciſcus Philelfus Amareto mannello ſal. On abſurde mihi uidet᷑ Plato ſenſiſſe eo in libro qui Ae rectitudine nominũ inſcribit᷑: noĩa quibꝰ utimur nõ e indita calu quopiã: ut uulgo exiſtimãt: ſed ita potiꝰ inducẽte ac ueluti de induſtria dictãte natura: quæ multo ante ꝓuidẽs: ꝗd cuiqʒ ſit euẽtuꝶ: & qualis quiſq; futurꝰ ſit: ita nomẽ ĩponat. Id aũt cũ in alijs multis & rebus: & hoibꝰ ꝓbari põt: tũ in Alcides: & Priamus pſpicuũ ẽ. Alcides em̃ robuſtũ fortẽq; ſignificat: qualẽ illũ legimꝰ extitiſſe: ꝗ her/ cules poſtea cognominatꝰ ẽ: quaſi fama gloriaq; iunonis: quæ a græcis uocat᷑ hera. Priamus uero a uerbo priamæ: qc emo ſignificat:deduci manifeſtũ eſt. At illum ab Alcia de captũ troianos poſtea emiſſe: & græce & latine tra dũt qualẽ futuꝶ ſperes:quẽ tã elegãti munere decoraris. Tuũᷣ igit fuerit bonas actiones tuas bonis aſſidue actionibus cu⸗ mulare. Non em nos minoris in dicẽdo de te bene cogno/ o Prrd gubbn gam ihud oce tutn win her me nib (et tar gere c⸗ nit E. Lell⸗ no les. eli⸗ rci, mul hiſtoriæ. Nã de uiribꝰ & fortitudine Herculis quid attinet prædicare? Et hæc quidẽ duo quẽadmodũ alia permulta: quibus totus ille hber refertus eſt: ſecundũ rectam analo- giam dicta reperiant᷑. Videmus etiam & apud græcos & apud latinos plæraq; eẽ noĩia: quæ ſecus interpretemur ꝗᷓ uoces ipſæ ſignificẽt.Nã & lucũ dicimꝰ: qe ob nimiã arbo/ rum denſitate luce quodãmodo careat: & parcæ ck certe minime parcãt. Sic itẽ apud Platonẽ Cratylus cauillat᷑ in bermogenem: eum non recte dici bermogenem: boc eſt mercurio genitum: quod doctrinæ ſcilicet atq; eloquetiæ nihil ſapiat. Vnde hbæc noſtra repetit᷑ oratio: ut intelligãt cæteri: qui te mi Amarete experti nõ ſunt: nomen tuũ cõ/ trario eſſe ſignificato accipiẽdum: ꝗqᷓ uox ipſa uideat oſtẽ/ dere. Nam non modo nihil in te babes amaritudinis: ſed es certe plane dulcis ac perſuauis: id quod non ſolum om/ ni tuo ſermone declaras: ſed etiam uniuerſa uita. Sed de his malo apud alios qᷓ apud teipſum uerba facere. Dediſti ad me binas ſuauiſſimas litteras: quarum unas eodem ac/- cepi die: quo eram ad urbem Romam profecturus. Itaq; nihil tunc ocij datũ eſt reſpondẽdi ad te. Alteræ autem ſi/ mul cũ duobe faſciculis aſparagorũ ſunt hoc tꝑe mibired/ ditæ: quo me febrecula quædam eaq; tertiana corripuit. Quare nolim meritis: ſi minus hilates bæ meæ Htteræ ad te ierint. Vix enim iacẽti in lectulo atq; febrienti mihi uel ineptiora bæc dictare licuit: cum laboris etiã partẽ tuus ac meus Bonuſaccurſius piſanus in ſcribẽdo ſibi ultro aſſum/ pſerit. Vnũ autem non omittã me non minore admiratio/ ne proſequi ꝗᷓ delectatione orationẽ: qua in litteris uteris. Et ſcribis tu certe non modo apte ſed etiam pulchre. Itaq; pro noſtra ſingulari ac mutua beniuolentia te etiam atq; etiam hortor:ut qua cœpiſti: diligentia incumbas ſtudijs litterarum: ex quibus crede mihi: lõge maiorem fructum ac diuturniorẽ cõſequere:ꝗᷓ ex oĩ tua qu æſtuoſiſſima mer catura. Meũ Catonẽ ſaccũ iuriſconſultorũ homerũ ſalue/ re plurimũ iube. Præterea uelim meo noĩe moneas Mari/ um filium: ut cum Baldaſſare raxino ſe ꝗmodeſtiſſime ge/ rat: operãqʒ det: ut amicitiã cum illo uiro ꝗᷓ inimicitias ma- I luiſſe ĩtelligat᷑. Vale ex Medio.vij.Kàl. maias. M. cccc.lix. lent Franciſcus Philelfus Amareto mannello ſal. lc⸗ Acis tu quidẽ mi Amarete ꝑamice qcł febrienti mi/ fesſe Hdi oĩbus huanitatis officij opituleris. Et aſparagos Wool accepi: & malapunica. Fuerũt ſane mihi utraq; pgrata. Fa- ch ciat deꝰ:ut ꝓpedie:qq ſpero:optoq;: iucũdiora nobis tua ebhti ſint munuſcula. Nã aio tuo iucundius certe eſſe nihil põt. (lerd Qcd aũt ad tuũ attinet nomẽ:nõ facile ſniam mutare con/ nato ſueui: præſertim eã: quã diligẽtiꝰ ãte cõſiderarim. Præter/ 1do ea an ignoras nimis om̃e uitij loco duciz Si ita & morib“ es ote dulciſſimꝰ: ea ſimulata noĩs amaritudo tm affert tẽperamẽ ebe ti: ut oĩs illa quaſi nimia dulcedo ad mediocritatẽ quandã ooste . redigat᷑: qc uel meræ uirtatis eſt: uł laudabilis habitꝰ. Ad ſennt beaeæc nonne uides Pigellũ tuũ nõ iccirco ita eẽ nominatũ: Word qc ulla ex parte ſit piger: quippe qui in rebus gerendis ſit öti unꝰ omniũ ſtrenuꝰmaxime? u ut an ad te ſcripſi: uelim: oĩ u opera atq; diligentia litteris ſtudeas. Hæc em una res cum ci multa tibi adiumenta allatura ſit: tum erit aliquando non (g mediocre leuamentũ ſenectutis. Vale ex Mediolano. v. e Kal. maias. M. cccc. Lxi. “ ¶ Franciſcus Philelfus loanni & Guidoni ſitt . Antonio arcimboldis ſal. ⸗ ißh Vpieti mihi acerbiſſimũ luctuoſiſſimũq; mœrorẽ: a quẽ ex obitu Nicolai pr̃is ſapientiſſimi iure cõſulti: in & grauiſſimi ſenatoris cõcepiſtis: aliqua ſaltem ex nbc parte lenatum ire: duæ ſane res ſta aduerſant᷑: ut unde ex d orditurus ſim: neſciam: & moleſtiſſima hæc febris qua nõ (A mediocriter langueo:& incredibilis quædam in optimum heg uirum illum beniuolentia: qua fit: ut conſolandus ipſe non dey minus ſim: ꝗᷓ uos: quos conſolaturus accedo. Faciam tamẽ: led ut potero: operamq; dabo: ut quibꝰ in hac mea animi mo/ ( leſtia remedijs utor: ijs etiam uos ſi aptioribus nõ licuerit: e. uti mecũ una poſſitis.Nõ equidẽ negabo magnã eſſe iactu cu ram noſtrã in obitu tãti atq; talis uiri ingẽſq; naufragiũ.Nõ ente em̃ morte nobis ſublatꝰ ẽ uir unꝰ ex pluribꝰ: ſed is ꝓfecto: (cell quo aliũ neminẽ uniuerſa hæc gallia Ciſalpina neq; inocẽ/ gen tiorẽ habuit: nec doctiorẽ: nec oĩ uirtutis genere meliorẽ. n telr tim⸗/ gos n Stun döt e Tlet lbee me ni 40 ti ſt cun nocl 10e⸗ Liceat intueri fortaſſe nõnullos:ꝗ ſinglari aliqua uł'ingenij uel doctrinæ:uel uirtutis præſtantia inter cæteros ſint illu- ſtres: ſed qui unꝰ oẽm ſimul laudẽ ſit cõplexꝰ: præter unũ Nicolaũ arcimboldũ:inueniamus certe neminẽ.Hic publi cis:hic priuatis in rebꝰ:& domi & foris ita cæteris huius tẽ/ peſtatis hoĩbꝰ præſtabat: ut nõ minꝰ uenerãdus coleduſq; eſſet:qᷓ & diligẽdus & amãdus. Offendebat neminẽ: ꝓde rat oĩbus. Nihil ſibi ducebat potiꝰqᷓ iuſticiã atq; pietate: oĩia ad officiũ boni uiri:oĩa referebat ad deũ:quo ꝑinde ac præ ſente & intuẽëte oĩa:recte ſemꝑ & ſapient᷑:tũ loquebat᷑: tã agebat:quicꝗqd ei aut agẽdũ aut dicẽdũ eẽt. Illudq; Plato/ nis atq; ſtoicoꝶ nõ re minꝰ ꝗᷓ uerbo uſurpabat: no ſibi ſoli ſe natũ eẽ: ſed bonis oĩbꝰ:ſed uniuerſo hũano generi.ltaq; aliorũ etiã cauſas ac litigia ea animi grauitate integritateq; psẽſitabat:ac ſi eẽnt ꝓpria. Hinc factũ ẽ:ut cariſſimꝰ eẽt oi/ bus: præſtãtiſſimo aũt noſtro principi ita gratꝰ & ꝑiucũdꝰ: ut aliuꝰ magis nemo. Quare in oĩbus rebus maximis illiſq; difficillimis: quæ in tã locupletiſſimo: & potẽtiſſimo princi atu ꝗᷓplurimæ ac uariæ quotidie occurrũt: unũ hũc Nico/ aum arcimboldũ nõ intereſſe ſolũ:ſed ita præeſſe ſemꝑ in ſtituerat: ut ſine eo nibil innocẽter:nibil ex animi ſui ſentẽ/ tia fieri poſſe iudicaret. Et ne ſim dicẽdo longior: ꝗqᷓ uel res ipſa: uel tẽpus:uel præſens mea corꝑis ſbecilfitas poſtulat: quẽadmodũ uniuerſa quõdã græcia in dubijs ſuis ac maxi mis cauſis ad Ariopagum ſe referebat: ita non modo totũ hoc Principi noſtri latiſſimũ regnũ ſed oĩs etiã hæc gallia Ciſalpina unius illius uiri ædes cõtinuo petebat:& aſlidue frequẽtabat:quo aliquid inde aut conſilij: aut auxilij iuſte pieq; aſſequeret᷑.Et nemo certe unꝗᷓ inuetus ẽ:ꝗ qqc cõſiliũ ille ꝓtuliſſet: non tanꝗqᷓ a Solone aliquo: aut ex ſacratiſſimo quodã iuſticiæ & totius uirtutis oraculo prolatũ eſſe cẽſe/ ret. Quis igitur nõ iure doleat:atq; animi uæbemẽtiſſime crucietur ĩ eius uiri obitu: cuius uita ſaluti (ut ita dixerim) erat oĩbus? Quid tñ faciundũ nobis ſit:qui ea ſumꝰ natine ceſſitate:ut oibus ſit tandẽ moriendũ? Quicquid aũt fit le/ ge naturæ: id certe & ſi acerbũ uideri ſolet ob infirmitatẽ humani generis: ꝓfecto nõ modo in malis ducẽdũ nõ eſt: ſed in bonis potius. Nec em mors eſt interitꝰ quo corpus ſimul animuſq; diſſipat᷑ atq; delet᷑: ſed quædã ſeparatio ip- ſius animi a corꝑe: boc eſt imortalis naturæ a natura mor- tali.lInterit ſane hõ exterior morte:nõ interior:qui quo ſo⸗ lutior eſt: uinclis moleq; corporea: eo liberior reddi᷑: eo ſui ſimilior: eoq; magis ac magis & uiget:& ſapit. Quare ſi recte uolumus rẽ ipſam nobiſcũ aio uolutare: nõ eſt nobis morte ſublatus Nicolaus arcimboldus:qui ex his tenebris intolerabilibuſq; erũnis humanæ uitæ in cæleſte regnũ ad uitã ſempiternã eãq; & lucidam: & ꝑſpicuã omn iq; gaudio abundantẽ euolauit. Recepit iã præmia bene actæ uitæ: fruit᷑ cõſpectu oĩpotẽtis dei. Nulla re eget:nullis laboribꝰ eſt obnoxiꝰ. Nũc lætat᷑: gaudet:exultat:qc; id bonũ tandẽ eſt cõſecutꝰ:quo aliud nullũ neq; dici poteſt: neq; cogitari aut fœlicius: aut beatius. Illiꝰ aũt gloria & ſempiterno gau/ dio nos animi torqueri nõ amãtis eſt: ſed inuidentis & ad ſuũ cõmodũ oĩa referentis. Quo certe nihil eſſe arbitror magis alienũ ab aio ingenuo ac magno. Gobrem ſi mibhi audieritis doctori olim ueſtro nobiliſſimi adoleſcentes: fe/ retis æquo aio ac modice obitũ Nicolai patris: quinpotius operã dabitis: ut oĩ induſtria iea her oĩis præ/- ſtantiæ genus ꝗᷓſimillimi & dicamini & ſitis. ctu eſt:qqd relictũ ab eo uobis eẽ intelligitis locupletiſſimũ: & honoratiſſimũ patrimoniũ: ꝑ qc oẽm uim impetũq; for/ tunæ ſitis ꝓpulſaturi. Et qc inꝗ patrimoniũ? Num prædia ac fundos? Et hæc ſane non mediocrit᷑: ſed aliud lõge ma⸗/ ius: longe pulchrius:longe diuturnius: eruditionẽ bonarũ artium: quæ nulli motun nulli fortunæ ſubiecta eſt. Nam al terum ueſtrum urbanis: alterũ bellicis laudibus erudiedũ ſtuduit. Quibus utriſq; tota hũana uita quã duplicẽ eẽ na/ tura cognoſcimus contẽplatiuã atq; actiuã: & cõſtat & ha/ bert in laude. Nã quid ego dicã de pulcherrima ſupellectili amicoꝶ: quos tot uobis tãtoſq; reliqt: quot eiꝰ admirabilis ac ſũma grauitas ꝑ incredibile magnitudinẽ meritoꝶ quo⸗ tidie ꝗdiu uixit:ſibi conciliauit: Nec em minor uobis cura YaAlb 41 Quoduna re facile uobis contigerit:ſi uirtutẽ paternã ſemꝑ per oẽm ui⸗ tæ curſum ſequi imitariq; ſtudueritis. Id aũt eo facilius fa/ bibe ghin — Z 5 E okpus koip⸗ mot ⸗ noſo⸗ it:eo narel nobis jebri ad ncio e. b⸗ e ri wor mbi le, — babenda eſt: ut amicorũ hæreditatẽ nõ deſeratis: qᷓ ut reli⸗ . „. . quã rem oẽm pecuniariã tueamini. Valete Mediolani ex Sw(JIFrãciſ. Philel. lacobo luceſi aplico ſecretario ſal. cõiunct: Ranciſcus foſſatꝰ uir nobilis & humanꝰ idẽq; ſplẽdi ſſimus eques auratus eſt mecũ ſũma familiaritate hũc ego tibi ꝓ noſtra ſingulari beniuolẽtia maio⸗/ rem in modũ cõmendo. Facies tu mihi ſane rẽ admodum gratã: ſi curaueris. Frãciſcus meus intelligat meas apud te comæedationes ſibi fuiſſe nõ mediocri adiumẽto. Qd ut fa cias: tãto ſtudio abs te peto:ut maiore aliud nibil poſſim. Scio te oĩa cupere mea cauſa:nibilq; omiſſurũ: qg huic ui-/ rouel ad rẽ: uel ad dignitatẽ ꝓfuturũ intelligas. Quare ne tuæ pmultæ ac maximæ occupationes tibi impedimento ſint:quo tardius q& facto opus fuerit: effectũ reddas:te eti am atqʒ etiã rogo. ale & me ſanctiſſimo domino noſtro qdiligetiſſime cõmẽda. Cui q& nibil adbucobſtrepuerim poſt reditũ meũ ab urbe Roma tertiana febris fuit in eau/ ſa: qua qm diuina benignitate iã ſum plane liberatꝰ: quod prætermiſſum ẽ: ꝓpediẽ reſarciã Gregoriũ ſenẽſem ſure/ cõſultũ collegã tuũ bene ualere plurimũ opto. Vale iterũ Ex Mediolano. xi. Kal. Ilunias. M. cccc. liFæ. (¶Franciſcus Philelfus Amar * Is deinceps poſteaꝗᷓ tertiana febre ſum liber M.ad me jerunt pulcherrimi aſparagi: quibus &ſi dele/ Gatus ſum plurimũ quoniam ab homine amiciſſimo miſſi eſſent: longe me tamen magis magiſq; delectaſſent:ſi litte/ rarum tuarũ ſuauiſſimo comitatu uti uoluiſſent. Id qnõ præſtitiſſe te: niſi mibi memoriæ occurrerent occupatio/ nes tuæ c um priuatæ: tum publicæ: æquo animo haud fer rem. Erit tamen humanitatis tuæ: ſi cum quid ocij nactus fueris: aliqd mihi ſcripſeris. Vale ex Mediolano. viij. Kal. lIunias.M.cccc.lix. n ſecus nos oës qui eloquenti liberalitatis accuſandi ſumus: ſi per litteras amicos Franciſcus Philelfus loanni palæologo montiſ- ferrati Marchioni ſal. di.plu. — . æ ſtudiũ ꝓfitemur: cõmendare neglexerimus ꝗᷓ uos principes:dũ uiros fami- Pelt liaris ac beniuolos iuuare pecunia detrectatis. In quã uit ij Giin labem ne ipſe inciderem apud te: qui ſoles unus omniũ eẽ nert liberaliſſimꝰ:nõ potui tibi non cõmẽdatũ facere Demetri⸗ exl vor- uunm palæologum iſtũ: qui tuæ excellẽtiæ reddidit meas lit el teras. Eſt em uir nobilis & modeſtus:idẽqʒ plane dignꝰ: cui in tanta ſua calamitate opem feras ꝑbenigne:ut ijs oĩbꝰ cõö ſuefti: quos ex reliquijs illius conſtàtinopolitani naufra ij pon fortuna ſeruauit. Ego de boĩs dignitate uerbũ ideon aſic facio:qc ſecum ipſe locupletiſſimũ teſtimomiũ affert. R eli n quũ eſt: ut bonæ ualitudini operã des qdiligentiſſimã: quo Ee tua humanitate ꝗᷓduitiſſime utipoſſimꝰ. Vale ex Mediola cton no.iiij.nonas Iunias. M. cccc. Lix. lgi (Franciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal. Vod tibi anteaꝗᷓ iſtuc eſſes profecturus:conſiliũ de⸗/ di:idq; ut faceres:iuſſi:idẽ repetã per litteras.Inſtitui/ ſti medicinæ operã dare: qc eius reinõ modo non repræ- hẽdo:ſed uæbement᷑ laudo: quandoqdẽ & medicina poſt magicã atq; poeticã eſt oĩm laudatiſſimaꝶ artiũ acruttilli, ma: eaq; bumano generi admodũ neceſſaria: & tu ad iſtiuſ molQiſcietiã uideris natura inclinatus. Vnũ aũt moneo ac . uolo:ne te ante ad medicinæ ſtudiũ cõferas: ꝗᷓ dialecticen ac phyſicen oẽm:itẽq; mathematicas diſciplinas:qᷓdiligen/ tiſſime didiceris. Quibus quidẽ ipſis i ſtudijs quibus præ/ ceptoribus uti debeas: id quod te etiã coram monui:cõſu/ le Bominerm mihi amiciſſimũ eruditiſſimũq; philoſophum ic ac medicũ loũnem Marlianum:quo etiam aliquando do-/ in ctore uſurꝰ es. Noui em̃ hoĩm conſuetudinẽ in iſtiuſmodi ſcholis: quanta circũcurſatio ſit: quãtæ amicorũ preces ad auditores alliciendos. Itaq; uolo te nõ beniuolis hac in re: — ſed tibijpſi mihiq; inſeruire. Paucis tenes ſentẽtiã meam. De re pecuniaria ita curabo:ſi intellexero te a monitis iuſ- ſiſq; paternis nuſꝗ receſſiſſe. Vale Ex Mediolano. viij. idꝰ Iunias. M.cccc. Liꝰ. de Ei Ochom carreto iureconſulto ſal. ht Vm tais iſtis binas a me litteras uerſibus accepiſti: 6 quarum alteræ dantur ad pontificẽ pium: alteræ ad i koskin guiuit⸗ mnicee emetti menli green ib 11 n onuli Rei io Mo „. e, Nwi epre⸗ h neoa ectcen ſgen⸗ . Pt. / colu⸗ dbum goco⸗ ſwocl esad in te: eam. luh ſiiich XV Beſſarionẽ meũ Cardinalẽ Nicænũ.Vtraſqʒ tñ ut ipſi car/ dinali qprimum reddas: uelim. Ignoſce breuitati epiſtolæ meæ:tuarũq; lõgitudinẽ ſecera ut obliuſſcaris: ogo. Va le Ex Mediolano idibus lunijs. M. cccc. lix—. — Franciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal. Edi famulo quẽ miſiſti pecunias: quas petebas non eas fortaſſe: quas expectabas: ſed quæ mihiꝑ id tẽ- poris ſe obtulerant. Noſti em mores meos. Nunqꝗᷓ diutius apud me nũmi hoſpitari cõſuerũt. Tu incũbe in id ſtudio/ rum genus: qcł es aggreſſus.Id aũt eo debes facere libẽtiꝰ: qc; no temere:ſed conſulto ad eã te laudẽ cõtuliſti. Itaq; fa cito:ne fruſtra ſit diuturna tua cogitatio: & deliberatio di- ligẽs. Vale Ex Mediolano idibus Iunijs. M. cccc. Lix. (Eracil. Pbilel. Beſſarioni cardinali Nicæno ſal. Edi ꝓximis ad te diebꝰpater clæmentiſſime & litte/ Fras unas & cũ ijs carmen ſapphicũ & adonicũ:ut in/ telligeres id qc tibi eẽ debet ꝑmłtis argumẽtis exploratiſ/ ſimũ:apud me nihil eẽ antiqupꝰ: nibil uenerabiliꝰ tuo noĩe. Nunc uero cũ mecũ aio repeterẽ At in me humanita/ te benignitateq; uſus eſt reuerẽdiſſimꝰ pater Proſper co/ lũna diaconus cardinalis: dignus ſane uiſus eſt: que aliquo ueluti munuſculo reuiſerẽ.Itaq; cũ aliud nibil ꝑ id tẽporis oportunius mihi occurreret:meos carminũ libros iccirco ad eũ dedi: ut breui aliqua ſaltẽ coniectura cognoſceret ſe nequaꝗ in hoĩe oĩno ingrato ſuũ bñficiũ collocaſſe. Quare tuã mãſuetudinẽ uæbemẽter rogo: ut hoſce ei libros per tuũ aliquem nunciũ reddẽdos cures. Vale Ex Mediolano Kal.Iulijs. M. cccc. Lix,. Fian Ebil Eroſpero Colũn æ diacono cardinali ſa. m ad ꝓximũ menſem lanuariũ ueniſſem Romã ſalutãdi ſummi põtificis Pij gratia: tu mihi pater re uerendiſſime ſingularẽ beniuolẽtiã oſtẽdiſti: nibil te prætermiſſum: qce ad me ſummopere ornãdũ ꝑtineret.ltaq; dici uix poſſet: quãto me bñficio exiſtimem amplitudini tuæ obſtrictũ eẽ. Vt igit᷑ aliquo animi grati in- dicio cognoſceres quãti faciã benignitatẽ tuã: miſi tibi do- no meos carminũ libros ingenij munuſculũ non fortunæ. H 5 Siquid mihi ꝑ hoc tpis ſe pulchrius obtuliſſet:id lõge libẽ⸗ aue⸗ tius ad te dediſſem. Verũ tu ut es aio ꝑmagno & liberali: onen nõ tam rem ipſam:quæ exigua eſt:ꝗᷓ donantis uolũtatẽ pẽ epenk ſitabis. Vale ex Mediolano Kal.Iulijs. M. ccc. Lið7. NX (Franciſcus Philelfus Nicolao canali iure conſul/ teo equiti aurato ac bryfianorum præfecto ſal. Vanti ego ſempꝑ fecerim ac faciã floretiſſimũ uene/ torũ ſenatũ:& ſi ipſe optimꝰteſtis es: uolui tñ:ut etiã aliquo meo carmine id cæteris oĩbus eẽt cognitũ.Itaq;ʒ ui⸗ deas:uolo:quæ ad inclytũ ducẽ ueſtrũ Paſchalẽ malippæ- e riũ diebus ꝓ ximis cecini.Ea uero ſi perfpicue intellexero em ueſtro pricipi reliquiſq; patritijs grata extitiſſe: reddar de/ nut inceps quoq; ad ſcribendum alacrior. Vale. Ex Mediola- vee⸗ nO. vidus lulias. M. cccc. Lixxxx. lis Eran. Phil. Aloyſio burræ philoſopho ae medico ſa. Ai NViamicorũ in ſe officia euentu potiuſꝗᷓ ratione: & HD cconſilio metiunt᷑: nõ poſſum eos non rerũ imperi⸗ l tos iudicare. Nam cũ nullũ aial:ꝛut philoſophis pla⸗ de cet: agere dicamus præter hominẽ eum: in quo perfectus d inſit ratiõis uſus:ob tdqʒ & mulieres:& pueri æque atq; mẽ 3 te capti huiuſcemodt excellentiæ inopes eſſe exiſtiment᷑: Iaguicquid ſecundũ rationẽ & conſulto agit᷑: recte agit᷑:etiã P D. ſi caſu aliquo aut fortunæ uitio ad effectũ ſuum perducine e queat.ltaq; ego me tibi mi Aloyſi debere plurimũ fateor: ſi quippe quẽ intelligã nibil oino prætermiſiſſe: quod mea u putaueris intereſſe. Quare tuũ fuerit oĩbus in rebꝰſta me I uti: ut ijs ſoles:quos habes amiciſſimos. Nihil enim poſſi t accidere neq; paruũ: neq; magnũ:qqd' nõ ſim tua cauſa qſtu dioſ iſſime ſuſcepturs. Vale. Ex Mediolano. xi. Cal: Septẽ X pPre S. M. cccc. Liuxz. — — ¶ Frãciſcus Philelfus Phœbo capellæ ſal. Væ ad te ſcripſit magnific uir patriciꝰ clariſſimuſq; philoſophus atq; iuriconſultus Micolaꝰ canalis ora tor ueſter de græcis libris illis uænalibus: ea ut qdiligentiſ/ ſime cures: tanto abs te peto ſtudio: ut maiore aliud nihil- . Solebas tu peregregiã quandã humanitatem benignitatẽ q;ʒ præ te ferre. Nunc neſcio quomodo elatiore animo fa⸗ 3 ie elbe, betal: rihu vobla uehe⸗ uteti g . br C10 ge/ Oh⸗ 1. er⸗/ Pphu ſecus ni ment: eti cine teor: mea tame ollt ſacu Lepte muſg son igenn nie Gus es minuſq; liberalis. Num fortaſſe ſimul cum rei elati- one animus quoqʒ elatior eſt redditus: & auarꝰ? At malim te pauꝑpem bonũ:q̃ malũ diuitẽ.Vale Ex Mediolano. xvij ; Kal. Nouebres. M. cccc. Lix. N(VEranciſcus Philelfus Nicolao Varon ſal. Wio te nõ mirari:quod tãdiu nihil ad te ſcripſerim: idq; nõ tamex occupationibus meis quibus publi/ cæ priuatimq; obruor:ꝗqᷓ ex nimio tuo ocio:cui quã⸗ um uidere uideor libẽter deditus mibi ſæpenumero fre/, (NRidcted meis litteris inuitatus nõ ioco ſolum: ſed eti/ am ſerio nunꝗᷓ es reſpodere ſolitus. Atnunc cum tua ope⸗/ ra uti inſtituiſſem: uiſus es admonendus nec ocio te apud me excuſatum iri: ubi nibil reſpõderis: nec ob meas mihi ullas occupationes ignoſcendum: ſi de tuo officio quicꝗᷓ dubitaro. Quid eſt igitur: quod abs te uelim: nempe boc tempore aliud nihil: niſi ut uirum clariſſimum Lodouicũ caſellam adeas meis uerbis: eumq; roges:ut quæ mea cau ſa eſt curaturus: ea quanto maturius poteſt: perducat ad calcem. Nam ſemper in ſtadio tempus terere laborioſum eſt: & minus laudis parit. Nec illud Terentianum obliui⸗/ ſeatur.Si non poteſt fieri quod uis:id uelis quod poſſis. Plura quotidie ab deo petimus: ſed quod dat: accipimus: eiqʒ gratiam uel referimꝰ:uelagimus: ſi minuſꝗᷓ debemus: ſaltem quã poſſumus. Tu interim uale ac reſponde:ſi non omnino es ocioſus. Vale Ex Mediolano. xvij. Kal. Noue, bres.M.cccc. Lix. M Franciſcus Philelfus Lodouico caſellæ ſal. Vm indies magis magſſq; tuas litteras expectarẽ: meq; mora ipſa ꝓpe coficeret:uiſus es admonẽdꝰ: ne patiaris diutiꝰ me pendere.Nã amb iguo animo uix eſt moleſtiꝰ ꝗqcq̃̊.Et qᷓꝗᷓ mihi ambigendũ ui debat᷑ nihil: tamẽ lõgior tua taciturnitas quandã præ ſe fe rebat ſollici/ tudinẽ:qua ut me leues qᷓprimũ:te etiã atq; etiã rogo. Id ſi feceris:tãto me tibi beneticio reddes obſtrictũ: ut ad ſum⸗/ mum mil ſit acceſſuꝶ.Et qd poſſis:intelligo: & quãto me amore ꝓſequeris: nõ ſũ neſcius. Vale Ex Mediolano. xyvij. Cal. Nouẽbres. M. cccc. lix. 32 — — . Eran ciſcus Philelfus Pio ſecundo pontifich ftuli Cmaximo ſalu. dicit plurimdd.— adhn⸗ NBeuntimihinuꝑ ex urbe Mãtua quo una cũ princi/ Pttetb pe meo Frãciſco Sphortia ad diẽ a tua ſanctitate cõ ſooat ſtitutũ: ob orandi officium uenerã: renunciauit Gregorius kencie Lollius tuo nomine ad paucos uſq; dies ſe mihi ſigniſficatu tertst rum per litteras: quã potiſſimũ rem tibi eſſem gratificatu/ töonet rus. Expectaui igit᷑ ꝑmagno cũ deſiderio ac item expecto voti quid mihi iuſſurus ſis. Atqʒ nihil ꝓfecto neq; optatius mihi: nec iucũdius contingere poſſit:ꝗqᷓ aliq mibi argumentum oblatũ iri:quo meã erga te fidẽ atq; pietatem liquido dilu/ cideq; perſpicias. Itaq; tuã beatitudinẽ & oro: & obſecro l maiore in modũ: ut quid omniũ maxime ſim facturus: me iubeas ꝗᷓprimũ certiorem fieri. Scis em̃ nihil eẽ nobis pre/ mne cioſius peculiũ tempore: quod ſemel amiſſum nulla ratio Eeue ne põt recuꝑari. Et hac de ſatis uenit ad ſanctitatem tuam ro. Lampugninꝰ biragus uir cũ doctac modeſtus imprimis: dete tũ uetere mecũ familiaritate beniuolẽtiaq; cõiũctꝰ. Et ẽ is id ſane dignus: quẽ haheas in illorũ hominũ numero atq; or- Wi dine:qui tibi ſunt cariſſimi. Nam ad eruditionis ac generis ſplendorem accedit rerũ plurimarũ atq; maximarũ uſus: quo is ad obſequia præſtãtiſſimi illius & ſapientiſſimi prin- A cipis Philippi mariæ diu multũq; uerſatus non mediocrẽ laudem reportauit. Nam quid loquar de fide & innocẽtia up Lampugnini:quæ tanta ſemꝑ ẽ habita: quãta in uiro opti⸗ en mo eſſe maior non poſſit? Quare ſi in rebus gerendis hu/ Au tus uiri ſtrenuitate & probitate uti uolueris: nibil erit am- ent plius qc requiras. Præterea utcunq; de re decreueris: be- er neficiũ in hũc collatum nõ mediocri tibi iaudilarc gloriæ 7 eſt futurũ. Nec nouus aut mquilinus aduenit in Romanã curiã Lampugninus: quippe qui Nicolao quinto pontifici maximo diſertiſſimorũ hominũ optimorũqʒ uirorũ: ut no/ ſti: ſtudioſiſſimo & familiariſſimus & cariſſimꝰ fuit. Habet autẽ idem Lampugninus meus duo egregia oꝑa ex græ/ co in latinũ cõuerſa eloquiũ: quæ tuo ſplendidiſſimo nomi ni dedicare inſtituit. Habet etiam uir prudẽtiſſimus aliud quiddã:qc tibi puto noõ ingratũ fore.lItaq; multis rationibꝰ tiſtl Uen hrin,/ te co gorius ücatu ſca⸗ Pecho mibi ntum Ao/ go nme e⸗/ 1o en is. eß gon weris ulus: iprin locte Neti optl⸗ iswo tit an⸗ ribe⸗ gon⸗ mana Nrii uno⸗/ Sube n g vopon 5 zicd ond xV futurũ ſpero:idq; uæbemẽter opto:ut nõ fruſtra uir hmõi ad ſanctitatẽ tuã ueniſſe uideat᷑. Quod aũt meũ eſt:ego te pater beatiſſime quibus poſſum precibus etiam atq; etiam rogo atqʒ obteſtor: ut qm docti ab Apolline ſeruãdiample ctendiqʒ ſunt:tu qui es totiꝰ ſapiẽtiæ & bonitatis numen in terris:ita excipias hũc uirũ: ut oẽs intel ligãt meã cõmẽda/ tionẽ nõ uulgarẽ fuiſſe apud tuã beatitudinẽ: cui me ꝗᷓde/ uotiſſime cõmẽdo. Vale diu ac fœliciter. Ex Mediolano. xvi. Cal.Nouẽbres.M.cccc. Lix. MVMVUN Franciſcus Philelfus Gregorio lollio iurecon/ ſulto & apoſtolico ſecretario ſal. di. pli. Væ ad pontificẽ maximũ de Lãpugnino birago ab me ſcripta ſunt:ut ea qᷓdiligentiſſime cures:te ꝓ mu⸗ tua noſtra beniuolentia etiã atq; etiã rogo. Breue aũt illud qc uocãt:ad mediolanẽſem archiepiſcopũ ꝓ fratre CGaſpa rino: ut qᷓprimũ abſoluas: atq; ad me des:tantopere abs te peto:ut maiore petere nihil poſſim. Vale ꝗfœliciſſime una cũ diſertiſſimo lIacobo lucenſi collega tuo.Ex Mediolano. xvi.Kal.nouẽbres.M.cccc.Lix. — Franciſcus Philelfus Aloyſio burræ ꝑhi/ loſopho ac medico ſal. iſtimo te ex alijs nõnullis accepiſſe qᷓ me honorifi/ ce in publico chriſtianorũ oĩm principũ ac regũ cœ/ tu ꝓ Frãciſco Sphortia duce noſtro habentẽ orationẽ ex/ ceperit põtifex maximꝰ Pius ſecũdus. Itaqʒ hac de re nihil ad te ſcribo. Habes em ciues tuos eoſq; primarios:ꝗ præ/ ſentes corãq; fuerũt. Qc aũt abs te uæbement᷑ peto:itelli- ges poſtea:id qc ne negligas: te rogo atq; oro plurimũ.Va le Ex Mediolano. xv. Kał. Nouẽbres. M. cccc. Lix. Franciſcus Philelfus Greogorio Tiphernio ſal. Vam ego rẽ tuã apud principẽ neq; neglexerim:ne qʒ negligã: ex lr̃is Cicchi ad me poteris intelligere. Priceps ad biduũ hic futurus dicit᷑. Bono ſis animo uolo. Cognoſces em̃ eũ me in te fuiſſe:qui eẽ debeo:hoc ẽ amã/ tiſſimũ & cupidiſſimũ tui. Vale ex Mediolano.xij.Cal.no uembres. M. cccc. Lix. ¶ Frãciſcus Philelfus loanni Petro eutychio ſal. „ Ognoui ex binis li tteris tulgte nmihil eorũ neglexiſſe: quæ abeunti mihi coram ipſe recep eras. ltaq; lau/ do cũ officiũ tuũ:tum ſingularẽ erga me beniuolentiã: qui nihil eorũ prætermittas: quæ mihi grata fore ceéſueris. Ma ximũ feret ad te Xenophon filius & id quidẽ ad ꝓximum natalẽ chriſtianũ. Fieri ex te certior cupio:& ꝗd legati frã/ corũ regis publice expoſuerint: & ad qd tempus abituri exiſtiment᷑. Præterea ſiꝗd aliud noui ſit: qe' dignũ putes auditu. Vale cũ parẽtibus & uniuerſa domo. Ex Mediola/ no.vi. Kal. Decẽbres. M. cecc. Lix. Franciſeus Philelfus Nicolao canali equiti au- rato ac iureconlulto ſal. Mä Eri dedi a d te litteras: & cũ ijs carmen ad ueſtrum principẽ:quæ quidẽ tibi oĩa tibi reddita eẽ nõ dubi⸗ to. Relhquũ eé: cures: ut intelligã ꝗᷓgratum ſit ſtudiũ noſtrũ cum tibi ſapientiſſimo atq; ſummo uiro:tum patricijs cæ⸗ teris: imprimiſqʒ; ipſi principi:quẽ audio animo eſſe ingen/ ti & pbenigno. Nã ſi animaduertero grata eẽ quæ facimꝰ: alacrior reddar in poſteꝶ. Tibi em iampridẽ noui mea oĩa uoluptati eẽ.Itaq; libẽtius cõmẽtari tecũ ſoleo:& æque de tuis laudibꝰ loqui bene ac ſentire. Vale Ex Mediolano pri die Nonas decẽbres. M. eccc. liꝗæ. =ð ¶ Franciſcus Philelfus loanni Petro eutychio ſal. Vm ꝓximis litteris quas ſexto Kal.decẽbres ad te Adedi erat etiã epiſtola ad aquilegiẽſem cardinalem: quã et puto reddidiſſe te. Reliquum ẽ: cures: ut is ad ea re⸗ ſipõdeat:quæ ab me ſcripta ſunt. Præterea quas in præſen tia litteras accipis ad principẽ tuũ:& redde iſti qdiligẽtiſſi/ me: & ut primũ aliquid reſpondeat: ne negligas uelim. Va le Ex Mediolano.iiij.idus decẽbres. M. cecc. Lix. Franciſcus Philelfus Agapeto Romano iu- Nreconſulto & apoſtolico referendario ſal. Ecretarius mutinẽeſis epiſcopi cũ ꝓximis diebiſtine mediolanũ reuertiſſet: me noĩe tuo ſaluere plurimũ iuſſit: (addiditq; id quod mihi notiſſimum erat: quanta me ꝗq; mi rabili proſequereris beniuolentia. Vtrunq; certe pergra/ tum fuit: ſed illud malto & gratius & iucundius: qc omes — Ponddt bigen zmcta etian gent lunne tem etiarm tero⸗ iatel coen porti luder 640 (eg tias: Pro⸗ iol 8 Glnn tel ter leit ſom llbe exil weor lnect nd! inh⸗ lune keule norint nos mutua charitate coniunctos eſſe. Itaq; habeo ti ghan bi gratias: quod das operam: ut per te intelligant omnes lirgui amicitiam noſtram non eſſe uulgarem. Idq; ut ſedulo faci/ Ma as:etiam atq; etiam rogo te.Et quoniam uł græcorum ue/ mum tere prouerbio quæ amicorum ſunt: cõmunia eſſe debẽt: fti⸗ loannem petrum eutychium probatis moribus adoleſcẽ/ diru tem & eundem doctum ac diſertum mirifice diligo: quem hute etiam æque diligi abs te uolo. Scio enim ꝗte uæbemen, clol ter obſeruat. Quare quibuſcunq; in rebus poteris: cura: is intelligat ſe tibi mea etiam gratia eſſe cariſſimum. Nam au u⸗/ dio eum carmen compoſuiſſe neſcio quod im laudem Pij . pontilicis maximi. Fauẽdum eſt iſtiuſmodi ætati quæ tãꝗ mn Ilydus equus hortatus in campo alacriore curſu nitatur ad bi⸗ laudem. Tu me ſanctiſſimo domino noſtro unice cõmen/ hi da. Clariſſimum iureconſultum & apoſtolicum ſecretariũ M Gregorium lollium ut meis uerbis plurima ſalute imper- gen tias: cupio ab eodemq; contendas: ut quæ ſe dixitad me m. propediem ſcripturum: ne diutius remoret᷑. Vale ex Me⸗ n diolano pridie idus Decembres. M. cccc. Lix. ee ¶ Frãciſcus Philelfus loanni petro eutychio ſal. noht Ilitteras quas miſiſti: omnis accepi: & tua ſum dili gentia mirifice delectatus. Ad bumaniſſimũ Aga- oſß. petum noſtrũ ita ſcripſi: ut te uelle intelligebã. Car te dinalis aquilegiẽſis litteras iccirco Lagaro arretino nondũu len: reddidi:quod hinc aberat profectus: neſcio quo. Dicebat᷑ dten autem ad quatriduum rediturus. Itaq; nibil eſt quod inte/ elen rea temporis ſcribam ad patriarchẽ. Nam rerum omniã tii ſum incertus. Cum intellexero nomen picentis iſtius mei n Ve dabo ad eum litteras.Id enim neq; tu mihi declaraſti: neq; ex alio cognoſcere potui. Velim tamen: eũ ſaluere ſubeas h meo noĩe. Rogeſq; ut uel materno ſermonec(ut aiũt) in cõ⸗ mentariũ redigat: quæ putat magnanimo & munificetiſſi- güe mo illi pontifici eſſe auditu iucundiſſima. Nam quantum unt Sphortiados carmini licet inſerere id ego necq; oblitꝰ ſum igni in hanc diem: neq; in poſterũ obliuiſcar. Vale.Ex Medio- er lano idibus Decembribus. M.cccc. lis. (Franciſcus Philelfus CGabrieli cõdulmario ſal. Oannes petrus eutychius fecit me ſuis litteris certi- omittis: qc meis uel cõmodis: uel honoribus conducturũ 62 orẽ: quanta beniuolẽtia me cõplecteris: quodqʒ nihil pPutes. Itaqʒ iure habeo tibi gratias: qꝙ; nullo a me ꝓuocatꝰ officio: ultro uolueris de me qᷓoptime mereri. E autem ta 4a501 lear. ten erior tuis meritis. Igit᷑ in te ſitũ ẽ: utſoĩbꝰ in rebꝰ me utaris ꝓ arbitrio operã dabo ne uidear erga te mutua charitate ĩ tuo. Vale ex Mediolano.xi. Kal.Ianuarias. M. cccc. Lix. ranciſcus Philelfus Ioanni franciſco Gongagæ protonotario ſafß Eum quoddã negociũ loannes petrus eutychiꝰmeo oĩe tibi referet: cui ut adſis ac faueas: te etiã atq; eti am rogo.Hoc mihi gratius hoc tẽpore facere nihil potes. Itaqʒ hac in re uelim mihi liqdo oſtẽdas:quãtũ apud te ua/ leam. Nõ enim ignoras: ꝗᷓ te uæbemẽter obſeruo. Vale & me illuſtribꝰ par etibus tuis cõmẽda plurimũ.Ex Mediola no.xi.Cal.lanuarias. M.cccc.lix. Frãciſcus Philelfus Hodouiccardinaliaglegieſtſe. On mediocre mihi documẽtũ præbuiſti pater clæ- mẽtiſſime tuæ erga me ułbenignitatis: ul charitatis. Itaq; habeo tibi gratias: quas debeo maximas: quas ipſas etiã puto breui me tibi uel iudicio tuo relaturum: ſi minus uberes:alacris tñ ac tibi nõ iiucũdas. Nã quæ reliqua ſunt: Gabriel ſecretariꝰ tuus uir doctꝰ ac diſertꝰ tibi uerbis meis corã exponet. Quæ ſi abs te probatũ iri cognoro:tãto be/ neficio me afficies: ut nibil ad cumulũ poſſit accedere. Va le ex Mediolano.xi. Całl.lIanuarias. M. cccc. lix. ranciſcus Philelfus Antonio bechariæ ſal. Enophon filiꝰ quæ tibi referet uerbis meis:a męe iuſ⸗ Yſus relaturus ẽ. Itaq; nõ ſecus ea oĩa accipe:ac pfice: qᷓ ſi me corã loquẽtẽ audires. Hoc & ꝓ officio feceris:& ꝓ amicitiæ noſtræ lege. Cum ex urbe mantua decederem: eſſemq; in itinere: mibi inter equitandũ renũciatũ eſt am/ pliſſimũ pontificẽ ueronẽſem Hermolaũ barbarũ illic age re dies iam cõpluſculos. Itaq; non potui nõ moleſte ferre: qc ea de re nihil antea didiciſſem. Nã ꝓ ea quæ mihi & cũ ſe guc lge ſo t cot er X oll eius patre Zacharia & cum patruo Franciſco uiris grauiſ- certi ſimis & optime de me meritis uetus ac ſumma fuerat ami Gnibi citia:perqᷓ diligentiſſime eum ſalutatum adiſſſem. Quod uckuri q uoniã factã nõ eſt:tu uelim me apud eius dignationẽ qᷓdi ocat ligentiſſime purges:addaſq; gratiſſimũ mihi ckuran ſeſe em ſi orationes duas: quas in poetas luſit: qᷓprimũ ad me dede ortui rit. Non enim mediocriter eius ingenio eloquentiaq; dele- tbicio ctor. Nam legi eas ita corruptas librarij uitio: ut uoluptatẽ ie quã ex illarũ lectione cœpiſſem nõ mediocrem: magna ex parte diminuerint. Vale Ex Mediolano.vi. Cal. Ianuarias. M.cccc.lix. M —— def lBulto & apoſtolico ſecretario ſal.plu.di. . Vanꝗᷓ ſciebã uel nulla mea cõmẽdatione meos oĩs neo E ranciſcus Philelfus Gregorio Lollio iurecon/ eſſe tibi cõmẽdatiſſimos: tamẽ ut marij filij honeſtiſ/ & ſime uoluntati morẽ gererem: ita eũ tibi cõmendo: ut ne ch me quidẽ ipſum neqʒ diligentius:nec ex animo magis poſ- ſim. Qꝗ& eo facio libetius:quia tibi audeo affirmare talẽ eẽ ll. Mariũ:quẽ tua ſingulari beniuolẽtia dignũ ſis iudicaturꝰ. , Cætera tu ex ipſo cognoſces.Ego nõ deſino expectare qc ti, Iad me ꝓpediẽ te ꝑſcripturũ affirmabas. Id aũt in hãc diem nd feciſſe te plurimũ miror. Vale Ex Mediolano. vi. Cal. inne Ianuarias. M.cccc. Lix. t: 4 ranciſcus Philelfus Beſſarioni cardiuali nes Nicæno ſa ici de, m loannes marius filius Mãtuam peteret Pij põ/ Y Altificis maximi & ſalutandi & adorãdi gratia: iuſſi ut omniũ primũ tuã amplitudinẽ adiret: cui mentẽ ſuã oẽm “ animũq; exponeret. Itaqʒ rogo te: ut oĩbus in rebus ita eũ uH cõmẽdatũ habeas:ut illos ſoles:quos uel ipſos uel ipſis na/ ſce tos cariſſimos habes. Hac una re mihi uix quicꝗᷓ gratiꝰ po- A NH tes facere hoc tꝑe. Vale pater clæmẽtiſſime. Ex Mediola- ſen no.vi. Cal. lanuarias. M. cccc. lix. —ðWÿ Dũ ranciſcus Philelfus Agapeto Romano iurecõ- lulto: & apoſtolico referendario ſalutem. Enit iſtauc Marius filius iuuenis ut uidere poteris & modeſtus & doctus. Cauſam acceſſionis ſuæ ipᷣe tibi coram declarabit. Quibuſcunq; in rebus poteris: te rogo ita ei adſis: ut me tuis ijs uelles: quos maxie diligis: habeſq; cariſſimos. Vale Ex Mediolano. viKalen. lanuarias. M. cccc.cJI7J. . . RMDMW Pranciſcus Philelfus Nicolao canali iurecon/ Sſulto & equiti aurato ſalutem. ſtolam:quoniã eam alteri neſcio cui antea cõmendaſſes. Ego autem quod ſcripſeris neſcio. Vnum ſcio me uælbe/ menter cupere tuas litteras: quippe qui nullas acceperim. Quare ſi meo in præſentia deſiderio morem geſſeris: ha/ bebo tibi non mediocrem gratiã. Vale Ex Mediolano. v. idus lanuarias. M. cccc. Lx. Fran. Phil. Alberto Cancario enochi filio ſal. ð on mediocrem. Sed quid in cauſa fuerit: paucis accipe. delectaris: ut aliam omnẽ urbanitatis conſuetudinem uel contemnas: uel negligas. Id autem &ſi minime repreben/ dendum exiſtimo: quippe qui res diuinas humanis rebus omnibus longe ducam anteponẽdas: tamen ita omne cõ⸗ templationis ſtadium quod in perſpicientia ueritatis poſi-⸗ tum eſt:laudandum arbitror: ut nulla fiat actioni iniuria. Nam ſi nullum animal agere a uiris ſapientibus dicit᷑ præ/ ter hominẽ eum: qui ꝑfecta utat᷑ ratione:certe niſi malimꝰ aut mulieres:aut pueri aut ijs etiam inferiores eſſe qᷓ uiri: ab actiõe abduci nõ poſſumns: præſertim ea quæ proprie ac uero dicit᷑ actio: & laudat᷑ ab omnibus. Quis em igno/ rat tantum eſſe ſplendorẽ magnitudinẽq; uirtutis: ut etiã improbis admirabilis ſit: Itaq; non indocte Cicero noſter omnem uirtutis laudem actione illuſtrari cẽſuit. Quæ igi/ Vi tabellarius diebus ſuperioribus meas litteras ti bi reddidit: ac item has tibi eſt redditurus: renun- MMciauit mihi iccirco te ſibi nullam dediſſe ad me epi- Vereris mi Alberte & id quidem non oiĩno iniuria: quod nihil in hanc diem ad litteras tuas tibi reſpõ/ gderim: quas bis & iterum ad me dederas. Par em̃ fuerat:ne ea te uoluptate fraudarẽ: quam pro mutua no/ ra b eniuolentia ex omnibus meis ſcriptis capere ſoles emini quãdoq; ſolere te religioſis quibuſdam tuis adeo urt Nun weun lne Eey icl ſim⸗ ſen ogo tur me cauſa retardarit: ut ferius tibireſponderim: uides. eſg Nunc autẽ quia te urbaniorẽ factũ animaduerto: faciliorẽ M. me uidebis. Nõ em me iucũdiſſimi ſales tui quibus facetiſ- ſime in litteris uſus es: mediocriter delectarũt. Accedunt elegantes illæ tuæ laudationes: quibꝰes uſus in noſtrũ ſplẽ didiſſimũ equitẽ auratũ Galeaciũ mareſcoptũ ob pulcher- wti rima illa munuſcula: quæ ab eo miſſa ſignificaſti præſtãtiſ- nn ſimo munificẽtiſſimoq; duci Borſio. Omnia pulchre facta. epe Sed nihil mea ſententa pulchrius:ꝗᷓ quod ethruſco carmi/ 35. ne aptiſſime ſimul & perpolite Caleacius meus capreã illã e⸗ non mitem ſolũ & manſuetã: ſed & prudentẽ & diſertam n. locutã facit apud egregiũ illũ principem. Quod aũt mihi 7 gratias agis de Hieronymo noſtro: non poſſum te non mi rari: quod ea in me laudes: quæ ſine magno facinore negli gere non potuiſſem. An es oblitus quæ amicorũ ſunt: ea cõmunia duci oportere? Ego Hieronymũ æque diligo ac filium: non ſolũ quia tuus eſt filius: ſed etiam quia talis eſt. Itaqʒ eſto bono animo. Non minus omnibꝰ ei in rebus de- 6 10 . RDRr HW futurus ſum: ꝗqᷓ uel Mario uel Xenophonti. Is nunc abeſt * cum franchino comite ad lacum uerbanum. Quotidie expectantur. Cum redierint: utriq; litteras tuas reddam. Vale cum uniuerſa domo. Ex Mediolano pridie idus la/ nuarias. M. cccc. Lx. 4 N N¶Franciſcus Philelſus Theodoro gagæ ſal. + A mediocri afficiar deſiderio audiedi tui: poſteaꝗᷓ 6 Auilendi facultas eſt intercepta.Itaq; facis tu quidem . iniuriam: quo totiens græce ſuperiore tempore prouoca⸗ tus a me litteris: nunꝗᷓ reſponderis nedum uerſu: ſed ne proſa quidem: cum in utroq; dictionis genere excellentiſ- . ſimus ſis.Idẽ autẽ nunc ne latine facias:rogo.Sunt bic nõ/ nulli ꝑdocti in philoſophia uiri ac ijdẽ medici: qui qm græ/ ce neſciũt: uidere cupiũt lectitareq; latine illa Ariſtotelis ꝓ ſe blemata:quæ annis ſuꝑioribus in latinum conuertiſti elo/ quiũ. Quare mibi rem gratam facturꝰ es: ſi lcebit ꝑ te mibi . hoĩbꝰ & amicis & eruditis gratificari. Aut igit᷑ tuũ iſtiummo di ꝓblematũ codicẽ ad me excribendũ mitte redituꝶ ad te ꝗprimũ:au t eũ iſtic excribi cura: mercedẽq; librarij pex 5“ e — litteras nobis ſignificato: & aduolabit ad te.ld ut ꝓpediẽ effectũ cures:te etiã atq; etiã rogo. Præterea me cupio fa- cias certiorẽ: quo ĩ ſtatu ſint res tuæ: quas fortunatũ iri uæ/ hemẽter opto. Vale ex Mediolano pridie idus lanuarias. M. cccc. Ilx. er⸗ Franciſcus Philelfus Pio ſecundo pon- 0 tifici maximo ſalutẽ dicit plurima. —. (igr Vm nulla te laude aiaduerterim delectari pater be/ . atiſſime præter eã: quæ & uera ſit & pmodeſta: ego /— culi nihil illuſtrius: nibil præclariꝰ ſplẽdidiſſimo noĩetuo: ſſe uolui ex ipſo te intelligere:qᷓ ſim eiꝰ rei diligẽs obſeruator. ltaq; principium undecimi Sphortiados libri iccirco ad te HS dedi: ut uideres eã orationẽ:qua te uſum facio: cũ orator Cl es miſſus a Frederico cæſare ad Mediolanenſem populũ: uͤ quo ſe is tꝑe in libertatẽ:hoc eſt in atrociſſimã teterrimãqʒ guin tyrannida uendicarat. Nã ea in re orator eſſe uolui:nõ po/ tion eta. Nullis em figurationibꝰſum uſus. Remita expoſu:ut ſec geſta ẽ:neq; in aliã ſpeciẽ cõuertẽdo traduxi. Siquid autẽ ir eſt a me prætermiſſum: tuæ mãſuetudinis benignitatiſq;ʒ ne⸗ fuerit:qui ueritate unus omniũ delectaris: me facere certi⸗ o orem. Vale pater beatiſſime. Et me cõmẽdatum habe.Ex Mediolano idibus Ianuarijs.M.cccc. Lx. m Franciſcus Philelfus Bernardo iuſtiniano ſal. Fe Eſcio qd aliud mihi potuiſſet gratius renũciari:ꝗᷓ q& poc die ex loãne uariſino cognoui.Is em̃ interrogã/ ti mihiredijſſeſne adhuc ex illa regia legatiõe & reuertiſſe te rñdit: & tibi eẽ qᷓoptime. Qui quidẽ nũcis eo mihi iucun MN dior fuit: qce uenetꝰ ꝗſpia:ut ille de ſe affirmabat:& cui ſuꝑi ”M malefaciãt: aliter de te mihi reſponderat. Ingẽtis igit᷑ gra/ en tes habeo iĩmortali deo:quod te mihi ſeruat incolumẽ. Io/ .n anni aũt uariſino grãs quoq; debeo nõ uulgaris: ꝗ me tãta re ſollicitudine liberarit:& incredibili aĩ læticia affecerit. Nã ul ꝗd mihi potuiſſet iucundiꝰ contingere:q̃ qcł certior factus tan ſã te habere ꝗᷓoptime:cuiꝰ etiã mẽoria recreabar.Reliquũ Gi ẽ: ut ueterẽ noſtrã ſãũmãqʒ amicitiã mutuis tũ officijs: tum l etiã litteris foueamꝰ: & ei aliqd indies cũ opus fuerit: adda mus in cumulũ. Vale Ex Medio. xiij. Kal. febru. M. cccc. lx pec H C ranciſcus Philelfus equiti anrato ac pioty iureconſulto Nicolao canali ſalute. Uiuæ⸗ Vod ad quintum Idus ianuarias tibi ſcripſi:idẽ ut in uutus. præſentia intelligas uolo:me nullas in hac diẽ abs te litteras accep iſſe:quas ita deſidero: ut uix aliud quicꝗᷓ ma/ gis. Quo ꝗdẽ me deſiderio ſiᷓprimũ leuaueris habebo ti⸗ bi gratias immortalis. Vale ex Mediolano.ix. Kal. Februa- terbe rias. M. cccc. S-— en –, (EFranciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal. tuo⸗ Ccepi tuas litteras: quas ad decimũ Kale. februarias tor dederas ex Ferraria. Munificẽtiã ducis Borſij nihil te 3. eſt: qe admirer. Facit em̃ ex cõſuetudine ſua & ꝓ ſingula- ot ri ſua in nos dilectiõe. Profectionẽ ad uenetos nõ poſſum ſi nõ ꝓbare. Nã ſoli uenetim ihi uiſi ſũt hac tẽpeſtate ĩ ltalia 3 qui uirtutẽ colãt. Reliquæ uel ciuitates: uel principatꝰ ſta/ tiones ſunt:nõ portus. De me uolo meo noie uerbũ nullũ ut facias. Præterea te ac itẽ Mariũ moneo atq; hortor:&& pro te iure paterno ueſtrum utriq; iubeo: nequid agatis temere: nequid inſolenter. Si modeſtia uolueritis & grauitate uti: rtt quietiſſima iſtic uobis:& cõmodiſſima ſedes parata ẽ: eaq; EH ꝑpetua.Marcheſium meũ bene ualere opto. Fac me qᷓpri/ mũ certiorẽ de ueſtra re omi. Vale Ex Mediolano.iij. Cał. . Februariax.M.cccc. Lx. ́MU: 1 = Pranciſcus Philelfus Petro perleoni ſal. , Eonardũ griphum modeſtũ adoleſcente: & muſaꝶ ſe imprimis ſtudioſum æque diligo ac ſi eſſet filius.Is a nn archeſio noſtro uiro præſtati & perbumano accerſitus ſ Venetias uenit: tũ ut homini amiciſſimo atq; optimo mo/ r rem gereret:tum etiã ut urbem florentiſſimã corã ac præ- 1, ſens intueret᷑. Hunc ego hortatus ſum:ꝗᷓ̃diu iſtic futurꝰẽ: n te quotidie adiret. Is a nobis inſtitutus non latine modo ꝑ⸗ N pulchre callet: ſed græce etiã cœpit. Itaq; rẽ mihi pergra/ 6 tam facturus es: ſi meo Leonardo plane oſtẽderis tibi mea “ oĩa eſſe cariſſima. Vale cũ pudiciſſima uxore:& tuis omni/ H bus.Ex Mediolano.iij. Cał. Februarias. M. cccc. Lx. (Eyiciſcu Philelfus Lodouico Congagæ „* antuæ marchioni ſalutem. 2 — — —— . *„½ 8 . — .. M — Onſueſti perſæpe Lodouice priceps eos poetas nõ mediocrit᷑ laudare:ꝗ ita res uero geſtas figurationi⸗ qðduſdã effingerẽt: ut a ueritate nuſꝗ diſcederẽt. Qua tua graui ſapientiq;ʒ ſnia qᷓ ego fuerim delectatus: ex ijs po/ teris nõ obſcure aiaduertere: quæ in octauo Sphortiados noſtræ libro non uere minus ꝗᷓ breuiter ꝑpcurrimus. Itaq; ſi res tuas præclaras & magnas arida lum quadã & pertenui oratione complexus: te ipſum accuſa: qui in audiendo de tuis laudibus perdifficilis eſſe ſoleas. Vale. Et me ut facis: na. Ex Necdiolano. Kal- ebruarijs. M. cccc. Lx. „FrFranciſcus Phi. othoni Carreto iureconſulto ſal. Vagdiui nunc ex hoie amiciſſimo eo te die meas litte⸗- ras pio pontifici maximo reddidiſſe in naui: quo ex urbe Mantua deceſſiſſet. Quare ſum miratus nihil abs te mihi litteraꝶ in hãc diẽ redditũ eſſe.Itaq; rogo te:ut me ꝗᷓ primum facias certiorem: quomodo res habuerit: & quid ille reſponderit. Hoc erit mibi uæbemẽter gratũ. Vale Ex Mediolano.iij.Nonas Februarias. M. cccc. Lx. N¶Franciſcus Philelfus Mario filio ſal. —— NEctitaui litteras tuas: quas ad. xviij. Kal. februarias ex Mätua ad me dederas. Nam eæ ad quartũ idus februarias mihi ſunt redditæ. Intellexi cõſiliũ tuum omne:quod non poſſum non probare.Reliquũ eſt ut me facias ꝗᷓ primum certiorem: & quid egeris: & quid ſperes Vnum illud non deſinam te monere:ut omnibus in rebus te modeſtum præſtes & cõſtãtem imprimis. Cætera quæ ſeribis: curabuntur recte. Vale ex Mediolano.iiij. idus fe/ bruarias. M. cccc. x S .— ¶ Franciſcus Philelfus Xenofonti filio ſal. Oſt eas quas ex ferraria litteras ad me dederas: ac/ cepi prioris alteras ex Mãtua: & cũ illis et iã id pãni quod tibi abeunti iuſſeram. Res quomodo & Man tuæ & ferrariæ geſta ſit intellexi.Nunc ſcire cupio:ꝗqd iſtic agatis: & quid ſperetis. Date operam & tu: & frater: ne ꝗqd a uobis temere neq; factũ: neq; dictum uideatur. Vale ex Mediolano.iiij idus februarias.M. cccc.LHS. Franciſcus Philel. Marcheſio uariſino ſal. tun,/ „1 Arius ac Xenophon filij fecerũt me ſuis litteris cer- tioni tiorem ꝗᷓ ſecum perhumaniter & perbenigne te ge/ Qu as. Quod & ſi mibi dubium nõ erat: tamẽ id etiã eo ispo⸗ rum litteris audiſſe iucundiſſimũ fuit. Hos ut tibi commen tador dem opus non eſt. Scio enim ꝗᷓ mea omnia tibi ſunt cariſſi/ lugl ma. Intelligere autem ex te cupio: num iſtic Mario quicꝗᷓ tenni ſperandum ſit. Eſt eni & diſertus & doctus pegregie.Com lode . mendo etiã tibi Griphum noſtrũ. Vale ex Mediolano. iij- c idus Februarias. M. cccc. Lx. (EEranciſcus Philel. Bernardo iuſtiniano ſal. . Ratiſſime fuerunt mihi litteræ tuæ: quibus qꝗ ſcire ke, cupiebã: paucis abſoluiſti. Iucundiſſime etiã audiui de filij tui nuptijs: quẽ nõ dubito talem eẽ: qui & te . patre & auo illo ſa pientiſſimo atq; ſummo uiro dignus ſit ab omnibus iudicandus: deus tibi talem tueatincolumem tantã q; fortunã. Qc aũt ad me attinet: nolo tibi ullo pacto EX in mentem cadat quicꝗd eẽ mihi in uita ſuauius aſſidua re/ cordatione Leonardi illius mei: cuius etiã noĩe ita ſoleo re creari: ut eo me beatiorem exiſtimẽ: quo magis magiscq; ins de illius maximis diuiniſq; uirtutibus prædicator accedo. as lItaq; ueterẽ amicitiã noſtram non ſeruabo ſolũ: ſed qm̃ ni/ um hil addi poteſt ad cumulũ: diligẽter imp olluteq; ſeruabo. ne⸗ Et hac de re ſatis. Venerunt iſtuc duo filij mei Marius ac les⸗ Xenophon quos tibi ꝗ& non ignorẽ eſſe cariſſimos: nihil us eſt opꝰ: ut comendẽ. Cognoſces ſane obſeruãtiſſmios tui r noiĩs. Vale. Ex Mediolano pridie idus februarias. M. cccc. le Lx. ¶ Fãciſ.Philel. Petro medici Coſmi filio ſal. V lbrum de iocis & ſerijs quẽ ex quattuor illis primis . ultimo ad te dedi: ut redire curas ad dominũ: te ad „mod rogo. Is aũt rebꝰſi cognoro te interdũ dele ctarũreli/ ni quos deinceps libros mittam etiam breui. Nõ poſſum præ an terea nõ mirari: quid Nicodemi noſtri promilſſa tãdiu cũ/ ii Rentur. Ita q; rogo te: ut amicum moneas neſcire me: in iociſne an in ſerijs cũ ſuis illis ꝓmſſis ponẽdus ſit. Vale ex degdn Mediolano idibus februarijs. M. cccc. Lx. len NNNranciſcus Philelfus Otboni carret . S. I iureconſulto ſalutem. . Ʒ”cẽâ 2 — Vamãᷓ me tuæ ex Reuero litteræ eo maxime de- erat:meum tibi negocium omni cordi eẽ:facies ta⸗ men rem mihi longe gratiorẽ ſiad ea ꝓpediem reſponde⸗/ ris: quæ ad tertiũ nonas februarias tibi ſcripſi. Cupimꝰ em̃ ſtudium noſtrũ om̃e nõ modo in media uerſari laude apq doctos & claros uiros: ſed ei maxime probatum iri: cuius gratia tm̃ muneris ſuſceperimus. Tu quid uelim: nõ igno⸗ ras. Ego tuas hac de re litteras expectabo potiuſqᷓ pro nu- meris numeros:quibus adeo abundamus: ut cum omi an/ tiquitate cõtendere nõ dubitemꝰ: ſi uerba potiuſꝗᷓ nũmos numerare oporteat. Vale ex Mediolano. xyv. Kał Martias EFranci. Philel. Lodouico cardinali aqlegiẽſi ſal.di.pl. On poſſum equidẽ nõ quotidie maiore in te unum atq;ʒ in flãmari pater clæmentiſſime: cũ uel tuã ueterẽ beni uolentiã erga me ułſ quotidiana merita cõſidero.Itaq; dies atq; noctes rito ꝗdnã egregiũ poſſim de me præſtare: quo aliqua tãdẽ ex ꝑte tã grande es alienũ ſi minus re ipſa: uoluutatẽ ſaltem diſſoluere incipiam. Quare cũ etiã atq; etiã huiuſmodi meos cogitatus aio uolutarem: inueni de/ niqʒ nullũ a me tibi referri cõuenientius poſſe officiũ ꝗᷓ im/ mortalitatẽ tui ſplendidiſſimi nominis ſempiternã. Quid enim magno & ſapientt uiro eidemq; principi quodãmo-/ do in eccleſia dei aut gratius eſſe: aut iucundius debet:qᷓ ſi cognorit rerũ a ſe geſtarũ ac ſummæ uirtutis gloriã in om/ nem poſteritatẽ diffuſum iri? Scimꝰſane oẽm huiuſce uitæ bonitatẽ ſic habẽdã eſſe in bonis:ſi cũ cæleſti bonitate con uenerit. Q& ſi cæleſtis gloria expetit᷑ maxime ab interio/ re homine: quis ambigat humanã hãc gloriam quæ ab op- timis actionibus manat: nullo pacto ab exteriore homine negligi oportere? Si mens hominis quicꝗd cogitat: ꝗcqd meditat᷑: quicꝗd agit:debet ad diuinæ mentis ſpeciẽ illam quã ideã uocauit Plato:ita referre: ut aliud nihil neq; uelle nec ſequi:nec imitari exiſtimet᷑:niſi quod diuinarũ rerum repræſentat imaginẽ: certe ſi gloriam illam cæli æternam lectarũt:qc intellexerim:qcł mihi quidẽ ꝑſpicuum nõ obſeruãtia modo: ſed etiã pietate quadã accẽdi ſba el eſtt go lilt eti ſo din ex⸗ mec deſideramꝰ: ne hãc ꝗqdẽ cõtẽnere poſſumꝰ:quæ ul præmiũ ſpeum eſt:uel teſtimoniũ bñ actæ uitæ. Vtcũq; tñ res habet: cum W ego tibi pater ampliſſime ꝓ multis erga me tuis & imorta ſonge, libus bñficijs maius ꝗcꝗᷓ referre nõ habeã: ſtatui oratione hmef ſaltẽ mea quãtulacũq; ea ſit: æternitati cõſulere illuſtriũ tu/ ene arũ & innumerabiliũ laudũ: ut oẽs intelligat apud me ani/ ſcn mi gratitudine extitiſſe antiquiꝰnibil. Qua quidẽ in re tua Sn eętiã mihi opera opeeſt: quo nihbil temere: nihbil inepte a me oe factũ iudicet᷑. Quid aũt uelim: & qd expediat: Gabriel cõ/ inn dulmarius dignatiõis tuæ ſecretariꝰ tibi noĩe meo coram Ior exponet. Vale Ex Mediolano. viij. Kal. martias. M. cccc. lx tias Franciſcus Phil. Gabrieli condulmario ſal. . ſi ã plæriq; dies præteriere: poſteaꝗᷓ unæ mihi lit- ol teræ tuæ redditæ ſũt: tamẽ quia ꝓpediẽ alic neſcio Un quid ſèripturꝰ uidebare: diſtuli etiã ipſe ad ea rñdere:quæ di ſcripſeras. Nũc aũt cũ uiderẽ oĩno ſilere te:ſtatui paucis rẽ abſoluere. Equidẽ qce ſcribis fore pꝑiucundũ Reuerendiſſi/ gi mo patri Lodouico cardinali aq uilegiẽſi ſi qd dignũ de lau le⸗ dibus eius ſcripſero: ita id ab me factũ iri cupio: ut aliud ni- D bil magis. Et ꝗꝗᷓ e res geſtæ ita magnæ ſũt: ita illuſtres: ut nulliꝰ uiri aures latere poſſint: tñ aliqua ſũt:quæ mihi iſtinc abſenti uel incognita ſint: uel dubia. Itaq; tui laboris fuerit uel potius diligetiæ uniuerſam iſtius tãti & tam nobilis põ nid tificis uitã breui oratione & tanꝗᷓ ꝑ capitula cõplecti: & id — quidẽ materno ſermone quẽ uocãt. Q& ſi feceris:ꝗᷓprimũ i tibi oſtẽdã: quãti ego & fecerim ſemꝑ: & indies magis ma/ d giſq; faciã Lodouicũ cardinalẽ: quo mea ſnia aliꝰ nullus eſt ie in Romana eccleſia neq; animi magnitudine clarior: nec w in omni uirtutis genere præſtantior. Ad cætera autẽ quæ o⸗ ſcripſiſti: nibil habeo qd rñdeam: niſi priꝰ tuas litteras acce “R pero. Vale Ex Mediolano. viij. Kal. martias. M. cccc. Lx. . ie ranciſcus Philelfus Bernardo luſt 4 Leonardli filio ſalutem. Vanꝗᷓ intelligo uel ex proximis tuis litteris mea tibi Ooia cordi eſſe: præſertim ea: quæ mihi & honori: ut le (ſcribis & cõmodis eſſe ducas:tñ non deſinãꝗ abs te petere: t ſiquando id maxime aut feceris: aut facturus ſis inb ræ/ S f . ſentia ita facias: ut oẽs intelligãt tuã erga me beniuolẽtiã peß tantã eſſe: ꝗᷓ quæ maxima uel dici poſſit: uel cogitari. Nam ope qua ĩ re tua mibt opera uſui es quæat:nõ te præterit. Quã/ eci tũ aũt ualeas & auctoritate: & gra apud oẽs:nõ ſum neſcii. umin Vale Ex Mediolano. vij. Kal.martias. M. cccc. Lx. lilu — (Eranciſcus Philelfus Nicodemo trãachedino ſal- ſecune Væ binc abies curaturũ te recepiſti: ſi dabis operã: fortu ut efficias: fiat nõ mediocris acceſſio ad meum in te ni amorẽ:qui tñ eſt tantus:ut augeſcere nullo pacto poſſe ui/ gum. deat᷑. Expecto indies magis atq; magis litteras tuas officij ple plenas & diligẽtiæ: quæ ſpes ne me fallat: uæbemen op/ D to. Nã quãtum mea cauſa uelis: nõ ignoro. Præterea nõ te N fFffugit qd debet᷑ uiuis: ſi mortuis præſtet᷑ officiũ: non eandẽ . ratiã præ ſe ferre. Reliqua tu uel me reticete cognoſcis. Pa ſatis ſuperqʒ efficies:ſi quantũ poteris:feceris. Nec em̃ . cõſiliũ & diligẽtia minꝰlaudi ducit᷑ ꝗᷓ euẽtꝰ. Orationẽ illam Con xoſtrã quã uidere cupiebas: ex Donato actiolo cõſequere. tote Vale ex Mediolano.vij. Kal. martias. M. cccc. LSz-. mol (EF rãciſcus Philelfus Donato actiolo ſal. der Vod ſerius reſpõderim tuis litteris: non taà ulla mea occupatio fuit in cã: ꝗᷓ qc oratio illa cuiꝰ memineras: ie peregre ꝓfecta nõdum reuerterat ad dominũ. Eam iccir/ co ad te dedi: cum nũc primũ redijt domũ: ut intelligeres quãti fierioporteat.Vereor em̃:ne ſummus amor:quo mi i⸗ bi afficeris: decipiat te. Nã laudes illæ de me tuæ tãtæ ſũt: C. fſem non dubitare ne mecũ luderes. Sed noui pudorẽ: no/ e ui modeſtiã tuã. Quare ſuſpicor fallite amoris uæbemen/ * tia:qui argum etiã aliquem nõnunꝗᷓ ſolet ex oculatiſſimo e xeddere uiſus inopem. Sed multo me illud magis delecta ſort uit: qc ꝑ tuã te grauẽ illã elegantẽq; epiſtolã in tellexerim aliud nibil in bonis ducere ꝗᷓ uirtute & honeſtam uitæ acti⸗- Ee onem. Et ſentis tu quidẽ recte. Siqua em̃ in hoc bumanæ W“, peregrinationis curriculo uel foelicitas:uel fœlicitatis ima/ N go inueniri põt: ea oĩs ſola honeſtate cõficit᷑. Honeſtũ aũt “ eſſe quæat nihil:qc minꝰ ꝑ actionẽ: quæ extrinſecus fit: aut N per eã ſaltem: quæintrinſecus: quã epeρ Siα græciuocät: i — oliti Nm Qui, ll . dpeni: minte ſeui⸗ fej kop/ te nce S. m lete. 1wes nera. lcci⸗ eles omi perſpicue eluceſcat. Et in hac ſane uirtutes intellectuales oẽs poſitæ ſunt:in illa autẽ morales. At his utriſq; honeſtũ om̃e cõflari quis ambigatꝰ? ld aũt tantã uim habet:ut uel ſo lum imortalitatẽ polliceat᷑. ltaq; nõ abſurde dicere Stoici uiſi ſunt id eſſe & ſummũ:& ſolũ bonũ quod honeſtũ ſit & ſecundũ uirtutẽ. Reliqua uero omnia quæ uel corpori: uf fortunæ tributa ſunt: talia eſſe uolũt: ut præter ſe lectionẽ nihil in ſe habeant:aut præclarũ:aut magnopere appeten dum. Sequere igit᷑ mi Donate uirtutẽ: ut facis: eamq; con/ plectere:quo & tibi honori:& patriæ emolumẽto: & ami/ cis uoluptati futurus ſis. Vale. Ex Mediolano. vij. Kal. mar tias. M. cccc. LcI—I. MM! N¶Eãciſ. Philel: CGuilielmo iuuenali urſino ſal. di. plu. Iraris fortaſſe tu: qd nullas iãdiu litteras meas lege⸗/ is: cuius quidẽ rei cauſa eadẽ mihi fuit: quæ tibi:qui quomam occupatiſſimus es: litterarũ nibil ad me dare tan/ to tempore potueris. Sed cum in præſentia. R. pater Her molaus barbarꝰ Veronẽſis epiſcopus uir ſumma eruditio/ ne:ſumma eloquẽtia æque præditus atq; uitæ ſanctimonia illuſtriq; uirtute iret apoſtolicus legatus ad chriſtianiſſimũ regem Rarolum: eſſetq; cum eo mibinõ mediocris famili aritas: uolui in ſummis etiam occupationibus meis aliquid ad te ſcribere:quod tibi gratum fore exiſtimaſſem. Scito igitur bene ualere me: & percupere uæbhemẽèẽter ex te au/ ckre cur factum ſit: ut cum iampridem dediſſem ad regiam maieſtatem longiorem illam uel epiſtolam: u' orationem de agendo exercitu aduerſus turcos: & ſarrbacenos: nibil mihi unqᷓ ea de re in hanc diem neq; a rege: neq; ſaltem a teipſo reſpõſum eẽt.Nõ poſſum em nõ uereri:ne minꝰ illa fortaſſe ſit reddita. Noui em cũ eximiã regis benignitat ĩ oẽs:tũ ſingularẽ tuã beniuolentiã erga me. Sed qm qd ea de re accidiſſet:neſciebã. Dedi huic ipi epiſcopo eiꝰoratio nis ad te exemplum: & cum ea orationem itemillam: quã modo in publico uniuerſaliq; cõſiſtorio apud Pium ponti⸗- ficem maximũ pro Frãciſco Sphortia mediolanẽſiũ duce Mãtuæ babuiſſem. Reliqua tu: ut facto opus fuerit: admi/ niſtrabis: modo te non lateat quicꝗd idem eꝑ llonus ier 17 3 „ — „ 32 molaus noĩe meo dixerit: meũ id eſſe totũ:qc ut amiciſſi- diolano. v. nonas Martias. M. cccc. Lx. J — Franciſcus Philelfus Marcheſio uariſino ſal. Vm tuæ me osés litteræ ſemper delectarunt: tũ bæ ootiſſimũ: quas hoc die abs te accepi. His enim me rum modo: ſed illuſtriſſimi etiã iſtius principis beniuolen/ tia & laude Marius filius & dictauerit publice in ſenatu: & docuerit. Quæ quidem res & ſi ob alias permultas ratiões mihi pergrata eſt: ob eã tamẽ admodũ iucunda: qd in eius ciuitatis portu anchoras eſt iacturus: quæ & uẽtoꝶ omni/ um uacat turbine:& optatiſſima quiete quadã tranquillita teq; abundat. Itaq; meo noie filiũ hortare: ut nullis neq; ui- gilijs nec laboribus parcat: quo expectationẽ iſta quam de ſe tam multã: ta præclarã apud florentiſſimũ eundẽq; ſan/ Riſſimũ uenetorũ ſenatũ foælici initio cõcitauit: eã no ſolũ idies amplificaſſe uerũetiã ſuꝑaſſe exiſtimet᷑. Nihil ẽ ei ad ſummã laudem utilitatẽq; defuturũ:ſi ſtudiũ atq; diligẽtiã ingenio ſimul doctrinæq; addiderit. Quod de Xenophõ/ te tilio ſcripſiſti nõ ĩprobo:facilit atis modo cõſtãtiæq; me- minerit. Vale animæ dimidiũ meæ. Ex Mediolano. v. No⸗ nas Martias. M. cccc. LSJ. àY.ä ¶ Franciſcus Philelfus Mario filio ſal. Vm ex alis nõnullis tum ex modeſtiſfſimo & opti/ Nmmo uiro nobiſq; amiciſſimo Marcheſio uariſino qui prõ Feunciſco Sphortia principe noſtro Venetijs oratorẽ gerit: ſum certior factus quanta cũ laude tua & admiratio/ ne omniũ proximis diebus corã illuſtriſſimo iſto principe Paſchale malippærio in publico florentiſſimoq; ſenatu & dictaueris ex tempore ſine ulla intercapedine primo die argumenta duo ac triginta ſingula notarijs ſingulis in om̃i dicẽdi genere pro eorum uolũtate: a quibus eiuſmodi ma teriæ ſunt propoſitæ: & duobus deinceps diebus erudite eloquenterq; docueris. Quæ quidem res quanta me uo/ luptate referſerit: debes nõ obicure intelligere. Quid em̃ paretibus põt iucundius auditu cõtingere præclara filio⸗ ne & qdiligentiſſime cures: te plurimũ rogo. Vale ex Me certiore facis: quanta cũ omniũ non grauiſſimorũ ſenato/ 4 mnt cicis omnid mop lnec utbi fllt ine cliyet neg⸗ demt. ltur non Cnſe ſcre⸗ um tisl ſep Ed U i lan teli dn 1 inſ X. lit leſt Eg nn⸗ x ti⸗ — “ rum fama:in quoꝶ noĩs clarltate igla quoq; nomẽ ſplen/ didius eluceſcit? Perge igit᷑ fili Mari: ut cœpiſti. Et in una omniũ quæ ſub ſole ſunt:urbium locupletiſſima: nobiliſſi⸗ ma:optima. Nihil iſtic tibi defuturũ eſt neq; ad emolumẽ- tũ:nec ad gloriã: nec etiã ad quietẽ atq; tranquillitatẽ: niſi tu tibi defueris. Sunt enim Veneti & humaniſſimi & libe/ raliſſimi omniũ: & ij quidẽ tales ac tanta animi:tum altitu⸗- dine: tum gratitudine præditi: quibus etiam ſeruire (ut ita dixerim) ſumma libertas ſit. Ponas uolo ex animo tuo pla neq; abiſcias cæteroꝶ omniũ & populorũ & principũ rem oẽm reliquã. Pacatiſſimũ iſtic tibi ſi ſapias:& fructoſiſſimũ futurum eſt domiciliũ. Vnum ſane uolo: memineris nihil magnũ ac præcipuum licere mortalibꝰ ſine magno labore conſequi. ã tibi qui la bor accidere Poeel gulnon ſit cũ incredibili uolaptate cõiunctus? Studendũ eſt pernoctan- dum ſæpe.Eo enim plura docturus es: quo plura ꝑcucurre ris: lectitaueris: edidiceris. At quo plus ſtudij & uigiliæ in re præclara conſumit᷑: eo ingeniũ acutius reddit᷑: doctrina eruditior: eloquentia copioſior atq; expeditior. Nulla eſt tanta uirtus: tanta præſtantia: quæ ſi aſſidua uacauerit di- ligentia:nõ fiat continuo deterior. Diligẽtia uero ipſa tan/ tam habet in ſe uim: tãtam dignitatẽ: ut una ſit uirtus: qua reliquæ oẽs uirtutes contineri uideant᷑ Quare ſi paternis admonitionibus parere inſtituis: id q& te uelle non ſolum uto:ſed etiam hortor:ac iubeo:ſi uir doctiſſime eruditus haberi uis: ſi cupis eloquẽtiæ laudibus uero perpulchreq; inſignirnutere docẽdo ſcribendoq; diligentia. Q& autẽ de Xenopbonte fratre ſcripſiſti:non uitupero: &ſi Italiæ po/ tiuſꝗᷓ dalmatiæ finibus eum teneri cupiebã. Fuiſſetq; utriq; ueſtrum longe conducibilius magiſq; honorificum:ſi una & ſtudere:& uiuere ꝗᷓ dijungi tanto terrarum atq; aquarũ tractu maluiſſetis. Et Marieta: & filij bene ualent: ac item cxæteri noſtri omnes. Vale Ex Mediolano.iiij. idus Mar-/ tias. M. cccc. Lx. Z — ranciſcus Philelfus Bernardo pontano ſal. Tofficiũ tuũ in Mariũ & Xenophõta filios & ſingu larẽ beniuolẽtiã erga me facio eꝗdẽ plurim. Tibicq; I iij babeo gratias: quod cum nihil ipſe de te meruerim: tanta in me ac meos & humanitate & benignitate ſis uſus. Itaq; ſiquid in me eſſe animaduerteris: quod tibi uel uſui eẽ poſ ſit:uel uoluptati:ita id eſſe in tua poteſtate poſitum exiſti/ ma:ut quæ maxime tua ſunt. Nam eo ingenio ſum:ijs mo/ ribus inſtitutus: ut nibil ſit quod malim: ꝗᷓ & gratiſſimum haberi me & a nemine beneficio ſuperatum iri. Quare uti me potes omnibus in rebus pro arbitrio tuo. Vale cũ Pe/ tro noſtro ac reliꝗs tuis oĩbꝰ.Ex Mediolano.iiij.idus mar⸗ TTFranciſcus Philelfus lacobo lucenſi apo/ * Aſtaolico ſecretarig ſalutem. Abellarijne an fortunæ uitio factũ ſit: neſcio:alicuiꝰ certe aut uitio:aut errore factũ ẽ: ut litteræ tuæ quaſ pridienonas octobres ex Mantua ad me dederas: uix eas tãdem pridie idus martias acceperim. Itaq; ſi ſerius tibi re/ ſponſum ẽ ad id qc petieras:nulla factũ eſt culpa mea.Ha bes iſtic Othonem carretũ qui Franciſci Sphortiæ mediq⸗ lanenſiũ ducis res curat oratorio titulo apud Pium ponti- ficem maximũ. Huic iſti qm mecũ uetere familiaritate at/ q; beniuolẽtia iunct' eſt: ſi ꝗqñ tuas ad me litteras dederis: nõ fruſtra dederis. Sed nunc ad id qd petebas: paucis ac/ cedo. Ais tu quidẽ cũ ſcripſiſſes in diebꝰ illis ſummo florẽ/ tinæ reipub. magiſtratui ea: quæ pius pontifex tibi manda rat: ſubdidiſſe in quadã epiſtolæ ꝑticula credimꝰ iſtã rem/ pu.honori ſuo nõ defuturã.Fuiſſeq; nõnullos: qui barbaꝶ⸗ te potiuſꝗᷓ latinũ aſſererent: quippe qui cõtenderẽt aut no iſtam rẽpublicã: ſed iſtãc dici oportuiſſe: aut addendũ fu/ iſſe ueſtrã ut credimus iſtã rẽpublicã ueſtram honori ſuo nõ defuturã. Oim primũ debes tu mi lacobe contentꝰ ee iudicio tuo: præſertim ea in re:quæ apud uiros doctos lati ni ſermonis eoſdemqʒ; diſertos in dubitationẽ nunꝗᷓ uenit. lInuidentiũ aũt imprudentiũue latrat* cõtẽnere habereq; ꝓ nihilo magni profecto animi ẽ. Nã aduerſus eos mon/ tis importuniores ſunt ꝑuicacioreſq; turbulentiſſimi uen/ torum flatus:qui & altiores ſint & firmioribus innixi radi- cibus. Verum ut morem gerã petẽtihac in re tibi ſentẽtiã mem ali tendat: tumha Fimag neege ſeron „ turw AUlm q mant, ifſare torb' vonei ni PSex mates Cauſa mnecl ſne⸗ nibie Can pro. gius C bat:⸗ neci Ner ac ngiol ſin lent ſed mn V mtent lig eepel exſti ismo⸗ lmum ateut cle Smn bes Slati enit⸗ eteh no ien inich niiti meam'eam inter hic & iſte pronomina differentiã eẽ pru/ dẽtiſſimi grãmatici uoluerũt:ut hic circa ꝑſonã loquẽtẽ at/ tendat᷑:iſte uero circa audiẽtẽ:ac ſi a prima ad ſecũdã ꝑſo/ nam haberet᷑ oratio: ut huic amico meo cũ tuo iſto famili/ ari magna ẽ cõtẽtio. Eodẽ modo cũ tu in præſentia ſis Se/ næ:ego uero Mediolani:ꝗᷓ rectiſſime dicet᷑:ſi ita ad te ſcri/ pſero maturiorẽ ſane futuꝶ ſuſpicor tuũ in hãc urbẽ aduẽ tum:ꝗᷓ in iſtã meũ.Et eadẽ quoq; ratio eſt eoꝶ aduerbiorũ oĩm quæ localia a grãmaticis noiata ab iſſdẽ ꝓnoĩbus for/ mant. Vt hic nouihabemꝰ nihil:qcł iſtic ſigd uobis accide/ rit: ſcire cupio. Et regis hiſpanoꝶ oratores: qui diebꝰ ſupe/ rioribꝰ hac iter habuerũt:ad qc; tẽpus iſtuc ꝑuenerint faci/ to me ꝗᷓprimũ certiorẽ. Qd ſi aliunde quoq; exẽpla deſide ras. Cicero tibi locupletiſſimꝰauctor fuerit. Is in oratione ꝓ P. Sextio ſic ait:Habes igit᷑ qcẽ ex me quæſiſti ꝗ eſſent opti mates. Nõ eſt natio: ut dixiſti: & cohortari aulus eſt in hac cauſa uos iudices: ut aliquando eſſetis ſeueri: aliquando medicinam adhiberetis reipub. Nõ ea eſt medicina: cum ſane parti corporis ſcalpellum adhibetur:atq; integre:car nificina eſt iſta & crudelitas. Hi medentur reipu. qui exe- cant peſtem aliquã tanꝗᷓ ſtrumã ciuitatis. ldem in oratione pro.P. Quintio moritur in gallia Quintius: cũ adeſſet næ/ uius:& moritur repentio: hæredẽ teſtamento reliquit hũc P. Quintium:ut ad quẽ ſummus mœror morte ſua uenie- bat: ad eũdẽ ſummꝰ honos quoq; ꝑpueniret. Quo mortuo nec ita multo poſtea in galliã ꝓficiſcir᷑ Quintius: ibi cũ iſto Næuio familiariter uiuit annum fere ſimul.Idem in orati/ one pro. P. Sylla. Deniq; iſtam ipſam perſonã uæbemẽetẽ & acrẽ quã mihi tũ tꝑs & reſpu.ĩpoſuit:iã uolũtas & natu⸗/ ra ipſa detraxit. Illa em̃ ad breue tꝑs ſeueritatẽ poſtulauit: bæc in om̃i uita lenitatẽ miſericordiãq; deſiderat. Idẽ rur- ſus in epiſtola ad Curionem: Putareſne unꝗ accidere poſ- ſe: ut mibi uerba deeſſent: neq; ſolum iſta ueſtra oratoria: ſed hæc etiã leuia noſtratia? Ad hæc ne pluribus apertiſſi- mam rem perſequar. In epiſtola idem Cicero ad Lentulũ Valeriũ iureconſultũ ita ſcribit:Cur em̃ tibi hoc nõ gratifi cer: neſcio: præſertim cũ his tꝑibus audacia ꝓ ſapientia li- R ceat utie? Ltulo noſtro egi per litteras tuo noĩe gra tias di⸗/ ligẽter.Sed tu uelim deſinas iam noſtris litteris uti: & nos aliquando reuiſes. Et ibi malis eſſe: ubi aliquo numero ſis:qᷓ iſtic: ubi ſolus ſapere uideare. ᷓ qui iſtinc nunc ueniunt partim te ſuperbum eẽ dicũt: quod nihil reſpondeas: par/ tim cõtumelioſum: q male reſpõdeas. Nam quod dicũt addendũ fuiſſe ueſtrã: id ex tã multis exẽplis liquido iudi/ care põt: apud indoctos em aliquid ualeat fortaſſis: apud doctos & florẽtiſſimos oĩo nibil neceſſario: aut nihilo plus iſta ueſtra oratoria ꝗᷓ leuia bæc noſtratia. Ex his horũq; ſi- milibus potes nõ obſcure intelligere lacobũ lucẽſem non eſſe barbarũ:ſed eos potius:qui latine loqui neſciũt. Iſtæc uero & iſtãc & ſimilia nõ oratoꝶ: ſed poerarũ & eorũ ſane comicorũ: ut apud Terentiũ Simo. Vos iſtæc intro aufer/ te. Et hæc hactenus. Diſſeminati ſunt hic apud nos neſcio quomodo bi duo uerſus: quos inſimulãt eẽ Pij pontificis maximi: Diſcite ꝓ numeris numeros ſperare poetæ. Mau/ tare eſt animꝰ carmina nõ emere. Id ego palam negare ſũ aggreſſus: quippe qui ſemel & iterũ cum alijs plæriſq; eru/ ditis diſertiſq; hominibꝰ eximiã benignitatẽ ac muniſicen/ tiã Pij põtificis ſum expertus. Quin potius affirmare ſum auſus: aut uerſus illos a pientiſſimo Pij ore nunꝗᷓ emana/ uiſſe: aut deprauatos eẽ & corruptos: cũ ita diceret: Diſci/ te pro numeris nũmos ſperare poetæ. Mutare eſt aniimꝰ carmina muneribꝰ. Tu uelim ad hæc mihi reſpõdeas quo poſſim audentius ac uerius maledicos refellere. Vale. Et me ſanctitati domini noſtri unice cõmenda. Ex Mediola/ no idibus martijs. M. cccc. Lx. “Md Frãciſ. Philel. Lodouico cardinali aqlegiẽſi ſal. di.pl. Vam mibi uæbemæeter tua nõ ſolum opera ſed ope alijs ſupioribꝰ Iris potuiſti dilucide aiaduertere: tum ex ijs maxime: quas ad octauũ Kal. martias ad te dedi. Nunc aũt qc ſcribã: noui aliud nihbil habeo:niſi ut intelligas tanto me fecto ſpes mea in te uno poſita ac locata eſt. Et quantũ ua/ leas: ſcio: ꝗqᷓ me diligas:nõ ignoro.ltaq; te etiã atq; etiã ro etiã atq; auxilio opus ſit pater humaniſſime: cum ex deſiderio expectare Has tuas: ut maiore aliud nibil. Ois ꝓp/ urc⸗ go:oro: obſecro: ut qc abs te petij:tam ſummopere:ꝗᷓ ce/ Eno lerius fieri poterit: effectũ reddas. Hoc erit mibiuæbemẽ/ le ter gratũ: Nec tu officiũ in me tuũ unꝗᷓ accuſabis. Vale ex nt Mediolano.xiij.Kal. Apriles. M. cccc. Lx. .α46. ¶ Frãciſcus Philelfus Xenophonti fllio ſal- Eciſti me pro⁊imis tuis litteris certiorem de nauiga dhH one tua ad Rhaguſinos: id qd etiã poſteaꝗᷓ ſoluiſti e Venetis: Marius mihi ſignificauit. Ego aũt & ſi maluerã Dple pro paterno affectuim Italia eẽ te: tamen cum norim dno/ igl⸗ bilitatẽ & ſplẽdorẽ reip. Rhaguſinæ: æquo aĩo fero abſen- Non tiam tuam: præſertim cum iccirco Vlyſſen Homerus pru⸗ jer dentiæ laudarit: qg & urbes: & mentes multorum homi/ ne num cognitas illi meminit. Sic enm in Vlyſſeæ principio e ⸗ ait: Callentem dic muſa uirum: qui mœnia ſacræ. Diruta ſio poſt troiæ multumq; diuq; pererrans. Et mentis hominũ ſes multorum nouit & rubes: Atqʒ; ibi ſane cuiq; patria eſt: ubi Mle pene eſt: nulliuſq; loci terminis uir ſapiens circũſcribitur. teſt Itaq; non abſurde Socrates cum interrogaretur cuias eẽt: et ſe non Athenienſem ſed mundanum eſſe reſpondit. Tuũ n igitur fuerit id præſtare atq; efficere: ne fruſtra iſtuc pro/ ſun fectus uideare. Quod ſi ſtudio diligentiaq; curaueris: cum Ann mihi afferes uoluptatem non mediocrem: tum laudi tuæ i, atq; emolumento plurimũ conſules. Reliquũ eſt: ut me fa cias qᷓprimum certiorem: ꝗᷓ te locus iſte cælumq; delectat. 10 Eſt enim tibi bonæ ualitudinis ratio haud negligẽda. Nos t bic omnes in hanc diem bene ualemus. Siquid iſtic habe/- Lotn tur de turcis: cura ut ſciam. Maximos in Italia bellorũ mo⸗ tus paratum iri animaduerto. Vale ex Mediolano. x. Kal- int Apriles. M.cccc. DHx. M ranciſcus Philelfus Bernardo luſtiniano te Leonardifilio ſalutem. UUJ Enopbon filius ad Rhaguſinos profectus ẽ. Scripſit e propediem inde ad me miſſurum ſeruas duas: pe rome tijtq; ſe facerem certiorem: apud quẽ eas uenetijs diuerte p re curaret. Cui reſpondi neminẽ eſſe iſtic: qui cum maior ua mihi aut antiquior fa miliaritas hof pitiũq; ſit ꝗᷓ tecum uno. H lItaqʒ ſeruæ illæ diuertent apud te. OQck cum fiet:& tu mibi rem ſignificabis: mittam: qui & ſeruas ad me ꝑducat:& qck che pecuniæ opus fuerit: ſoluat. Vale Ex Mediolano.x. Kalé. fun⸗ Apriles.M.cccc. Lx. òùẽͤ . ¶ ranciſcus Philelfus Ioanni Petro eutychio ſal. mot rius filius id qce audiſſe te puto:ẽ his diebꝰ a ſlore,⸗, gil tiſſimo uenetoꝶ ſenatu honorifice cõductus ad do Cabe cendũ uenetijs oratoriã ac philoſophiam. Id autẽ eo plu- ont ris faciundum exiſtimo: qd antea nemini unꝗᷓ cõtigit. Is in iate præſentia huc eſt uenturus: ut uxorẽ & filios reliquãq; fa/ no⸗ miliã uenetias ſecũ tanſferat. Faciet autẽ ueniẽs iſtac iter. tupt Eſtqʒ ei neceſſe iſtic cõducere ad Mediolanũ uſq; & mulũ o cum mulione: & equos duos. Quos ut antea diligẽter pa/ gin res: uelim: ne cũ iſtuc nauim appulerit: diutius ſit in mora. ſee Maximũ mittã tibi ad paucos uſqʒ dies. Vale.Ex Mediola ⸗ no.vi.Kal. Apries. M. cccc.c“lJlJ. re —- F ranciſcus Philelfus loanni andreæ abbati ſal. iin Imihi qc petieras cũ anno ſuꝑiore ueniſſem romã: Om W ex tua meaq; ſnia cõtigiſſet: nõ diſtuliſſem ĩ hãc diẽ tan itteras ad te dare. Nec etiã nũc noui quicꝗᷓ accidit: qd me ge hortetur:ut aliquid tibi ſcribam præter illam priſtinã & in/ ſ. ueteratã dilectionẽ erga te meam: quæ facit: ut te moneã ne deſperes honeſta præſertim in cauſa. Nam princeps bic noſter natura eſt perbumanus & perbenignus etiã in m eos:quos aliquando norit a ſe animo fuiſſe alieno. Quicꝗᷓ de te quod accuſem uiro prudẽti ac modeſto &ſi minime . inuenio: uereor tamen ne tibi obfuerint aliquorũ inſidiæ: uo minus ſis quod uolueris & qc fortaſſe decuerat: con/ ecutus. id factũ eſſe aut inuidia aduerſus te: aut priuatorũ cõmodorũ gratia. Quibus quidẽ rebus te ſuſpicor nõ po/ tuiſſe qñq; nõ cõmoueri neq; tuliſſe clam indignationem animi tui. At par fuerat ſeruare conſtantiam: nec ulla cu/ iuſqᷓ frangi iniuria: id quod nũc etiã facias:rogo. Præterea tibi utendum reor non tam animi magnitudine atq; elati-/ one uiro præſertim chriſtianam profitenti humilitatem: ꝗᷓ ſubmiſſione & patientia. Neqʒ ab re fuerit: ſi dominiciilliꝰ præcepti memineris: quod eſt Cæſaris Cæſa ri:quod deiẽ: deo reddi oportere. Huiuſmodi beneficia ſummi pontifi⸗ . cis eſt uerbo tribuere. Reuero eorum principum: in quo/ ali, rum dominatu beneficia ſunt poſita. Titulus inquã datur .P a ſummo pontifice: a principe uero poſſeſſio. lId tu puto: . ignorabas. Eraſq; iccirco animo fortaſſe te digno. At ſi ſa- .⸗ e, pias Chamelũ imitabere: qui ſubmittit ſe ingenua ad tolle i⸗ da honera. Id tu eo facias prudẽtiꝰ & cõmodiꝰ qꝗ nullũ ſis plo⸗ honos ſublaturus: ſed poſiturꝰ potius. Qc; em̃ eſt tin honꝰ in inter uniuerſa fortunæ incõmoda: quod cum egeſtatis bo 4r nore cõferri quæat? Satis eſt te eſſe admonitum. Reliqua tu pro tua prudẽtia prouidebis. Et hac de re ſatis. Ego ex ſ⸗ quo die cardinalem tuum adiui ſalutatũ: ſumq; ab eiꝰ am/ 4 plitudine nõ humaniter ſolũ: ſed etiam liberaliter honori/ . ficeq; exceptus: cognouiq; ex eius familiari ſermone illo: quanta doẽctrina eſſet: quãta eloquentia: quanta ſapientia præditus: incredibili in eum oõtinuo ſum amore obſeruã- tiaq; affectus. Nec deſtiti ex illo ipſo die prædicare apud 6* omnes egregias eius diuinaſq; uirtutes. Iſti ergo tanto ò c tanta præſtantia cardinali me uolo ꝗdiligentiſſime cõmẽ/ ne des: & ita deditũ facias: ut ea ſunt: quæ maxime habet in N. ſua ptãte. Ad hæc duo abs te maxime deſidero: ac peto ut i qc grauiſſimũ eruditiſſimũq; opus eſt ab eo ipſo perdocte & perelegãter ſcriptũ de docta ignorantia: id excribi no/- 1, mine meo atq; impenſa qᷓprimum cures. Quicquid autẽ pecuniarum eiuſce rei cauſa dederis: litteris ſignificato: de e tibi propediem quod impẽderis: numerabit᷑. Idem quod 8 ſecundum erat:cupio facias de Porphyrione in Horatiũ. . Præterea rem mihi facies pergratã: ſi eorũ librorũ indicẽ ad me dederis: qui nuꝑ ſanctiſſimi & ſapientiſſimi illius pa⸗ 6, tris Nicolai quinti ſummi pontificis mira bili diligẽtia & im . .R penſa ex letbæis: ut ita dixerim: tenebris eruti ſunt in lucẽ: . & apud uos habentur. Vale Ex Mediolano. vi,Kal. Apri- t⸗ Frãciſcus Philelfus loanni antonio mercato ſal. i Dmonuerũt me bi ſacri dies: ut te per litteras adirẽ: 16 hortarerq; uel iuſticiæ & honeſtatis: uel ꝓ inuete 8 ratæ amicitiæ noſtræ iure: ut neceſſariũ ac kentiem tuum Pacinũ mercatũ cõuenias: eũq; uł appellãdo: uel monẽdo X . uel etiã ſi opus ob adoleſcẽtiæ feruorẽ fuerit:rogando cõo⸗/ fml ſtituas: ut aliquãdo ad ſe redeat: memineritq; tum æquita/ tis & ueritatis: tum iuriſiurandi illius: cui publicis & religi- oſis tabulis ſe ultro fecit obſtrictũ: & id ꝗdẽ iccirco ultro: qm̃ neq; imprudens:neq; ui coactus: neq; ulla adductus ne 4 ceſſitate:nec etiã ab me requiſitus:ſed ipſe potius boni ui- ri fidem uolẽs recognoſcere:me requirens:iuratus ẽ præ/ ſente matre ꝓbatiſſima illa ſanctiſſimaq; fœmina: præſen/ te loanne ſtampa & affini & optimo uiro: præſente tabula Cteh rio totq; grauiſſimis teſtibus. Iuratus eſt inꝗᷓ Pacinus tuus to & iuratus is quidem in ſacrata manu reuerediſſimi huiꝰ & ee 8 integerrimi archiepiſcopi.Hoies ac mortales loãnes anto inhe ni fallere fortaſſepoſſimus imprudẽtis ſcilicet ac rudis. At urnt deũ certe & noſmetipſos nequaꝗᷓ poſſum“. Reſipiſcat igit᷑ lelnc aliquãdo Pacinus: neqʒ maliuoli alicuiꝰ inductu ꝑturbatio/ Qman ni cõcedat. Cogitet ſe tandẽ moriturũ.Incertãq; eẽ mortis uiq & diem & hora. Sunt ne bæc noſtræ in eũ doctrine præ/ ute mia? Caueat inquã caueat:ne dũ mihi tẽtat incõmodare: thtr ſeipſum ꝑmagno detrimẽto afficiat: ꝗppe qui & pecuniaꝶ un. nũõ nihbil amittet: & ad hoim infamiã ſempiterno etiã ſup/ 24”” plicio ſe obnoxiũ faciet: a quo nulla uel tabulaꝶ: uel orato ggi⸗ rum calliditate: nullo argẽto liberari poterit: qᷓꝗᷓ miſerrin let etiã ille quæſtus eſt: que aduerſa cõſciẽtia ꝗs adipiſcit᷑. Nã lit qqc græco ueroq; prouerbio dicit᷑: In expuẽtis recidit bar/ ſ bam: qc in cælũ expuit᷑.Vale Mediolani ex ædibꝰnoſtris. ſ vVi. Kal.apriles. M. cccc. Lx. . tie NEranciſcus Philelfus Blaſio Gyllino abbati ſal. rint 3 Ngelus actiolus nobilis florentinus & idem ſplendi- ſtit .Adiſſimus eques auratꝰ mecũ nudiuſtertiꝰ quæſtus ẽ: jad qq ordtiones meas quas apud te: ea lege dimiſerat: ut eas gi mihi ꝗᷓprimũ redderes: nõ mõ non reddidiſti: ſed a ſe qſæ⸗ lnce “ piſſime bortatꝰ: ut officio fungaris: id nõ mõ nõ facis: ſed ri non diculo ducis eiꝰoẽm adhortationẽ.lItaq; ſã miratꝰ:q uir i religioſus & abbas tot iam annos diſtuleris ea dño reſtitu/ ere:quæ bona fide poſſidere non potes. Vale Mediolani inn Ex æ dibus noſtris. vi. Kal. apriles. M. cccc. LCx. “ ni 5. lo⸗ ttis Nre⸗ rto s 1t i ndi⸗ e eas ſe Guit hh t XVI — Franciſci Philelfi Eᷓpiſtolarũ Liber Decimuſſexus. Franci.Philel. Alexandro cardinali digniſſimo ſal. di.plu. — Vi omnia in ſola uirtute poſita eſſe iudica⸗ runt: quæ ad bene pertinent beateq; uiuẽ⸗ dũ.li mibi pater ampliſſime ſenſiſſe temere nihil uideri ſolent. Nam quid eſt in corpo/ re:quid in fortuna ipſa: quã uocant:aut bo/ 35 num: aut expetendũ:ſi honeſtate uacat?: Id certe ſolã quod honeſtũ ẽ & ſecundũ uirtutẽ: bonũ cenſe/ ri oportere: nõ ſolã Stoici uerbo uſurparũt: ſed longe ma- gis re etiam ipſe pontifer maximus atq; pientiſſimus iſte ius facile declarauit. Quid em pius aut cogitat:aut loqui/ tur: aut agit: qe non ex media uirtute proficiſeat᷑ Atqui ſi uel in corporis uelin fortunæ cõmodis præclarum quid/ dam:aut præcipuũ poſitũ eſſe arbitraret᷑: tum quieti uolu/ tatiq; ſtuderet: tum cumulandis theſauris: a quibus om̃i/ bus ita abhorret: ut nihil a ſe magis alienũ exiſtimet ꝗᷓ leuẽ atq;ʒ titillantem ſenfuũ motũ:qᷓ auri & argenti ineptum ſtu dium. Nonit ſane pater ſanctiſſimus iſtiuſmodi oĩa eſſe ſer⸗ uilia & aio ingenti excelſoq; indigna. Intelligit eũ homine qui extrinſe cſit: interiori homini obtẽperare parereq; de- bere.Huius aũt eẽ ita imperare:ut rõ intellectuſqʒ præſcri⸗ bit. His em̃ duobus quaſi luminibus mentẽ humanã omia aſpicere: oĩa uidere: omnia dilucide cernere: ſiue ea ſint tẽ⸗ oris: ſeu æternitatis: ſiue ſint in mundo: ſeu ſupra mũdũ. taqʒ deſinant mirari ſi imperiti rerum aliqui fortaſſe cœpe rint: Cur Pius pontifex cum primũ in apoſtolici ſolij maie/ ſtate cõſtitutꝰ eſt: ad nibil aliud magis animũ conuerterit: ꝗᷓ ad ſtabiliendã & corroborandã chriſtianã rempublicã: quã uideret breui periturã: ubi minꝰ ei mature ac fortiter ſuccurretur. Sciebat ſane pater ſapientiſſimus ſe natũ eſſe non ſibi ſoli: ſed multo etiam magis imortali bumanigene ris redemptori Chriſto ieſu: cuius ærũnoſam afflictamq; ciuitatem pati diutius noſtra deſidia flagellari acerbiſſimis impioꝶ amariſſimiſq; uerberibꝰ exiſtimabat: nõ minꝰ per/ nicioſum ac funeſtũ:q;ᷓ indignũ & dedecoroſum imprimis. Quare quẽ quieſcere curariqʒ oportebat in tãta corporis imbecillitate in tam uaria: tanq; multiplici & permoleſta ægrotatione id non mõ neglexit:ſed etiã cõtẽpſit duxitq; pro nibilo. Quinimo in ſumma ſeuientis hyemis aſperita⸗ te per aſſiduos imbris: per altiſſimas niues:per uitreas rigi daſq; glacies ſuperatis horrentibus appennini cautibus Mantuam conceſſit: ubi tandiu concedit: donec uniuerſi principes regeſq; chriſtiani inuitati atq; accerſiti & litteris & nuncijs partim uolũtate & animi iudicio: partim pudo⸗ re non ſolum eo locialij ipſi per ſeſe:alij per legatos conue nerunt:ſed moti atq; perſuaſi inaudita illa diuinaq; eloquẽ tia eruditiſſimi integerrimiq; põtificis ita una mente: uno animo: unoq; conſenſu conſpirarunt omnes aduerſus ho/ ſtes atq; inimicos chriſtianæ religioni: ut nibil iam dubitã- dum ſit propediem fore: ut non turci modo: ſed quicquid ſupereſt impietatis barbaricæ tam longe lateq; diffuſe aut ad ſanitatem:aut ad internitionem redigatur. Quæ quãta res factu fuerit:qᷓadmirabilis: qᷓegregia in tanta præſertim & temporum & animorum diuerſitate: neminem eſſe pu/ to:qui neſciat.Ea mihi certe ſentẽtia eſt: ut indubitato cre dam omnipotentẽ deum ſuos mitis atq; benignos oculos cõuertiſſe iã tandẽ allaniatũ diſcerptũq; grege ſuũ: u elleq; hunc aliquãdo ex efferatis & truculentis rapaciſſimoꝶ lu/ porũ rictibus eruere atq;ʒ ſaluũ facere. Quẽ enim ouili ſuo præficere alium potuiſſet uno hoc iſto pio prudẽtiorem: ſanctiorem: grauiorem:doctiorem: & in om̃i abſolutæ uir/ tutis genere præſtantiorem? Actum erat profecto de PeO/ tri nauicula:niſi repente diuinæ clæmentiæ munere in tan tis turbulentiſſimarum tempeſtatum procellis ac fluctibꝰ idem unus & paſtor ſubito illuxiſſet & gubernator: cuius fœlieiſſimo ductu firmiſſimocq; præſidio exoptatꝰ quietis portus ac perpetua quædã ſalus cunctis chriſtifidelibus di uinitus pariat᷑.Nec em præſentibꝰ præſens dũtaxat cõſu/ lit beatiſſimꝰ Pius põtifex: ueꝶetiã ꝓſpexit iã lõgius: quo pacto etiã poſt ſe qoptime oĩbꝰ cõſuluiſſe iudicet᷑: quippe ꝗ mõ ꝗnq; ex uniuerſa chriſtiana republica delegerit: de/ claritq; cardinales:ꝗ ſint ueluti ꝗnq; luminaria in orbe ter⸗ rarũ:numeꝶ ſane haud abſurdũ:ſed & pulcbrũ & neceſſa nüe zmatel Msue getin⸗ human fautu Piüno⸗ ſmean erüpa ſplete ltave Ulert focu⸗ PFno Keänc ſtent Aunte nco⸗ tte 0l nad elle tui Pant r Q phil whil lon⸗ Ora Wit ten ſee tun gelt itg erlln⸗ hnigi s lerſ ters dn onbe gle uno bo/ - o/ V. riã ꝓ qnq; illaꝶ eccleſiaꝶ numero quibꝰ tota cõ ſtat chriſti ana religio: perinde atq; eccleſiæ cuiq; ſuꝰ ſit põtifex cum uſus uenerit: princepſq; paratus. Nã ut de alijs breuitatis gratia uerbũ in præſentia faciã nullũ: qd de te loqᷓ̃r pater pumaniſſime: cuiꝰ tãta uirtus ẽ:tanta doctrina: tanta ſapiẽ/ tia: ut unus plane & dicẽdus ſis & habẽdus: qui poſt unum Piũ nõ modo nemini cedas: ſed mortales reliquos ꝗqlõ giſ- ſime antecellas?Laudatur Plato a uiris grauiſſimis: qe eos rerũ publicarũ gubernaculis præeſſe uoluerit: ꝗ aut eſſent ſapiẽtes:aut ſaltem ſapientiæ ſtudioſi:hoc eſt:philoſophi. At quem alium bhabemus hbac tempeſtate quem tecum in uniuerſa philoſophia cõparare poſſimꝰ? Nam ad eas par- tis: quæ uel in diſſerendi ratione uerſantur: uel cũlad ſingu los moribus atqʒ uita inſtituendos:tũ ad rem & domeſticã & eiuilem adminiſtrandã pertinent: uel in totius naturæ ſcientia & cognitione ſunt poſitæ: tu eam peracute de ele/ ganter calles ac ſapis philotophiã qua quod uerũ ſimplex incõmutabile ſempiternũ ſolũq; uerũeſt: & totius uerita/ tis fons & origo quædam: quãtũ humanũ præſtare põt in / enia: nne ulla dubitatione perſpicimus. Nã quis ignoret olã eẽ theologiã:quæ cæteris oĩbus diſciplinis tanꝗᷓ regi-/ na quædã nobilitate ac præſtantia ſua qua diuinã indagat᷑ eſſentiã & dominat᷑ & imperat: At qui fũt plærũq; nõnul li: qui cũ docti ſapienteſq; dicant᷑ ac plane philoſophi:eorũ tñ uita atq; mores ab oĩ philoſophiæ præceptione diſcre-/ pant:illos ij quidẽ medicos imitati: qui quẽ im alijs morbũ curaturos ſe profitent᷑: hoc ipſi ꝗqacerbiſſime torquentur. Quid em̃ turpiꝰ:quid fœdius:quid denicq; dedecoroſius ᷓ philoſophos ſeſe & theologos eẽ gloriantes: ita uiuere: ut nibilo pecudibus præſtent? Tu uero pater cõtinentiſſime ab huiuſmodi hominũ genere oino alienus ea cogitas: ea loqueris ſolũ:quæ uera eſſe intelligis. Fua autem ois actio orationi reſpõdet. Quibus tuis laudatiſſimis atq; optimis uitæ inſtitutis factum eſſe uidemus: ut quo magis blandiẽ/ tem fortunã cõtẽpſeris:eo ſe tibi mags illa tradiderit:ob ſequentẽq;ʒ præſtiterit. Fortuna inꝗqᷓ uirtutẽ: nõ uirtus for tunam ſecuta eſt. Et ſunt qui mirent᷑ ſtoicos affirmare ſol tos ſapiẽtẽ ſolũ eẽ liberũ: eẽ diuitẽ: eẽ regẽ:eẽ fœlicẽ.llloꝶ hãc grauẽ generoſamq;ʒ ſniam tu pater modeſtiſſime non te minꝰ ꝗᷓ uerbo uera ee oĩbus declaraſti:ꝗ dũ frætꝰ diuino ſpirita nihil fragile caducũqʒ cõcupiſcis:dũ nulli te flagitio obnoxiũ facis:dũ nulli inſeruis inani gloriæ: dũ oĩs cogita⸗ tus tuos: cõſilia oĩa: actiones oĩs refers ad deũ: es oĩa ſama cũ tua ſumma laude aſſecutꝰ. Sed uidemus alios fere oës tãta interdũ ambitione ad dignitates & magiſtratꝰ ferri ut neſcias: miſerendũne magis ſit an pudendũ eoꝶ tã curioſi ſtudij. Nã cũ tria maxime uideant᷑ expetenda mortalibus: honos: utilitas: uoluptas: & ea quidẽ nõ minus in uniuerſa uita ꝗᷓ in amicitia: cũ honos uirtuti debeat᷑᷑:hũc ꝗ negligit: putat᷑ quodãmodo uirtuti iniuriã facere. At ego magni ꝓ- fecto & elati animi eſſe duco ita quẽq; uirtuti operã dare: ut aliud ſibi nibil ꝗᷓ præclaꝶ uirtutis opus ꝓpoſuiſſe iudice tur. Honos em cum haud noſtræ: ſed alienæ ſit poteſtatis: iudiciũ ſequit᷑ alienũ. Sed ut temere iudicantes cõtẽnendi ſunt: ita qui recte iudicant ſperandi:qui ne cupientibꝰ qui dem nobis neq; cogitantibꝰom̃i ſint ope atq; opera ꝓfutu/ ri:cum ad honorem:tũ ad cætera omnia: quibus uitæ uſus continet᷑ & gaudet. Qd ſi cuiq ẽ obſcurũ: id diligentiſſimꝰ atq; optimꝰ rerũ omniũ æſtimator & iudex Pius pontifex in te uno perſpicue oſtendit. Num petebas cardinalatum moderatiſſime pater Alexander? num animo tecum uolu taſti unꝗᷓ? Certe inquies minime omniũ: non quod eo di/ nus non eſſes: cuius animus plenus eſt honeſtatis: plenꝰ apientiæ: plenus dei: ſed quia mundana omnia inferiora duceres pietate. Itaq; ſola uirtus: ſola religio: ſola ueritas: ſolus diuinus cultus tibi erat in mente. At hæc ſaluator no ſter digal⸗ etiã uitæ præmijs per munificẽtiſſimum ſuum & prudẽtiſſimum præbitorem Pium ſecundũ honeſtare uoluit:teq; ex generale heremitanorũ cardinalem iccirco creare dignatꝰ e: ut eſſes in Romana ecclia uas nouũ electi onis: Quare neſcio:cui magis ſit gratulãdum tibine:cuius optimis pulcherrimiſq; mertitis fortuna deuſq; reſponde⸗/ rit: An Romanæ eccleſiæ: cui tantũ boni contingit: quo ne maius quidẽ poſt Piũ auſa eẽt optare:an potiꝰ ſanctiſſimo 47 pati 7 bt logvar⸗ Mterll (Cmat (blatx Edau Erker ömec fuano.) ell nehon dinino ulim geoi⸗ fo k Abas iera : ni⸗ are: lice ks. Nendd bei Phnn 1 ntlen ] ZSH tillan. atun tuolu eodi⸗ ger⸗ erion erttas: torno ſuum ſtare ccirco Zelelt ecui ponl gvone in⸗ 8 7 patri Pio: ꝗᷓ pro acerrimo animitui diuinoq; iudicio quic/ qd agit: continuo ex oĩ ꝑte ꝑfecte agit? Nã quid de meipſo loquar:qui ex huiuſmodi nuncio tantam concepi aĩio uolu ptatẽ: ut mibi æque gratulandũ atq; exultandũ eſſe rear? Cõmunis bonis oĩbus & ſtudioſis uiris tanta hæc lætiora ẽ oblata:quam ut immortalis deus perpetuam nobis faciat: & ad cumulum uſqʒ perducat: uæbementer opto. Vale pa ter Reuerendiſſime. Et me beatiſſimo dño meo Pio tibiq; cõmẽda.Ex Mediolano.v. Kal apriles: Anno a natali chri⸗ ſtiano.M.cccc. Lx. — ranci. Philel. c⸗ iur oſal. VlIlũ ſane mihi tediũ afferre poſſũt litteræ tuæ. Nõ em̃ ſolũ tardiſſimæ ſunt:ſed etiã breuiſſime. Qd ait 2 poet üͦle OXXI QA. εομ TiX &11Üπν AiAcαιXαWaοαα⁰0ú²¹. & ſi in alij multis rebus ꝓbari apud te poterit fortaſſe:tñ in hac una nõ poterit: qe cum quotidie ad te las do eaſq; nõ nunꝗᷓ longiuſculas: tu uix tandem poſt denas acceptas ſe/ melreſpondes: & nunꝗᷓ attice ſed laconice ſemꝑ. Itaq; nõ poſſum nõ gratulari tuæ iſti tantæ breuitati: quam in tãta uerborũ copia:qua Romana curia mirifice abundat: ꝓ no uo quodam uitæ inſtituto nõ temere uſurpas.Et hæc ioca ti ſimus. Pergrata mihitua fuit epiſtola uel admodum bre uis. Quod amicus iſte uitreis utatur oculis: nõ poſſum nõ laudare. Quis enim dubitat geminatis oculis acutius eum uiſurum ꝗᷓ unis? Tu utere conſilio tuo. Vnum abs te peto atq; contendo: ut cures lacobũ lucenſem ad ea reſponde-/ re: quæ ad eũ ꝓximis litteris ſcripſi. Vale Ex Mediolano. xvij.Kal. maias. Anno a natali chriſtiano. M. cccc. Lx. ¶ Franciſcus Philelfus Xenophonti filio ſall. Vm eſſem aio de nauigatiõe tua ad Rhaguſinos ad/ modũ ſollicito:popportunæ mihi redditæ ſunt litte ræ tuæ: quas. iij. Kal. apriles ſcripſeras. Ex his ſum ea oĩ for/ midie liberatus: qua me affecerãt turbulẽetiſſimi illi uẽtorũ flatus: quibus nonnullæ uel munitiſſimæ naues quo tem/ pore tu mare ingreſſus es:naufrage perierunt. ltaq; imor/ tali deo grates ago quas debeo maximas: q me tanta acer-/ pitate liberauit. Reliquũ eſt: ut bonæ ualitudini ſtudeas: operãq; des: nequid tibi noua cæli tẽperies importet in/ cômodi:qc una In Xρα[Sιι Ü, facile uitabis. Es em in ur/ be non minus amœna: ꝗq & opulenta: & nobili: quæ qdem ovmia adhortant iſtiuſmodi ætatem ad uoluptatum illece- pras: quibus Vlyſſis Homerici illius ſocij cum ſe penitꝰde/ didiſſent: hũanitatẽ exuerũt. At tu Vlyſſen ſi ſapias: imi⸗ tabere: uitabiſq; omne circæũ poculũ. Id aũt eo facilius es facturus:qd audio patricios Rhaguſinos uiros eſſe conti/ nentiſſimos: & grauiſſimos: quoꝶ uitæ inſtituta ſi tibi pro/ poſueris:meliuſcule ꝓfecto & exteriori cõſules:& iteriori homini. Nã qc ſcribis te ex altero pede laborare: iſtimoĩ tibi nobilitas patrita non eſt: at ne auita quidẽ. Quare ne aliunde tibi uenatus ſis: caue. Et eam a te ᷓprimum amo/ uere: atq; extrudere eminus ne diſſimulas. Nam ſi facile ſe norit nactam hoſpitium: cum uoles excludere: baud po teris. Ego ut ad reliqua reſpondeã: abs te aliud nihil de⸗ ſidero: niſi ut te floretiſſimo iſti ſenatui obſequentiſſimum præſtes: oĩq; in re qeꝗd agis: ex officio agas. Id uero ea re una facillime aſſequeris: ſi tibi añ oculos ſꝑ ꝓbitatis laudẽ deũq; ꝓpoſueris: qg qm ſcio te facturũ: no ero longior ad monendo. VYelim: qᷓ diligentiſſime inquiras:ſi quod eſt ue⸗- tuſpiam iſtic monumento:ex quo liquido poſſit itelligi ur/ bis nomen. Nam ex patrio uerbo non Rhaguſiũ uidetur dici debere: ſed Rhaguſa. Appellantur enim ciues iſti ſer/ mone patrio Rhaguſei. At ea nomina apud græcos ita ter minant: quæ & in genitiuo non creſcunt: & in. aterminãt: aurt lir c, ſlltc fœminini generis. Vt &&ουναρς αιππν6οαα Smyrna Smyrnæus. Acpiꝗ/p& Xρωρνυο Lariſſa Lariſſæ us. Aααι Aααaροαπι daphnæ daphuæ“. 6i GüBdi/.α Thebẽe Tbebæ. Eodẽ igit᷑ pacto p&αÜυουουαραhρομουhGi . Rhaguſa Rhaguſæus. Nam apud geographos & coſmo- graphos qui apud nos ſũt: de iſta urbe nullã inuenio men⸗ tionem. Odorare igitunomnia diligenter: ſi quis priſcus la pis inueniat᷑:qui nomen urbis habeat lris inciſum. Nã re⸗ io iſta omnis græcis olim utebatur: & inſtitutis & litteris. Præterea ſiquid græcorum uoluminũ: quod uulgare non ſit iſtic ſeruetur: quære diligenter. Et id aut tibi aut nobis — ttbioe nocl q fumn titu lentuie (ccc LxE nnhipri omax lmg⸗ Camian otmnib mihin uthi niond netiſ cionun floh loĩi tendh 4 Aleind ſecie Mm lpleen ſtacin Cancd cenl XVI di tompara. Quod ſi in tanta argenti & auri officina nummi Ken tibi defuerint: fac me certiorem. Nam eoſtibi ad rem buiꝰ ſee modi qᷓprimum ſi uppeditabo: modo ex te intelligam libro icl, rum titulos qualitatemq;. Nale & me illuſtri Rhaguſinoꝶ “WR ſenatui commenda. Ex Mediolano Kalendas Maijs. M. iues cccc. cLDTEx. . — n = (Eran ciſcus Philelfus Bernardo iuſtiniano Leo⸗/ n mnar di filio ſal. ðDRD dinn Tſi mibi dubium nũqᷓ fuit meos omnis tibi eſſe cariſ ſimos: tamen cam ꝓximis diebus ex mario filio corã u didiciſſem: ꝗᷓto cum ſtudio & caritate eius omnibus com/ i modis bonoribuſq; ſemper affueris . uix dici quæat :ꝗ me ce tua opera delectarit: Nam cum uideo eam amicitiam quæ mihi primum cum patre tuo ſapientiſſimo atq; ſummo ui- o ro maxima fuit: deinde tecum tanta eſt: ut nibil ad cumu⸗ ⅝ flaum quæat accedere: trãſfudi etiam tanꝗᷓ bhæreditario quo hc dam iure in poſteros noſtros: nõ mediocre mihbi atq; meis ee omnibus patrimonium adeptus uideor. Itaq; non poſſum nule mihi non lætari plurimum: q optatis meis ita reſpondeaſ: en⸗ ut tibi gratulandum exiſtimem: quod ita humanꝰes. ſta be/ A. nignus: ita patris tu ſimillimus. Ego autẽ quod ad me atti- in net:ſi cæteris in rebus a te ſuperabor: amandi tamen offi⸗ D cio nunꝗᷓ ꝓfecto ſim ſuperandus. Reliquũ eſt: ut quæ pro len filio Mario fundamenta optima ueltua diligentia iacta ſũt: tet ea omi robore ſtabilieda cures. Hac una re mihi gratiꝰ face init re nihil poſſis. Vale ex Mediolano.Kal.maijs.M.cccc. Lx. niO ranciſcus Philelfus Paſcali malippærio duci il Venetiaꝶ ſal.plu. di. . Apientis ſummiq; philoſophi Platonis ſententiam ooℳ ☛◻t WX¼hauiſſe conſtat: maxime dux Paſcalis malippæri noĩa ſno⸗/ eſſe indita & hoĩbus & rebus non temere aut caſu quopiã: men ſegd ui quadam & ꝓuidentia ſuaſuq; naturæ. Quod cum in hnh Alijs multis ꝓbari licet: tum ex te uno dilucide intelligitur. NH pſe enim un-“ eſſe uideris ex oibus: q omne bellandi exoſus tte ⸗ ſtudium urbanas uirtutes adames: ad eaſq; colendas ãplifi⸗ tenon candaſqʒ totius nobilitatis.Venetæ iuuẽtutẽ inuites atq; in nobi cendas mirabili quodã laudis ardore. Nihil ẽ ite Heceps . i nihil fluéuoſum:nihil turbulẽtam. Totus es moderatus: totus quietus: totus pacificus:id quod ex uniuerſæ quocq; tuæ clariſſimæ familiæ cognomento ipſo M alippærio nõ obſcure coniectari poteſt. Quid enim aliud Malippærius græce ſignificat: ſi recte uelimus uerbũ ipſum ſtoicorũ mo re interpretari: qᷓ uæbementẽ equorũ ſublation?? Atis qui uæhbementer equitatũ tollit: nonne bellorũ etiã ſtrumeta ac ſegetẽ tollit? Nam paſcalis deduci a paſca quo noĩe apck hebr æos trãſitus ſignificat᷑: manifeſtũ eſt. Factus eſt inquã a te tranſitus a diuturnis tempeſtatibus ꝓcelliſq; bellorũ ad humanioris uitæ quietem atqʒ traquillitate. Eos diligis: eos amplecteris: eos honore ac præmijs foues:quos uirtu/ te excellere: quos doctrina cognoris eloquentiaq; præſta/ re. Nam hæc tria his maxime ſunt neceſſaria: qui in floren tiſſima republica uerſantur. At quæ nam reſpu. aut ẽ alte/ ra:aut fuit unꝗᷓ: aquæ cũ Venetoꝶ ſenatu quæat de oĩ gene re laudis cõtendere? Fuit olim Romanus populus in totd prope terrarũ orbe rerũ geſtaꝶ gloria magnus atq; peril- luſtris: quippe qui omne ſuum ſtudium & tanꝗᷓ uitæ fœli- citatem in re militari conſtituiſſet. Quod ſi uelimꝰ Roma/ norũ uitia cum uirtute conferre: inueniemus profecto uir tuti uitia non mediocriter anteire. Quo factum eſt: ut om/ ne illud imperiũ radicitus corruerit. Nam de Carthaginẽ/ ſiã Athenienſiũq; rep.qd opus ẽ: eximium aliquid referat᷑ in medium: quos oĩs inteſtin æ actiones ſeditioneſq; conti/ nuæ breui perdiderũt? Vna lacedæmonioꝶ reſp. fuit diu turnior:qui dũ Lycurgi legibꝰ paret:dũ laudi ſtudẽt: dum externis oĩbꝰcõmodis qc decorũ ẽ:anponũt:in ꝗngẽteſi- mũ uſq; ãnũ in uniuerſa græcia illuſtres triũphãteſq; claru⸗ erũt.At ubi Lyſander cõtẽptis patrijs & iſtitutis & moribꝰ referſit urbẽ opibus & præda atheniẽſiũ: lacedæmonij ſił cũ læta & bene cõueniẽeti pauꝑtate nõ græciæ principatũ modo ſed libertatẽ etiã ipſam miſerabiliter amiſerũt. Soli aũt optimates Veneti ex om̃ihoĩm genere ſũt inuẽti: qui qm uirtutelac deũ ꝗ ſũma eſt uirtꝰ:ſp an ocłlos & habuerũt & habent:in rep.tam diuturna: tã florẽti:tã nobili nullam oĩino unꝗᷓ mutabilitatẽ exꝑti ſunt: nullis ſeditionibꝰ afflicti — ns polt ſnef Etert⸗ honoh ipote ſcllici⸗ mortta iſti bcite ſcunt⸗ lalebe pnini⸗ Ttälck fuitot ticios oinip⸗ ltagz loͤme bec⸗ gol nædé paran cod. voläͤt m reg tarü wöge volät neme ſtuc Odo QCecea 1 (oe Inge Ver el⸗ nn⸗ ouit / he/ rat ti/ Giu tel⸗ / ib⸗ il datil Soli coi letit lun i lſane fieri reton ũn es terra mariq; augeſcat & uiribus & opibus: cũ incredibili 7 XVI nullis factionibus agitati. Qui em̃ aduerſi illis accidere qcꝗᷓ poſſit: apud quos iuſticia & pietate antiquius nibil ẽ? Hinc iuidemꝰ: ut uenetoꝶ imperiũ magis magiſq; indi/ bonoꝶ omniũ & ueneratione & charitate. Fauet em̃ deus oipotens uiris iuſtis: eoſq; neqʒ quærentis nec cogitantis felici ꝓſequit᷑ incremento. Nam quis ambigat quæcunq; mortalibus bona ſunt:ea eſſe ab ĩmortali deo? quæ ſiqñ in- iuſtis etiã atq; impijs contingere uideant᷑ ſecreto quodã & abdito dei conſilio: tñ repẽte ut floſculi hbyemales langue/ ſcunt:ac pereunt. Soli inquã optimates ueneti ꝑſeuerãt in eadẽ bene moratæ reipu.moderatione & ſanctitate: cui ſe primũ ab urbis initio dedicarũt. Nã q& ſeriꝰ ſeſe doctrinæ artiũ liberaliũ atq; eloquẽtiæ accõmodarint:id cã nulla alia qᷓuitio tẽporũ factũ puto.Videmꝰ em̃ uel ætate noſtra: pa- tricios quoſdã uenetos tm̃ in utroq; genere claruiſſe: ut cũ om̃i poſſent antiquitate & dicendo & iudicando cõparari. Itaq; inter cætera bona tua præſtãtiſſime princeps paſcha lis malippæri quæ & plurima ſũt & maxima: nõ mediocris bæc cenſenda eſt fœlicitas: qd ueluti diuino quodã præſa- gio cũ belli materiã oẽm e medio ſuſtuleris: tum ad doctri- næ & eloquẽtiæ ſtudiũ nobiliſſimis tuis ciuibus tranſitum paraueris. Vera profecto in te eſt Platonis illa: quam mo- do dicebã: de rectitudine nominũ ſnia. Nec em̃ caſu & ꝓ uolũtate hominũ iſtiuſmodi noĩbus appellaris:ſed ui qua/ dam potiꝰ & cõſilio potẽtioris cuiuſda præſtãtioriſq; natu/ ræ: quã ipſam rõnẽ licet etiã ĩtueri in ꝓprijs noibus ꝓphe/ tarũ omniũ ueteris teſtamenti. Quare nõ poſſum equide nõ gratulari tanto iſtituo & tã excellẽti bono qui tecũ aio uolũtas: qc Cyrus ille ſenior ſapiẽtiſſime monebat: nemi/ nem decere imperare: qui minus ſubditis ſit melior: omni ſtudio diligentiaq; uteris ad pulcherrime inſtituendã atq; exornãdã uenetã iuuentutẽ. Intelligis em fore: ut bene ac decore moribus diſciplinaq; inſtituti: ijdẽq; diſerti: nõme diocri uſui atq; honori & ſibi patriæ eẽ poſſint. Habeo aũt ingentis & ſempiternas gratias: tũ excellentiæ tuæ: tũ uni/ uerſo ſenatui: q dilectiſſimũ filiũ meũ Mariaty Puig tãto d& ampliſſimo docẽdi muneri præfeciſtis. Qd &ſſi per ſeſe magnũ ẽ & præclaꝶ: eo tñ pluris faciundum qłante id tẽ- poris alteri nemini Venetijs contigit: ut publica pecunia ad huiuſmodi inſtitutum conduceret᷑. De filio autẽ ut ue/ recundius loquar: neceſſe eſt ne in eo laudando uidear meæ gloriæ fauere. Vnũ tamen auſim affirmare: me nemi nem in hãc diem cognouiſſe: ꝗ æque ad ſummũ atq; Ma- rius filiꝰ & ingenio ſimul uigeret & memoria. Nã quãtum doctrina ualeat & facundia: ipſe de ſe locupletiſſimũ affe- ret teſtimoniũ. Et illud certe mibi iucundiſſimũ eſt: quod quas ego ſplẽdidiſſimo uenetoꝶ ſenatui maximas debeo gratias ob priſtina ac plurima in me beneficia: eas Marius me ſi re fortaſſe minꝰ: induſtria tn & uolũtate cumulatiſſi me referet. Accedet aũt ad ſũmũ beneficentiæ cumulũ:ſi bunc etiã mea cã tibi cariſſimũ eſſe aiaduertero. Vale prin ceps optime. Et me cõmendatũ habe. Ex Mediolano. vi.- idus Maias. M. cccc. Lx. Uß QFrãciſcus Philel. lacobo lucẽſi aplico ſecretario ſal. ¶A. D eas Iras: quas idibꝰ martijs tibi reddedas ad Otho nẽ carretũ dederã:qq nibil in hãc diẽ reſpõderis: mi Jror. Nã cũ ignoro:utrũ tuæ uolũtati morem geſſerim ea in re:quã ex me ſcire cupiebas: tũ uæbemẽter expecto ex te intelligere: quæ ſit põtificis Pij ſentẽtia de officio noſtro. Iltaq; rogo te: ut me qᷓprimũ his de reb“ facias certiorẽ: Va⸗ le Ex Mediolano. iij. idus Maias. M. cccc. Lx. JTFranciſcus Philelfus Gregorio Lollio apoſtolico ſecretario ſalutem. Xiſtimo te nequaꝗ oblitũ: quæ mecũ locutus es: & A quid inter nos cõſtituimus: cũ anno ſuꝑiore Mãtuã ueni. Scripſi ad te poſtea ea de re ſæpe litteras: quibꝰ te ni⸗ hil reſpondiſſe nõ poſſum nõ mirari. Nõ em Oedipꝰ ſum: at ne Dauus quide. Quare quid ſim facturus: niſi me tuis litteris docueris: incertior ero:qᷓ dudũ. Vale ex Mediola⸗ no.iij.idus Maias. M. cccc. Lx. M ¶ Franciſcus Phil. I(acobo Antonio Marcello ſal. Nſitã eẽ natura animis hoim uim quãdã ſilitudinis iſſimilitudiniſq;: cũ ad cæteros motꝰ: tũ ad amorẽ & adodiũ ꝗ philoſophi uoluerunt: nihil a ueritate ſenſiſſe Nend laus. lſtatis lernt. Mverin ͤbn⸗ metit c⸗ getee Cicich pprit nu ſoina ist ſet Tuum pricie n tepel (lch⸗ cibe tes: tiag⸗ dere cola —— erlek⸗ alienũ mibi uideri ſolẽt:& id ꝗdẽ nõ in hoĩbꝰ ſolũ:ſed in re/⸗ eit⸗ liquis quoq;ʒ aĩantibꝰ late patere. Qck ut de alijs aialibꝰ bre/ comi uitatis cã prætereã: quotidie uſu uenit: ut ij qui ſe nunꝗᷓ ui/ entte derint: neq; aliud quicqᷓ cõmercij cõſuetudiniſq; inuicẽ ba lcear buerint:ſe tn quodã naturæ ſuaſu diligant & alteri de alte/ nen ris bñ audire ꝑlibẽter uelint. Accepi ex multorũ ſermone H me tibi eſſe cariſſimũ: qeq; honorifice de me loqueris:ſen/ üm tiſq; ꝑamice. Qc certe fuit eo mibi iucundius: quoniã mea iü de te opinio haud qᷓqᷓ me fefellerit. Cum em̃ una oim uoce nol didiciſſem magnũ te eſſe uirũ eundẽq; phumanũ: & illorũ ebeo apprime ſtudioſum: qui bonis artibus dediti ĩimortalitatẽ nius maxime & ipſi ſequerent᷑: & alijs pararẽt: iico ſum accen/ tiſi ſus in amorẽ tui: teq; dignũ exiſtimaui quẽ ꝓpter innume iit rabilis tuas egregiaſq; uirtutes: quantũ ipſe cura potero di ptin ligẽtiaq; præſtare: faciã ĩmortalẽ apud omnẽ poſteritatẽ. o. Tuum igit᷑ fuerit non aſpernari officiũ meum: quandoqui dem ipſe omnia cupio gratificari tibi. Vale ex Mediolano olt pridie idus Maias. M. cccc. Lx. Do — ranciſcus Philelt ndreæ alamanno lal. Sri. Vꝗdio libros eẽ græcos ꝑmultos nuꝑ ad uos ꝑlatos: nen Aui ex illo ſunt conſtãtinopolitano naufragio inter/ erte epti. Te igit᷑ rogo:atq; oro:ut ad me ſcribas diligẽter oĩa lro. & qui libri ſint & cuiuſmodi.lmprimis autẽ ſcire cupio:ſiꝗ Vo⸗ reperti ſint:quos tẽporis negligẽtia ignorarit. Nullũ autẽ cdiſciplinæ genus prætereas: uolo. Cæteꝶ philoſophos ex oibus malim: & Pythagoreos præcipue. Hi em̃ ſunt rario/ res: qui mihi ex oibus philoſophis uiſi ſunt: neſcio ꝗd acu⸗ eek tiusalti uſq; ſenſiſſe. Si me amas: noli laborẽ bunc ſubterfu⸗- liti gere. Quid em̃ ipſe tua cauſa facturꝰ nõ ſim? Vale Ex Me/ leni⸗ diolano pridie idus Maias. M. cccc. Lcx. etuis 5 Krimam Angelo ſimonetæ ducaliſenatori. doo⸗ ¶ Vod meę inuitaris ad cœnã: habeo tibi grãs. Vi deo dio, Jeim te nõ eẽ mei oblitũ. Quod ipſum lõge explora/ 4 tius cr ederẽ:ſi operã dares: id ꝗck tibi eſſet perſuaſu facilli/ Tdme mũ: ut quas mihi princeps noſter debet pecunias debes mmui aũt florinos circit᷑ duo milia: iãtandẽ iuberet dinumerari e R iiij — — Sed ipſe malis eũ inducere:ut aliunde quicq̃ nũmorũ qua/ cunq; conditione abradat: ꝗᷓ iure ullo æs alienũ diſſoluat. Hac em̃ uia uos magni ſatrapæ dignitatẽ uobis apud prin cipeslac reges auctoritatemq; uenamini. Quotũquenqʒ re perias in regũ aulis: præpotẽtem & magnũ ullo aut bono aut æquo? Laudat᷑ apud oẽs uirtus. Sola utilitatis rõ habe tur in precio: cũ utile nibil cẽſendũ ſit:ubi careat honeſta, te.At dixeris:puto:id honeſtũ duci oportere:qc apud po pulos habeat᷑ in gloria:nec eſſe hoc tẽpore quicꝗᷓ glorioſiꝰ diuitijs. Malũ igit᷑ actũ eẽt cũ apoſtolis:qui & ſecuti & imi/ tati ſunt Chriſtũ: ſi reuiuiſcerent in paupertate quam uiui ſemꝑ adamarũt. Nullæ ingentes parant᷑ opes ſine magna iniquitate. Sed hæc fortaſſe pluribus:qᷓ oportuit. Ad rem ut redeã: ego tecũ hodie humaniſſime Angele conaturus non ſum. Id em̃ facere mihi nõ eſt integrũ. Habiturus ſum em̃ in familiari epulo hoſpites quoſdam Bononienſis. lItaq; mihi ignoſces.Nõ aũt moleſte laturus ſim: ſiqd tibi ex tuo iſto celebri conuiuio ſuꝑuacaneũ relinquat᷑: ut ad me mit/ tas. Q& ut cõmodius ſis facturꝰ: differã ipᷣe cenã: ſed uere or: ſi id facturus fueris:tibi rixas fore cũ uxore nobiliſſima: cuius imperio te aiunt aſſidue parere. Vtar igit᷑ cœna: quaz paraui: ſtoica & domeſtica. VYale Mediolani Ex ædibus noſtris. xv. Kal. Ilunias. M. cccc. LC-.-. ranciſcus Philelfus Petro medici ſal. plurimũ præſtabit. Q& petis de Sphortiade: undecimum nmunc librũ ſcribimus: quẽ iam prope abſoluimus. Sed op⸗ ꝗᷓ ab initio exiſtimarã:prolyxiꝰ ſerpit. Vereorq; futurũ ne Homeri alterũ carmen librorũ numero non modo æquet ſed etiã ſuꝑet: tam & ſi certi nũc decreui nihil. Humanã em̃ fœlicitatẽ cũ in eo cõplecti atq; diligenter exprimere inſti- tuerim: ꝑmulta quotidie occurrũt quæ rem uæbementer augẽt. Aedere aũt librorũ aliud nibil uolo antea: ꝗᷓ extre/ ma manũ impoſuero.Fieri em̃ poſſet:ut aliquid uel mutã/ dum eẽt:ueladdẽdũ. Cura ualitudinẽ tuã.Et uale oino.Ex. Edi adte librũ quintũ de iocis & ſerijs: ut experiaris Jutris malit tecũ podagra uti. Cõſilio tñ indocili& in / Sumanæ illi pſuadeas: ut ioca ſerijs anteponat. Id em tibi Nris lio/ tbt num op⸗ ine ein nſti⸗ ſter tre⸗ uti⸗ o get . —— Mediolano.xiij.Kal. lunias M. cccc. LHx. ¶ Frãciſcus Philelfus Xenophonti ffilio ſal. veter eas Ilitteras: quas ad me dederas ex Rhagu/ ſio ad.iij. Kal. Apriles: ego abs te alias accepinullas. taq; nõ poſſum nõ mirari: qc; nihil poſtea mihi ſcripſeris: præſertim: cũ ad Kał. maias & tibi qe uolebas reſpõderim: & una cum meis ad te litteris unas quoq; buius principis. unẽpGνμο litteras ad Rhaguſinũ ſenatũ miſerim. Nec itẽ? de te poſtea ab alio quicꝗᷓ acceperim: niſi q Mari⸗ ſemel ſignificauit ꝑ eplam bñ ualere te & Rhabuſinis eſſe cariſſi/ mũ. Neſcio: utrũ te negligẽtiæ an ſim aliũ quẽpiã cut litte/ ras cõmiſeris: pfidiæ accuſande. Venit em in mentẽ res illa taurinẽſis de meis ad regẽ francoꝶ uerſibus. Tu poſthac eſto cautior. Curaq; ut tuæ ad nos litteræ & eæ quidẽ ſolxæ redd ant᷑ ducali oratori Antonio guidoni bono: ꝗqnũc Ye netijs agit. Nã marcheſiꝰ reuocatꝰ Mediolanũ redijt. Qc ſiqd fortaſſe reſpõderas ſuꝑioribus litteris meis: aut aliud præterea ſcripſeras: id ome repetas: neceſſe ẽ. Nã ut audis ad me tuarũ litteraꝶ peruenit oĩno nibil. Nec em adduci poſſum: ut credã te ſimul cũ cælo tã ſubito ingeniũ quoq; mutauiſſe. Nos hic oẽs ualemꝰ recte. Tu quoq;ʒ cura: ut ua⸗/ leas. Ex Mediolano.iij. Nonas iulias.M.cccc. Lx. N¶Franciſcus Philelfus loannino barbato ſal. Vantũ uidere uideor ridiculo tibi ſũ. Nã meos car/ minũ libros totiens repetitos reſtituere mibi negli/ gis. At ego mihi uerba dari longius certe non patiar. Tur/ piſſimum enim eſt Franciſcum Philelfum imberbem duci Ja loannino barbato.Itaqʒ aut rem mihi meam reſtituere ꝗ/ primum:aut ubi ita malis: tibi litem apud principem para/ tam eſſe intellige. Nam qui alios ridere nunq conſueui ri/ deri abs te nolo. Vale Mediolani. Ex ædibꝰ meis.viij.Kał. Auguſtas. M. cccc. lx. Sranciſcus Philel. Nicodemo tranchedino ſal. tendis te uæbement deſiderare litteras meas. Et facis tu qdẽ recte. Nã tuis mihi litteris ſuauius nihil eſt: quas noui ab amantiſſimo erga me aĩo ꝓficiſci. Nec em̃uerus amor falliunꝗᷓ põt. Neceſſarioq; fit: ut ꝗ plu rimũ amat:amet᷑ itẽ plurimũ. Et litteræ ergo tuæ fuerunt mihi ꝑgratæ: & oĩa quæ uel ioco uel ſerio ꝑ litteras es locu- tus: qiucũdiſſima accidere. Quã uellem oĩa tuo meoq; iu/ dicio gererent᷑.Idq; nõ priuate ſolũ ac noſtræ:ſed ò& com/ munis & publicæ utilitatis cauſa. Veriſſimũ illud eẽ exiſti/ mo nihil recte adminiſtratũ iri ꝑturbatione duce. Nã om̃is animi morbus ſi minꝰoĩo tollit:ipedit tamẽ non mediocrit᷑ rationis uſum: qui ubi uacat:ꝗd aut bene geri: aut cõſuli re cte põt? Equidẽ mi Nicodeme non poſſum meaſorte non gaudere:ꝗ meipſo cõtẽtꝰ ſum: cui nihil aliud deeſſe uideo ꝗ nũmos aliquãdo. Qui tamẽ ipſi ſepe nõ modo nõ ſperã/ ti: ſed ne cogitãti quidẽ tãta ultro benignitate occurrũt:ut pudorẽ etiã afferãt negligẽti. Habeãt multi aurũ & argen/ tum habeãt magiſtratꝰ*: habeãt iperia: habeant ea omnia: quæ collibuerint ſtulticæ: diũmodo ea ſint nobis: quæ no- lentibus eripi nullo pacto quæunt. Quid em̃ earum ſimus rerum curioſi: quæ animi curas nõ adimũt:ſed augẽteltaq; mirãdũ nõ eſt: ſi amicus ille dum huiuſmodi rõnes minus animo uolutat:quo altius aſcendit: eo humilius miſerabili/ uſq; deſcendit. Ego quo die has litteras ad te dedi: imple- ram ſecundũ & ſexageſimũ ætatis annũ integris ſenſibus & ualitudine proſpera: & id quidẽ ſine ullis medicorũ ad- iumentis. Tu ſiquid habeas:qc cum his diuitijs conferas: memora. Nam ſiqua mihi ſunt alia aut bona aut expeten,/ da: & tu noſti: & laura non ignorat. Ac de ioco hactenus. Velim:q̃diligentiſſime odereris: apud quem hoſpiter᷑ ille codex Sylliſ italici poetæ: quem antonij barbadori pater quo tẽpore in mõte puliciano præturã geſſit: ex bonis illiꝰ bartholom æi uenatus ẽ: quẽ Martinus pontifex maximꝰ primũ ſecretariũ habuit. Nã codices oẽs quotquot illo ex- emplari excripti ſũt: deprauatos corruptoſq; inuenio. Cu- pio præterea mihi excribi latinã traductione græci illiꝰ do Riſſimi acutiſſimiq; Aeſopi. Nam auctor ipſe perijt apud græcos. Et eã interpretationẽ inueni apud aliũ neminem. Hac de re ſcripſi ad Petrũ medicẽ.Id qc ut ipſe apud eum Igiligentiſſime cures:te plurimũ rogo.Vale Ex Mediola/ no. viij. Kal. Auguſtas. M. cccc. LCx. l l ds c⸗ 148 6/ l — (EF ranciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal- — Eci te ad tertiũ nonas Iulias per litteras certiorẽ me — nibil littera ꝶ tuaꝶe accepiſſe poſteaꝗᷓ ex uenetijs ſol ueras: præter eas: quas ad.iij.Kal apriles Troili ſcribæ ad me dederas: cũ interea tẽporis ſecundũ & nunc tertium ti bi ſcripſerim. Qc? eo etiã magis miror: q Marius mihi ſi⸗ gnificauit ſibi redditas eẽ abs te litteras: ꝗbus cũ nullæ ꝓr/ ſus eẽnt ad me.Ego aũt &ſi auguror: ut res habet: operæ/ preciũ tñ duxi te cõmon efacere:ſiquãdo ad me ſcribis: ut cures tua oĩa ſcripta redditũ iri Yenetijs: aut uiro patricio Bernardo iuſtiniano Leonardi filio: aut ducali oratori An tonio guidoni bono. Nã Marcheſiꝰredijt Mediolanũ. Tu ſiquid uelis ſignificato. Nos hic oẽs ualemꝰ recte. Vale Ex ecitolano. doriis Auguſtis. M.cccc. Lx. ßUMU Franciſcus Philelfus Mario filio ſal. Vod expoſtulas meas litteras minꝰſæpe ire ad te: p tim ipſe tu: ptim occupatiões meæ ſũt in cauſa. Qcł ſi tuã ipſe cauſam ſuſtuleris: ego quoq; meas omnis occu/ pationes amouebo. Noli iuuenis cũ ſene de prudentia cõ/ tendere: neq; cum patre filius. Noli uerſutiam calliditati Janteponere. Ratione utere && conſilio. Id ſi feceris nunꝗᷓ f. me incuſabis:nec ulla in re deſiderabis paternum officiũ. Qc Marieta meliuſcule ualet: gaudeo. Cæſarem meum bene in litteris ꝓficiſcere plurimam lætor. Velim cætera quæ uel ad teipſum: uel ad reliquã familiã attinent: diligẽ/ ter cures. Ad Xenophonta reſpondi. Tu qc ad Hugolo/- tum reſpicit: ne diutius neglige. Bernardum pontanũ no⸗/ ſtrum bene ualere opto. Vale Ex Mediolano. X. Kal. ſeptẽ/ bres. M. cccc. Lx. .òMU ¶ Franciſcus Philelfus Xenopvonti filio ſal. *ε te negocioſum eſſe ꝗᷓ ocioſù: modo negocia tibi ua aut dignitati ſint: aut cõmodo: qd ſine dignitate incõmodũ eſſe puto. Nã ꝑ litteras: quas modo ad ſextum Kal. Augu.dediſti ad me adeo te oñdis occupatũ: ut nullũ tibi tẽpus relictũ uideat᷑ ſcribẽdi ad ꝑatrem. Quod das: ac cipio. Et facis tu fortaſſis ex officio. Ego autẽ auguror: ne- ſcio ꝗd.ln hanc diem accepi ſecũdũ abs te litteras poſteaꝗᷓ 11 Rhaguſiũ es profect'. Si te negligentiorẽ aut minus cautũ aĩiaduertero:tu quoq;ʒ tardioris uidebis epiſtolas meas:ſcri Püſioin iſtic ardere.ld dici puto ob ĩminẽs a turcis pericu lum. Vellẽ ſcripſiſſes & latius & apertiꝰ: ne mibi Sibylla in/ terprete opus eẽt. Qc amic iſte tuꝰ cupit uidere aliqd ex noſtris ſcriptis: dabo operã: ut tibi mos gerat᷑. Nos hic ua/ lemus oẽs. Cura etiã tu: ut ualeas:& hoĩbꝰ ſis deoq; cariſſi- „ mus. Ex mediolano.x. Kal. ſeptẽbres. M. cccc. Lx. ¶ Erã. Phil. Lauretio piſaurẽſi parmẽſiũ præ fecto ſa. Tſi ignarus certe nõ erã uel ſine ulla cõmedatiõe mea nihil eẽ apud te antiquiꝰ iuſticiæ pietatiſq; offi cio: tñ ut intelligeres: ꝗqᷓ mibi rẽ gratã facturꝰ eſſes: ſi nego pellant᷑:ita curaueris:ut iſti oẽs intelligãt meã de ſe cõmẽ/ dationẽ fuiſſe ſingularẽ: libuit abs te petere:ac etiã ſiopus fuerit cõtendere:ne patiaris eẽ fruſtra itũ ad me. Nemo ẽ eñm̃ qui amicitiã noſtrã ignoret. Quã ut hmõi quoq; mune re clariorẽ oĩbus facias:rogo.Noſti pudorẽ meũ.Nunquã auſim tãtopere a te aliquid petere:qqc ab honeſtate abbor rere uideat᷑. Vale cum tuis oĩbus.Ex Mediolano.vij. Kal- Septẽbres. M. cccc. Ilx. N¶ EFranciſ. Phil oputeo iurecõſulto ſal. Imothæũ cytharœdũ uiꝶ muſicæ diſciplinæ doctiſſi mMuü ſane:eruditiſſimũq; fuiſſe reperio.Ad quem ubi quotidie atheniẽſiũ more ꝑmagna auditorũ turba diſcẽdi gratia cõflueret: eũ quicũq;ʒ ſe audituri eẽnt:rogare ſolitũ accipio: habuiſſent ne ullos ante id tꝑis eiꝰ peritiæ præce-/ ptores. Q qui negaſſent:cũ his certã doctrinæ ſuæ paci/ ſci mercedem.Siqui aũt rñũdiſſent quibuſpiã antea uſos ſe magiſtris: cũ ijs niſi duplicate mercede cõuenire nullo pa/ cto cõſueuiſſe. Aiebat em̃ uir callidiſſimus ad duplũ labo/ rem dupla etiã mercede opus eſſe. Qui em̃ iſtiuſmodi di/ ſcipulis recta ulla præceptio tradi quæat: niſi omniũ primũ eoꝶ mẽtes inbærẽti fuerint deprauataq; diſciplina oĩno li/ beratæ. Longe profecto difficilius eſt ac multo laborioſius dedocere ꝗᷓ docere. Nã ꝗs ignoret natura fieri: ut quihabi tum iam firmatũ ac penitus inſidentẽ eruere diſſoluereq; ciũ religioſoꝶ fratrũ ſanctæ Mariæ ſeruoꝶ: qui ap/ ſue pol ſumt tnol tlig Ghrt jebe eamm ge ſerm lee gli lter Ut Eig tiam cent nett⸗ rar N n C. lte ſel ita pte 0 bar (au i ſtis auti ſen ricu nin, len cln/ oli — oe . 1. ſſt bi Gi t ce⸗ c/ Ne / / Gi/ oli/ ſus abi „ — — — ſtudeat:id ſine multo & tempore & labore conlequi non poſſe? Quæ quidẽ noſtra tam longe repetita oratio quor- ſum tandẽ euadat: &ſi minme uereor lacobe putee te pro tuo ſingulari ingenio ſummaq; prudentia non obſcure in- telligere: tñ ut uel tui auditores plæriq; oẽs & ſtudioſi & clari adoleſcentes: uel ſiqui alij tecum ſentiunt: quibus de rebus inter nos controuerſia ſit: dilucidius teneãt: apertiꝰ eam eloquar: ꝗqᷓꝗᷓ non una controuerſia eſt: ſed duæ. Verũ de qua magis ucluti triumphare uiſus es: primus nobis ſit ſermo:deinde breuiter de altera diſſeremus. Prima nobis diſceptatio eſt de licitatore: quem tu eum eſſe om̃ino uis: qui in auctione ſuppoſitus rei uendendæ in deceptionem alterius precium auget: idq; declaras exemplo. Titius aut fiſci aut ſuo alteriuſue cuiuſpiam nomine proſcribit ue ctigalia aut prædia. Calphurniꝰ emptor offert mille ſeſter- tium. Craſſus a Titio emptor ſuppoſitus ad mille ſeſtertiũ centum addit. Calphurnius: qui hbabendæ rei deſiderio te netur: addit ad centum alia ſeſtertia: decẽ: at Craſſus ad ea rurſus uiginti. Tum Calphurnius refrigeſcit ab emendo. Manetq; ſubdubius. Et uix tandẽ addit ſeſtertia ꝗnq;. Qc animaduertẽs Titius:uerituſq;: ne ſi rurſus per ſuppoſitũ Craſſum rei proſcriptæ preciũ auxerit:ſeipſum potius fal/ lat qᷓ Calphurniũ: quod proſcripſerat: dat Calphurnio. Et ita Craſſus eſt tua ſententia licitator. qᷓ tu cum diceres li citari aliud nihil ſignificare:ꝗqᷓ precium augere: & ita quod proſcriptũ eſſet dare plus offerenti: non magis Craſſum: ꝗᷓ Calphburnium in eo quod plus offerret: licitari uelle uide- baris. Eoq; interdũ tua tenebat oratio: ut inter licitationẽ & auctionem nihil prorſus intereſſet. Adduxiſtiq; pro tua cauſa: ut tibi uidebaris ex ipſis iureconſultis exempla fir/ miſſima. Gaium em̃ ſuper legem quæ incipit licitatio: dige ſtis de publicanis: ita ſcriptũ reliquiſſe. Licitatio uectigaliũ: uæ callore licitantis ultra modum ſolitæ conductionis in/ flauiceita demum admittenda eſt: ſi fideiuſſores idoneos & cautionem is qui licitatione uicerit: offerre paratus ſit: & eundẽ Gaiũ nõ multo poſt ſuꝑ eandẽ legẽ: Licitatores uectigaliũ ad iterandã cõduẽtionẽ anteꝗ ſuperiori condu/ 7 Gtioni ſatiſfaciãt admittẽdi nõ ſũt. Adduciſq; in eãdẽ ſniam Paulũ:ꝗ ſuꝑ legẽ Valerij:digeſtis de iure fiſci ita locutus ẽ. Valeriꝰ patronꝰ ꝓcurator imperatoris: Flauio ſtatilio præ- dia certo precio addixerat. Deinde facta licitatione: idem ſtatilius recepta ea licitatione: prædia obtinuerat: & in ua cuã poſſeſſionẽ ita inductus erat.De fructibus medio tem/ pore perceptis quærebat᷑. Patronus fiſci eſſe uolebat. Pla- ne ſi medio tẽpore inter primã licitationẽ:& ſequẽtẽ adie/ cionẽ percepti fuiſſent: ad uenditorẽ pertinere:ſicut ſolet uideri: cũ in diẽ adiectio facta eſt. Deinde melior conditio allata ẽ: nec moueri debemꝰ: quod idem fuiſſet: cui primo adiecta fuerãt prædia: ſed cũ utraq; adiectio intra tempus uændemiaꝶ facta fuiſſet: receſſum ẽ ab hoc tractatu. ltaq; placebat fructus emptoris eſſe. Hæc tu duo exempla ex Gaio & paulo pro tua cauſa intuliſti. Nam tuũ illud tertiũ eſt abs te excogitatũ argutiꝰ: ubi ageret᷑ de dolo malo:& ſi ꝗtũ ad licitatore attinet: non ẽ a mea ſnia admodũ alienũ. —— Sed nnten ad Gaij dicta pauliq; reſpõdero: afferam etiam irmior tua uideat᷑ tibi opinio: exẽplũ ex Vulpi⸗/ ipſe: quo ano: modo intelligas ꝗ tu nudiuſtertius cũ apud nos eſ⸗ ſes interpretabaris in Gaij ſniam: ubi ait: Licitatio uectiga/ lium: quæ callore licitantis ultra modũ ſolitæ cõductionis inflauit: tu inꝗᷓ calore ꝑ unũ. Lefferebas: dicebaſq; calore ſcilicet iracũdiæ. Quis hoc tibi cõcedat? quẽ ibi locum ira/ cũdiæ dederis? Callore.n. per geminũ.ll.& ſcribendum & intelligẽdum eſt ꝓ calliditate & aſtutia: eſt enĩ calliditas ſe- cundũ Ariſtotelem quædã prudentiæ pars: quæ ita uer- ſatur in paruis ut prudentia magnis in rebus. Recte igit᷑ Ci cero cum uellet oſtendere in libris de natura deoꝶ: quid inter uerſutũ & callidũ intereſſet: uerſutũ eẽ deſcribit eũ: cutus mens celeriter uerſet᷑. At callidũ: cuius animus uſu: ut manꝰ opera concalluit. Sed redeat᷑ ad Vulpianũ.Sic.n. ait: Si res eius uænierit: & exiſtat: qui plus liceatur: an in integrũ ꝓpter lucrũ reſtituendũ ſit: & quotidie prætores reſtituũt: ut rurſus admittat licitatio. Audi itẽ.M. Tulliã Ciceronẽ ĩ epiſtola ad. M. Mariũ. Cice.M. Mario ſal. Mãa, ni hus le uit am e⸗ d. Ni XVI datũ tuũ curabo diligenter. Sed homo acutus ei manda- ſti potiſſimũ: cui expediret illud uænire ꝗᷓ plurimi: ſed eo uidiſti multum: qe præfiniſti: quo ne pluris emerẽ. Q& ſi mihi pmiſiſſes: ꝗq meꝰ amor in te ẽ: cõfeciſſem cum bæredi/ pus. Nunc qm̃ tuũ preciũ noui:licitatorẽ appona potius:ꝗᷓ illud minoris uæneat. Sed de ioco ſatis. Habes mi lacobe uir iuriſcõſultiſſime oĩa: quæ afferri adiumenta poſſunt in cauſam tuã. Cæterũ quæ paucis dicturus ſum: æquo aĩo ac/ cipe. Oim primum uideamus licitari liceriue ſecũdum an-/ tiquos eoſdẽ ꝓbatiſſimos auctores artis grãmaticæ quid ſi⸗ gnificet.Licitari (ut ait Nonius Marcellus) ẽ cõgredi & pu gnare. Id aũt ita eſſe patet apd Ceciliũ poetã in bymnide: Quin machæra licitari aduerſum eũ cœpiſti ſciens. Feſtus Pompeiꝰ docet eũ licitari: ꝗ decipiendo inducit: & rurſus ait eos eſſe licitatores: ꝗq in mercãdo pugnandoue conten/- dant. Audi nũc Ciceronẽ libro tertio de officijs. Tolledũ eſt igit᷑: inꝗt: in rebus cõtrabendis omne mendaciũ: nõ lici tatorẽ uænditor nec ꝗ cõtra liceat᷑: emptor apponet: uter q; ſiad loquendũ uenerit: non plus ꝗᷓ ſemel eloquat᷑. Ex ſi⸗ ſicatis omor uerbi: uel liceriullicitariquæ a duob* ex⸗ imijs & latinitatis & litteraturæ ꝓfeſſoribꝰ: Feſto Põpeio ac Nonio Marcello cognoſcimꝰ: poſſumꝰne alium eſſe lici tatorem opinari ꝗᷓ eũ: ꝗ græce p0εαππαος proxenetes dicit᷑: quo etiã nole nõnullos iurecõſultos uſos uidemus. Qc aũt aliud ẽ ꝓxenetaꝶ: hoc eſt licitatorũ officiũ (ut ita loquar)ꝗᷓ tã emptorẽ: tũ uenditorẽ & cõtendẽdo & dęci/ piendo inducere: ut & uẽdat ille & bic emat? Idq; nõ minꝰ minuẽdi rõne:qᷓ augẽdi precij. Et qᷓuis alia uel arte: uł falla cia mõ obiecit: qc; inierit? An ſumꝰ uſq;adeo reꝶ imꝑiti: ut ignoremꝰ: ꝗqᷓtũ emolumẽti huiuſmodi nebulones ꝑcipiant ex hmõi dolis ac fraudibꝰ? Siue igit᷑ in rebꝰ priuatis: ſeu in publicis: uẽdẽdo: emẽdo:locãdo: cõducẽdo:cõtrahẽdoq; licitator interſit aut ſuo doloſe aut alterius noie. Hũc eſſe eundẽ: ꝗ noie a græcis accepto ꝓxeneta dicit᷑: manifeſtũ c. Recte igit᷑ præcepit Cicero neca uænditore licitatorẽé: nerc itẽ ab emptore apponi debere tſed ipſos potiſiad lo⸗ gquẽdum uenerint: non plus ꝗᷓ ſemel eloquioportere. Hoc enim obſeruandũ inter uiros grauis & bonos:iccirco præ⸗ cipit Cicero:ut nulli licitatoris mendacio: nulli dolo relin- quat᷑ locꝰ. Hæc tu:ſi in Gaij: ſi in Pauli: ſi in Vulpiani reſpõ⸗/ ſis diligentius conſiderare inſtitueris: longe aliter ſenties: q in hanc diem conſueueris. Qcł aũt cõtenderis idem eſſe & auctionari & licitari:eodemq; modo licitatorẽ & auẽtio- natorẽ: nihil eſt: qg tibi minus aſſentiar. Video apud Cice- ronẽ in oratione ꝓ rege Deiotaro hæc uerba:ille iterũ:ille tertio auẽtionibus factis: pecuniã dedit:qua ad bellũ utere mini. Et rurſus. Quo tũ rex erga te aio fuit:qui auẽt ionatꝰ ſit: ſeſeq; expoliare maluerit:ꝗᷓ tibi pecuniã nõ ſubmniſtra/ re? Num licitationibus factis:num ſi licitatus ſit:dixiſſet Ci cero: idem eſſe ſignificatum? Sed hæc hactenus multa. Non em̃ dubito te pro magnitudine ingenij tui egregiaq; doctrina ituꝶ in ſentẽtiã meã:& eundẽ eſſe licitatorẽ con/ ceſſurũ:quẽ etiã ꝓxenetam nunc uulgo ueſtri iureconſul- ti nominant. Dicebas ſecũdo loco mirari te Ciceronẽ atq; arbitrari illum in dialecticis parum fuiſſe exercitatum. Nã ſi ſecus eſſet:eum nunquã fuiſſe dicturum in prima quæſti/ one tuſculana:ſi malum: ergo miſerum:cum eſſet propoſi/ tum:uel aſſumptum potius: malũ mihi uidetur eſſe mors. Non em̃ quod malũ eſt:id cõtinuo miſeriam afferre: cum multiplicia mala ſint & animi: & corporis & fortunæ. Nec eſſe tamen conſentaneũ: qui in pluribus maximiſq; totius hominis atq; fortunæ bonis: cum eculeum amiſſerit quẽpi/ am:aut catulum: iccirco eum affirmare miſerum: quoniã ea equi caniſue amiſſio in malis habenda ſit ſecũdum peri/ pateticos.lIndocte igit᷑ Ciceronẽ eã cõplexionẽ ad id adie ciſſe: qce erat aſfſumptum. Concederẽ tibi ꝓfecto quod Ci/ ceroni obijcis: ſi peripateticum ſe eo in loco is: q̃ ſtoicum maluiſſet. At ſtoici nihil in malis ducunt:niſi qc turpe ſit: nec item in bonis quicꝗᷓ: qc honeſtũ nõ ſit. Honeſtate bo/ num ſtoici:& turpitudine:malũ definiũt.Præterea neq; in bonis:nec itẽ in malis aut plus eſſe iudicant aut minꝰ: ꝗ qck honeſtũ ſit: id eſſe putant oĩ ex ꝑte bonũ: quẽadmodũ id eſſe uolũt omnino malum:quod a turpitudine proficiſcit᷑. Quare ſi mors habẽda foret in malis:qd certe non ẽ recte elin⸗ 4 P0/ ſe le tete Vra, et die 0 m ſt: 0/ gin id ck. eſe latim geſſiſſem ꝗᷓprimũ morẽ: ſi tot mihbi eius oꝑis exẽpla.Sed cũ nullũ mihi oĩno relictũ ſit præter id unũ qqæ a Cicerone reſpõſum eſſet:id eẽ miſeꝶ. Nec em̃ præterire te exiſtimo: quæ aut corꝑis ſunt aut fortunæ tributa: ea a ſtoicis neq; bona:neqʒ mala cenſeri: ſed indifferentia: & a plæriſq; cõmoda & incõmoda: quæ etiã alij prælata reie- Rſaq; noĩant:perinde atqʒ talia ſint: in quibꝰ ſelectio locũ ha beat.Vtrũ tibi grauiſſimo & eruditiſſimo uiro ſatiffecerim neſcio. Mihi certe feci ſatis. Ex Mediolano Cal. Septẽbri- us. M., cccc. Lx. ð MMq gʒErãciſ.Philel.Ioanni aloyſio guidobono ſal, Vere nõnulli ueneti:qui a me per litteras meos car/ =☛ minũ libros excribendos petierũt. Quibꝰ eße ſigil⸗ uiſſent initio ſcripſeram: exiſtimaui hoc pacto ſatis ab me iri oĩbꝰ factũ:ſi tibi hmõi prouinciã pro noſtra beniuolẽtia delega/ rem. Itaq; dedi ad te eũ ipſum carminũ codicẽ manꝰ meæ ut uides feſtina exaratũ arundine. Cuius tu ita ꝓ tua pru/ dentia feceris omnibus copiã: ut intra ſextum menſem co dex ad dominũ redeat. Vale. Et patrem tuũ grauiſſimũ ui/ rum uerbis meis ſaluere plurimũ iube. Ex Mediolano idi- bus ſeptẽbribus. M. cccc. Lx. ðòðð ¶ Fran. Phil.Ange lo ueterbino iurecõſulto a20 °Ccuſarem te mẽdacij: ſi ſcirem te huiuſmodi ſan, tionẽ magnifacere. Sed noui ingeniũ tuũ:qui nõ mi nus ſurdus es: cũ id tibi expedire putas:ꝗqᷓ mutꝰ. Verũ haci re te tua fefellit opinio.Na me primo apud quẽ eras cœn turꝰ:liberaſti homine edaciſſimo. Deinde tibi fortaſſe non parum incõmodaſti: qui filiã potuiſſes: ubi ea tibi uoluntas eſſet:indotatã etiã uiro tradere. Amicus em̃ quidẽ uir ſane bonus ac minime contẽnendus mihi oblatus eſt: qui cupit uxorẽ ducere: quæ & honeſtis ſit nata parentibus & pul- chra & ex ethruria. Itaq; id ego audiens: ilico in te animũ adieci. Rem tenes. Cumprimũ ueneris Mediolanum: fac me ꝗqᷓprimum adeas. Vale Ex Mediolano. xyvi. Kal. Octo- bres. M. cccc. LI. H Franciſcus Philelfus Xenophonti filio ſal. tã multa reſpõderis:quæ nõ unis litteris tibi ſcripſerã. Ad hæc tuũ quoqʒ officiũ erit:ut aliꝗd litteraꝶ ad principẽ ſæ/ pe des: hoc facere prudẽtius nihil potes. Nos hicualemus NaEx Mediolano.vi.idus Octobres.M. cccc. Lx. S ¶ Franciſcus Philelfus Lagaro arretino ſal. liqua ſunt: tecũ ipſe conſiderabis..Vale Ex Mediolano.x. Kal.Decẽbres.M. cccc.lx. (EFrãciſcus Philelfus Hermolao harbaro epiſcopo Yeronenſi ſalutem. Vam pro Lagaro ſcarãpo comęſi epi re:nihil noui acciderat poſt diſceſſum tuum: quo uterer ar in cõmẽtariolo acceperas: præſertim id unum: qc mihi cũ ſum. Itaqʒ rogo te: ut currenti ſis calcar. Fieri enim poſſit: ut ſerius Veronam repetas. At mibi in hbuiuſmodi codice Tannulũ quem miſiſti mibi & gẽmam &τα I& Goeipa plibẽter accepi. Et feciſti ſane: ut te decet: mõ illius memoria aſſidue tecũ ſit. Senior noſter biſpanus mihi expoſuit te Mediolanũ uæbemẽter cupere.ld equi/ dem nõ iĩiprobo: mõ cõſtitutũ iſtic tẽpus & cõſtãter & in/ nocẽter abſoluas:qc ut facias:te nõ ſolũ hortor:ſed etiam uolo:ac iubeo.Præterea ſũ miratꝰ qc ĩ tãta opportunitate Tup u eipiap minus ire ad me curaueris: nibilq; ad ea Tſi certo ſcio mea oĩa tibi negocia ꝓ uetere noſtra ac ſumma beniuolẽtia cordi eẽ: nõ e tamẽ ab officio meo ulſum alienũ:ſi ex meis quoq;ʒ litteris intelligeres me meinõ eſſe oblitũ: ꝗ duo iſtinc abiens tibi curanda cõmen darim: quæ ꝗᷓꝗᷓ diſſimili ſunt ratione: talia tñ ſunt: ut eorã neutrũ negligi abs te uelim. Nã officioſi amici ẽ aſue par- ua amici gratia nõ cotẽnere ut magna præclaraq; facinora nõ minus adire alacriter: ꝗqᷓ appetere uæbemẽter. Quæ re/ ſcopo orationz habui:iccirco in præſentia ad te dedi:qe uererer ne quã librariꝰ tuus tumultuarie ſcripſerat: nõ eſſet admodũ emẽdate ſcripta. Præterea cũ uellem aliquid ad te ſcribe- gumẽto. Nec em dubito ea tibi oĩa cordi eſſe: quæ a nobis tuo Antonio becharia uiro diſerto & perbumano tranſi- rendũ eſt. Neq; ſane aliud quicqꝗᷓ eſt: cui morã moleſtiorẽ erã. Nam eiuſmodi codice diutius carere nullo pacto poſ N=S S . — — — –——89 — — tet: ne nen tiͦ , ot e⸗/ ne gu SgSg Ss latus: ——— — 2 — — celeritate plurima opus eſt. Hac una mihi gratius hoc tẽ, pore facere nibil potes: nec quod magis Antonij interſit officij: quem ipſum ſcio tibi eẽ cariſſimum. Reliqua tu op⸗ Pareune uidebis. Vale Ex Mediolano.vij.Kal. decẽbres. M. cccc. Lx. . Franciſcus Philfus Laparo ſca rampo comenſi epiſcopo ſaluteam. Am quam pro te apud comenſes ad. xvi.Kal.decẽ/ bres orationẽ habuerã: iccirco ad te miſi: ut qce; tecũ Antea ſum locutus: eam cures per fratrẽ reddi Hermolao barbaro epiſcopo ueronẽſi. Reliqua tu puto:memineris: Præterea quæ iſtinc diſceſſurus tecum ſum cõmentatus: ne obliuiſcaris: te etiam atq;ʒ etiã rogo.Hoc uno mihi aliud bac tẽpeſtate gratius præſtare officiũ nullum potes. Vale: & bonæ ualitudinis rationẽ habe. Ex Mediolano. vij.Kal. Decẽbres.M.cccc.Lx. VMVMMͤ ranciſcus Philel. Donato actiolo ſal. 1On poſſum nõ probare tuam tam longam tacitur- Initatem: cum exiſtimẽ te uti uoluiſſe me magiſtro:ꝗ dum ſRudeo eam ad te dare orationẽ: quã & ipſe habuerã apud ſummũ pontificẽ Pium Mantuæ: & ipſe deſiderare uidebaris: diutius ſim cunctatus: ꝗᷓ tu fortaſſe uelles. At ſuperas profecto omnẽ meam huiuſmodi in ſcribẽdo tar/ ditatem adeo ut iam uerear te eſſe omnino una cũ noſtro Argyropolo oblitũ mei. Et facis tu quidẽ nequaꝗᷓ uelami ce uel recte:qui nibil ad ea reſpondeas: quæ tibi ꝓ noſtra ſumma beniuolentia cõmẽdarã. Sed eo fero moderatius negligentiã tuã: hui: diligentiã uolui dicere: qc utriq; arũ- dini & nymphæ: & muſæ ſimul ſtudere non potes. Verũ ſi me amas: ſurripe aliquid temporis In dqpõòiii qc ami- citiæ condones. Ego ad te nouam dedi orationẽ. Vale Ex ediolano.iij.Kal. Decẽbres. M. cccc.Lx. V cFranciſ.Philel. Pallanti ſtrogæ eꝗti aurato ſal. Nſtituẽti mihi pro uetere noſtra ſummaq; amicitia ſcribere ad te aliquid: hic tempeſtiue nũcius eſt ob- qui iſtac iter facturus redit in peloponeſum. Omniũ primũ certior fieri cupio qᷓ bene ualeas corpore. Purtd em̃ i Sacvz vel. interrogẽ aĩo: cum uir ſapientiſſimꝰ non ignoras uel nullis hominũ conſilijs I0 eραρππππε ⁄ſ8. Itaq; ſi me amas ſicuti certe facis) cura:ut tuis optatiſſimis litteris intelliga: quanta tibi cum ſenectute ſit quies. Nam de animi trãquil/ litate nihil eſt qe dubitẽ:qcł ſi de me doceri ex me uis: ua/ leo equidẽ ꝑerbelle. Nec meè climatericus annꝰ: quẽ chal- dæi noiant: ulla ex parte fecit ſua inclinatiõe deteriorem. Nãa qui natus ſum. viij. Cal. Augu.anno a natali chriſtiano milleſimo trecẽteſimo nonageſimooctauo ago iam tertiũ & ſexageſimũ ætatis annũ. Qcdh ipſum tꝑis cũ ob ſeptenari um numerũ: tum ob penultimũ cõmunis ætatis hominũ Hexum pythagorici putãt eſſe periculoſum. At ego ſepte/ nariũ numerũ in utranq; fortunã uæbementem exiſtimo. Quare in ſecundã nobis & malo & opto. Qd- me ſecundo loco ad ſcribendũ hortat᷑: eſt quorundã librorũ deſideriũ. Agit em̃ iſtic ape uos Andronic“ calliſtus noſter: uir diſer tus & doctus. Iſti autem eſſe audio Iõn IS α„0”Nuαι½0 1α%² epi πN:αιρ isρͤαρXα TO PνοúC1οροροπυ1ρ epi XXOpiœ 6Ti A&α To Sινhε ορ ταω hc Tp. Peto igit᷑ abs te maiorem in modum: ut eos libros aut nobis excribi cures mea ipenſa: aut ad nos ire: qui hic excribant᷑ redituri ad dominũ ꝗᷓprimũ. Vale cũ honofrio meo atqʒ noſtris oĩibus. Ex Mediolano Cal. Ianuarijs anno a natali chriſtiano. M. cccc. Lxdi. =è N¶Franciſcus Philelfus Xenophonti filio ſall. Oſt eas Irãs quibꝰ mibi & de anulo quem hiſpano ſe⸗ os abs te accepi. Vtrũ id uel tua uel alioꝶ negligẽtia factũ ſit: neſcio. Qd hic cupis a me curari: fiet in tẽpore diligent᷑. Velim tamẽ ititerea ne quid iſtic patiaris de te deſiderari. S ASTH& 6ααι RsÜεεερ6ο nulla impéſam uolo ſuſci/ pias. Suſceperis em̃ fruſtra. Nã nõnullmihi græci renũci/ arunt illam uerba dare: & qc uitæ inſtitutũ cepit: idnunꝗᷓ dimiſſura. Cura: ut bene ualeas. Nos hic ualemꝰ omẽs. Ex Mediolano Caklanuarias. M. cccc. Lxi. ranciſc llelf l. NIniori dederas: & de pecunia quã ſocrus a theologo Timothæo petierat: ſignificabas alias nullas iã menſis du⸗ — lis 1 , xvVI Olella auerſanꝰ dixit mihi uerbis tuis eẽ tibi nõnul- tuũeris Quare ſi uellẽ aliquos ex ijs emere licere mihiꝑ te: habeo tibi Leonarde mi gratias nõ uulgaris: qc ea ꝶe mihi rerũ optionẽ dederis: quarum me amãtiſſimum noſti. At uellem profecto tibi cũ tuo maximo & honore & emolu- mento ſublata facultas eſſet alienandæ ſupellectilis tam præclaræ tam precioſæ. Id quod per uitam illius mei ami/ eiſſimi Auriſpæ: uiri optimi & grauiſſimi facile factũ eſſet: ſi eũ apud nos deus ꝗᷓ apud ſe agere maluiſſet. Sed qm ea lege nati oẽs ſumus: ut naturæ tandem ſit concedendum: æquo aio neceſſitatẽ feramus: oportet. Te aũt hortari nõ deſinam:ut cuius uiri gener ſimul & hæres relictus es: eiꝰ quoq; uirtutẽ ſingularemq; doctrinã hæreditario quodam & aſſiduo ſtudio imiteris. Qc eius rei quoniã nõ ambigo ſtrenue te diligenterq; curaturũ: nõ ero in præſentia tecũ longior. De libris aũt q ſignificas: paucis reſpondeo. Opꝰ eſt:ut librorũ titulos mittas & qualitatẽ & precium. Id cũ didicero:ſi libri placuerint: aut ipſe ueniam: aut precium mittam. Vale cũ ſponſa & patre.Ex Mediolano.iiij.nonas Hauatia l cccc ⸗ ranciſcus Philelfus Nicodemo trãchedino ſal. Audeo equidẽ uæbemęter ita res tibi ſecũdas eſſe: NAut ne amiciſſimi quidẽ hoĩs recorderis: ꝗᷓqᷓ non par/ ua eſt fœlicitatis pars uir amicus. Amicitia em ſiue in ani- mi: qc philoſophis placet: ſiue in extrarijs bonis ponenda ſit:non minimũ tenet in humana fœlicitate locum. Quare ut te aliquãdo colligas: uolo.Memineriſqʒ ĩ oĩ fortunæ ſta/ tu u'cõmodo uł iucũditati amicũ eẽ poſſe.ld ſi feceris:da⸗/ bis ad me qñq; Fas quo me ſaltẽ tuæ læticiæ ꝑticipẽ facias. Tu uero ne me cõtra exiſtimes tui oblitũ:accipies unam a me or̃onẽ:quã nuꝑ habui ad comẽſes de dignitate epiſco/ pali:& de illoꝶ epiſcopo Laçaro ſcarãpo. R ꝓ rei argumẽ to:& ꝓ hoĩbꝰ habẽda fuit oratio. Tu mibi feceris rẽ gratiſ- ſimã: ſiquid noui ſignificaris: qc uel gratüſitzuel noſfra in/ terſit audire. Vale Ex Mediolano pridie idus lanuarias. Franci.Philel.Pallãti ſtrogæ equiti aurato ſal. los codices & latinos & græcos: quos uẽdere inſti- bil mibi potuiſſet hoc tpe iucũdius contingere tuis uit liariſſime utebaris: non ſecus inſpicere uiſus ſum atq; ea: quæ corã uideri oculis ſolent. Qui em̃ me tua oĩia non de⸗ lectent: quẽ certo ſciam non modo abſolutæ cuiuſdam ac totius uirtutis ſpeculum: ſed etiã de me ſemper ꝗᷓoptime meritum? Itaq; rogo te:ut ſiquid poteſt accedere ad con/ ſeruandæ bonæ ualitudinis diligentiam: uel meiſpſius gra tia:quẽ noui tibi eẽ cariſſimũ:aliquid addas. Nã quis adeo alienus ſit ab omni humanitate qui optare non debeat: te minor talẽ fore:cuiꝰ uita eſt omi humanitate bumanior:&& eũ totiꝰ honeſtatis plena:tũ nulliꝰ elegãtiæ:nulliꝰ doctrinæ inops? Qc aũt ita ꝓ tua mirabili ſapietia te cõpoſueris: ut nullis medicorũ remedijs utare: nõ poſſum eꝗqdẽ nõ ꝓba/ re. Quid em cõtinentiſſimo uiro eidẽq; prudentiſſimo ꝓ/ deſſe medicus quæat ullis curatiõibꝰ ſuis: qui ſibijpſi nõ di⸗- dicit? Nam quotus quiſqʒ eſt medicus qui abditã penituſq; recõditã ægrotationẽ recte iudicet? Duo imprimis ſut: ex quibus huius tempeſtatis medici aduerſæ ualitudinis uim cauſamq;ʒ cõiectant: urina & uenarũ motus: ſed urina quo/ rum nobis aliorũ locoꝶ argumẽtũ præſtet in corpore:ꝗ ie coris: renũ: ac ueſicæ? Omitto enim quot poſſint quantaq; acceidere: quibus urina deprauata iudicium fallat. De uena rum autem motu quid certi afferre quis audeat ea cõueni⸗„- entia ignorata: quam muſici barmoniam uocant? At quot medicos licet inuenire: qui aut muſicã aut ullã diſciplinam mathematicã teneant? cũ nõ phyſica modo:ſed quicꝗd uł ad numerũ: u'ad menſurã: uel ad muſicam rationẽ: uel ad aſtronomiam pertinet: ſi medicus ignorarit: neq; iudicare qcꝗᷓ ueri nec mederi ſalubriter quæat. Itaq;ʒ facis tu quidẽ (ut ſoles )oĩa ſapiẽter: qui tibi:tum per tẽperamẽti corꝑis tui & ætatis conditionẽ: tũ per uitæ ac uictus cõtinẽtiã me/ dearis. Id q& itidem in meipſo quantũ licet obſeruo. Qua ex re factum puto:ut nulla ſit mibi cũ medicis conſuetudo aut cõſeruandæ ſcilicet aut recuꝑandæ ualitudinis gratia- Et qm de te pauca ſum locutus: eadẽ breuitate de me utar itteris: quibꝰ priſtinã illã tuã fermonis ac morũ ſua⸗ atem: qua mecum ſæpe dum florentiæ ageremus: fami ” eo im 10 ie je ce is ne/ ndo tle⸗ tet — neceſſec. Sum equidẽ mi Pallas tua laudatione plurimũ delectatas: non qcłita de meipſo ſentiam: ut tu prædicas: ſed quoniam iſtiuſmodi de me teſtimonium ſit in mentibꝰ bominũ per magnũ põdus habiturũ. Nec em̃ uereor ap& te fateri ingeniũ meũ fortaſſe leuiuſculum. Malo ſane de me optime ſentiendo uiri oẽs optimi ijdẽq; doctiſſimi fallã tur:ꝗᷓ ſi ſecus ſenſerint:ſoluti mendacio iudicentur. Siquid poni in me ẽ: illud certe eẽ intelligo nibil ſeruari apud ani/ mũ meũ diligẽtiꝰ gratitudine & officio: quo fit:ut tibi ſem/ per optẽ ſecũda oia: nec tui ſplendidiſſimi noĩs memoria apud me ſit quicqᷓ antiquius. Nam quod ad doctrinam & eruditionẽ attinet: ſi ſcire me dicerem nihil ſcire:impudẽ/ tiæ poſſem argui: quod mihiſcientiæ laudẽ uẽdicarẽe. Itaq; ſolum illud auſim affirmare: me ſciendi cupiditate præter ipſum te unum alij cuiꝗᷓ cedere nemini. Et hac de re ſatis. Nicolao monacho religioſiſſimo grauiſſimi equitis aurati Rainaldi albigij illius nepoti ex Hormano filio dicito uer⸗ bis meis:quod ei de fratre ſuo Bartholomæo reſponderã: ueriſſimum fuiſſe. Nam neq; ab angelo actiolo ornatiſſimo eguite aurato:neq; ab alio prorſus ullo aduerſus Bartholo mæum apud humaniſſimũ principem hunc meum ſermo quiſpiam habitus eſt. Quin potius princeps meus eã rem moleſtiſſime tulit: ſubdiditq; licere æque omnibus Horen- tinis agere non minus audacter in ſuis quibuſcũq;ʒ urbibꝰ: ꝗᷓ poſſunt proprij legitimiq; ciues. Crede mihi mi Pallas hunc eſſe principem plane optimũ ac uni tibiita eſſe afte/ Rum:ꝗᷓ cui maxime. De libris quid reſponderit Androni⸗ cus calliſtus: ex tuis litteris didici. Velim ex eo certior fi/ as: apud quem eiuſmodi libri hoſpitentur. 1ι ααρνι apud laurumne quirinũ: an apud alium quẽdam. Ad hæc audio Andronico iſti eſſe Apo llontum grãmaticum epi & ρ1Xτι—πWο . 9HAHd uονρ. Quoad eius fieri licet: rẽ mibi gra tiſſimã nauabis:ſi dederis operã: ut codexille excribẽdus eat Mediolanũ eueſtigio rediturꝰad uos. Qc ſi id minꝰ: ſal tem uelim eã curã ſuſcipias: utiſtic apud uos excribatur. Nam qc; impenderis: dabo ad te ꝗprimũ. Vale ex Medio lano.v. Kal. Februarias. M. cccc. Lxi. (Franci. Philel. 0 Vanꝗ oẽ beneficiũ ꝑgratũ eſſe debet pater beatiſſi/ me:illud tñ multo gratius longeq; iucundius uideri ſolet: quis nullis ſuaſionibus: nullis precibus: nullis de/ niq; ofticijs prouocatus in aliũ cõtulerit. Nã ſiqua præceſ/ ſerint merita: non relata minꝰ ꝗᷓ inita gratia ducitur. Quæ mea ſemꝑ ab ineunte uſqʒ iuuẽta beniuolẽetia erga te: quæ 4 obſeruãtia fuerit: unde magis:q̃ a tua ſanctitate teſtimoni/ um eſt petẽdũ? Sed ubi te pro incredibili tua & eruditiõe & eloquentia ſummaq; uirtute ad pulcherrimos deinceps dignitatis gradus cũ epiſcopatus & tergeſtini & ſenẽſis:tũ etiam cardinalatꝰ oĩpotens deus extulit: nunꝗᷓ deſtitiſti uł coram ſermone honoratiſſimo: uel per humaniſſimas lit teras abſens oſtẽdere: quanti me faceres:& ꝗᷓ ea tibi fides accepta eſſet & cara imprimis. Voluit tande ſanctiſſimoꝶ opeꝶ retributor deus: ut in ſupremo chriſtianæ religionis ſolio ſacerdos maximus cõſtitutus uicẽ chriſti in terris ge- reres. Qua certe una re diu a me antea non minus: ut ſcis: f, — „--— — prædicta ſæpe ꝗᷓ expectata nibil unꝗᷓ audiui in uniuerſa ui/ ta neq; optatius nec iucundius. Idq; non minus eruditorũ omniũ & diſertorũ hominũ cã ꝗᷓ ulla præcipua ſpe meorã cõmodoꝶ. Quos ſane cogitatus meos nõ obſcuro quodã infirmoq; documẽto ꝗᷓprimũ cõfirmaſti.Nã nõ mõ me nõ petẽte:ſed ne cogitãte ꝗqdẽ ſingulos ducenos aureos ĩ ſin/ gulos ãnos mibi ꝑ oẽm uitã dono datũ iri ex ꝓprijs pecu⸗/ nijs ſimul atq; creatꝰ es ſũmꝰ põtifex: cõtinuo decreuiſti. . Quid hac tua animi benignitate:ꝗd hac munificẽtia: quid hoc locupletiſſimo paternæ erga me charitatis teſtimonio üü 1 2 . . . . . + — V 4 aut honorabiliꝰ mihi aut precioſius duci debet? Qck autẽ uerbo decreuiſti:id etiã re ꝓpediẽ effectũ reddidiſti. Itaq; ſim plane obnoxius ingratitudini: ſite tanta manſuetudi⸗ 4 ne:tanta humanitate: tanta beneficentia patrẽ minus indi/ “ es magis magiſc- inſtar numinis obſeruabo: colã: uenera/ bor: id quod neq;ʒ deſtiti antehac facere neq; deſiſtã unꝗᷓ: modo intellexero:qua tibi re magis ſim gratificaturus. Nã dagameopte ingenio ipſe aſſequor:id neq; occulte: neq; iſſimulanter præ me fero. Quare tuæ beatitudinis munꝰ- . ”M erit:ut qdᷣ gratius tibi gratitu dinis genus fuerit: mibi impe „ res. Tuü em omne imperiũ imortalis beneficij loco ducã. n— Ego aũt quod ad rem meam attinet: nihil eſt aliud: quod .„ a tua ſanctitate petam: ꝗᷓ quod ipſe tu ſponte iuſſiſti: quo 0 tempore Mantuæ nupe publico chriſtianæ conſultatio/ 2 nis aduerſus turcos officio te continebas: dedit mihi tuo nomine ex conſtituta pecunia grauiſſimus iureconſultus „VGBGrregorius lollius aureos ducentos. Subdiditq; futurũ ut fe reliqui centum aurei mihi ſoluerẽtur ad anni illius exitum. M Id autem actum eſt annoa natali chriſtiano milleſimo qua / dringenteſimo quinquageſimo nono circiter nonas octo/ k pres. Præterijt annus ille: & itẽ alter: agimuſq; iã tertiũ.lIn/ terea uero tẽporis iccir co nihil petij:q im portunior iudi/ es⸗ care nollem: & ſi mihbi ſemꝑ pecunia opus eſt. Nullum em A apud me locũ habet auaricia. Aut liberalitatẽ amplector InsS ſtudioſius: aut ſiquãdo fortaſſe fuerit a medio declinãdũ N difficilimũ enim eſt circuli punctum aſſequi) in prodigali/ FF tatem labor: quæ eo eſt ꝗᷓ auaricia dignior uenia: quo minꝰ zOH diſtat alaude.Itaq; altitudinis animi tui fuerit iubere: utea ”M mihi pecunia hoc eſt ducati trecenti in præſentia numerẽ “ tur: qc ut facias te etiã atqʒ etiã rogo:oro: obſecro. Nã bis ẽ i. mihi uæbemẽter opus. Vale pater beatiſſime. Ex Medior 9 lano.Kał Februarias. M.cccc. Lxi. ¶ Fran. Phillſidoro cardinali Rbuteno ſal. n Edditæ mibi ſunt pater clæmæetiſſime tuæ amplitu⸗ c⸗ dinis litteræ: quas mea ſumma cũ uoluptate lectita i duiuii. EBrãt em ꝑhumanæ ac plane ĩidices tuæ erga me id W Charitãtis. Ac facis tu quidem perbenigne: ut eũ plurimũ o diligas: qui dignationẽ tuam mirifice uenerat᷑. Quod au/ uim teemad rem tuam attinet: quas ſummi põtificis breues lit- GH teras ad me dederas: una cum tuis: reddidi accurate pro d⸗ iuſſu tuo lacobo turrino mutinẽſi epiſcopo:quas ille at pri⸗ nAH müllegit miti uultu & hilari facie reſpõdit ſe tibi penſionẽ e quã petis:nunꝗᷓ deſtitiſſe ſoluere: cum debebat. Nunc au/ n tem præter amorem & obſeruantiam aliud tibi debere ni- N kiril. Nam ex quo tempore corcyrienſi archiepiſcopatu do s H LI. —– – natus es a pontifice Pio ſe oĩno liberatum eſſe omni pen, Oð ſionis honere:quã tibi antea debuiſſet. Collatũ em̃ ee per UU cõtributionem archiepiſcopatus illius plus duplo: ꝗᷓ ex en penſione acciperes: & ita ſe Mãtuæ nuꝑ pontifici maxime — reſpõdiſſe. Addiditq; ſe quoniã ita uis paratũ eſſe de iure ðͦ”ò”MW tibi repõdere: ob eamq; rẽ daturũ ꝗᷓprimũ litteras ad ſan- el ctiſſimũ dominũ noſtrũ: caraturũq;ʒ: ut Antonius beltran/ 9 dus iureconſultus qui ꝓ duce Borſio oratorẽ gerit in Ro- 4 mana curia: hãc oẽm cauſam ꝓcuratorio noĩe pro ſe agat. Et hac de re ſatis. Eſt mibi pater humaniſſime tua opa uæ/ OH”UUU hementer opus. Nam cũ eſſem ex urbe Mantua anno iã 4 ſecũdo rediturus Mediolanũ: uir grauiſſimus Gregorius br Iollius ſecretariꝰ & affinis ſummi pontificis dedit mihi eiꝰ ece. hbeatitudinis nomine aureos ducetos: ſubdiditq; futuꝶ: ut ”” reliqui centũ qui deerant ad plenã ſolutionẽ anni unius ac ilo dimidij: mibi numerarent᷑ ad anni illiꝰ exitũ(Summus em̃ MU pontifex cum primũ in eo ſolio conſtitutus eſt: continuo 8 mihi non modo nõ petenti: ſed ne cogitanti quidẽ conſti/ a tuit annuatim aureos ducẽtos) Itaq; & abijt ille ãnus & tẽe alter uniuerſus: iamq; agit᷑ tertius: cum interea temporis —eennn nihil eſt a me petitum. Sunt igitur una cum bac ad te epi- ne ſtola alteræ itẽ meæ hac de re litteræ ad. S. D. N. ꝗbo peto ſd᷑EDxZ eos trecentos aureos pro ſolutione unmus ac dimidij anni. te Quare tuæ humanitatis fuerit ita operam dare:ne ulla ez KWððð parte deſid eraturus uidear ſtudiũ tuũ.Eſt em̃ mihi puella M nubilis. Cuius rei gratia factũ eſt: ut ante hanc diem nihil r pecuniarũ petierim: perinde atq; tutius res omnis mea pe ae cuniaria ſeruaret᷑ in ærario pontificis piẽtiſſimi Pij ꝗᷓ apud K ipſum me: qui nũmis parcere nunꝗᷓ didici. Nuucuero ijs W utendũ eſt nõ abutendũ. Vale Ex Mediolano pridie iduus d Februarias. M. cccc. Lxi. i ranciſcus Philelfus Ciccho calabro ducali ſecretario ſalutem. Z N Tultorum infinitũ eẽ numerũ ĩ ſacris litteris ſcriptũ KWKWü legimꝰ. Quæ quidẽ ſententia & ſi mihi nunꝗᷓ dubitã 4 Ha eſt uiſa: quippe quæ ex ore ſapietiſſimi uiri: ſiue iheſus d N ris he ud is s ₰ bti ita ſs XVI — Syrachi filiꝰ: ſiue is alius fuerit: emanaſſe ꝑhibet᷑: e,ẽ tamen unius petri cãdidi huiꝰ noſtri decẽbris litteræ plurimũ cõ/ firmarũt: ꝗq modeſtiſſime a me ꝑbenigneq; admonitꝰ*: ut ea corrigeret:quæ in eulogio q& pro inclyta ſanctiſſimaq; fœ mina Lucia magnanimi principis noſtri matre tãto labore elucubrarat:incautiꝰ fortaſſis erraſſet ſe talẽ eẽ intrinſecus oſtẽdit: qualis apparet extrinſecus. Itaq; nõ abſurde ij ſen- ſiſſe iudicãdi ſũt:ꝗq dixerũt mõſtrũ in corꝑe: mõſtrũ in aĩo. Quis humani ingenij paulo peritior: cũ oculos Petri cãdi/ di faciẽq; inſpexerit: nõ iſtiummodi hoiem expreſſum qc/ dam ac ꝑſpicuũ inuidentiæ ſimulacrũ exiſtimabit? Et apte profecto & erudite poeta ille deſcripſit inuidiam: cum ita cecinit. Pallor in ore ſedet: macies in corpore toto. Nuſqꝗᷓ recta acies: liuent rubigine dentes. Pectora felle uirent: lingua eſt ſuffuſa ueneno. Riſus abeſt: uiſi quem uiſi fece- re dolores. Nec fruitur ſumno uigilantibus excita curis. Sed uidet ingratos: intabeſcitq; uidẽdo Succeſſus hoĩim: carpitqʒ & carpit᷑ una. Videſne mi Cicche:qᷓpulchre Oui/ dius naſo candidum decembrem effinxerit? Idq; tandiu antea ꝗᷓ ſcire poſſet futurum aliquando Petrum candidũ: neſcio quẽ.Et nos increduli nõ ſatis mirari poſſumus ſole/ re poetas bonos diuinitꝰ afflari uenturaqʒ prædicere. Con uerte obſecro: in leucũ ipſum corporis oculos: atq; mẽtis lumina.Intuere colorẽ muſtællinũ: intuere macilentiam. Quæ quidẽ duo nõ ab optimarũ artiũ ſtudio: a quo uæbe/ mẽter eũ abhorrere ipſaꝶ rerũ docet inſcitia: ſed ab ĩimani quadã animi ægritudine manare neceſſe ẽ.Nã ditrꝰ & effe/ ratus oculoꝶ intutꝰ ꝓdigioſiſſimi monſtri cuiuſpiã ẽ ſimil/ limꝰ. Et ne oia ſingillatim ꝑſequar:ꝗd eiꝰlingua uenenoſiꝰ⸗ qd fœtulentius? ꝗd abominabilius? Itaq; recte dũ uiros ho neſtos atq; doctos carpit maledicẽdo: ipſe interius carpit᷑ liuoris aculeis:fitq; plane tabidus. Nam ut eleganter mo/ net Ariſtoteles òQ Oùνροεαρπραπναπ πhοα &α TO THEI VAρ0ρππι οταI Xα ρ0. Inuidentia inquit eſt ꝗqd peſſimũ: ſed habet ꝗddã in ſe bo/ num. Nã oculos corqʒ inuidoꝶ facit intabeſcere. Verũ ꝗd „„„ LI miremur eũ hominẽ inuidentiæ uerberibꝰ cruciari: qui ſit unaus oĩm ſuꝑbiſſimꝰ? Qc flagitij genꝰſiquis fortaſſis igno⸗ rat:ſuſpitia hoĩs ceruicẽ erecta ſemper ac rigidam & obſti- pam cameli inſtar. Nam ipſa uis lexq; naturæ ex bmõi eti/ am habitu ceruicis ſuperbũ nobis oſtentat. Quare cũ au⸗- guſtus Cæſar Clau. Tiberiũ qui innatã dirãq; ſuper biam ceruice hmòi ſignificaret: excuſandũ uellet: dicere ſolitus tradit᷑:id illi natura eſſe nõ more: quaſi quæ natura inſunt uitiaæquius cenſeri oporteat:qᷓ quæ fuerint moribus com parata. Et Euſebius Hieronymus uir doctiſſimus idemq; ſanctiſſimus de ſe loquẽs in epiſtola ad hiſpanũ Abigaum ita ſcribit: Nihil ita a pueritia uitare conatus ſum ꝗᷓ tumen/ tem animum & erectam ceruicem dei contra ſe odia pro/ uocantem. Norat enim uir ſapientiſſimus dixiſſe hbumani generis redẽptorem cũ adhuc eſſet in uiuis: Diſcite a me: quia mitis ſum & humilis corde. At elatio candidana arro gantiſſimaq; ſuperbia cum ad naturæ uitium morũ quoc; Hagitiũ addidiſſet: nulla ne minima quidẽ iniuria laceſſitꝰ: ita in me inuehit᷑: ut in eos omis cõſueuit ſemper:quos ſui diſſimillimos norit. Exiſtimat em̃ hõ ſtultiſſimus ſe hac uia apud indoctã multitudinẽ noĩs quippiã uenaturũ:qd' cum uiris præſtantibus quaſi cũ paribus de laude certamen in/ eat: tanꝗᷓ noĩs claritudo uel in eorum ſita ſit teſtimonio ꝗq/ bus oĩa fere cum pecudibus ſunt cõmunia: uel maledicen- do potius ꝗᷓ per bonas actiões comparet᷑. Quãobrem ne cui ſit obſcurũ:quod tibi eſt luce clarius: rem ipſam ut ha/ bet:paucis exponã.Cũ multi adoleſcentes & alij nonnulli e iuuentutis numero epigrãmata ſcripſiſſent in laudes cla/ riſſimæ uirginis Luciæ Sphortianæ: libuit etiam candido ſeni huic noſtro:cui cãdidi nihil ẽ præter caniciẽ:deſcẽde/⸗ re cũ eiuſmodi ætate in aciẽ:ſcripſitq; eulogiũ uerſibus qᷓt/ tuordecim & cũ eo unã ad te epiſtolã: qua grauiſſimꝰ qui⸗ dam Cato reliquos qui ante ſe ſcripſerant: reprebendẽs: ſolũ ſe dignũ inſinuabat: cuius uerſus haberent᷑ in precio. Fuerunt qui mihbi carmen illud legerẽt non legendum tra derent:ut alia quoqʒ cæterorũ omnia. Ego autẽ & audiui: llt⸗ 10/ li⸗ 6 G 3 m / 0/ ni e t . lui la⸗ / 4 i, e/ / i a — 2* W— & longe magis qᷓ par eſſet: more meo carmẽ laudaui. Ad/ didiq; pro iuſti uiri officio: & id quidem modeſtiſſimis uer bis:tria tamen eſſe emendanda: unum ex eorũ præceptio ne:qui grãmatici dicunt᷑:alterum geographorũ hiſtorico⸗/ rumue:tertium uero philoſophorũ. Nam neq; moœrorem & fletum in ſortem & ingenti animo uirum cadere. Neq; principem noſtrum Franciſcum Sphortiam: qui Mediola nenſiũ ſit: ducem ligurum recte appellari. Nam urbẽ Me⸗- diolanum non in liguribus: ſed in inſubribus ſitam eſſe ab inlubribus dequls. Jec abſtine cum ſit ſecundæ: non ter/ tiæ coniugationis: habere ultimam ſyllabam breuem: nec ulla propria ratione corripi poſſe buiuſmodi.ſyllabam ſi/ ue ea uerba ſecundæ coniugationis duarum ſint ſyllabaꝶ ſiue etiam plurium. Natura enim id fieri ac ui propria non numero ſyllabarum. Sic enim incipit candidanum epigrã/ ma: Nate patris quõdam lux unica: gloria matris. Te pre/ cor a lachrymis abſtine nate pijs. Quæ quidem tria errata cum eſſent a me notata:id quod in cæteris quoq; epigram matis: ubi opꝰ fuerat:antea fecerã:ſubdidit uiſhi e circũ ſtantibus tuis ſcribis: at Petrus cãdidus carmẽ hoc ædidit: tunc ego: bene res habet:inqᷓ: Admonẽdus eſt candidus: bæc ut corrigat. Nam in reliquis id mibi ſatis probat᷑. Res ita geſta eſt mi Cicche: ut audis: id quod ex omnibus tuis ducalibus ſcribis potes intelligere. At non tulit candidus: ut eſt inſolentiarrogantia: hboneſtam admonitionẽ: ſed cõ⸗ tinuo epiſtolam ad te dedit: quæ ita diceret: Dominꝰ Phi/ lelfus cum meos derſus legiſſet: deinde ad ſuos uertiſſet oculũ ranarũ in morem coaxantes:ſtatim turbatꝰ eſt. Au/ dis atticã eloquentiam Cicche diſertiſſime: qᷓ eleganti ini/ tio rẽ aggredit᷑. Reſpondeat᷑ igit᷑ candido:& ſi erat philel fo honeſtius nibil oino reſpondere ineptiſſimo nebuloni: habereq; dignitatis ſuæ potius grauitatiſq; rationem: ꝗqᷓ cu iuſpiã conuitioſæ iniuriæ: præſertim cũ non ſit neſcius ma⸗ gni eẽ animi huiuſmodi iniurias obliuiſci ac pro nihilo du/ cere. Sed gerendus mos fuit Cicche:ut ſcis: amicorũ quo/ rundam uolũtati magis ꝗᷓ ulli meo inſtituto. Appellat me uI pro Philelfo pygoſtolus candidus philelcum:hoc eſt hul⸗ ceris ſtudioſum: & ſui quidẽ hulceris ſtudioſam appellat: nec illius ſane corporalis hulceris: cuius tumore ac putre/⸗ ſcẽti ſcateſcẽtia non minus torquetur aſſiduæ ꝗᷓ ſtraguriæ quam graci nominant decoriatæq; ueſicæ pedumq; ac la- terum acerbiſſimis doloribus: ſed animalis inquã hulceris: quo præ ſuperbiæ inuidentiæq; uulneribus & dies cruci/ atur & noctis. Sum inquã ſtudioſus ſtulticiæ tuæ & ima⸗ nitatis candide mi Pygoſtole: & ea ratione ſtudioſus iſti/ uſmodi hulcerum tuorum:ut uix aliud quicqᷓ magis cupi⸗ am hoc tempore: ꝗᷓ te aliquando reſipiſcere ad ſanitatẽq; redire. Sed quid male de te meriti ſunt ducales ſcribæ mo deſti ſane & egregij adoleſcẽtes: quod eos ranas coaxan⸗ tes appellas? Nam præter ſcribas alius aderat nemo. Di⸗ cis autẽ me turbatum. Et recte id quidem: ſi cõmiſeratio⸗ nem dicas turbationem. Non enim ita eram ab humamtta- tis officio alienus: ut non cõmiſerem tui :qui dum uelles baberi doctiſſimus: omni indocto homine te inferiorem oſtenderes. At ꝗᷓ apte defendis erratã tuum. Argumenta ris idem licere tibi in abſtine: qc Propertio & alijs licuit in caue & uide: quæ cum ſint:ut ipſe affirmat: ſecundæ cõ/ iugationis correpta tamen in ultima ſyllaba reperiuntur. Quod ſi Donatum:ſi Seruium: ſi Priſcianum: ſi alios lati/ næ linguæ probatiſſimos auctores dilcere uoluiſſes: intel/ ligeres eiuſmodi uerba non eſſe ſecundæ coniugationis: ſed tertiæ: cum babent e ultimam ſyllabam correptam in modo imperatiuo. Verum tu gloriari ſoles: quod nullo ſis unꝗq;ᷓ doctore uſus. Quod certe unum: cum cætera menti9 aris: ueriſſimum eſſe puto. Nam quod ais Propertium eſſe longe Philelfo doctiorem:id aliorum eruditiſſimorum ho minũ nõ tuo qui nihil ſani ſapis:iudicio relinquatur. Vnũ Philelfus audet affirmare uel inſaniente candido neminẽ eſſe hac tempeſtate nec fuiſſe unꝗᷓ apud latinos: quantum conſtet ex omi hoim memoria: ꝗ præter ſe unũ idẽ unꝰ te/ nuerit exercueritq; & græcã pariter & latinã orationẽ in omni dicendi genere & proſa & uerſu. Tu ſiquem habes --— — A SS r hahb te/ tir y . l MNAHD n pi⸗ g mo n⸗ i⸗ lta/ les nta Cuit c/ Nti⸗ el⸗ 18: zin ol nti⸗ — alterſ: memora. Quid taces homo miſerrime? Subdis de/ inde licuiſſe tibi uti amphimacro: ut Virgilio:cum ait: Fer/ reiq; eumenidũ thalami. Qd licebat ĩ ferrei: nõ licere ĩ ab⸗ ſtine neceſſitatis lex iubet:nã ſimplex eſt tene: qd ſine ui⸗ tio in uerſu pẽtametro poni põt: modo ponat᷑ ante. Pote/ rat præterea diuidi abſtine: ut in prærapidũ & inuicem ò& hactenus & in alijs cõpoſitis obſeruatũ a Peetis uidemus. Sed alia ẽ ratio:quã ipſe ignoras Leuce. Ferrei ſpondeus eſt nõ amphimacer. Nã Sictio eſt biſyllaba per ſynæreſin. e.&.l. duarũ ſyllabarũ in ſyllabã unam: ut & furias Aiacis oilei. Et talibꝰ ilionei dictis. Rurſuſq; in eodẽ libro. Fit ſire- pitus tectis: uoceſq; ꝑ amph uolutãt Atria:depẽdẽt lychni laquearibꝰ aureis. Mœrorem & fletũ quos ipſos inuictiſſi⸗ mo ſplẽdidiſſimoq; principi noſtro inſanus bomo tribue/ rat:nõ cadere in uirũ fortẽ ſatis concedit Candidus:ut eſt docticulus: cũ nibil reſpõdet. Ignoret em philoſophos bo/ mo philoſomatus. Nec mihiqꝗ uiſpiã rerum grauiorũ igna/ rus ea obiecerit: quæ a Virgilio in fexto æneidos ſcripta ſunt. Nox ruit Aenea: nos flendo ducimus boras. Scimus em̃ eo loco Aeneam aliud nihil ſignificare ꝗᷓ ſenſitiuum apꝑ⸗ petitum: qui nobis eſt cum pecudibus communis: ob idq; illum a Sibylla: quæ ratio eſt: tempeſtiue caſtigatum. Nã quod ad naturæ & pietatis affectum attinet: id gemitu ac lachrymis non mœrore & eiulatu proſequendum ſapien/ tes uolunt. De duce ligurum & infubrium addit ſe ſcriptu rum ad te poſtea: oſteſurumq; Mediolamum:quod & ab inſubribus beduis : ut modo dicebam:conditum ſit:& Ita/ liæ inſubribꝰ:ſitũ eſſe in liguria: & id quidẽ auctoritate plu/ tarchi Solini & Liuij: fubiſcitq; duo ad poſtremũ: me non/ dũ luiſſe cœnã de epiſcopo hectore: & erratuma me eẽ in Sphortiade quãtitate ſyllabæ:cũ cecini:Sed ne ita Frãciſe⸗ adhuc. Nam primam ſecũdi pedis ſyllabam quæ naturali/ ter ſit breuis: eſſe a me productam. O lepidum caput. Ne/ ſcit em̃ cãdidus eadẽ ratione licuiſſe mibi ꝓducere ſyllabã ultimã in ita: ſequẽte muta cũ liquida: qua licuit & Virgilio & Homero. Legat tertium uerſum iliados ad principium- =è õä èð 8 2ð 2 2 —.ẽ 1t— “Xàαρ Riqs6iαοπα †αοαασ diXà“ Rpôid †dc Legat apud eundẽ poetam cum paulo poſt tã uæbemen/ tius illiꝰ iræ tanq; ᷑ nicioſe quã ꝓpoſuerat:ca uſam narratu⸗ rus aggredit᷑. †οο Aπ T Rρατε Aicασπρ ”iναρ &τρρ„½αππαππας*ρπXα Aπια Oα Xπνα TσιT & 06 ε½06 ρ1;¹à Eνρεπιε ααd μ₰i. erarca qui Rork irgilius in buco/ leucus:qui latina nõ tenet:? Legatur etiã licis: Aſpice cõnexũ nutantẽ ondere mundum. Terraſqʒ tractuſq; maris cælumq; profundũ. Et idem in Georgicis: Subit ardua ſylua lappæqʒ; tribuliq; interq; uirentia culta: Infœlix lolium. Quã uero cœnam ſomniet candidus: non intelligo. Scribit enim pygoſtolus in calce litterarũ. Non/ dum luit cœnam Philelfus de epiſcopo hectore. Illud aũt ſcio & dixiſſe me interdum & ſcripſiſſe. ldem ꝑſæpe ſigni⸗- ficare epiſcopum apud græcos quod regem apud latinos & hectora apud Homerum appellari epiſcopum. Præter/ ea quod candidus negat poni epiſcopum pro angelo: & angelum eundem eſſe apud chriſtianos quem gẽtiles uo/ cabant. Sed nunc paucis reſpondeamus epiſtolæ ultimæ: quam de ligurum duce noſter leucus ad te tandem ſcri- bit.Reiectis Liuio:Plutarcho & Solino:quos habet aduer ſos:& tanquã præuaricatores: tris adducit ignorantiæ ſuæ teſtes Frãciſcum Petrarcham: Antonium Luſcum: Et Co/ lucium ſalutatum: quos cum iunioris debuiſſet: nouioris appellat: uerbum ſane & inuſitatum & ineptum. Vtinã uoluiſſet candidus ita illorum illuſtrium uirorum benedi/ cta ut errata imitari. Non ſatis erat ſe argui inſcitiæ:niſi optimosillos uiros ſecum traxiſſet in culpam. At uideat uinos uocat indoctos: Strabonem geographum candi- dus. Videat uir doctiſſimus Claudiũ Ptolemæum coſmo- Praphum. Vid eat Plinium noſtrum libro tertio naturalis hiſtoriæ. Videat Polium: qui libro ſecãdo ſuarum hbiſtoria/ rum docet gallos ethruſcis expulſis: eam regionem quæ eſt circa padum: occupauiſſe: atq; gallorum omnium pri/ mos lauos & lebecios ea loca tenuiſſe: quæ iacent ad padi ortus. Poſt hos aũt inſubres: quæ gens erat maxima inter kece abit Col tior non aun mit Cor etĩ nol go: tam ter elr Pi till nd⸗ lan XVI DW gallos: ſecutos eſſe. Et in ſubribus urbẽ omniũ primã eſſe t, Mediolanũ ab illis cõditã. At poſt inſubres ſecutos cœno-/ re manos. Ex altera aũt parte padi cãpos qui ſunt circa appẽ⸗ ninum ananes incoluiſſe. Et poſt ananes conſediſſe boios. rit Et paſt hos deinde ad badriã ligones. VItimos uero ſeno/ nes eos cãpos habitaſſe: qui mari adiacent. Et hæc mi Cic- che de arrogantiſſimi candidi noſtri peruicaciignorãtia ſa is⸗ tis nunc ſaꝑq;. Quid em memorẽ: quot quantaq; errauerit “ homo barbarus in grãmatica: q eo magis miror: qq dece Ro bat hoĩem librariũ uel ex ipſa excribẽdi cõſuetudine ſine “M ullis doctoribꝰ peritiã aſſecutũ præcepta litteraꝶ atq; lati/ züt nitatis pulcherrime callere. Sed cũ diſcit maledicere:dedi gnG ſcit bene ſcribere. Vale Mediolani ex ædibus noſtris. v. Kal.Martias.M.cccc. Lxi. H Eranciſcus Philelfus Thomæ theobaldo 4 T tibi gratulor uæbementer: qc ſecundis uſus for/ ne tunæ flatibus: te in portum quietũ iſtũ tranquillũq; ſr⸗ recepiſti: ita mihi non poſſum nõ dolere plurimũ: quod ꝑ abitionẽ amiciſſimi hois ea ſum priuatus cõſuetudine: qua . dulcius ducere nihil poteram. Quis enim te uno pruden/- ur tior? quis humanior? quis amicitiæ obſeruantior? Quare 0, non poſſum nõ nwlelte ferre: quod tua careo præſentia: t cuius conſiliũ graue eſt: probitas ſin gularis: eloquẽtia ad/ ta miranda. Vt banc tñ ægritudinẽ meã ferã modice: ea uin/ d cor ratione: qe; amicus amandus ẽ propter ſeipſum nullis d etiã noſtris cõmodis: præſertim qd amicorũ etiã cõmoda at nobis cũ illis communia ſunt ducẽda. Quare non tibi mo/ nch do:ſed mihi quoq;ʒ gratulor ipſi: qe apud eũ principem ui/ no. tam tibiagendã delegeris: cuius ſummæ diuinæq; uirtu/ ls tes tot tantæq;ʒ ſunt: ut uniuerſam non modo lItaliã: ſed etiã IèH europã in admirationem ſui cõuerterint. Quẽ em̃ inueni/ e as in omni probitatis & excellentiæ genere: quem præſta/ p tiſſimo duci Borſio anteponas? Reliquũ eſt: ut quà mutuã badi nõ animorũ ſed corpoꝶ præſentiã locorũ aufert interual- ntet lum: eã crebritas inter nos litterarũ aſſidue repræſentet. Hoc aũt cũ facillimũ ẽ futurũ:tũ utriq; noſtrũ iucũdiſſimũ 1II Vale Ex Mediolano.iij. Cał. Martias. M. ccec.Lxi. ¶ Franciſcus Philelfus Thomæ ſenecæ ſal. Vm iuuenis quiſpiã tuas mihi litteras unas reddi diſſet: eſſetq; pollicitus ſe apud me cœnaturũ: nam eum tua cauſa inuitarã: nõ modo apud me nõ co- ed ne abiens quidem quicꝗᷓ mihi locutus eſt. Imita⸗ nauit: tus is certe ipſum te: qui cũ maxime adeſſe debes: nuſꝗᷓ ap il potui ad ea tibi reſpõdere:quæ ſcripſeras. Significabas enm byrrhiam tuum neſcio quem:dimiſiſſe apud me tuos codices duos Solinum & innominatum alterum. Quid id tibi perſuaſit: aut ſomniabat: aut te ſomniantem capta/ uit.Nam neqʒ ipſe apud me unꝗᷓ fuit ſine te: neq; libros re/ liquit ullos. Quare ſi poſthac ſaniore conſilio uſus fueris: utilius conſules tuis rebus. Scripſeras etiam de tua re uxo ria:id quod antea & audieram: & non admodum ſum mi/ ratus:quod egregius quidã ab ineunte adoleſcentia muli/ erum amator iam uir ſeptuagenariꝰ aut aliquãto grandior tandem uxorius factus eſſes: & ita uir uxorius: ut prope/ diem pater futurus dicereris. Te autem non intelligo: qc ſcribas te inde ab initio pœnituiſſe rei tam iucundæ: tam ſanctæ: tam laudabilis. Neſcio:quid tua ſibi uelit oratio:ni/ ſi fortaſſe dubitaris te ex alieno labore futurum patrem: quaſi non tibi carius eſſe debeat bonum alieno labore par⸗ tum ꝗᷓ nec tuo nec alieno. Fac igitur:te intelligã. Nam tua illa oratio monſtri aliquid alere uidetur. Quid enim aliud opiner: cũ te tam ſubito ab uxore abdicaueris? Et hac de re ſatis. Venit ad te bertholla noſter:ex quo ĩtelliges: qua mihi in re tua opera opus eſt. Tu fac omnia mea cauſa: ut conſueſti ſemper & amice & diligenter. Tu diu hic multũ q; expectatus es fruſtra. Feciſti autem more tuo: ut ſem/ er tibi deterius proſpicias. Vale Ex Mediolano.iiij.idus lartias.M.cccc. Lxi. . =D ranciſcus Philelfus Hieronymo caſtello philo 1˖·d4— ſopho ac medico ſalutẽ plu. dicit. opus opera: corã uerbis meis exponet. Scio quanti Pares ſed euaneſcis repente ex amicorum oculis. Itaq; ni- Wi tibi reddidit meas litteras: qua mihi in re tua ſit ſ ptr⸗ me facis: & qᷓ tibi carus ſum. Itaq; non eẽ opꝰintelligo: ut te aut rogem bominẽ amiciſſimũ: aut horter uirum dili Etiſ⸗ ſimũ & optimũ. Qd ſi dederis operã ne fruſtra in te ſpem gi Rrrcu- collocarim: ĩmortali me afficies beneficio. Vale G x Mediolano. iiij. Ildus martias. M. cccc. lxi. H Franciſcus Philel. Lodouico caſellæ ſal. “ Ingularem tuam erga me beniuolẽtiã multis tuis ꝑ/ zH „ Amagniſcq; officijs ſum expert. Meus aũt inſte animꝰ “ qualis ſit: qualiſq; ſemꝑ fuerit: ea tibi eſſe debet certiſſima ig cõiectura: quod es de me ſæpe meritus qᷓoptime. Quo fit: ( ut omnibus meis in rebus nõ ſecus te utendũ exiſtimem: „ —3 & amiciſſimo & optimo uiro.ltaqʒ tuũ eſt: ut beneficium , beneficio cumules: tibiq; ꝑſuadeas eũ mibi animũ eſſe: ut l ſi minus referre: habere tamẽ gratiã nõ minus poſſim qᷓ ue lim: nec minorẽ agam: ꝗᷓ debeam. Vale ex Mediolano.iiij. idus Martias.M.cccc. Lxi. S i TXôα pe⸗ 8 tum 1 ni⸗ em n⸗ tua ind de n ꝛut li n⸗ lus lo » ſt nti 5 — — S . — — . 2=ð . . . . — — . . . „. . 4 1 — 1 1 . . . . . . .— . — 2 . . . . . . . „ . . . „ — . . „* . . . * . . — . .— . . . = — . . . „ „. . . . .. „» . - . 7 * . . „* No . 6 == —W = . M . ”ß S . 3 Z „ . . “ Ae h. I tobea mecũ aduexeri. Demũqʒ hortaris: ut uenetijs malim age/ re:qᷓ alibi uſꝗᷓ gẽtiãũ. Mihiq; tuã oẽm opem:atq; operã pro voſdl. uetere noſtra beniuolẽtia polliceris: Omniũ primũ tuũ li⸗ 5 gud beraliſſimũ ꝓmiſſũ: quo in litteris uſus es: & audio nõ inui⸗ (vod tus: & amplector perlibenter: eoq; mihbi ſemper: quotiens Lopi opus fuerit: utendũ uolo. Qc ſi qua etiã in re meo tibi offi/ Rnat cio opus eſt:illud tibi peculiare ducito: poteris tu quidem etti bñficijs me ſuꝑare:at ego te uoluntatis gratitudine:id q . Sra ⸗ eo me puto facilius cõſecutuꝶ: ꝙ uenetijs agere uitã inſti- 6 ntie tui:quãtũ ſcilicet in me fuerit.Hic aũt nõnulla ꝑſæpe oſfe/ istor ratur occaſio:& tibi bñficij cõferẽdi:& mihi rurſus ułrefe/ 2 ummta⸗ rendæ uel habendæ gratiæ. Librorũ uero nõ nihil aduexi Uleris mecũ.Eſt etiã Venetijs multũ cũ apud te & barbarũ: tum 4,De apce Leonardũ meũ. Reliquos aũt meos codices: cũ uene/ lecaa tias reuerteris: nõ modo uidebis oẽs: ſed etiam his fruere pte c ex ſnia tua. Nã ut ſcis T To iXαναäοοιι.. Et ſum latinꝰ: ſeus & fui ſemꝑ.Nec aliud quicꝗᷓ ex græcia reportaui:ꝗᷓ littera/ tis,⸗ turã atq;ʒ diſciplinã:qᷓꝗᷓ ſunt itẽ hoc tꝑe apud græcos ꝑmul/ ta & utilia & præclara: quæ non ſolum ornent:ſed efficiãt . bonos uiros.Nã ſine inuidia audienda eſt ueritas. Sed de eneti ) uxore qq perurbane iocaris mecũ: duxi ſane uxorẽ illius tek nant OBryſoloræ filiã: quẽ non latini minus admirant᷑ ꝗᷓ græci. t(d Z,2 Accedit ad generis uel bonita tẽ uel claritudinẽ: ꝙ nata eſt letiæ vr ns mea uxor ea matre: quæ &α auria ipſa ſit & mulierũ omniũ Aι pudiciſſima atq; optima. Sed de his hactenus: uæbemẽéter te ri 1 + . . — — — — cupio reditũ tuũ:quẽ ut deꝰmaturet:opto.Multa em̃ ſunt “ quæ cupio corã tecũ cõmẽtari. Vale ex uenetijs idibꝰocto ni bris. M.cccc. xxvij. ¶ Erãciſ. Philel. Danieli uęturio ſal. ſin Go tibi gratias ĩmortalis ꝙ tata beniuolẽtia me cõ/ ile lecteris. Non em̃ ſine magna quadã amoris ui me 5. hortaris:ut in tãtis peſtilẽtiæ ignibꝰ uenetijs eẽ nolim: ſed uel patauiũ cõcedã: uel alio ubi tutius uitæ meæ conſultũ h meacd ſit. Si dixero me eẽ oino expertemetꝰ: plane mentiar. Me 4 tuo em̃ ſed nõ tã mihi:qᷓ cũ infanti filio: uxoriſq; adoleſcen 1 tulæ:tũ reliquæ etiã familiæ: quæ minꝰ fortaſſe ſibi cauere 5 norit. Nec ſatis ſcio:quid faciã.Nam patauij quoq; & in re ec liquis ꝓpinquis urbibꝰ efferatã hanc morbi imanitatẽ au/ 3 a iij 5 8 5 5 ◻●