Dh9_fol
author: Guilelmus, Arvernus

N12511919198 021

0

8 Tobingen

Fr. Pf

=

säſ

SGss
.

Hethoꝛica Diuina de Oꝛatio
ne domini Guilermi Pariſieñ.

CLCum ſuadere doces ⁊ ꝑſuadere miſellos
Quo pacto valeant fundere verba deo:
TZu facis vt ſceleri fiat Guilerme creatoꝛ

Abitioꝛ:atq; reis te duce det veniam ··
Hos non dicendi das Quintiliane coloꝛese:
Non hos eloquij gloꝛia Marce dabas·
Hos nõ ille dedit quem inrabant᷑ Athene:.«

Sed perit eloquio rhetoꝛ vterq; ſuo·
Pergdita/vana fuit/fallax ſapientia veſtra:
Judicis humani coꝛda mouere docens ·
Noſtra quidem pᷣcibus iuſtam mollirier iram
Ars veneranda docetiudicis atq; dei⸗
Ah quãto melius verbis placare potentem
Eternũq; patrem:qᷓ; dare verba iuris ·
Nec modo ſupplicibus culpã penaq; remittit:
Inſup ⁊ donat pꝛemia larga deus·
Viue igit᷑ felix per ſecula longa magiſter
Tam bona qͥ nobis dogmata ſcpᷣta dabas ·
Cũ pr̃ibꝰ/magniſq; deis / reqᷣeſce ſõ vmbꝛa:
Eternũq; Vale:vir venerande Vale:

— —

— —,t ur. N

ui; & 21 - 2.

Cabula .

Tabula admodũ vtilis / qua continet᷑ iu⸗

xta alphabetiſeriẽ/ totius oꝑis materia

BHominatio
9 peccatoꝛum qualiter fit: et
quãta ſufficiat in peniten⸗
te ca· xxiiij · · ⁊ ca · xj · C·
Alfflictio coꝛpoꝛalis adiuuat oꝛationem ca⸗
vii. O. r lJ.
Afflictio eſt pars iuſtificationis · ̊ multũ vti⸗

lis· ⁊c. JObidem α. ”
Afflictione animaliũ ⁊ ꝑuuloꝛũ affliguntur⁊

parẽtes aut poſſeſſoꝛes rerũ · Ibidem ·
Allegatio clemẽtie deia peccatoꝛe · ca · vij · F.
Altare aureũ in Apocalipſi qͥd ſignificat·⁊ de
incenſis ſuꝑ illo poſitis ⁊c · ca · xlij · O.
Amoꝛ debet pᷣncipaliter deo· ca· . P.
Almoꝛ dei qũo accẽdat᷑ ex cognitiõe bñficioꝝ

ſuoꝛũ tã in generali qᷓ; in ſpali · ca · xlix · F G·

Amoꝛdeiꝑqd incitat᷑ in hoĩbꝰ.ca · · Ab⁊ Ac.

Amoꝛ ſi eſſet venalis ꝑqᷣd poſſet emi melius

deo-ca-. KLoEoKKXKXKXkXkz.
Amoꝛ nullus põt denegarideo ſiue ſit vena⸗

lis liberalis gratuitꝰ aut violent. ca. l.· Z·
Angelus q ſtetit iuxta altare templi ⁊c· ſigni

ficat chꝛiſtum · ca· xlj .· D.
Angeli ſeruiũt nobis ⁊ qũo · ca· l· RK·

Angeli gaudiũ habẽt de cõuerſiõe pctõꝛis/⁊

etiã ſpũale ⁊ celeſte cõuiuiũ ·ca · xij · E·

Anima · moꝛs aĩe ꝑ pctm̃ deterioꝛẽ moꝛte coꝛ

poꝛis:⁊ ̊ magis lugenda· ca· xxvj· LC.

Aie in celo / in purgatoꝛio / ⁊ in inferno: ſunt

in imicinr̃i ꝓpter pctã · ca · xxxviij · R.
uenire c· ca· xxxviij·è-.
Aie in celo ſuiũt nob deũ interpellãdo ꝓno
bis · c· l· ¶· 1

Animab ↄtra nos clamantib debemus ſub

Anime peccatricis canticum quid ſit æ quo⸗

modo fiat · c· xxxix · A ·

Anime affectiones ⁊ paſſiones faciunt pſal⸗

teriũ decachoꝛdũ cũ cithara⁊c · ca · xxxix.E.
Animalia qualiter ſeruiũt nobis · ca · . Q&,
Aqua qũo ſeruit nobis ca · · O·

Arcus tenſus ⁊ paratus a deo contra pecca⸗

toꝛes · ⁊c · ca. lj. n.. „ „
Arcꝰdeiqualiter ſupat᷑ ⁊ frangit᷑ · caliij · E·
Arma dei cõtra pctõꝛes · c· xij · S
Armatura deiↄtra pctõꝛes qualiter qͥdãmõ
anihilatur · ca · liij · A·

Aſſiduitas adiuuat oꝛationemet quomodo

aſſidue ſemper oꝛetur · c· xxx · V.·Et pꝛeci⸗
puetbidem.æ«⸗ä6gn —
Elllum contra
b peccata eſt iuſtiſſimum · c· xij· Q·

Bellandum ⁊ pugnadum ẽ cõtra
peccata tanq; ↄtrahoſteshoiĩs · ca · viij · O·

Beneficia collata a deo recognoſcere/ẽoꝛã⸗

ti neceſſariũ·⁊ que ſint illa · c. iij · P·

oꝛatione · ca · vj · B ·
Grarũactiões debemꝰ ð ipᷣis relerre · c· iiij · P
Bñſicioꝝ eoꝛũdẽ ingtitudo ⁊ abuſio·ibið.
Beneficia pᷣmeditata inflãmant ad amoꝛem
dei · ca · iiij · R·

Buũüſicia que de contulit / ſunt ei narrãda in

Peneficia dei gratuita qualiter accendunt
amoꝛem dei · ca · xlix · H J.

amoꝛẽ eius · ca · xlix · FC G·
Defectꝰ cognitiõis hmõi bũficioꝝ vnde eue⸗
nit ⁊ quid mali faciat YObidem· DH·
Beneſicioꝛum dei r ecogitatio per modũ cã⸗
tici · ca · xxxix· D.

Bñficia dei generalia pᷣmeditata accendunt

Bũñiciũ ĩcarnationis chꝛiſtiac ſacfi euchari⸗
ſtie cũ gtitudie ẽ pᷣmeditadũ · c iiij · Z.H·

BPBßficia dei ſpalia/ꝑcreat᷑as exhibita · c· l. K⸗
Bñficia dei ſpũalia · ca · · C.·
Bñ ficia toti mũdi · Ypidem · V

Benignitas ſiue beniuolẽtia intelligitur per

Galbanum . ca· xli · .·
Benignitas ẽ ſuãda ĩoroe · ibidẽ · ꝓpe finẽ
Bona pñ̃tis vite qũo ſunt fugitiua. vana et

beres A
Alntus diuini
Abuſio c· iiij · Q circa finem-
Caãticũ peccatricis anie qͥd ſit ⁊
quomodo fiat · ca · xxxix· ??··
Aui ſunt ibi ſoni Ibidem· D.
Cithara ſpũalis · peccatricis aĩe qͥd ſit qua⸗

liter reſonat · ca · xxxix · E⁊ F.

Clamoꝛ adiuuat oronẽ · ca · xxxvij · S.

Clamare dʒ hõ ↄtraotradictoꝛes ſuos⁊ alios

luocare qꝗᷣ p eo clamẽt ⁊ qͥ ſtiſti ·c·xxxviij· X
Clerꝰ ꝓpr qͥd ſit ↄſtitutꝰ in eccleſia · ca · xxx · y.
Clerici debent diſcere ⁊ ſcire⁊ debite implere
officium ſuũ pᷣcipue oꝛanci · ca · liij · ꝓzꝓ
Clerici ſũt ꝓpugnatoꝛes ꝓ pplo dei · c· liij · hH.

CLlericialiq rudit ⁊ ianit canunt ps·⁊ alia:ca.

xxxix · · Et ca · x· Ra S·
Cogitatiões ĩutiles aſſimilant᷑ muſcis ⁊ tꝑe
2

Tabula

ofonis debẽt expelli acoꝛde · ca · xxv ·CC.·
Cogitatiões vane ſunt fugade/qꝛ expellunt
ſpmſcm̃ · ⁊ bone ſũt ſuſcipiẽde qꝛ faciũt chꝛi⸗
ſtum eẽ pntem ⁊cc · ca· xxv · · per totum.
Cõcupiſcibilia ſunt gladij igniti ⁊c · c· l · Bc·
Cõfeſſio pctõꝝ ĩpetrat a deo miſericoꝛdiam
⁊ veniam · c· vij · ·
Cõtritio coꝛdis qũo fiat · · xl · Tl ·
Eõpũctio coꝛdis p peccatis quomodo cauſe
tur · c · xxij · E 1F.
Cõpũctionis gra qͥd oꝑet᷑ in hoie · · xlij. J·

Cõuiuiũ celeſte · ſpũale · nuptiale ⁊ triũphale

fitin cõuerſiõe pniali pctõꝛis · c· xiij · E·
Conuerſio peccatoꝛis Infra peccatoꝛ et iu⸗
ſtiſicatio ·

Coꝛ humanum rapitur tempoꝛe oꝛationis

inutiles cogitationes · c· xxv · T·

Coꝛ humanum qualiter debet calefieri exbe

neficijs dei · . · ¶ ·
Coꝛdis contritio quomodo fiat ·ſt upꝛa Con⸗
tritio nota bene.

Coꝛpoꝛis diſpoſitio ſiue ſitus adiuuat oꝛatio⸗

nem ⁊ qualis · c· xxv · S·

Creature ſimul ⁊ om̃es: oꝛdinate ſunt a deo 8

vt nobis ſeruiant · c·l · S·

Creature quomodo poſſint inflãmare coꝛhu

manum-ibidem:V⁊ X ·

Creaturarũ obſequia conſiderata accendüt
hominem ad amoꝛem dei · · iiij · S. · c. l. EK·

Creaturarum obſequia non cognoſcere ⁊ ex

inde in amoꝛem deinon accẽdi / eſt magna

ingratitudo Ibidem· S·

Creatura pugnabit aduerſus peccatoꝛes·c·

..

Amna pꝛoue⸗

d nmnientia de peccatis · c· xlvij · B·
Datus eſt nobis chꝛiſtus ad vtili

tatem noſtre ſalutis/⁊ ad multiplices effe⸗

ctus ſalutares · cxix · V ·

Decht ſe nobis deus · quomodo et ad quid ·

c· xlix · I·

Data ſunt eiincenſa multa quomodo intelli .

gitur · c· xlij · G·

DHebitum humanigeneris ſoluit chꝛiſtus et

pꝛo eo ſatiſfecit · · xv · E·
Delectarii in domino adiuuat oꝛationem e·
xxxvj · Q·
Demones ſunt contradictoꝛes noſtri · c· xxx

Demones ſunt deriſoꝛes noſtri/ pꝛopter pec

cata noſtra ⁊c · c· xlvij · H⁊ E·

Demonibus aſſimilatur ⁊ Aociatur. pecca⸗

toꝛ · c· xxvi ·

PDeteſtatio peccatoꝛum ·c· xxiiij· Q·

Deus expectat peccatoꝛes/⁊ eos miris mo⸗
dis reuocat · c. iiij · R·
Deus quomodo tam miſericoꝛditer ſe tenet
ad nos · c. iiij. l.
Deꝰ quomodo ſuſtinet peccatoꝛes ·c · vj · B·
Deus rogandus eſt pꝛo iuſticia perfecta⁊ pe
nitentiali iuſtiſicatiõe peccatoꝛis · c · viij · A
Deus debet miſereri peccatoꝛi penitenti / et
ſeipſum iudicanti · nec debet ei obſiſtere i iu⸗
ſticia eius · c· viij · H·

Deus multum gloꝛiſicatur ex vera cõuerſio⸗

ne ⁊ iuſtiſicatione peccatoꝛis · c· ix · R ·
Deus vult ſaluari multos quandoq; nolen⸗

tes · rebelles ac incredulos ergo mſtoplus
peccatoꝛes ad ipſuʒ ↄuerſos ⁊cc · c·xij · 7 K

Deus pꝛeueniens peccatoꝛes ſua miſ ericoꝛ⸗

dia / merito debet eos aſſumere · c · · xij · ·
Deus vult peccatoꝛis reuerſionem ſiue con⸗

uerſionem ⁊ penitentialem ſatiſfactionem-
cxiiij · PL Z·
Deus vult om̃eshomines ſaluos fieri / quod
oſtendit in multis ⁊c · c· xiiij · A ·
Deus accepit pꝛopter nos officium medica⸗

tionis ſanctiſicationis et ſanationis ⁊c· ibi⸗

dem Ac ·
Deumdecet ſanare peccatoꝛes infirmos · c⸗
xv;

Quomodo ſanauit peccatoꝛes · ibidem · B·
Deus non debet tardare ad ſanandum pec⸗

catoꝛem ibidem · C ⁊ D·

Deus debet milereri peccatoribus / ad ipſuʒ

ſe conuertentibus/ paopter multas cauſas ·

C· xxj
Deus iure multiplici poſſi det hominem C·

xiij · T ·
Dei filius ſcilicet chꝛiſtus l⸗

tis humani generis / et ſi eius debita ſoluit

Deus non ſolum latiſt fecit pꝛo peccato oꝛigi⸗
nali/ſed etiam pꝛo peccatis noſtris actuali⸗

bus ⁊ recidiuis/⁊ hmõi · c· xv · F ·

Deus honoꝛatur in ſanctisc· xvij · ·

De daromnia liberaliter ⁊ pꝛopter hoc cre⸗
auit mriong es creaturas vt eis ſeipſuʒ da⸗

De⸗ gr nonmnodo ſi taccuſato: nð · c· xxxviij. V.
Peus dedit ſe nobis/et quomodo/et adqͥd.

WEE

N
+☛

☛ —

— —

— –☛

Tabula .

c· xlix · J·
Dei Peneficia ſupꝛabeneſicunm.
DHeiamoꝛ/S/amoꝛ:c:j· Ignis diuini amoꝛis
Deus om̃es creaturas oꝛdinauit vt nobᷣſer⸗
uiant· c·l. R⁊pᷣcipue· S· ibi nõ ſilitudinem
Deus dedit nobis quedam beneſcia ſpiritu

alia que poſſunt accendere coꝛ noſtrum in

eius amoꝛem ⁊c · c·l· C· .
Deum diligere/monet vniuerſus mundus /
Lipſius deibeneficia ⁊ dona ⁊c · ·· V⁊ y ·

Deum nõ diligere aliquo amoꝛe · nullomo⸗

do poteſt homo excuſari · IObidem ·Z·

Deus per ſuum amoꝛem /incitauit nos ad di

ligendum ipſum · JObidem Ab · .R—
Deus beneficio ſue incarnationis·paſſionis
⁊ moꝛtis/maxime incitat ad ſuam dilectio⸗
nem ſi rememoꝛetur· IObidem Ac ·
Deus quomodo⁊ pꝛopter quid diſcedit ab
homine ⁊c · c· l · F·

Deus quãdoq; deſerit aliquos / pꝛopter hoc

vꝓPdona ipſis data / ſibi apꝛopꝛiant · c· lj · J·

Quã malũ ſit ꝙ deus ſicdeſerit hominẽ · JObi

dem · RK per totum ·

Deus vincitur in oꝛatione quaſiper luctam·

c.lij· Q·

Deo om̃ino confidere debemus ⁊ non meri-

tis noſtris ⁊c · Obidem · ⁊ ꝓ ·

Deo debet aſcribi victoꝛia /que videtur obtit

neri in oꝛatione · c· lij · Z ·

Deus in ofone vincit᷑/capit᷑ / ⁊ ligat᷑/ et quo⸗ .
Fides aſſimilat᷑ choꝛde in citharaſiue i in can

modo · c· liij · A ·
Dei ira qũo frangatur· Ibidem A⁊ O·

Dei iuſticia qualiter vincit᷑ ⁊c · Ibidem B·
Dei iudicium quomodo vincitur per iudiciũ

quod homo facit ſibijpſi· Jbidem .

Dei equitas ⁊ arcus eiꝰ /qũo vincit᷑ · ibidẽ· D
Dei arcus ⁊ pharetra qualiter frangit᷑ et ſu⸗

peratur IJbidem E·

Dei adiutoꝛium petitur in inceptionibus ho
rarum ſiue officioꝛum diuinoꝛum/et quare

c. liij · l·

Deus in adiutoꝛium meũ intende quare di⸗
catur in inceptionibus hoꝛarum canonica⸗

rum · IJbidem hH·
Deus arnocho ligatur vinculis charitatis .
⁊c · c· liij ·
Heus agnir⸗ nõ 6poteſt amari · ibidẽ EKĩ fine
Deus ligatus qũo debet teneri ibidem ·
Qualiter foꝛtius conſtringiibidem M·
Deus non debet recuſare / hominem ligare

vinculis charitatis ⁊ penitentie/quiſe eiof

Holoꝛ penitẽtialis petẽdus ẽa deo· c· xxvj· EK

lert voluntarie clih. . ”MU
Deuotio requirit᷑ ad ofonẽcxli. n.
Duectignis ccharitatis vinculis ligatur deꝰ
c·liij· O·
Diuitie ſunt fallaces · c. vj. D·

Tolat pꝛo peccatis/ per quid polſit cauſari:
xij · D E·

Polbꝛ Uralis tanat animã · ⁊ qualis doloꝛ ſuffi⸗

ciat penitenti:ibidem EK · Et · c· xj · C·

Honumhominidatuma deo debet cõmuni⸗
C(ari alijs ⁊ nõ appꝛopꝛiari · c· lj· H ·

Bona ſapientie qñq; ſubtrahunturt quare·
Zwid em J.

Temoſyna va

e let ad multa · c· xxix · T·
Et · · xlij · A· ꝓpe finem ·

Eiulat'clamoꝛ adiuuat oronẽ cxxxvij· S

Erubeſcentia q̃j.verecundia⸗
Euchar ſtia · · Sacrm altaris · ⁊.j· Jeſus ·

EExecratio ꝓ ⁊ de peccatis · c. xxiiij. P.

Exoꝛdium oronis.a quo debet incipi.c.iij. R
Exoꝛdium poteſti incipia gratiarumactione

c. iiij. O.
Iges adiuuat

1 oꝛationem.cuius fidei articuli ali⸗

qui in oꝛatione rememoꝛãdiſunt
c. xxxij. D.

tico anime peccatricis.c.xxxix.D.

Fices qua virtutem habeat ſociam ⁊ conne⸗

xam in cithara ſpirituali.c.xxxix.G.
Figdes in oꝛatione/ſpargit bonum odoꝛem.
⁊ inſurgit aduerſus ſcientias que ſunt con⸗

tra deum ⁊c.c.xlj. ⁊ A.

Fides multum deſeruit in ſacramento alta⸗
ris contradicendoſenſibus exterioꝛib. æc.

c.xlj. A·

Foꝛtitudines oꝛationis multe ſunt.c.xl.
Foꝛtitudoↄtra tediũ pꝛolixitatis.ibidẽ .
Foꝛtitudo contra dilationem doni quod pe⸗

titur Ibidem. M.

5F oꝛtitudo contra iram ꝛ ĩpatientiã. ibidẽ

Foꝛtitudo grauitatis contra leuitatem quã⸗

dam Sbar
lbanuʒ gutg
⁹ mlie deſgnci. cl. Et ibi⸗

dem Al

. Tabula

Gemitus adiuuat oronem c· xxxvij·æ.
Gloꝛia magna fit deo ex vera conuerſione et
iuſtiſicatione peccatoꝛis · c· ix · R ·
Gladius ſpũalis quo debet anima penetrari
in ofone vel meditatione ⁊c · c·lj·. A
BGBladius ille qualiter fugat moꝛtem ſpiritua⸗
lem anime ⁊cc. Ibidem· Maρ...
BGladius dei vibꝛatus / debet terrere peccato
rem inducendo ad penitentiam / ſic fugiẽ
do moꝛtem ſpũalem · c·lj· .
Bladius dei contra peccatoꝛes · aufertur ei
gladium pnie ⁊ diſcipline ⁊c · liij · F·

da · · iiij · O⁊ P·

Eretici dicun
h tur animalia venenata · c· xlij · A
Hhomo faciat quod in ſe eſt/lʒ mo
dicum poſſit · c· xiij · R· “M
Homo eſt ipſius dei / multiplici iure · c· xiij · V
Homines damnatiad aliquod ſuplicium ſu⸗
ſtinendum/docent peccatoꝛes peterea deo
vyeniam ⁊ gratiã lachꝛymaꝝ · c· xxvj · F ⁊ G·
Homines per quid ⁊ quomodo debent accẽ⸗
di ad amoꝛem dei · c· xlix · · ꝑtotum·
Homo non poteſt effugere qͥn aliquo amoꝛe
debeat deum diligere · c· l· Z·
MHomoaliquo modocoartaturad amandum
deum. bidem ?Z?YZ.
Hõ incitat᷑ ad amandũ deũ · ibidẽ · Ab ⁊ Ac

ratiarũactio de beneſñicijs acceptis eſt agẽ

Hõ moꝛtiſicat ſeipſum ſpũaliter · c· lj · A⁊ B·

Hoĩs moꝛs ſpiritualis ⁊c · Infra Moꝛs aĩe ·
Homo per quid decipiatur vt cadat in moꝛ⸗
tem ſpiritualem · c · l · G·
Homo donum ſibi a deo datum non debet ap
pꝛopꝛiare ſed etiã alijs cõicare · c· lj · h·
Homo debet petere a deo vt eum captiuet et
vyinculet · ⁊c · c· liij · ·
Homo qñq; derelinquit᷑ a deo ⁊ q̃re · c · l · I·

Homini/eſt valde nociuatalis derelictio · ibi⸗

Humilitas in oꝛatione placet deo ⁊ eũ indu⸗
cit ad exaudiendum ⁊c · c· xxxj · C·
Humilitas ſeruanda in oꝛatione intelligitur
per ſpeciem aromaticam onica · c· xlij· K ·
Humilitate vincitur deus in orone ⁊ fit obe⸗

diens nobis c. lij · S

Eiunium adiu

. i uat oꝛationem · c· xxviij · R· 1
Jeiunium eſt magne efficacie et

virtutis · c· xxix · S

ZJsnis infernalis a penitente bene pꝛemedi⸗
tatus /per deigratiam multa facit miracu⸗

5
—

la in eo · · xxvj · OS.

Ignis inferni eſt timendus · c· l · O. ꝓpe pᷣn⸗
cipium ⁊ etiam finem· *& De

Ignis ſpiritualis ·ſ. ire pꝛo peccatis /debet ol

ferri in oꝛatione · ⁊c· c· xlvij·Z A. B⁊ C·
Isnem diuini amoꝛis accendit quidã amoꝛ
pꝛeparatoꝛius/qui etiama deo petendꝰ eſt
c xlviij. D· òèG
Isnem diuiniamoꝛis accendit ſacra ſcriptu
ra/⁊ quomodo aliqui nõ accẽdunt᷑ ab ea ⁊c
c· xlviij · E· MM.

* 5*

IJognis diuini amoꝛis accendit beneficijs dei

pmeditatis ⁊ cognitis ·c· xlix. F¶ G.

Jeſus quomodo ſit placãdꝰ⁊c · c· xxxviij.Ac
Jeſus rogandus eſt in miſſa pꝛo multis nop
neceſſarijs ·c· xxxiij· Gzp.
Jeſus eſt ſalutandus in miſſa cũ magna gra
tiarũactione · c· xxxij · FYF.
Jeſus quattuoꝛ officia perſicit ⁊ impletĩ miſ⸗
ſa · c· xxxij· E·

ZJeſus.miſcdᷣia ⁊ pietas ei excellit miſcdᷣiam

omnium ſanctoꝛum/quod oſtendit in eius
. paſſione c· xix · T·
Incarnationis chꝛiſti beneſicium cum grati
tudine eſt pꝛemeditandum · c· iiij · Z·
Indignatio de ⁊ pꝛo peccatis.⁊ quãta ſuffici
at penitẽti.c.xxiiij.O.⁊.c.xj.C.
Infirmitas peccatoꝛis quomodo curata eſt

JIra pꝛopctõ /liberat aiudicio deixc᷑.c.xxij.K
Iraſci debemus pꝛo peccatis tanq; inimicis

noſtris peſſimis ⁊c.c.xlvij.Z AB⁊ZE..
a dei qũo vincit᷑ ⁊ mitigat᷑.c.liij.?Al. Et G.
eodemc. De irapenitentis.c.xj.C.
Ire dei qũo reſiſtit᷑.ibidem.h.in medio.

Judicium extremũ ẽtimẽdũ.⁊c.c.l. O⁊ P

Judicium dei qũo vincitur per iudicium qð
homo facit ſibupſi. c. lijj. C. —èM
Jure debito ⁊ mtiplici ſumꝰipᷣiꝰ dei.c.xiij. V

Juſticia duplex ſcʒ ꝑfecta ⁊ imꝑfecta/que eſt

quedam diſpoſitio ad iuſticiam.c.viij.)·

Juſticia ꝑfecta petenda eſt a deo.c.viij. ¶M.
Juſticia dei /nõ eſt ſeꝑata ab eius miſcdia er⸗

ga peccatoꝛes.c.vij. F.ↄ.

„ „

Juſticia deinon debeteſſe contra miſericoꝛ⸗

diam eius/quo ad peccatoꝛem ſe conuertẽ⸗

Juſticia dei nõ debet petere vindictam atra

„ — „£ -— —

m

TabuAlgz

peccatoꝛem ſeipſum vindicantem iuſtifi⸗

cantem · ⁊c· ix · Q⁊ ·
Juſticia dei nõ debet multa ⁊ magna exigere
apeccatoꝛe/quia modicum habet · infirm
eſt ⁊ pauper · cxiij:· K ⁊ S.

Juſticie dei magis debent placere pene peni

tentiales qᷓ; infernales ⁊c·c xiij· ¶·
JZuſticia dei qũo ſupat · c · xliij · B·

Juſtiſicatio · iuſtificat ſeipſum peccatoꝛ:quãa⸗
do ſe coꝛam deo accuſat · reum confitet᷑:⁊ iu

dicando condemnat · c· vij · H·
Juſtiſicatio pnĩalis:⁊ a peccatis pfecta libe⸗
ratio eſt petenda a deo · c· viij · ·

Juſtificatio multa bona facit in vere peniten

te/⁊ deo magnã⸗ affert gloꝛia · · ix · RK ·
Juſtiñcare impiũ magis eſt q̃ ; creare celum
⁊ terram⁊c · IJpidem S⁊ T.

Juſtificatio qualẽ facit victoꝛiam⁊ qᷓ ta mira

bilia ⁊c· Ypbidem S⁊ T.

De iuſtificatione impij fit deo magna gratia⸗

rumactio. JPidem T.

Achꝛyme pe⸗

1 tende ſunt a deo · pcipuem oꝛati⸗

one · c· xxvi · .
Lachꝛyme vnde ſunt nominate vndepꝛo⸗

uocantur ⁊ quid efficiãt in anima · c· xxvj · ¶

Lachꝛymas de poteſt educerede coꝛdeho⸗
minis exemplo moyſi/⁊ hoc eſt petendum
a deo ⁊c · · xxvj · D·

Lachꝛymarum petitio pꝛopter earum vtili⸗

tatem · Jbidem E⁊ ]
Lachꝛymarum petitio ratione cuiuſdam ſi⸗
militudinis · Ibidem F ·
Lachꝛymarum Heriroges p Paopter eius ꝓ⸗
miſſiones ⁊c. Ibidem J⁊ EK

Lachꝛymarum gratia poteſti impetrari inter

ceſſiõibus quoꝛũdam ſanctoꝝ.c.xxvij · Al·
Lachꝛymarum fons eſt tanq; lauatoꝛium in
clauſtro:ergo pꝛopter eius neceſſitatem de
bet poſtularia deo · c· xxvij · ·
Lectioadiuuat oꝛationẽ ⁊ ecõuerſo ·cxxx ·

Ligna qualiter nobis ſeruiunt · c· l. R·

Ariam debe⸗

im mus inuocare/yvt pꝛo nobis inter
cedat ad filium ſuũ.⁊c·c xviij · O·
Aaria nunq; denegauit alicui ſuam mileri⸗
coꝛdiam in patrocinando. IJbidem è.
Aaria ex ſua miſericoꝛdia debet nos iuuare
cõtra peccata noſtrac. xviij · R·

Abaria debet alſſimilari filio ſuo in miſericoꝛ⸗
dia/⁊ per eam nos iuuare ibidem S·
Abaria tenetur nos adiuuare vt reconcilie⸗
mur filio ſuo· Ibidem O.
Abarie eſt gaudiuʒ/⁊ filio eius gloꝛia/ ſubue
nire miſeris · Jbidem P·
Aaria debet reconciliare peccatoꝛẽ eſilio ſuo
quia ipſa eſt mediatrix inter deum ⁊ homi⸗
nem Ibidem Q
Aariam plaſphemantes non erunt impuni
ti · · xxxviij · S

Abariam honoꝛantes honoꝛabuntur:⁊ eam

inhonoꝛantes punientur · c xxxviij · S.ĩ fine

Abariam habere pꝛopitiam ⁊ non aduerſa⸗

riã ẽ nobᷣ multũ neceſſariũ ⁊c̃ · c·xxxviij · Ab·
Mirle qͥd operet᷑ ⁊ quid myſtice deſignat.
Cx * „
Abiſſa non debet nimis plongaria ſacerdo⸗
tibus · c· xliiij · O P·
Quid ieſus in miſſa ꝑficiat · qũo ſi tſalutand'
crogandus· qre ſupꝛa Jeſus·
Aiſericoꝛdia dei ⁊ eius iuſticia ſi mul ſunter
ga peccatoꝛem · c. vij · F·
Contra miſericoꝛdiam deinon debet eſſe eiꝰ
iuſticia / quo ad peccatoꝛem penitentem et
ſe punientem ⁊c · c· viij · H ·
Aliſericoꝛdia deiita potens eſtad miſeren⸗
dun Reuti iuſticia eius auida ad puniendũ ·
c. xij
Paecordle⸗ dei opera erga peccatoꝛes. c

ANlericoꝛdia delin quos ⁊ quomodo abun⸗

dauit · c · xij · O·

Abiſericoꝛdia dei qualiter manikeſtatur ⁊p⸗

cipue penitentibus ſeipſos iudicantibus:
c. xij · P·
Abiſericoꝛdia dei reſpondebit ſtabit ꝓnobᷣ
peccatoꝛibus · c· xv · G·
Aiſereri vult deus peccatoꝛibus / eius mile

ricoꝛdiam deſiderantibus . c·xx· A
Apiſereridebet deus peccatoꝛibus ad ipſum

ſe conuertentibus · c· xxj · P? K.—
Aboꝛs ſpiritualis anime que ſit/⁊qᷓ; mala.et
ꝙ homo eam ſibi infert ⁊c· c· l · A⁊ PH
Aloꝛs anime deterioꝛ eſt moꝛte coꝛpoꝛis/er
go magis lugenda·cxxvi·Cc·
Apboꝛs anime fugat᷑ ꝑ verbum dei ⁊ incipit vi
ta per oculum coꝛdis · c · lj · C·

Aoꝛs anime vnde quandoq; pꝛoueniat c·

lj· E
Aboꝛs aĩe qᷓ; nociua ⁊ amara · Ibidẽ kr 1L:

. CTabula

Aoꝛs anime quomodo fugatur. Jbidẽ Al·
per totum ·

Alboꝛtuos coꝛpoꝛales ſolemus lugere: ergo
magis ſperituales / ſcʒ noſipſos in peccatis

c· xxvj · A·

Aundus vniuerſus quomodo ſeruit nobis

⁊ per hoc nos accendit ad amoꝛẽ dei · c· · V

Alr ratio in re⸗

n cthoꝛica diuina ˖ c vj . A ·

Narrare debet homo in oꝛatio⸗
ne culpas ſuas ⁊ humiliter conſiteri et non

abſcondere · ibidem ·

Narrãda ſunt etiam beneficia a deo accepta
⁊ bonitas ipſius dei peccatoꝛibus oſtenſa·

ibidem ſcz · · vj · B·
Negocia peroꝛationem expedienda que ⁊ q̃
la ſunt · c. xxxviij · D·

Nuncius fidelis ad deum miſſus eſt oꝛatio ·

cC· xxxviij · A

Nuncius agilis ⁊ non piger debet eſſe oꝛatio

ibidem ˖ B·

Nuncius ſpoliatus vel occiſus dicitur oꝛatio

in qua nõ fit attentio ⁊ẽ·ibidem · D·

Nuncio vagabundo aſſimilatur oꝛatio · Ybi⸗

dem KK.

Nuncio qui moꝛitur in via/oꝛatio equipara⸗

tur · Jbidem L·

Nuncio excommunicato etiam aſſimilat oꝛa

cio · ibidem · MÆ

Nuncio ſtulto aſſimilatur ⁊ quis ſit ibidẽ R.

Nuncio rauco ⁊ muto aſſimilatur/⸗ quomo⸗
do · c xxxvii. Af.

Dium peccati

0o qualiter oꝛitur ⁊ quãtum ſufficiat
in penitente · c· xxiij · ¶·

Orationis recõmendatio ·dignitas ⁊ pꝛecel⸗

lentia neceſſitas ⁊ fructuoſitas ·c·j· A ·

Oratio uug ſi/ quomodo ſit petitio que⸗

Dan kehtapalter dirigitur ad deum ·
c·j· FXl
Orationis genus eſt rogatio · c. · J·

Orationis deſcriptiones ab ipſis ſanctis do⸗

ctoꝛibus quomodo ſunt intelligende / et ꝙ
ſi int laugest declarationes ipſius oꝛatiõis·
C· /·
Orationis perfectiones ⁊ ꝑtes · c· ij · ¶·

Oratio ſpiritualis ⁊ ſecularis quomodo diſ⸗

ferunt: ibidem Aα

—

Oratio eſt ſubiectum rethoꝛice diuine · c. · E
Hratio eſt donum dei /⁊ gratie eius · c·· D·

Oratio adiuuat pꝛedicatoꝛes/iudices/⸗⁊ ali⸗

os multos ⁊c̃ · c·j· B ·
Orationis mirificentia · c· vltimo ·

Orãdi ars ⁊ doctrina vtiliter traditur · c. · C. .

Oratio fit etiam pꝛo tempoꝛalibus · c· · G·
Orationis exoꝛdium · c:iij· ·

Orans debz narrare culpas ſuas/eas agno

ſcendo Tconfitendo ⁊c̃· ⁊ non occultando:
C· vj · A ·

Orationes magis aſpꝛobate T laudate Teffi

caces que ſint/⁊ in quibus libꝛis continean
tur · c · xvj · ·

Orationes lucidiſſime cõpꝛehendentes om
nia que ſunt neceſſaria petiet deſideraria

deo · · xvj · J·

Orationes peccatoꝛum etiam valent apud

deum · c· xvij. K·
Orationes ſanctoꝛum in celo exiſtentium ꝓ
nobᷣ ſunt multũ efficaces · c· xvij·LMν2 R
Oratio ſanctoꝛum quandoq; impeditur ne
a deo exaudiatur · c· xvij · ·
Orationem adiuuant multa · c· xxv · S·
Orationem adiuuat coꝛpoꝛis diſpoſitio ⁊ q̃⸗
lis · c · xxv · S·

Oratio eſt vngentum valens coꝛdi humano

ad multa · c · xxv · V·

Orationis tempoꝛe excludende ſunt cogita

tiones vane ⁊ inutiles aſſimilate muſcis c·
c xxv · C Z ·

Orarionem adiuuant lachꝛyme pꝛofuſe · ·

ſ..

Xxvj. P
Orationem adiuuant afflictio coꝛpoꝛalis et
tribulatio pꝛo qua clamatur ad deum · c xx
viij · O·

Orationem adiuuat ieiunium ⁊x· Ibidẽ .

Oratio debethabere duas alas · ⁊c · ibidẽ R·
Orationis vox eſt deſiderium impetrandi
Ibidem O·
Oratio adiuuatur aſſiduitate · c xxx·
Oratio quomodo ſit giſiceig ecolnintin ibi⸗
dem ?1 E
Orare ſemper quomodo ſiat ⁊ fleri poſſit · ibi
dem · ·
Oratio ⁊ lectio ſe mutuo adiuuant ibidẽ ꝓ·
Orandi impoꝛtunitas quid ſit et quomodo
adiuuet oꝛationem · c· xxxj·A·

Orandi impoꝛumias/quare fuit laudataa
chꝛiſto · Et ꝙ in pſo non habet locum talis

impoꝛtunitas · c· xxxv · P·

.

Orationis exauditionem inducit humiliras

Orationemadiuuat fides / cuius articuli ali⸗
quirememoꝛandiſuntcxxxi·D.
YVratio omni tempoꝛe ethoꝛa poteſt fieriad

deum c · xxxv · P·

Orationem adiuuant delectariin domino /

⁊ ei eſſe ſubditum · c xxxvj· Q·

ad deum c· xxxviij· A ·½

Orantes parum vel modicum/ aſſimilantur

nuncio pigro · IJbidem · B·

Orantes modicum/poſſunt aſſueſcere pau⸗

latim vt multumoꝛent ꝓbidem B·

Orandi tarditas et pigritia vnde pꝛoueniat

Ibidem C

ſpoliatus vel occilus · c· xxxviij · D·

Orationis negocia per ipſam expediendaqᷓ

⁊ qualia ſunt · IOpidem D.

Oratio quaſi nuncius perſonaliter aparet
in conſiſtoꝛio dei / defendens ibi eum quimi
ſit cum adiutoꝛio filij deicontra accuſatoꝛes

c· xxxviij · E·

Oratio quomodo adiuuatur a patre miſeri⸗

coꝛdiarum · ibidem Fꝓ

Oratio exquo eſt donum dei debet ab ipſo

poſtulari · ibidem F.

Oratio quomodo debeat ſollicitare aſſiſten⸗
tes pꝛo negocio ſibi commiſſo/⁊ quales ſint

tales aſſiſtentes · c· xxxviij · G·

Orationi aſſiſtentes/⁊ eam adiuuãtes in cu

ria celeſti / vt valeat exaudiri· Ibidem hh

Oratio negligens inuocare ⁊ ſollicitare aſſi⸗

ſtentes · IJbidem J·

Ecceſia docet nosinuocaretales aſſiſtentes

ſcʒ ſanctos · Ipidem )·

Oratio debet eſſe ſollicita pꝛo negocio c· ibi

dem RK-

Oratio aliqua aſſimilatur nuncio vagabun⸗

do ⁊c· ibidem H·
OQratio aſſimilatur nũ
IJbidem C.

Grans debet petere oꝛationem ſuam dirigi

in via ⁊ in conſpectu dei· Ibidem .

5

Oratio aſſimilatur nuncio excommunicato ·

Item nuncio ſtulto ·ſ.qui petit non petenda
ratio debet volare in celum · id eſt · petere

Orationem adiuuant ſeptẽ alia. c· xxxvij· S. D
Oratio aſſimilatur nuncio ſideli qui mittitur

Gratio vbi non fit attentio / dicirur nuncius

cio qui moꝛitur in via

celeſtia ⁊ ſpiritualia · IJbidem · P·

Orario habet multos contradictoꝛes etad⸗

uerſarios · JIbidem &Oı

Oratio quomodo debet contradicere cõotra

dictoꝛibꝰ aduerſarijs ſuis/⁊ quomodo eos

moꝛtificet ⁊ quantũ debet clamare ⁊cc· c· xxx

Orationemnon aduertentes fatue agunt ·

Ibidem Ad ·

Oratio nõ intellecta necattentanon eſt con

temnendaibidem· Ad

Orationiattendere conueniens eſt ꝛc · Jbi⸗

dem Ad ·½

Orationem non attendere quãdoq; ridicu⸗

loſum eſt· IJbidem Ad·

Oratio muta ſiue rauca queſit/ quomodo

noceat · c· xxxviij· Af·

Oratio quomodoſit canticum ac.c xxxix. A
Oratio dicitur vitulus labioꝛumet quomo⸗

Ad quid oꝛandus eſt deus. Ibidem C.

Orationiintendendum eſt. ꝗbidem .
rationis foꝛtitudines multe quibus ſuſtt⸗

tatur · c · xl · M·

Ab oꝛatione quidam leuiter ⁊ faciliter demſi⸗

ſtunt / in quoſtulte agunt ibigem ρ1τιαιπR..
Orationem faciliter relinquẽtes / in multis

laboꝛant ſtulticijs · c · xl · P⁊ Q·

Orant multi indeuote ⁊ negligenter pꝛeci

pue clerici non attente pſallentes · Ibidem

RS

Oratio aſſimilatur thuri · virgule · fumi. aro⸗
maribus pulueri pigmentarij/ ⁊ ſimilibus ·

In oꝛatione ſentiutur virtutes / vitia / ſacra

eloquia ⁊c · c· xlj ·. Y

Oratio deuota eſtodoꝛamentum ſuauitatis

⁊ pꝛocedit ex operatione ⁊ pꝛeſentia ſancti⸗

ſpiritus · Ibidem ꝓ·

Oratio ſanctoꝛum/magni eſtodoꝛis ſuaui⸗
tatis ⁊ flagrantie ⁊c·c· xliiij· R·

Oratio deuota qualiter placeat deo⁊ ſanct

ſuis tanq; odoꝛ ſuauiſſimus ⁊x ·xlj · · Et ibi
dem F H

Oratio eſt deo patri grata per chꝛiſtum me⸗

diatoꝛem · c/ xli· OæhH-.
Oratio erit impetratoꝛia per chꝛiſtum ˖ Jbi⸗
demH5· H

Oratione honoꝛatur tota trinitas et chꝛiſt

Ibidem H·

—LCoeoabula

Oratio gromatiſans intelligitur per thimea
ma ⁊c· ꝓbidem ?·
Adoꝛationem requiritur deuotio · c xliij. R.

Dratio debet eſſe bꝛeuis· quomodo ⁊ quare

c·xliiij · O·
Oꝛatione mens humana coniungitur deo
⁊x · JObidem · P·
Oratio eſt vngentum ſpirituale/ ſanans et
ſanctificans animas ⁊c ·c· xliiij · à R.·
Oratio decoꝛat animam ⁊ alia mira facit · ibi
dem R·
Orationis meritum duplex eſt c.xliii. T.
In oꝛatione quandoq; viri ſancti minoꝛem

gratiam deuotionis habent q; peccatoꝛes

⁊c · c· xlv · T ·

Oratio in qua non actualit cogitatur de deo

qũo ſit meritoꝛia · c · xlvj · ·

Oratio eſt ſacricium ⁊ oblatio deo accepta
ſanctiſicans etiam ipſum offerentem ⁊c· c·

xlvij · y·

Oratianis ſacrificium offerre volens / debet V

habere ignem ⁊ gladium · Ibidem · Z8.

Quis ſit ille ignis ⁊ qualiter incendatur · ibi⸗

dem Z
Oratio eſt lucta cum deo ⁊c. c. lij · Q ·

Or atio requirit quietem ⁊ ſolitudinem · ibi⸗

dem Q
In oꝛatione colligende ſunt vires 1c · .bi⸗ ⸗
dem Q ·
Srando aliqui ſtatim deficiunt/ quare hoc
C· . *
Orationis pꝛima luctatio qua vincitur deus
eſt humiliatio · IObidem S·
Oranes alie due lucte ſiue aſtutie · Jbideʒ
.
Oratio continuata quodãmodo vincit deuz
Ibidem T¶ ·
Oratione deus vincitur capiturligaturri ira
eius frangitur · c · lij · A ·
Orans volens cum deo pugnare in oꝛatiõe
debet ab eo adiutoꝛium petere / ſi icut fit i in di
umis officijs · c· liij · h·
Oꝛationis mirificentia ſiue effectus mirabi⸗
lis et pꝛecipue in ſacramentis · c. c· lili ſiue
vltimo · &à

Auli cõuerſio

p xx . A
Pax non eſt habenda aum pec⸗
catis · c· xlvij · A ·
Pectoꝛis tunſio vnde pꝛoueniat /et quid ef⸗

r.

ficiat · c xxxvij· Z.

Peccatu mita mala infert peccatoꝛic·vj E.

Peccatoꝛum feditas ⁊ immũdicia / debet co⸗
gnoſciab oꝛatoꝛe · c.iij· ·
Peccatoꝛum confeſſioi impetrat adeo veni⸗
am · c · vij · G·

Peccata ſunt inimicideit hominis · ergo cõ⸗
tra illa debet homo cũ ſ adiutoꝛio dei pugna
re · c· viij · O ·

Peccatoꝛum compunctionem penitenti⸗
am poſſunt facere multa in iſto libꝛo poſi ita ;

c xxij · DO E·

Peccatoꝛum recogitatio facit compunctio⸗

nem coꝛdiset fugat ſic illa pctã ·c· xxij · F ½
Peccata fugantur per eoꝛundem recogita⸗

tionem · ibidem · F·
Peccata quomodo ſanantur · IJbidẽ G 1lh.

Peccata quia non bñ videntur placent ama

toꝛibus ſuis/que ſibene recogitarentur di⸗
ſplicerent · IJbidem Yꝓ.
Keasnoruin feditas q́;abominabilis eſt. ibi
dem J·
Peccata vt ſanentur quid ſit ſaciendum 25.
Ibidem. RK
Que ſint ſanantia peccatum·⸗ Ibidem · EK·
Peccatum quomodo abſconditur ⁊ detegi⸗
tur · c xxiiij · Al·
Peccatoꝛum odium verecundia abomina⸗ ⸗
tio · ⁊c · c· xxiij · L· -· c· xj · ·
Peccata ſanantur fugantur expelluntur ꝑ
quaſdam diſpoſitiones nominatas aroma⸗
ta · c· xxiiij · R·per totum ·

Peccata aduerſantur oꝛationibus noſtris.

c· xxxviij · A·

Pꝛopter peccata multos habemus aduerſa

rios · ibidem · R·

Peccatoꝛum contritio Tpulueris eoꝛũ aſper

ſio · c· xlj · N⁊ X·
Peccatis debem iraſci quia ſunt inimici no
ſtri ſeuiſſimi ⁊c·c· xlvij. ABX::
Peccata nutriuntur ⁊c · ibidem A· ꝓpe finẽ

Peccata amantes/ odiunt ea perſequenes

Ibidem B. in pꝛincipio ꝰ ꝰ
Peccata debemusodire pꝛopter damna ab
cis illata · ibidem B ·
NPeccatoꝛes exaudiuntur quando pꝛo ſeip⸗
ſis oꝛant · c · ij · M·

Peccatoꝛes deus expectat⸗ miris mocis re

uocat · c· iiij · R·
Ad he cntoes ſedeus miſericoꝛditert renet.
c· iiij ·

Tabula .

Peccatoꝛes deus benigne ſuſtinet · c· vj · BP·

Peccatoꝛes peccant / non ſolum contra de

ſed etiã contra totã curiã celeſtem · c· vj · C·
Peccatoꝛes decipiunt᷑ ⁊ excecantur per bo⸗
na tempoꝛalia · c· vj · D ⁊ E·
Peccatoꝛis deceptiper peccata ⁊ bona tem⸗
poꝛalia querela ibidem E·
Peccatoꝛ debet ſe accuſare ⁊ peccata confite
ri/vt veniam conſequatur · c· vij · O· 4
Peccatoꝛ confitendo/⁊ ſe accuſando/⁊ con⸗
AWed coꝛam deo/ muſtificat ſeipſum · c⸗
Arma contra peccaroꝛes · c xij. N
Peccatoꝛ quia inſirmus eſt/modicũ poteſt /
quod tñ deus deſpicere nõ debet · c · xiij · R.
Neccatoꝛis accuſatio/ꝙ nõ multa debeat in
ſticie dei / pꝛopter infirmitatem 1 pauperta
tem ibidem S·
Peccatoꝛ eſt dei multipliciiure · c· xiij · V·
Neccatoꝛis conuerſionem ⁊ penitentialẽ ſa⸗
riſfactionem vult deus · c · xiiij · ·

Peccatoꝛ q;uis bona a deo ſibi cõmiſſa diſſi⸗

pauit / tamen poteſt pꝛohoc ſauſfſacere ꝑpe
nitentialem conuerſionem · c· xiiij · ·
Peccatoꝛ non niſi cum auxilio dei poteſt re⸗
uerti⁊ conuerti ad ipſum deum/quiaꝑ pec
catum ſe indignumß⸗ fecit ⁊c · c· xiiij · ·
Peccatoꝛem vult deꝰ reuertiad ſe · ibidẽ Z.
Peccatoꝛ quomodoſanatus eſt per deum-
c xv · B·

Peccatoꝛum oꝛationes etiam valent apud

deum / quare deus debeat eas acceptare
⁊c · · xvij · RE·
Peccatoꝛi ſe addeum cõuertentidebet ipſe
deus eſſe miſericoꝛs ⁊ pꝛopitius pꝛopi mul⸗
ta · c· xxj · H⁊ C·
Peeccatoꝛ per multa verba huius libꝛi poteſt
deuenire ad veram penitentiã ⁊ coꝛdis cõ⸗
punctionem · c xxi· DO⁊ E·

Peccatoꝛ non debet deſperare pꝛopter ma⸗
gnitudinẽ peccatoꝛum: quia ſi vult põt faci

liter ſanari · c · · xxij · H·
Peccatoꝛ deber pꝛemeditari ſupplicia infer⸗
i petere adeo vt poſſit ea videre ⁊ cogno
ſere ⁊c · · xxvj · O⁊ h·
Peccatoꝛ deber petere a deo cognitionẽ ma
loꝛum /que ſibi pꝛouenerũt ex ⁊ de peccatis
c· xxvj · ·
Peccatoꝛ quomodo aſſimilatur ⁊ aſſociatur
demonibus ibidem · Q·
Peccatoꝛ debet ſe plangere tanaᷣ moꝛtuum

cxxxvij· T /
Peccatoꝛqũo debeat damare in orationtb⸗
Lconfeſſionibus.Et quiclamare debent 6
eo ⸗ c· xxxviij ·
Peccatoꝛ quomodo debeat cantare lamẽtã⸗
do ꝓ peccatis ⁊ ſe humiliado· c. c xxxix· P⸗
Peccatoꝛ dat deo iuſticiam · ibidem C·
Peccatoꝛes quãdoq; habent maioꝛem gra⸗
tiam deuotionis in oꝛationibus/qᷓ; viri ſan⸗
cti⁊ quare hoc . c · xlv · V ·
Peccatoꝛes debẽt iraſcipctis ſuis c· xlvij. 2Z
Non debent ea fouere nutrire nec pacem ha
bere cum eis ⁊c·ibidem A-
Peccatoꝛes debent odire peccata pꝛopr da⸗
na eoꝛum · ibidem B·
Peccatoꝛ debet timere gladium dei ſuꝑ eum
vibꝛatum ⁊ per hoc inducitur ad compun⸗
ctionem · c· l · ·

Peccatoꝛ debet timere penas inferni a iudi⸗

cium extremum ibidem O⁊ P·
Pectoꝛis percuſſio · c· xxxvij · T· in fine·
Penainfernalis non eſt ſatiſfactoꝛia pꝛo pee
catis necꝑ ſe placet deo ſed diabolo / tñ iuſte
infligitur damnatis · c · xj · DB.
Pems in ifernalib apparet dei iuſticia ibidẽ⸗
Apenis infernalibus nõ ẽ liberatio · c· xij · H
Pene penitentiales ſunt melioꝛes ⁊ deo ma⸗
gis placite q; pene infernales · c· xij · F.
Pene penitentiales ⁊ non infernales debẽt
placere iuſticie dei quia per eas ſatis fit ei·
c xiij · T·
Penitentia peccatoꝛis vera multa bona ſa⸗
cit · c· ix · R·
In conflictu penitentie · petenda eſt victoꝛia
a deo ⁊ ab eius iuſticia · c· ix · P·
Penitentie opera placent deo ⁊ multa bong
faciunt · c· xij · O
In penitentiali cõuerſione ſit celeſte ſpla⸗
le cõuiuiũ incogitabilit᷑ gaudioſum · c xij · E
Penitẽtie doloꝛ petẽdꝰ eſt a deo .c·xxvj· qK
Pnie iuſticia vincit iuſticiã dei ⁊c · c liij. H/
Penitere ẽduplex · . pfectü⁊ ipfectũ ·c· viij · Z
¶Penitẽs vere · iuſtificat ſeipm / ſatiſtecit di⸗
uine iuſticie/ euadat iudiciũ dei · c · viij · L·
Penitens vere · quid ſaciat · c · ix · ·
Penitens non debettantum puniri quatum

demeruit. c· x· Z·

Apenitente deus non requirit tantam pe⸗
nam quãtã demeruit ſcʒ infernalem et per⸗
petuam c· xj. A⁊ B·
Penitẽs · quatum debet habere voloꝛennti⸗

. Tabula

moꝛem ⁊⁊ erubeſcentiam · iram ⁊ abominati
onenm de peccato · c· xj · C· Et · x· xxij· EKł-

Penitens per diſpoſitiones aliquas/que no

minantur aromata/poteſt adhoc induci vt
recedat a peccatis ⁊c · c· xxiiij · R·

In penitente / vita gratie / poteſt perfici auxvi

lio dei · c· xxvj · DOH.
Penitens debet diligenter pꝛemeditari ſup

plicia inferni/per hoc enim de per ſuã gra⸗

tiam faciet mirabilia in eo · c· xxvj · BH.
Penitens debet doloꝛem peterea deo · Ibi⸗
Petitio eſt facienda·qualiter ⁊ quomodo:⁊

quid ad eam requiratur · in quibus oꝛatio⸗

nibus contineatur · c· xvj · ·
Petitionis confirmatio · c· xvij · E ·

Quedam non ſunt petenda adeoin oꝛatio⸗

ne · c· xxxviij · H·
Pietas quomodo valeat ad omnia · ⁊ o per
eam quãdoq; cultus diuin notetur ·c· xxix ·
T /· Item c · xlij · · G

Planctus adiuuat oꝛationemet quomodo

peccatoꝛ ſe tanq; moꝛtuum plangere debet
c· xxxvij · IN ·
Pꝛelatus non debet petere a deo pꝛelatio⸗
nem nec deſiderare eam · c. xxxviij · O.
Pꝛelatus debet peti adeo · Jbidem · O
Pꝛelati permittuntur a deo pꝛeeſſe in penaʒ
ipſoꝛum · ⁊c· IObidem · O·

Pꝛelatoꝝ oꝛatio debet eſſe bꝛeuis · c· xliiij · P
Pſalmodia/quomodo eſt oꝛatio · ⁊ qualiter

fieri debeat · c xxx · ·
lalmodia diligenter cantata vel audita/de
bet in homine incitare motus ſpirituales.

VPWnoclaaliquooparum mouet ad ſpiritu
alem armoniam / quia non intelligunt vel
ruditer canunt ⁊c᷑. Ibidem· J· .
Pſalmodie pꝛecioſitas / etquare in eccleſia
cantando et legendo frequẽtatur · ⁊c · Ibi⸗
dem ˖ K
Pudoꝛ de peccatis · c · xxiiij · A·
Puluis pigmentarius quid ſit · c xlj. V †
Puluis peccatoꝛum qualiter ſit ſpargendus
Ibidem · S“ð
Querela miſerabilis· peccatoꝛis deceptiper
peccata ⁊ bona rempoꝛalia. c · vj · E.

Eligioſidebẽt

r inſiſtere dei laudibus/oꝛationi⸗

bus / ⁊ lacriſichs · c· xxx · ·

Rethoꝛica diuina ⁊ ſpiritualis / eſt neceſſaria

. C· j· B·
*

Subiectum eius eſtoꝛatio · c·· E.
AMulta verbaiĩ iſta rethoꝛica poſita/poſſunt

hominem inducere ad gratiam deuotionis

gratitudinis · cõpũctionis · ⁊c· c· xxi·D⁊ E
Rugitus quid ſit/et quomodoadiuuat oꝛa⸗

AIlcramentum

ſ altaris · In eo ineſtimabiliter dei
beneficiẽtia in nos perfunditur⸗
ẽ · · xxxij · D·
In ſacramento altaris · in miſſa ſcilʒ perſicit
chꝛiſtus quattuoꝛ officia ineffabilis pieta⸗
tis · YObidem · E·

Qualiter ſalutandus et rogandus eſt ieſus

in iſto ſacramento tempoꝛe miſſarum · ca

FiefFfFf..
Qualiter ieſus ẽ in iſto ſacramẽto apud nos

a qualiter in celo apud angelos illos ibi · et
nnos hic reficiens · c· xxxiij · ꝓ·

Quid ieſus eſt in iſto ſacramento/⁊qͥd nobᷣ

fſceredebeatc·xxxiij· R
Sacramenti altaris ſuauitatem quare non

guſtando percipimus · ⁊c·c· xxxiij· ¶. .
Qualiter vitiahoc impediant⁊c · ibidẽ · A·

Sacramentum altaris q;uis ibi ſit ſub ſpecie

panis ⁊ vini tanq;ſignis:non minus tamen
reficit ſpiritualiter animas noſtras· Ibi⸗

Sacramentialtaris aliqua miracula bñ no⸗

tanda · c xxxiiij· ·
Ad ſacramentum altaris multum deſeruit ſi
des · c· xlj · A · 4
Sancti quomodo ſeruiunt nobis ·c··L·
Sanctoꝛum in celo exiſtentium / oꝛatio pꝛo
nobis multum eſt efficax · c· xvij · LAMτ-

Sanctoꝛumoꝛatio quãdoq; impeditur ne ex

audiatur a deo ⁊ quare hoc · Ibidem · ·
Sanctoꝛum veneratio ceditad laudem⁊ ho
noꝛem dei. Ibidemm.
Sacra ſunt veneranda.c.xxix.T. in fine.

Sanctiin celoquomodo ⁊ pꝛopter quid ſunt

aduerſarij ⁊ inimicinoſtri.c.xxxviij. S.
Sanctiinuocandi ſunt vt clament pꝛo nobis
intercedendo.⁊c.c.xxxviij· y.
Sancticontra nos clamantes/qũoſint pla.
candi. IObidem. X.

V

—

Tabula

Sanctis eſt oꝛatio deuota/odoꝛ ſuauis ⁊c.c.
xlj. C. Et ibidem F. Mß
Sanctoꝛum oꝛatio eſt odoꝛifera ⁊cc.c.xliiij.S

Sancci viri / quãdoq; minoꝛem gratiam de⸗

uotionis habent in oꝛatione q; peccatoꝛes.
⁊c̃.c.xlv. V.
Sapientia quãdoq; ſubtrahitur a ſapienti⸗
bina quia eam non communicant alijs· cc.
C. J. *
Scriptura ſacra poteſt accendere ignem di⸗
uini amoꝛis qᷓ;uis ramen aliqui non ſic accẽ
dantur ꝑ cam ⁊c̃.c.xlviij.E.
Seruitutem vitioꝛum viliſſimam / debemus
abijcere / uitutidei nobiliſſime nos ſubij⸗
cere cc.c.xxxvj.R.
Singultus quid ſit/et ꝙ adiuuet oꝛationem
c. xxxvij. Z.

Sol ⁊ ſtelle qualiter nobis ſeruiunt.c.l· M.

Stulticie multe hominum deſiſtentium faci⸗
liter ab oꝛationibus ſuis.c/xl.P..
Subditum eſſe domino adiuuat oꝛationem
c.xxxvj · R·
Superbia eſt moꝛs ſpir itualis a deo ſeꝑans
ergo deteſtanda.c.lj· H·
Suſpirium quid ſit/⁊ quomodo adiuuat oꝛa
rionem.c.xxxvij. y·

Erra qualiter

t ſeruiat nobis multipliciter per ea
que ex illa pꝛoueniunt.c.l.P·

Timoꝛ gehennalis ſuſpplicij facietrecederea

peccato ⁊c.c·xxij· K·
Zimere debet peccatoꝛ ignem inferni /⁊ iu⸗
dicium extremũ · c· lj · O. in pꝛincipio ⁊ fine.
Zimere debet homo penas inferniet extre⸗
mum iudicium Ibidem · P·
De timoꝛe penitentis · c · xj · ·
Tribulatio ⁊ eius clamoꝛ adiuuat oꝛationẽ
Tribulatis ſubuenit deus Ipidem P⁊ Q.

Enti qualiter
v* ſeruiunt 4 Qu
Verecũdia de peccatis ·c· xxiiij
Al· · · xj · C· .
Vitia aduerſantur nobis in oꝛationibus · c
Veneranda ſunt ſacra·c· xxix · T· in fine ·
Pꝛopter vitia multos habemus inimicos;
Weiceli K

itia aliqua / qualiter dicuntur nociua ⁊ ve⸗

EXlita gratie quomodo amittit᷑ ⁊ extinguitur

Vitijs iraſci debemus / quia ſunt inimicino⸗

Tlirioꝛum ſeruitutem abijcere vc ſupꝛa Ser

uitus·
Vlictoꝛia in conflictu penitentie eſt petenda
Victoꝛia que obtinetur in oꝛatione contra
Nundeberaſeribi ipſideo ⁊ non homini · c·
Vlinculum charitatis quomodo liget ettene
at deum / T artius eum poſſit conſtringere
c·lii. K L 1 Alb H
Vlinculari a deo debet hõ petere · ibidẽ · N ·
Virtutes ſentiuntur ⁊ operantur in oꝛatio⸗
ne c· xlj: 1 Z · Iẽ ibidem · PD.
Vngento aſſimilatur oꝛatio · c·xliiij· Q⁊ R ·
Virtutes connectuntur binatim adinuicem
in cithara ſpirituali anime · c· xxxix · YF
Vita gratie eſt aliqualiter in penitente/⁊ po
teſt adiutoꝛio dei perfici · c· xxvj · DH.

*

Et pcipue adulatoꝛia laudantia ⁊ alia vitia ·
IYbidem · D·

Vita talis quomodo recuperatur per verbũ
dei ⁊ per oculum coꝛdis · Ibidem·C·

NAVlitulis labioꝛum aſſimilatur oꝛatio · c· xl · C·

Que ſunt oſſa carnes pellis ⁊c · iſtius vituli ·
Vbiden
oluptas ducit hominem in moꝛtẽ ſpiritua
Hriſtus.ſupꝛa
c Jeſus ·
Epus datus eſt nobis pꝛopt mu⸗
tiplices effectus ſalutares · c· xix · TN·
Xpus quia aduocatus noſter eſt debet allega
re pꝛo cauſa noſtra patri ſcilicet recõcilian⸗
do ˖ Ibidem · X·
Xpus iterpellare debet pꝛo peccatis noſtris
Ibidem · X·
Xpus ſuſcepit pꝛo nobis officium interpella⸗
di patrem contra peccata noſtra quod offici⸗
um debemus petere vt pꝛo nobis exerceat·
⁊c · Jbidem · ꝓ·
Xpᷣus moꝛtuus pꝛo peccatis noſtris oſteditn
qᷓ́tum odit peccata noſtra. IJidem· ¶Z·
Epus pꝛo cruciſixoꝛibus ſuis rogauit · ergo
et pꝛo nobis debet rogare patremc Ibi⸗
dem ˖ Z·

E,ßipꝛo nobis interpellatio efficaxeſtad nos
ſpiritualiter viuiſicandum pꝛopter ſuã paſ⸗ .
Eypusrogandus eſt vt pꝛo nobis alleget etok·
ficium interpellandi exerceat c. c. ix. E.
EFKp̃us vult miſereri iniuſtis et peccatoꝛibus
eius miſericoꝛdiam deſiderantibus.c. xx. A
EXFpus debet peccatoꝛibus ſe ad ipſum couer⸗
tentibꝰmiſereri pꝛopter mlta.c.xxj.B c.
Fpus dicitur angelus magni conſilij qui ſte⸗
tit iuxta altare habẽs thuribulum in manu
. e u Aanndicitm templum et pontifex.
Eꝗãppus exiſtens pontifex efficaciter pꝛo nobis èèò
¹iinterpellar apud patrem miſericoꝛdiarum =ðèUMU
inmpetrando nobis neceſſaria. Ibidem. XK. “
Per chꝛiſtum omnia ſunt patri grata et pla⸗
cita ⁊c.c.xlij. G· “
Perchꝛiſtum tanq; mediatoꝛem omnia im⸗
petrantur a patre et ſpirituſancto et a ſeip⸗
ſo AOPbidem. D.
EXEßus cum tota trinitate honoꝛatur per oꝛa⸗
tionem. Ibidem. hh. =

TaPaAis

*

Pꝛologus

CLomendatio pꝛeſtantiſſimi ⁊ incompabi⸗
lis doctoꝛis magiſtri Guilermi pariſieñacto⸗
ris ſequẽtis libꝛi ·qui Rethoꝛica diuina pꝛeti⸗

tulatur · Pꝛologus

Wilermus epi
g c(ccopus pariſienſis/ natione aluer⸗
nus/ doctoꝛ pfundus ⁊ vnctus/ ex
cuiꝰ ſchola /velut ex vberrimo fonte ſapiẽtie
innumerabiles pᷣclariſſimi viriemerſere:pꝛie
ter eximios laboꝛũ ſuoꝛũ fructus / bibliotece
eccleſiaſtice plurimos ⁊ pᷣcioſos libꝛoꝛũ the⸗-

ſauros adiecit· Expoſuit nempe luculenter⁊
ſingulari moꝛe Pſalteriũ · Pꝛouerbia Salo⸗

monis · Eccleſiaſten · Cantica canticoꝛumet
Aattheum euãgeliſtam · Edidit opus ma-

gnum ⁊ iſigne de vniuerſo / cui ſex ꝑtes ſunt
Quarũ tres pꝛime/ de vniuerſo coꝛpoꝛeo. re
lique vero de vniuerſo incoꝛpoꝛeo ſeu ſpiritu

ali latiſſime tractant · Compoſuit ⁊ Rechoꝛi

camdiuinam / opus ſingulariter deuotum / in
cuiꝰ conſcriptione calamum in coꝛde tinxit
cuius lectioni ſedule ſe quiuis eccleſiaſticus/

cuiꝰpeculiare officium oꝛare eſt/ dare debe⸗

ret · Quis em̃ mechanicus fue vocationis et
artis / induſtriam nõ cõcupiſcit habere · Tra
ctatum etiã de pꝛimo pᷣncipio/quod deus eſt
XTractatũ de trinitate/⁊ notionibus ac pᷣdi⸗

camentis in diuinis · Tractatuʒ cur deushõ·

Libꝛũ de ſacramentis magnũ /cuinon eſtſi⸗
milis alter · Lractatũ de animab humanis

cõmendatiſſimũ · Cractatũ de bono ⁊ malo-
Libꝛũ de fide ⁊ legibus · Sũmã de virtutibꝰ⁊

moꝛibus / de vitijs ⁊ peccatis / acmeritis ⁊ re
tributionibus.Zractatũ de oꝑibus ac mira⸗
bilibus virtutũ · Tractatũ de laudibus pati⸗

entie · Tractatũ de dono ſcientie · Lractatũ

de · xxx· remedijs temptationũ. Tractatũde
vocatione ad benęeficia eccleſiaſtica / ⁊ de plau
ralitate bñficioꝛũ in vnitate ꝑſone/in quo di-

uinihonoꝛis ʒelotiſſimum ſe fuiſſe declarat:

Tractatũ de clauſtro anime / opus multa b·ee
ui ſinu continens · Declamatoꝛios ſermones
exhoꝛtationũ populariũ/⁊ alios libꝛos ⁊ tra⸗
ctatus cõplures qui totales ac tanti ſunt/vt
ſanctos doctoꝛes Thomam ⁊ Bonauentu⸗

ram in ſapientie eminentia a pleriſq; doctiſſi
mis viris/vel equare vel antecellere iudicen

tur · Dum hic vir eleuate intelligẽtie/⁊ ꝓfun

de ſpeculationis /ſanctimonia moꝛum ſingu
lariter cõſpicuus:ante pontificatum pariſi
theologiam fructu multo publice legeret/ et
amicus ſuus magnus/ab epiſcopo quodã ac
cepiſſet mandatũ litteris expꝛeſſum /vt pꝛe⸗
bendam in eccleſia eius vacantem / cõferret
glicui viro bono:ſibi eam obtulit · Cui ſtatim
reſpondit · Hõ habes o amice poteſtatem cõ

ferendi pᷣbendam niſi viro bono / nec fines ip
ſius mandatiexcedere potes:nõ igit᷑ mihieãẽ
dare vales / qui nõ ſum vir bonus/ ⁊ hac via
ſe euaſiſſe magnope gloꝛiabat᷑ · O virum ſin⸗
gularem/⁊ ipſo fenice rarioꝛẽ magnis:vtiq;
pꝛeconijs extollendum · Alo etiam tempoꝛe

diuini verbi pꝛedicatione abunde fructiſica⸗

tas plures cõmunes mulierculas a peccatis
retraxit/quibus pariſius nouã domũ filiarũ

dei inchoauit · Anno dñi · AM· cc· xxv · et harũ

exemplo cepit hic oꝛdo in alijs etiam ciuitati
bus dilatari · Demũ biennio elapſo / anno vi⸗
delicet dñi · A· cc· xxvij· moꝛtuo eo Bertho
lomeo parib · eccleſie/ cathedre pontificali di

gniſſime pꝛefectuseſt/cuimulto fructu deſer
uiuit tempoꝛe longo:ſemꝑ lingua calamoq;

deuotiſſimi doctoꝛis officium adimplens

”ä

Incipiunt capitula libꝛi ſequẽtis videlicz

Rethoꝛice diuine: de oꝛatione peculiariter

De exoꝛdio oꝛationis diuine⸗e· caiij·
Q exoꝛdiũ põt incipia grarũactiõe · ca · iiij ·
Concluſio pꝛecedentium ca · v.
De narratione in oꝛatione diuina ca· vj ·

Allegatio clementie dei

Excuſatio penitentis ꝙ non debet tm̃ puni⸗

riq;tũ meruii c(· xx
Obiectio contra pꝛedicta ca · x··

deo placeant opera penitentie · ca· xij.

M faciat homo quod inſeẽ · licet modicum
deus vult ad eum reuerſionem ⁊ penit⸗

tialem ſatiſfactionem · ca · xiiij:

QOR deus ſanat perfecte egrotum vel miſer⸗⸗

tur peccatoꝛi · ca xv;

De foꝛma petitionis in oꝛatione · ca· xvj

Confirmatio petitionis ca xvij⸗

Petitio intceſſiõis btẽ marie vᷣgĩs · ca · xvii ·
Conuertat ſe iterum peccatoꝛad patrociniũ
ie ſu chꝛiſti ſupplicãs vt alleget pipo · ca · xx·
Concluſio petitionis ⁊ cõfirmatiõis · ca · x ·

Cxcuſatio pꝛopꝛie infirmitatis · ca · xxj
Ad quid valeant pꝛedicta · ca· xxij ·
Quid faciat recognitio peccatoꝛũ · ca · xxiij·

De pudoꝛe ⁊ erubeſcẽtia ex pcrõ · ca· xxiiij
De indignatione a peccatis · ca · xxiiij ·

Quedam diſpoſitiões coꝛpoꝛis iuuãtes oꝛa⸗

re volentem · ca xxv.
Peritio lachꝛymarum ex peccatoꝛum reco:
datione vel ſpiritualis mentis- ca· xxvi ·

De iuſticia perfecta ⁊ imꝑfecta · ca· vii ·
Petitio victoꝛie in cõflictu penitẽtie · ca · ix·

Requirende ſunt interceſſiones ſanctoꝛum
adimpetrationem lachꝛymarũ · ca · xxvij·

Mafflictio coꝛpoꝛalis valet ad impetratio⸗
. nem lachꝛymarum: ca · xxviij ·
Oꝛationis recõmãdatio · Et qͥd ſit oro· caj·
De ꝑfectionibus oꝛationis diuine · ca · ij

Quare ieiunio tãta efficatia tribuat · ca · xxix ·
Aſſiduitas oronũ adiuuat nõbiliter · ca · xxx ·

De impoꝛtunitate oꝛandi · ca · xxxj ·

EÆ fides adiuuat oꝛationem. ca xxxij·

Cumqta gratiarũactione eſt ſalutandꝰ do⸗
minus ieſus in miſſa · ca · xxxiiij ·

Quedã ꝑtinentia ad pꝛedicta · ca· xxxiiij·
Quare deus laudauit impoꝛtunitatem oꝛã⸗

tis in euangelio luce.· ca xxxv;
Q in deo delectari ⁊ eieſſe ſubditum adiu⸗
Uat oꝛationem · cCa4· xxxvj ·

De alijs ſeptẽ adiutoꝛis oronis · ca·xxxvij
or̃o ſit qſi nũciꝰ ad deũ miſſusca · xxxviij
De cantico peccatricis anime · ca· xxxix ·
Quid intelligat᷑ per vitulos labioꝛũ · ca · xl ·

Quareꝑfumũ thuris ſignat᷑ oꝛatio ⁊ qͥd per
puluerem pigmentarij: coa · xlj ·

Quid ſignat᷑ per altare aureũů· ca· xlij·

De deuotione que requirit᷑ in orone · ca · xliij ·
De bꝛeuitate oꝛationis · ca· xliiij ·

Quare viri ſanctidifficile habent gratiã de⸗

uotionis · B ca · xlv ·

De merito illius ofonis in qua actu nõ cogi⸗

tat quis de doꝛ-%)) cca xlvj.
Deigne⁊ gladio qͥ dʒ eẽi ſacſicõ orois · c· xlvij

De igne ſacrificij oꝛationis · ca· xlvii ·
Que valeant ad accendendum velnutrien⸗

dum ignemoꝛationis pᷣdictum · ca· xlix ·
De memoꝛia bñficioꝛũ diuinoꝛum · ca·l·

De gladio ſpirituali quo debet mactari ani⸗

ma in oꝛatione vel meditatione calj·
De lucta anime in oꝛation e⸗De· calij·
Quodeus ꝑ luctã oꝛationis vincit᷑ · ca · liij ·
De miriſicetia ⁊ vᷣtutibꝰ oꝛationis · ca · liiij ·

——,——— -—

——— ☛n

⸗

3.
⸗

Capitulum

Rethoꝛica diuina ſiue ars oꝛatoꝛia eloquẽ
tie diuine edita per venerãdum patremma⸗

giſtrum Guilermum pariſienſem
De oꝛatione Capitulum

criſficatiuis exercitatiõibus:que ⁊
quãta ſit dignitas ⁊ pcellentia po
tiuius oꝛatiõis:multũ liquide appa⸗
rere põt volentibus videre atq; valentibus:
Etpꝛimũ eo ꝙ om̃is ſacrificatio/om̃is bñdi⸗
ctio/ om̃e ſacramẽtũ/om̃ino qͥcqd in cultu
diuino honoꝛifice agit᷑:aut oꝛatio eſt:aut oꝛa⸗
tione ꝑagit/ſiue ꝑficit᷑ · Deinde ꝙ om̃is eccle
ſia ſanctoꝛũ:celeſti ac diuino magiſterio eru⸗
dita ac inſtituta:tam mitiplici celebꝛitate fre⸗
quentat oꝛationc:vt ei die noctuq; inſiſtat/⁊
inuigilet:⁊ eidẽ vite pᷣſentis temꝑa/ tanqᷓ; illi
cõſecrata ⁊ debita:ptiatur.Cuiꝰrei nulla alia
cauſa vel ratio exiſtimari vel cogitari poteſt:
niſi oꝛatiõis tanta neceſſitas:tantaq; fructu⸗
oſitas:que tanta frequentationis ⁊ inſtantie
continuitatẽ exigat ⁊ requirat · O ſi dixerit
quis:auctoꝛitas aplłica:pᷣcepto ſuo quo dictũ

eſt:Sine intermiſſione oꝛate ad hoc artat/⁊

cogit nõ ſolũ eccleſia:ſᷣ etiam ipſa lex euãgeli

ca:in qua expꝛeſſe legit᷑ mandatũ de oꝛatiõe:

ipſo oꝛe veritatis editũ:quo dictum eſt·quia

opoꝛtet ſemꝑoꝛare/⁊ nũq; deficere · Rũdeo

in hoc quia in ipſa cauſe ſunt ⁊ rõnes rõnabi
liſſime atq; iuſtiſſime: pꝛopter quas mãdata
hmõi⁊ omnia alia que de oꝛatione data ſunt
merito data fuerunt · Tertio ex vᷣtuoſitate ip
ſius oꝛationis/mirificentüs/⁊ numeroſitate
mirabili/atq; pᷣſtantia vtilitatũ:quas te ſcire

B faciã in ſequẽtibus · Ex his ergo tribus ma⸗

nifeſtũ eſſe tibi debet:⁊ neceſſariã eſſe/⁊ om⸗
nino debere eſſe celeſtemac diuinalẽ rethoꝛi
cam:ſiue ſpũalemac ſaluberrimã oꝛatoꝛiam·
que in cauſis animarũ atq; negocijs:allega⸗
re doceat eos quicauſe hmõi patrociniũ ſu⸗
ſceperunt ·Et ſpũales oꝛatoꝛes oſtitutiſunt:
vt in dei dulciſſimi conſiſtoꝛio:cauſas allegẽt
hmõi· ꝓpter qð ſtipendia bñficioꝛũ eccleſia⸗
ſticoꝛum:eis conſtituta ſunt ex magna parte
Hhoc aũt dico ꝓpter officia docendi⁊ pᷣdican⸗
di · in quib conſiſtit reſiduũ milicie clericalis ·
de quibus nullatenꝰ tibi dubitãdũ eſt: ꝙ nec
recte nec laudabiliter exerceri pñt:niſi docto
res/pꝛedicatoꝛes/atq; iudices eccleſiaſticos
vtus oꝛatiõis adiuuet/a dirigat inceſſanter ·

—

I

¶AÆſi tãta volumina:ſtudio ⁊ laboꝛe retho
rum:de oꝛatione rethoꝛica ſcripta ſunt: qᷓ;to

foꝛtius de iſta ſacra ⁊ ſacratiſſima oꝛatiõe:di⸗
gnum ⁊ iuſtum eſt vt ſcribat᷑ ars ⁊ doctrina·
Hec aũt ratiocinatio a ꝓpoꝛtiõabilitate cau⸗
ſarum ⁊ oꝛationũ:vtutẽ habet atq; vigoꝛem ·
ſi tũ nõ eſt comꝑatio oꝛationis ad oꝛationẽ in

fructu vcl vtilitate:nõ erit comꝑatio debiti ⁊

laboꝛis pꝛo arte⁊ doctrina iſtius:ad debitum
ſtudiũ vel laboꝛẽ illius · Quid dicã de oꝛatiõe
litteraria cui tota grãmatica iuigilat: Quid
de oꝛatione logica · cui tam ſtudioſe/tãq; per⸗

fecte Ariſtoteł ingenioſitas inſudauit: et de

oꝛatione vtiq; logica:que om̃is vel ꝓpoſitio/
vel ſyllogiſmꝰ eſt:omnes libꝛos logicales ti⸗
tulauit · Vt de ſyllogiſmo libꝛũ pꝛioꝛũ vel ana
leticoꝛũ de demõſtratione /libꝛũ poſterioꝛũ ·
Et de Elencis libꝛũ elencoꝛũ · Et de ſyllogiſ⸗
mo dialetico libꝛũ topicoꝛũ · De interpᷣtatiõe
vo ſiue ꝓpoſitione/libꝛum perihermonias·
¶ Qualiter aũt poſſibile erit iſtã ſacrã ac ſa⸗
crificatiuã/⁊ modis om̃ibus om̃igeneri aliaꝝ
oꝛationũ incomꝑabiliter pᷣcellentẽ oꝛationẽ:
eſſe omi arte ⁊ doctrina ⁊ artificio deſtitutaʒ⸗
Quia igit᷑ nec ĩmenſitati diuine congruit h:
neq; pfectioni:quã nõ ſolũ decet ſᷣetiã neceſ
ſe eſt eẽ in eccleſia dei altiſſimi:que ſchola ip⸗
ſius eſt · ⁊ cuiꝰſola doctrina/in ea diſcit᷑ ⁊ doce
tur/aſſidue eſſe artem atq; artificium oꝛandi

neceſſe eſſe · Amplius qð op cuiuſcũq; vti⸗

litatis inueniri põt:qð arte ⁊ doctrina ac arti
ficio careat:⁊ doctoꝛes atq; artifices ſui non
habeat · Que ergo cauſa reddi põt vt opꝰ tã
nobile / taãq; pꝛeclare vtilitatis:hucuſq; negle
ctum atq; deſertũ ſit:niſi quia vel eiꝰ vtilitas
ignoꝛata:vel ipſi ſacri doctoꝛes deſides/ aut
alijs occupati:ofonẽ pꝛeterierũt:Credendũ
ergo eſt multos de ea multa ſcripſiſſe:⁊ cũ ex
emplaria oꝛationum ſcripſerũt:hoc ſufficere
oꝛatoꝛibus reputaſſe · Vel foꝛſan quia potiꝰ
oꝛando:qᷓ; philoſophãdo oꝛare diſcimus:nõ
artem vel artificiũ oꝛandieos:pᷣorones ſcri⸗
ptas autenticas oꝛatoꝛibus tradidiſſe · ſicut
euidenter aparet in libꝛo pſalmoꝛum quiex⸗

quiſitiſſimis ofonibꝰ refertiſſimꝰeſt · Si qqs

aũt dixerit ꝙ oꝛatio donũ dñideieſt · ⁊ ꝓpter
H nõ abarte veldoctrina:p magisa daioꝛeqᷓ
renda ſit:verũ vtiq; dicit · Si quis vxo dixerit
ꝙyhmõioꝛatio nõ ſolum potiſſimũ ſui· ̊ etiaʒ
plurimũ habet diuini muneris ⁊ gratie:et ꝓ⸗
pter hoc nihil ad eã de arte ⁊ doctrina hoĩuʒ ·
Rñdeo ·quia iuſticia que vᷣtus eſt veri noĩs:

4 z : .N * — . —
— 9 —„ð . . . 7
. 1. 4. . . . .

nõ ſolũ pᷣcipuũ ſui/aut plłimũ:ſᷣ exiã totũ qðc
velhaber diuini munerisẽ ⁊ gre · Nihilominꝰ
tñ ꝑitia iuris(que ſcia legũ ⁊ canonũ ẽ)ſiliter
cognitiõe diuerſarũ ↄſuetudinũ:atq; exer⸗
citatione cãaꝝ ⁊ negocioꝛũ:illuſtrat᷑ / atq; diri⸗
git᷑;· Sic ſe habet ⁊ de orfone · Arte nãq; et do⸗
ctrina · quã hic ſcribere intendo:plurimum ⁊
multipliciter adiuuat᷑ · C mec obſiſtit mihi in
hoc ſᷣmo Ariſtoteł:quo dixit in pᷣmo ethicoꝛũ
quia ſcire vel parũ vel nihil oꝑat᷑ ad vtutem ·
qð nõ de om̃i ſcire vel falſo intelligere potuit
cũ ipſemet dicat in libꝛo eodem quia vᷣtus eſt
om̃i arte certioꝛ ⁊ melioꝛ · Zibivo declaratuʒ
eſt ꝑ me ⁊ in tractatuð actibushumanis· Et
in tractatu de vᷣtutibus ⁊ moꝛibus:quaſdam
ſcias vᷣtutes eſſe ·ſicut pꝛudẽtia ·⁊ quaſdãa ali⸗
as · Inſuꝑ ⁊ omnẽ vᷣtutẽ ſapiam eẽ · qð eſtdice

re ſapidũ ſiue ſapoꝛãs ſciam·⁊ tanq; intimam

ac ꝓfundatã cognitionẽ · Sciam vxo iuxta cõ⸗
munem intentionẽ quaſi cõem intentionem
ſcʒ exterioꝛem res em̃ omes nõ ſolũ lucẽt vir
tuti intellectiue/ad illuminandũ eã lumie ſci
entie· ſed etiã ſapiunt ad faciendã velinficiẽ⸗
dam vᷣtutẽ motiuã:⁊ quaſiimpmendã eam ſa
poꝛibus ſapie · De quibꝰ ibi ſatis feci tibi · De
ipᷣa ſapiẽtia quoq; tibi certiſſimũ eſt · ꝙ ipa eſt
donũ dei altiſſimi · ab ipſo ſtudioſiſſime expe
tenda ⁊ ſperãda ·nõ tñ ꝓpter hoc ſcholaſtice
doctrine ⁊ diſputatiões:aut libꝛoꝛũ ſacroꝛuʒ
expoſitiões inutiles vlſuꝑuacue habẽde ſũt·
Et ſi de ſingulis creatoꝛis donis ⁊ de ſingulis
vtutibus aut gratijs cõſiderationẽ in h̊ fece⸗
ris:inuenies indubitanter · VUnũqðq; eoꝛuʒ
doctrinis adiuuari multipliciter · Licetenim

greſſus qui ꝑ pedesẽ᷑:ex vᷣtute greſſibiliſit· vi

ſu tñ ⁊ tactu adiuuat᷑ ⁊ regit᷑· interdũ ⁊ audi⸗
tu · ſtrepitũ nãq; pedũ depᷣhendit gradiens ⁊
equitans vtrũ ſuꝑ lignũ vellapides gradiat᷑
Exhoc etiã ꝑpendit diſcrimina vel ambulati
onis velequitatiõis ſue: Hhis itaq; determi⸗
natis incipiam ipſo actoꝛe duce ⁊ luce:q oĩim
ſalutariũ ſibiq; acceptaꝝ oronũ:⁊ inſpiratoꝛ
⁊ exauditoꝛ eſt· Et dicã ꝙ huiſacre ⁊ diuina⸗
lis rethoꝛice/ſiue oꝛatoꝛie ſcie:ſubiectũẽ of̃o

qmde ipſa in illa agit᷑ eiuſq; pfectiões / diffe⸗

rentie/⁊ ꝑtes/necnõ miriſice vtutes/c ineſti

mabiles fructus/ſiue vtilitates/adiumẽtaq;
atq; impedimẽta/quibꝰ vłladiuuat᷑ vel impe
ditur exauditio illiꝰ: docent᷑ in eadẽ ⁊ declarã
tur · Cõueniẽs aũt ⁊ om̃ino neceſſariũ ẽ᷑: ad

iſta ſciam accedẽtibus:vt in pꝛimis eisdeter⸗
minet᷑·qͥd eſt qdð dicit᷑ oro de qua hic intendit᷑

vt pᷣdixi· de quo certiſſimũ eſt ꝙ ofo/nõ ẽ niſi
petitio in genere · qd dico/quia nõ om̃is peti
tio coro ·ſed ea ſola que dirigit᷑ ad deũ: vład
ꝑſonã gliquã/ſeu ꝑſonas ꝓpter ipſim:Ara⸗
re naq; ipos ſcõs ſiue angelos tum dicimur/
cũ pᷣces ad eos dirigimꝰ· Alie aũt petitiões q̃

ad hoĩes dirigunt᷑:orones minime habende ᷣ

ſunt ſiue dicende· Nec em ad regẽ aliquẽ dici
mus oꝛo te dñeᷣ neq; ad familiares ipſoꝛum
regũ dicere cõſueuimus:oꝛate ꝓnobis regẽ
vel pontificẽ · QAuapꝛopter manifeſtũ eſt/ ꝙ
orfones ꝓpꝛie ⁊ habent᷑ ⁊ dicunt᷑ · q ad deũ vł

ad ſcõs eius ꝓpter ipᷣm dirigunt᷑ · Et inde eſt

qꝙ apud ſedẽ aplicã vel curiã romanã:nõ dicit
qs orones deferre vel offerre:łſᷣ petitiões po
tius · Nec ipᷣe etiã ſummꝰ pontifex dicere con
ſueuit petitiõarijs:offerte orones vr̃as· ¶a
nifeſtũ &̊ ex his ꝙ or̃o oĩs petitio ẽ:⁊ nõ ecõ⸗
uerſo·⁊ quia petitio tanq; genus ad ofonem
ſe habet · oro vo tanq; ſpẽs ad ipam · ſidi
xerit qs / quia oro ꝓ bonis ſolis ſpũalibꝰ aut
eternis obtinendisẽ/⁊ offert᷑ deo·non recte
dicit · quia etiã tꝑalia bona ab ipᷣo ſanctiſſime
atq; iuſtiſſime petuntur · Siliter ⁊ liberatioa
malis tꝑalibus · Et manifeſtũ eſt multis exẽ⸗
plis veteris legis ſeu teſtamenti:tꝑalia bona
petita ſepe fuiſſe a patribꝰ:⁊ oronibꝰ obtẽta·
Siliter ⁊ liberatiões a malis tꝑalibus:tanqᷓ;
a gladio inimicoꝛũ ⁊ peſtibꝰ· Quis em̃ igno⸗
rat ſcm Moyſen:multotiens vt ceſſarẽt pla⸗
ge ab egypto:ſuis oronibꝰobtinuiſſe a deo al
tiſſimo · Siliter ⁊ de plagis quas deꝰ mittebat
pplo hebꝛeoꝛũ:vt plaga ignis:⁊ plaga ſerpen
tum ignitoꝛũ:De qbus notiſſimũ eſt ꝙ oꝛati
onibus eiuſdẽ ꝓphete ceſſauit vtraq;· Notiſ

ſimũ etiãẽ ꝙ ꝓphete alteriꝰ oronibus: multi
plicatũ eſt oleũ vidue cuidã in lechito:⁊ fari⸗

na in idria:pluuia data ſuꝑterrã eſt · data fer⸗
tilitas · ſiliter oronibꝰ ꝓphete illius / de q duo
bona mere tꝑalia eẽ nemo ignoꝛare põt · In
nouo vo teſtamẽto quot ſanitates coꝛpoꝛum
facte ſunt pᷣcibus ſcõꝛũ aploꝛũ ⁊ martyrũ:⁊ ꝑ.
vnũ ex aplis ex virgis aurũ factũ eſt·⁊ ex lapi
dibus geme · Tita de alijs bonis tꝑalibus:que
oꝛationibus ſanctoꝛũ impetrata ſunt ⁊ obtẽ⸗
ta· ⁊ iugiter impetrant᷑ oonibꝰ ſanctoꝛuʒ in
nouo teſtamẽto:qͥbus enarrãdis ⁊ enumerã

dis:vix vita hoĩs vnius ſufficeret · Quia igi

eripſis auditionibus ⁊ peritoꝛi imperrarior⸗
bus manifeſtũ eſt ſcõs talia ſiue ꝓ talibꝰ non

*

inſipiẽter oꝛaſſe vel oꝛare · õ relinquit᷑ ex il

la dubitatione:qͥn ſancti deoq; acceptabilit

aur⸗
b nat
te
enij⸗
ſtane
bean
haobe
teje⸗
lopt
iae,
alhh

wediu
nont
Wett
adm⸗
leligs
fidel
dei lo
ſoo
gen⸗
diove⸗
PAn
Mel
ſled⸗
ne
gcbe
Utpel
nr
msne
Wör
nn
1 tione
nlen
colce
Coid
Ureid
ſeifmne
Nii⸗
ennpi
ofod⸗

enic
Pkad
OQrv
imnu/
ic
bende
dici
vꝛum
nege
eüyt
teck
dot
eso
re con
9
ſoͤeci⸗
fnen
Dii 6
b'ant
ece
Wene.
NrW
nbon
in
lorlanch
migo⸗
aphe⸗
eadeod
minebar
Cſapen
ſgon
S

ſee⸗

Mſe⸗⸗
Ndd
ec⸗
anin
umwa
aerhy
buorque
ntcoble⸗
doꝛuzn
enumer
Duant
o
nwpon
ukertl
hie

tbbi

oꝛare poſſint hoĩes ꝓ bonis tꝑalib obtinen⸗
h dis:⁊ malis tꝑalib remouẽdis · Qeſi dixerit
qͥs ꝙ ratiocinatio iſta ad h̊ nos inducit · vt or̃o

etiã ad hoĩes dirigat᷑ cũ in bonis tꝑalibꝰ pꝛe⸗
ſtandis:maliſq; ſiſib remouẽdis:ptãtem ha⸗
beant hoĩies ·. ſic dixit pylatꝰ. Neſcis/qꝛ ptãtẽ
habeo cruciñigere te:⁊ ptãtem habeo dimit⸗

tere te· Cui ⁊ rĩdit ipa vᷣitas:nõ haberes inqͥ

ens ptãtem in me vllã:miſi datũ eẽt tibideſuꝑ

RRñdeo & in / quia or̃o addit ſuꝑ petitionem

aliqd veneratiõis:ꝑ qð oꝛãdo petit᷑ bonũ / ſi⸗
ue mali liberatio ab aliquo tanqᷓ; ab actoꝛe:⁊
pᷣncipalitatẽ ptãtis / in eo qð petit᷑ habente · q
pncipalitas tanq; ad creatoꝛẽ deo ſolũ ꝑtinet
ſicut creatio ꝑ ſe ⁊ ꝓpꝛie fleri nõ põt niſi ad ip
ſum · Et ꝓpter cãmhãc eccleſia pariſieñ · oꝛat
vt fructus terre dare ⁊ ↄſeruare digneris · te
rogamus audi nos · Diuitibꝰ aũt miniſteriu
vt inde in bonis tꝑalibꝰdatũ vel potiꝰ cõmiſ⸗
ſumẽ:nõ aũt pᷣncipalitas ptãtis · ¶ Igit᷑ õo
ꝑsẽ diuini cultꝰ⁊ honoꝛificẽtie:cũ pᷣter vene⸗
rationẽ ad deũ recte ac ꝓpꝛie dirigi nõ poſſit ·
Atteſtat᷑ em huic rei cõſuetudo eccleſiaſtica ·

q̃ ad nullũ ſcõꝝ dicit roga ꝓ nob:ſ oꝛa tm̃· In
telligẽs euidẽter or̃ones ad deũ ſolũ poſſe fie
J ri ⁊ debere ꝓpꝛie · Q aũt eccleſia ad ipſum

deũ loquẽs tã crebꝛo dicit · te rogamus audi
nos · cõueniẽter ⁊ ꝓpꝛie dicit h·qꝛ rogatio q̃ſi
genꝰẽ ador̃onẽ:ſicut ⁊ petitio · Et eſt petitio
of̃o vel locutio:nõ vt qͥbuſdã videt᷑ optatiua
ſᷣ alicuiꝰ inclinatiua · Mõ em̃ qͥ optat ⁊ deſide⸗

rat eliqͥd ab ipſo petit · Illud tñ multi optant

ſiue deſiderant:qð om̃ino habere nolũt ·ſicut
viri ⁊ ſapiẽtes:qͥ multa ↄcupiſcũt ⁊ deſiderãt

odqᷣb' tñ ſe abſtinẽt viriliter ⁊ auertunt · Qui
gũt petit indubitãter oñdit ſe velle obtinere

qð petit ·ſicut &̊ hoc vbũ opto ſiue optãch · ſigt
intelligentiã ſiue affectionẽ:qᷓ vocat᷑ optati⸗
uus modus·⁊ ꝑ quã fit ſiue ðꝛ oro ſiue locutio
optatiua · Sic verbũ peto ſiue petẽdiinclina⸗

K tionẽ ſiue affecrionẽ ſignificat: x quãa ſit ⁊d

locutio petitio ſiue petitiua · Sollerter autẽ

coſiderãditibi ſunt ⁊ attendẽdiſermones ſa⸗

croꝛũ doctoꝝ:qͥ nõ recte intelligẽtibus/ vidẽ

tur eẽ diffinitiões or̃onis de qua h̊ agit᷑:ſic eſt

iſte ᷣmo Aug· Of̃o ẽ pius affectus animi ad

deũ aliquid ab eo obtinere intendẽtis· Cum
eñm̃ piũ deſideriũ / piꝰ affectꝰ ſit animi:non tñ

oroẽ · Similiter ⁊ Johis damaſceniquodixit
ꝙor̃o eſt aſcenſus intellect ad deũ ·non diffi
nitio oronis eſt · ̊ laus aliqua ipſius· Reuera

tñ q oꝛat intellectu ·i: intellectualiter ſiue ſpi⸗

„

ritualiter aſcendit in deũ:⁊ acplicat ſe illi:atq;

cõiungit applicatiõe familiariſſima:dũ oĩa in⸗
firma ſua/om̃es defectꝰ/⁊ omem pauꝑtatem

ſuã eidẽ reuelat · Juxta ſermonẽ ꝓphete q di⸗

xit · Effunde coꝛtuũ ſicut aqua in cõſpectudo
mini · Et alius iterũ ꝓpheta·:Effundo in con
ſpectu eius or̃onẽ me ⁊ tribulationẽ meã ad
ipᷣim ꝓnuncio · Eodẽ modo ſentiendũ eſt tibi

de ᷣmone beati hiero ·quo dixitquia veraci

ter oꝛare/c amaros in cõpuncnõe gemitꝰ:nõ
vba cõpoſita reſonare · Manifeſtũ ẽ em̃ oꝛa⸗
tionẽ nõ eſſe gemitꝰ vel reſonantiã gemituũ

freuera adiumẽta magna/⁊ pulcherrima oꝛ

namenta ſunt oronis hmõi:gemitus ⁊ amari
tudo eoꝛũ · Et h euidẽter in ſequẽtibꝰ videbᷣ:
Hec aũt de ſermonibꝰ ſcõꝝ⁊ ſapientũ ·qᷣbꝰ in
ſipientes ⁊ indocticredunt diffiniſſe ofonem
qm̃ de his in ſcholis theologicis rariſſime coꝛ
rixant᷑ vel potiꝰ coꝛnicant᷑ tibi ꝓpoſui · ¶ &Oα
SOdixit ſcũs iſte ⁊ ſapiẽs ·quia veraciter oꝛare
ẽ circa vtutẽ vel vitatẽ oronis:intimitatẽ ſeu
affectuoſitatẽ ipſi intellexit:qua ꝓpter eiꝰ in

tentio fuit · quia veraciter oꝛare ⁊c ·: qd ẽ dice⸗

re intime ſiue affectuoſe ·ſiue ex coꝛdis com⸗

punctione ⁊ amare atq; gemituoſe oꝛare eſt·
¶ Q/ue ergo ad notificationẽ ſiue cognitio⸗
nem ofonis dixerũt viri ſancti ⁊ ſapiẽtes · lau
des ofonis ſunt ⁊ pticulares quedã declarati
ones ipſius/ potiꝰ q; veri nomiĩs diffinitiões·
Obſecratio vᷣo nõẽ aliud qᷓ; oro vel petitio ·ſᷣ
inde ð petitio iſta obſecratio:ꝙ adiuratio ei

adiũcta eſt· qua ꝓpter obſecratio nõẽ niſi ad
iuratiua petitio:quẽadmodũ dicit᷑ · Obſecro

te ꝑ miſcdðiam dei:vel ꝑ effuſionem ſanguinis

redemptoꝛis · Inter or̃0onẽ aũt ⁊ depᷣcationeʒ

diſtinguunt interdũ ſacri doctoꝛes:dicentes

quia oꝛatio eſt pꝛo obtinẽdis bonis / depᷣcatio

vero pꝛo malis remouẽdis ſiue arcendis

De pfectionibus or̃onis diuine · Ca · II
Js autẽ itaqʒ
h poſitis:aggrediar declarare ⁊ nu
mmoerare ꝑpfectiones ofonis ⁊ diffe⸗
rentias: Deinde mirificentias vᷣtutũ ipſide
inde querelas ⁊ cõfabulatiões ſancioꝛũ cum
animabus ſuis · Conſequenter diſputatiões
ipſoꝛũ cum ipſo deo altiſſimo· ꝓpter quas di⸗
ctum eſta pꝛopheta · ſuauis erit eidiſputatio
mea · Nnouiſſime vero curabo aggregare ver
ba porentia ad depᷣcandũ cõpoſita · Deqᷣbus
ab ipſo dño deo dictũ ẽ in pen· Job · Nõ ꝑcaʒ
”MM 9 2

R

Lapitulum
Xoꝛdiumſiqui

behemoth verbis potẽtibus ⁊ ad depᷣcanduʒ
cõpoſitis · ¶ Scito igit᷑ ꝙ oro de q̃ hic intẽdo
ſeptẽ habet ꝑfectiones ſeu differẽtias · Et qᷣa
pꝛima ẽ velut or̃o rethoꝛica ⁊ intentio:habẽs

ſimilitudinẽ oronis rethoꝛice ſecularis:etad
ſimilitudinẽ ⁊ ꝓpoꝛtionẽ illiꝰ /ꝑtes:videlicet
exoꝛdiũ /narrationẽ/petitionẽ/ↄfirmationẽ/
ai ⁊ infoꝛmationẽ · Mouiſſimo vo concluſionem
Differt aũt iſta or̃o ſpũalis ab illa intentiõe

Oratoꝛ em̃ ſecularis intendit ſua orone mo⸗

uere iudicẽ ⁊ inclinare in ꝑtem ſuam· videlicʒ
vt ꝓꝑte ſua iudicet aut ſentẽtiet · Oratoꝛ vo

ſpũalis:oronẽ quã coꝛã deo altiſſimo fundit·

nõ intendit im mouere:quẽ ſcit indubitan
in vltimate ſtabilitatis ĩmobiliſſimũ ·ſᷣ potiuſ

ſemetipᷣm vela maloin quo eſt / in bonũ · vela

bono / in meliꝰ. qd ẽ dicere/ quia intẽdit ſemet

ipſum facere idoneũ ꝑ oronẽ:vt ei concedat᷑

qð impetrare intẽdit:quia ſior̃o eius ẽ pꝛo re

medijs a malis tũc intentio eiꝰneceſſe habet
ſe facere vel exhibere adeo miſerabilẽ:vt pat
miſcdiarũ/miſcdðiam quã petit · ei vel nõ velit
velnõ valeat denegare:Et inelligo hoc.ſi ꝓ

ſeipſo oꝛet · Si aũt ꝓalijs auferre debet inpᷣ⸗

mis eaa ſemetipſo qᷓ ir deiiuſtiſſimã ꝓuocãt

ne dũu inimic dei exñs:⁊ placare ſibijpſi illum
negligit aut cõtemnit:magis eũ ad irã ꝓuo⸗

cet qᷓ; leniat · Juxta ſignificationẽ beati Gre⸗

goꝛij dicẽtis · Si is qͥᷣ diſplicet ad interpellan⸗

dum mittit᷑ · irati iudicis animꝰ ad deterioꝛa
ꝓuocat᷑· ꝓpter qð memoꝛiter tenere debent
q ꝓ alijs impetrare diuina bñficia volũt:vbũ
qð legit᷑ Johᷣ· ix · Peccatoꝛes deus non exau
dit · in quo ſubintelligendũ ẽ ꝓ alijs· ꝓſe eniʒ

ipſis nõ eſt dubiũ qͥn eos ſepiſſime exaudiat/
⁊æ etiã iuſtiſicet · Sicut euidẽter apparuit in be

atiſſima illa peccatrice maria ſcʒ magdalena
ſicut legit᷑ Luẽ · vij· Siliter ⁊ publicanũ eiuſ⸗

dem xviij · Jpa etiã tota ecclia lamat adeuzʒ
pctõꝛes te rogam audi nos · ¶ Amplius qui

ſunt qͥ dicũt ad eũ exipiꝰ magiſterio ⁊ pᷣcepto
Et dimitte nobis debita nr̃a:ſic ⁊ nos dimitti

mus debitoꝛibus nr̃is:niſiq debitoꝛes ſe eſſe
cöfitent᷑·. Quiaũt ſunt debitoꝛes niſi pctõꝛes

Similiter Matth· xvj· Serue nequa om̃e de
bitũ dimiſi tibi qm̃ rogaſti me· Et qꝛnõẽ ne⸗

ceſſe vt ſuphoc ꝓbatiões amplioꝛes adducã

ꝓeodẽ:pſequar oronẽ iuxta pᷣmiſſam ſilitudi

nem ⁊ ei ptes · In pꝛimis ipᷣm exoꝛdium·

PHe exoꝛdio. Capirulum In/4/

III

e dem rethoꝛicũ adhoc in orone re
thoꝛica ſemꝑ pᷣponit᷑:vtꝑ ipᷣm ca⸗

ptet᷑ beniuolentia iudicis: ⁊ fauoꝛ aſtantium
ſiue audientiũ · Propter qð oꝛatoꝛesillii ex⸗

oꝛdijs ſuis pᷣmittere ſolẽt famã ⁊ iuſticiã iudi⸗
cis ⁊ exempla de eodem de qbus eoslauda⸗
ri aſſerũt · ⁊ alia que actoꝛes ⁊ doctoꝛes artis
illius ſtudioſiſſime acdiſſertiſſime docuerunt
Aihi aũt videt᷑ ꝙ nulla via fauoꝛabiliꝰaut ĩ

cõſpectu dei altiſſimi gratioſius:oꝛdiri poſſit

oꝛatoꝛ ſpũalis / oronẽ ſuã:qᷓſiaſtupoꝛe/ cõfu
ſione / timoꝛe ⁊ doloꝛe iniuſticie ſue / ſiue inſi⸗

pientie ſue incipiat / aut dicatſic· De gloꝛiex
pater miſcðiau:audeo ne aparere in conſpe

ctu ſancte ac venerãde tremẽdeq; ſemꝑ ma⸗

ieſtatis tue · Aut pñ̃t ferre oculi ſancti tuihoꝛ
rificas abominatiões/⁊monſtrificas fedita⸗

—

tes meas:abyſſos imũdiciarũ mearũ:Et qð

eſt deteriꝰ ĩmenſitatẽ/ingratitudinũ mearũ
damnabiliſſimã/aĩmenſitatẽ iniquitatũ ⁊ in
iuſticiarũ mearũ nequiſſimã:Specioſa nãq;
eſt babylon illa:terriſica comꝑatiõe mõſtruo

ſitatis mee · pulcherrim infernus:comꝑatio

ne defoꝛmatiõis / puerſitatis ⁊ inoꝛdinatiõis

mee · Müdiſſima ẽ cloaca oĩs:comꝑatione fſe

tulentie mee·ſoꝛdiũq; vitioꝝ ac pctõꝝ· qbus
dimerſus ac ſepultus ſum · ſitñ deſpicere de⸗
dignaris:qͥd faciã:qͥ fugiã:cũ pᷣter te nõ ſit re

fugiũ pctõꝛibꝰ.qualit᷑ audiar:qͥ etiã audiriin

digniſſimꝰ ſum · Cuiꝰ aſpectũ om̃es ſancti ac
mũdi oculiꝑhoꝛreſcũt · cuiꝰ fetoꝛẽ ⁊ ſoꝛdes:

omes pure ⁊ incoꝛrupte nares refugiũt · ſeq;

ab eis cũ abominatiõe ⁊ idignatiõe auertũt:

Sʒ ⁊ ſi dignaris:q̃ fronte?qaudacia:qua te⸗

meritate:pᷣſumã aliqͥd petere ate:cuiꝰ iram

imẽſis ⁊ innumerabilibꝰ malis meis /totiẽs ⁊
tãdiu hoꝛribiliter:tãq; multipliciter ꝓuocare
nõ expaui: Noſti dñe(quia nihilignoꝛas · quẽ
nihil latere põt) qꝛ neccogitare/neq; loq q
q; qð tibi placere debeat /coꝛã te valeo:niſiß5

ueneris me in bñdictionibus dulcedinis tue.
Da düñe miſrðie mihi miſerrimo pctõꝛi viliſſi

mo:mihi om̃i bono indigniſſimo:om̃idãnati⸗
one et moꝛte digniſſimo:oronis tibiaccepte
exoꝛdiũ · Da ⁊ ceteras ꝑtes:qꝛ noſti nec of̃o⸗

nem · necꝑtẽ ipſiꝰ nobeẽ / poſſe · niſi de multi⸗
tudine miſcdie tue · Et ne differas dare:do⸗

necillud dignis ſupplicationibus meruerim⸗
alioqn qñ me in ꝑte iſta reſpiceres.qñ donuʒ
iſtud ta neceſſariũ mihidonares · De glie et

dhen
gito
fi
esn
eir
pier
m
ßen⸗
niſa
antet

lexre
nnd
obn
ggere
um⸗
oned
mno⸗
noͤr
feuea
ſue
lutt
ſccui
n
lltio
eibo
heen
feĩ
hice⸗
ſens.
hene
d
dor
op⸗
gda⸗
die⸗
bi⸗
to/
woſo
n
rcon
gcce
nib
Thun
Goin

di
fnere
incn
Amnum
Alier⸗
cäiuc⸗
lauce⸗
esarnis
Werunt
li
npot
Ne Cſi
ſueinſ⸗
e goner
inconipe
enom
mnuho⸗
fecta⸗
iCts
meari
mian
ſaniq
töcro
ongnd
inaros
moneſe
i cbos
cerede⸗
foͤſtre
Wimn
ancna
1ſodes
giinſ
Aeni
rale⸗
Wiram
torisd
rne

Capitulum

dñe miſcðie qͥ in H ipo:ꝙ h in cõſpectutuo co⸗
gito:ꝙ donũ iſtud deſidero:ꝙ ipᷣmlicet aride
fr igide tenebꝛoſe·⁊ tam exiliter peto:pᷣueni⸗

es me in bñũdictiõibꝰ dulcedinis tue · Ante

em̃ rogarẽte h̊ mihi pᷣdonaſti:arrã ſcʒ exoꝛdij

miſcðie nõ ſolũ nõ expellis:ſᷣ etiã reuocas:et

anteq; ab ipᷣis inuoceris:pᷣdonas vt te iuocẽt

Q exoꝛdiũ põt ĩcipia gr̃arũactiõe.Ca.I alia queate accepi· Et q; nõ de meritis me

WVWolo ſi exoꝛdi
h ri volueris or̃onẽ tuãa gratiarũ⸗
Qcgcctionibꝰ⁊ laudibꝰ(qð indubitan

ter cõuenientiſſimũ ẽ)nõ ſolũ ꝓpter qð ſcri⸗

ptum·laudãs inuocabo dñm· ſᷣ etiã qꝛ oĩino

indignꝰẽ alia bona vel dona reciꝑe a deo vel

obtinere:qͥ tam decollatis atq; receptis gr̃as
agere nõ curat ·oc em ẽ tanq; ſpeciale ſᷣuiti
um · ⁊ qͥdã cenſus ſiue cenſi caput:qͥ in cogniti
once dominij reuat᷑ adñis ⁊ retinet᷑. Quẽad⸗
modũ igit᷑ in feudis ſi feudatariꝰ abſcondit⁊
nõ reuelat atq; recognoſcat dño feudi totum
feudũ · Jure ⁊ cõſuetudine etiã illud amittit/

ſiue ꝑtem illiꝰ:illã vicʒ quã dũo recogitare no
luit ̊ abſcõdit atq; celauit· Sic de dñs oim
ſeculoꝛũ /in om̃ibꝰ donis ac datis ſuis hancre

cognitionẽ ſibiretinuit · Alioqͥn de rectitudie
iuſticie ſue · merito auferre põt omib illis / qͥ
eibona ſua nõ cõfitent᷑: Juxta quã materiam

hic nõ ſolũ aliqua denegare põt ·ſᷣ etiã aufer⸗

reiã data · Hmõi ꝭſeſſiõis ſeu recognitiõis
hic erit modꝰ:qᷓ;tũ mihi dat᷑ ⁊ occurrit ad pꝛe

ſens · Deꝰ gloꝛie ⁊ dñe miſcðie: vnus / ſolꝰ / et

verus deꝰ/⁊ dñs oĩm ſeculoꝛũ tuaſunt.⁊ tibi
ſoli debent᷑ oĩa honoꝛ ⁊ gloꝛia:om̃is collauda

tio ⁊ magnificatio:oĩs actio ⁊ bñdictio: quia

opus tuũ /donũ tuũ /bñficiũ tuũ/⁊ oẽ bonum

qdᷣcũq;/qᷓ;tũcũq;/⁊ qualecũq; ipᷣmſit· ⁊ nos

dñe nõ ſumꝰ niſi fabꝛicatiõis tue/facture mi⸗

rabiles:a te vnico creatoꝛe/ actoꝛe/a ſabꝛica⸗
toꝛe/ex ſolis donis / bñficijs et oꝑibꝰtuisa te

vno ſolo deo vero ⁊ vno mirabiliter cõdite et

ↄſtructe · A te accepi deꝰglłie ⁊ dñe mie ꝙ ſum

viuo ꝙ ſentio · ꝙ intelligo · Ate accepi aĩaʒ

les.· nec vllus pilus ẽ in toto coꝛꝑe meo:cuiꝰ
tu ſolꝰ nõ ſis fabꝛicatoꝛ ⁊ datoꝛ ⁊ actoꝛ:¶ Ac⸗
cepi ⁊ gr̃am qua xpᷣianũ me eẽ voluiſti atq; fe

ciſti · Accepi⁊ ſanctificationẽ baptiſmalẽ cum

mp roꝛdj tota numeroſitate vᷣtutũ ⁊ donoꝛũ tuoꝛũ que
pie deuote ⁊ tibi placite orfonis:Cuinõ ſoluʒ
mãſuetoꝛũ ⁊ humiliũ ſemꝑ placuit depᷣcatio:
ſ etiã pctõꝛes ꝓſeipᷣis ſupplicãtes multitudie

neceſſe ſunt vnicuiq; ad recte viuendũ tibiq;

placite tenendũ ⁊ ad ꝓmerendũ eterne feli⸗
citatis gloꝛiã · ꝓpter quã ⁊ ad quã nos creaſti
bona hec oĩa nobis tribuiſti · Scio te dñe il⸗

luminante atq; reuelãte qᷓ; magna ſunt bona

is ſed de pᷣlarga bonitate tua illa accepi:Scio

incomꝑabiliter pᷣſtantioꝛa eſſe bona gre q̃ de

ſupabundantiſſima mia tua mihi ſuꝑ h appoſi

taſunt · Scio bona gloꝛie ad quꝗ me creaſti:⁊
donis tuis naturalibꝰſic inſtituiſti · Et deinde

donis tuis gratuitis /q̃ ſunt vtutes ⁊ gre/qui
bus in ſacrameto baptiſmi me infoꝛmaſti: et
ad illa pᷣparaſti · etiã incogitabiliter nobilioꝛa

atq; ſublimioꝛa eẽ alis qbuſq; · Pꝛo his oĩbꝰ

vt poſſum:⁊ vt ꝑmittunt tenebꝛoſitas/aridi⸗
tas ⁊ frigiditas/omimodaq; pauꝑtas coꝛdis

mei · qᷓ;tũ tu das ⁊ q̊s das de multitudine mi⸗

ſericoꝛdie tue/gr̃aſago tibi · bñdico te· collau
do · magnifico atq; gloꝛifico · Licet longe im⸗

periter ab ĩmẽſa largitate bñficioꝝ tuoꝛum · ·
longe incomꝑabiliter a debita deuotiõe · oẽm

em̃ eſtimationẽ meã oẽm admirationẽ oẽm⸗
qᷓ; cogitatũ meũ incogitabiliter excedit ĩmẽ⸗
ſitas largitatis ⁊ benificẽtie tue in me:⁊ in ali
os infatigabili continuatione · ſemꝑ ꝓfuſiſſi⸗

ma · Cõfiteoꝛ ⁊ abyſſum ingratitudinũ me⸗

arum erga te damnandã:pᷣqbus necdebitas
grarũactiões ꝓ tanta ĩmenſitate bñficioꝛum
tuoꝛũ tibi vnq; retuli ·ſ̊ neq; etiã illa vnq; tibi
nõ ſolũ · Deuota recognitione ↄfeſſus ſum:v
etiã neq; arida ⁊ nuda rememoꝛatiõe illa re⸗
cogitaui · Cõſiteoꝛ dñe mĩe:qꝛ tot⁊ in tantisi

gratitudinibus meis / intoꝛſiões nefarias/ et
Abuſiones execrabiles / donoꝛũ ⁊ bñficioꝛum

tuoꝛũ:q̃ oĩa cũ ĩ honoꝛẽ ⁊ gloꝛiã tuã obſeqᷣaq;
tibi placita ↄn‚tere debuiſſem · in moꝛtẽ meaʒ:
in iniuriã ⁊ cõtumeliã tuã:⁊ in arma cetiã im⸗
pugnatiõis tue cõuertere nõ expaui :⁊ ĩ moꝛ⸗
tem qͥdẽ meã dũ bona data tua q̃ mihi vita eẽ
debuerãt · ⁊ cũ qͥbus erat vita ſpũs mei · vitijs

meis ⁊ pctis in memetipᷣo gratuita tua extin
⁊ coꝛpꝰ·⁊ oĩa bona que in aĩa mea ſunt· A te
accepi pietat tue dona:ſingularit᷑ coꝛꝑis mei
mẽbꝛa ·ſinguloꝝ mẽbꝛoꝝꝑtes:quarũ tu ſolus
⁊ numerũ ⁊ cõpoſitiões ⁊ colligatiões:vireſ⸗
q; oim noſti· Sic ⁊ vires ipſi aie mee natura

xi· Naturalia vᷣo dona tua guit leſi⁊ vulnera
ui · ⁊ in iniuriã tuã ⁊ cõtumeliã·dũ quecũq; il⸗
loꝛũ vel tibi nõ attribui :vł mihimet falſiſſime

atq; vaniſſime arrogaui:in q furtũ ⁊ rapinaʒ
in gehẽnali ſuſpẽdio digniſſimã me cõmiſiſſe

4–*

coõſfiteoꝛ: Sed pluries donis tuisac datis ĩ ſu
perbiam intumeſcẽs:⁊ in elationẽ eleuatus.
odibilẽ atq; abominabilẽ me tibi ⁊ hoib effe⸗
ci· In arma vo impugnatiõis tue młta ex do⸗
nis ⁊ datis tuis multotiẽs intoꝛſi · Pulchꝛitu⸗
dinẽ nãq; coꝛꝑalem quã dediſti mihi gladiuʒ
flãmeũ ad exurẽdas animas ꝑ amoꝛẽturpitu
dinis illã cõuerti:⁊ ea diabolũ armaui·Dans

eã in manuid eſt in volũtate⁊ ptãte illiꝰ vtin
quoſcũq; ꝑmitteret᷑ tranſfigeret ⁊ exureret ·
Adiecietiã vt gladiũ iſtũ exqͥſitis oꝛnatibus
elimarẽ ⁊ exacuerẽ · vt in ipſo pugnãs aduůſuzʒ

me diabolꝰ:maioꝛẽ tuarũ ſtragẽ faceret aiaꝝ

Ingeniũ qð dediſti nõ ſolũ in vanis ⁊ inutili⸗

bus atq; ſuꝑuacuis:ĩmo etiã innoxijs ⁊ xniti
oſis:illud totaſtudioſitate exercui· Dñe mie
q;tã ꝑtẽ ſtudioꝛũ meoꝛũ ſi vendicauerũt ſciẽ⸗

tie vaniſſime curioſitatis:⁊ ſcie falſi nois/qn

ta vigilantia ſtudebã interduʒ vel mala mea
vel mala alioꝛũ ꝓcurare:Quotiẽs totũ inge
niũ meũ tm̃ſibi vendicauerũt⁊ occupauerũt
ea:q̃ tibi diſplicere ⁊ diſplicuiſſe:nũc te illumi
nante cognoſco· Eloquẽtiã quã dediſti mihi:
quã totã expendiſſe in laudibꝰ tuis ⁊ magni⸗

ficationib debuerã:impugnãde vitati ⁊ iuſti

cie/adoꝛnãde falſitati/⁊ defendẽde iniquita⸗

ti vłpotiꝰ armãde totã dedi · ¶C Quisenarret

vel enũciet vicia ⁊ pctã labioꝝ meoꝛũ · Quis
cogitare ſufficiat adulatiões detractiones ⁊

mẽdacia ⁊ vaniloquia:qͥbus labia mea tu ſo⸗
lus vides eẽ polluta:Sed in ipa ſacra pᷣdicati
one in qua oia hmõi emẽdare debuerã: quis

nouit vel noſcere põtpᷣter teqͥ oĩa ad nudum

⁊ liquidũ intueris quotiens ⁊ qt modis pec⸗

cauerim in ea/ velirreuerẽter / vel negligent
vel quocũq; alio modo nõ recte tractauerim
verbũ vᷣitatis tue · Si dediſti canẽdi vłcantã⸗

digram aliquã mihi cõtuliſti · tu ſcis qũ tibi y

mihi cantauerim:qñ ad laudẽ ⁊ gloꝛiã tuam/
qñ aũt adlaudẽ ⁊ gloꝛiã meã ·qͥd alið peccatũ
ᷓ; ſcelus idolatrie cõmittebã ·qm̃ ſacras can⸗
tiones honoꝛi ⁊ gloꝛie tue cõſecratas ·in meã
gloꝛiã intoꝛquebã · ⁊ ꝓpter hoc cultũ tuũ qui
creatoꝛ ſolus es:mihi creature tue ſceleſtiſſi⸗
me impendebãa: Quis ſcrutari ſufficiat abyſ⸗
ſos delictoꝛũ ⁊ petõꝛũ meoꝛũ/pᷣter te/qͥ ſolus
intueris abyſſos / non ſufficeret totũ tꝑs vite
mee ad cõfeſſionẽ vel enarrationẽ ſinguloꝛũ
maloꝛü meoꝛum· Nec ſuppetit mihi memoꝛia

omniũ illoꝛũ:ſed nec recogitarevaleo ĩinume

rabilem numeroſitatẽ ipſoꝛum · Cum alijs
auũt om̃ibus donis ⁊ datis tuis:quis cogitare
ſufficiat diuitias patientie et longanimitatis

.HCLapitulum

tue:quibꝰtam ingratũ ⁊ malũ /in tot tantis
malis tãdiu tãbenigne/tã miſericoꝛditer/taʒ
dulciter ſuſtines ⁊ expectas · Sʒ ⁊ modos et
vias miras⁊ ineffabiles tibiq; ſoli notiſſimas

tribuis qbus ĩmẽſitas bonitatis tue ad miſe⸗

ricoꝛdiã tuã me reuocare ⁊ reducere non ceſ⸗

ſat · Cõtinuis em allocutiõibus tuis exterioꝛi

bus ꝑſcripturas tuas:velpᷣdicatoꝛes⁊ docto
res tuos ·ſiliter ⁊ interioꝛibus occultis inſpi⸗

rationibꝰ⁊ rememoꝛatiõibꝰtuis me reuoca⸗

re ad miſcdiam tuã ⁊ gratiã nõ deſiſtis · om
minationibꝰ tuis ab inuijs vitioꝛũ ⁊ pctõꝛum
me inceſſanter auocas ⁊ auertis: Aagnific

ꝓmiſſiõibus tuis me ad ſpem miſcðie tue eri⸗
gis ⁊ cõfoꝛtas : Cõtinuis bñficijs tuis ad amo

rem tuũ me ꝓuocas:q;tũ in teẽ ⁊inflammas:
Quid em̃ aliud ſunt bñficia:de fonte bonita⸗
tis tue inceſſanter redundantia·⁊ de foꝛnace

ſanctiſſimi amoꝛis tui abſq; vlla interpellati⸗

one ſemꝑ erũpentia:niſi ignes ⁊ fläme qbus
me obruis ⁊ ex omipꝑte circũdas⁊ obſides ad
hoc vt amoꝛe tuo rectiſſimo totus ardeã ⁊ cõ
flagrer · Quid vero aliud ſunt creature tue

nobis tã officioſe/ſedulo/ĩceſſanterq; nobis

ex imperiſſimo bñũplacito tuoſeruiẽtes ·qͥd in

qᷓ; ſunt niſiinnumerabilis młtitudo miniſtro

rum:obſeqᷣa ſua tam mita/tam magna· tam
varia/tam ſalubꝛia/tã neceſſaria/tã iucunda
nõ ſolũ vltro nobis offerentiũ:ſed etiã ĩpoꝛ⸗
tune ingerentiũ ⁊ plerũq; violenter offeren⸗

tium· Quid aliud ſunt creaturarũ tuarũ tot

⁊ tanta obſeqᷣa:niſiingentia pᷣcioſiſſimaq; do
na que de indeficiẽtibus theſauris pᷣlarge bo
nitatis tue nobis offerunt᷑ ⁊ pᷣſentant᷑ expar⸗
te tua:Et ꝓpter h̊ indubitanter non ſunt niſi
flame ⁊ ignes qͥbus nos ex om̃i ꝑte circũdas
⁊ obꝛuis ad hocvt amoꝛe tuo ſanctiſſimo atq;
viuifico ardeamꝰ· Et quẽadmodũ dicit ſacra
tiſſima ſcriptura tua·qꝛ inhis oibꝰ inſenſatũ

Ecoꝛ meiũ · Ita veriſſime dicipõt · in omib his

flãmis ⁊ ignibus cõgelatũ eſt miſerrimũ coꝛ
meũ:⁊ hoc hoꝛrificoq; miraculo · Et qð eſtin
compꝑpabiliter magis ſtupendũ cũ egoipᷣe nõ
ſim niſicõgeries ⁊ aceruus ingentiũ magnifi
coꝛũq; bñſicioꝛũ tuoꝛũ frigidꝰ⁊ gelidꝰ a calo
re mirifico amoꝛis tui ſanctiſſimi · Quid eniʒ
ſum ego niſi cõgeries aggregata ex omibus
mẽbꝛis meis coꝛpalibꝰ⁊ viribꝰex aĩaq; ⁊ coꝛ⸗

poꝛe ⁊ oĩbꝰ vtutibꝰ vtriuſq; oĩbuſq; donis tu

is qbus vtrũq; pfeciſti ⁊ oꝛnaſti · Hinc igitur
manifeſtũ incomꝑabiliter me eſſe foꝛnacem
maioꝛẽc:babylonia illa foꝛnace:cuiꝰ flãma de
cem cubitis ſuꝑillã aſcẽdebat · hãc ſoꝛnacem

„ „* 2
„ . *

meſcʒ miſerrimũ ⁊ tu conſpicis/vego ſentio ieſtati tue militiaꝝ exercitib libeat. Cui mi EH

frigidiſſimã ⁊ gelidiſſimã eẽ: Quis ad h̊ dia/
bolicũ terrificũq; miraculũ non obſtupeſcat
qs vel audiuit:vel cogitauit ignes vł flãamas
frigidas eſſe vel ignẽ gelaſſe aut congelatuʒ

eẽ · Ecce dñe mie ex iĩmẽſitate bñficioꝛũ tuoꝝ

apparet euidẽter ĩmẽſitas ingtitudinũ meaꝝ
danãda· Auis etiã ãmirari vel cogitare ſum̃⸗
ciat magnitudinẽ ⁊ multitudinẽ donoꝛũ exẽ⸗

ploꝛũ tuoꝝ:q̃ ꝑofficioſiſſima creaturarũ tua

rũ miniſteria nobtanq; ꝑ nücios fideliſſimos

inceſſant᷑ trãſmittis atq; largir·Et ꝓpt h̊ cõ

rinue deberẽt eẽ ad te deuotiſſime regniciati
onesnr̃e· TCuaũt vides mipatoꝛ ⁊ miſericoꝛs

dñie q; recte ⁊ plerũq; nulle ſunt · g ſi intduʒ

aliq̃ ſũt · adeo exigueexileſ adeo arideadeo
qᷓ; tenebꝛoſe ſunt ⁊ fere penitus indeuote:vt
necgr̃arũactiões debeãt cõputari · Ad vlti
mũ aũt in ↄſpectu dominãtiſſime maieſtatis
tue tanq; cumulũ incogitabilis largitat ⁊ be

nificẽtie tue cõmemoꝛo illuda ſeculis inaudi

tum · omiq; cogitatu cariſſimiac bñdicti vni⸗

geniti tuideiac dñi nr̃iieſu xpᷣi:ĩcarnatiõis ac

paſſiõis bñficiũ:cuiꝰ nulle laudes:nulle graꝝ
actiöões cõdigne excogitari pñit· Addo quod

nec minꝰ reputo qͥtidianũ ·vicʒ ac iuge ſacra⸗
tiſſimi altaris tui om̃i honoꝛe ⁊ veneratione
digniſſimũ myſteriũ · Nõ ſunt mihi enumera

biles / nõ ſunt mihi vbis vllis explicabiles nõ
ſunt mihi etiã cogitatu cõpꝛehẽſibiles ingti⸗
tudines mee:qͥbꝰ ineffabilis illiꝰ bñficij incar
nationis vicʒ ⁊ paſſionis cariſſimi ac bñũdicti
vnigeniti tui:qͥ redẽpti qͥ tibi recõciliati ſumꝰ
reꝑati:acad gr̃am tuã refoꝛmati:ad nobilita
temgr̃e adoptiõis ⁊ filiatiõis tue ĩ alte ⁊ eter
ne felicitatis regno heredati:Dſie mie qͥs ad
tãta magnalia pietat ⁊ dulcedinis tue/ne di
cam cõdignis vel ſaltẽ ↄgruentibꝰ grarũacti
onibꝰ rñdere ſufficiat: · Quis eoꝝ indãnabi⸗

liſſimas ingtitudines atq; indeuotiões circa

venerãdiſſimũ altaris tui ſactiſſimi myſteriũ
nec enarrare/necenũciare/nec deflere / nec
dole nec foꝛmidare ſufficio qbꝰme tibiabomi
nabilẽ/execrabilẽ ⁊ oĩ vtute ⁊ gra tã ſacri my
ſterij indigniſſimum me feciſti · Et hoc ſiue of
ferẽdo illð ſiue ſuſcipiẽdo ſiue ↄtratractando

ſiue celebꝛatiõiilliꝰ indeuote inteſſendo/ſiue

añ ſacrariũ ipi exiſtẽdo /vel traſeũdo/ſiue ip
ſum circũferriad infirmos videndo· hhec oĩa
mala mea in ↄſpectu clemẽtie tue cõmemoꝛo

⁊exagero · licʒ arido frigido tenebꝛoſo coꝛde
pauprimoq; ꝑoĩa:vt attendere ⁊ intendere

miſerijs nr̃is tibi oĩbuſq; aſtãtib pᷣclare ma⸗

.

——

ſericoꝛdia nõ ſolũ miſerijs nr̃is nũq; ſe dene⸗
gat · qͥn poti ĩ bñdictiõib dulcedis tue nos pᷣ
uenis pᷣilluminas nos vt mala nr̃a videã ⁊pᷣ

inſpiras vt nobᷣ diſpliceãt · pᷣdonãſq; vt ad tri

bunal clemẽtie tue cũ fiducia veniamus· Et
adimẽſe pietatis tue vnicũ tutiſſimũq; oim
nr̃oꝛũ refugiũ cũ ſpe indubitata ſuſceptiõis⸗
liberatiõis ⁊ ꝓtectiõis tue fugiamꝰ· Nõ em̃
à fugiama te niſi ad teipᷣm/ Ab ira tuaſ ad
miſcðiam tuã : Vñ tu dñe refugiũ fact es nob
q fugiẽtes ad te ſemꝑ ſuſcipis Tuſoł in q tu⸗
ti eẽ poſſumꝰ.nõ ſoluũmodoa malis nris ſ eti⸗
am ab vniüſis hoſtibus nr̃is ⁊ etiã a teipᷣo· ꝗͥs

em alius ſaluare velliberare tueri? ꝓtegere
nos põt abhoſtib nf̃is:⁊ a nobipᷣis q peſtilẽ⸗

tioꝛes ſumus hoſtes nobᷣ oĩbꝰ alijs. Ctateip
ſo cuiꝰ ire nemo reſiſtere põt niſi tu ſolꝰ cuius

mie ſinꝰ patentiſſimꝰẽ· Cuiꝰmie ſuꝑabundã⸗

tiſſime diuitie ſunt oib adeũtibꝰ atq; petẽti⸗
bus expoſitiſſife
Concluſio pꝛecedentium : Ca- V

X his 1gitur et
e ſilibꝰ vbis:oueniẽtiſſimũ vt mihi
viget᷑ aſſumẽ potes exoꝛdiũ· Nul

la em̃ exꝑte reoꝛũ ⁊ pctõꝝ:inueniripõt mate

ria q̃ mag attẽtos /beniuolos ꝓpitioſq; ⁊ fa⸗

uoꝛabiles efficé valeat auditoꝛes qᷓ; miſeriaꝝ

hũilis deuota accuſatrixↄſeſſio· ⁊ q̃ruloſa ex
ageratio · Cã aũt ĩ hͥ ẽ imẽſitas mie clemẽtiſſi
mi iudic dei ·ſilr ⁊ pietas ſenat illiꝰ / totiuſc
curie celeſti:quã ↄſtat oĩ fideli ⁊ erudito:ĩ oẽſ

miſeros /qͥ ad deũ ↄuͦti ⁊ reuti deſiderãt/⁊ vt

eis det᷑ enitunt᷑:ꝓſuſiſſimã eẽ ⁊ affluẽtiſſima·
Quẽadmodũ em gaudiũ ẽ iuſto face iudiciũ·
ſiẽ legit Pꝛoũ · x· ſic ⁊ mito ãpliꝰgaudiũ ẽ mi⸗

ſericoꝛdi miſereriſeu facere miſericoꝛdiam-

Denarratione Ca-· VI
Woniaz vero
q iu artẽ ⁊ doctrina rethoꝛicã:ð ip⸗
ſa narratiõe aſſumẽdaẽ ſppfirma

tio ꝑtis / ißi qͥ narrat/⁊ↄfirmatio ꝑtis aduſa⸗

ru/ůerit de eiſdẽ materijs texẽda narratio: ex
qbꝰ audiuiſti ſumẽdũ eẽ exoꝛdiũ · Ex factonã
q; qd narrat᷑ oꝛit᷑ ius:⁊ inde ſumẽdi ſũt oẽs lo
giciſuaſionũ ⁊ argumẽtationũ rethoꝛicaruʒ:
MQꝛigit᷑ depcatiua ẽↄſtitutõ cauſe oĩs oronis
Bãt ẽ/ſici libr art illiꝰ didiciſſe debes:ĩ q̃ reꝰ

culpam ſuam agnoſcit⁊ confitetur.nihilq; de

fenſionis affert:ſ ſibi ſolumõ poſtulat ignoſci
Phariſeus enim ille euangelicus qui iuſtici⸗

Luẽ·xviij· Deſcẽdit iuſtificat publicanꝰab il
lo · Et Dañ ·ix · Hõ em̃ in iuſtiſicatiõih nr̃is ꝓ

ſternimꝰ pᷣces añ faciẽ tuã:bᷣ in miſerationibꝰ

tuis multis : Cauſa aũt in hẽ qm̃ oĩs oꝛãs rite

T recte ⁊ vere donariſibi petit qð oꝛat·⁊ ꝓpt
hoc cõfitet᷑ ſibi nõ eẽ debitũ illud alioqn non
oꝛansẽ:ſᷣ magis cõtendẽs:⁊ allegãs iuſticia,z

cauſe ſue· ⁊ paratꝰ velappellarea deo taq; ab
iniuſto iudice:ſi eẽt ei ſuꝑioꝛ :vel pᷣdicarelipᷣm

iniuſtũ · mõ lõge aũtẽhõ hmõiab hoĩe qͥ vult
armis ⁊ viribꝰ cõtra deũ contẽdere:⁊ iniuriiꝗ

qbꝰ poſſet modis oibꝰ ꝓpulſare · Silis ẽ etiaʒ

hõ hmõi mẽdico ⁊ elemoſynas petẽti:qͥ nõ in
opiam ſuꝗ ⁊ pauꝑtatẽ oñdit ⁊ ptendit:Fᷣ pot
diuitias ſi qs habet ·q̃ ꝓpter nõ mẽdicum aut

egenũ ſe gerit:ſᷣ oſtentatoꝛẽ diuitiarũ ſuarũ:.
Que aũt ſtulticia maioꝛ ⁊ intolerabilioꝛ cogi
tari põt · qᷓ; mendicantẽ elemoſynaſq; petẽtẽ ·

pauꝑtatẽ ⁊ inopiã ſuam abſcondere:diuitias
oſtentare· NHõ minoꝛ aũt nec diſſilis inſania

moꝛbidũ ⁊ vulneratũ:moꝛbos ſuos ⁊ vulne⸗
ra mẽbꝛaq; ſua moꝛbida ac vulnera: medico
mederi volenti abſcõdere · ſanitatẽ pᷣtendere
ſana mẽbꝛa ⁊ loca nihil leſionis habẽtia oſten

tare· Cuiuſmodi inſania:phariſeũ añ dictum
nõ ẽ dubiũ laboꝛaſſe · Qua ꝓpter manifeſtũ ẽ

miſcdðiam petẽtibꝰ ſaluberrimũ ac neceſſariũ
eſſe miſerias ſuas:nõ ſolũ oñdere:ſᷣ etiã cla⸗
mare in aures miſeratoꝛis largiſſimidei:⁊ ex

agerare eas atq; aggrauare·qᷓ;tũ vᷣitas ⁊ tcon

ſciẽtia ꝑmittit ⁊ patit᷑· Narrãda etiã ſunt bñ

ficia ipſiꝰque iã cõtulit:tanq; arras quaſdam

⁊ ſigna certiſſima/ac pignoꝛa ſecuriſſima bñ⸗
ficioꝛũ maioꝛũ q̃ ſperare vult hoĩes ꝑeaq̃ iã

acceperũt · Nec pᷣtereũdũ ẽ qᷓ;diu/qᷓ; benigne

qᷓ; miſericoꝛditer /qᷓ; dulciter / in tot ⁊ in tatis
malis ſuſtinet pctõꝛes · qð vtiq; facit vt det

eis locũ ⁊ ſpaciũ pnie· Et h ijm eidẽ dicendũ
ẽ in ofone vbishmõi · Tu dñatoꝛ vᷣtutis cum

trãquillitate iudicas:⁊ iudicãs das locũ pnĩe

in pctis / ſic legit Sapieñ · xij · Diligis em̃ oĩa
q̃ ſunt/⁊ nihil odiſti eoꝛũ q̃ feciſti:? miſereris

oĩm qͥ oĩa potes:diſſimilans pctãhoĩuʒ ppter

pnĩam:ſic legit᷑ in eiſdẽ · xj · Et iterum Eʒech .Ce

xviij· tuipſe dixiſti · Nunquid voluntatis mee
moꝛs ẽ impij:⁊ nõ vt cõuertat᷑ a vitüs ſuis et
viuat · Et iterũ · Reuertimini ⁊ viuite · Mõ in

vanũ igit᷑ nob indu ges ſpaciũ vite ad peni⸗

tendũ ⁊ reuertendũ adte· Neg dñe mie va⸗

num mihiſit tꝑs qð indulges ad penitẽtiůẽne

Lap

as ſuas allegabat coꝛam deo / poſtpoſitus eſt
publicano pctã ſua humiliter pfitẽti · ſiẽ legit᷑

itulum

careat in me fructu tam neceſſario · tãq; ſaluo⸗

tari fructu vicʒ pnĩe · Dñe miſcdie tot ⁊ tanti

ſunt ſublatide medio:⁊ rapti adeterna ſupli
cia:qͥb penitẽdi ſpaciũ non dediſti · Lot ſunt
moꝛte ſubitanea pᷣoccupati:tot ſenſibus ſnis
Alienati:tot acerbiſſimis egritudinũ doloꝛi-
bus excruciati:⁊ eouſq; vexati:vt neq; de pe⸗-⸗
nitẽtia ſua/⁊ reuerſiõe ad te ſaltẽ cogitare po
tuerũt · Aihi aũt dñe cõtraria adiumẽta tri:
buiſti:⁊ impedimẽta iſta a me penit auertiſii
Dans mihiſtatũ tranquillũ ſanitatis ⁊ inco⸗
lumitatis:ſenſus ſanos ⁊ integros:niſi qtuzʒ
vicia mea ⁊ pctã eos aut obſcurauer̃t auttur
bauerũt:Dans etiam tꝑs pnie ſpacioſum at
q; ſufficiẽs:⁊ gr̃a tua me ad q̊ adiuuit:imo qð
nõ minꝰ verũẽ · ſi gre tue miſer ipᷣe nõ defue⸗
ro:nõ vane hec tãta tã ſalubꝛia/tãtaq; neceſ⸗
ſaria bñficia tribuiſti mihi miſeratoꝛ ⁊ miſeri⸗
coꝛs dñe:Ex ignauia igi᷑ meaẽ/ꝙ tꝑe iſto nõ
vtoꝛ ad pniamqꝙ ilud totũ nõ expendo in ꝓ
curanda ⁊ exqrẽda reuerſione meaad te· Et
gra recõciliatiõis qua tibi reconcilioꝛ:⁊ tu p⸗-

pitieris mihidñe miſcðie:nõ ſolum grauiter⁊

multipliciter ſuꝑ oẽm eſtimationẽ ⁊ ãmiratio

nem meũ:atq; ſuꝑpoẽm cogitatum peccauiin

te/ſeu cõtra te:ſed etiã cõtra curiã tuã celeſte
totã · Et cõtra omia dona grarũ tuaꝝoẽſq
Sctutes ⁊ ſingulasom̃iaq; bona oꝑa quecũq; ?
te actoꝛe ⁊ inſpiratoꝛe abhoĩbꝰ fiũt·Cõtrato
tam inq; curiã tuã:cuiꝰ pꝛeclarã ſocietatẽ ·no
biliſſimũq; ac beatiſſimũ cõſoꝛtiũ:nõ ſolũ nõ
amaui/nõ deſideraui /nõ exquiſiui · ſ̊ etiã nõö
curaui · imo potius contempſidñe miſcðie ꝓ
quibus ⁊ quãtis aut qualibus dimiſi bona il⸗
la:quibus fruũtur/quibus incogitabilit gau
dent dilecti ⁊ electitui/tam angeliq; homies
in ciuitate illa tua/de qua gloꝛioſa dicta ſunt ·
que nec oculis vidit/nec auris audiuit/ que
pꝛeparaſtio de gloꝛie diligẽtibus te· ¶C QOue
autemhicamaui amoꝛe peruerſiſſimo atq; i⸗
ſipientiſſimo · et quod eſt verius inſaniſſimo

etiam ſi vera bona eſſent:fugatiua tamẽ ſunt

eouſq; vt tanta velocitate fugiant:vt etiam
abbhis qui ea apꝛehẽdere⁊ retinere totisſtu
dijs inuigilant:totis virium ſuarum conati-⸗
bus enituntur:nõ tã fugiunt q; etiam euane⸗-
ſcunt · Nec minꝰ ipᷣi curſum rapidiſſimo pᷣſen⸗
tis moꝛtalitatis ab ipſis fugiant :quoꝛũ ſi neu
trum eſſet:ipſa tamen moꝛs illa ab amatoꝛi⸗
bus ſuis violenter caperet · ſicut inceſſanter
facit · Cum his autem oĩbus:gaudiaiſta ſom
niantiũ ſunt · ⁊ riſus iſti riſus ſunt freneticoꝝ

Glaln⸗
Ttanr
aſigt
ſunt
s ſus
dolor⸗
Pdepe⸗
tarepo
ſaam⸗
ernſti
inco⸗
Möz
namtur
Columat
lrino
nodee⸗
Ggneu
1mlen
xlſnp
ong
e t
p⸗

en

nand
acaum
nuicteſt

ucigg

1gecg
Lunato
eineno
6ſünd⸗
Pfenäe
miceg
ſibone
b
hoſties

mata ſunt ſomniatiũ ⁊ illuſiões mẽte aliena-⸗
toꝛũ · Vanitates ſunt /dũ nec cõferunt pleni
tudinẽ ↄtinẽti:nec fulcimẽtũ innitẽti:nec fru

. NN . .
. „ “ * ,

Alaboꝛes atq; doloꝛes ſpecialib⸗ laboꝛãtium

moꝛb·ſic veriſſime dic vitat tue doctoꝛegre⸗
gius Augꝰ. Quid ampliꝰ de hmõi loqr:fataſ

ctũ laboꝛãtiin eis: ẽdaciũ ſunt:dũ qð pꝛo⸗
mittũt nõ ſoluũt · Promittũt em̃ ſatietatẽ et

copia/⁊ maioꝛẽ ſui:eſuriẽ atq; ſitim amatoꝛi⸗
bus ſuis habita ⁊ obtẽta ingerũt· Quia em̃ſi

cut tu xitas:oꝛe ſacratiſſimo dixiſti · Qui bi⸗
berit exhac aqua ſitiet iterũ:⁊ potuiſſes viſſi
me dixiſſe:ſitiet ampli ⁊ ardẽtiꝰ: Tuoꝛe tuo
bñdicto/vocaſti fallaces diuitias·ſciebas em
qᷓ; miſerabiliter fallãt credẽtes eis:⁊ ↄfidẽtes
in ipis · Sciebas qᷓ;to erroꝛe amatoꝛũ ſuoꝛum

diuitie noĩent᷑ · cũ nõ ſolũ diuites nõ faciant:
qͥn potiꝰpauꝑrimos ⁊ egenos /eosqᷣ poſſeſſo

res earũ ſe credũt/efficiũt·ſic ait qda ex phis
latinoꝝ · qꝛ diuitie cogũt eſurire/⁊ poeta: In⸗
opem me copia fecit·Et iterũ · Creſcit amoꝛ

E numiꝙtũ ipa pecunia creſcit· infelixq;
inſipiẽs/iĩmoqᷓ; inſanꝰ negociatoꝛ fui:qͥ tam

ꝓnicioſo tãq; diſpendioſo cõmertio:vera illa

4

ſolidiſſima/⁊ efna/ pcioſiſſima/ iucũdiſſima⸗

q;: ꝓ tã vilib/ta falſis / tã vanis / tãq; fugaci⸗
cibus:ne dicã bonis ſᷣ poti bonoꝛũ fantaſma

tibus:deſerui · Quãta fuit cecitas mea: q́ta

tenebꝛoſitas ocloꝝ coꝛdis mei:qͥ me vide taʒ

execrabiles illuſiões:tã dãnabiles deceptio⸗
nes / nõ ſinebat · qᷓ tãta tãq; dolẽda ſemꝑq; lu
genda mihi detrimẽta mea abſcõdebat · &
ceca nox:qᷓ; opaca · qq; denſa nubes vitioꝛuz
⁊ pctõꝝ meoꝝ:eouſq; oꝑuerat oculos coꝛdis
mei:vt nec memetipᷣm/nec tãta vicina/iĩmo

adherẽtia mihi mala alitenus agnoſcerem:
Dñe mie qᷓ;dtum obſoꝛduerat aĩa mea qͥ toni⸗
trua ᷣmonũ tuoꝝ:⁊ tubas tuas ſcõs videlicʒ
pᷣdicatoꝛes/⁊ doctoꝛes tuos:audire me non

ſinebat · .à ꝓfüda erat lethargia ſpiritualis
mea:q̃ mevoce tua/q̃ vox tube eſt:⁊ vox toni
trui magni:excitare me ⁊ euigilare ꝓhibebat
Quãta erat ⁊ q; dura iniqᷣtas ⁊ ipietas mea:
q̃ coꝛ meũ circũdederat oꝑuerat:qͥn potius

armauerat eouſq; vt gladio ancipiti penetra

bilioꝛ / penetrare nõ poterat: Quã longe erã
ate dñe de me ⁊ in q; ꝓfunda abyſſo malo⸗

rum meoꝝ:qᷓ; tenebꝛoſum chaos int te ⁊ me

firmatũ: ꝙ lumẽ charitatis tue ſaluberrimuʒ
Lcaloꝛẽ viuificũ bonitatis tue:vſq; ad me ꝑ⸗
uenire nõ mittebat Vere neſciebãa/tibieram
mihijpſi abſcondit/imo ꝑdit erꝗ· ve in regi

one vmbꝛe moꝛt habitabã: veſedebãin tene
bꝛis ⁊ in vmbꝛa moꝛtis / in cõcluſiõe hoꝛrifſßcz
vitioꝝ/⁊pctõꝝ meoꝛũ vinclis ⁊ miſerabili ca
ptiuitate ↄſtrict·ſᷣuitute neqſſima/ac turpiſ
ſima dep̃ſſus · ⁊ q ẽ ſumma oim maloꝝ meo⸗
rũ · placebat mihi tãta miſeria mea:imo tãta⸗

rũ miſeriarũ mearũ abyſſushoꝛrẽda: Place⸗
bat mihi habitatio iſta teterrima:⁊ nobilita⸗

te aĩe tã indigna/ eẽ ſubſentibꝰ iſtis delicias
cõputabã · Frigebar / vrebar cõcupiſcẽtiarũ

meaꝝ ardoꝛib ꝑfoꝛabar vndiq; doloꝛibꝰ la⸗

cerabar ⁊ dilaniabar ſollicitudinũ ⁊ paſſionũ
aliarũ diſtractib. Et miſerrum atq; inſaniſ⸗
ſimus ego/tot⁊ tãta toꝛmẽta ale mee/ee gau

dia ſomniabã · ⁊ pacẽ appellabã tot ⁊ tãta ma⸗

la mea /in inferno iſto erã in tenebꝛis ⁊ in vm
bꝛa moꝛtis ſepult putreſcebã iĩmo ſoꝛdebaʒ

Iſti vermes erãt eꝑimentũ meuũ·⁊ iſta tinea
aſſiduarũ coꝛroſionuʒ erat culcitra mea ſiue
ſtramẽtũ meũ · Juxta ᷣmonẽ tuũ quẽꝑ Eſa-
ꝓphetã tuũ locut es: ¶ Dñne de; me nõ ſuf
ficio recogitare immẽſitatẽ maloꝝ meoꝝ·Et
qͥs ad h̊ ſufficere poſſet:· Lu em ſcis ꝙ multo
numero annoꝛũ peccare nõ ceſſaui:vel mala

cõmittẽdo · velbona omittẽdo · Velin vtriſq
ſcʒ omiſſiõib ⁊ cõmiſſionibꝰvel ꝑtinaciter vł

deſidioſe cõmoꝛãdo · Et cõuertiſiue reuerti
ad tetardãdo ¶ Dſie deꝰ meꝰ qðẽ malũ cuiꝰ

ego reus nõ ſum · vel ꝑpetrado illud oꝑe: vel

volẽdo illud ꝑpetrare · Et h̊ in memetipᷣo:vel

ꝑ memetipᷣm:vel in alio volẽdo ſcʒ ⁊ ↄſentien
do · vt illud ipſe cõmitteret: vel laudado ipᷣm
malũ ·vel adulãdo ipi /qͥ illud cõmiſiſſet · Vel

nõ arguẽdo illũ cũ h̊ad me exofficio ꝑtineret

vel nõ compatiendo ipſipeccanti:vel qð de⸗

terius eſt gaudendo de peccato alterius: qð
erat inoꝛs ſpiritualis ipſius·vel omino nõ cu

rando:quod erat infidelitas erga te grauiſſi

ma· Mon em̃ licere mihi poterat videre vnaʒ

ex ouibus tuis pereuntem:⁊ alupis inferna⸗

libus deuoꝛari:⁊ nõ eripere eam de faucibus
eoꝛum · Vel ſaltem qũo potuiſſem deuoꝛatio

nihmõinõ reſiſtere· In ſimiliquoq; damna⸗
tione me eſſe cognoſco de bonis om̃ibus qo
em̃ eſt bonũ quod in me nõ extinxi:vel ĩ alio

nõ ꝑſecutus ſum/impediendone fieret: vel
detrahendo iam ſacto · vel odiendo ipſumꝑ⸗

9

mittẽdo extingui· vel gaudendo etiam ſiper
ibat: hoc eſt ſi extinguebatur in ipſo · Do⸗

mine miſericoꝛdie quot bona perierunt · vel

me pꝛocurante vt non eſſent: vel me non iu

uante vt eſſent· vel non nutriente ea: aui

Capitulum

abſtrahente eis auxiliũ meũ. ¶ Peccaui eti⸗
amptra ea dñe de me velnõ ↄgaudẽdo eis
vel tibi :quo actoꝛe fiebat/gras nõ agendo ꝓ

eis · Et vt vnũ dicã · delicta mea qͥs intelligit ·

niſi tu cuiꝰoculis ſolis oĩa nuda ⁊ aꝑta ſunt·

Coꝛã quo /nullꝰẽinfernꝰ.⁊ nullũ ẽ opimentũ

ꝑditiõi · Nõ em̃ ſunt tenebꝛe neq; vmbꝛa moꝛ

tis vbi ſe abſcondãt qͥ oꝑant᷑ iniquitatẽ · Ab⸗

ſcondãt inq; ab aſpectu lucidiſſimo oculoꝛuʒ
tuoꝛũ · A me ſiqdẽ abſcondita ſunt mala mea
ꝓpter ĩmenſitatẽ ⁊ innumeroſitatẽ ſuã q̃ coꝛ
meũ obcecauerunt ⁊ meipſum mihi abſcon⸗
derũt · vt pᷣdixi · Opꝑt em̃ erãi pietate ⁊ ſiqᷣta⸗

te mea · ⁊ ꝓpi h̊ignot ſum⁊ abiect mihijpſi ·

Allegatio clementie dei · Ca · VI

Is itapꝛopoſi

h tis ⁊ narratis· ⁊ oꝛdinata ſic atq;

cõpleta tanqᷓ; narratiõe facti · qm
reuera narratio eſt factoꝝ :qualia facta:pctã
⁊ vitia/vel eſſe vel dicipñt · Allegabo cauſam
meã añ tribunal miſericoꝛdiſſimiiudicis· ⁊ q̃
liter allegãda ſit ⁊ iuſtiſcanda iuxta mãdatũ
ipſi qð ꝑ Eſaiã edidit dicens · Rarra ſi qͥd ha
bes vt iuſtiſicer· ¶ Æſi qs dixerit · ꝙ reo cõ⸗
feſſo de maleſicio vel maleficijs:nuilꝰẽ vltra
locus eidem aliqͥd dicẽdi:ad iuſtiſicationem
cauſe ſue·ĩmo ſola ſnĩa cõdemnatiõis ei expe
ctandaeſt/vtid iura teſtant᷑ ¶ Rñdeo in h ꝙ
etiã in iudicijs ſecularibꝰ/reis cõfeſſis locus
eſt clemẽtie:ꝑ quã leniunt᷑ pene:⁊ etiã venie
ſiue miſcðie ꝑ quã interdũ oĩno ignoſcit᷑ · nõ
em̃ poſſibile ẽ verã eẽ miſcdðiam q̃ iuſticiã om̃i
mode euacuat · Mec verã iuſticiã:q̃ miſcdðiam
tota iter excludit · Miſcdðie nãq; vtusẽ iuſti⸗
cia · T iuſticie lumẽ miſcðia · ſic dic Augꝰ.Qua
ꝓpter infirmaẽ miſcdðia quã iuſticie vᷣtus nõ
firmauerat · Et tenebꝛoſa miſcdia/ quã iuſti⸗

cia nõ illuſtrauerat· Pꝛopter h̊ diẽ ꝓpha Coꝛ

ripiet me iuſtꝰ in miſcdia/qm̃ ⁊ iuſte miſeren⸗
dumẽ:⁊ miſericoꝛditer iudicandũ · Sicẽ enim
culpabile ẽ iiuſte miſereri · ſic ⁊ dãnabile ĩmi⸗
ſericoꝛdit iudicarepᷣſertim cũ ipᷣa vᷣitas ĩ euã
gelio dicat · Eſtote miſericoꝛdes ſic pater vr

celeſtis miſericoꝛs ẽ · Et nunqᷓ; ↄtineat in ira

ſua miſcðias ſuas ·ſic in ps ·ſcptũ ẽ · Btũs aũt
Gregꝰ·illud lucidiꝰaffirmat dicẽs · ꝙ ʒeliſci di
ſtrictio ð miſcdᷣie vᷣtute ncce ẽ vt ardeat ac cla
reſcat · ſicoteſtat ẽ Cõſtantinꝰ ille romanoꝝ
imꝑatoꝛ inqens· Qm̃ romaniimperij digni⸗
tas de fonte naſcit᷑ pietat :ꝓpt qð ⁊ reges in⸗

VII

ungunt᷑ cũ in regnihonoꝛẽc officiũ ſublimãt᷑

vt ſciãt eẽ ſibi regale officiũ ĩpoſitũ /ex diuine

bonitat mipatiõe:ꝓprdefendẽdos iiuſte op

pꝛeſſos:miſcdieq; eẽ miſtros⁊ etiã debitoꝛes

Sciẽdũ aũt tibiẽ ꝙ ↄfeſſio reatuũ in ſeclłlari

bus iudicijs reis obeẽ ↄſueuit ad penã :· Ante

tribunal vo dei mibatoꝛis oĩm:nõ ſolũ nõ ob⸗

eſt ad penã:ĩmo etia ꝓdeſt ad veniã ¶ Dicat
igit᷑ofident᷑ coꝛã iudice ðo/ſiue pr̃e miſcdᷣiaꝝ

ſiue ip̃i deo acdño nr̃o ieſu:qͥ factꝰẽ nobᷣa deo

mia⁊ iuſticia · qꝛ ↄfeſſio oĩm maloꝝ meoꝝ oĩm
qᷓ; feci ⁊ facio/facit mihiius obtinẽdi miam
apud te dñe mie · ec emẽ lex ⁊ ſtatutũ curie
tue quã ꝓmulgaſtiꝑ os Salomonis dicens·
Qui abſcõdit ſcelera ſua nõ diriget᷑· ꝗ vo re⸗
liq̃rit ⁊ ↄfeſſus ea fuerit miam conſeqt᷑ · Per
hãclegẽ obtinuit in oſiſtoꝛio tuo rex dauid mi
ſericoꝛdiã · ĩmo qð plꝰẽ ⁊ lõge maiꝰ.pꝑſolũ ↄfeſ
ſiõis ꝓpoſitũ ·ſic ipemet teſtat᷑ dicẽs · Dixicõ⸗
fiteboꝛ aduerſuʒ meĩiuſticiã meã dño·⁊ ture
miſiſti ĩpietatẽ pcti mei · Si igit᷑ ̊ potuit apð
mĩam tuã ꝓpoſitũ ↄfeſſiõis:vt remiſſionẽ ipe
traret tãto pctõꝛi ·qᷓ;to foꝛtiꝰ h efficiat mihi ip
ſapfeſſio:quã coꝛã te aduerſum meipᷣm facio
Amplius qᷣͥd aliud pfitẽdo ⁊ me accuſando
coꝛã te facio:qᷓ;ius tuũ ⁊ ptra meipᷣm ꝓſequoꝛ
⁊ iniuſticiã meã exequoꝛ · Accuſatio em̃ teſti
ficatio:ꝑtes iudicij ſunt due · ⁊ tertia ẽ ↄdẽna⸗
tio · quã ⁊ ego ptra meipᷣm non pᷣtereo:dũ me
metipᷣm reü moꝛtis erne coꝛãte ꝓpnũcio · Eth
oĩa ĩdubitant iuſte facio·ĩ G iuſtꝰ ſuʒ :Qua⸗
ꝓpt cũ ita ofiteoꝛ:iudiciũ iuſtũ facio de meip⸗

ſo · ⁊ iuſticiã tuã ptra memetipᷣm exeahr · Juſtꝰ

igit᷑ efficioꝛ:⁊ ꝓpt h̊ iuſtificoꝛ ſic coꝛãte · Juſto
aũt nõ ↄdẽnatio ᷣ abſolutio potiꝰ:⁊ remune⸗
ratio debet᷑ ĩↄſiſtorio tuo · Sniam g abſoluti⸗
onis a te iuſtiſſimo/miſicoꝛdiſſimoq; iudice:
nõ ĩmerito mihi deberidico ¶ Ampliꝰ/ nöne
iſta tua ẽ quã oꝛe apłico ꝓmulgaſti:qꝛſi noſ⸗
metipᷣos diiudicaremꝰ:nõ vtiq; iudicaremur
Tu aũt vides:qꝛ memetipᷣm diiudico:nõ igi
tur a te diiudicaboꝛ/idẽ ↄdẽnaboꝛ · ¶ Ampliꝰ
q̃lit᷑ verꝰ erit ſᷣmo ille ꝓpheticꝰ· Judiciũ ⁊ iu⸗

ſticia coꝛrectio ſedis tue · niſi hĩtellexer de iu
ſticia hac ⁊ iudicio qð ↄtra me exeqͥr 2 qð de
meipᷣo coꝛã te facio/accuſando meipᷣm · teſtiſt.

candoↄtra me crimia mea/pꝛonũciqdo ptra
memetipᷣm:capitali ſnia me eẽ digniſſimum·
¶ Ampliꝰ ſi aliqͥs aliꝰ ↄtra me ſic pꝛocederet:

⁊ B intentiõe pia:nũquid nõ iuſte ageret:nũ
qd nõ illũ iuſtũ iudicares in ꝑteiſta · qᷓto igit

foꝛtius me iuſtũ iudicare debes:qͥↄtra meip⸗

m
ſkat
ſaatu
inm
que⸗
o
ett
ſey
lahn
erel

eiſt

Pen⸗
jede
debe
gur⸗
nog
lene
lorren
betn
llns
ſicag
lose⸗
ag
ſuſen
gom
leyne
Msr
ſuen
molte
beramn
lebatii
o
moper
muhit

doe⸗

ſcocte
Wwurd

ſospi

ſaen
oto
lhoſe
ſontey
ſtecif⸗
Cerinun

ſidinit
dune
liuſtecy
Nbitores

inſechn

ena⸗Inne
güͤnd⸗
CDicit
emiſciar
noaded
Moydin
ahmiam
dnnäane
eig wre⸗
D
adauidn
Phine
o Dpi⸗
iotae
mnim
imnäe
eWrid d
ingenn
moeitten
muii⸗
oũne
icobth
ſuO
codenep⸗
—R
nir g⸗
tenun”⸗
al
dce.
wbir
Angind⸗
in ono
vA
gcigüh⸗

elerendel

Acd.
ufi
giſinn
cgrocthhn
te Cnmni
SD

Capitulum

ſum tantoiuſtius agotantoq; maioꝛiʒelo iu

ſticie mala mea in meipſum ꝓſequoꝛ:q;to et

natura ⁊ cõſuetudo humane miſerie eſt etiã

in malis ſibipſi ꝓpiciã eſſe: ſibiq; ignoſcere/
quẽadmodũ dixit poeta Neuius · Aloihi iniq;

ignoſco · Heuiꝰ·ſiquidẽ pctã ⁊ vitia ꝗbus iſße
met laboꝛabat:in alis ꝑſequebat᷑:nõ autẽ in

ſeipſo · Interrogãſq; quã ob camin ſeipſo ma
lahmõinõ perſequebat᷑:rñdit:mihiignoſco:
Hec eſthumane miſerie conſuetudoquia in
ꝑte iſta nõ ſolũ in alios iuſti:b etiam ſeueriſu

mus.· In noſipſos aüũt iuxta modũ quẽ dixi ꝓ

pitij ⁊ miſericoꝛdes:Cũ ecõtrario nos habe⸗

re debeamꝰ Pꝛopꝛijs em̃ pctis nemo pꝑcere
debet · 3ð pocius abſq; vila miſeratione illa pſe

qui:⁊ exterminarea ſe· Aliena vo cũ miſcðdia

nõ qua miſereat᷑ pctis/ᷣ peccãtibus·:Hoc au

tem eſt quã reqrit infirmitas ꝑ quã ⁊ ipſa reũ

coꝛrectio adiuuat:nõ que peccãti ampliꝰ pꝛe

beat incentiuũ ·tãto igit᷑ laudabilioꝛ ẽ iuſticia

qua qs ꝓpꝛia mala in ſemetipᷣo ꝑſequit᷑ ea iu

ſticia qua illa in altero impugnat/qto diffici⸗
liuius eſt amari/⁊ pugnarce cõtra ſeipſum q; cõ

tra aliumquantoq; xtuoſius ẽ ꝑſecutionem
ſuſtinere in ſeipſo:q; alij irrogare · ¶Multo er
go maioꝛis iuſticie habedus ſum:multoq; ac
ceptioꝛis tibidũe miſcdðie:meipſum ſic iuſtiſi⸗
cans ⁊ ꝑpſequẽs coꝛã te:qᷓ; ſi aliũ iuſto modop
ſequerer· ¶ Amplius qͥd petebat ſapientiſſi⸗
mus ille coꝛã te cũ dicebat: In tua iuſticia li⸗
bera me · An nõ ẽ iuſticia tua illa in qua ſe pe⸗
tebat liberari/illa quã ego facio in memetip⸗
ſo · Ala nãq; indubitanter donũ tuũ ẽ:⁊ illam
tu oꝑaris m me · vt em̃ eouſq; imuſticia mea
mihi diſpliceat:vt eã eoulq; oderimvt eã taʒ

ſtudioſe pſequar:qs ignoꝛat donũ eſſe miſe⸗

ricoꝛdie tue: In hacigir iuſticiatua libera me
ab iniuſticijs meis:faciens eã inualeſcere: qͥ⸗

uſcpiniuſticie necaspißampugno / e, quz
illas pſequoꝛ ſtare nõ valeat añ illa:b fugiat a

facie ipſi·¶ Ampli ꝑipaʒ iuſticiã tuã pugno
cõtra omes iniuſticias meas:⁊ ꝑeã pſequoꝛ

illas ſicut tuipſe cõſpicis ⁊ ego ipſe te illumi⸗
nante video:Cõtrariaẽ omibus iniuſticijs

meis. Nõ pñᷣt igi᷑ in me ſimul eẽ cũ illa:pᷣſerti
ſi te cõfoꝛtãte ⁊ foꝛtificante illa vt debet ⁊ de⸗

cet inualuerit · C Cõſident᷑ igit᷑ a miſcdia tua

peto:vt oẽs iniuſticias meas ꝑiſtã a me remo
ueas ⁊ extermines · Ad h em illa cõtuliſti mi⸗
hi:vt ꝑcã cõtra eas pugnẽ ⁊ illas expugnem·
Æ ſi adhuc eouſq; ꝑuula ẽ⁊ viribꝰ mualida
vt ad exterminiũ eaꝝ nõ ſufficiat · tuũ dñe eſt

adiũgere illã ⁊ cofoꝛtare.mõ em̃ minplace⸗
at tibiꝑficere qdð inchoaſti:qᷓ;qð placuit icho

qð incepiſti:qto melioꝛ eſt ipa ꝑlectio operũ

tuoꝛũ:qᷓ;inchoatio eoꝛũdẽ:¶ Ampli nundd

nõ ipſa iuſticia cõtraria ẽoĩb iniuſticijs meis

lis:qualiter pugnarẽ ꝑ illãↄtra eas niſiipᷣa re
pugnaret eiſdẽ. Cũ igt otraria ſimul in eode
eẽ nõ pñt·hec aũt manifeſte in me eſt · J igit

abierũt te exterminate atq; delẽte vicia mea
⁊ pctã a me igit iuſtificat ſump miſoiam

tuã: dono iuſticie ipſi· Jure igit ⁊ meruope⸗
tere poſſũ a te dñe miſcðie ſnĩam abſolutioõis:

Heiuſticia pfecta ⁊ impfecta · Ca. VIII

WVog ſidixerit
gq qs quia reuera bona qdã diſpoſi⸗
tiioẽ ex q memetipᷣmita dijudicas
atq; pſeq̃ris ·ſᷣ nõ ẽ iuſticia nec iuſticie noĩe di
gna· Vlideat ipᷣe qualiter hoc dicat · cũ mani⸗
feſtũ ſit:ex ipᷣa diſpoſitiõe eſſe vel ꝓcedere iu
diciũ illud:vel iudiciũ ꝑ modũ qͥẽ iudiciũ non
poſſe eẽ vł pcede niſia verinominis iuſticia⸗

Ampli cũ ꝑſe atq; directe repugt⁊ aduſet᷑

oĩ iniuſticie atq; pctõ· quo nõ erit iuſticia xe
rõnis ⁊ nois ¶ Ampli odiũ oĩs ũiuſticie· nũ
qd nõ iuſticia qdãſilr ⁊ amoꝛ vtutũ oĩm:nũ
qd nõ xt aliqᷣẽ · Verũ qſiq; pᷣter rematq; ꝓ⸗

poſitũ ẽ diſputare de his · nullatenꝰ dubitãdũ

Ehmõi diſpoſitionẽ:quãda iuſticiã eẽ · Sic pe⸗
nitẽtia ꝑ modũ qͥ pnia nõ ẽ dubitadũ eẽ qndã
iuſticiã · Silr ⁊ penitẽtẽ oẽm maniſeſtũ ẽ eẽ iu
ſtificãtẽ ſeipᷣm· ⁊ ipʒʒ penitẽ nẽo igrat:qn ſit qð
dam iuſtificare ſe · Sʒ reuera differt penite
apenitere:⁊ dicunt᷑ im magis ⁊ minꝰ. Inue⸗
nitq; penitere inchoatũ diminutũ Inuenit⸗
q; pfectũ penitere atq; cõpletũ:·Tũc aũtẽꝑ⸗

fectũ atq; cõpletũ ipᷣm peniteè:cũ ex toto autit

hoĩema vitijs ⁊ pctis:et ex toto puᷣtit imad
coꝛrectionẽ: qðẽ dic ad declinãdũ adipᷣaʒ ſa⸗
tiſfaciendũ ꝓillis iur arbitriũecclie:cuideus
dedit libᷣtate autoꝛitatẽ ⁊ ptãtẽ iudicij pnialis
Intdũ aũt videbaliqͥs aliq;tulũ dolere de ſu⸗

is vitüis ⁊ pctis:⁊ ea intdũ ipᷣis diſplice· verũ⸗

tñ nõ quſq; ⁊ vſq;q̃q; ꝗꝙ illa deſerãt· ⁊ taq; inci
tatiĩ moꝛtẽ ⁊ extminiũ eoꝝ ad expugnð ↄtra

ea arma pnie diſcipline ofonis/⁊ alioꝝ pᷣſidi

oꝛũ qbꝰↄtraula pugnat᷑ aſſumat. De poꝛib-
vero ⁊ impꝑfecte penitentibus:atq; ad gram

vndecũq; conãtibꝰ: intelligẽdus videt᷑ ſmo

E

Lapitulum

. , ,
beati Gregoꝛij quo dic· Interim fac quicqͥd

bonipotes:vt deus illuſtret coꝛ tuũ ad peni

tentiam· AManifeſtũ em̃ indubitanter eſt om
nem illum qui ꝑenitere deſiderat/⁊ querit la
chꝛymis / oꝛatiõib vel alienis ſuffragijs / aut

quibuſcũq; alijs modis ꝙ aliquatenus poſſit

dici dolere atq; penitere devitijs ſuis aut pec
catis ·verũtũ nõ vera atq; ꝑfecta penitẽtiaẽ
quẽadmodũ quidicebat · Cõcupiuit aia mea
deſiderare iuſtiſicatiões tuas in omi tempo⸗
re · Pꝛoculdubio deſiderabat iuſtiſicationes
dei: cũ deſideraret deſiderare eas.Cur enim
deſideraret deſiderare eas:niſi ꝓpter ipſas:
Et ꝓpter hoc multomagis deſiderabat ipas
q; deſideriũ ſiue deſiderare earũ · verũtñ nõ
erat eideſideriũ earũ ·q;‚tũ ⁊ quale cõcupiſce
bat illud habere · Ita eſt de quibuſdã penitẽ⸗
tibus.quia penitentia eoꝛũ nõ eſt niſi conatꝰ
quidã vel pᷣparatio ad verã ꝑfectãq; pniam-
Ereſt indubitanter inquiſitio vere peniten⸗
tie atq; cõplete ſtatus ille eoꝛũ· Et ppter H̊
cũ pfecta penitẽtia · ꝑfecta ſit iuſticia ſiue iuſti
ficatio:qua ve penitẽs ſemetipſum iuſtificat:
vt diuine iuſticie diſtrictionẽſiue diſtrictã vlti
onem effugiat ⁊ euadat · Seu qð eſt deo acce
ptius:vt iuſticie diuine ſatiſfiat:⁊ pꝑhocplace⸗
at deo vera pfectaq; penitẽtia · vere pfecteq;
iuſtiſicat nihil diuino iudicio vel vindicte ĩ pe
nitente relinquẽs. Hõ em̃ deus iudicat bis in
idipᷣm · ſicut dic ꝓpheta· Neq; retractat vnqᷓ;
pnĩale iudiciũcũ verũ atq; ꝑfectũ cõpletũq;
fuerit·Et h inſinuauit Aplłs in ſermone ſuo
quo dixit/ꝙ ſi noſnetipſos dijudicaremꝰ:nõ
vtiq; dijudicaremur. Facit ad h̊ ipſuʒ ſermo
quẽ audiuiſti in pᷣcedentibus · videlicet iuſti⸗
cia ⁊ iudiciũ coꝛrectio ſedis tue· ppter hoc iu
dicium / dixit ille ſcũs ⁊ ſapiens Job · Nunqͥd
q nõ amat iudiciũ ſanari põt/qð abſ; dubio
de iudicio iſto pniali rectiſſime intelligit᷑. Coꝛ
rectus em̃ vere ꝑfecte iudicatus:abalio iudi
cio indubitãter tutusẽ· nec alið iudiciũ opoꝛ⸗
tet vt timeat · pᷣſertim cũ diuine miſericoꝛdie
iudiciũ pniale p aceat · Siẽ ißemetꝑ Eʒech̊.
teſtificatus eſt dicẽs · Nolo moꝛtẽ peccatoꝛis
ſed magis vt ↄuertat᷑ ⁊ viuat · Quia igitur qͥ
bñ coꝛrexit:eſt ꝑſecte iuſtiſicatus · Et ꝓpter
hociam iuſte ⁊ plene liberatus ab iniuſticijs
ſuis om̃ibus:⁊ abſolutus a vinculis eoꝛum/⁊
debitis penarũ infernalium · ſihoc ei innotue
rit:nõ habet neceſſariũ petere aliquid hoꝛuʒ
cũ iam om̃ia illa receperit·ſ̊ poti gratias age
re largitoꝛi iſtoꝛũ bonoꝛũ · Sile aũt reiiſti eſt

in eo quiplene dealbatus ⁊ ꝑfecte albus effe

ctus eſt · Mõ em̃ ſuꝑeſt ei inquirere albedinę

velꝑtem aliquã albedinis· Augmentũ vtiq;
Tobſeruationẽ atq; cõfirmationẽ inceſſanter
petere debet: ꝓpter imenſitatem periculoꝛũ

quibus interius ⁊ exterius:⁊ vt ad vnũ dicaz

ex om̃i ꝑte patet iuſticia · Sed ne ipſa iuſticia
in ipſo / vacet a ꝓfectu ⁊ incremento:cũ ocio⸗
ſitas ⁊ infructuoſitas om̃i gre ⁊ vtutiinimica

ſit · ſicut docet beatus Greg. dicẽs · quia dile⸗

ctio vera ocioſa eſſe nõ poteſt · ⁊ vtus ſemper
aut deſicit aut ꝓficit · Quia igit᷑ vᷣitas ⁊ ꝑfe⸗
ctio iuſticie ſue/ vix innoteſcit alicui · nulliex⸗
pedit ceſſare ab oromibus hmõi vicʒ /quibus
⁊ mũdatio abiiuſticijs ⁊ liberatio petat᷑ · Ve⸗
rum qm̃ de impꝑfectiõe penitẽtie ſue plene cõ
ſtat:⁊ liquet plerũq; vnicuiq; noſtrũ · Mani⸗
feſtum eſt in eo ſtatu neminẽ nrĩjm deficere de
bere ab ofonibus añdictis · In eo em̃ ſtatu in
dubitanter eſurimus ⁊ ſitimus iuſticiã:licet⁊
eſurie ⁊ ſitidebilibus ⁊ imꝑfectis · tũ quia pꝛo
mittit᷑ nobᷣ ſatietas cõtraria ipᷣo oꝛe ſacratiſſi⸗

me veritatis · Petenda eſt inceſſanter iſta ſa

tietas inſtantia acdeuotiõe qua poſſumus q̃
vicʒ nob dat᷑ vt eam petamꝰ. Dicenduʒ ergo
eſt miſeratoꝛi largiſſimo adiuua conat nr̃os
dñe miſcdie:quibus conamur ad teqͥ ſcis cos
nihil eſſe ſine te:ſicut cõfitebat᷑ tibi Sapiens
⁊ ſcũs tuꝰ Augꝰ·dicẽs · Scio dñe quia ſine te

nihil ſunt omes conatus mei:operimanuum

tuarum poꝛrige dexteram tuam:qua me tra

has ad te:⁊ extrahas de abyſſo miſeriarũ me

arum · Cõuerte me dñe · : ex toto verteadte ·
Jacens em in lecto tot egritudinũ ⁊ languo⸗
rum/vertere me ex toto /ſine toto nõ poſſuʒ
adte · AMiſerere meidñe qm̃ infirmus ſum:ſi
miſerandi ſunt infirmi coꝛꝑe:qᷓ;to magis mi⸗
ſerandiſunt infirmi mente· Dñe miſcdie / qᷣd

obſiſtit mihi vel aduerſat᷑ quo minus miſere⸗

aris mihi · Scio dñie te illuminante:quia nõ n

obſiſtit mihi adhoc miſcòdia tua · Mõ em̃ obſi⸗
ſtere põt/vel cõtraria eſſe ſibijpſi:hoc aũt in
dubitanter eſſet ·ſi opationẽ ſuã que eſt miſe⸗
ratio tuaimpediret · Abſit aũt ha miſcdia tua
qð nec vllo genere rerũ iueniripõt videlicet

vt res aliqua ſibijpſi aduerſet᷑:⁊ oꝑationẽ ſu⸗

am naturalẽ atq; debitã impediat · Aut obſi⸗
ſtit igit᷑ mihi in hoc iuſticia tua:aut vitia mea
ſiue peccata:vłfoꝛte vtrũq;· & ſiiuſticia tua

obſiſtit:⁊ mihi⁊ miſcdðietue ĩ ꝑteiſta:qũo igit᷑
nõ potiꝰ obſiſtit qͥ min dares mihi donũ ↄfeſ

ſionis iſti mõ em eiadaucta vtus ĩ pteiſta

necy
glut
AUmm
lam
eſtoue
llsſun
ſtasa⸗
Conde
doren
mege
ſonen
nueene
ſlbven
inene
lnſin
owni
tce
on⸗
ogt
Imeq
ne⸗
necpee
Aun
mod
tatese
eode
pulch
ocliety

udyge

Gilly
wigyir
pn
dinn
nlerd
igr nee
hoſſbi⸗

iſe⸗

lbus eſe
Aede
müvi
Neſſaner
Penalori
dynüden
pſaiutes
norchoco⸗
uutimnimna
vquudle⸗
noslenpen
asrſe 5
Our nlller
Niz gabs
opeta; Ve⸗
ſueplenec⸗
Nrü Aen
indeſtered
doenſtmmin
tüiquiape
eſacanſi
ſnter iſnt
npoſum
Menchzene
mcona ie
S
un iete
mnmunuum
kgame
Glerunime
oveneagte
mithngo⸗
ono oſi
mzif
hmngs n⸗
e⸗
mnsnige,
Glrglaſa
gehcche
geeſni⸗
anniſc
otnieln

cõtra me ex cõfeſſione iſta:qͥn potius multo⸗
minus iuris habet contra me ꝑillam · Quãto
em̃ magis meipſe coꝛã te iuſtiſico: tãto minꝰ
iuris⁊ iuſte ptatis reliquit᷑ iuſticie tue/ad vin
dicandũ in me · Si em̃ ex toto atq; ꝑfecte me⸗
ipſe iuſtiſicarẽ · nulle eſſent ꝑtes iuſticie tue:
ad iuſtificandũ me vel ad obſiſtendũ mihi qͥ⸗
cũq; modo · Ex iſta igit᷑ confeſſione minꝰ põt
vt ita dicã/⁊ cõtra me ⁊ cõtra miſcdðiam tuam
iuſticia tua ¶ Ampliꝰqualiter obſiſtit mihiiu
ſticia tua/cũ ego ipſam adiuuemꝑiſtam con
feſſionem meã:ĩmo potiꝰ manifeſtũ ẽ(quia ip
ſa parat etiã pᷣparatis in me miſcdðie tue viam

miſeratio miſcdie tue · ¶ Amplius nec decet

nec poſſibile eſt miſcdᷣiam tuam ocioſam eſſe:
qua ꝓpter neceſſe ẽ eam oꝑari oꝑatiões ſuas

⁊ maxime in eos qͥad eam ſepᷣparant:qui ad
eam fugiunt:qͥ illam quaſi qð a teipſis datum

eſt querũt · Et nõne ego dñe miſcðie vnus ex

illis ſum:qͥd em̃ intendo:vel quero ꝑ omnes
iſtas accuſatiões /teſtiſicatiões/⁊ ↄfeſſiones
contra me / niſi vt miſerearis mihi:quid intẽ⸗
do reuelatione atq; oſtenſiõe vulnerũ ·niſi vt

medearis illis ꝑ miſcdðiam tuã? Similit᷑ ꝑ oſtẽ

ſionem pauꝑtatũ mearũ atq; defectuũ:quid
intendo vel quero:niſi miſerationũ tuarum
ſubuentiones ⁊ bñſicia? ¶C Amplius · qͥd põt
intenderecontra me iuſticia tua niſi vindictã
iuſtiſſimã · Perditionẽ em̃ ⁊ deſtructionẽ ope
ris tui /qð ego ſum:nullo modoꝛum intendit
iuſticia tua · Alioqͥn cõtrateipᷣm intenderet⁊
pugnaret · mõ intendit igit᷑ deſtruere in me:

quod tu feciſtii me · Hoc em̃ tu adhuc diligis

me:qͥ nihil eoꝝodiſti q̃ feciſti Qð tu ãt dilig

in me / iuſticia tua odire nõ poteſt · qua ꝓpter

necꝑſequi ·nec deſtructionẽillius intendere
vllo modo põt ·Odit igit᷑ ſolum illð in me qð

⁊ tu odis in me:videlicet feditates /defoꝛmi⸗
tatesedepꝛauationes/acturpitudines: qͥbꝰ
ego depꝛauaui⁊ deturpaui quod tubonum⁊
pulchꝛũ feciſti in me dñe miſcðie · Hec ißemet
odi/⁊ ꝑſequoꝛin me:⁊ pugno cõtra ea q́tum
tu das ⁊ adiuuas: Nõdũ ſiquidẽ pfecto odio
odiilla · Nec vt foꝛtis ⁊ implacabilis inimicus
totis viribus ⁊ ſtudijs pugno contra illa:qm

nõ eouſq; foꝛtis ſum adhuc:vt poſſim hoc et
cõtra ipſa pugno /licet debiliter ⁊ adhuc infir

miter cũ iuſticiatua/⁊nõ contra eã · Iniuſte

igit᷑ mecũ agit ſiptra me ẽ mihiq; obſiſtit · Im

poſſibile eſt aũt iuſticiã tuam inique agere v

iniuſte · quia impoſſibile eſt vt in ſtatu iſto in

dũ me dignũ ⁊ idoneum aliquatenus efficiet

q̊ me poſuit gra tua:cotra me ſit iuſticia tua:
neq; igit᷑ iuſticia tua/nec miſcðia tua ↄtra me
eſt · Sola igit᷑ vitia mea ⁊ pctã cõtra me ſunt ·
Quia igit᷑ contra teipſum ſunt ·illa em inimi⸗
ci tuiſunt:quos ĩplacabiliter ſemꝑ odis: Ad⸗
iuua ergo me/cõtra me pugnantẽ⁊ ante tri/⸗
bunal miſcdie tue contra ipſa litigantẽ · Bel⸗
lum em̃ iſtud ⁊ litigiũ /cõtra inimicos tuosẽ:
Addo etiã quia ꝓpter te eſt · Propter h̊ pu⸗
gno contra ea ⁊ litigo:quia tu odiſti ea · et qͥa
bñplacitũ tuũ ẽ impugnatio: Sed et ꝓpter hG

djñe miſcdie ea in me ꝑſequoꝛ · qm illa ſola pꝛo

hibent ⁊ impediunt ne tibiplaceã:⁊ ꝓpter h
exterminareilla a meipſo enitoꝛ:vt vides·qᷣ⸗
bus adhuc poſſim conatibus vt exterminem
a meipſo:quecũq; tibi diſplicent in me:vt ip⸗
ſis pꝛoꝛſus abraſis/⁊extirpatis a me:tibipla
citus efficiar/⁊ acceptus:⁊ ſic me recuperes
⁊poſſideas ſolꝰ totaliter:cuiꝰ me eẽ recogno

ſcoiure pleniſſimo:iureq; ſingulari · ¶ Bellü

ergo iſtud tuũ eſt·qm̃ victoꝛia tuaẽ:q ſcis me
nõ niſi vᷣtute tua victoꝛẽ eſſe poſſe illoꝛũ · Cãꝗ
iſta tua eſt: qm de iure tuo ·⁊ de illo / vicz vt il⸗
lud obtineas in iudicio iſto/contendit᷑ · Scis

em̃ dñie ꝑiniquiſſimã vſurpationẽ/ ⁊ ꝑnicio⸗

ſam voluntatem meã:vitia mea/⁊ peccatum
intrare poſſeſſionem meam:ipſius qꝗͥ tuũ ius
ſum totaliter abſq; ꝑticipe vllo/⁊ cõſoꝛte · Ne
ſuſtineas vlteriꝰ iſtos tam odibiles mihi ⁊ ti⸗
bi inimicos poſſidere ius tuũ: quod egoipſe
ſum · Scio dñie quia iuſtiſſima ẽ iſta pena mea
dure videlicet ſeruitutis:⁊ crudeliſſime tirã⸗

nidis:quibꝰ me inceſſanter pꝛemunt ⁊ affli⸗

gunt dñi iſti · vicʒ vitia mea/⁊ peccata qͥbꝰme
turpiſſime ⁊ inſaniſſime ſubdi · Et ſi placereti
bi merito põt iſta tanta pena mea:quia iuſtiſ
ſima · Diſplicere tibi tñ debetiniuria ⁊ contu⸗
melia tua:quã tibi faciunt in me:tam nequit᷑
abutentes me dñi iſti · Et ꝑ iſtos:etiam demo

nes ipſi qui ꝑ ipſos in om̃em iniuriam ⁊ cõtu⸗

meliam tuam abutunt᷑ me · An tibidebet pla⸗

cere plus iſta tanta pena mea iuſtiſſima:q; ti-

bidiſplicere iniuſtiſſima dñatio dñoꝛũ vtroꝛũ
q; iſtoꝛũ:q̃ nulla iniuſtioꝛ:nulla nequioꝛ · nul⸗
la bonitati tue intolerabilioꝛ·

Petitio victoꝛie in conflictu pnie · Ca· IX

Xomnibꝰiſtisꝰ

e igitur colligo aggregata ratioci⸗
natione:quia nec miicoꝛdia tua
contra me eſt:nec iuſticia tua in iſto bells dei

*

iudicio· Peccata vero meaquepꝛoculdubio
contra me ſunt ⁊ etiã contra te nõ debent pᷣ⸗

ualere · ne dicam cõtra te:ſed etiam nec ↄtra

me / in iſto iudicio vel pᷣlio:de quo euidenter
oſtendi põt:ꝙ vtrũq; vnũ eſt videlicet tampᷣ

lium q; iudiciũ · Vince igit᷑ in iſto iudicio pari

ter ⁊ pᷣlio:qui vides victoꝛiã hic ꝓuenire non
poſſe niſi vᷣtute tua· Ne patiaris me ſuccũbe⸗
re ⁊ vinci:pꝓpter inſirmitatem ⁊ defectũ vir⸗
tutis ꝓpꝛie · ſed da virtutẽ potiꝰ ad vincẽdos
tam odibiles inimicos tuos:quidas laſſo vᷣtu
tem · ⁊ his qͥ nõ habent foꝛtitudinem ⁊ robur
multiplicas · An denegaſti vnq; vᷣtutẽ ⁊ foꝛti⸗
tudinem certantibus ꝓte:ſiue in iudicijs ſi⸗
ue alias vbicũq; · Ne incipiasigit᷑ a me ſiue in

me qd nulli vnq; hominum te feciſſe:nemo ſi

delis ignoꝛat · Amplius rñdere mihio iuſti⸗
cia creatoꝛis ſi eouſq; tibi placeat vindicta ð

me/adeoq; auida es cruciatuũ ⁊ toꝛmentoꝝ
meoꝛũ: Dic obſerro ꝓpter quid placeat tibi
iſta vindicta? Scio quia nõ poteris rñũdere:
vel aſſignare niſi alteram ex iſtis duabꝰ cau⸗

ſis:videlicet iuſticiã vindicte/⁊ gloꝛiã creato
ris· Quia igit᷑ vbi maioꝛ vtraq; iſtarũ cauſa⸗

rum euidenter eſtibi debet tibi maioꝛ eẽ iſte

ꝗamoꝛ ⁊ auiditas vindicte:⁊ cruciatuũ meoꝛũ
Neceſſeẽ vt magis ſibi placeat vindicta:quã
egoipᷣe creatoꝛi facere paratꝰ ſum · Jam autẽ
dixi:quia iuſtiſicatio qua vere acꝑfecte peni⸗
tens ſemetipᷣm iuſtificat.maioꝛis ẽ eigſe:ea
que iuſtificat alium · Adiecietiam quia lauda
bilioꝛ:⁊ ipᷣi creatoꝛi acceptioꝛ : Magis igitur
placet tibi pnialis vindicta:quã demeipſo fa⸗

cere cupio · q; illa que ꝑ toꝛtoꝛes demones/ vyl
pquecũq; toꝛmẽta inferripoſſet · Adhãc igit᷑
neceſſe habes intendere ⁊ nõ alijs me toꝛto⸗

ribus tradere · Amplius nõne maioꝛis ẽ glo
rie creatoꝛi:vt ipᷣe faciat ſibi miniſtros deuo⸗

tiſſimos:qͥs habuit hoſtes ⁊ aduerſarios?to⸗
tum aũt ei ꝑpniam efficitqui em̃ ꝑ peccata
⁊ vicia inimici deiſunt/cõuerſi ꝑpniam eiuſ-
dem deuotiſſimi ſerui efficiunt᷑ · Et qdð ẽ mira

bilius:ſuijpſoꝛũ hoſtes ⁊ aduerſarij:ꝓpterip

ſum ſiunt/ſimul etiã vindices ⁊ toꝛtoꝛes · dũÜ⸗

modo in ſemetipſo qͥ cqᷓ; contra creatoꝛẽ ege
runt:diſtricte vindicant:⁊ ſeuere puniũt · A⸗
los etiam diabolus ſentit conuerſos:hoſtes
gtrociſſimos/eiq; rebellantiſſimos ⁊ adom⸗
nem voluntatẽ dei ꝓ viribus pꝛomptiſſimos
quos pꝛius dũ eſſent in vitis ⁊ peccatis ha⸗
buit ſubditiſſimos · Ethec eſt mutatio dextre

excelſi:qua diabolus nõ ſine grauiconfuſiõe:

Capitulum

auerſos aſe ſentit / ⁊ conſpicit · ⁊ contra ſe re⸗

bellantiſſimos amoꝛe creatoꝛis· Inquo ma⸗

gis tanto gloꝛificat᷑ deus q;to magis ⁊ mira⸗
bilius bonũ eſt iuſtiſcare impium:qᷓ; toꝛque⸗
re/⁊ ſuſcitare moꝛtuũ in vicijs ⁊ peccatis·ſan
ctumq; ac deuotiſſimũ dei ſeruũ efficere:qn⸗-

ℳ—-

to melioꝛ eſt ipᷣa ſanctitatis gra:qᷓ; pctõꝝ vin

dicta. Nũquid nõ ex te dixit ſanctus ⁊ ſapiẽs ·
Augꝰ:quia maius fuit paulũ ſuſcitare mẽte:

qᷓ; laʒarũ coꝛꝑe · Quis aũt dubitat · q;ẽtũ gloꝛi

ficatus fuerat ex eo oꝑe:qꝙ laʒarũ coꝛꝑe ſuſci⸗

tauit: to igit᷑ magis gloꝛiſicatus fuerit ex
ſuſcitatiõe pauli:que eũ de moꝛte vitioꝛum⁊

peccatoꝛũ ſuſcitauit · Canto nãq; ex mirabili

oꝛibns oꝑibus ſuis / eſteimaioꝛ honoꝛ et ma⸗

ioꝛ gloꝛia:qᷓ; ex minoꝛibus/qnto illa miriſicẽ
tia⁊ magnitudine pꝛecellũt minoꝛibꝰ· ¶ Am

plius nõne ⁊ illud ſiliter dicit idem ſanctuset
ſapiens Augꝰ quia maius eſt deo iuſtiſicare

impium:qᷓ; creare celum ⁊ terrã · Aaioꝛ em̃

eſt ei gloꝛia ex iuſtiſicatiõe vnius impij:qᷓ; ex
creatione celi⁊ terre · Ethoc indubitanter/
apud intelligentes ⁊ cognoſcentes miriſicẽ⸗
tias magnalium ipſius; In iuſtificatione aũt

vnius impij:eſt nobiliſſima victoꝛia · Vincit
diabolus vincit᷑ ⁊ peccatoꝛ ſuijpſius /a ſemet

ipſo:tam bello q; iudicio vtpᷣdixi· Tata qta
q; magnifica largitio venie eſt? gre:vt huma

nus intellectus eas nõ ſufficiat admirari · fit
ibi innouatio ⁊ refoꝛmatio imaginis ⁊ ſimili⸗

tudinis creatoꝛis in animahumana: Nec mi
nus mirifſica:qᷓ ſi de trũco arido ⁊ putreſacto
oliua ſpecioſa ⁊ vernans ſubito efficeret᷑ · vel

de poꝛco ſpurciſſimo aut buffone:ſpecioſiſſi⸗
mus aſpectuq; deſiderabiliſſimus iuuenis ef

ficeret᷑ · Vincitur ibi ⁊ ira tua:cui reſiſtere ne

mo põt:abipſa miſcdia tua · ſimagnificen

tia remiſſionũ tuarum ⁊ largitio munerum ·
gratiarũ tuarũ · vt de alijs taceã ipᷣa heredi

tas felicitatis eterne:maioꝛ eſt q; celum ⁊ ter
ra · TCot igit᷑ ⁊ tãta tãq; magnifica oꝑa tua cõ
currũt ſimul/in vna vnius contritipeccatorꝭ
iuſtificatiõe:vt minoꝛa merito reputent᷑ celũ
⁊ terra:qᷓ; illa ſint · Quis aũt cogitare ſuffici
at grarũactiões que tibi ꝓilla reddant᷑· ⁊ col
laudationes que tibi placuere·que ⁊ ſuꝑ om
nem admirationem noſtram ſunt:pulcherri
marum ſublimiumq; miliciarum tuarum ex⸗

ercituum videlicet omnium angelicoꝛum:fe
ſtinantq; tibi ĩ celis:inde agitur gaudiũ · Cu

em̃ dixiſti:⁊ facta ſunt celum ⁊ terra·tu man⸗

daſti ⁊ creata ſunt· Nihil verbo tuo omnipo⸗

fent
ſunt
ach
cun
atio
ſent
bere
Das
ſinn
ſler⸗
ſenue
ſen
Ann
a
dor⸗
ſe⸗
ſeo
pote
tuumn
giud
ſſden
mnpin
Nan
ſalu
ſoie
e
louie
lſſcon
Aeny
ccem
ſeym
moe
o
ltcluck
hlonn
llter
ſlelan⸗
ſne
oſhia
Naann
ſone
P Neni
lil yen
ſſu
ſugun
whf
ponmn
ſatur.
gita
N A
he

raſere⸗
om⸗
ammn⸗
iorgre⸗
anoſn
lereq⸗
ör n
ſapiis
me mite:
Gri gon
dheſuſci/
sſerter
ndrun
zanmabii
wCn
nausar
ctire
Haireñ
ier
beme
ucneiit
Dri
ſis lſne

tenti· nihil mandato beneplacititui ſe opo⸗
ſuit:⁊ cõtradixit·:nihil ibi quicq; difficultatis

adhibuit · Et ipſa etiã celum ⁊ terra:ſiqᷣd diffi
cultatis ⁊ reſiſtentie opponere potuiſſem cre⸗

ationi ⁊ foꝛmationi ſue:nullatenus hec feciſ⸗

ſent · qͥn potius ſiquid iuuaminis ad hoc adhi
bere potuiſſent:toto gaudio ⁊ auiditate illð
ad h adhibuiſſent: Nõ habes igit᷑ o pulcher
rima/o ſemꝑ om̃ino laudanda dei iuſticia:ꝓ
pter quod te vel mihi oponas /vel mihi aliq⸗
tenus aduerſaris ſiue in vindictam de meſu⸗

mendam ſiue in gloꝛiã creatoꝛis intendens;

An nõ ego ⁊ ꝓpugnatoꝛtuꝰ ſum in pꝛelio iſto
⁊ adu ocatꝰ in iudicioiſto · Quid em̃ alið intẽ
dovel qro · niſi vt totũ me recuꝑes:totũq; poſ
ſideas· Nõ em̃ pugno vłiuitigo:niſiↄtra capita
les inimicos tuos:vicʒ iniuſticias meas·⁊ nõ
poteſt nõ eſſe tuumadiuua igit᷑ ppugnatoꝛẽ

tuum:⁊ ad uocatum in bello tuo iuſtiſſimo at

; iudicio · Alioqͥn nõ ſolum mihi:ſed etiã tibi
ipſi deeſſe merito reputandus es Loquoꝛ

amplius vnum verbũ tibi dñe miſericoꝛdie·⁊

dicam · quia opoꝛtet te miſereri mihi: ſalua ꝑ.
omhia iuſticia tua · ſimiliter ⁊ iuſte agere mecũ

ſalua pomia miſericoꝛdia tua · Mõ em̃ eſt poſ⸗

ſibile vt alterum iſtoꝛuʒ ꝑmittat bonitas tua-
videlicetvel ledi iuſticiam tuã:velledi miſeri
coꝛdiam tuam · Vtraq; enim bonitas ẽ:neq;
em̃ contraria ſunt vllo modoꝛum nec altera
alt eri vllatenus aduerſat᷑ ·imo ſi phas eſt di⸗
cere:mutuo ſe ꝑ omia adiuuant · Abſit em̃ vt
ſic vindictã iuſticia expetat:vt miſcdðiam om⸗
nino euacuet Abſit ſimilitervt miſcdia tua ſic
ignoſcere intẽdat:vt iuſticiam tuam pꝛoꝛſus
excludat · Tuigit᷑ plargus miſeratoꝛ es:⁊ ni⸗

hilominꝰ in miſerando ſeruãs iuſticiam · Et ſi

militer ſeuerus vindicatoꝛ:in vindicando tñ
illeſam per omia ſeruãs miſcðiam · Quia igit
ſi me per penitentiam iuſtificas:⁊ ſalua eſt ꝑ
omia iuſticia tua:⁊ ſalua per om̃ia miſericoꝛ⸗
dia tua · Confidenter dico:ꝙ neceſſe habes/
nõ neceſſitate coactionis/ ſed ſupabundãaãtia
liberrime bonitatis tue:iuſtificare · In om̃i
em̃ vere ⁊ perfecte penitente ſalua eſtꝑ om⸗
nia iuſticia tua/dum nihil in eo impunitũ re⸗
linquitur· Om̃is em̃ vere acperfecte penitẽs
pꝛo om̃ibus cõmiſſis ⁊ omiſſis ſeipſum punit
ꝓ omnibꝰnãq; dolet ⁊ erubeſcit:⁊ ſibijpſi ira⸗
ſcitur:⁊ ſicut tuipſe ad nudum conſpicis:etiã
cogitatiões malas /in ſeipſo punire nõ negli⸗
git ˖ Quis em̃ vere penitens eſt quinon dole
ar pꝛo eo:ꝙ quicqᷓ quod tibidiſpliceret cogi⸗

XI

tauit ·: Et intendo dñe miſericoꝛdie ſaltẽ in
vniuerſalipꝛo omibus quibus te offendit/de
bet ſaltem dolere vniuerſaliter:qui nullaʒ ex
offenſis tuis excipit vel pᷣterit · De ſinglis em
ſingulariter dolere vel penitere:interdũ foꝛ⸗
ſan nõ eſt poſſibile alicui:ſicut neq; ſingulari
ter recolere aut memoꝛiter tenere · Delicta

enim quis intelligit ·

¶Ercuſatio penitentis ꝙnõ debettm puni

Bogſidirerit

q quis:quia quẽadmodũ in ſingu⸗
Ilis cõmiſſis ⁊ omiſſis ſingulariter
peccat/quicũq; peccat:ſic ⁊ ſingulariter emẽ
dare ſingula/⁊ pꝛo ſingulis ſatiſſacere ſingu/
lariter debet · Rñdeo hmõihomini:quia hoc
nõ ſolũ iuſticie tue nõ eſt:ſed etiaʒ nechuma⸗
ne:Quotcũq; naq; latrocinia qs cõmiſerit:
nõ tot eiſuſpendia vel moꝛtes alie irrogant᷑
qn potius hec vno ſuſpẽdio humana iuſticia
reputat:in eo omia vindicata:⁊ hoc q;tuʒ ad
iplam humanã iuſticiã ꝑtinet ·que poſt vnam
moꝛtem coꝛpoꝛis:nõ habet amplius quid fa⸗
ciat in peccantem · Aliter aũt ſe habʒin veriſ⸗
ſima ꝑoĩaq; ſy laudanda iuſticia tua:qᷓ vna
moꝛte veteris hominis /om̃ia vitia ⁊ peccata
in anima humana moꝛtificat ⁊ extinguit:vni
caq; infuſione iuſticie ſeu gratie tue:oẽs ſoꝛ⸗
des ſpuales emũdas ⁊ abluis:quẽadmodum
infuſione foꝛtiſſime medicine:om̃em infirmi⸗
tatem curas:⁊ quẽadmodũ vnica infuſione
chyriace virtuoſiſſime/venena omniũ pctõꝝ
⁊ vitioꝛũ exterminas pꝛoꝛſus ⁊ diffugas

Bbiectio contrapꝛedicta · Ca-: XxI

Bog ſi dixeris

h Sñſi miſcdie/ quia nõ q;tũ iuſticia re
quirit ſeipſum punit/etiaʒ penitens
quãtũcũq; vere ac ꝑfecte · qm pene eterneſi⸗
ue gehennales debent᷑ vnicuiq; peccãti moꝛ⸗
taliter · Pene vero pniales quatecunq; ſint ·
nulle ſunt comꝑatione illarum: qua ꝓpt᷑ nul⸗
lus ex vere ⁊ ꝑpfecte penitẽnbꝰ / punit ſe tatis
penis pnialiter: qᷓtis dignꝰẽ de dei iudicio et
iuſticia · Rñdo tibi in hoc dñe miſcdie · qꝛ iuſti
cia tua nõ reqᷣrit ̊a pctõꝛibꝰ·vicʒyt tantisac
talibus penis ſeipos puniant· Infernales nã
q;pene:quos tenent nõ emendant aut coꝛri⸗
gunt · mõ eſt em̃ in inferno qui conlnon tibi ·
2

Lapitulum
BGBAmplius pene ille nõ ſunt cõtrarie vitjs et ¶ Hec aũt ſunt ſole pniales. Dico igit᷑ coꝛaʒ te C u
peccatis:cum ea necexterminẽt nec minuãt: djñe miſericoꝛdie:qꝛ ille doloꝛ iuſticie tue ñ uf⸗ ſ⸗
nec eis vllatenus aduerſent᷑ ſeurepugnẽt eiſ ficit in pctõꝛibꝰ:qui eos faciat ⁊ querere me⸗
dem:qͥn potius ꝑpetuo conſoꝛtio coherẽt eiiſ⸗ dicinam miſericoꝛdie tue:et ſubicere ſe eos .
dem· C Amplius pene hmõi nihil aliud poſ. cure medicinalitue · Siliter c iſte timoꝛ iuſti⸗ ſfſi
ſunt in eis in quibus ſunt:niſi ꝙ eos toꝛqueèt cie tue ſufficit in eiſdem peccatoꝛibus:qͥ eos hna
⁊ excruciant·Hoc aũt bonitati tue nunq; per faciat fugere ad miſericoꝛdiam tuam que ſo⸗ gen
ſe placet dñe miſcðie· mõ em̃ delectaris in g- la eſt refugium vnicũ miſeroꝛum Sic ⁊ eru⸗ en
ditione viuentiũ · Diabolice nãq; malignita⸗ beſcentia illa ⁊ confuſio:que eos faciat abſcõ ie
tis eſt illud ꝓpꝛium:amare penas ⁊ toꝛmẽta dere:⁊ turpitudines ⁊ feditates vitioꝛũ ſuoꝝ 2
hoĩm · Scio nãq; te docente:quia pene malo ⁊ peccatoꝛum a facie tua:⁊ ab aſpectu ſancto “W
rum tã angeloꝛũ q; hoĩm placent tibi· non rum oculoꝛum tuoꝛum que faciat eos vela⸗
pene illoꝛuʒ ſunt· ſed quia iuſte · ⁊ ideo bone · re ſiue opire omia alia pudenda · Opꝑimentũ 2
Et quia a teipſo ſunt:Diligis igit᷑ in hmõi pe aut iſtud ⁊ velamen vnicũ eſt:ipſa eoꝛundeʒ
nis oꝛdinẽ ⁊ pulchꝛitudinẽ iuſticie · Diligis in reuelatio:⁊ hoc nõ eſt niſi ſincera confeſſio il⸗ .
eis ⁊ gloꝛiã tuã · Nõ em̃ parũ te gloꝛiſicat pe-⸗ loꝛum ſicut mos eſt confeſſionem fieri in ec⸗ nid
na maloꝛũ iuſtiſſima: que eis te actoꝛe ſimul leſia tua:vbi confeſſionẽ hmõi non ſolum ſa loß
⁊ iudice irrogat᷑·: Claret etiã inuictiſſima omi craſti:ſed etiã ſacramentuʒ mireac virtuoſe lon
potentia tua:qua punis pᷣncipes tenebꝛarü: ſanctificationis feciſti · Sic dico ex eruditiõe o⸗
ceteroſq; repꝛobos:qui bonitate tua ⁊ pᷣcla⸗ tua ⁊ magiſterio /quia ſatis eſt iuſticie tue ta⸗ glube
ra benificentia tua in iniuriam tuã ⁊ cõtume⸗ ta ira contra vitia ſua ⁊ peccata in peccatoꝛi⸗ dun
liã abutunt᷑· tuiſipſis bñficijs contrate ſe ſu bus:que eos faciat armari ⁊ accingereſe ad Areſ
biam eleuãtes· dũ ꝑ eam ſubijciunt᷑ ⁊ artanꝭ expugnanda ea:⁊ in moꝛtem exterminiũ eo⸗ G
ſupplicijs / adeo impotẽtes effecti:vt nihil vl⸗ rum eos accendat:quouſq; viuere de cetero mof
terius poſſunt niſi dolere · qͥ in rebus peſſimis patiant᷑ · Ethec vtiq; ꝓpoſito ⁊ voluntateEt nobl
exultauerũt:nihil amplius qᷓ; cõfundi obpꝛo⸗ eſt ꝓpꝛia intentio ſancte ire iſtius ꝛvt in vin⸗ lnt
bꝛio ſempiterno:⁊ ignominia que finemnon dictam tuã ⁊ ſuam:hoc ſaciant· In vindictaʒ e
habẽt · qui tam male gloꝛiabant᷑ in ſeculo iſto quidẽ tuarũ iniuriarũ:⁊ cõtumeliaꝝ tuaꝝ q̃s uluuj
nihil aliud pñt qᷓ;egere/⁊pᷣmi eternalit pau-⸗ imnſeipſis tibidño deo irrogauerant · In ſuam leni.
pertate artiſſima:que eſt omniũ bonoꝛum ir vero vindictam:hoc eſt ꝓpꝛie moꝛtis vltio⸗ oſtas
releuabilis inopia qua diuicias ſpũales ſapiẽ nem:quãꝑ vitia ſua ⁊ peccata ſibijpſis intule Genis⸗
tie vicʒ ⁊ vtutũ /velreiecerũt velcontempſe⸗ runt .Sic dñie miſericoꝛdie dico de indignati⸗ Mnonis
runt:⁊ fallaces coꝛpales ſeu tempales diuiti⸗ one · quia ſuff cit tueiuſticie vt tantaſit in pec ſmogt
as inoꝛdinatiſſime eripuerunt vładminiſtra catoꝛibus:que eos eouſq; erigat ⁊ eleuat:vt mnanis;
uerunt · Dico etiam ꝙ pene ille eternales perr eisde cetero ſubeſſe velſeruire dedignetur· nuono⸗
petuo auertunta tedñe miſcdie Hõ em tra Eaq; a ſeipſis tãqᷓ viliſſima excutere oĩnoq; ſſſone
dunt᷑ in illis niſi quos ineternũ pieciſtia faie conculcare:deſpicereq; illa pponat · Sic di⸗ ßte⸗
tua· ⁊ ſine vlla ſpe miſerationis ⁊ liberatiwis co⁊ de odio:quia ſufficit iuſticie tue vt impa poreſe
dereliquiſti. Qua ꝓpter a penitentibus iuſti⸗ cabiliter ꝓponant peccatoꝛes pᷣliari ac decer enne
cia tua penas hmõi nõ requirit· alioqͥn cõtra tare contra vitia ⁊ peccata: vt neq; fedꝰ nec mmnn
ria eſſet ⁊ miſcdie tue/⁊ſibipſi · Miſcdᷣie ſiq, amicitiam de cetero cumeis habere pꝛopo⸗ iſei
dem:dũ nõ ſoluʒ miſeros pctõꝛes in miſerjis nantneq; fines ſuos intrare aut inter fines E De
vitioꝛũ ſuoꝛũ ⁊ pctõꝛũ nõ deſereret·ſed eiſdẽ ſuos illa habitare vllo pacto pmittant · ſ. ed tã Gnin
etiã miſerias incompabiliter adaugeret · redi q;gladio ⁊ igne illapꝛofugare atq; extermia nne
req; eos ad tuã miſcdðiam ꝓhiberet · Si vero re / vbicũq; ⁊ vndecũq; poterint: ſtudioſe ac Ect
ipſi aduerſaret᷑:qm peccatoꝛũ iuſtiſicationezʒ viriliter intendat· De abominatione quocq; WD
ꝓculdubio impediret:conſtituens eos in o quid aliud mihi dicendum eſt coꝛam te:niſi nnn
ſtatu in quo iuſtificatiſumusredire ad iuſti⸗ quiaiuſticie ſatis eſt:vt in peccatoꝛibus tãta nien
ciam nõ ẽ eis poſſibile vllo modo · Penas igi ſit vitioꝛum ⁊ peccatoꝛum ſuoꝛum abomina⸗ hlinn
tur illas ſolas iuſticia tua reqrita pctõꝛibus: tio:vtnauſeam eis pꝛouocet ⁊ vomitum eo⸗ nobe⸗
que adillã reducant eoſdem· ⁊ ab iniuſticis rum. Abominatio nãq; vſualiter dicit᷑ · quaſi q⸗
vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ illos liberent ⁊ emundeéet nauſeam vel vomitum aſpiciẽtibus / aut alit nn

ce .
tueſ⸗
ere me⸗
e ſeeos
moriuſt⸗
dens

nalei⸗

cen⸗
mabſ
wüſtor
aulango
ed deh⸗
Qineni
Neonunde,
conſeſſo⸗
ſenne⸗
nſolunh
XVmoe
venunie
enetcy
elcgton?⸗
geſcad
mimied
ſeceend
dunruekt
Sn
nmdan
lunen;
nr Inſun
upſonnt
dencgen⸗
mſinger
AN
vuen
roſtoc
1d

NeRN.

nac
Nechiel ee⸗
cberepoh⸗

Enrerſſfes
untſehi

tenmia
ſfuaſen

Cone uoc;

4 .

illud ſentientibus faciat· Et intendo vomi⸗

tum ſpũalem:qui eſt ſincera ⁊ integra confeſ
ſio peccatoꝛũ:qua tanq; humoꝛes noxij⁊ fe⸗
tulentie ſeu ſpurcitie intolerabiles oꝛe ꝑ con
feſſionem eijciunt᷑ ſeu vomunt᷑. De alijs aũt
hmõiaffectiõibus ad pnialem iuſtiſicationeʒ
ꝑtinentibus·mittote ad tractatum de pnia
te inquit quilegis hoc·qui tractatus eſtꝑsli
bꝛide ſacramentiſiiiiis

deo placeant oꝑa penitẽtie · Ca. XI

R Broc autẽ re⸗

n ertar ad loquẽdũ iuxta quod in
ceperamdño deo noſtroqᷣ eſt deꝰ

miſcðie· ⁊ repetã ei:qm̃ acerbitas ⁊ vehemẽ⸗

tia paſſionum in penis pnialibus dñe de me⸗
us meritotibi placet · ex eiſdem cauſis quibꝰ
⁊ in penis infernalibus:Multa autẽ habent
alia bona videlicet illa magnifica oꝑa tua q̃̊
pᷣdixi:videlicet reſuſcitationẽ a moꝛte ſpiritu
ali· refoꝛmationem a defoꝛmitate monſtrifi⸗
ca:quia vitia ⁊ peccata deturpãt aĩias huma⸗
nas: Deinde victoꝛiam mirificã ⁊ triũphum
nobiliſſimũ:qua poteſtates infernales vin⸗
cunt᷑ ⁊ diffugant᷑ a peccatoꝛibus: Ereptioq;
pꝛede de faucibus ⁊ dentibus leonum infer⸗

nalium. Mirificentia quoq; reediſicationis

templi dei in manibus peccatoꝛum:cuiꝰ ſpeci
oſitas atq; ſtructura ex lapidibus pᷣcioſis ſeu
gẽmis donoꝛũ ·virtutũ:⁊ gratiarũ:verbis hu
manis explicari nõ põt · Habent ⁊ reꝑationẽ
imaginis ⁊ ſimilitudinis tue in animabus hu

manis:cuiꝰ pulchꝛitudinem cogitatushuma
nus nõ attingit · Habent ⁊ reſuſcitationẽ poſ-

ſeſſionis tue: qua ⁊ tu recuꝑans peccatoꝛes
⁊ ipᷣi te:qua largitate magnificentie tue que
poteſt eſſe pᷣclarioꝛ:dũ ⁊ veniã imenſoꝛũ toꝛ⸗
mentoꝛũ:⁊ dona ineſtimabilia vᷣtutũ ⁊ grati
arum:⁊ ius in hereditate celeſti que eſt eter⸗

nafelicitas:⁊ teipᷣm redonas penitentibus.

Dñe miſcdie qͥs admirari ſufficiat· vel etiaʒ
cogitare ſtudeat aut valeat illud celeſte ⁊ ſpi⸗

rituale conuiuiũ:qð inſtauras in vniuſcuiuſ⸗

q; peccatoꝛis pnĩali cõuerſione· in quo omis

exercitus pulcherrimarũ ſublimiũq; milicia⸗
rumtuarum:nõ ſolum ſplendidiſſime ſed eti

am beatiſſime cõuiuant᷑· gaudioq; incogita⸗
bili iucundant᷑ atq; reficiunt᷑· ſicut tuipſe oꝛe
tuo ſacratiſſimo in euãgelio vᷣitatis tue dixiſti
quia gaudiũ eſt angelis dei ſuꝑ vno peccato⸗

O △

indubitãter nuptiale ac triumphale cõuiuiuʒ
Nuptiale quia animã peccatricem que cum
diabolo meritricata fuerat:virginitatiſpũali
reſtituis ⁊ refoꝛmas:Et cum nuptiali benedi
ctione ⁊ ſanctiſicatione denuo recuꝑas · pꝛo⸗
pter qð dixi feſtiuũ cõuiuiũ illð nuptiale · Tri

umphalevo ꝓpter victoꝛiã gloꝛioſam ⁊ trium

phum nobilem antedictũ.· Quare manife⸗
ſtum eſt ex om̃ibus iſtis: penas pniales eẽ in⸗
comꝑabiliter melioꝛes:⁊ incomꝑabiliter ma⸗
gis tibi placitas⁊ acceptas:qᷓ; inſernales ſiue
gehennales · ſed ⁊ maioꝛis eſſe verioꝛiſq; iu⸗
ſticie / qᷓ; illas · cũ iſte iuſtificent penitẽtes ille
vere iniuſticias nec tollant nec minuant:nec
vllo modo leuant·Certũ em eſt eas aias que
hinc ad infernalia ſuplicia tranſeunt: ſuppli⸗
cijs illis nullatenus melioꝛari:Alioqͥn pꝛoceſ
ſu tempis in ĩferno ⁊ innocẽtes ⁊ bone fiertt
ſi ſupplicia illa iniuſticias vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛuʒ
minuerent: Nemo aũt ad modicuʒ intelligẽs
ignoꝛat:verã iuſticiam veris iniuſticijs adeo
contrariam eſſe/ac repugnantẽ:vt cum illis
in eodem ſubiecto nullatenus eſſe poſſit· Cõ
fidenter igit᷑ petoa te dñe miſcdðie qð dignum
⁊T iuſtũ eſt:vicʒ vt pene pniales plus tibi pla⸗
ceant in me q; infernales · he em̃ et totũ tol⸗
lent quod tibidiſplicet in me · ⁊ me tibi faciãt
placitum ⁊ acceptũ · he placabunt iuſtam irã
tuã:qua ſcʒ iuſtiſſime iraſceris peccatoꝛibus
penitere nõ curãtibus ·⁊ ſatiſfacient iuſticie/
⁊T⁊ reſtituent tibi ius tuũ integre ⁊ plene· Jus
aũt illud egoipſe ſum ⁊ om̃e ſeruitiũ · omiſq;
ſeruitus quibus dñationi tue ſeruire debeo·
In inferno vero tuſcis/quia nemo tibi ſᷣuit.
Dicam⁊ amplius dñe miſcdie ſitam auidaẽ
iuſticia tua penaꝝ mearũ:quid igit᷑ faciet mi
hilmiſericoꝛdia tua: Nũquid eque potens eſt
⁊ larga atq; ꝓpenſa ad miſerendũ:vtiuſticia
tua feruens ad puniendũ:Ethoceſt dicẽ ad
tollendam vel ad leuandam miſeriam:vtilla
vicʒiuſticia ad pſam infligendam vel adau⸗
gendam aut ſufficiat miſcdie tue in eis qͥ co⸗
nant᷑ adtequiq; q;tũ das ⁊ adiuuas reuerti
cupiunt ⁊ enitunt᷑ adte:ꝑtem meritarum pe
narum eiuſdem remittere:⁊ tm̃ de penis eis
reſeruare::ne ꝑpetuo incogitabiliter crucien
tur. DNDſie miſcdᷣie hocipᷣm facis cõtumacibus

⁊ rebellibus Ipamq; iuſticiam tuã nõ timen

tibus / dulciſſimam miſcðiam tuã nec queren
tibus / nec etiã curantibus · An dignũ ⁊ iuſtũ
eſtantete:vt nõ melioꝛis conditionis ſint qͥ
q́;tũ tu adiuuas enitunt᷑ redire adte· paec⸗
3

. CLapitulum

retibi ·qᷓ illi qui om̃ino ſe auerterũtate ⁊ eo⸗
uſq; contemnant:te vt nec querãt nec curẽt
te · Multo magis igit᷑ ⁊ abſq; vlla comꝑatiõe
ꝑpenſioꝛem decet eſſe:qͥn potius opoꝛtet bo⸗
nitatem tuã in illos q; in iſtos · in quo aut erit
ꝑpenſioꝛ niſi ißos ex toto ſaluos trahas ad te
atq; recupes · Amplius dulciſſime miſera⸗
toꝛ nũquid nõ infernus locus damnatiõis ẽ/
atq; ꝑditionis eterne · Maniſeſtũ eſt igit᷑ om
nibus illis:quos flãmis ceteriſq; toꝛmẽtis in

fernalidus tradis:nihil eſſe ſalutis aut libera

tionis:ſicut nec demonibus · Niſi foꝛte qͥs di⸗
cat:quia meritoꝛũ ac debitoꝛũ ſupplicioꝛum:
alijs plus/alijs minus detrahit᷑ atq; remittit᷑
Sed hocq;parũ eſtad imenſitatẽ miſcdie:et
q;longe diſtans abillo · Hoc eſt etiamdñe ꝓqͥ
nemo vnq; inuocauit te:⁊ ꝙ nemo vnq;a pꝛe
larga miſcðia tua petiſſe credit᷑· Quis em vn
qᷓ; cogitauit oꝛare te:vt ꝑtem dãnatiõis eter⸗
ne eidem remitteres:⁊ dimidiã ei ſalutem da
res?:vel etiã q;cũq; ſalutis:An nõ verũ dicit
ille ſanctus ſapiens veritatis tue pᷣco Rᷣmb·
dicens · Nephas eſſea te qui ſũme miſericoꝛs
s: dimidiã ſperare veniam · AMultofoꝛtius ⁊

dimidiã petere gloꝛiã · Quod etiã inde mani

eſtumẽ:quia omes quicũq; ab initio mundi
miſcdðiam tuam exoꝛauerunt:tanqᷓ;nefariam
hmõi petitionẽ declinauerunt · Ampliꝰ dñe
miſcdðie tedocente ac reuelante iam nouimꝰ:
⁊ innumerabiles ſaluare/qui ſaluari oĩno nõ
volunt nec curant · Sicut manifeſtum eſt de
puulis quos ſacro vł viuifico fonte baptiſma
tis regeneras · Mõnullos etiam incredulos ⁊
rebelles in ipſa rebellione ⁊ incredulitate vi⸗

ſitas ⁊ ſuſcitas de tanto ꝓfundo moꝛtis et te
nebꝛarum · Sicut ipᷣm ſanctiſſimũ aplm tuuʒ

paulum:qui totis ſtudijs ⁊ viribus pugnauir
contrate:tantaq; malignitate ꝑſequebat᷑ te:
ſicut tu oꝛe tuo ſacratiſſimo ad eũ locutus es

dicens· O ſaule ſaule quid me perſequeris·

to igit᷑ maioꝛi largitate dignũ ẽ ac decẽtiſ
ſimum miſcdiam tuã in eos effundi qui paceʒ

tuam qui veniã qui gratiam tuaʒ vt pñt et tu
ꝗadiuuas atq; dasa te obtinere nitunt᷑ · non
dico dñe miſcðie quia meritis eoꝛũ debeãtur
venia ⁊ gratia tua de ſuoꝛũ iuſticia vł iure me

ritoꝝ · Sed dico hoc decere ĩmẽſitatẽ miſcðie
tue:vt te inuocantes qualiter poſſunt et a p⸗
ueniente eos gratia tua recipiũt · non cõſun/

dant᷑ · ſicut docuiſti eos ꝑ ꝓphetã tuũ loquẽ/⸗
tem ad tex dicẽtẽ · Nõ cõfundar qm̃iuocaui
te· Et per aliũ dixiſti · qͥs inuocauit dñm et de

ſpexit eũ:Cõfundant᷑ at ꝓculdubio quid
petũt non obtinẽt:⁊ depſiciũtur·:quoꝛũ pᷣces

nõ audiunt᷑/dñe miſcðie · Atifmões quos lo

quoꝛ coꝛã te:nõ ex me vel meiſunt:ſed ex te
T tui ſunt ·ſi non placent tibi /quia meiſunt:vbᷣ
dono tuo placere tibi debẽt:quia ⁊ dona tua

⁊ tuiſunt:Quũo em̃ ᷣmões hmõi loq̃rer: niſi

tu pones in oꝛe meo:niſi tu dares eos / ⁊ digi
to tuoidẽ ſpũſcõ ſcriberes eos ĩ coꝛde meo:

ꝓpter hocigit᷑ debent tibieſſe placiti⁊ acce⸗
pti · qꝛ vt dixi tuiſunt· ex dono tuo ſunt · Neq;
em̃ mercuriꝰille:qui nõ ta falſiſſime qᷓ; etiã im

pijſſime deus eloquentie apud ꝑditiſſimos ꝰ

deceptiſſimos homines / ⁊ dictus ⁊ habit eſt
omi artificio rethoꝛicohos ſermones cogita⸗

repotuiſſet · Dico confidenter dñe miſcðie/

qꝙſicut dignũ ⁊ iuſtũ eſt:nec vacuã nec ocio⸗

ſam eſſe iuſticiã tuã ·qͥn potius neceſſe eſt vr
exeat in largiſſimas ac ꝓfundiſſimas miſera⸗
tiones:pᷣſertim in eos quos pᷣuenit ipſa tãma

gnis tãq; ſalutaribus donis:vt iam cupiant ⁊

vt poſſunt querant: Neq; em̃ vt pᷣdixi poſſibi

le eſt:ſic dimidiare miſerationes tuas:aut ini

micari in eos potiſſimum quinõ ꝑtes miſera
tionum querũt aut petunta te:ſed plenã pfe
cctãq; veniã ⁊ gratiã tuã:vt ſepe dixiqᷓ;tũ das

⁊adiuuas a te petũt · Alud aũt denegare nul

lus põt:vnã (ſaltẽ ſalua iuſticia tua ꝑoĩa ſal⸗
uoq; iure tuo in om̃ibus)vtpᷣſtes ꝑfectam ple
namq; gratiã ⁊ veniam: que ſunt in vita iſta
miſerationis tue plenitudo · Et quidemin do
mibus religioſis te actoꝛe conſtitutũ ⁊ oꝛdia

tum vt qui inde abierunt vel exeunt recipian
antur ·vel ſaltẽ vſq; ad te ſalua tñ oꝛdinis di⸗
ſciplina · Quia igit᷑ miſcdðie tue necnumerus
nec menſura cũ ab oꝛdine ſanctiſſimo tuo:et

regula ſanctiſſima chꝛiſtianitatis totiens ab⸗

errauerim:⁊ exiuerim põt denegari mihi:qͥn
ad illa reuerſus recipiar:ſaluo tñ oꝛdinischꝛi
ſtiana diſciplina · Hoc aũt eſt niſi pnia tua q̃ ĩ

ecclia tua ⁊ iniuugi⁊ agicõſueuit · Ampli qᷓ

nõ deſeruiſti me deuiũ ⁊ aberrantẽ:qũo non

aſfumes reuertentẽ atq; coꝛreptũ:.Non de⸗
ſeruiſti inq; quẽ necreuocareceſſaſti · necad⸗

huc ceſſas· Vnde em̃ mihi ſunt deſideria iſta

quibuste reconciliarideſidero:qbus ad pacẽ
⁊ gratiã redire cupio · Vnde iſte accuſatiões
quibus contra memetipᷣm ꝓpter iniuſticias

meas litigo / niſiate / quidonis iſtis tanq; bñ⸗

dictionibus dulcedinis tue pꝛeuenis me· nec

in aliquo leſa eſt iuſticia tua:per hãc tam piã
tãq; indebitã pᷣuentionẽ miſcðie tue· Qm̃ er⸗

wt⸗
eni
ſſtaß
nires
tioni
nndig
llen
mneßn
iultfa
dubirie
ſran
zaie
Arinus
ſtog⸗
fole
ſolere
genne.
hecn
coglol
deine⸗
lemn
ceauib
ſweſau
his
mommn
deſia
demat
koxr.
ſpientt
enöot
Cheride
llosy
pcifn
gnuſſim
Congran
eſgono
Midig
tenpore
Wkace
1 obſſte

ſcef⸗
licſimne
fuun⸗con
mreri

auto⸗
Mamni
knm

XII

nlic go foꝛtius nõ ledet᷑:niſiiſta dona mihi cõple⸗ qbusſiphas eſt dicere foꝛtioꝛ eſt effecra erta
guos eriar cpſecori; dhasis em̃ indignusers q; armata miſericoꝛdia tua: ad pugnandum
ſed erte iſta puentiõe miſcdietue: anteq; ea me pꝛeue pꝛo meet ad reſiſtenduʒ ire tue cui ſola opi⸗
keiſunnß nires·nũc ſſinſit pꝛeuent ꝑfectione iuſtiſiia tulatione illi reſiſtitur · ſicut dixit ſapientiſſi⸗
donn n notnisct ſanetilicani tue· Etlonge minus mus et ſanctiſſimus et a teipſo in hocedoct.
crer:ni indignus nüc ſum: vt iſta tua dona mihi com SGregoꝛius dicens . Ire dei tunc reſiſtitur· c
s /1digi pleas atq; pficias: q; eraʒ donis iſtis añq; ills ipſe quiiraſcitur opitulatur.te ergo periſtazʒ
aene mahitentree alanaenne em̃ mepparãt ad pꝛeuentionẽ miſericoꝛdie tue ſic opitulante
Ur er in äcari et gratie tue plenitudinẽ· nec mihi. ire tue adeo ſoꝛtiter reſiſto:vt ſupabũ⸗
nt hen; g 5 n lto modoꝛũ quin multo longius dantia miſcðie tue vel aufferre vel mmuere à
ebenün ſintamiſcdia tua qui eã nec quert neccurät vł retardare. decetero mibinõ debear. Am
Urſinost Squege cupiunt atq; deſiderãt licet exiliteræ plius quis lau dat aut ſuperabũ daredicarmi
hwek M minusqdeberet hoc faciat· Amplius que ſericoꝛdiam tuamin eos:quos eterne moꝛtiſ
ugn ſũt opa magnificẽcie miſcdie tue ppꝛie acpcla ⁊ damnationis ſupplicijs perpetuo deputas
escdoln ra· Certũ eſt mihi dñe quialenire miſeriam Amplius pꝛopheta a te ſolo edoctus:etec
–W tollere eã / ignoſcere / liberare / ſaluare 1 pre⸗ cleſia tua tota magiſteriotuo ſolo inſtitutaer
nec . uenire etiam no valentis venire ad te / in be⸗ erudita:a te petit inceſſanter · auerte iram tu
nſei nedictionib' dulcedinis tue qbus aliqtenus amabeis · tu ſolus es huius poteſtatis.· NHon
innonli, cognoſcãtte/et beneficia tua q̃receprũtate eſtigitur ab eishoc requirendum:rerum em
nup⸗ deinde mala ſua? que reddiderut beniſcẽcie natura impoſſibilium nulla eſt obligatio:apᷣö
una tue/ mala in quibſunt· atq; ea q meruerũt: eos quibus impoſſibiles ſunt· Abunda igi⸗
tanngen ct a quibus non eſtei / refugiuʒ velliberatio tur tuipſe miſericoꝛdia eouſq; quo auertis
enungälin ſiue ſaluatio niſiper penitenniãtuam· Et cuʒ iramtuam:ſicut te docente et dictante dixit
ögres nin his pᷣdonas eis etiã vt diſpliceãt ſibimetipſis pꝛeopheta tuus Dauid dicens. Et abundauit
Ciſruin in omnibus · ſemꝑq; diſplicent tibi· cupiãtq;t vxr auerteret iram ſuam. Abundauit vtiq;
eaniids deſidrant et enitantur licet infirmiter ex-ire miſericoꝛdia qua pꝛouidit totigenerihuma⸗
Nurgenl de malis ſuis ⁊ redire adte qui es ſałꝰet viia no: ſacrificium irrecuperabilis placationis:
polni⸗ coꝝ · Sic dico et de timoꝛe tuo quieſt ⁊ initii ipſum videlicet deumac dominum noſtrum
Neuungk ſopientie et expellit pctm̃ · qm quiſinetimoꝛe ieſumchuſtum: qui eſt pꝛopitiatio pꝛo totius
naſe e: nõ poteſt iuſtificari· qm de pclaris ⁊ ꝓpꝛiiss mũdipctis ſufficis · Sica abũdãtia in me eo
ntennde operibus miſcdie et pᷣſertimin peccatonb qᷓ uſq; ẽ tata largitate tue miſcdie: vt dares coꝛ
nuürore illos puenis: et fugere facis qſia facie colub ↄtritũ mihi:qð nunq; deſpicſæ ſpm̃ ↄtribulãtẽ
mnrepin pctã· fugere inq; ad te:quiſicfugientes beni⸗ qẽtibi ſacrificium ſufficientis / et grariſſime
ſannun⸗ gniſſimeſemp ſuſcipis: et etiam cũ gaudio et placationis · Abundauit itaq; miſericoꝛdia
mumms congratulatione iucũdiſſima et aplauſu·. Si praater miſericoꝛdiarum: dum ipe ſibipꝛeuidit
mwnner ergo nõ obſiſtit iuſticia tua:qͥn iſta operetur chariſſimum ac benedictum vnigenitum ſu⸗
RZ miſcdia tua in pctõꝛibus: non obſiſtit eo inq um victimam holocauſti · Cuius obligatiõis
minbrdn tempoꝛe a vrita dicatur foꝛtioꝛẽ et magisar placate mundo placaretur. abundauitet ip⸗
Ginsdn mata contra peccatoꝛes. to minusigitur ſe vnigenitus eius benedicta miſericoꝛdia-
obſiſter poſtcharmaſua fontioꝛa: allegatio⸗ quide ſeipſo hocfecit ſcilicet victimam holo⸗
anh . nes ſuas validioꝛes ↄtra eos amiſerit· Arma cauſti · oferens ſeipſum tanq; agnum imma⸗
1. ſon ſidqdeẽ foꝛtiſſima iuſticie tue: et allegatiões vo culatum in odoꝛem ſuauitatis / in ara crucis
nnin de⸗ lidiſſime/contra peccatoꝛes ſunt / ſuꝑbia eo⸗ quo ſacrificio et placatus eſt pater miſericoꝛ
nang rum · contumatia / duritia / iniuria ſalutis eo⸗ dviarum mundo: æ mundus eireconciliatus·
nen rum · et impugnatio ipᷣius gratie:qualis erat ſic apls ſcripſit illũqͥ nõ nouerat pctiſ ꝓ nob
– . in paulo apoſtolo cum chritum dominũ per⸗ fecerat pctm qð ẽdicere hoſtiãp pctis. Et ite
– ſequebatur · Qualis eſt etin illis qui etiwẽ ver rũ ·de erat in xpᷣo mundũ ſibirecõciliãs De
Nlſandes bum dei repellunt aſe· et auertunt aures ſu-⸗ vtroq; igit:pfe miſcdian · vicz / ⁊ bñdicto vni⸗
rnuſtn, as nelegem tuam audiant: ꝓpter quod eoꝝ genitoei/rectiſſie itelligo qẽdemp. pphaʒ
tistaneN. oꝛatio execrabilis eſt coꝛam te Armaiſta om Abũdauit vt auerteret irã ſuã· Abũdare igit
enionene⸗ nia amiñt / iz iuſticia cõtra me · Nihil emhoꝝn te decz mia ſup iuſticiã:qꝛ mia tua ſupexalter
uge eſt in me · imo te actoꝛe et datoꝛe contraria- iudiciũ ·an decʒ largabonitaretuo ſta tua

contineres miſcdðias tuas Amplius nonne

P om̃ipotentiã tuã ꝑcendo maxime⁊ miſeran⸗

do manifeſtas:Quid aũt eſt manifeſtatio oĩ
potentie ⁊ bonitatis tue:niſi gloꝛificatio tua:
maxime igit᷑ gloꝛiſicaris ꝑcendo miſerando
Hoc aũt te decet maxime miſereria parcere·
Aaxime aũt digni ſunt quibus ꝑcis ⁊ miſe⸗
rearis ſcʒ qͥ pꝛopter teſibi necꝑcuntnec miſe

rentur ·ſed potius ſeuere ſeipſos iudicant·

.

lis ergo nullo modo denegenda eſt miſericoꝛ

dia tua:hmõihoĩes quid aliud agunt dum in

ſemetipſos iuſticiã pnialẽ exercent:niſi ꝙvi⸗
ces iuſticie ſue agunt:⁊ executoꝛes eiſdemſe
gerũt:tanq; quidã toꝛtoꝛes et ſatellites tui:
Si igit᷑ cum illis pacem nõ habet iuſticia:qui

miniſtrieiuſdem ſunt ocioſiſſimi atq; fideliſſi
mi:ſed in illos cõdemnationẽ ⁊ moꝛtẽ intẽdit
iuſticia tua:quis ſibi ſperare poteſt paceʒ ab
illa · Amplius bellũ qð contra iniuſticias me
as ſuſcepi:bellũ cõmuneẽ mihi/⁊ iuſticie tue

⁊ bellum vtiq; iuſtiſſimũ · Impoſſibile igit᷑ eſt

vt iuſticia tua contra me ſit in bello iſto· Alio⸗
qn cum inimicis meis cerit · ⁊ hoc in bello iniu
ſtiſſimo. Bello em̃ iuſto nunq; pugnat iniuſti
cia · Juſtiſſimũ ſiquide m bellum meũ contra
iniuſticias meas· Ipſarũ vero contrame/nõ
põt eſſe bellum niſi iniuſtum · Quẽadmoduʒ
bellum ſpiritus aduerſus carnem · ipᷣm iuſtiſ⸗
ſimum eſſe neceſſe eſt Bellũ vero carnis ad
uerſus ſpm̃:nunq; poſſibile ẽ eſſe niſi iniuſtiſſi
mum · APanifeſtũ aũt eſt bellum illud contra
iniuſticias meas:bellum eſſe ſpiritus adũſus

carnem:⁊ aduerſus omnes alias iniuſticias:

quia iuſtiſſimum eſſe illud neceſſe eſt · Et pꝛo
pter hoc iuſticie bellum nõ potes ergo oppo⸗
nere te · Odei luſticia mihiinhoc bello· alio⸗
qn ſtares ꝓiniuſticijs meis:⁊ cõtra te:quod
manitfeſtũ eſt eſſe nõ poſſe

V faciat homo quodin ſe eſt licet modi⸗
cum poſſit. Ca. XIII

WVog ſi dixeris
q mihi · quia infirmiter pugnas ꝓ me/
inualide ſilr allegas ꝓ me: Rñdeo
tibi in hoc/quia nõ eſt mirũ ſiinfirmus ĩfirmi
ter ſeruio tibi:nec ſi inualidus allego ꝓte in⸗
ualide· Ab infirmo aũt ſeruiente quis: ingra
tum habeat vel moleſtũ infirmum ſeruitium

Similiter ⁊ ſe habet de filio egrotante:qꝛ pa⸗

trinõ eſt minus gratũ in firmantis filij ſeruiti

Capitulum

ſupabundet miſcdie tue:ſi em̃hoe eẽtira tua

um/⁊ interdũ magis gratũ/qᷓ;to ipᷣi filio ꝓp:
infirmitatem magis oneroſum⁊ laboꝛioſum
pᷣſertim cũ dixerit Ambᷣveritatis tue doctoꝛ
⁊pco · quia deus nõ reſpicit vel attendit q;tũ
ſed ex q;to ·quid mirum ſimodicũ eſtqð impẽ
do tibi:ex tam modico qð adhuc habeo: gra⸗

tum igit᷑ tibi eſſe illud modicũ infirmũ⁊ ĩua⸗

lidum debet qð ex eo modico me infirmo ⁊ in
ualido tibi impendo·pᷣſertim cum ꝓ qualita⸗
te vel quãtitate donoꝛũ/reddendaſunt ſᷣui⸗

cia pꝛo eis : ⁊ merito ꝓpoꝛtionalia ſunt dona

⁊ ſeruicia que ꝓ eis debent᷑ · Quis em̃exmo⸗

dico feudo:magnũ velit habere ſeruiciũ · nõö

debes igit᷑ ex iſtis modicis que adhuc ſola ha
beo:a me exigere magna · qua ꝓpter contẽta
debes eſſe ex modicisiſtisque ex modicis do
nis tibi offero velimpendo · Modicũ em̃lu⸗
men adhuc in me ſalutaris ſcientie/modicꝰti
moꝛ dei · modicus amoꝛ:modicus moꝛboꝛum
⁊ vulnerũ meoꝝ doloꝛ · ⁊ ita de alijs donis dei
Ex modicis autem nõ eſt tuum o iuſticia: vt
magna requirasa me · Contentaigit᷑ debes
eſſe de modicis iſtis ÆοRſidixeris mihi:qꝛ
culpa mea eſt/ꝙ tam modica ſunt mihi dona
ta:⁊ ꝓpter hoc modicitas eoꝛũ nõ debet mi⸗
hi ꝓcurare nec excuſare ius quo minꝰmagna
debeam ˖ Reſpondeo tibiin hoc . ꝙ ſiqͥs debi⸗
toꝛ alieni cenſus/ad om̃imodã pauꝑtatẽ ad⸗
uenerit:ita videlicet vt ſoluere illum nõ poſ⸗
ſet · Nemo requirit ab eo vt temꝑe tãte pauꝑ
tatis debitũ hmõi ſoluat: nemine nãq; reqrit
qð ei impoſſibile eſſe ſcitur:pᷣſertim ſiimpoſſi
bilitas eiuſdem volũtaria nõ ſit ⁊ placita:Zu

aũt vides quia mihi non placeat iſta modici⸗

tas vel pauꝑtas:que me non ſinit tantaac ta
lia facere in ꝑteiſta que merito eſſent placita
tibi ⁊ accepta · Ad hoc em̃ intendo ⁊vt poſſim
enitoꝛ:vt augeat mihi miſeratoꝛ largiſſimus
deus:dona ſua quibus adipſum redeaʒ:eiq;

placeam · ¶ Si quis etiam in egritudinemv

infirmitatem licet ꝓpꝛia culpa incidet in illã·
Nemo tñ ab eo requirit vt agat foꝛtia/⁊ ꝑfe⸗
rat dura· Nemo requirit abeo actus pugiluʒ
velagoniſtarũ · Non debes igit᷑ exigere a me
tam magna ⁊ foꝛtia temꝑe infirmitatis · q;to
merito ⁊ iure poſſes tempoꝛe ſanitatis et foꝛ
titudinis· O& ſitantaa me iudicas reqrenda
quãtoꝛum debitoꝛ eſſem tempoꝛe ſanitatis:
Non debes igitur impedire vel obſiſtere mi⸗
hi · quo minus ſaner vel foꝛtiſicer · Nemo em̃
qui ſolutionem creditoꝛis querit:et habere
vult:impedit debitoꝛẽ ſuũ quo minꝰ ſoluẽdo

inum
lui
ſeoc
bide
baie
get
iq⸗
oe
pero⸗

tuniu

Tad
ed
Man

ſenp

goro
ſnn
ania
lbiden
Uare
Mr.
peast
Nop.
ain
tinae
togo:
nneoſn

(oſant

Rnan

hnürmorin
Pqualim
alunt fui⸗
ſonr dong
eßherne⸗

eruiciü⸗fO
chucſoga

Perconnin
tmocicode
Ncü eñ⸗
ne nockcti
smmorborun
is donisdei
oſtica:xt
nigi debes
ers mie
mamhdan
Gnödehe⸗
onin'noge
Negſcodeh⸗
ellunno
ſpetitepen
nenichfecft
aumſinpon
icbun
lunocl⸗
tme
ſeut ai⸗
vurtpoſin
uohims

—

lenee
N

Natainii

ol
nmnir
nuuns chl
nintselſe
recfenh
e nitane⸗
obſſeren⸗
, iannnn
i atten
irtnid

—

ſoluendoefficiat niſi foꝛte quimagis vult pe

nam debitoꝛis q; ſolutionẽ debitoꝛũ ſuoꝛum·

Hoc aũt eſt malignitas diabolica que pꝛocul⸗

dubio nõ vult peccatoꝛes diuites ſieri:ne ſol⸗
uant debita peccatoꝛũ ſuoꝛũ:quoꝛumſſolutio

pnialis ſatiſfactio vel emendatio eſt · Et ſimi

liter nequitia hec eſt in quibuſdam taberna⸗

rijs vel potius cauponibus:qui malunt ꝓᷣma

lignitate voluntatis ſue verberare ribaldos:

q; ſolui ſibi cõpotũ ſuum· Nõ debes igit᷑ mibi
obſiſtere quo minus diues efficiar:ad ſoluen

da debita in quibus teneoꝛtibi:hec aũt ſunt

pniales emende · Iſta tñ obſiſtentia in pᷣiudi⸗
cium tuũ eſt ⁊ detrimentũ · ¶ Amplius ꝑ hic
viam impedis/ne egoiuſtus efficiar · Juſtus

aũt eſt ſolus ille q;; plena poſſidet iuſticia· Im
pedis ergo temetipſum ꝑhanc viã ·⁊ obſiſtis
quo minus tu meipſa recuꝑes atq; poſſides:

Et quod videt᷑ deterius tueris ⁊ conſeruns

inimicos tuos capitales:in poſſeſſione iuris
tui/qð egoipᷣe ſum · Amplius rũde mihi ob⸗
ſecro o pulcherrima dei iuſticia · aut placẽt ti⸗
bi ſole pene infernales ⁊ ꝑpetue:aut placẽt ti

bialie · Oxſiille ſole placent tibi: non placer
igit᷑ tibide pctõꝛibus niſi moꝛs ipſoꝛũ ꝑpetua

atq; damnatio Hoc aũt eſt in quo euident cõ
coꝛdes cum demonibus · Hoc em̃ ipᷣi ſemꝑſu⸗

per ola volunt de pctõꝛibus: Preterea placi

tumillud non eſt bonitatis:ſed malignitatis:
Tu aũt bonitas veriſſima ⁊ puriſſima es·Si
vero alie pene placent tibicuʒ nulle alie ſint:
niſique faciunt ad emendationẽ ⁊ coꝛrectio⸗

nem peccatoꝛum · IAllis em̃ ſatiſfit de vindicta
gloꝛioſa / de exterminio ⁊ expugnatiõe inimi⸗
coꝛũ tuoꝛũ/quos maxime odifti / vicʒ iniuſti⸗
ciarũ que ſunt vitia ⁊ pctã · Eiſdẽ etiaʒ ſatiſfit

tibi de iure tuo:ꝙ tibiꝑilas plene ⁊ melioꝛa⸗

tiua reſtituit᷑:vel ſaltem ad reſtituendũ ppa⸗
ratur:dum ad expulſionẽ iniuſtoꝛũ detentoꝝ

peas litigat᷑ pariter pugnat᷑ · Abſit ergoate
vt opꝛimas ince opus tuũ ⁊ conſiliũ impioꝛuʒ

agiuues · Placent igit᷑ nõ imerito pene peni⸗
tẽtiales quas ⁊ ego mihi ꝓpter te amoꝛe tuo

irrogo:⁊ ad hoc vt poſſim intendo·vt tante ⁊
tales ſint ꝑ quas de vindicta tibi ꝓtuo bñpla

cito ſatiſſiat · Sola ergo peccata mea cũ ipſis

demonibus obſiſtunt / mihiq; aduerſant · ⁊ q⸗
niam excõicata ſunt atq; a cõione creatoꝛis⁊

omniũ ſanctoꝛũ anathematiſata:hoc ẽ ſexa⸗ nũci
ge cium eſt mundi: In ipᷣa nãq; ſacratiſſima inui
ctoꝛioſiſſima paſſione tua/cãm tuã imo meaʒ
ſczʒ⁊ alioꝛũ credentiũ allegabas:⁊ oꝛando et

ta · Propter hoc ego enitoꝛ euitare ea/⁊ fuge

re abeis· Quto igit᷑ foꝛtiꝰ tua ſanctiſſima ſp
qᷓ; bñdicenda iuſticia nõ cõicas eis:qui omni

um penarũ atq; toꝛmentoꝛſi inſtrumetis im⸗

pugnas ea · Et de templo ſancto tuo tanq; ex
cõicata eijcere nõceſſas · In hoc em̃ dñationi
tue omia toꝛmentoꝛũ ⁊ penarũ genera deſer
uiunt · Et nihil timoꝛe tuo nihil etiã punitclõe

illa vel debilitant vel cõpeſcũt velpꝛoꝛſus ex

pellunt· Et hec attendens dũe miſcðie/ me⸗
moꝛaboꝛ iuſticie tue ſolius: In his quedictu⸗
rus ſum in pᷣſentia coꝛam te:⁊ allegabo iuſtici

am tuam ſolam ꝓme:qui ꝓpꝛiam meã iuſtici

am ⁊ debitã conſpicis nõ habere · Dicam qꝛ
ius tuũ in omibus ⁊ ꝑ omia ego ſum:⁊ hoc iu
re ⁊ debito creationis tue · Creaſti me dñe ie⸗
ſuchꝛiſte / deus meus / vnus verꝰ ac ſolꝰ. Jus
tnum ego ſumhereditarium:te em̃ conſtitu/
it deus pater heredẽ vniuerſoꝛũ/ꝑ quẽ fecit
⁊ ſecula · Sicut tuipſe ꝑ os apli tui teſtiſicatꝰ
es in epla eiuſdem · ad HhHeb · Tuus ſum iure
amicitie ⁊ amoꝛis eiꝰqui te diligit deus pater
Per hanc em̃ tantã tãq; ſincerã ⁊ ꝑfectã ami⸗
citiam:neceſſe ſunt omia que patris ſunt tua

eſſe · Omniũ em amicoꝛũ vere ꝑfecteq; amã

tium / neceſſe eſt eſſe cõmunia · Tuus etiam
ſum iure ⁊ titulo emptionis · ſicut ꝑ eundem

Aplin teſtificatus es dicentem · Empti eſtis

pᷣcio magno ·Et iterũ · Qui dedit ſeipᷣm redẽ⸗
ptionẽ ꝓ nobis ꝑeundem · ¶ Tuꝰ etia ſum iu
re mercedis ⁊ retributiõis/ꝓ magniſico acce
ptiſſimoq; obſequio:quod deo patri in ſacra⸗
tiſſima ꝑſona tua impendiſti / tibi ab eodẽ ꝓ⸗
miſſo ſicut ipſemet teſtatus eſt ꝑ Eſaiã dicẽtẽ

Pro eo ꝙ tradidit in moꝛtẽ animã ſuam⁊ cũ

impijs deputatusẽ᷑:videbit ſemen longeuuʒ
⁊ foꝛtiũ diuidit ſpolia · ¶ Tuus etiã ſum bello

iuſtiſſimo tibi acquiſitus ·illo vicʒ plio de quo

ipſe teſtiſicatus es dicẽs ad patrẽ · Vel eccle⸗
ſia tua loquẽs ad eundẽ · Obumbꝛaſti ſuꝑ ca⸗
put meuũ in die belli · Et tibi nãq;⁊ eccleſie tue
rectiſſime congruit intellectus ſᷣmonis iſtiꝰ·
ſuꝑcaput tuũ/⁊ etiã ſuꝑ totũ coꝛpus tuũ ·ob
umbꝛauit deus pater in die belli · qui fuit dies

victoꝛioſiſſime paſſionis:qua poteſtates ae⸗

reas debellaſti· palam triumphans pᷣncipat

poteſtates in teipſo · Hoc fuit pᷣlium magnũ
; tu verus michael pᷣliatus es / ibi cũ dracone

ſcʒ antiquo ſerpẽte:quo bellopꝛoiect ẽde ce
lo ecclie tue · ¶ Lu etiã ſum iure ſanctiſſime
adiudicatiõis:q̃ tibi adiudicat ſuʒ ĩ iudicioil
lo:ĩ qͥ tuipᷣe oꝛe tuo ſactiſſimo dixiſti. Nũc iudi

4

R

Lapitulum

temetipᷣm offerendo pꝛo nobis ꝓpter qð iu⸗
dicio ſanctiſſimo dei patris adiudicati fuimꝰ
diabolo · Et ideo abiectus eſt foꝛas de poſſeſ⸗
ſione qua nos poſſidebatadiudicati ſumꝰti⸗
bi · qua ꝓpter intraſti poſſeſſionẽ noſtri per ſa
cramentũ regenerationis plene obtinẽs poſ
ſeſſionem noſtri : Jus tuũ etiam ſumiure do⸗
nationis:qua donatus donotibiſumad ipᷣam
petitionẽ tuam qua dixiſti ad patrem oꝛans:
nõ pꝛo mundo rogo ſed pꝛohis qui credituri
ſunt ꝑ verbũ eoꝛũ in me·De his ego ſum per
gratiam tuã vnꝰ ego em̃ credo in te·qm̃ ſide
tendo in teê/⁊ ꝑuenire enitoꝛ vt poſſim ad te
⁊ in te/vicʒ vt totus ſimin te/ſicut palmes in

vite:ſicut arboꝛ plantata in terra bñdicta/vt

totus viuam ex te · duabus · quaſiradicibus

coꝛdis meiradicitus infixus in te:vbi ex toto

inſugam vitale nutrimentũ aĩe mee:exquo
viuam ⁊ tibi fructiſicem:quod eſt dicere fru⸗

ctus feram tibidelectabiles ⁊ placitos:⁊ qui
nõ pereant ſed maneant/qua ꝓpter qð tuuʒ

eſt ⁊ ad te iure ⁊ ex debito ꝑtinet:id multipli⸗
ci iure pleniſſimeq; / liberare de manib ini⸗
micoꝛum tuoꝛũ /ſaluare atq; defendere tu⸗
eri ab eis debes · Si em̃ aliena iura eis quibꝰ
auferant᷑ iuſtiſſime reſtituis eis quoꝛum iure
ſunt · q;to foꝛtius hoc tibijpſidebes · Le nãq;
plurimi qui iniuriam patiunt᷑ confidenter re
quirunt:vt iuſticiam facias eis de inimicis ſu

is iniuſte:quiq; iniuſteab eis ſunt ablata reſti

tuens ſpoliatis · hoc inq; petunt a te tanq; iu
ris debitũ petentibus · to foꝛtiꝰ igit᷑ hᷣ tibi
ipſi debes vicʒ eẽ tibi in iure tuo ꝓpitiꝰ·q̃liter
em̃ alij ſperare poterũt a te:qð tibijpſi facere

noluerunt

deus vult ad eum reuerſionem pnia⸗
lem fatiſſactionem · Ca · XIIi

WVPolo ſi dixeris
q mihi qꝛ indigniſſimũ me fecidñatiõe
tua ac ſeruitute nobiliſſima/⁊ ipſam
poſſeſſionem quã in cuſtodiendam/quã mi⸗
hi excolendam:modiſq; om̃ibus melioꝛandã
cõmiſeras:ego diſſipaui:⁊ eouſq; ðᷣterioꝛaui:
vt pene iutilem eam tibi reddiderim:iĩmo qð
veriſſimũ ẽ:noxiã atq; ꝑnitioſam · cũ de illa et
Pillã bellũ tibi faciant vel fecerint tibi inimici

tui/⁊ mei vſq; mõ · Verũ vtiq; dicis dñe deꝰ

vitatis · Ego em̃ rñdeo . licet tibinõ poſſuʒ re
ſpõdere vnũ ꝓ mille:niſi dñatiõis tue digna⸗
tio fuit recuꝑare mehoc em̃ facto:quecunq;

diſſipata ſunt a me · in meipo plene reſtituen
tur:⁊ integre ſalua erũt tibi/ꝓ bñplacito etiã

tuo erit tibiſatiſſactũ ⁊ emendatũ quicqᷣd cõ
tra te peccaui · Mõ debes igit᷑ cauſare diſſipa⸗

tionem bonoꝛũ que mihi cõmiſiſti · neq; alia q̃

pꝛetendebas aduerſum me· Nihil ema me iu
re poteris petere:niſi plenã reſtitutionẽ/⁊ g⸗
tam ſatiſfactionẽ: Hec aũt duo plene indubi⸗
tanter tibi fient ſi pnĩalem iuſtiſicationem mi
hipᷣſtiteris · Hec em̃ cõtinet indubitãter pnia
lis cõuerſio ſiue reuerſio ad te Amplius dñe
miſcðdᷣie ieſu chꝛiſte:neminẽ poſſibile eſtveni⸗
re ad te· neminipoſſibile eſt moueria te:ni⸗
ſiate/quicũq; em̃ mouet᷑ ad te:neceſſe eſt vt
hoc eidet᷑ a te · Quia igit᷑ tibiſolihoc poſſibile

eſt/ a nullo alio debet᷑ · Siigit᷑ ab aliquo debe

tur ate ſolo debet᷑ · ⁊ ꝓpter hoc a te ſolo requi

rendum eſt · Oꝛſidixeris · quia ipſi peccato⸗
res auertunt ſeate rumpentes funiculos ca
ritatis quibus a te trahebant᷑· verũ vtiq; dich
quia veritas es · Retentio tñ peccatoꝛũ in te

Treuocatio eoꝛũ ad te nõ eſt poſſibilis niſi ti⸗

bi · Et ſicut ꝓpꝛiũ eſt illis infirmitas ⁊ coꝛru/
ptio atq; malignitas:qbus recedũtate · Sic
incogitabiliter ampliꝰ eſt tua foꝛtitudo/⁊ be⸗
nignitas: quibus eos retineas in te etreuo⸗
ces adte · Multo igit᷑ foꝛtiꝰ decet foꝛtitudinẽz

tuam ⁊ benignitatem tuã:retentio eoꝛumet
reuocatio ·:qᷓ; infirmitatẽ ⁊ malignitatem eoꝝ
receſſoate · Amplius dñe miſcdie:ꝙ moue⸗
oꝛ licet exiliter ⁊ infirmiter ate:nõ moueoꝛſic
niſia te vtiq; tractus ate · Vis ̊ vtcũq; me re
dire ad te · Volo ⁊ ego:vl vt veriꝰloquarvel⸗
lem · Infirmũ em̃ eſt velle meum ⁊ impfectuʒ
⁊tanq; iacens · Sʒtuũ velle q vis me venire
ad te:eſt vſq;quaq; foꝛte atq; completũ · Vo
luntati em̃ tue qͥs reſiſtit: Velle meũ dñe mi
ſericoꝛdie tale eſtde redeundo adte:qle eſt⁊
velle tuũ de reuerſiõe mea adte · Si igit᷑ vis
ꝓfectũ eſſe velle meũ · in hoc ꝑfice ⁊ tuũ in eo⸗

dem · Ego nãq; velle meum in pte iſta nec ꝑfi
cere/nec adaugere poſſum:Tibiaũt pᷣſto eſt

pfectũ/atq; imperioſiſſimũ velle tuumadte:
Isgit᷑ incipe ꝑfectionẽ huiꝰ.⁊ tũcerit mihi vel
le ꝑpfectũ ⁊ cõpleta iuſtificatio: Nec loquar ſic

de velle tuo dñe de vitatis:tanq; locũ apð te

habeat aliqͥd ꝑfectiõis ⁊ vllo modoꝝ ·de hem̃

ꝓ gram tuã plene edoctus ſumate · Velle nã

q; qð in meẽ:⁊ qðtu es:nihil poſſibile eſt ha⸗
bere defectus veliperfectiõis · Luaũt noſti
qualiter dixiſti velle:vt pctõꝛ ↄuertat᷑ ⁊ viuat
Et qualiter dixit Paulus·quia tu vis oẽs ho

nin
lent
leh⸗
nön
kuy
nat⸗
turt
igt⸗
e⸗
bieie

tati

mus.
liusſ⸗
weee
ſinae
deres
cedin
ſane

lerxſon

punte
ſebe⸗
ann
md
fem
gn
hr
hio:
onbe
conler

ſeenn

vorqn
ghoe⸗
ion
Ogen
lher
dunrn

gtobyce
ſnlgent
negned
Cucie
porse⸗
dehete
neceſit
lſdene

QAlize

eſtiner
bctoeni
gucce
ediſon
nechchi
enaneit
nnoniti⸗
nemnaube
nonengi
räterpnia

pusdie

Mechen⸗
Wengien⸗
neteſſeckn
hocpoſſtie
Mlqvode⸗
teſcloroni
peccan
funialose

enüynqd

ccaorünte
ſiblnsniſt⸗
nst con
dütalo S
Nntudodde
ginlecttang
Aſonncri
mo ouma
muatenen
diegmo⸗
hönoreni⸗
migen
Wyun
nuupian
e
mi
ritie m
Uric
Sie
etnün
geitnaf
niuitifock
nunad
Lentnmire
gerbaa ſe
beüapö
ndehen
e Velet
ſſvteckte
Zuuu

LCapitulm

mines ſaluos fleri·pꝛoculdubio ad modũ vo
lentis · hoc eſt in multis ſignis ⁊ opationibus
te habens ⁊ nobis exhibens · ¶ Dñe ieſu xpᷣe

nõne tu veniſti ſaluos facere pctõꝛes:nonne
tu veniſtiquerere/a ſaluũ facere quod perie
rat:Queris igit᷑ me:⁊ ego querote · Vis igi

tur inuenire me/⁊a inueniria me · Occurrere
igit᷑ debes mihi /quiſcis viam qua venias ad
me· ⁊ qua eundũ ẽ mihi ad te:vt inueniam te
dñe ieſu chꝛiſte · C Rõne tu medicus es⁊ ſa⸗
nitatis atq; ſalutis auctoꝛ ⁊ largitoꝛ largiſſi⸗

mus⸗ videãt oculi ſancti tui:vtrũ iſtoꝝ decen

tius ſit:te videlicet venire atq; deſcẽdere ad
me egrũ ⁊ adeo infirmũ:vt nec ambulare poſ
ſim ad te:necetiam vertere me · An me aſcẽ/

dere ad te · Ineffabili largitate pietatis ⁊ dul

cedinis tue ſuſcepiſti iſtud ſalutiferũ officiuʒ

ſcʒ medicationis · qua ꝓpter debitoꝛ es euidẽ

ter ſanatiõis:potiſſimũ in illos qui ſanari cu⸗

piunt⁊ querunt · nõne ꝓpterhocconſitenter
petebat a te Dauid: Aiſerere meidñe quo⸗
niam infirm ſum · ſana me dñe · Et alibi · Sa⸗
na aĩam meã quia peccaui tibi · ſimiliter Hie⸗
remias · Sana me dñe ⁊ ſanaboꝛ:Quis em̃ ẽ

aq̃nõ iure ⁊ tanq; ex debito peti nõ poſſit:vt
exequat᷑ ⁊ impleat ſuſceptũ officium:quia de

bitoꝛ in hoc ipo ſanctificationis ⁊ conſecrati⸗
onis effectus es omibus:qui ſanctiſicari vel
conſecrari cupiunt ⁊ querunt· ”?JYMU

ODdominus pfecte ſanat egrotum velmi

ſeretur peccatoꝛi· Ca⸗-· XvV

VBog ſireſpon

q deris mihi: quia exiliter et inſrmi

ter/vꝑ om̃em modũ indigne cu⸗
pio ⁊ quero ſanctificari ⁊ ſacraria te· Rñdeo

ꝙ hoc nõ eſt niſi ex grauitate infirmitatis:qᷓ

qᷓ;to maioꝛ eſt/pꝛoculdubio tanto maioꝛ ẽ in⸗
digentia atq; neceſſitas mihi medicinalis au
xilij:⁊ ꝓpter hoc magis accelerandum reme
dium · nõ igit ꝓpter hoc eſt mihi denegandũ ·
¶ Amplius qͥs ex medicis coꝛꝑalibus aude⸗

at obijcere egro /petenti medicinale auxiliũ ·

indigentiam vel neceſſitatem illius:quis de⸗
negare deniq; audiat: ꝓpter hoc infirmanti
cuicũq; medicinale auxiliũ:qtũ valet ad coꝛ
poꝛis egritudineʒ: εto igi amplius longe

debet eſſe ate:ĩmo ⁊ eſt:vt nõ ꝓpter maioꝛẽ
neceſſitatem vel indigentiam ſalutaris auxi

9

ra„. R

lij:deneges mihi vel retardes ſ alutis auxiliũ
Quis em̃ ex medicis coꝛꝑalib ſilem oꝑaʒde⸗

XV
dit humanis coꝛpibus curandis:qᷓ; tuimpen
diſti curandis aĩabus noſtris:qui ⁊ pcioſiſſi⸗
mum ſanguinẽ tuũ ſyrupũ feciſti:ad curãdaſ
febꝛes vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ:ad extiuguendos
ardoꝛes cõcupiſcẽtiarũ ⁊ aliarũ peſtilentium
paſſionũ · Ipſam q; carnẽ viuiſica tuam:thy⸗
riacam nobis efficere dignatus es:ad effugã
da venena moꝛtifera vitioꝛũ · Et vtad veruʒ
dicam ipᷣa:vulnera tua medicamẽta ſaluber⸗
rima feciſti vulnerũ noſtroꝛũ ·⁊ ißam moꝛteʒ

tuam curationẽ eſſe ſalutarem omniũ egritu

dinum ſpiritualiũ noſtrarũ · Manifeſtũ autẽ
eſt ꝙ nullus ex medicis coꝛꝑalibus/adeo ha⸗
bet coꝛdis parũ vt cũ ſanitatẽ vel ſalutem ſu⸗
ſcepit curandam:qᷓ; magnitudo moꝛbiretar⸗
dat ab impendendo medicamentũ:qð requi
rit infirmitas patientis · Cũ igit᷑ apud omipo
tentuſſimam vtutẽ tuã:nõ referat veldifferat
qᷓ; grauis velleuis ſit moꝛbus meus ſpũalis:
qn eadem facilitate ſanas ⁊ maximas medio
cres/⁊ minimas · ¶ Rullo ergo modo vl ne⸗
ceſſariũvel decens eſt te differre ſanationem
meã ·pᷣſertim cũ maniteſtũ ſit te ſuſcepiſſe cu
ram ſaluationis · ⁊ mei⁊ alioꝛũ / quia te cupi⸗
unt ⁊ querunt ſanari· Lu em̃ es qui ſanas cõ
tritos coꝛde ⁊ alligas contritiones eoꝛũ · Et
ꝓpter hoc ꝑos ꝓphete tui Eſaie dixiſti · Pre
cipitabit dñs in monte iſto ſaciẽ vinculi colli⸗
gati:ſuꝑ omes populos:⁊ telam qua oꝛditus
es ſuꝑ vniuerſas nationes pᷣcpitabit moꝛtẽei
ſempiternũ · Et iterũ in die qua alligabit dũs
vulnus populi ſui:⁊ ꝑcuſſuram plage eius ſa
nauit · &ρ ſi dixeris quia ſi me totũ tibi tra⸗
derem:⁊ iterũ me cure tue cõmitterẽ ſtatim
me ſaluum faceres · Reſpondeotibi domine
miſericoꝛdie:quia ſihoc expectaueris nunqᷓ;
me ſanabis· Hoc em quãdiu infirmus ſum ꝓ
culdubio facere non poſſum · ſi tñhoc facereʒ
quis dubitet qͥn ſanatus eſſem · Abanifeſtũ
eſtigitur te non debere expectare hoca me:
qð mihiſcis nõ eſſe poſſibile · totum me trahe
ad te:⁊ eripe me mihipſi· totũ quidem ſuſci⸗
pe ſi rotũ me ſanare eſt pietatis tue bñplacitũ
Si em̃ meipſum mihidimiſeris · cado · totuſq;

deficio · C Ampliꝰ nõne ſiẽ gaudiũ ẽ iuſto face

re iudiciũ · ſic ⁊ mito ampli gaudiũ ẽ mĩicoꝛ
di facere miam: Quia igit᷑ iuſtiſſimꝰ non mi⸗
nus · imo multo amplius placet bonitati tue
facere miam:qᷓ; face iudiciũ · Sic igit᷑ nõ decet
iuſtü differre iudiciũ in gẽuamẽ aut iudiciũ pe
tentis illud · Sic multo minꝰ decet te differre
miĩam petẽtiilla:maxieĩ detrimẽtũ diſpeẽdiũ

— 79

—
meũ · Tu aũt vides:quia om̃ia ad nudũ ⁊ liqͥ
dum intueris · quia ipſa dilatio ꝑ quam viuiſi
candus ⁊ ſanandus ſum:ꝓtelatio eſt mihi et
ꝓlongatio egritudinis ⁊ moꝛtis meeLãdiu
em̃ moꝛtuus ⁊ ſepultus in vitis meis ⁊ pctio
iaceo:qᷓ;diu viuiſicationẽ meã differs dñe mi⸗
ſericoꝛdie · quo iure petebat dauid · Accelera
vt eruas me.Et iterũ:ad adiuuandũ me ſe⸗
ſtina · Et alibi velociter exaudi me · Et qꝛ tu⸗
ipſe mandatũ dediſtiꝑ Salomonẽ dicẽs · Ne
ꝓtrahas datũ anguſtiati · Et iterũ · Ne dicas
amico tuo cras dabo:cum ſtatim poſſis· De/
bes ſeruare legẽ quã ipe ſtatuiſti · Sicut ⁊ ipᷣe
Dauid petebat a tedicens · Exurge dñe deꝰ
meus in pᷣcepto quod mãdaſti ·quod indubi⸗
tanter eſt pᷣceptũ de dilectiõe · Et ꝓpter hoc
idem eſt:ac ſi tibi diceret · dilectionẽ pᷣcoꝛ im⸗
pende ⁊ oſtende / ſicut ⁊ feciſti· nonne nos pᷣ
oꝛes dileximuste:ſᷣ tu pꝛioꝛ dilexiſti nos:q̃m
nemo maioꝛem habet / nobis exhibuiſti oſtẽ
diſti:moꝛtẽ crucis pᷣſerens amoꝛenr̃i :· Dhũñe
miſcðie magna ⁊ multahabes contra me · et
młta ⁊ magna potes exciꝑe ↄtra me:⁊ obijce
re mihi quo minꝰ debeas magnificare ⁊ miri
ficare miſcðiam tuã mecũ · Et in pᷣmis grauiſ
ſimas ⁊ pene innumerabiles offenſas quibꝰ
offendi · ¶ Ego autẽ replico contra offenſas
peccatoꝛũ meoꝛũ ſacrificiũ qð obtuliſti in ara
crucis ꝓ peccatis noſtris ⁊ alioꝛũ:vbi fuiſti ꝓ
pitiatio ſufficiens ꝓtotiꝰ mũdi peccatis ·q̃ p⸗
pter ſicut ꝓpitiatio illa incogitabilis gratioſi⸗
tas:euacuauit pctã ⁊ offenſas meas et alioꝝ
ſic replicatio elidit ſufficienter ac validiſſime
exceptionẽ:quaʒ contra me ꝓponis de ipſis ·
Qſi excipis contra me:de grauiſſimis et in⸗

numerabilibus debitis meis· replico contra

hoc exceptionẽ ⁊ pugnamentũ /qð in ipſa vi⸗
ctoꝛioſiſſima paſſiõe tua feciſti ꝓ me ⁊ alijs de
bitoꝛibus · De hoc pugnamento tuipſe dixiſti
que nõ rapui tũc exoluebaʒ: ꝓpter h̊ cãtat de
te om̃is eccleſia ſanctoꝛũ ·qui ꝓ nobis eterno
patri ade debitũ ſoluit · Et quia nõ pꝛo adam
ſolum pijſſime moꝛtis illius ſuſppliciũ ptuliſti:
imo etiam ꝓ om̃ibus/qᷣ ſibi illud pꝛodeſſe vo
luerint /atq; curauerint · necnõ ꝓꝑpuulis omi
bus:quiſacramento regeneratiõis et reno⸗
uationis ſufficienti: deceſſerunt vel decedẽt
in poſterũ in etateilla · ¶ Tu aũt dñe miſcðᷣie
ſcis quia ego vnꝰ ſum de numeroilloꝛũ:qͥ paſ
ſionem tuã ⁊ moꝛtẽtuã pꝛodeſſe ſibi cupiunt
⁊T querũ ſibi· Igit᷑ debita mea tu ſoluiſti· Vla
lida igit᷑ eſt ⁊ ſufficiens replicatio iſta:ſolutio

Lapitulum

nis ⁊ pugnamenti quodin crucefeciſti.con⸗

tra exceptionem debitoꝛũ ꝓpoſitam · ¶ &

ſi dixeris cõtra me:quia moꝛtẽ merui:nõ ſolũ
temꝑalem ſ eternalemetiã hocmodo iuſti
ciandus ſum · Replico ⁊ cõtra hoc:quia iuſti⸗
ſicatus ſum ſupplicio moꝛtis/qð ꝓ me etalijs
peccatoꝛibꝰ ꝑtuliſti:⁊ moꝛtuus moꝛteilla / ſiẽ
teſtatus eſt Aplus tuus dicẽs · Si vnus ꝓom
nibus moꝛtuus eſt · om̃es moꝛtuiſunt · qua
ꝓpter ⁊ de iuſtificatione ⁊ de moꝛte/quarum
debitoꝛ eram ſatis feciſti tuipſe moꝛte ipatua

iuſtificatiõe quas dixiſti · nõ potes igit᷑ de ce

tero mihi obijcere illa:cũ iam ſim moꝛtuꝰ⁊ iu
ſtificatus ſim iamin te·quẽadmodũ in vno ꝓ
pugnatoꝛe vincittotus vnꝰ exercitꝰ:autvin⸗
citur cum pꝛo illo pugnet in exercitu · ſic in te

chꝛiſte dñe te vincẽte ꝓnobᷣ te reuera pugna

toꝛe nr̃o om̃es vincimus ⁊ triũphamꝰ· Pꝛin
cipates ⁊ ptãtes in pᷣlio illo vt eos tu palã triũ

phaſtiin temetipᷣo · Addo qð in te fideiuſſoꝛe

⁊ ſponſoꝛe pꝛo om̃ibus nobis:qᷓ;tum ad omia

in qbus tenebamur vltra om̃em ſufficientiã

ſatiſfactũ eſt:imcomꝑabiliter ſuꝑom̃em eſti⸗
mationẽ ⁊ cogitatũ plus es tuq; omnia illa q̃
peti ſeu exigi poterat:a nobis om̃ibus · ¶ Tu
aũt dediſti temetipſum redemptoꝛẽ pꝛo nob
⁊omibus debitis nr̃is ⁊ ꝓpitiationũ pꝛo om̃i
bus peccatis nr̃is· Tradiſti etij temetipſum
iuſtiſicandũ pꝛo nobis om̃ibꝰ·⁊ iniuſticijs no
ſtris:atq; ſuſpendendũ pꝛo om̃ibus latroci⸗
nis noſtris · Nihil igit᷑ reſtat de om̃ibus quo⸗
rum debitoꝛes eramus:velquea nobis de iu
repetipoterant · ſi foꝛte dicere volueris
quia de his ſolis qᷣbus obligatieramꝰ ſatiſfe⸗

civel ſatiſfactum eſtꝑte · Rñdeo in hoc e in⸗

comꝑabiliter maioꝛa exoluiſti:qᷓ; etiã om̃ia il⸗
la quibus añ baptiſmalẽ ſatiſſactionemtene⸗
bamur ·⁊ q; omia recidiua incomꝑabiliter ⁊ ĩ
cogitabiliter:quia etiam pꝛoillis ſatiſfſactum
ẽꝑte ⁊ ate · de illis ̊ nihil de cetero petere po

tes a me:neq; ꝓillis · ¶ Sed ſi foꝛte illð obij⸗

cere volueris ·quia adhucreus ſumomnium
illoꝛũ ⁊ debitoꝛ:Cũ em̃ ſanctitatẽ baptiſmalẽ

habeam:nec vere acꝑfecte penitentis:verũ

vtiq; dicis:ſed hocnõ debet mihiobeſſe:cum
nõ ſit poteſtatis ac virtutis mee:vere atq; p⸗
fecte penitere · manifeſtũ em̃ eſt/ quia h̊ͥ opꝰ

eſt omi potentiſſime vᷣtutis tue:⁊ ꝓpter hoc

a te nõ petendũ eſt· nõ aũt tibia me requirẽ⸗

dum a me em̃nõ eſt requirendũ vllo modoꝝ
qð nõ poſſum · pᷣſertim cũ hocipᷣm ꝙ peniten⸗
tiã ver atq; ꝑfectã mihi ſalutarẽ ac neceſſa⸗

ic⸗
C
unöͤſi
Moiuti
gunult⸗
meens
meila ſt
mmuspon
unt,n
aquarum
Meian
igidee⸗
zwonei
Nünmo,
l
uſente
unh
un en
kani
ſckuſne
madoft
ſufends
☛
i
wipone
ioonn
mapin
fium
is baoa⸗
ſidse⸗

edel
gewhens 5

m luſe⸗
ntoeni⸗
nifun
wennane,
Phmmti
akg
hened
ſnribo⸗
tnanini

XVI

riam eſſe cognoſcam: tam cupio ⁊ tam pe⸗
toa te:ꝙ ad eam vtcũq; enitoꝛ:donũ miſcðie

tue magne ſit· ¶ Quod ſix illud mihi obijce⸗
re volueris:videlicʒ ꝙ ſolutiones /ſiue paga

menta/ ſatiſfactiões omnes.q̃s ꝓ mex aljs

pctõꝛibus feciſti ego irritaui et inutiles mihi
penitus/imo occaſionaliter noxias reddidi:
Verũ vtiq; dices · S ꝓhacipſa irritatiõe/c/ p
alijs om̃ibus ſi longe plures eſſent ita paga

meta⁊ ſatiſſactiões ſuſſciũt:quẽadmodũ dixi
Tde recidiuis pctis · Vt aũt ad vnũ dicãad

oĩa antedicta et ad alia omnia que mihiobij⸗

cere potes ꝑiuſticiã · dico ꝓme debet reſpõ

dere miſcdᷣia tua. Voce em miſcdie tue dixiſti
Euʒ qui venit ad me nõ eijciã foꝛas ·et tu dñe

miſcdie ſcis indubitant᷑:qꝛ ego venio adte:ꝑ

ea quattuoꝛ q̃ pnominaui tibi qm̃ ſi vere acꝑ

fecte penitẽs eẽm · ꝓculdubio iã ꝑueniſſeʒ ad

te · ⁊¶ nõ ſolũ tecum/ß etiã in te eẽm· nec ſuffi⸗

cit h dicè ĩmenſitati miſcdðᷣie tue:ĩmo decet ee.

facere atq; ꝑficere:vt ad te ꝑueniat ·:⁊ ad te in
tret quicũq; venit ad te:⁊ etiã trahi in funicu
lis Adam/et in vinclis charitatis ·ſicut dixiſti
⁊ ꝓmiſiſtiꝑ ꝓphetã tuũ Olſee·xj·c· ¶ Ampliꝰ

cũ tot et tanta ꝓponat iuſticia tua cõtra me/

et cõtra alios pctõꝛes · nunqͥd tacebit miſcdia
tua·vt non loquat᷑ ꝑpꝛo pctõꝛibus:ꝓ me ſcʒet
alijs: Ipſa vtiq; reſpõdebit ꝓ me ⁊ alijs:que
hec ſola facere ſcit ⁊ poteſt · voce nãq; illiꝰ di⸗

xiſti · Ego ſumqͥ deleo iniquitates tuas pꝛo⸗

pter me· Et alibi deleui vt nubẽ pctã tua ⁊ q̃i
nebulã iniqᷣtates tuas:Et ꝓpter h̊ de te dixit
aliꝰ ꝓpheta· deponctoẽs iniqͥtates noſtras:
⁊ ꝓijciet ĩ ꝓfundũ mar oĩa pctã nr̃a ¶ Quia
igit᷑ nec minoꝛis ſapiẽtie/nec minoꝛis eloquẽ
tie/ necminꝰ armata rationibꝰ et allegationi
bus:eſt miſcdia tua:que ſolaẽ ſpcs pctõꝛũ:qᷓ;
iuſticia tua · IJpſa q;ẽ que ſola ſꝑ ⁊ ſtat ꝓpctõ

ribus / in illo ſublimi diuinoq; cõſiſtoꝛio · nõ ẽ
mihi dubitãdum:quin ipſa illicſtat er alleget

ꝓpctõꝛibꝰ:a qͥn ſemꝑ obtineat ꝓ quibuſcũq;
allegare voluerit· pſertim cuʒ omes allegatio
nes eius irrefragabiliter valide ſtat apud mi

ſericoꝛdiſſimũ iudicẽ · Manifeſtũ nãq; ẽ miſe

ricoꝛdiſſimũ iudicẽ a miſcdia ſua nũqᷓ; diſſide
re vel diſcoꝛdare poſſe· Cũ etiã adeo in ptãte
ſua eſt habere et ſolũ ꝓhis ꝓquibꝰ allegãdũ
velinterueniẽdũ duxerit iudicare· Incõꝑabi
liter naq; minꝰẽ:et incogitabiliter abſolutio
nẽ ab eis obtine:quã vt ipᷣe iudex miſicoꝛdiſſi
mus nõ ſolũ patrociniũ eoꝝ eẽ:iudiciũ ꝑiter
Gᷓſuppliciũ debitũ eis ſuſcipiat:et etiã abſol⸗

— —
—

uat · que omnino eũ feciſſe interpellatiõe mi⸗
ſericoꝛdie tue ſoliꝰ: nullus fideliũ ignoꝛat ·

De foꝛma petitionis· Ca⸗ xXVI

Dſt hec autezʒ

cõſequens eſt petitionẽ foꝛmare/
miſericoꝛdiſſimoq; iudicipoꝛrige
re:allegationes naq; quas pᷣmiſi de foꝛma pe
nitionis/ vel oronis: inter aliaad duo potiſſi-
mum ꝑutiles ſunt:videlicet ad faciendum fi⸗
dem/de impetrãdo quod petit᷑:Et ad firma⸗

dam fiduciam obtinendi ; Sic em̃ docuit nos

Jacobus aplus dicens: Poſtulet·aũt in fide

nihil heſitãs · Petentibus em̃ om̃ibus debert

eẽ⁊ fides om̃ino nõ dubia:de ſupabundaãtiſi
mis diuitijs pietatis/⁊ dulcedinis omipoten⸗
tis dei· Similiter ⁊ fiducia nõ heſitans fixa et
firma impetrandi:qð ipſe pie ac deuote peteẽ⸗
tibus eſſe ſalutare cognouerat. ¶ Quidau⸗
tem petendũ ſit ipe miſericoꝛs ⁊ bñdictus ſal
uatoꝛ:oꝛe ſuo ſanctiſſimo in euangelio Joh·
euidenter edocuit · dicens · Petite ⁊ accipie⸗
tis / vt gaudium veſtrũ plenũ ſit: Similiter et
ſermoõe illo quo dixit· Primũ querite regnuʒ
dei ⁊ iuſticiã eius · Similiter ⁊ in oꝛatiõe quã

apoſtolus ipſemet docuit:ſeptẽ nobis eſſe pe

renda manifeſte expꝛeſſit:De quibus modo
nõ eſt dicendũ ꝑſingula· Ipſe etiã publicanꝰ
cuiꝰoꝛationẽ ipſe laudat· Nõ parũ oꝛare volẽ

tes inſtruxit:a longeſtans⁊ ꝑcutiens pectus

.

ſuum caput oculoſq; nõ audens ad celumle⸗
uare dicebat· Deus ꝓpitius eſto mihipctõꝛi ·
Oratio quoq; illa Ariſtoteł quã in li·de eſ⸗
ſentia pure bonitatis:⁊ in fine illius libꝛi feciſ
ſe ⁊ poſuiſſe dici᷑· Nuncinuenite o cauſa cau
ſarum:fac me tibi acceptabilem · Sic em dixiſ
ſe dicit · ¶ ꝓculdubio omi fideli iugiter facien⸗
da eſt · Ipſe vo ſapiens ⁊ ſanctiſſimus Augꝰ·
ita exoꝛabat in libꝛo confeſſionũ ſuarũ dicẽs ·
Dñe da qð iubes · ⁊ iube quod vis: In lib· vo
pſalmoꝝ ofones optimas indubitater docet
⁊ pᷣcipue in tribusillis pſalmis vicʒ: Aiſere⸗
re meideus ſᷣm magna miſcvᷣiam tus:⁊c· Ad
te dñe leuaui aiam meã:⁊c᷑.· Inclina dñe aurẽ
tuam⁊ exaudi me· Necdubium in ſacris elo/⸗
quijs etiq ad modicũ exercitatis:ſacris ⁊ effi
caciſſimis oronibus libꝛũ pſalmoꝛũ eſſe refer
tiſſimum · In alijs etiam ſacris libꝛis inueniũ
tur orones pꝛophetarũ:⁊ quoꝛüũdam ſapien
tum necnõ ⁊ aliarum ſanctarũ mulierũ:de qᷣ
bus euidenter eſt videre intelligentibꝰ:q ſpi

— — .. .
*„

te viuã:hinc et poſt hãc vitã erept pte de
bus anguſtijs ⁊ pꝛeſſuris · liberat ab om̃i ſer
uitue coꝛruptõis · btũs ⁊ gloꝛioſus tecũ ꝑhen

rituſancto dictante· ⁊ edite ⁊ ſcripte ſunt·

¶ Cõuenientiſſimũ igit᷑ eſt celeſtẽ acdiuina⸗
lem oꝛatoꝛẽ ⁊ aduocatum:pᷣnominatos pſal⸗
mos ⁊ pdictas orones tenere mẽoꝛiter · Luli
us nãq; latinoꝛũ oꝛatoꝛ ac rethoꝛ egregiꝰ:nõ

erubuit duas nobiliſſimas ofoes rethoꝛicas

demoſthenis ⁊ eſchini:⁊ laudare ⁊ tranſſferre
de greco ſermone in latinũ· Jam quidem ſibi

difficilem latinitati vero ꝑutilem euident᷑ aſ-

ſeruit·: Hanc vtilitatẽ indubitãter oꝛatoꝛibus

⁊T-rethoꝛibus intendens/velſolis vel maxie ·

¶ Ænato igit᷑ magis oꝛatoꝛes ſpũales ac diui⸗

nales:orones viroꝝ ſapientiſſimoꝛũ atq; ſan

ctiſſimoꝛũ:quas de ipſo fonte ſpũſſancti hau

ſerunt /nobis exquirende ad imitandũ ſunt ·
Verũ qm̃ pꝛofundiſſime ſunt ⁊ interdũ dif⸗/
ficilis intellectus · ponã tibi bꝛeues ac lucidiſ-
ſimas om̃iq; oꝛanti intelligẽtiſſimas orones·

⁊ dicam ſic dño miſcðie · fac me tibi ſeruum in

om̃ibus acceptabilemſeruũ tibiꝑom̃ia pla⸗
centem aufer a me radicitus ⁊ extoto q̃cũq;
bonitati tue diſplicẽt in me· ⁊ largiri mihi do⸗
na gratiarũ tuarũ/atq; virtutũ:quibus tibi?
totus ⁊ tecũ viuam·videlicet ad regulã rectiſ
ſime optimeq; bonitatis tue · Auerte faciẽ tu
am ⁊ oculos ſanctiſſimos tuos/a tot ⁊ tantis
vitijs meis ⁊ pctis · Reſpice in me ſoluʒ id qpH

tuũ eſt:vicʒ in me qð tu ſolus feciſti/⁊ non re
ſpexeris ad ea q̃ ego in me feci · qm̃ qð in me
tu ſolus pulchrũ et bonũ feceras:defoꝛmaui
hoꝛribiliter· deturpaui abominabiliter · inq⸗
naui execrabiliter · ꝓpuertiiniurioſe ⁊ cõtume

lioſe:vltra qᷓ; cogitare ſufficiã · Et h̊ aduſuʒ te

largire obſecro mihi tãto pctõꝛi veniam oĩuʒ

culparũ quas cõmiſi.oĩmq; penarũ quas me
rui/ da gratie tue eã mihi itegritatẽ ⁊ plenitu

dinẽ:ꝑ quã tibiꝑ om̃ia acceptabiliter ⁊ placi⸗

—

niter cũ electis et dilectis tuis regnẽ · ¶ Con

tere ⁊otribula in me ⁊ pꝛoꝛſi us extermiaa me
qͥcqͥd vel oꝛiginali occupatione/ vł exab vſu

donoꝛũ et beneficioꝛũ tuoꝛũ mihi turpiter et
male appoſui · Subuerte fundit? quicqᷣdi me
mali edificatũ cõſpicis:auelle a me omnẽplã⸗
tationẽ diabolicã ·oẽ qð ex oꝛiginali coꝛrupti⸗
one/vel malicia in me ſuccreuit:laua⁊ mũda
me totaliter ab omnibꝰ inqnamẽtis carnis ⁊
ſpiritꝰ.refoꝛma in me imaginẽ ⁊ ſimilitudinẽ
tuã·reſtitue me etiam naturalipulchꝛitudini

et rectitudini· redde etiã gratioſitatẽ ſpecio

erept ꝑte de oĩ⸗

Capitulum

ſitatẽ q̃ me iuſtiſicatiõe baptiſmali decoꝛaſti ·
redde mihi etiã ⁊ pᷣmã ſtolã veſtẽ polimitã ſpi
ritualẽ:ex omibꝰ videlicet virtutũ et gratiaꝝ
pulcherrima varietate cõtextã:q̃ ibi me veſti
ſti et oꝛnaſtiad inſtar ſpõſe pparate ⁊ oꝛnate-
tanto ac taliſponſo ·quatus et qualis tu es vi
delicet rex regũ ⁊ dñs dñantiũ · Ille fuit cultꝰ
⁊oꝛnatꝰ regius:qͥ me pꝛeparaſti in ipa vncti⸗
one/cõſecratiõe / et coꝛonatiõe mea: q̃ facte
ſunt mihi in ipᷣa ſanctificatiõe baptiſmali· Jbi
em̃ me filiuʒ adoptionis ⁊ gratie tue feciſti ··
pꝛopter hoc regem ⁊ heredẽ regni · Ipi me in
regẽ vnxiſti ac coꝛonaſti:hac pᷣclaraheredi⸗
tate ſpꝛeta:hoc pᷣclaro regno ↄtempto hG̊tan⸗

to tanq; öſiderabili honoꝛe abiecto:inſtar vi

liſſimi rabidi tãpcioſis/tanq; ſpecioſis veſti⸗

mẽtis ⁊ oꝛnamẽtis nudat poſt diabolũ nuꝗꝰ

ad infernale patibulũ currere nõ expaui · iße
ſiquidẽ dux eſt ⁊ rex hmõi ribaldoꝛũ · Et ꝓpt
Hoc viliſſimꝰ⁊ abiectiſſimꝰfactus ſum · Reſti⸗

tue me obſecroadhãc tamſublimẽgratiã ad
optiõis ⁊ ſiliatiõis tue· ⁊ ad inſtar nobilishe
reditatis tue:atq; ad honoꝛẽ iſtũ regiũ · reſti⸗

tue me nobiliſſime ſeruituti tue:vt tota vita

mea ·tota puerſatio mea:ſit ſolũſeruitiũ tuũ
totũ mevẽdica tibi:totũ me recuꝑa ⁊ poſſide
ſolus ˖ ſicut totus tuus ſuʒ iure pleniſſimo/ac
ſingulariſſimo ·omni cogitatu de te · omni me

moꝛia bonitatis tue· omniauditu cuiuſcũq;·
ex ſanctiſſimis noĩationib tuis:totus ſemꝑ
iradier:tot ſemꝑ viuiſcer · totus ſemꝑinfla⸗

mer · amoꝛe tuo ſanctiſſimo atq; viuiſico· totꝰ
ſemꝑ rapiar ad te·tot ſꝑ abſtrahar ab oibus
glijs:totꝰ ferar in te · conglutiner tibi ⁊ vniar

vnitiõe puriſſimi/ rectiſſimi 4 tibiq; placidiſſi⸗
miamoꝛis nomẽ tuũ ſacratiſſimũ · nomẽ tuũ

bñdictũ:nomẽ tuũ gloꝛioſum ſit ſemꝑoleum
effuſumin coꝛde meometotũ ſemper pene⸗
trãs ſemꝑ pungens · ſemꝑſanans · totũ me

ſanctifſcas totuͦ me rapies inte . inte. Illu⸗
minoſitate viuiſica ſapiẽtie tue me totũ ↄſti⸗

tue ⁊ inceſſanter cõſerua:ad cognoſcẽdum⁊

recognoſcendũ te vnũ verũ deũ acdñmoiuʒ
ſeculoꝛũ · vnũ ſolũ ac verũ auctoꝛẽ · vnũ ſoluʒ
Ac verũ ceffectoꝛẽ vnũ ſolũ ac veruʒ largitoꝛẽ
largiſſimũ ac benigniſſimũ oĩm bonoꝝtad

cogſcendũ⁊ recosſcendũ dignis bñdictiõibꝰ

dignis gratiarũactionibꝰ·dignis collaudati
onibꝰ. dignis gloꝛificatiõibꝰ: ⁊ imẽſitate inco
gitabilis largitatis ⁊ benificẽtie tue:infatiga
bili cõtinuatiõe:in me licet taʒ ingratũ tanq;

malũ ſemꝑ ꝓfuſiſſimãnecnõ ad cognoſcẽda

nd
nest
ſellun
linoren
ſant
leEt
amns⸗
ſenerl
Inooff
ſäben
Gor
ſchen
ceſſan
ſng
unt
iane

dcant
lenpeen

enntes
paac

orde
ine
(iſin

lennſcn

(orack⸗
mmtäßpi
Fatir
meyetti
omate⸗
stuesri
fut ant
Paynat⸗
rlae
mal di
eſec⸗4
Pimein
nabered⸗
wpoobtar⸗
Wweinſarni
oret⸗
boläuc;
uuſ
ti
het⸗
Gmnidd
wobishe⸗
S
NaV
ſnuni m
Pulpoſe
niſtnoa
mnine
ulcg·
oasſeng
ſengota,
R
wrcoibus
Obimir
onetui
moeun
meor⸗
WNM
vinne ⸗
peſoho,

Goludmme

acminoin
iml
wwprku⸗
ichcn⸗
6 U
niſtrene
L we: tng⸗

atq; recogitãda mala mea:que ſemꝑ reddidi
tot ⁊ tantis diuitijs bonitatis tue ·tot et tãtis

magnalibꝰ pietatis ⁊ dulcedinis tue·Et qð ẽ
maioꝛis inſanie/reddere nõ dũ extoto ceſſo/
cognoſcere inqᷓ; recgnoſcere tot ⁊ tanta ma

la mea que facio/ que feci · que merui et que

me expectat niſi me oĩpotẽtiſſima benigniſſi⸗

ma dulciſſimaq; miſcòia tua liberauerit atq;

ſanauerit · ¶ Da inq; largiſſime miſatoꝛ iſta

cognoſcere ⁊ recognoſcere mihidebite peni⸗
tudinis doloꝛibꝰ.da mihi bñdicte dñe gratiaz
vere ac tibi placite cõpunctiõis:ꝑquãa diſpli⸗
ceam mihi · in cũctis ingratitudinibꝰ/ abomi

nationibꝰ/iniqᷣtatibꝰ⁊ iniuſtijs meis · ¶ Eru

beſcã atq; confundar in cõſpectu ſancte ⁊ ve
nerãade maieſtatis tue/conſuſione adducẽte
mihi gratiã tuã ⁊ gloꝛiã:da mihi gratiã inter/
ne acvere penitudinis:ꝑ quã ex totis intimis
meis / recedã abom̃ibus que diſplicẽt bonita
ti tue:⁊ reuertar ad te dñũm deũ meũ adhe⸗
reãq; tibi dño deo meo ex totis intimis meis
cuiadherere:ẽ vita mea/ſalꝰ mea/gaudium

meũ totũ:et ſolũ bonũ meũ ¶ Da mihiincon

ſpectu ſancte ⁊ gloꝛioſe maieſtatis tue ſemꝑ
apparere · ſemp loquitibi · ⁊ ſemꝑ cogitare de
te · in timoꝛe ⁊ tremoꝛe:in doloꝛe⁊ pudoꝛe · in

ira magna et indignatione aduerſus memet

ipᷣm:ſemꝑ cũctis ingratudinibꝰ/ ⁊ alijs vitijs
meis ⁊ pctis · in fide tua ſaluberrima ĩceſſant
me illumia/viuifica/ſcifica /roboꝛa⁊ adauge

timoꝛe tuo ſanctiſſimo atq;puriſſimo/me in⸗

ceſſanter ſanctifica purifica / cuſtodi conſer

ua · Et longe fac ab om̃ibus inquinamentis

carnis ⁊ ſpiritus · Fac me declinare per ipſuʒ

ſemꝑ ⁊ fugere om̃ia contagia diabolica:⁊ om

nino om̃ia que diſplicẽt bonitati tue / ſpe tua

ſaluberrima ac iucundiſſima/me inceſſanter

coõſfoꝛta:⁊ conſolare me · inceſſanter erige et

ſubleua ad te · inceſſanter letifica de te me · in

ceſſanter firma in te faciens me innititotalit
L ſingulariter miſcdie tue magne · totaliter ⁊

ſingulariter· Da mihide te ſemꝑlucifluos co
gitatus:ac flãmeos·totum me ſemper ſplen⸗

diſicantes · totum in te exhilarantes · totuʒ in
te rapientes:totum me conglutinates ⁊ vni⸗
entes tibi vnione puriſſimi rectiſſimi tibiq;

placidiſſimi amoꝛis: Deſiderabiliſſimum ac

gloꝛioſiſſimum aduentum tuum:in quo om⸗

nis iniquitas opilabit os ſuum/ palamac lu⸗

cidiſſime omniũ oculis aparentem · om̃ipo⸗
tentiſſime dñationis tue gloꝛiam magnificẽ⸗
tiſſimam ac ſupeminentiſſimam · Juſtiſſimũ

actremendum iudicium tuum:in quo euidẽ

ter videbitur iuſticie tue admirabilisac iucũ
diſſima pulchꝛitudo:ꝑ vindictas iuſtiſimas⸗
quas daturus es in contumaces ⁊ rebellesqͥ

charitatem vitatis tue reciꝑe noluerunt:nec

nõ ⁊ in om̃es nõ contumaces ꝓbos magnifi⸗

ſuꝑant ⁊ incogitabilis felicitatis tue gaudia/

⁊ pᷣmia:que daturus es dilectis ⁊ electis tuis

Hhec inq; omnia fac me expectare expectatio

ne ſecura/ſfirma/⁊ iucundaſpem meaʒ totiꝰ

vite mee anchoꝛã:figere in miſericoꝛdia tua
magnafixione firmiſſima · ita vt nulla ꝓcella

temptationis mee vnq; inde ãmoueat · vl ab

rumpat me totũ facpendere ad reditũ tuũ ·
ſicut dixiſti per pꝛopheramquia populus me
us pendebat ad reditum tuum · Omnia deſi

deria mea dirige · erige ⁊ collige adte totum:
coꝛ meũ/aggrega⁊ conſtitue in ſanctitate iu

ſticie tue · totũ coꝛ meum abſtrahe ⁊ abrũpe/
ab omibus que diſplicent bonitatitue: Lotũ

aggrega adte/a diſperſione ſua rape ad te/

torũ ſige in te fixione incoꝛruptibili: ¶ Et vt
agd vnum dicam da mihi plenam veniam ⁊ in

tegram omniũ culparũ mearũ atq; penarũ:
que mihi pꝛo his iuſtiſſimo ſemꝑ laudãdo iu⸗

dicio tuo reddi merito pñt · Da mihi ⁊ gratiã
tuam/aconſerua eam mihi:vt in illa me inue
niat dies T hoꝛa exitus meiexhocmundo:ꝑ

quã gratus ⁊ acceptus tibiꝑomia in conſpe⸗
ctu gloꝛie tue gaudens veniam ⁊ ſecurꝰ· Da
mihi tunc ſalutem cum dilectis ⁊ electis tuis
a te pꝛomiſſam ⁊ pꝛeparatam·

Conſirmatio petitionis· Ca · XxVII

ODſthecaggre

p diar conſirmationem ptis ipſius
oꝛantis: ⁊ dicam eaper que con⸗

firmetur vis exauditionis eidem in petitioni

bus quas pꝛedixi· Dicam igitur dñe miſeri⸗
coꝛdie·non eſt alicuifidelium tuoꝛum dubiũ
qnn placeant tibi oꝛationes et depꝛecationes
humilium ⁊ manſuetoꝛum ſic docuiſtiſanctã
illam mulierem Judith que loquens adtedi

Ku

cebat · Dñe inquiens /tibi ſemꝑ manſuetoꝛũ

Thumilium placuit oꝛatio ⁊ depꝛecatio · Sed
etiam in peccatoꝛibus exoꝛari voluiſti · qͥ ob⸗

lationes ⁊ ſacrificia eiſdem pꝛo peccatis im⸗
poſuiſti · Illa etiam oꝛatio in qua tu docuiſti

vt diceretur tibi · Dimitte nobis debita no⸗

ſtra ⁊c · Qui ſunt quipetũt ſibidimittidebita

ſi peccatoꝛes cum peccata debita eẽ:dubita⸗

rinõ poſſint · Amplius ille qui damabatad

te ſicut tuipſe narraſti glucam euangeliſtam

dicens Deus ꝓpitiꝰ eſto mihipeccatoꝛi: qd

erat niſi peccatoꝛ: Et ꝑhanc oꝛationẽ teipſo
teſte deſcendit iuſtiſicatus in domum ſuam-
¶ Amplius in euangelio · Matthei tuipᷣe dix
iſti · Serue neq; omne debitum dimiſitibi qm
rogaſti me ¶ Valẽt igitur oꝛatiões peccatoꝝ
apud miſcdðiam tuã · alioqͥn non ſoluʒ illuſoꝛie
ſed etiã pernitioſe pꝛecepiſſes eis vt oꝛarent
te: ¶ Amplius ſi ſummus ille pontifex pꝛece
piſſet alicui dicens · hoc pete a me/⁊ dictaret
ei petitionem ſuam ipſe pꝛeciperet eidicens:
hanc poꝛrige mihi · ſi poꝛrectam exaudire nol
let: Nũquid non illuſoꝛ ⁊ deceptoꝛ a petente
merito reputari poſſet· Quia aũt tu veritas
es / in qua in vltimate elongationis longe ẽ
nõ ſolum om̃is illuſio atq; deceptio:ſed etiaʒ
quicqͥd falſitatis eſt atq; mendacij · Tu inq;
dyñe oꝛe tuo ſacratiſſimo docuiſti nos:ꝙ pete
rem in ofone illa tua bñdicta que incipit pa⸗
ter noſter · tu dictaſti ⁊ ſoꝛmaſti nobis petitio

neumillam ſeu oꝛationem:tuipſe pᷣcepiſti · vti⸗

nam poꝛrigeremus tibi velpatricuiꝰ tu vni⸗
genitus es ˖ Hõ em̃ refert an / tibi vel illi poꝛri

tes eanitibi · Alioqͥn nõ ſolum illuſoꝛie vt pꝛe
diyxi:ſed etiam ꝑnicioſe hoc pᷣcepiſſes· C Am
plius nunquid hec eſt voluntas tuade me vt
conuertar ⁊ viuam·⁊ ego haccepto ate: Igi
tur peto idipſum quod eſt voluntas tua qũo
potes mihi hoc denegare:quod ipſemet vis
vt fiat · ¶ Amplius totũ quod hic peto ſancti
ficatio mea eſt:⁊ hec eſt voluntas dei ſanctiſi
catio noſtra · vt tuipſe dixiſtiꝑapoſtolũ tuuʒ

ad. Theſſaliiij· An potes hoc denegare mihi

vicʒ vt voluntatem deiin me ⁊ de me nõ faci⸗
as · ¶ Amplius tuipſemet dixiſtig Salomo⸗
nem in pꝛouerbijs · Delicie mee eẽ cum filijs
hominum·.Et ego hoc ſolum petoa te:vt ſis
mecũ ꝑ ſocietatem perfectam:a te igitur pe⸗
to idipſum quod tu dicis delicias tuas eſſe·
¶ Ampliusa te peto quod te pꝛeſtare maxi⸗
me delectat · Nihil em̃ placet magis tibi face⸗
re in nob:q; ipᷣa ſanctificatio:qð inde euident᷑
apparet/quia ipſa paſſio ⁊ moꝛs tua tibi pla⸗
cuit pꝓpter ſanctiſicationem noſtrã · Qua ꝓ⸗
pter magis tibi placet ipſa ſanctificatio nr̃a:
placuit auteʒ tibi paſſio ⁊ moꝛs tua eouſq; vt
dies paſſionis?⁊ moꝛtis tue:diesleticie coꝛdis

apitulum
ſua/niſi debitoꝛes?:Et qui ſunt debitoꝛes:ni tui /in ipſa ſacra ſcriptura tua/vocat ſit · In
dDdie inq; deſponſatiõis eius:⁊ in die leticie coꝛ
dis eius · ¶ Amplius placuit tibi creatio ⁊ foꝛ
matio mea ·⁊ nõ placuit tibiniſi quia bona ·qꝛ
ergo incomꝑabiliter maioꝛ eſt iſta refoꝛma⸗
tio mea que nõ eſt niſi iuſtificatio ⁊ ſanctifica
tio mea incomꝑabiliter tibi magis placet re⸗
foꝛmatio iſta ſanctificationis mee/ q; placue⸗
rit tibi ipſa foꝛmatio · O igit᷑ ilam nõ rogatꝰ
feciſti:gratuita ſola bonitate tua· facC iſtare
foꝛmationem tuam ſuꝑabundantiſſima pie⸗

tate bonitate ⁊ dulcedine tua · LZu em̃ ſcis do

mine miſcdie / quia in malum meum nat ſuʒ
Liſtam foꝛmationẽ nõ feciſti:niſi ꝓpter iſtam
reſfoꝛmationẽ · Iſta igit᷑( unt que confirmant

ꝓtem meã coꝛamte:⁊ que flrmãt ſpem meaʒ

in te· Addo aũt ad cõſirmationẽ cauſe mee
Lꝓptis:pꝛeces ⁊ ſupplicationes omnium ciuiũ

celeſtium ⁊ ſinguloꝛum:de quibus certum ẽ

vnicuiq; fidelium:ꝙ nullus eoꝛũ vnq; apud
te repulſam patct᷑è/ſed mihi certum eſt:quia

pꝛeces⁊ eoꝛũ ſupplicationes paratiſſime ſunt
in adiutoꝛium meũ apudte · Quodinde mi⸗

Hi certiſſimum eſt:quia ego qui vix ſtillam pꝑ⸗

modicã pietatis habeo:nulli poſſum denega
re pᷣces meas apð miſcðiam tuam:cui ſcirrem

demt illas ꝓfuturas· to magis igit᷑ vnuſquiſq;
gatur:neceſſe igitur habes exaudire offeren

eoꝛũ quitanta charitate tua ardentes tanta

pietate totidefluunt:mihidenegare pᷣces ſu⸗
g8s ſupplicationes nõ poterunt · qui vident
tatas miſerias meas ⁊ pauꝑtates: Et ꝗqigno
rare nõ poſſunt qͥn exaudiant᷑:⁊ qͥn mihi ve⸗
niam gram/⁊ gloꝛiaʒ/ etiamimpetrẽt· Quia

igit᷑ omes ⁊ ſingulos inuoco:omnibus ⁊ ſin⸗
gulis ſupplico:vt pꝛo me intercedant apð mi⸗

ſericoꝛdiamtuã : qua ppteromnes⁊ ſinguli:
miſericoꝛdiam tuaʒ oꝛant pꝛo me · Quia igit᷑
nõ decet gloꝛiam magnificentie tue:tot ⁊ tã⸗
toꝛũ pꝛeces repellere· tot inqᷓ; ⁊ tatas tãq; ve

nerabiles /tãq; tibi caros interceſſoꝛes repel

lere · NHeceſſe eſt te miſerere mihi⁊ tribuere/

quod mecũ ipſipetunt ꝓme alioqͥn qͥs vnq;
pᷣſumere deberet oꝛare te:QAuis ſperare de⸗

bereta te gratiam exauditionis:ſi tot ⁊ tanti
oꝛatoꝛes apud te gratiã nõ inuenirẽt· ¶ Am
plius ꝑoꝛa ꝓphetarum tuoꝛũ:multotiẽs an⸗

nunciatũ ẽ aljs peccatoꝛibus· Clamauerũt

iuſti ⁊ dñs exaudiuit eos · Et iterũ · Ofones
inſtoꝛum exaudiet dñs ⁊ multa alia hmõi · Ci
ues aũt omes ciuitatis tue celeſtis nõ ſolum
iuſti ſed etiam iuſtiſſimi ſunt· Impoſſibile eſt
igit᷑ ofones eoꝝapudte nõ exaudiri CÆαſi

4

ſorta
peie
glis
qui⸗
triet
lipꝛa
tuun
gdpt
ne
penſt
bult
(uctt
flon
Au
04.
Ofen
cſtal
Vri
Etot
cuid
dic⸗
lrs⸗
teſn
;
mnen
fiſa
ſole.
AQAu
f
Pn
basſ
ley
leyg:
dbio
ſortui
Moili
1 gik
pecc
gonn
die
febe
poter
lulbue
Aeun
es
Ce⸗
os⸗
depe
guern
letnt
ſ

cece
morſe
donog
feſonn⸗
lanchien
Mucette
vphane⸗
nofogat
Neliſtire

ünn pee⸗

eihſesde
mmnl
PMerlian
Conrmon⸗
ſpenney

ilanſeme!

nmumoni
us cerumi
iniß

uncſtuun

niimenent
dinden
rkng
ſundenrgn
nraukaen
miihulg
es tini:
neſatsl⸗
gavcen
Ci
apen
Nnit
npmn.
Cu
rN
el oroln
i Gbuee
ints
ermedr
Aiott nn
iir C
otiesd,
Chmmenn
⸗ Ocne
lahnmd
ſtis Nobn
ire⸗

ℳ

petentes:ſempꝑ exaudiunt᷑ iuſti: non aũt pꝛo
alijs· hoc veritas tua dne miſcðie nõ patitur:
quiad pꝛeces moyſidimiſiſti peccatum idola

tipꝛo populo illo· Ecce dimiſi eis iuxta vᷣbum
tuum · Ipſos etiam ſacerdotes veteris legis
ad placandũ te/⁊oꝛandũ pꝛo pplo illo conſti⸗
tuiſti· In nouo etiam teſtamento vbi te per⸗

penſioꝛẽ atq; pꝛofuſioꝛem incomꝑabiliter tri

buiſti ⁊ oſtendiſti:tam crebꝛo nos oꝛare ⁊ do⸗
cuiſti ⁊ pcepiſti·nõ ſolum ꝓ amicis ⁊ bñfacto
ribus:ſed etiam pꝛo inimicis ⁊ perſequẽtibꝰ·

Quod nec fruſtra facere voluiſti:fruſtra aũt
oꝛaremus ꝓ illis q;tũ ad ipſos /ſi nos cxaudi

Ab re non velles pꝛo eiſdem· Amplius aut of̃o

eſt alicuiꝰ gratie ⁊ meriti apudte:aut nõ/ eſt
vyrtiq; incogitabilis ⁊ gratie ⁊ meriti apud te

Et quia nec meritoꝛianec gratioſa vnq; eſt
apud te:niſi ppter gratioſitatem ⁊ meritum
radicis ex qua eſt:videlicet charitatis ⁊ pie⸗

tatis · Quia igit᷑ ex eadem charitate ⁊ pieta⸗

te fiunt oꝛatiões adte·a quibuſcũq; iuſtis fi⸗
ant ꝓſe⁊ alijs:neceſſe eſt vt eiuſdem gratie⁊
meritiſint apud te·Eque ergo digniſunt vi⸗
ri ſancti exaudiri apud te pꝛo alijs vt pꝛo ſe ·
Sicut igit᷑ pꝛo ſe pꝛeces eoꝛũ apudte impoſ⸗
ſibile eſt eẽ vacuas:ſic ⁊ pᷣees eoꝛum pꝛo alijs
AQAuare ⁊ pꝛo me/potuerunt ne eſſe vacue a
ffructu exauditionis pces incliti martyris ſte
phani:quas fundebat coꝛam te ꝓ lapidanti⸗
bus ſeipſuʒ · Abſit hoc ab ĩmenſitate miſcðie
tue:vt tante pietatis ⁊ charitatis pᷣces repu⸗
leris:⁊ vacuas eſſe ꝑmiſeris · Quod pꝛocul⸗
dubio te reuelante cognouit ſanctus confeſ⸗
ſoꝛ tuus ⁊ pontifex Augꝰ·qui Paulum pꝛeci
bus illius cõuerſum fuiſſe teſtat᷑: ⁊ ate ta ma⸗
N gnifice viſitatũ · Scio dñe miſcdðie młtos ex
peccatoꝛibꝰimpedire ⁊ q́;tũ ad ſe ofones ſan
ctoꝛum euacuare · quod eſtdicere eas impe⸗
dire quo minus eis pꝛoſint · ⁊ hoc cõtumacia
⁊ rebellione:qua rebelles ſunt tuo lumini · q̃
ꝓpter interdũ ꝓhibes ſanctos tuos oꝛare ꝓ
talibus ſicut qndã ieremiã ꝓhibuiſti dicẽs
dqd eum Noli oꝛare ꝓ plo hoc: Nec aſſumes
pꝛo eis laudem ⁊ ofonẽ᷑:qm̃ nõ exaudiamte·
¶ De his mihi videt᷑ eſſe non imeritoqͥ ſcõs
ipſos ꝑſequunt᷑· aſpernant᷑:⁊ orones ipſoꝛuʒ
deſpiciunt:auxiliumq; tuum:nec ſperat/ nec
querunt /nec curãt/nec etiã volunt / vel vel⸗
lent vt pꝛo eis pᷣcaret᷑: Et iſti ſunt qui peccãt
in ſpmſcm⁊ ſpũs blaſphemie eouſq; ſubuer⸗

ſoꝛtaſſe mihi dicere volueris quia pꝛo ſeipis tit eos atq; puertit: vt etiam ipſam gratistu⸗

am/⁊ ome auxilium: quod eis impetrari vel
ꝓcurari poſſet oderunt ⁊ deteſtant᷑. ¶ Ego

lus s moypudumm ce aur dſie miſcdie ꝑ gratiam tuã longe factꝰ ſuʒ
trie populo iſrael · Dixiſti em ipſi moyſi oꝛan-

a tantis tãq; execrabilibus impietatib · dili⸗
go em̃ ⁊ veneroꝛ ſanctos tuos:⁊ bñ ſentio at⸗
q; confido de meritis ⁊ pcibus eoꝛũ / apð mi⸗
ſericoꝛdiam tuã:deſidero em̃ ⁊ peto adiuua⸗
ri / meritis ⁊ pᷣcibus ipſoꝛũ apud miſcðiam tu
am · Et hec omia magne benedictiones dul⸗
cedinis tue ſunt:in quibus pꝛeueniſti me in

debita largitiõe dulcedinis tue gratie · Et ꝓ⸗

pterhoc nõ imerito ſperode ſuffragijs · Scio
em̃ ꝙ honoꝛaritibi placet in ipſis · Et quia di
ligis venerationem eoꝛumatq; remuneras
Quid emdignius eſt remuneratione magni
ficentie tue:qᷓ; veneratio ſanctoꝛũ ⁊ electoꝛũ
⁊ dilectoꝛum tuoꝛũ · Quicqͥd em̃ eis obſequij
yel honoꝛis ꝓpter te impendit᷑:nõ minꝰ tibi

impendit᷑ q;ᷓ ipſis· Qua ꝓpter obſequiũ tuũ
honoꝛ/eſt omis honoꝛ ⁊ obſequiũ ipſoꝛum-

Qua ꝓpter a te⁊ remuneratione digniſſimũ

Aberito igit᷑ confidendũ eſt/ electos ⁊ dile⸗
ctos tuos delectaride veneratiõe T remune⸗
ratione hmõi:quia ergo nõ parum eos hono

rant qui eos inuocant in auxilium tuum apð
miſcdðiam tuã: Neceſſe eſt vt inuocatio hmõi
pꝛoſit eis apud illam magnifice · Maq; de glo
ria eoꝛum ſentiunt:qui eos tante gratie apð

te eſſe credunt /ꝙ ſuffragari peccatoꝛib poſ⸗
ſint· ¶ Amplius que vel quata vel qualis eẽt
miſcdia tua:ſi electi ⁊ dilecti tui ⁊ peccatoꝛuʒ
reconciliationẽ/⁊ reoꝛũ atq; damnandoꝛum

abſolutionẽ apudillaʒimpetrare nõ poſſent-
Quis em tyranus in hoĩbus eſt adeo ſeuus:

vt hec amicieius apud ipᷣm nõ poſſint· Nõdũ

em̃ auditaẽ adhuc ea ſeuicia in crudeliſſimis

hoĩbus/quã amicoꝛũ gratia ⁊ interpellatio ĩ

gliquã ꝑtem clementie flectere non potuerit
&οα magnifice igit/q; ſupabundanter ſen/

tiẽduũ ẽ atq; ſperãdũ de imeſitate miſcdie tue
pctõꝛibus · Et de gratia vel de gratioſitate di
lectoꝛum ⁊ electoꝛũ tuoꝛũ coꝛãte ſiue apð te:

vt nihil omino vnq; eis deneges / gqðtibi da⸗
re deceat · Et ex hoc ſiliter arguo · ꝙ ⁊ ipſipci⸗
bus peccatoꝛũ ſupplicantiũ eis:aures miſeri
coꝛdie ſue nunq; claudunt Alioqͥn longe mi

noꝛ eẽt ⁊ charitas ⁊ pietas eoꝛũ · Inſuꝑ emi⸗
nentia illa ⁊ gloꝛia patrie q; eẽtne dica ſcõꝛũ
⁊ iuſtoꝛum in via pꝛeſentis miſerie)imo etiã
q̃he̊ ſeuiſſimoꝛum tyrannoꝛumq;tũcunq; mo⸗

dica benigniras-

CLapitulum

Pretitio interceſſionis beate Marie vir⸗

ginis . LCa· XVIII G
Dibo te imo
A ettiam conueniã gloꝛioſiſſima

dei genitrix:quã matrem miſe

ricoꝛdie ⁊ reginam pietatis vocat/imo clami

tat om̃is eccleſia ſanctoꝛum · An poteris de⸗
negare peccatoꝛibus interpellatiõis tue gra
tiam:?apud benedictum acſemper ⁊ vbiq; be
nedicendum deum ac dominum noſtrumie⸗
ſum chꝛiſtum filium tuum · ZLZu inqᷓ; cuiꝰ grati
oſitas nunq; repulſam patitur · Cuius miſeri
coꝛdia nulli vnq; defuit · Cuius benigniſſima
humilitas nullũ vnq; depꝛecantem q;tũcũq;
peccatoꝛem deſpexit · Veriſſime nanq; de te
dixit deuotiſſimus ille:v laudum tuarum pꝛe

co mirabilis ſanctus Berñ: Clareuallẽſis in⸗
quiens· Sileat miſericoꝛdiam tuam vᷣgo bea

ta:ſi quis eſt qui inuocatam te vnq; in neceſſi
tatibus ſuis memineritdefuiſſe · Lotum ſiqͥ⸗

dem quod habes gratie:totumquod habes

gloꝛie:⁊ etiã hoc ipſuʒ ꝙ es mater dei:ſiphas
eſt dicere:peccatoꝛibus debes · Om̃ia enim
hec ꝓpt᷑ peccatoꝛes tibi collata ſunt· Cui igit
dubiũ eẽ poteſt per hoc:qͥn pꝛeces tuas qᷓ;te⸗

cũq; neceſſarie eẽ pñt:peccatoꝛibus illis de⸗

beas · Hõ denegabis ergo mihi:quod debes
qn potius ſuꝑaddes:maioꝛa mihiimpendẽs
qᷓ; debeas·Et intendo maioꝛi inſtantia ac de
uotione oꝛabis pꝛo me:qᷓ; ego auderem pete
re:⁊ maioꝛa etiam impetrabis mihi q;petere
pꝛeſumã · An poſſethoc patipietas illa/⁊ dul

cedo tua/que nullivnqᷓ; defuit:vt denegares

mihi in tanta nccitate auxilium · Et tã miſera
bili tãq; periclitanticauſe mec:miſericoꝛdie
tue patrocinium? An falſe inaniter vocat te
omis eccleſia ſanctoꝛum:aduocatam ſuam/

⁊ miſeroꝛum refugium: Abſit ergoa mr̃e dei

que fontẽ pietatis toti mundo peꝑit:vt cuiq;

miſeroꝛũ ſue miſericoꝛdie ſubuentionẽ vnq;

deneget · Innumeris exemplis magnificoꝛũ

opeꝝ miſericoꝛdie tue que oꝑata es erga pec

P

ficilis gratioſitatitue impetratio:vł venie vł

catoꝛes miſerrimos:docuiſti nos ⁊ perſuaſi⸗
ſti de tua miſericoꝛdia cõſidere·de tua pieta⸗
te ſperare ⁊ in om̃ibus neceſſitatibus noſtris
ſub alis tue ꝓtectionis fiducialiter confuge⸗

re · An eſt miſericoꝛdie tue oneroſa multitu

do ad te clamantium:an eſt aliquatenus dif⸗

gratie q;tecũq;· Scio dña miſcðie quia nihil

XVIII

hoꝛũ eſt apud te· qn potiꝰ gaudiũ eſt tibi ſu-
fragari miſeris ⁊ reuocare gratioſiſſimis/ ac
ſenmꝑ efficaciſſimis pꝛecibus tuis periclitan⸗-
tes/⁊ etiã periclitatos a perditione ⁊ perditi
onis periculis · Tu em̃ dulciſſima dei mater

ſuꝑ om̃es angelos ⁊ hoĩes:noſti q;tum place

gt bñdicto filio tuo ſalus noſtra:qᷓ; ꝓna q;q;
pꝛompta ſit miſcdia eius/ ad ſaluandũ nos /

Noſti etiã qa gloꝛia ſit eiſaluare ꝑditos·hec
em̃ eſt gloꝛia ſuꝑomes alias · Inde eſtilli col⸗
laudatio bñdictio/⁊ gratiarumactio atq; col

laudatio ſuꝑ omia alia bona que facit vel fe⸗

cit vel facturus eſt Nec mirũ:cuʒ miſcðia eiꝰ
ſuꝑ omia opꝑa eius ſit · Ex his em oꝑpibus ma⸗

xime innoteſcit/pᷣlarga ac magnificentiſſima
bonitas ipſius · Quia ergo ſupꝑ om̃es hoĩes
an gelos diligis gloꝛiã bñdicti filij tui:q indu⸗

bitanter maxima eſt / ei ex ſaluatione ꝑditoꝝ
maxime placet tibi ꝓcurareillã:HHoc aũt ẽim
petrare peccantibus gram ipᷣius:his qᷣ vitijs

⁊ peccatis ſuis offenſi ſuntilli. Quare recon⸗
liatio peccatoꝛũ eſt maxime grata ⁊ placita

Dum ergo te exoꝛo / vt me mſericoꝛdiſſimo
filio tuo reconcilies:hoc pꝛoculdubioa te pe⸗

to/qð maxime gratum atq; placitũ tibi certii

ſime ſcio · Nõ potes igit᷑ mihi denegare quod
peto · Si em̃ denegares qð tibiplacitiſſimum
atq; gratiſſimum eſt/quid poſſet ſperari vn⸗

q;a te:vel ſuꝑ quo vnq; exoꝛanda eẽs domĩia
mea dulciſſima? Amplius quia diſplicẽt vi⸗

tia mea ⁊ pctã:que ſunt offenſiones mee gra
uiſſime:qͥbꝰ offendichariſſimũ ac bñdictũ fili
um tuũ:placet igit᷑ tibi ↄtrariũ earũ :i:extmi⸗

natio · Quis aũt dubitet recõciliationẽ meã

ad ipᷣm:ↄtrariã eẽ offenſionibꝰ meis qᷣbꝰ illuʒ
offendi· Et etiã exterminationẽ eſſe atq; de/
ſtructionẽ illaꝝ · Placet igit᷑ tibi recõciliatio

mea ad bñdictũ filiũ tuũ · ꝓcura igit᷑ illã ⁊ im⸗

petra · Ampliꝰ oĩs ecclia ſcõꝝ vocat te me/⸗

digtricẽ hoĩuʒad deũ:⁊ ; nec falſe nec vane ·

Officiũ ̊ tuũ ẽ mediã te intponere int ĩm⁊
hoĩes/nõ mediã qͥdẽ diuiſiõis:pᷣ potiꝰrecõcili

ationis · Quid aũt iuſti a te peti põt:qᷓ; vt im

pleas officiũ tuũ · ¶ Quid deniq; mr̃i digniꝰ

ᷓ̊; gliam filij adaugere· ⁊ ad id ipm ꝓpter qð
mar dei es totis ſtudijs ac virib intedere · qꝛ

igit᷑ in q ⁊ ad hm̃ dei effecta es:in qͥ ẽ illðad
qð ipᷣe verꝰ deꝰ⁊ hõ ⁊ filiꝰtuꝰ effectꝰẽ · H autẽ
nõ niſi ꝓptr᷑ recõciliationẽ mũdiad ipᷣm:ſiqͥdẽ
deus erat in chriſto mũdum ſibi reconciliãs·
Et vt ad vnũ dicat᷑· venit filius hominis q̃re⸗

re/⁊ ſaluũ facere qð perierat · Sicut ipſemet

dirit

ce

hune

müi

mate
d0.
creiun

dico

alln
petr
nist

ni

nacen
vela
bad

oſad
ſoꝛin

catis

poſti
poſſt
cvein
wonr
Ro
oo⸗
quit
phi
ſpen
uoe
ſumg
foꝛumn

gniſin

tuene
phas
nau
cajc
glope
Nln⸗
nne
poſn
leg
dori
la⸗
ſad
notuta

ſtidiſc⸗
ſimse
Nrcltun⸗
etperi
deinun
umpine
Pprac
ndünos
Wäitoshet
deſtilicot⸗
darqzco
ſatyelſe⸗
micaer
obse
ncennſm

ſheshoient

muänar⸗
onepdron
Hocaitenn
hisns
erecon⸗
mtpban
nomaſn
poatepe⸗
aünbian
Negregol
Ponſimmn
hennny,
isnie

t

eeeg
Cdicüfl
mwiei
ooipi
ſeuge,/
öchansd
Mene
Nenceyme
aert ini
niclidl
oiin
Bmmio
n per 65
eerer
nizeſh
ehan

dixit · Et item apoſtol · Fidelis ſermo ⁊ om̃i
acceptiõe dignus: quia venit ieſus chꝛiſt in
hunc mũdum ſaluos facere pctõꝛes · Juſtiſſi⸗
mũ igitur et digniſſimũ ẽ vt tu dulciſſima dei
marer in hoc ipᷣmſtudioſe ac vigilater inten⸗
das:vnde ꝓpter quod tibitantus honoꝛac⸗
creuit ⁊ gloꝛia:vt dei mater ſis reginaq; mun

di⁊ dña · Hoc aũt nullꝰfideliũ ignoꝛat eẽ recõ

Aliationẽ ⁊ ſalutẽ pctõꝝ · In hoc igit᷑ intẽdat
pietas ⁊ dulcedo tua deuotiſſimis / gratioſiſſi
mis ⁊ ſemꝑ efficaciſſimis pᷣcibus:⁊ ſupplicatio

nib tuis · Fruſtra nãq; clamabim ad ipᷣm / te

tacẽte · qm voces noſtre nulle erũt coꝛaʒ eo/
vel apud ipᷣm:ſi tue nobis deſuerint:ĩmoſitu
is adiute nõ fuerint · AMoueat ergo te gloꝛi
oſa dei mater benigniſſima:miſcðia tua qma
ioꝛ incogitabilioꝛ eſt om̃ibꝰ vitijs meis ⁊ pec⸗
catis · Abſit a te dulciſſima dei mater:vt plus

poſſint apud te cõtra me vitia mea ⁊ pctã: qᷓ

poſſit miſcòia tua ꝓ me · Abſit vt clamoꝛ eoꝝ

que implacabiliter ſemꝑ odiſti:pꝛeualeat cla
moꝛi meo obſtruat aures miſcdᷣie tue. Abſit
vt omia mala mea licet tot ⁊ tãta ſint poſſint

obſtruere os ſacratiſſimũ tuum · ⁊ labia tua ĩ
quibus tanta gratia infuſa eſt:cõpeſcere vel
pꝓhibere ne loquat᷑ pꝛo me · Abſit vt poſſit ſu⸗
ſpendere te a tam ſalubꝛi officio pietatis tue

quo ⁊ aduocata es ⁊ mediatrix hoĩm·poſt ſi⸗

lium tuũ ſpesvnica/⁊ refugiũ tutiſſimũ miſe
roꝛum. Et ne allegaueris iniuſticiã qua indi
gniſſimum me confiteoꝛ om̃i auxilio pietatis

tue:⁊ om̃i reſpectione miſcdie tue· Nõ enim
phas eſt vt allegas ꝓ iuſticia cõtra me vel cõ
tra quẽcũq; aliũ · hoc em̃ eẽt ſtare te pꝛoiuſti⸗
cia/cõtra miſcdᷣiam · cui certiſſimũ eſt ⁊ totuʒ
quo polles gratie/⁊ totuʒ quo fulges gloꝛie:
vt illud pᷣcellentiſſimũ omniũ videlicet/qꝙ es

mater dei te debere miſereri · Abſit a te igik
piüjſſima dei mater vt vlłin modico velſtes vł

alleges · nõ em hoc debes iuſticie:vt vllo mo
doꝛum obſiſtas vel miſcdie bñdicti filij tui:ex

qua ſunt tibi quibuſcũq; pꝛeditaes bona: vł

miſcðie ꝓpꝛie tue /videlicet que ſup omia bo
na tua alia gloꝛificat· Hec em̃ eſt:p quã maxi

me matrem deite eſſe demonſtras: ⁊ potiſſi⸗
mum peccatoꝛibus ⁊ miſeris:quiꝑ veniaʒ æ

gloꝛiam quas eis impetras:inceſſanter ma⸗
trem deite eẽ cognoſcunt euidenter · Nulla

em̃ creatura ⁊ tot ⁊ tanta ⁊ talia ipetrare poſ

ſet/apud bñdictum ſilium tuũ miſeris · qua⸗
ta tu apud ipſum impetras eiſdeʒ:· In quo ꝓ

culdubio nõ tanq; ancillã ſuã:que indubitan

ey —
2 .

ter es: ſed tanq; matrẽ veriſſim te honoꝛat·
Amplius alijs matribus aſſimilari debet fi⸗
lij·te aũt gloꝛioſa dña decet aſſimilari benedi
cto filio tuo:⁊ potiſſimũ in ea virtute ꝑ quam
ſe fecit filiuʒ tuũ:⁊ te matrẽ ſuã Hhec aüũtẽmi

ſericoꝛdia ꝓpter h̊ in miſcdᷣia es eidem ſilima

Ncẽce igit᷑ eſt vt totã te poſſideat miſcdia:⁊ ꝓ

pter hoc nihil potes contra ill etiam de iuſti
cia · ne ſteteris igit᷑ pꝛo iuſticia contra illa · Et

ꝓpter hocne allegaueris illam cõtra me:qui
ſoli miſcdie tue poſt filium tuuʒ innitoꝛ:ſpeq;
meã poſt illum totaliter in ipſa poſui atq; ſixi
Ne allegaueris dulciſſima dei mater/ pecca—

ta mea cõtra me / qui miſcdiam tuã allego cõ
tra ea · Abſit vt ſtent in iudicio peccata me⸗
cõtra miſcdᷣiam tus:que omibus vitijs ⁊ pec

catis ſupom̃em cogitatũ / foꝛtioꝛ eſt atq; po⸗
tentioꝛ · Abſit vt reminiſcaris ipſoꝛũ:de qua

7

ſeruus tuus ille deuotiſſimus ſcʒ beat Aug
de te loquens dixit · Quia quotiens de pctis

agit᷑ nullam inquit pꝛoꝛſus de ĩtemerata dei

genitrice volo fieri mentioneʒ· Abſit vt petã

vel alia audaciã habeant apudte:que adh̊ ⁊

pꝛopter hoc mater dei effecta es: vt pctã tol⸗
lerent᷑ ⁊ extermiarent᷑: Auerte igit᷑ aures mi

ſericoꝛdie tue a clamoꝛe ipſoꝛũ:⁊ inclina eas
ad clamoꝛẽ meum · Abſit a peccatis meis iſta
poteſtas / vicz vt aures miſcðie tue auertere

poſſint a clamoꝛe meo vel obſtruere eas con

tra illum · Abſit ab eis vt eouſq; poſſint offici

um miſcdᷣie tue:quod eſt miſereri:pꝛohibere

cõtra me:vel aliquatenus retardare · Abſit
vt officium filio tuo placitũ:⁊ totimundotaʒ
ſalutare:tã nccariũ / ſuſpẽde vllo mõ poſſint ·

Coõuertat ſe iterũ peccatoꝛ ad patrociniũ
ieſu xpᷣi ſuplicãs vt alleget ꝓipſo· Ca:XIX

Duiſſime ad te

n refugio ⁊ recurro dñe miieſu chꝛiſte

ꝗq pꝛimus es ⁊ p omibns pꝛimatuʒ te
nens / in benignitate ⁊ miſcdia · Pꝛim inq; ⁊
maximincõꝑabiliter incogitabilit / ſup oẽs
qͥ in circũitu tuoſunt ·ſuꝑ oẽs vicʒ exercitus
pulcherrimaꝝ /ſublimiũq; miliciaꝝ tuaruʒ:⁊
ſupꝑ oĩa ſcõꝝ milia · q;q; em ⁊ charitate ineſti⸗
mabiliter oẽs ardeãt:⁊ pietate incogitabilit
defluãt:nec ſcintilla tñ ẽ oĩm illoꝝ char itatis

ardoꝛ/ad caminũ ſeu foꝛnacẽ imenſe chari⸗
tatis qua tu ardes in nos:nec ſtilla ꝓmodica
ad abyſſalem illã pietatis tue dulcedinẽ᷑: quã

oſtẽdis ⁊ exhibes ↄuᷣtẽtib c reuertẽtib adte

Capitulum

.
Quis em̃ admirari vel etiãcogitare ſufficiat
imenſitatem miſcdie tue quahõ ꝓpeccatoꝛi⸗
bus factꝰ es:moꝛiq; ꝓeis:ac ꝓlatrocinijs eo
rum ſuſpendidignatus es· Et vt ad vnũ di⸗
cam·ſeruus ꝑ omia miſcdie factus es/⁊ vena
le mancipiũ · vt em̃ vulgo dicit᷑ cũ plenam qͥs
dñationẽ in aliquo vult oſtendere:dicit indu

bitanter meus eſt ad ſuſpendendũ/ad dilace

randum/⁊ad vendendũ. Sic dñe miſericoꝛ⸗
die: miſcdia tua dñatione pleniſſimate poſſe⸗
dit· ⁊ adhuc poſſidet· Vſa eſt nãq; hac ſerui⸗
tute/ tua nobiliſſima ⁊ hac dñatiõe ſua pleniſ
ſima inte · Ethoc in ipſa pijſſima ſacratiſſima
qᷓ; paſſione ⁊ moꝛtetua· hec em̃ eſt que in cru
ce ſuſpendit te ⁊ illipatibulote affixit · que eſt
ptas que tibi moꝛtẽ intuit:niſi miſcdᷣia tua⸗
Si em̃ totus mũus ferrũ eſſet ⁊ inde cathe⸗
ne ⁊ vincula fabꝛicate eſſent minimũ capillũ
capitis tui velpilum aliũ ligare veltenerenõ
poſſet · Cui igit᷑ tanta vᷣtus tantaq; potentia/
vicʒ ligandi/tenẽdi/crucifigendi /occidendi/

attribuenda eſt:niſi benigniſſime miſcdðie tue

ꝓquã ſolã hec om̃ia pati ꝓnobis dignat es:
Twharitatiilliꝑquã nimiam vocat Apls.que
ſic te nobis alligauerat ⁊ aſtrinxerat:vt hom
nia pati p nobis potius velles:qᷓ; nos inferna
li patibulo/⁊ moꝛti eterne:gehẽnalibuſq; toꝛ
mentis iuſtiſſime cruciandos derelinquere-
Per iſtos igit᷑ yſus:manifeſtuʒ eſt miſcdiam
tuam in poſſeſſione eſſe om̃imode ſeruitutis
Et qm̃ iure ſuo qᷣs iniuſte pꝛiuari nõ põt:a te
dico ˖ qm adhuc pleniſſime poſſidet te· Et pꝛo
pter hoc eiſdẽ modis ⁊ ad eadeʒliceret eivti
adhuc te ſiopus eſſet · Verũtñ moꝛs tua vni⸗
ca ſufficientiſſima fuit ꝓtotius mũdi peccat⸗
ꝓpitiatio · ⁊ etiã incogitabiliter ſupabundãs:
ſicut me tuipſe docuiſti:p gram tuã ⁊ miniſte
rio meo multos alios : Moc em̃ teſtiſicatus eſt
aplus tuꝰ Paulus exte ⁊ ꝑte in eplaad hhebᷣ.
x· Vna oblatiõe cõſummauit in ſempiternũ
ſanctificatoꝛ· Et qm̃ quecũq; pietas poſſidet
pauperũ ac miſeroꝛũ ſunt:hNeceſſe eſtetiam
ex haccauſa te eẽ noſtrũ · Amplius nunqᷣͥd
nõ dixit Eſa.ix· ex te ⁊ ꝑte/deteipſo · Paruu⸗
lus natus eſt nobis· Et apls tuꝰ Paulus ad
NRoma·viij · Qui ꝓpꝛio ſilio ſuo non peꝑcit·ᷣ
ꝓ nobis omibus tradidit illum: qũo nõ etiaʒ
cumillo nobis om̃ia donauit · Datus igit᷑ es
nob · ⁊ qm dare eſt ſuũ accipientis facere.· No
ſter . i· ius noſtrũ ⁊ poſſeſſio factus es · Pꝛopt
hocꝑ ſpm̃ tuũ dicebat DHauid · Bñdicat nos
deus deus noſter· hoc ius ⁊ hanc poſſeſſioneʒ

inſinuando addidit repetitionẽ huiꝰ nomĩs
deus ꝓnomen poſſeſſiuũ:qð eſtnoſter.· ir
aũt factus es:ad om̃em vſum ⁊ vtilitateʒ nr̃e

ſalutis · Datus em̃ es nobis in anthidotũ no⸗

ſtre ſaluationis: in pabulũ noſtre refectionis
in ſacriſiciũ noſtre reconciliationis · in ſacra⸗

mentũ noſtre ſanctiſicationis: in pugnatoꝛẽ

noſtre defenſiõis· in aduocatũ noſtre allega⸗

tionis · ſicut tuipſe teſtatus es ꝑ Eſaiã dicẽs ·

Ego ſum quiloquoꝛ iuſticiam/ ꝓpugnatoꝛ
ſum ad ſaluandũ ·loquendo iuſticiam in iudi

cio qð de nobis agit᷑ iuſticiam inquã non no⸗

ſtram ſed tuãAduocatus noſter es/⁊ ꝓpu⸗

gnatoꝛ es/ad ſaluandũ.fuiſti nobis ybi palã

triumphaſti in temetipſo oncipatus ⁊ pote⸗
ſtates in agone videlicet victoꝛioſiſſime paſ⸗

ſionis tue vbi foꝛtem diabolum viciſti atq; li⸗

gaſti · Datus es nobis ⁊ in ſponſum noſtre fe
cundationis. tuis em mundiſſimisac caſtiſſi⸗
mis amplexibus · tuoq; ſacratiſſimo poculoqͥ

adome bonũ ſteriles eramꝰ:ad omem pꝛoleʒ

gratiarũ donoꝛũ ⁊ vᷣtutũ atq; ad oẽm fructuʒ
bonoꝛũ operũ fecundamur. Datus es nobis
⁊ inpᷣciũ noſtre redemptionis ſicut dixiſti per
os tui ꝓphete · Redemprionẽ miſit dñs lo
ſuo · Datus es ⁊ in ſcutũ noſtre ptectionis:ſi
cut pꝛomiſiſtiꝑ os ipſius dauid dicẽs · Scuto

circũdabit te veritas eius. Tu em̃dñe in cir

cũitu populi tui:ex hoc nũc ⁊ vſq; in ſeculum

Datus es nobis in coꝛonã gloꝛie:⁊ ſertum ex
ultationis ꝓplo ſuo· ⁊ hoc quidẽ finaliter. Et ĩ

nouiſſimodatus es ⁊ in magiſtrũ noſtre eru⸗
ditionis:ſicut tuipſemet dixiſti in euangelio·
Vnuseſt magiſter veſter chꝛiſtus · Datꝰ es
nobis ⁊ in iudicẽ noſtre remuneratiõis · ſicut
dixit Eſa· ex ꝑſona patris clementiſſimi.De⸗
di eum ducẽ ac pᷣceptoꝛẽ gentibus· Datus es
nobis ⁊ in lucẽ ſpũalis ac ſalutaris illuminati

onis:ſicut dictũ eſtꝑ eundẽ Eſa abipo patre

miſcdᷣiarũ.Dedi te in lucẽ gentiũ.· Datus es
nobis ⁊ in regẽ noſtre gubernatiõis.· ſicut tu⸗
ipſe dixiſtiper os DHauid de teipſo · Ego autẽ

conſtitutus ſum rex abeo ſuꝑ ſyon montem

ſanctũ eius. Datus es nobis ⁊ in ſacerdotem
ſiue in pontificẽ. ſicut dictũ eſt adte ab ipopa
tre miſcdðiarũ:Tu es ſacerdos in eternũ ᷣm

oꝛdinẽ melchiſedech· vt ſis nobis om̃ibus et

ſingulis in his que ſunt ad deũ:vt patet in oĩ⸗
bus ſacerdotalibus officijs ⁊ pontificalibus:
Datus es nobis ⁊ in cuſtodẽ:contra om̃es of
fenſiones · inſidias ceteraq; vniuerſa pericu⸗

la· Datus es nobis ⁊ in ſaluatoꝛeʒ omimode

lamn.l
ittete
ficocde
pſusde

effecue

ofibus
proßfta
e⸗/N
alegee
nlmüt
Ccuth
hoſtſem
tusapo
incogit
pone⸗
tuump⸗
Lachen
rr

(ulsſtat

mneg
Wader
coca
fuman
neis.
ſuauita
mniſcie
dllcirte
gulbng
eummh
gcceptiſt
ſanguun
doinar
gutoli
ligemin
fcaſtp
ſtennen
Nr
ch
ncog
nnme

ſenis
oſerf
naenfe
dotüno⸗
eſeconis
vin b⸗
ond⸗
tealegr
ii dis.
Pugnaro⸗
aminnuct
äncnno⸗
⸗
vop

os Me⸗

lne
hingt⸗
unndbheſe
iocalti⸗
nopwaloq

fenpolez

nfruonz
nsesnods
mdoliper
nit disp
Necnons
Nis⸗ Lald
fiena⸗
in ulum
ſemuner
walterti
Unohreen⸗
nenangel⸗
1. Dr'“
i ar
nde⸗
Onses
SMünctan
higgn
Dmnss⸗
nösun⸗
NoCo
6vn monten
ſcercoen
greabthope
natemnu fn
letino⸗
niate
hntraone⸗
etm
e, um

ſaluationis: ſicut ꝓmiſit de pater ꝑpꝛophe⸗

tam · Clamabũt ad dñm de facie tribulantis·
mittet eis ſaluatoꝛẽ ⁊c · Recoꝛdare dñe miſe⸗
ricoꝛdie quia in tot et tantis tanq; ſalutares
vſus datus es nobis ⁊ ad omnes illos noſter

effectus · Et ppter hoc cõſidenter peto vt in

omibus iſtis vſibus /vtar te in ſalutẽ meã. Et
vt om̃ia officia iſta adimpleas ⁊ exequaris ꝓ
me · Adimple igitur officiũ aduocati pꝛo me/

Tallega cauſam meã · Aperiigitur os ſacra

tiſſimũ tuum/os bñdictũ/os gratiarũ/a alle
ga cũ thimiamate ĩeffabilis ſuauitatis ·i. gra
tioſiſſima interpellatiõe tua:tota ſanctiſpiri⸗
tus apotheca ſemꝑ flagrãtiſſima · Allega iſtð

incogitabilis flagrãtie incenſum · depꝛecare

pꝛo me · te nanq; aperiente os illud bñdictuʒ
tu um pꝛome:obmuteſcẽt om̃es accuſatoꝛes
⁊ aduerſarij·te pꝛeſtante patrocinium cauſe
mee du cõſurgit ex aduerſo · te/ſtante ꝓme
quis ſtabit aduerſumte · dante vocẽ gratiſſi⸗
mam ⁊ gratioſiſſimã in cõſpectu patris miſe⸗

ricoꝛdiaꝝ:vocem inq; illam incomꝑabilẽ elo⸗

quijs angeloꝛũ · An pꝛebebit pater miſcdia⸗
rum aures ſuas accuſatoꝛibus ⁊ aduerſarijs
meis · ⁊ auertit illas ab incogitabili placoꝛe ⁊
ſuauitate vocis tue · Abſit hoc ⁊ abimẽſitate
miſcdie ipſius/atq; amoꝛis ineſtimabilis quo
diligit te · ſed ⁊ qͥvides iuges offenſas meas
quibꝰiugiter offendi patrẽmiſcdiarũ · Placa
eum mihi iugi illo placabiliſſimo eiq; ſemper
acceptiſſimo:pꝛecioſiſſimi viuiſiciq; coꝛpis ⁊
ſanguinis tui ſacriſicio:quo placaſti eũ mun⸗
do in aracrucis:agnus iĩmaculatus:agnꝰ dei
qui tollis peccata mũdi:offerens temetipſuʒ
eidem in odoꝛẽ ſuauitatis pꝛo nobis:vbi pa⸗
cificaſtiꝑ ſanguineʒ crucis tue:ſiue q̃ in celis
ſiue que in terris ſunt · C Dne miſcdie quãta
deuotione q;tis gr̃arũactiõibus:q;tis piarũ

lachꝛymarũ ꝓ fluuijs:rememoꝛanda ſemꝑq;

recogitãda ſunt tã ſtupẽda tanq; longea me
rit nr̃is bñficia· Egoãt miſerrimꝰ atq; viliſſi

mus:arido et frigido tenebꝛoſiſſimoq; coꝛde

atq; per omia pauperrimohec in ↄſpectu mi⸗
ſericoꝛdie tue/ vtrũq; tñ recogito dulciſſime

redẽptoꝛ atq; miſericoꝛdiſſimeſaluatoꝛq; be

nigniſſime: dñeq; deus miieſu chꝛiſte quinõ

ſolũ cauſe noſtre patrociniũ:ſed etiã danati⸗

onis noſtre iudiciũ:pariterq; ſuppliciũ:ſtupẽ⸗
da ⁊ largitate incogitabili pietatis ⁊ dulcedi
nis tue ſuſcepiſti · Allega eaʒ inceſſanter:qui
vides accuſatoꝛes noſtros ⁊ aduerſarios nõ

ceſſare ab accuſationibus noſtris die ⁊ nocte

Qui vides qᷓam materiã accuſationum eis

dedimus · Et ego in plures atq; grauioꝛesin
numerabilib alijs in tot ⁊ tantis vitijs ⁊ pec⸗

catis cecidi ⁊ quod ſere deterius ẽ:hec omſia
ſtupido ⁊ intenſibili ac ꝑ om̃ia temerato coꝛꝛꝛ:

de ⁊ audiuim⁊ cogitauimꝰ.Dſie miſcdic pꝛo

iſtis ipſis delictis interpella:ne pꝛeſtẽt impe⸗

dimentũ miſerationis quã peto · dñe miſcðie
allega cauſam meã iuſticia ⁊ ſanctitate tua:q
vides meas nullas eẽ/ qui vides aperte mea
mihi obeſſe:quod allegari poſſit · dñe miſcðdie
Hec poteſt malignitas aduerſarioꝛũ meoꝛũ:
vt nõ ceſſent die ac nocte ab accuſationibus
meis · Poſſit igitur hoc miſericoꝛdiſſima be⸗

.

nignitas tua apudte pꝛo me:vt non ceſſes a

patrocinijs et ſuffragationibus meis : Dñe
miſcòdie allega cauſaʒ meam ſapiẽtia tua:qui
vides inſipiẽtias ⁊ ignoꝛãtias meas· ⁊ in oꝛã
do ⁊ in om̃ibus alijs:que ego dñe miſcðie alle
ga eam gratioſitate tua:que ꝑſemetipᷣaʒ ſolã

ſufficit impetrare mihi omibus alijs; omneʒ

veniam · omeʒ gtatiã · omnẽ gloꝛiam·⁊ omne
bonum aliud · Vtraſq; iſtas diuicias dñe mi-
ſericoꝛdie fac me ſentire · ita videlicet vt hec
omnia/⁊ tu mihiimpetres· ⁊ eadem ipſe lar⸗
giaris · Dñe miſcðie non poſſint omnia mala
mea vitia⁊ peccata · eouſq; cõtra me · ⁊ ꝓpte⸗
rea exequaris officium/quod icogitabili pie⸗
tate ſuſcepiſti: Hoc eſt aũt officiũ patroni et
aduocati · Hõ poſſint dñe miſ̃icoꝛdiſſime eo⸗
uſq;:vt velad punctũ hoꝛe ceſſare te faciant

abinterpellado pꝛo me:⁊ ab allegatiõie cau⸗

ſe mee · alioqn ⁊ inceſſanter ⁊ irreuocabiliter
in perditioneʒ ⁊ moꝛtẽ eternã totus dilaboꝛ:
Abſit vt plꝰpoſſint cõtra me om̃ia mala mea
apud te:qᷓ; miſcdðia tua ꝓme · abſit vt plꝰ poſ⸗
ſint obſtruere os bñdictum/⁊ ſanctiſſimũ tu⸗
um:quo minꝰ loqueris ꝓ me · abſit vt poſſint
ſuſpẽdere a patronali officio quod ꝓ pctõꝛibꝰ
ſuſcepiſti:⁊ cauſã illoꝛũ allegadã ⁊ agendã co
ram pr̃e miſcdiarũ ſuſcepiſti · abſit vt poſſint
te ſuſpẽdere a ſacerdotali vłpõtiſicali officio:
quo ⁊ temetipᷣm obtuliſti:hoſtiã in odoꝛẽ ſua
uitatis ⁊ interpellare nõ ceſſes / ſicut apoſto⸗
lus tuus de te loquẽs dixit · Quiparet vultui
dei ꝓ nobis · Et iterũ:ſemꝑ inueniemꝰ inter
pellãdũ pꝛo nobis · Dñe miſcdie tuipſe ſcis et
teſtis es/qꝛ ex modica illa ſcintilla dilectiõis
quã habeoad te ⁊ ad omes hoĩes:⁊ ꝓ modi⸗
cailla ſcitilla pietatis quã dediſti ĩ coꝛde meo
q́;tacũq; eſſent vitia ⁊ pctã cuiuſcũq;:quipe⸗
teret a me vt oꝛarẽ ꝓillo / vt poſſent obſtrue⸗

reos meũ in ꝑte illa nec ſuſpendere oꝛganuʒ
vocis mee:qͥn oꝛarem pꝛo eo miſcdðiam tuam
Abſit igit᷑ hoc vt poſſint pctã mea contra me
Apud te:cuiꝰ pietatis ⁊ dulcedinis nec nume
rusẽ nec menſura · Amplius non poterunt
omia vitia⁊ pctã mea pꝛohibere vel auertere
quo minus in moꝛtem te traderes pꝛo eis ꝓ
pitiandis· Quũo igit᷑ poterũt pctã:vt neceti⸗
am apies os tuum ſacratiſſimũ ꝓme dñe mi⸗
ſericoꝛdie · tũ oderis pctã noſtra:euident
oſtendiſti fidelibus tuis / in ipſo crucis tue vi⸗
ctoꝛioſiſſimo myſterio:dum ea moꝛte ipᷣatua
moꝛtifſicari voluiſti/vt ea moꝛerent᷑ · moꝛi di⸗
gnatus es/q;to facilius eſt tibi dicere pat mi⸗
ſericoꝛdiarũ dimitte huix pctõꝛi · Ampliꝰ an
ſum ego magis offenſus tibi qᷓ; ipſi crucifixo⸗
res tui eẽnt ·dum te cruciſigebant · ꝓipᷣis dñe
oꝛaſti cum hoc ipᷣi non peterent a te ⁊ dixiſti ·
Pater ignoſce illis quia neſciunt quid faciũt
uo igit᷑ denegabis mihi:imo vt euidentiꝰ
loquar:qũo continebit ſe multitudo viſceruʒ
tuoꝛũ ſuꝑ me? Aut qualiter cõtinebis os bñ⸗
dictum tuuʒ:⁊ nõ aꝑies illud ꝓ me:quinõ te
crucifigo:ſed veneroꝛ ꝑgratiã tuã ·qm̃ te oꝛo
⁊ adoꝛo:⁊ ate vt poſſuʒ ⁊ tuadiuuas ·hoc ex
poſco dñe miſcðie iam nõ opus eſt vt moꝛiar
iterũ pꝛo me ⁊ alijs peccatoꝛibus · Satis ẽ no
bis ad viuificationẽ noſtrã pijſſima interpel⸗
latio tua/⁊ oꝛatio gratioſiſſima quam expelli
⁊ om̃ino nõ exaudiria patre miſcdðiarũ impoſ
ſibile eſt · Adde illi pijſſime paſſioni tue ⁊ moꝛ
ti:gratioſiſſimã interpellationẽ pꝛo me⁊ alijs
pctõꝛibus te inuocantibus · Alioqͥn nõ ſolum
te inutiliter ſed etiam ſupꝛa modũ noxie cru⸗

cem ⁊ moꝛtẽ pꝛo nobis ſuſtinuiſti · Et viuiſica

illa/ ſaluberrimaq; moꝛs tua:in ꝑniciẽ moꝛti
feram nobis vertit᷑ · ¶ Dñe miſcdie nõ ſit:nõ
tm̃ vacua a fructu noſtre ſalutis:ſacratiſſima
illa moꝛs tua:ſed etiam nõ ꝑmittas:vt ſit no
bis in augmentũ moꝛtis ⁊ ꝑditionis· Dñe mi
ſericoꝛdie nõ eſt opus vt fundas iterũ pꝛecio
ſum viuificum ſanguinem tuum:in abſoluti⸗
onem ⁊ ſanctificationẽ noſtraʒ·ſufficit nobis
vt fundas pᷣces flagrãtiſſime ſuauitatis T ir⸗
reparabilis gratioſitatis in conſpectu patris
miſcòiarũ pꝛo nobis · An denegabis nobis pᷣ⸗

ces rogatus qᷣ ſanguinẽ pꝛopꝛiũ etiã nõ roga
tus tribuiſti · DOſñie miſcðie ne patiaris fruſtra

tre tot⁊ tanta feciſſe nobis / ptuliſſe ꝓnobis
⁊ ne ſuſtineas vllo mõ vacua eẽtam magniſi
ca oꝑa miſcdie tue · Ne dimiſeris imꝑfectũ ſa

lutis noſtre tam gratũ taq; ſibi ſumptuoſum

Capitulum

negociũ:cuihoc ſolum deeſtad ꝑfectnm con
ſũmationẽ ſiue cõſũmatã ꝑfectionẽ:vt aperi
as os gratiarũ/coꝛam patre miſcðiarũ ꝓme
⁊ alijs redire vtcũq; conantibus · ¶ Quodſi
foꝛte dixeris mihi ·quia illa beneficia tua ego
met mihi irrita feci ⁊ vacua·⁊iſuꝑ pꝛouocaui
iuſtiſſimã iram tuam contra me ·verũ indubi
canter dicis Et qꝛ pꝛouocaui iram:miſcðiam

peto · vt tu eaʒ auertas quiſolus potes ·q;dtũtD-s

tu das ⁊ adiuuas exoꝛo · tu em̃ es os ⁊ pax no
ſtra ⁊ ꝓpiciatio pꝛo om̃ibus peccatis noſtris
ſufficiẽtiſſima:⁊ ſuꝑabũdãtiſſima · tu ſolꝰpo⸗
tes nobis placare patrẽ miſcdðiarũ:⁊ teipſuʒ
ſpm̃ſanctũ ·quiſolus per temetipᷣm accedis
ad patrẽ miſcðiarũ:cuiin te ſolo bñdicto pla⸗
cuit · quiin omibus ſemꝑ exaudiris ab ipo ꝓ
tua reuerentia /

CLocluſio petitiõis ⁊ ↄfirmatiõis · Ca · XXx

NMſt hec auteʒ
p concludam · i·: cõcluſionemhuius
oooꝛationis faciã · Et dicam interro
gans te an velis miſereri velnon · Qõ ſi vis
miſereri · vtiq; non poſſes niſi volẽs · inutilis
imo nulla miſcdia tua · cũ miſcðia eẽ non poſ⸗
ſit niſi voluntas miſerẽdi · Qðſi vis miſereri
ſicut reuera non ſolũ euidẽs ſed etiã neceſſa⸗
rium eſt · Interroga te dñe quibus ⁊ qualibꝰ
Si em̃ nõ vis miſereriniſi iuſtis ⁊ intẽdo ·ſiã
iuſtiſicatis · confidẽter dico qꝛ illud non patit
veritas tua · illis em̃ qͥ iamiuſtificatiſunt:añ⸗
q; iuſti eẽnt miſertus es:faciens eis hãc miſe
ricoꝛdiã videlicet vt eos iuſtiſicares · anteqᷓ;
aũt iuſtificarent᷑ iuſtinõ erant · Vnde igitur
eis iuſticia:niſi de multudine miſcðie tue pꝛe
ueniẽtis eos et pᷣdonãtis eis iuſticiã · ¶C Ma⸗
niſeſtuʒ igitur ẽ qꝛ pꝛoculdubio⁊ miſereri vis
non iuſtis:et miſerer eis potiſſimũ inhoc:ꝙ
abſq; meritis pꝛeſtas eis vt iuſtiſint/cuʒhoc
apud te non meruerũt: Interduʒ aũtet illis
ſuꝑabundãtiſſime miſererſqui maxime iram
tuã pꝛouocãt: quẽadmodũ miſert es Paulo
apoſtolo tuo:non ſolũ miſcdðiam tuãnõ que⸗
renti/ vel etiã curanti · ſed etiã iram tuã iuſtii
ſimã implacabiliter ꝓuocãti · Dũ em̃ te perſe⸗
queret᷑ totisſtudijs ⁊ viribꝰ:enitẽs extingue
re nomẽ tuũ/⁊ fidẽ:dũ eẽt ſpirãs minarũ ⁊ ce⸗
dis in diſcipuloes tuos:· magnificẽtiſſime eum
vocaſti pleniſſime auertens eũ abiniuſticijs
ſuis · ꝑfecteq; conuertẽs eũ adte /totaliterq;
iuſtiſcans · ¶ Quiaigitur pꝛoculdubio vis

—

peer⸗
nart
ape
totit
locoꝛ
ſcenn
leA
Per
ſſſes
teni.
dotur⸗
lernie
gonn
luti⸗
ſtüis
amh
biſ⸗
Aere
Nenn
corcle
doohmnea
luntes
bn
Gen
Gpon

Cldub
doptt

ſni

hmmton
naen
füne
Qe
eg
olocani
üimnahi
ſcdan
tgiz
perno.
noſtris
uleo⸗
eypſ
macceds
Gabio,

N

ntez
enhaius
minneno
is mnun
einone⸗
nomnieen
nineceſi⸗
eco⸗ſii

e

mſunre⸗
hin
M
epgu
Neuene
(
ſonws
thwed
Ml
unn
en⸗
ninone⸗

Lapitulum

oꝛaria pctõꝛibus poſtulãtibꝰ miſcdiam tuaz

qua indigent:hoc aũt maxime ex gratia iuſti

ficationis · Vlis igit᷑ vt pctõꝛes ate petãt iſtã

miſcðiam:Et hocipᷣm tu inſpiras eis:⁊ pꝛero
gas:vicʒ vt petant a te miſcdðiam:qualiberẽ⸗
tur atq; mũdent᷑ a miſerijs vitioꝛũ ſuoꝛum ⁊
peccatoꝛũ · Qua pꝓpter manifeſtũ eſt te velle
peccatoꝛibus miſereri:⁊ potiſſimũ illis qbus
hoc pᷣrogas/⁊ pᷣlargiris:videlicet vthoc deſi
derent querãt ⁊ petantate · ¶ Quia igit᷑ de
illis ego ſũ vnꝰ:mieri vis⁊ mihi:miere igit᷑ ·

Excuſatio pꝛopꝛie infirmitatis· Ca · XXI
Bog ſi dixeris
q mihi:quia illis miſereri vis /qui toto

coꝛde hoc expoſcũtate · mihivo / ſi
milibus meis quoꝛũ tam exigue/ tam exiles

tam aride/ tam frigide/tamtenebꝛoſeſunt
ces:nõ vis miſereri:hoc eſt miſcðdiam impen⸗

dere / quã ſic petimus:Rñdeo tibi in hoc dñe

miſcðie:quia nemo oꝛat te ex toto coꝛde: niſi

cuiꝰ totum coꝛiam occupaſti ⁊ repleuiſti:⁊ ꝓ
pter hoc totũ coꝛ illius iam poſſides · totũq;
traxiſti ad te · Qua ꝓpter totũ ipᷣm liberaſti:

apeccatis ⁊ vitijs:qua ꝓpter totũ iuſtiſicaſti

totũ tua iuſticia repleuiſti· ¶ Amplius qͥ to⸗

to coꝛde oꝛat te:toto coꝛde concupiſcit/⁊ de⸗

ſiderat te· qua ꝓpter toto coꝛð amat ⁊ diligit
te · Qualiter em̃ totũ coꝛ eiꝰ inflãmares cõcu

piſcentijs tuis ⁊ deſiderijs:niſi in illud iãs mi⸗

ſiſſes ignẽ ſpũſſancti: quẽ veniſti mittere in
terrã : Et de quodixiſti ·qͥd volo niſi vt accen⸗
datur · ¶ Amplius ſi ꝓpter hoc nõ velles mi⸗
ſereriqm exiguit ⁊ exiliter / arideq; ⁊ frigide
exoꝛaris vt miſerearis· Sihãc cauſam dignã
⁊ iuſtã iudicas / ꝓhibitiõis tue miſcðie:q iu⸗

ſtificas quos vis · Mõ igit᷑ vis miſereri:quoni
am iſta cauſa nec amoueri /nec auerti poteſt

ꝑipſos pctõꝛes ·pfectio em̃ oronis: quod eſt

dicere ꝑ quaz tibi merito placeat oro eouſq;

vt eam exaudias:donũ ineſtimabile ẽ miſeri

coꝛdie tue· Qua ꝓpter inde ſolũmõ nõ exau
dis hmõi debiles ⁊ lualidas orones:quia de⸗

ſunt eis pfectiões: que ſunt dona magniſica
ſoliꝰmiſcdðie tue ¶ Cũ igit᷑ ñpᷣdonas /vrſic ex
oꝛeris:pculdubio nõ vis miſereri:quẽadmo

dum expoſceris · Et intendo /non vislargiri

qð poſtularis:qua ꝓpter veꝝ ẽ qdpᷣdixi:qꝛ ꝓ

culdubio nõ vis miſereri peccãtibus qͥb ꝰnon

das vt toto coꝛde te pᷣcent᷑:⁊ ꝓpter hoc non

vis miſereri pctõꝛib:cũ nunq; pctõꝛibꝰ ho

„

largiris:vt te ex toto coꝛdeoꝛent· Nõ em̃poſ-
ſibile eſt coꝛ pctõꝛis totaliter exoꝛarete: ⁊ ſi⸗
mul eſſe coꝛ pctõꝛis:quẽadmodũ nõẽ poſſibi

le vt totũ ſit plenũ gra deuotionis ⁊ oronis:

ex ꝑte pctis ⁊ vitijs occupatũ · Qua ꝓpi ma

nikfeſtũ eſt · quia vis oꝛari a pctõꝛibꝰ:⁊ vis of⸗

ferri tibi ofones eoꝛũ · Mõ aũt vis offerri tibi

eas fruſtra vel in vacuũ:vis eas igit᷑ exaudi⸗

re · ¶ Amplius qua confidentia petit oĩs ec⸗
cleſia ſcõꝝ ⁊ dicit · Cõuerte nos deus ſalutarꝰ
noſter:⁊ auerte irã tuãa nobis · Mõ em ↄuer⸗
ſus eſt:qui conuertipetit:neq; ab offenſa eſt:
qirã ſuã a ſe auerti pᷣcat᷑: hec aũt eſt oro/quã
ab ipo ſpirituſcõ tuo edocta ẽ eccleſia tua/ et
facere ⁊ offerre tibi · Mõ aũt oꝛat te ſic ecclia
tua inſipienter · neq; ita vt tibi diſpliceat iſta
eius oro· Orariigit᷑ a pctõꝛibꝰvt eos conuer
tas:⁊ ab infeſtis:vt ab eis irã tuaʒ auertis in
dubitanter placet tibi · Quicqͥd aũt placetti
bi vt petat᷑ a te:pꝛoculdubio placet ⁊ tibi:vt⁊
id largiaris petenti:pᷣſertim ſi ipᷣm largiri ti⸗
bi cedat ad gloꝛiã ⁊ honoꝛẽ:petenti vᷣo expe⸗
diat ad ſalutem · Nihil aũt teipᷣo teſte:ad ma⸗
ioꝛemcedit tibi gloꝛiã · HNihil petentibus ma⸗
gis ad ſalutẽ:qᷓ;ouertiad te· expedit ⁊ auerti
irã tuam abeis · hecẽ igit᷑ cõfirmatio cauſe
mee coꝛã te·hec firmitas ꝑtis mee / vicz beni⸗
gnitas miſcðdie tue:qua nõ dubito te velle mi
ſereripctõꝛibꝰ/miſcdðiam tuã petentibꝰ/atq;
deſiderãtibus:vt eis des/eoſq; adiuues que
rentibꝰ.¶Eſt ⁊ hec alia firmitas ⁊ confirma
tio ꝑtis mee · ꝙ tuipſe aduocatus es ⁊ ꝓpitia
tio:qui es ⁊ iudex meꝰ· Et ꝓpter h /nõ ẽ poſ⸗
ſibile vt patiaris cãm meã ꝑiclitari/ in mani⸗
bus tuis · Apud hoĩes em̃ nõ ẽ poſſibile vt ad

uocatꝰ fidelis ⁊ iuſtꝰ:ꝑmittat ꝑiclitari cauſaʒ

cuiꝰ patrociniũ ſuſcepit · ¶ Etẽtertia firmi⸗
tas/⁊ pfirmatio cauſe mee · qꝛſcio te nec vel⸗
le vinci / nec poſſe · Necẽ poſſibile te ſuccũbe⸗
re in iudicio :q̃ ꝓpter nõ ẽ poſſibile:vt ego ca⸗
dam a cã mea tepᷣſtante eipatrociniũ:⁊ alle⸗
gãti illã · nec ⁊ tuipᷣe(qð etiã cogitatu nephas
Ovinci videaris · ¶ Et eſt q̃rta firmitas ⁊ co⸗
firmatio ꝑtis mee:qꝛipᷣa allegatio tua ſufficiẽ
tiſſima:ꝑ oroẽ vrgentiſſima:qꝛ omimodeir⸗
refragabilis ꝑſuaſio ad obtinendã ſententiã
abſolutiõis / ⁊liberationis mee · Abſit em̃ab
abyſſali illa ſapiẽtia tua/⁊gratioſitate incogi
tabili:vt allegatiõi tue reſiſtat᷑ ab accuſatoꝛi
bus ⁊ adũſarijs meis ·vel vt ↄtra eũ ꝓnũciet
vela teipᷣo vel alio iudice iuſtiſſimo · Et inten
do vela te · vela pr̃e miſcdiaꝝ · ¶ Et qnta fir⸗
2„

mitas ⁊ cõfirmatio ꝑtis mee:ꝙ ipᷣa allegatio
tua iuſtificatio eſt cauſe mee · In eo em̃ ipᷣo ꝙ
eam allegas iuſtificas illã ⁊ iuſtã efficis · Et B
eſt qm̃ iuſticie tue:qͥcqͥd pctis meis debeatur
debet ſuꝑ ſnĩa quã allegatiõe tua obtinere in
tendis· ¶ Et eſtſexta firmitas ⁊ cõfirmatio
ꝑtis mee atq; cauſe:ipſa gratioſitas tua:qua
eouſq; patri miſcðiarũ in te ſolo placuit:vt in
omibus ſemꝑ exaudiaris apud illũ · ſemꝑ pꝛo

ipo placoꝛe tuo atq; reuerentia · Qua ꝓpter

q́;tũcũq; odibilis / deteſtabilis/⁊ execrabilis
ſit cauſa mea:nihilominꝰ in oꝛe tuo bñdicto ·
in oꝛe tuo ſacratiſſimo /⁊ in labijs tuis qᷣbꝰtã⸗
ta gra diffuſa eſt:eſt fauoꝛabilis · ¶ Et ẽſepti
ma firmitas ⁊ cõfirmatioꝑtis ⁊ cauſe mee:ip
ſa vereranda ⁊ reuerenda ſanctitas tua:ad
quã neceſſe habet reſpicere pater miſcðiarũ:
ꝓpter qð ab ipſa eccleſia tua exoꝛat᷑ ⁊ dicitur
eidẽ / ab ipᷣa · Reſpice in faciẽ chꝛiſti tui:quam
vicʒ oponit ſanctiſſimis oculis tuis · ⁊ intpo⸗

nit hoꝛrificis atq; monſtrificis feditatibus/⁊

abominationibꝰ noſtris:⁊ vultui clementiſſi
mi patris:tanqᷓ; opiens eas ⁊ abſcondensne
illas intueat᷑ · ſicut legit᷑ in libꝛo ſapiẽtie · De⸗
xtera tua teget eos · Nõ em̃ ſolꝰ filius ſic nos

tegit ⁊ oꝑitĩmo pater ꝑ ipᷣm oꝑiens iniquita

tem/⁊ abſcondẽs ſanctitate ſua:quã reſpici⸗
ens pater miſcdiarũ neceſſe eſt vt placatꝰ re⸗
ſpiciat · Nõ em̃ poſſibile ẽ vt in eam reſpiciat:
niſi vultui ſereno/ ꝓpitio/⁊ iucũdo · qð ⁊ ipſe

obſecro vicʒ vt faciẽ plenã graꝝ chariſſimi ac

bñdicti vnigenititui reſpicias:⁊ a pctis meis
illam pꝛoꝛſus auertas · Mundi em ſunt oculi
tui ſancti dñe:vt nõ videas mala:⁊ reſpicere
Qd iniquitatẽ niſi cũ ira ⁊ indignatione nõ po
teris · Nõ igit᷑ reſpexeris abominatiões / exe
crationes hoꝛriſficas/afeditates/ qꝗͥ miſereri
potius eligis q; iraſci · Sicut dicit eccleſia tua
oꝛans te · Reſpice igit᷑ in faciẽ chꝛiſti tui · cuiꝰ
placoꝛe ab ira tua mihiplaceris:me vicʒ qð ĩ

me feciſti:qðq; iure tuo pleniſſimo tuũ eſt:in

me placido ſereno/iucũdo ac ꝓpitio vultu in
tuearis atq; ſuſcipias/gr̃a ĩmo gratioſitate ⁊
meritis illis:que nõ ſolum reconciliatiõe to⸗
tius mundi ſufficiunt ĩmo etiam in infinitum
ſuꝑabundant ⁊ ſuꝑ om̃em cogitatum ·

Ad quid valeant pꝛedicta· Ca· XxxXI
Nimaduerte

2 ſolerter ⁊ ſtudioſe: qꝛ oĩa vᷣba
hec que hicaggregauitibiatq;

Capitulum

congeſſi:de verbis petentibus ſunt ⁊ addepᷣ

candũ compoſita · que ⁊ ſinõ ſit poſſibile ꝑ ea
moueriĩmobilẽ ꝑ omiaq; innumerabilẽ deũ·
potentia tñ mihi vident᷑ eſſe ⁊ validiſſimaad
mouendũ ipſum recitantẽ vel meditantẽ illa

Add mouendũ inq; ⁊ pparandum: vtcũq; ad

gratiã deuotionis / ⁊ gratitudinis/⁊ largita⸗

tis / benificẽtie incogitabilis dei · Similit ad
gratia cõpunctionis:dũ vitia ⁊ pctã ꝑ eaʒ ſic

ſugillant᷑ ⁊ aggerant᷑ ⁊ agrauant᷑ · Ipaq; bñfi

cia creatoꝛis ⁊ declarant᷑ ⁊ magnifice extollũ
tur:⁊ quatenus poſſibile eſt numerant᷑· Va⸗
lida tñ mihi vident᷑:ad gr̃aʒ interne ac vᷣe pe
nitudinis ꝓuocandã ⁊ ꝓcurand · Dũ em̃vᷣ⸗
tus illiꝰ⁊ placoꝛ/apud deũ tam euidẽter ꝑ ip
ſa oſtendit᷑ · nõ eſt poſſibile vt ab agnoſcenti⸗
bus ipᷣam nõ deſideret᷑ vel querat᷑ · Quis em̃
videre vel cognoſcere poſſit gram iſta:eſſe/li
berationẽa carcere ⁊ vinculis hoꝛriſicis viti
oꝛũ/⁊ pctöꝝ/⁊ nõ cõcupiſcere vłnõ deſidera
re eam:? Quis deniq; illam viuificationẽ ⁊ re

ſuſcitationẽ a moꝛte peſſimahmõieã velleui

ter opinaripoſſit ⁊ nõ amare ⁊ qͥrere · Am⸗
plius /qm̃ nihil magis ingerit doloꝛẽ:qᷓ; ipſa
mala/ ipſaq; detrimenta atq; diſpẽdia q̃ paſſi
ſumus vel patimur · ⁊ hoc qñ vident᷑ vel cogi

tant · tu aũt vides euidenter ꝙ verba iſta añ
oculos coꝛdis tui:mala om̃ia tua tibi ppꝛnunt

⁊ etiã in ipſos oculos tue mẽtis ingerũt ⁊ im

pingunt · Inſenſatũ igit᷑ ⁊ inſenſibile põt eſſe
coꝛ tuum:ſi doloꝛẽ tibi tot ⁊ tãta mala tua nõ
ingerunt · ¶ Amplius cũ omia vitia ⁊ pecca⸗
ta inſtar teloꝛũ cuſpidis ex altera ꝑte vel ob⸗

tuſa vel blanda ſint· ex altera vero acuta du⸗
req; ac dire vulneratia atq; tranſuerberãtia
ꝓpter quod cũ traijciunt᷑ ⁊ infigunt᷑:ſine do⸗

loꝛe vtiq; ⁊ intrant ⁊ admittunt᷑ · Cũ vo reco
gitant᷑ mala eoꝛũ:quehic vicʒ irrogant · ſicut
moꝛs ſpũalis culpe/⁊ moꝛs gehennalis pene

ceteraq; toꝛmẽta que inferunt patientibus ·

tunccuſpides eoꝛũ vertunt᷑ in aias nr̃asq̃ p

pter ſi viuax ⁊ foꝛt füit recogitatio eoꝝ:pun⸗
gunt eas pꝛofunde/ ⁊ cũdoloꝛe ſaluberrimo

cõpũgunt eas Et inde nomĩataẽ cõpũctio ·

tanq; vicʒ a cuſpide ⁊ aculeis vitioꝝ ⁊ pccca⸗
toꝛũ ex om̃i ꝑte ꝓfunda punctio · Et he ſunt
pũcture/q̃ diabolũ ĩimo omnes cateruas de⸗
monũ:de aĩabus humanis exilire:totaq; ve⸗
locitate diffugere cõpellũt· Quẽadmodum
em̃ pũcture iſte ſaluberrime:aĩas reſilire faci

unt / effugerea vicijs peccatis · Sic? demo
nes abaĩabꝰ hec em̃ eſt natura⁊ conſuetudo

viti
vld
geaea
ſcppu
be
ſeipi
6 rabt
nobi
dacke
tun“
verbr
auch
ſtan
peel
moꝛ
miſu
eisd
Lacn
polu
un
ſong
lesſ
1
go
cop
h her
dine
lllim
wun
Mün
⸗
an
nor⸗
ultat
1pas
Kd
wurr

’”
M
biti
ſuen
lbin
Ster
hean
Lie
ſeh
horr
ſſtn
llle

aſ

gddh
Nlege
e dei⸗
hnun
tanile
ied
nherge⸗
inika
enſt
ſacbiſ
keulii
i⸗Tr
eadeye
Nücnr⸗
icäerop
Men⸗
AQusem
ltüeſen
nics
odeſcem
nonidre
eivelleui

e M

eri
icni
erel
Ntultiai
hon
itin
ehiteſe
R—
ulpet⸗
gech
wi
ſne⸗
joteod
Pnſcn
AM
gene⸗
olip
veoppn,
i⸗
einn
tennoe
laqz⸗
unun

geno

ieuc⸗

XXII

vitioꝛũ ⁊demonũ:vt ſemꝑfugiãt/fugiẽtes ſe

vt dicit ſapiens in eccliaſtico ·xxj · Quaſia fa

cle colubꝛi fuge pctã·⁊ ſi acceſſeris ad illa ſu⸗
ſcipient te·ſequunt᷑ em ſequẽtes ſe/ ⁊ fugiũt
ab eis qui ea fugerint·eoſq; ſuſcipiunt:quia

ſeipſis eadem nõ repellunt · Vide igit᷑ h mi
rabilia denqui de veneno moꝛtifero vitioꝛuzʒ
⁊ pctõꝛũ:euidenter ꝑhanc viã ſaluberrunaʒ

nobis ⁊ vitalem efficit medicinã · Et vt vulgo
dicit᷑ de bufone facit nobis ſalutare anthido⸗

tum · ⁊ de ſerpente ſaluberrimã tyriacã · Juxæ

verbũ poete quo dixit · Vulnus achilleo que
qͥndã ferat hoſti · Vulneris auxiliũ pelias ha

ſta tulit· Aparet aũt euidẽter ex his tibi:q; pꝓp

pe eſt ſalus ⁊ ſanitas ſpũalis pctõꝛibꝰ:cũ ipſi
moꝛbi vulneraq; vitioꝛũ ⁊ pctõꝛum:paratiſſi
miſunt fieri anthidota cõtra ſemetipſa · Et h
eis dũtaxat qui adiutoꝛio dei:cuſpides eoꝛũ

⁊ aculeos in ſevertere /ſeq; inde repercutere
volunt .Et qð eſt mirabilius:ipſiq; deo ſalua

toꝛinr̃o gloꝛioſius ·quia maioꝛes moꝛbi/ma⸗
ioꝛaq; vulnera/in maiꝰ auxilium ſalutis potẽ

tres ſunt · Am̃ſicut maioꝛes habent cuſpides

⁊ aculeos ad ꝑcutiendum aĩas nr̃as:ſic ma⸗
gis efficaces ſunt ad eas cõpungendas:⁊ ad

coõpunctionis gram ꝓcurandã: Noliigit᷑ de
ſperareo peccatoꝛ pᷣ magnitudine ⁊ multitu⸗

dine vitioꝛũ ⁊ pctõꝛũ ·ſed inuoca omipoten⸗
tiſſimum /miſericoꝛdiſſimũ/atq; pꝛomptiſſi⸗
mum adiutoꝛẽ deũ:qui nõ ſolum medicus ẽ
animarũ noſtrarũ:ſed etiã medicina/⁊ ſalus
vt ipe oꝑet᷑ ⁊ mirificet miſcdiam ſuã in te Fa⸗
ciatq; illa mirabilia:que ſoli ei poſſibilia ſunt·

vicʒ vtde moꝛte tua reuiuiſcas · vt de ipſis
moꝛbis tuis atq; vulneribus tibi ſalutem⁊ ſa

nitatem eliciat:tantaq; ⁊ tot venena vitioꝛuʒ

⁊ pctõꝛũ:in tyriacã ſaluberrimam conuertat
Et de tantis ſpinis ⁊ tribulis vuas:ex qᷣbꝰ vi⸗
num cõpũctionis expꝛimas tibicolligere lar⸗

giat᷑ · Et de rubis iſtis ſpinat ⁊ aculeoſiſſimis

yvuas hmõi vindemiarete faciat· Quodiĩidu⸗
bitanter faciet:ſi vitia tua ⁊ pctã:coꝛamte ſp
fuerint:ſi ea iugiter mediteris. Nõ em̃ poter̃t

tibi nõ diſplicere:nec tutibijpſi in illis:ſiea iu
giter recogites · Per hoc naq; ſolum ꝙ nõ be
ne aut plene vident᷑:placent amatoꝛib ſuis ·

Cũ em̃ nõ ſit turpitudo aut defoꝛmitas/ aut
feditas aut fetulẽtia adeo abominabil: adeo
hoꝛrifica:vt vitiũ vel pctm̃· ꝓculdubio mani
feſtum eſt eam nõ poſſe nõ diſplicere intuen⸗
ti ulam ⁊ clare videnti · Qua ꝓpter de illa re⸗
ctiſſimeveriſſimeq; dictũ eſt·qui viderittere

ſiliet ate · Reminiſcere aũt debes: quicũq;ʒ EK

cupis de vulneribus ⁊ moꝛbis vitioꝛũ tuoꝛuʒ
⁊ pctõꝛũ haurire ſanitatẽ :iuxta illud qð dictũ
ẽ ꝑapłlin · de pctõ damnauit pctm̃:quia de ip-
ſis cum adiutoꝛio diuine gre eliciunt᷑ aroma⸗
ta mire virtutis decem velplura:ex quibꝰ cõ
ficitur ⁊ condit᷑ iſta tyriaca ſalutifere cõpun⸗

cionis · Quoꝛũ pꝛimũ eſt timoꝛ gehennalis
ſupplicij:quẽadmodũ fur furtũ ſuũ inſpiciẽs.
⁊ ↄuincendum ſe deillo certiſſime ſciens: nõ

poteſt nõ timere ſuſpendiũ · cuʒ de iuſticia iu⸗
dicis / atq; potentia nulla ſit ei dubitatio · Sic
⁊ pctõꝛ om̃is clare acſtudioſe peccata ſua⁊vi
tia ſua intuens:nõ põt nõ timere gehennale
ſupplicium · cum cestiſſimũ ſit eidem ſe nõ poſ
ſe latere:nec abſcõdi ab oculis iudicis/ cũcta
cernẽtis · Et ignoꝛare non poſſit eã eſſe iu⸗
ſticiam illius · ꝙ in die vltionis nõ acquieſcet
cuiuſqᷓ; pcibus · HNec accipiet ꝓ redemptione
dona plurima· ꝓpter quoddixi:quia neceſſe
habet timere in pꝛimis: Et ob hanc cam dicit
timoꝛ initiũ ſapientie · Elicit᷑ aũt ab ipſo pctõ
vel vitio:ꝑhoc qð eſt penale ſiue punienduʒ

piuſticiam dei: timoꝛ iminentis · Similiter ꝑ

hoc ꝙ turpe elici᷑ pudoꝛ/eodem modo ꝙip⸗
ſum eſt iniuria:nobis vel a diabolo vela nobᷣ
ipſis irrogata · Elicitur ex hocira:que ſᷣm phi
loſophum eſt inquiſitoꝛ victoꝛie:ſᷣm quoſdã

inquiſitoꝛ vltionis · ꝓpter quod ⁊ dicta eſtira

aliqñ appetitus vltionis · Hecẽigit᷑ iraꝑquaʒ
ſibipſi iraſcit᷑ penitens:volens cõtra ſeipſuʒ
vlciſci iniuriam ſiue contumeliam creatoꝛis:
⁊ moꝛtẽ ꝓpꝛiã · In quo maniſeſtũ eũ executo
rem quẽdã eſſe ⁊ miniſtrũ diuine iuſticie:con
tra ſemetipᷣm · ꝓpter quod certũ eſt/ex ipius

apli teſtimonio:ipᷣm penitentẽ liberũ ⁊ imu⸗

nem fieri ab ipſo iudicio diuine vltionis· INta
nãq; dicit apſus: O ſi noſmetipſos diiudica⸗
remus:nõ vtiq; diiudicaremur .ſi em vlciſce⸗
remur in nobis dei iniurias ⁊ cõtumelias:q̃̊s
cidẽ irrogauimꝰ· Silter⁊ moꝛtes ꝓpꝛias ani
marũ nr̃arũ:nihil ſuꝑeẽt vel reſtaret diuĩe iu
ſticie in nob vlteriꝰ vlciſcendũ ꝑeandẽ viam
qꝛ om̃e vitiũ ⁊ pctm̃ vulnꝰ ſpũale ẽ ſiue moꝛ:
bus · Elicit᷑ ex eo doloꝛ · vel ꝓpt h̊ qm dãnificũ
ẽſiue danoſum:eo ꝙ ꝑ ipᷣm ⁊ ꝓpt ipᷣm ⁊ gr̃am
⁊ gloꝛiã amittimꝰ:licit᷑ etiã ex eo doloꝛ alte⸗
rius generis ⁊ modi alteriꝰ Hõ em̃ eiuſdem
generis ſunt doloꝛex vulnere:⁊ doloꝛ ex dam

no. Bene aũt eſt penitẽtiſiex vtroq; genere

doloꝛe doleat·ſictñ ⁊ quouſq;:⁊ quẽadmodũ
pdixi vt ſanitatẽ animi doloꝛ hmõi/ querere

.Lapitulum

vꝛgeat:cureq; medicinaliip̃m ſubijci faciat·

Sic ⁊ ſe habet de doloꝛe q eẽdebet ei ex amiſ

ſione tantoꝛũ bonoꝛũ gf̃e vicʒ ⁊ gloꝛie· quem

ad hoc ſufficere arbitroꝛ:vt vere pnĩalis dicẽ

dusſitſtipm penitentẽ adrecupationẽ ipoꝛñ

pꝓeonꝝ recuꝑatiõe laboꝛare velit atq; ꝓponat

VGSͤrta hũc mo

i dum: elicit᷑ ex ipo peccato / hoꝛroꝛ

. tanq; ex moꝛtifero:iuxta teſtimo⸗
nium qð audiuiſti in pcedentibus quo dictuʒ

E· Quaſi a facie colubꝛi fuge pctm̃ · VUenena⸗

ta em̃ vel venena potius / ſunt omnia vitia et

peccata· ⁊ ꝓpter hoc qui ea attentiꝰintuetur
rrreſilit ab eis / quaſia moꝛtiferis ⁊ venenatis
Sic ⁊ odium ex ipſis vitijs ⁊ pctis elicit᷑ · cum
qᷓ; inimica ſint qᷓq; noxia peccãtibus:ſtuoio⸗
ſe conſiderat᷑· Et in alijs quidẽ hoſtibꝰ:ad cõ
citandũ cõtra eos in nobis odiũ:ſufficit aſpe
ctus eoꝛum:cũ credulitate/qua credunt᷑ ini⸗
mici nobis:vel hoſtes eẽ· Et eſt intentio odij

nocere · Odium aũt iſtud nõ quieſcit vel ceſ⸗
ſat in q̃libet leſionevel nocumento:qð ex pec

cato irrogat᷑· in ſolo exterminio ⁊ moꝛte ipᷣo

Qua ꝓpter cũ eouſq; inualuerit in peniten-

teodiũ hmõi:vt bellum contra pctã ⁊ vitia ſu
ſcipiat:vel ſuſciꝑe velit tanq; iuratus in moꝛ⸗
tem ⁊ exterminium ipᷣoꝛũ:pfecto odio indu⸗
bitant odit illa:pfecto inqᷓ/ ꝑfectione pnĩalis
ſufficientie · Mõ em̃ maius odiũ reqᷣrit deꝰ in
penitente/cõtra vitia ⁊ pctã:neq; maius bel
lum q; qd extmiare illa ⁊ moꝛtificare ſufficiat

De pudoꝛe ⁊ erubeſcentia expeccato · Ca

RVBrta hũc mo
i dum:: ex aſpectu velinſpectu po⸗
tiiiluus vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ:elicit᷑ ab
eis pudoꝛ ⁊ verecũdia ꝑhoc ꝙ turpiſſima ſũt
vel qð eſt verius/turpitudines vltra moduʒ
erubeſcẽde · ꝓpter qð increpat ipᷣe dñs deus
qĩam peccatricẽ:⁊ potius peccatoꝛẽ:quipec⸗
care diu ⁊ multipliciter in oculis dei ⁊ homi⸗
num nõ erubeſcit· ꝓpter quod dicit adeamꝑ
Hieremiã ꝓphetã: Frons mulieris meritri⸗
cis facta ẽ tibi:⁊ erubeſcere neſciuiſti ·hHic au
tem eſt pudoꝛ tunc ſufficiens penitentiq;tuʒ
capio:cũ ad hoc ipᷣm induxerit vt vitia ſua et

–

XxII

om̃ia pctã abſcondere aboculis dei? homi⸗
num: ꝓconſilio eccleſie ſit paratus · Ve illis qͥᷣ

pctm̃ ſuũ q̃ſi ʒodoma pᷣdicauerunt nec abſcõ

derunt · Vbiſciendũ eſttibi· ꝙ tribꝰ mõis ab
n pemit io ſcondit᷑ ignominia vitioꝛũ ⁊ pctõꝛuʒ · Pꝛimo
tanto ꝓpoſito incitet:vt ſᷣm conſiuũ eccleſie

diſcooperiẽdo in cõfeſſione coꝛam ſacerdote

Eſtigit᷑ cooptoꝛiũ ipſius:ipᷣa diſcooꝑtio eiuſ⸗
dem confeſſionẽ · Siem nosꝑ confeſſioneʒ
ſincerã ſacerdotibus illa detegimus ⁊ reuela

mus:illa deus ꝑ virtutem ſacramẽti confeſſi⸗

onſis abſcondit ab oculis ſuis · Et qᷓ;to ſtudio
ſius illa detegimus ⁊ diſcooꝑimus· tantoſtu⸗
Dioſius ille ea cooꝑpit ⁊ abſcondit · Et de h̊ di⸗
ctcum eſt · Beati quoꝛũ remiſſe ſunt iniquita
tes:⁊ quoꝛũ tecta ſunt peccata · to aũt illa
vel magis abſcondimus vel negligentius in
ſacramento confeſſionis detegimus:tãto de
us illa ⁊ manifeſtius/⁊ in maioꝛẽ confuſionẽ
aAbſcondẽtiũ /illa nouiſſime reuelabit · Per
eundẽ modũ exvitijs ⁊ pctis/ ꝓpter ſpurciti⸗

—

am ⁊ fetulentiamipſoꝛũ:elicit᷑ abominatio:q̃
eſt faſtidiũ /ſiue apetitus vomendi· Hancãr
abominationẽ tũc ſufficientẽ in penitentibꝰ
opinoꝛeẽ:cum ſpũalem nauſeã in his eouſq
ꝓuocat:vt vomere ea velint atq; ꝓponant ·
Hic aũt vomitus / ipa eoꝛũ cõfeſſio eſt · Spũa-
liter nãq; ea tanq;oꝛe vomunt:cũ ꝑoꝛis con-/
feſſionẽ foꝛas ⁊ in manifeſto coꝛã ſacerdote il
la ponant:nec magis humoꝛes noxij vel ſoꝛ⸗
des:quecũq; oꝛe vomentiũ eüciunt᷑/a vẽtre
velſtomacho:qᷓ; vitia ⁊ pctã vomitu confeſſi
onis eijciunt᷑ a coꝛde · Et h̊ cũ ↄfeſſio integra
ſinceraq; fuerit:⁊ vtute ſacerdotaliũ clauiuʒ
Conſecrata · = 2

De indignatione a peccatis. Ca:XxXIIII

Brta hũc mo
i dü:elicit᷑ ⁊ indignatio ab ipſis pec
fC(Catis ⁊ vitijs ꝑ ipſoꝛũ vtilitatem·
nihil em̃ vilius cogitari poteſtimo nullaẽ vti
litas niſihec:⁊ nihil omino vileſcit niſi vitium

⁊ pctm̃ · Quiaigit᷑ vile nõ ſolũ eſt:ſed parũ vł
nihil valet:ĩmo multo foꝛtius deualet:vt ita

dicat᷑ · hoc eſt dicere qð nocet ⁊ minuit valoꝛẽ
habentis · Manifeſtũ igit᷑ eſt vitiũ vel pctm̃
nõ ſolũ viliſſimũ eẽ:ſ etia longe deterius ipſa
vtilitate · Attendensigit᷑ ißfa anima humana

nobilitatem ⁊ dignitatẽ ſuã:attendẽſq; ißam

vilitatẽ vitioꝛũ ſuoꝝ ⁊ pctõꝝ:nõ põt nõ indi⸗
gnari ⁊ ſibi ⁊ illis:cũ videat ea ta indigna di⸗
gnitate ſua Et nõ ſolumĩmenſurabiliter lon

R

ce
co
ſec
fegt
pan⸗
ſma
ð
voca⸗
nnag
bece
fſeruil
indi⸗
dere
terd
foin
iuto⸗
pec
neſo
dise
Etin
ſifa
wi⸗
uter
vyyi
deie
lana
tun⸗
taron
Caroot
lanqſ
nöl
nipſi⸗
ſoum
geoc
dect
lcthe

len
hre
ſuſfie
Vva
ie
D
epot.
6 vume
Patunn
then
ofhns:
igeſt
ſcan
gtt
gnca

honni⸗
elli
cabſes
misab
Puino
cerchte
noeilſ⸗
eſione,
treuela
vonfeſſ⸗
dſucko
moſtv⸗
ebde
tiniqu
oritl
ennus n
atiode
onfiſoni
ſer
ſran⸗ 1
mmno
bmcit

9
mirennd P

hosednic
Ppponan
eſt Gür⸗
porso⸗
Lercotel
mjvelſo⸗
ayene
nconeſt⸗
ſonney:
licui

MI

d,

None⸗
rnen,
ulnin
inum
pni
lenin
Uuralone
yeleun
rinsie
tpumn.
iſchfn
nün/
nd
glietlo

ge eſſea nobilitate fua:ſed etiã contraria illi

⁊ coꝛrumpentia illã · Qua ꝓpter abijcit᷑ illa a

ſe confeſtim ⁊ fugit abillis: Quẽadmodum

regina inclita ⁊ magnifici coꝛdis/ſugereta lu

ſeruilia facere dedignet᷑ · ¶ Scire tñdebes ꝙ

indignatio interdũ ira quedã eſt:⁊ põt ꝓce⸗

dere ex ſupbia/⁊ magnificentia coꝛdis/qᷓ in⸗

terdum ſancta eſt ⁊ ſancta ſuꝑdia nõ ĩmerito
nominat · Ex hacigit᷑ erigit ſex eleuat deoad
iutoꝛe:imo eleuante mens humana ſuꝑ vitia

⁊ peccata:conculcat ea ſpũaliter· aſpernatio
ne foꝛti · Alud em̃ coꝛde ⁊ quaſi pedibus coꝛ⸗

dis calcamus ſeu cõculcamus: qð deſpicimꝰ·
Et indignatioiſta ſufficiens eſt ad pnĩalẽ iu⸗
ſtificationẽ:cũ de imo ſubiectionis ⁊ ſeruitut⸗

vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ eouſq; erigit ⁊ exaltat pe

nitentẽ:vt ſub pedibus coꝛdis vitia habeat⁊
pctã:foꝛti aſpernatiõe ·ſ cõculcans ea · Per
viam eandem elicit᷑ artiñcio ⁊ virtute gratie
deia vitijs ⁊ pctis:ipſa execratio eoꝛũ · ꝑ quã
tanq; ꝓphana/vel potius tanq; ſanitaticon⸗

traria:om̃imodeq; ei aduerſantia ⁊ repugnã

tia:longe eijciunt᷑ ⁊ pꝛoijciunt᷑ · Ita ꝙ coꝛ exe
crationehmõi pᷣditũ:om̃em attactuʒ eoꝛum
tanq; ſacrilegiũ repellat a ſe:Et attactũ vo⸗
co:nõ ſolum deſideriũ ipſoꝛũ / vel dilectioneʒ
in ipſis · ſed etiã cogitatũ vel delectationẽ ip⸗

ſoꝛum · Illa nãq; execramus:que tanq; iniq̃⁊

adeo contumelioſaa nobis repellimus: Jux
qð dictũ ẽ· Execratio aũt pctõꝛi cultura dei ·

tanq; em̃ ſacrilegã ⁊ tanq; nefariã eãa ſe re⸗

pellunt:⁊ abea tanq; impietate fugiũt · Hec

aũt execratio ad pmialem iuſtificationẽ/tunc
ſufficiens eſt:cum ad hoc penitentẽ induxit:
vt a vitijs ⁊ peccatis ſe longe facere velit:tã⸗
q́ᷓ; abhis quibus nõ ſolum grauiſſime offendi
tur:ſed etiã ab his qui ea faciunt: largiſſime

ſepat᷑ atq; repellit᷑ · Nouiſſime vero ꝑeandẽ

viam:elicit᷑ a vitüs ⁊ peccatis deteſtatio eoꝝ
ꝑquam reſilit᷑ abeis quaſia maledicto ⁊ ana
themate · Et tanq; ab his quibꝰappꝛopinq̃ns

om̃is:indei maledictionẽ incidit⁊ anathema

id eſt ſeꝑpationẽ ab ipſo · ⁊ qb omimõ cõicare

ſepari ſit a deo· Cõicat aũt vitijs ⁊ pctis q ea
diligit: vel in ſeipſo recipit /vel ſuſtinet / vleti

am cũ in alio ſuſtinet· De omi em̃ templo dei

expellẽda ſunt vitia ⁊ pctã:tanqᷓ; maledictio

gnathematiſata;: Et ꝓpter hoc nec in ſe ea ſu

ſtinere debet quis:velin alio· Cũ ipſe ⁊ quili⸗

bet chꝛiſtianus templũ dei factũ ſit · Hec igit
panari:tanqᷓ; a loco regalidignitate indigni
ſimo fugeret inq; cũ aſpernatiõe ⁊ deſpectu
Et heceſtindignatio quã btũs hHieronymus
vocauit ſancta ſuꝑbiam:quẽadmodum ſihõ
magnifici coꝛdis pꝛoijciat a ſe vincula / vel cõ
pedes quib“ ſerui alligari ſolłẽt/ aut oꝑa ipſa

ſunt decem aromata que nominaui:exqbus
tyriaca ſancte ac ſalutaris penitudinis confi

Ccitur ⁊ condit᷑· Et de ipſis vitijs ⁊ peccatisad
iutoꝛio diuino eliciunt᷑ ſeu colligunt᷑· Jux qð

dicit aplus · quia mittens deus ſiliũ ſuum in ſi
militudinem carnis peccatide pctõ damna⸗

uit peccatum · De ipſo em̃ peccato in vere pe
nitẽtibꝰ elicit damnationẽ peccati:Elicit em

de illis vnũqðq; pᷣnominatoꝛũ aromatũ: per

quoꝛũ vnũqðq;/om̃is vere penitens dãnat

ꝓpꝛiũ in ſepcriß woyter quod ⁊ ſapientiſſi⸗
musille/1

sille / 1 ſanctus Dauid dicebat. Peccatũ
meũ contra me eſt ſemꝑ · Facilimũ em̃ ẽ omi

peccatoꝛi/ ſemp habenti vitia ſua ⁊ pctã con⸗

traſe:elicere inde iſta aromata. Om̃e em̃ vi⸗
tiũ ⁊ pctm̃:pſemetipᷣm ⁊ ꝑſua vicʒ que ei ad⸗
herent:vel q̃ ex eo ſequunt᷑:ſemetipſuʒ dam⸗

nat ⁊ deſtruit · ⁊ per hec om̃ia vt non diligat᷑:
c vt ab eo recedatur:magnisvocibus clamat

de ipſo peccato /teſtimonio veritatis arguit

ſpirituſſanctus mundũ · eliciens ex ipſo pctõ

decem concluſiones iſtas:quibus ⁊ peccato⸗

ri ſimul cõcludit᷑ ⁊ pctõ · Petm̃ igit᷑ eſt ipſiſpi

ſpirituiſcõ locus quaſi dialecticus: vñ inſerẽs

iſtas ſententias ſiue cõcluſiones ꝑ occaſionẽ
quãadã elicit · ⁊ pctis ſimul ⁊ pctõꝛibꝰxludit᷑
Et pctm̃ mediũ ẽ ſpũiſcõ:ad om̃es concluſio
nes iſtas inferendas · Bñ aũt agit᷑ tecũ o pec
catoꝛ:qui ꝑiſtas cõcluſiones eouſq; artaris
X eouſq; tibi concludit᷑:vt ad vᷣitatẽ vite redi
re cõpelleris:qui reditus ſeu reuerſio non eſt
niſipenitudo ipa · ⁊ ſequela penitudinis:que
pnĩa nominat᷑ · Verum ſcire debes qð dixide
cõcluſionibꝰ iſtis:qꝛ ꝑ ſiłlitudinẽ h itelligo ad

ↄclones diſputatoꝛias · Cõcluſus em̃ dicit᷑ q
velocluſum eſſe illi / in diſputationibus hmoi
qñ finibus vᷣitatis vt ait Aug ita circũcluſus

:vt nullũ ei pateat a vitate refugiũ / vel eua

ſio · qͥn potius quocũq; ſe vertat:ncce habetĩ
illud incidere · Sic ſe habet ⁊ de ip̃is vitijs et
pctis:quia ſolerter ac diligenter intuentẽ ea
pctõꝛẽ:ex om̃i ꝑte ſic artant atq; diffugãt: vt
neceſſe habeat ab eis recedere:vel fugere:⁊
in pᷣnominatã vitatẽ incidere · Quapꝛopter
mãifeſtũ ẽ:neceſſariũ eẽ ac ſaluberrimũ pctcõ
ribꝰpctã ſua ⁊ vitia coꝛã oclis ſuis hre ſꝑ.inde
cũ adiutoꝛio diuĩe gre tot medicamẽta ſalut⸗

hauriri pñt:tot aromata ſpũalia:qͥt nomiaui

d 4

.Lapitulum

tibi · Et cum vnũqðq; eoꝛũ attenderis ſtudi⸗
oſius ac intimius:inuenies nullũ eẽ quod nõ
aliquatenus ledat ac vulneret vitia ⁊ pecca⸗
ta/interdũ aũt etiam moꝛtificet illa · Limoꝛ

em̃ cum foꝛtis fuerit/expellit pctm̃ · ſicut dicit

Eccs · Nec ſolum expellit ißam oꝑationẽ pcti
ꝓhibens eam eẽ in oꝑatione:vel oꝑante:ſed
etiã ipam voluntatem oꝑandi moꝛtificat ⁊ ex
tinguit · Sic ſe habet ⁊ de ira/⁊ de pudoꝛe / et
alijs pᷣnominatis aromatibus ·quia cũ inua⸗
luerunt:aut ipᷣa vitia aut pctã debilitant:aut
pꝛoꝛſus extinguunt · interdũ etiã ipᷣas cogita

tiones a coꝛdibus humanis ꝓhibeãt · Ita eti

am vt nec cogitare nec peccare velit · Necre

putandũ eſt tibi leue velmodicũ:ſi motus et

oꝑationes pctõꝛũ ⁊ vitioꝛũ ceſſant:ꝓpter de
cem pᷣnominatas diſpoſitiões · Multum em̃
debilitatũ eſt vitiũ:cumad hoc redactum eſt
vt mouere nõ poſſit peccatoꝛem:nõ ſoluʒ ad
opꝰ peccati:ſed nec etiã ad voluntatẽ vel co⸗

gitationem ipſius · ¶ Manifeſtũ eſt igit᷑ tibi

ex om̃ibus his qm̃ decẽ iſte diſpoſitiões attri⸗
tiue ſunt vel etiam attritiones quedã veter
hoĩs · Ex quibus ſi eouſq; inualuerint:ſequit᷑
contritio eiuſdem:que ẽ moꝛtificatio ⁊ anul⸗

latio ipſius ſiue victoꝛia · Juxta conſuetudi⸗

nem ſcripture que dixit · Cõtritos hoſtes po⸗

puli dei: cũ abipᷣo victi ſunt · Qua ꝓpt ſum/
mope intendendũ/vigilandũ/⁊ modis om̃i

bus ꝓpuidendũ/⁊ laboꝛandũ ẽ:vt iſte diſpoſi⸗
tiones:que ꝓculdubio dei dona pᷣcioſa atq;
magnifica ſaluberrimaq; ſunt:ab ipᷣo ĩpetren
tur:qð indubitanter fiet ꝑ iugeminſpectionẽ
aſſiduãq; recogitationẽ impietatis atq; per⸗
nitioſitatis/feditatis/⁊ turpitudinis/cetero

rumq; maloꝛũ:que velipſa vitia ⁊ pctã ſunt ·

vel ꝑ iuſtiſſimũ dei iudiciũ irrogãda ſunt ipᷣis
peccatoꝛibus:ab eiſdẽ recedere negligẽtibꝰ.
Quedam diſpoſitiones coꝛpis iuuantes
oꝛare volentem. Ea. XXV

WVBoniam autẽ
gq multa ſunt que ofoni adminiculã
twur ⁊ validũ etiã eidempᷣſtent ad
iutoꝛiũ leuiaq; ipᷣa ſibi · Cõueniẽs ẽ vt ea tibi
nominẽ ⁊ numerẽ · Dico igit᷑ ꝙ vnũ ex his eſt
poſitio ſeu diſpoſitio coꝛꝑis:qualis ẽ pſtratio
ipiꝰ coꝛꝑis · genuflectio eiuſdẽ· expãſio manu⸗
um·⁊ eleuatio eoꝛundẽ ·ſiliter erectio oculoꝝ
ad celũ:his em̃ nõ ẽ dubiũ·⁊ vnoquoq; eoꝛũ
oꝛationẽ adiuuari:vt deuotioꝛ ⁊ obnixioꝛ ſit·

ꝓpter qð ⁊ ecdleſia deiſtatuit ⁊ obſeruat:vtĩ
miſſarũ celebꝛationibus ſacerdotes expãſis
manibus oꝛent · Pꝛeſertim ab ea hoꝛa q̃ᷓ ſur⸗
ſum coꝛda canit᷑ · Fit aũt in rememoꝛationeʒ
dei ac dñi nr̃i ieſu chꝛiſti qͥ expanſis manibus

⁊ ſemetipᷣm⁊ oꝛationẽ ſuã /in ara crucis obtu

lit:huiꝰ ſacrificij ⁊ oronis rememoꝛatio⁊ eſt/
Tfit in miſſa · ¶ Etũ ego aũtvideo:illa diſpo
ſitio coꝛꝑis vnicuiq; in orone ſua ⁊ habenda
⁊ cõſeruanda eſt:ꝑ quaʒ adiuuariſe maxime
ſentit · Scio nãq; genuflectionẽ quibuſdam
impedimẽtũ or̃oni · Siliter ⁊ crebꝛas genu
flectiones/laboꝛioſe nãq; ſunt · ⁊ ꝓpter h̊ de
cogitationibꝰ nõ nihil in ſe rapiũt · Et ob hãc

cãam coꝛhumanũ ad deũ totaliter colligi nõ

ſinunt · ꝓpter qð omniũ diſpoſitionũ coꝛpo⸗

ris mihi cõuenientioꝛ videt᷑ eſſe accubitusq
incũbit᷑ſub podiaculo alicuimaxime ex parte

ſiniſtra·magis em̃ quietat coꝛpus magiſq; li⸗

berũ ꝑmittit eẽ coꝛ in cubituhmõi Quinimo

expedire mihi videt᷑ oꝛantibus:vt quieto coꝛ

poꝛe ab om̃i moleſtia:et libero coꝛde ab ommi

mala diſtractione:ſeu ſolicitudine ſint in oꝛa

tione · ſicut ſcriptũ ẽ de ioſophat·qͥ timoꝛeꝑ⸗
territus:totũ ſe cõtulit ad oꝛandũ dñm· Da⸗

uid aũt pꝛudentiſſime intelligens:quia cogi

tationes coꝛ humanum rapiunt:interdũ q̃ſi
violentia quadã· Interdũ aũt ⁊ furant᷑ ipſuz
etiam ſibijpſi · tanc; em̃ ſibijpſi ꝑdit᷑:i cogita⸗
tione aliqua auertit᷑ ab ipᷣa intẽtione ⁊ atten⸗
tione ofonis:⁊ neſcit vbiſit aut quo deuene⸗
rit· ꝓpter quod dixi furant᷑ cogitatiões hmõi
coꝛ humanũ · Furant᷑ inqᷓ; ⁊ ſurripiunt ſibijpi

ita vt illa hoꝛa ⁊ vbi ſit ignoꝛat:⁊ qmale · q;q;
indecenter ſe habeat:om̃ino nõ videat · Et p

pter hoc dixit · Nuncinuenit ſeruꝰtuus coꝛſu
um vtoꝛaret te orone hac · Anuenit inq; taq;
pditum pꝛius: Quid em̃ aĩe rõnali indecenti

us:qᷓ; ꝙ ahope cui ſummopꝑe inſiſtendum eſt
eidem moꝛſu muſce vel pulicis rapiatur · ⁊ vt

ab ipſo deo cuiex totis intimis ſuis adheren⸗

dum eſt:etiam tactu pedis vnius muſcule ab

rumpitur · Quid em̃ turpius q; neglectotam

neceſſario/tanq; ſalutari opere:videlicʒ or̃o
nis tam arduo tanq; diſcriminoſo negocio:
cauſa videlicet qua de vita eius agitur:vt de
moꝛte · ſ effugiat:⁊ recedat ad vitam:ſequi
muſculas cogitationum huiuſmodi:eiſq; cir

cũferri ita vt de eis ludere videamur·hhe ſũt
gaues quas Abꝛaam abigebat a ſacriſicio· nec
ignotum tibi eẽ debet oronẽ eẽ ſacrificiũ iuß
modũ quẽ doceber iſequẽtibꝰ.he ſũt muſce V

nori
ſe⸗c
me⸗
clam
distn
ſanan
llud
fagt
gutlu
chnt
(Nan
lonee
Cann
poſth
horre

Oni

toſe
beeh
teco:
comne⸗
NAum
ſee
a
vein
dum
wor
ſſun

*

buon
lſte
ſon
nulen
lenſi
boemn
nprle

Uunu

ri
lener
ſori
cbon
ſeuo
eſtin
ſeret

leche.

lcen

aryr
epiſs
Mäſar⸗
dmnone,
mandbus
sob
anoret
glladiſp
habench
emarmme
uhuſcam
nsgenn
erpde
Ctobhi⸗
rcoligino
oniͦ coo⸗
ccubinnse
meerpane
Smagtſcl⸗
Qunino
tquietoco⸗
ecb of
eſmmon
umnoreg⸗
füdin Dr
veglinco
inerciq⸗
inmmipi
ager
ner mer⸗
eN
Neshrin
punſoß
ear C
uscerſi
iunißtic
indecena
zendunck

Lapitulum
moꝛientes que teſte Salomone in ecdeſia⸗
ſte · · vj · Perdunt ſuauitatẽvngenti:quod .ſ

vngentũ eſt or̃o · Eſt em̃ or̃o vngentũ ·ſic̃ fa⸗

ciam teſcire in ſequẽtibus om̃es doloꝛes coꝛ

dis mitigans · omes moꝛbos eiuſdẽ⁊vulnera

ſanans/ mira ⁊ incredibili ſuauitate ꝑfundẽs

illud atq; letiſicans:ſuꝑ om̃ia etiã aromata/

flagrantia:ſuauitas redolens ⁊ ſpirãs: hmõi
aut ſuauitatẽ nõ dico meritũ vel ſubſtantiaʒ
pdunt muſcule antedicte · Hõ em̃ patiuntur

coꝛ antedicta ſuauitate ꝑfundi: Nec ipᷣaʒ oꝛa

cionẽ eẽ delectabilẽ aut iucundã · Et de his fa

ciam tibi certitudinem inhis que ſequuntur

poſt hec· Tuigit᷑ erubeſce/abominare/⁊ ab⸗

hoꝛre nõ ſolũ in ſacrificio or̃onis ſed etiam in

omi alio oꝑe/muſcarũ hmõi agmina in coꝛde

tuo ſedere vel volitare · Ne tibi dici poſſit: ꝙ

beelʒebubes qd interpᷣtat᷑ vir muſcaꝝ:Auer
te coꝛ tuũ a muſcis hmõi:⁊ ne exponas illud
comedendũ ⁊ inqnandũ eiſdem ſicut qͥbuſ⸗

dam moꝛis eſt:qui tanta deſidia atq; ignauia
pigreſcunt ·vt exmuſcareſe · ⁊ muſcas hmõi

a coꝛdibus ſuis abigere velnõ valeantvł nõ

velint · ¶ Pꝛotegendũ igit᷑ eſt coꝛ⁊ operien⸗

dum q;diu in egypto pᷣſentiũ tenebꝛarũ atq;
moꝛtis viuimus a muſcis hmõi · Egypt nãq;
iſta muſca grauiſſima diuerſigeneris ſuꝑabũ
dat Qua ꝓpter quẽadmodũ decaluatis hoĩ
bus muſce Fales infeſte ſunt:⁊ plurimũ mo⸗
leſte · Sic nudis a ſanctis cogitationibus ⁊ af
fectionibus aĩabus:bellum cõtinuũ indixere
muſce iſte ſpũales · Aut igit᷑ ex muſcatoꝛio at
tentiſſime atq; cõtinue diſcipline:neceſſeha⸗
bes muſcas iſtas inceſſanter abijcere:⁊ teab

impulſationibus earum defendere · Aut ca⸗

put tuũ ꝓtegere atq; ſemꝑ tenere ſcã aliqua
foꝛti occupatione · Sola em̃ coꝛda ocioſa pa
tenter expoſita ſunt inq namẽt ⁊ aculeis mu

ſcarũ hmõi · Reminiſcere autẽ quia ſpũſſcũs

abominat᷑ ⁊ effugit coꝛ muſcoſumi: plenum
ſeuoccupatũ muſcishmõi · ꝓpter qð ſcriptũ

eſt in libꝛo Sapieñ:qꝛ ſpũſſcũs diſcipline au⸗
feret ſea cogitationibus que ſunt ſine intel⸗

lectu · AManifeſtũ etiã eſt tibi · omi homini di⸗
ſplicere in habitaculo ſuo muſcarũ multitudi
nem atq; frequẽtiam · q;to magis ſpirituiſcõ
diſplicet abominanda iſta muſcoſitas in coꝛ⸗

de humano quod eſt indubitãter habitaculũ

ſpũſſanctibaptiſmali / ſciſicatiõe ſacratũ· Re
miſci etiã debes ſermonis quẽ dixit de ſeipſa
ſapiẽtia eterna:que ẽ chꝛiſtus dñs · Ego inq;

ſapiẽtia / habito in cõſilio / 1 eruditis interſuʒ

XXVI

cogitationibus · AMerito etiaʒ totis ſtudijs ⁊
viribus vacandũ ⁊ inſiſtendũ ẽ eruditis cogi
tationibus vnicuiq; fideliũ:vt pᷣſentemhabe
at in coꝛde ſuo chꝛiſtũdñm:qua pᷣſentia quid

ſalubꝛius:quid iucũdius:quid beatius cogi⸗

tari põt aĩe humane / illa vel modicũ ſenneti·
Petitio lachꝛymaꝝ ex peccatoꝛũ recoꝛda
tione vel ſpiritualis mentis: Ca · XXVI

St aliud adiu
e toꝛium validiſſimũ: inexpugna
bile ofonis lachꝛymoſitas vel la⸗
chꝛymarũ ꝓfluuium · Dicit em̃ expoſitoꝛ lib
thobie · ꝙ oro deũ lenit · lachꝛyme vero cogũt
ipſum miſereri · Lachꝛymoſa igit᷑ oro: nõ ſo⸗
lum placita ſeu placida eſt deo: ĩmo etiã vio⸗
lenta in ipᷣm · cum eicedere vel ſuccũbere ne⸗
ceſſe habeat:inuincibilis vſq;q̃q; omipoten/

tiſſima creatoꝛis virtus · Qua ꝓpter tota dili

gentia / totiſq; conatibꝰ exqrẽde ſunt lachꝛy
me oꝛantibus · Et intendo ꝙ ſunt exqrende
duobus modis ·vicʒ ⁊ petẽde abipᷣo actoꝛe et

largitoꝛe largiſſimo bonoꝛũ omniũ deo·⁊ mo

dis quos tibihic exponã pꝛocurande · Peten
de ſiquidẽ vt donũ gratuitũ diuine bonitatis
Quẽadmodũ em̃ gaudiũ in ſpũſcõ:ẽ vnum

de donis ⁊ fructibus ſpũſſancti · Sic ⁊ donum

luctus ſiue lachꝛymarũ piarũ:nullatenus du
bitandum eſt eẽ donum dei· Quẽadmodum
igitur ſicut audiuiſti in pcedentibus ex vᷣbis
beati Greg·quia ire dei tunc reſiſtit᷑:cum ip⸗

ſe qui iraſcit᷑ opitulatur · Sic ⁊ ab eodem pe⸗
tendum eſt ome adiutoꝛium:per quod ire re

ſiſtatur eiuſdem:⁊ expᷣſſe ac confidenter · Di⸗
cendum eſt ei· Dñe miſcðdie qui miſereri poti
us eligis qᷓ; iraſci:⁊ cui ſpʒmagis placet ꝑcere
qᷓ; vlciſci · qui vis nõ ſolum vt reſiſtat᷑ ire tue:
ſed etiam teneri vis ⁊ tenerite facis ab eis qͥ⸗

bus das vt miſericoꝛdiam tuam obnixe deuo

teq; depᷣcentur · Da mihi illud validiſſimũ cõ
tra iram tuam adiutoꝛiũ ſ piarũ lachꝛymaꝝ
pꝛofluuium. Impigua ſacrificium oꝛationis
mee· ⁊ irriga piarum lachꝛymarum aſperſio

nib*: cui cogi etiã ad miſerandũ ſꝑ placitiſſi⸗

mũ ẽ · Da hac vᷣtutẽt foꝛtitudinẽ oroni meeq̃
te teneat/⁊ auertat abira tuaq̃ te placitet et
cogat etiã miſereri · Da piarum ⁊ ſanctarum

lachꝛymarũ copia:q̃ ⁊ extiguatire tue ĩcẽdiũ
ardoꝛes ſempifrnos · às vitijs ⁊ pctis merui

cipᷣos ardoꝛes ↄcupiſcẽtiarũ ⁊ aliarum peſti

um coꝛdis mei· Dñe miſcðie:cuinũq;ꝑ ſe pla

cent velhi vel illi ardoꝛes · ⁊ cuiſemꝑ placet
eoꝛũ extinctio · da capiti meo aquas·⁊ oculis
meis fontem lachꝛymarũ:quibus extinguã⸗
tur ardoꝛes iſti · ſt᷑ petebat Hieremias · Do⸗
mine miſericoꝛdie qͥ percuſſiſti petras in de⸗
ſerto ⁊ fluxerunt aque toꝛrentes inundaue⸗-

runt · ꝑcute coꝛ meũ qð ⁊ aruit·qð ⁊ obduru⸗

it in petrã duriſſimãꝑcute inq; gladio verbi

tuipenetrabilioꝛiom̃i gladio ancipiti · ꝑcute
inq; ⁊ tranſfige in intima· ⁊ trãſuerbera in ꝓ⸗
fundiſſima ſua:vt medullitus ⁊ ex totis inti⸗
mis ſuis doleat · tunc em̃ erũpent toꝛrẽtes pi
arũ lachꝛymarũ ac ſanctarũ · Dũñe miſcðdie ex

pandi manus meas adte:qm̃ aĩa mea ſic ter
ra ſine aqua tibi /ſitiẽs ſcʒimbꝛẽ lachꝛymarü:
⁊ exitus aquarũ deducere ꝑ ſeipſaʒ totã hoc
eſt ꝑ om̃es ꝑtes vite ſue:⁊ per omnesetates
ſcʒ gradus ⁊ officia:in quibus non cuſtodiuit

ſacratiſſimã ac ſaluberrimãlegẽ tuã.· Dñe
miſcdie quot ⁊ quãtis caris meis hoĩbus im⸗

pendi iſtud humanitatis officium:vicʒ vt de

moꝛte eoꝛũ dolerẽ inconſolabiliter· ⁊ vt moꝛ

tuos ipᷣos lugereʒ lachꝛymabiliter · Da obſe⸗

cro vt mihiiſtud impendã coꝛãte /vt vicʒ de

ipſa moꝛte mea ſpũali que incõꝑabiliter moꝛ
tibus illis caroꝛũ meoꝛũ eſt deterioꝛ:magiſq;ʒ
lugẽda · Doleã pᷣmagnitudine illius· ⁊ luctu
acerbiſſimo meipſum / moꝛte iſta turpiſſima

moꝛtuũ /lugeam coꝛãte · Dñe miſcdie qᷓ; tur⸗
pe q;q; indecens eſt ⁊ qᷓ; mihi ꝑnitioſaʒ moꝛ⸗

tem meã cogitare coꝛã te/⁊ me moꝛtuum cöo⸗

ſpicere · alam meã ſcʒ in feretro ſeu ſepulchꝛo
coꝛpis mei iacentem moꝛtuã conſpicere. et h
coꝛde tepido ⁊ nullo doloꝛe tacto · atq; ſiccis

oculis·qð eſt dicere nullis inde lachꝛymis ꝓ

fluentibus · Dñe miſcðie / tãta duricia tãtaq;
ariditate oculoꝝ/nõ poſſem intueri cadauer
galicuiꝰ ex caris meis · Vnde igit᷑ iſta inſenſibi

litas atq; peruerſitas coꝛdis mei:vt cadauer
anime mee moꝛtuũ abſq; doloꝛe acerbiſſimo

⁊ luctu conſpiciam· Et quod eſt ad cumulum
maloꝛum meoꝛũ:tanto mihi magis dolendũ

eſſet de moꝛte anime mee:qᷓto minꝰ de eado
leo:tanto nãq; longius ſum a vita ⁊ ſalute ip

ſius:q;to minus moꝛtẽ ⁊ vulnera eius ſentio

Etego miſerrimus tanto minus inde doleo:
⁊ inde minus vel potius minime cũ inde ma

xime dolẽdũ eſſet · Dñe miſcðie · ſcio qꝛ moꝛ

tuꝰ:nec ſemetipᷣm vicʒ moꝛtuũ:nec aliũ moꝛ⸗

tuum lugere vnq; poteſt · Viuoꝛũ em̃ ſoloꝛũ
ſemꝑ eſt lugere moꝛtuosquoꝛuʒ moꝛtẽ ſiue

ipſos moꝛtuos:vel vident velaudiunt moꝛ⸗

X

Capitulum

tuos eſſe · Ethoc vtiq; operatur in eis ißa na

turalis attinentiaſiue pꝛopinquitas · In hoc
igitur manifeſte cognoſcere deberẽ me moꝛ⸗

tuum eſſe· ꝙ moꝛtem meam non lugeam · In
comꝑabiliter enim plus ſum mihi:qᷓ; aliquis
glius:qua ꝓpter incomꝑabiliter acerbius ip⸗
ſum lugerem ex moꝛte ꝓpꝛia ſiin hoc permit

terer · Lugerem inq; ex affectuvel affectione
gratie:q; quẽcũq; ex caris meis affectiõe vel
pꝛopinquitate nature · Da dñe miſericoꝛdie
etiam dona gratie tue:vtcũq; video ⁊ moꝛtẽ
meam:vtcũq; de illa doleaʒ ·ſed doloꝛe adeo
exili adeoq; exiguo:vt non ex illo me viuum

velviuere pᷣſumere audeam · Certiſſimum

tñ eſt mihi non vſq;quaq; extinctameſſe gra
tie tue vitam in me ſicenim videre:⁊ ſic dole

re pꝛoculdubio vite eſt:licet exigue ⁊ exilis/⁊x

viuentis vicʒ exigue ⁊ exiliter/ad vitam ple⸗
ne gratie atq; perfecte · Jam igitur cepiſti in

tantũ ⁊ totetenꝰ viuiſicare me · Perfice obſe
cro domine miſericoꝛdie tante pietatis atq;

mihi neceſſarium inceptũ:ne permittas in ip

ſo⸗ cepto iſtiꝰvite initio me ſuffocare · ⁊ in moꝛ
tem pꝛiſtinam recidere · Vides in me aliquẽ

habitum iam tue inſpirationis · Inſpira vlte⸗
rius in me ſpiraculuʒ vite tue · Inſuffla in me
largius ſpiritumſanctum tuum · donec fiat in
animam perfecte viuentem vita gratie tue ·

Perfice in me doloꝛem inteꝛioꝛem quoſen⸗
tiam tot ⁊ tanta mea mala:que medullitus ?
ex totis intimis meis in conſpectu miſericoꝛ⸗

die tue doleam · tunc enim erũpent ex coꝛde

meo lachꝛyme ſalutares / verinominis vide⸗
licet de laceratione mentis mee · Inde enim
lachꝛyme nominate ſunt:quia de anima lace

rata te percutiente ſcʒ ⁊ lacerante pꝛofluunt

Tu enim es domine quiſic vulneras⁊ ſime
deris ſic percutis · et manus tue ſanant: Tlul

neras vtiq; gladio acutiſſimo verbi tui men⸗

temhumanam:lacerans doloꝛe penitudinis
⁊lachꝛymis ſanãs· ¶ Domine miſericoꝛdie
doloꝛe iſto et lachꝛymis ſatiſfaciens iuſticie
tue:vindicta nobiliſſima qua meipſum toꝛꝛ:
toꝛem ⁊ lictoꝛem meum atrociſſimum effici⸗
as · Ita non fruſtra lacerem:quin potius to⸗
tum me comminuam ⁊ conteram· Nihil inte
grum quod in omnibus que diſplicent boni-
tati tue permittas eſſe vel viuere in me:ſi⸗
cut Dauid dixit · Et comminuameos vt pul⸗
uerem ante faciem venti · hHoc tatum eſt gra⸗
tia tua:⁊ hoc eſt gratie tue virtus que gratia
dicit · Sʒc cum deder mihilachꝛymaꝝ hmõi

4

O i

Siane
wemor
Kun
Palals
wrs;⸗
Apennt
ſeanre
öere
encordie
Nmori
Meaden
ewuun
enſinun 5
weſege
eiſcwe
elerlt
nunge
lntinr
newe⸗
anq
woni
Ninw
ne niqni
ſonathe⸗
funne
Necfunn
nuene 1
olen
ulns
oc
natan
mmott⸗
niran
ninabe⸗

goflu

vleme
vnr Vul

nun
Sen

nienn
mo i⸗
e
unafin⸗

piarũ ꝓfluuiũ ·vt lutũ platearũ delebo inimi
cosillos i:totam cateruã oꝑationum / locuti
onum/affectionũ/a cogitationũ ·q̃ in me mi⸗
litabãt aduerſus aiaʒ meã · Quẽadmodũ em̃
inundatio pluuialis lutũ de plateis emũdat
diluit abillis· Sic inundatio lachꝛvmarum
mearũ totã fetulentiã vitioꝛũ ⁊ pctõꝛũ meoꝝ
diluet / ⁊ delebit omneſq; feditates vite mee/
Om̃es gradꝰ ⁊ officia que illis inqͥnata erãt
emundabit · Renouabis in me miraculũ ꝑfi⸗
guram iucũdiſſmã ⁊ admirabilẽ · vicʒ ſõmer⸗
ſionis Pharaonis:⁊ totius exercitus illiꝰ ſb⸗
mergens in mari rubꝛo ·i· in aquis amariſſi⸗
mis lachꝛymarũ mearũ om̃em iſtam miliciã
diabolicã que milirauerat aduerſus animã·⁊

om̃em iſtum exercitũ ſcʒ egyptiũ:hocẽ tene⸗

bꝛarum ⁊ moꝛtis reducens ſuꝑ eos aqs ma⸗
ris · i· lachꝛymas copioſas ⁊ inundantes ama
riſſime penitudinis · Dñie miſcdie qͥ oĩa ad
nutũ ⁊ liquidũ intueris an poſſum ego dedu
cere aquã de petra aridiſſima atq; duriſſima
coꝛdis mei: Hoc em ipe Moyſes ꝓpoſuit fi⸗
lijs iſrael dicens · Audite rebelles ⁊ incredu⸗
lIi:nunqͥd de petraiſta poterimus vobis edu⸗
cereaquas · Educere poterat vtiq; / ⁊ potuit
nõ ꝑſe neq; virtute ſua·ſed potuit ⁊ fecit per
te dñe miſcdie ⁊ ꝑ om̃ipotentiſſimã vtutẽ tuã
Sicut igit᷑ affuiſti Moyſi ſeruo tuo / ⁊ feciſti
in eo ⁊ ꝑipᷣm grande illud miraculum/qꝙ edu

rxiſti aquã de petra/⁊ abierunt in ſicco flumia

Sic adeſto mihi ⁊ oꝑareꝑ me ⁊ in meipſo vir
tutem · cuiꝰ illud miraculũ figura pulcherria
fuit · ꝑcute igit᷑ dulciſſime miſeratoꝛ meus pe
tram iſtam aridiſſimã ⁊ duriſſimã:⁊ fac in ſic⸗
co iſto coꝛdis mei abundanter abire flumina
lachꝛymarũ: Ne ꝑcas obſecroa dira ⁊ dura ꝑ
cuſſione petre iſti:que nõ ſolũ ꝑcutidigna eſt
ſed etiã cõfringi atq; cõminui · ¶ Effunde do
mine miſcðie fluenta lachꝛymaꝝ ſuꝑaridam

mentẽ meã · Sic ꝓmiſiſtiꝑ Eſa· ꝓphetã tuuʒ:
ſac etiã eam terra irrigua quã cõſpicis miſe⸗
rabiliter arentem · Da mihi irriguũ iſtð/imo

da mihi vtrũq; irriguũ ſuꝑiꝰ vicʒ ⁊ inferius·
vt nõ ſolum ab inferioꝛi·i: ab inferno ⁊ doleã
æ fleam ꝓ eo ſcʒ ꝙ me expectant toꝛmenta in
fernalia imo etiã ꝓ amiſſione ſuꝑnoꝛũ gaudi
oꝛum · i· celeſtiũ · Fac eam obſecro ſicut oꝛtuʒ
irriguum cuiꝰ aque nõ deficiunt:ne deficiant

coꝛdi meo · Dñe miſcdie riui piaꝝ ac ſaluber

rimarum lachꝛymarũ tãdiu mihi ſint ſaluta⸗

res qᷓ; diu mihipꝛodeſſe pñt · q;diu tanta ẽ vir

tus earum ⁊ gratia/ ne reſerues obſecro gra

₰½
tias eterni fletus:qui nulli pꝛodeſſe poterũt·
De quo fletu dixiſti · Vbi erit fletus ⁊ ſtridoꝛ
dentium · Da mihi fletũ qͥ nõ ſolũ mihiſaluta⸗
ris eſt:tibiq; placitus:⁊ irã tuã placans/ licet
iuſtiſſimam · ſed etiam beatitudo eſt · ſicut tu:
ipſe teſtatus es dicens· Beati quinũc fletis
qm ridebitis · Da mihilachꝛymas que ſemia
ſunt ꝑhenniũ gaudioꝛũ:in quibus qui nũc ſe
minant:in exultatione metẽt · Da mihi luctũ
ꝓ quo daturus es gaudiũ · Da mihi ſpm̃ me⸗
roꝛis:ꝓ quo daturus es pallium laudis·Dñe
miſcðie da mihi ſic pᷣuidere infernũ vt pᷣuiſio
eius gratiã compunctionis mihi pꝛouocet·Hᷣ
em̃ dixit de te doctus doctoꝛ magnus Greg⸗
Dñe miſcdðie magnifica ⁊ mirifica ſimul me⸗
cum miſcdiam tuam dulciſſimã:iuxta moduʒ
quo eum magnificas ⁊ mirificas:cum latro⸗
nibus ⁊ alijs ſceleratis:qui cum vident ſe iu⸗
xta modũ delictiſui · ſibi paratũ incendiũ vel
aliud patibulum: ꝓcidunt ad pedes iudicis/
ſeu pᷣfecti clamantes ad ipᷣm pꝛe vehementia
timoꝛis pariter ⁊ doloꝛis de iminẽti ſibi moꝛ⸗
tis ſupplicio · Clamantes inq; nõ ſolũ obnixe ·
ſed etiã ſupꝛa modum diſerte:flagitantes mi
ſereri ſibi iudicẽ · C Dñe miſcdie nullũ habẽt
ibi doctoꝛem:quieos ſuplicare doceat ⁊ pꝛe⸗
cari ·nõ habent libꝛũ queminſpicientes/acci
piant inde diſſertitudinem illam depᷣcatiõis⸗
MNõ eſt ibi fons vel puteus vel aliud vñ aquã
hauriant lachꝛymarũ:ſolum patibulũ quod
lignum aridum ẽ aſpiciunt ·ſolũ incendiũ vel

aliud ſibi paratum attendunt ſuppliciũ · Inde

accipiunt deſiderabiliſſimã mihi ⁊ ſimilibus
mihi peccatoꝛibꝰ depᷣcandi diſſertitudinem-
Inde hauriunt vbertatẽ largiſſimam lachꝛy
marum · Inde placãt iudices ſuos · Inde dat᷑
eis plerũq; venia/⁊ ignoſcit᷑ eis merite moꝛ⸗
tis ſuppliciũ · Fac mecũ ſimilem obſecro miſe
ricoꝛdiam:vt de infernali patibulo:⁊ de gehẽ
nali incedio:ſiliem diſſertitudinem accipiam
ſimilem copiam lachꝛymarum pꝛocidẽs co⸗
ram te ſupplicanſq; / et ex totis pᷣcoꝛdijs meis
poſcẽs a te domine ieſuchꝛiſte: qui iudex me
us es:imo omnium viuoꝛum iuſtiſſimus pa⸗
riter ⁊ clementiſſimus · Poſcẽs inq; / vt igno
ſcas mihi ⁊ culpas quas cõmiſi:⁊ penas om⸗
nes quas merui ·mirificamecum magniſicaʒ

miſericoꝛdiam tuam in hoc vt de ipſo tam

arido infernali patibulo colligam dignos fru
ctus penitentie / de eternis flammis et tene
bꝛis aquas frigidiſſimas lachꝛymarum/que
omnes ardoꝛes concupiſcentiarum mearũ/

irarum/ odioꝛum/iꝛ aliarũ peſtiũ quibꝰtam
damnabiliter arſi:totuſq; vaſtat ſum:extin⸗
guere pꝛeualeãt · Da mihi de moꝛte iſta eter⸗
na ⁊ infernali viuiſcere ꝑ timoꝛemipſi ⁊ do⸗
loꝛem:qui mihi eẽ debet ꝓeo ꝙ eamtã mul⸗
tipli citer tãq; execrabiliter merui · Da mihi
igne infernali extinguere ipſius incendia·
Hhecenim ſunt gloꝛioſa miracula omnipo⸗
tentiſſime virtutis ⁊ miſericoꝛdie tue:quibꝰ
de tanta tãq; hoꝛrifica moꝛte eternali vitã eli
cis penitentibus vt de tantis tãq; foꝛmidan⸗
dis incendijs ſaluberrimũ refrigerium pꝛe⸗

ſtent ſibijpſi:moꝛtẽ eternam conuertens eis

in eterne vite anthidotũ:ꝑgratiaʒ penitudi⸗
nis· ⁊ ipſum ignem cternũ in refrigerium et
extinctionem eiuſdem ſalutarem inde eisef
ficiens medicinã · Sic dñe miſcðie miriſicas
miſericoꝛdias tuas in eos:quos ꝑ gratiã pe⸗
nitudinis reuocas·reducis ⁊ conuertis ad te
He ſunt miſcdᷣie miriſicentie miſcdᷣiarũ tuaꝝ
quas petebat ſapientiſſimus et illuminatus
a te ſcũs hauid cum dicebat · IJirifica miſe
ricoꝛdias tuas qui ſaluos facis ſperantes in
te · Quid em̃ mirificentius cogitari poteſt:qᷓ
moꝛtuoꝛũ ſeu moꝛientium virtus adiutoꝛiũ
vt ipſa ſeipſam vincat · Mõ em̃ refert an dicat
moꝛs ipſa ſe vincere/an penitentes moꝛtem
ipſam moꝛte mederi. Igit᷑ dñe miſcdie ꝑ ip⸗
ſam moꝛtem infernalem:pea moꝛiturũ:et ip
ſo igne eterno:extinguisillum penitentibus
Iſta dñe miſcðie tanta gloꝛie tue tãq; ſtupen
da miracula atq; magnalia · Placeat tibi ope
rariin me · Aperiigit᷑ oculos coꝛdis mei:⁊ illu
mina eos:vt parata mihi iuſtiſſimo ſpꝓq; ac ꝑ
omia laudando iudicio tuo ſupplicia videam

9„ *%

intuear:cum debito timoꝛe pariter ⁊ dolo⸗

re · tũc em̃ verteret᷑ mihi in medicamenta ſa⸗
lutis · tunc moꝛs illa eterna erit mihi in vitaʒ
⁊ incendia in refrigerium · ⁊ ignisille inextin
guibilis in aquã frigidiſſimam · Dñe miſcdie
ſatis aparere poteſt mihiquia velata facie:⁊
velatis oculis ad infernale ducoꝛ ſuſpendiuʒ
ſi tam ꝓpe poſitusilli patibulo:illud videre
nõ valeo · Si em̃ illð viderẽ:qũo nõ oĩa hmõi
bona mihi ꝑillud occaſionaliter fierẽt te ad⸗
iuuante · qui latronibus ⁊ alijs ſceleratis fiũt
ꝑ inſpectionẽ l̃alis patibuli ·Dñe miſcðdie ele
ua oculos meos vt reuelata facie intueri poſ
ſim paratum mihi eternale ſuppliciũ · vt inde
colligam ſaluberrima illa medicamẽta q̃ dixi
Pꝛopter hoc em̃ ⁊ tuipſe rex ſolus ⁊ dñs ſan⸗
ctoꝛum · tu laus ⁊ decus omniũ:velarifaciem

LCapitulum

tuam ⁊ oculos tuosinſtar latronis paſſus es
vt nos ſpũaliter ⁊ interiꝰſic velatos ⁊ ad eter

nale patibulũ ſic ductos reuelares·⁊ reuela⸗
ta facie eterna ſuppliciaad qᷓ ducebamur vi⸗

deremus vt reuelata facie mirabilia · De le⸗
ge tua conſideraremus:⁊ gloꝛiã tuã reuela⸗
ta facie contemplaremur · De via illa ſcʒ qua
ducebamur ad infernale patibulũ ꝓnris la⸗
trocinijs alijſq; ſceleribus ſubijſti · Alumina
obſecro dñe miſcðie oculos coꝛdis mei:vt vi⸗
dere tot ⁊ tanta mala culparũ:ſ.⁊ penarũ me
arum pꝛeualeam · Qui em̃ vidẽtes tot ⁊ tan⸗
ta mala cuiuſcũq; alteriꝰ nõ dolere ⁊ nõ luge
re poſſunt:qᷓ;to foꝛtius mea ꝓpꝛia abſq; dolo
re ⁊ luctu acerbiſſimo videre non potero ·
Dñe miſcòie tu pᷣcepiſtiꝑ ꝓphetam tuũ di⸗
cens vnicuiq; peccatoꝛum qui reuerti cupi⸗
at ad te·planctũ facvnigeniti · hoc igit᷑ qdð iu

bes me facere · ⁊ ſcis me non poſſe facere:niſi

munere magnifico miſcðie tue pᷣlarge · Davt
faciam ſicut dicebat ſanctus ⁊ doctusa te be
atiſſimus Augꝰ dicens · Dñe da quod iubes
Tiube quod vis · Ludũñie miſcdie pᷣcepiſti ſimi
liter · Plange quaſi virgo ſuꝑ ſpõſum puber
tatis tue · Scio dñe te docente · quia ⁊ incom
parabiliter longe acerbioꝛ ⁊ planctus ⁊ luct
cõgruit miſerie mee tu em̃ es dñe ſponſus in
fantie mee:qui aiam meã in ſacramento ba⸗
ptiſmi deſponſaſti · illaʒ regali matrimonio
honoꝛaſti/⁊ exaltaſti illam vtiq; pauperrimã
viliſſimã/miſerrimã/omniq; bono tuncindi⸗
gniſſimam/cuiꝰ matrimonij tam inclititã no
bilis:fidem nõ ſeruauit anima mea om̃i dam
natiõe digniſſima · Rupit tibi fedus tam ſnb⸗
limis matrimonij · amiſit te incogitabilis glo⸗

rie ſponſum · adulterata poſt diabolum qui ẽ

moꝛs:⁊ q; tãta tam ſacrilegi adulterij impie⸗

tate nõ meruerim · quis illam expiare ſuffici⸗
at:que ſupplicia excogitari poſſunt?:quibꝰilla

idigna nõ ſint · Lu ergo dñe miſcðie cuiadeo
placite ſunt lachꝛyme penitẽtiũ · tui adeo ac⸗
ceptus eſt luctus eoꝛum:cui doloꝛes interne
ac vere penitudinis: ꝓ peccatis ⁊ delictis eo
rum ſatiſfaciunt:Cui iram iuſtiſſimam extin
guunt ⁊ placant lachꝛyme cõpunctiõis eoꝛũ

dem · Da mihi obſecro doloꝛes iſtos · da luctũ
iſtum ⁊ lachꝛymas quiſcis te nõ poſſe placa⸗

ri mihi:⁊ me nõ poſſe placare tibi:niſi donis

gratuit miſcdᷣie tue· Nec poſſe redireadam
pliſſimum copioſiſſimum dulciſſimumq; ſinũ
miſcdðie tue:niſiꝑhec mihi tam ſalubꝛia/tam

mihineceſſaria/tãq; placita dona pietatis et

dulo
loꝛe⸗

ſs

qui⸗
mih
t
ſtip⸗
lega
Gon
ſnon
gta
rico⸗
ley
Gan
ſtar
auc
lp
lach
eſun
nert
llti

nises
adeer
reue⸗
wurvi⸗
Dek⸗
jreuely⸗
aſcam
nns h⸗
Mlumine
erytvi⸗
mrüme
man⸗

1Nöe.

d
oer
m müd

emap⸗

Gegdiu
eren
balebe
oiudes
Nſi

ſuner

tutnn
Cuostl
onion/
n,
nimpnd
nni
Cnäne
zofnom
gunſ⸗
Misfo⸗
mane
inge⸗
geiccho⸗

Hecuaden

iaceoc⸗
vivimnen.
delhben
munenn
seon
vdalvan

ſegec

nic dons

Gtenin

nungſi
Uiruum

—RL

— * .
17 . 2„ „
. . . . *.

dulcedinis tue· Abſit ate dñe miſcðie vt do⸗
loꝛes iſtos mihideneges:qui eterna gaudia

mihipꝛomittis:⁊ offers : Abſit vt lachꝛymas

iſtas ſaluberrimas petens:repulſam patiar:

qui aquã vite/⁊toꝛrentẽ phennis voluptatꝭ⸗
mihi pꝛomittis:⁊ ad illam me ⁊ ꝑ prophetas
⁊ ꝑ temetipᷣm inuitare nõ ceſſas· Lu em̃ dixi
ſtiꝑ pꝛophetã tuũ Eſa:Om̃es ſitientes veni
teadaquas ⁊c · Ad aquas inq; doctrinarum

gratiarũ ⁊ lachꝛymarũ · Vñ oꝛe tuo ſacratiſ⸗
ſimo in euãgelio Johʒis dixiſti · Quiſitit veni

at ad me/⁊ bibat aquã vite gratis· Dñe miſe

ricoꝛdie ſi doloꝛes iſtos denegas mihi:q̃ fron
te velaudacia ſperaboa te eterne felicitatis
gaudia⸗·Si lachꝛymas amariſſimas mihip⸗
ſtare nõ dignaris:quales ſperare potero vel
audeboa te dulciſſimas aquas toꝛrentis vo⸗

luptatis tue · Dñe miſcdie iſtam ſitim pnialiũ
lachꝛymarũ tu dediſti mihiin coꝛde meo·hãc

eſuriem panis ſimiliter · Da igi᷑ mihi ſatura

riex ipſis · Ite nãq; luctus quo eſurio ⁊ ſitio·
iuſticia tua eſt: qua nõ ſolũ iuſticias ſed etiam

iuſtiſicas penitentes · Dñe miſcdie tu ꝓmiſi⸗
ſti oꝛe tuo ſacratiſſimo in euãgelio tuo eſuriẽ

tibus ⁊ ſitiẽtibus iuſticiã:qm ipᷣi ſaturabunt᷑:
Adimple in me ꝓmiſſionẽ tuã:qui pᷣdonaſti

,

mihi iſtã eſuriem ⁊ ſitim iſta: DOñe miſcdie· la⸗
chꝛyme iſte ſunt vinũ cõpunctionis:hocvino
pota me:hocpane lachꝛymarũ paſce me · Tu

em es quidas eſcameſurientibx nõ minus
potum ſitientibus · Lu em̃ pcepiſti vnicuiq;

paſce eſurientẽ: pota ſitientẽ · Exurge dñe de

us meus in hocpᷣcepto quod mandaſti:⁊ ad⸗
imple illudin me · Fac mihi lachꝛymas iſtas
panes die ac nocte · ſicut feciſti Oauid ꝓpter
qð iße dicebat · Fuer̃t mihilachꝛyme meepa

nes die ac nocte:qð eſtdicere refectionesCi

ba me pane lachꝛymarũ /⁊ potum da mihi in
lachꝛymis⁊ in mẽſura magna vtiq;⁊ larga ⁊
magna quippe ariditas mentis meeê/ magnã
irrigationẽ requirit/⁊ magnis ſoꝛdibus ablu
endus: magna copialixiuijẽ opus/⁊ magno
rum incendioꝛũ extinctio/ Nõ niſimagnaruʒ
aquarũ ſupꝑeffuſionibus effici põt: Velda do
mine miſcdie mihi potũ in lachꝛymis:in men
ſura quacũq; ſiue q;tacũq; bñplaciti tui· Vi⸗
deo me grauiter deliquiſſe ⁊ peccaſſe:cuʒ de⸗
negas mihi potus in lachꝛymis in menſura/
quẽadmodũ fieri mos eſt in monaſterijs vbi
grauiter peccãtibus monachis ſubtrahit mẽ
ſura vinique vulgo dicit᷑ iuſta · Dira ⁊ durg ẽ
iſta vindicta: qua tam grauiterinfirmanni ta.

periculoſe egrotanti ſubtrahis vel denegas
hanc medicimam ſalutis/apanem ſuauiſſimi

odoꝛis · Dñe miſcdᷣie ſiplacẽt tibi doloꝛes iſti
interne ve penitudinis:⁊ ſireputes eos vin
dictam iuſtã · Da eos mihi q;tũ acerbos volu

eris· Da eos ꝓſundiſſimos ⁊ intimos: ita vt
ſi placeat tibi totus ĩmoꝛiar doloꝛibus hmõi:

totus diſſoluar ⁊ abeã totus in lachꝛvmas⁊?

hoc fit mihiconſolatio de ĩmenſitate pietatis⸗
⁊ dulcedinis tue/vt affligens me doloꝛib iſt/

nõ ꝑcas mihi vſq; ad moꝛtẽ coꝛꝑis mei: Dñe

milcdie nõ fuit a ſeculis pctõꝛ adeo ſceleratꝰ
adeo execrabilis:adeo bonitati tue odibilis:

q̃n vna moꝛte coꝛꝑis ſuiſi eam cum amoꝛe et
honoꝛe tuo ſuſtineret:eãq; tibi offerret:om⸗
nia ſcelera ſua atq; facinoꝛa non expiaret / et
iram tuã iuſtiſſimã quãtacũq; aduerſus eam
excãdeſceret:nõ extingueret ⁊ placeret: Do
mine miſcdᷣie hanc moꝛtẽ nõ audeo mihi in⸗
ferre nec manus mihiinijcere:verũtñ deſide
rio eſt mihi:ſi eſſet bũplacitũ tuũ in gladio
bitui / totus confoſſus coꝛde / totuſq; vulne⸗
ratus doloꝛibus iſtis:viuiſicis pnialibus ·ſ· p
acerbitate eoꝛũ coꝛꝑe moꝛerer ⁊ coꝛpus meũ
moꝛte hmõi moꝛeret᷑ · Accidit plerũq; domie

miſcðdie vt moꝛiant᷑ hoĩies moꝛte coꝛpis · pdo⸗

loꝛibus ⁊ triſticijs ſeculi huiꝰ Arinam ⁊ mihi

daret᷑ a te vt imoꝛerer doloꝛibus iſtis pnĩali⸗

bus tam tibiplacitis / tam mihi ſalutaribus ⁊
neceſſarijs· Dñe miſcðie mihitam gratũ fuit

ꝓpter bonitatẽ tuã deſiderare moꝛi/etiam ꝓ
re moꝛte coꝛꝑis:que ꝑſecutoꝛũ gladijs infer⸗

retur: quãto igit᷑ gratioꝛ tibi eſſe debet ⁊ ẽ in⸗

dubitanter moꝛsiſta:quã deſidero mihiinfer

rigladio vᷣbitui:cruciatuſq; ⁊ doloꝛes iſtipe⸗

nitudinales:Et ſi igi᷑ nõ eſt bũplacitum mi⸗

ſericoꝛdie tue vt vſq; in moꝛtẽ coꝛꝑis doleam

doloꝛibus iſtis: placeat obſecropietatitue vt
doleant vſq; ad effuſionem largiſſimã lachꝛy
marum:⁊ eouſq; vyt exitus aquarũ deducant
oculimei ·quia nõ cuſtodieruntlegemtuam⸗
Dñe miſcdie da mihiſic cognoſcere · ſicq; iu⸗

giter intueritot 1 tantamala mea/ detrimẽ⸗

1—

taſcʒ iparũ viriũ naturaliũ mearũ:que abuſi
onibus open ita leſe ⁊ vulnerate ſunt. Detri

menta gratiarũ tuarum que pilla amiſi⁊? ex-·
tinxi in me· etiam detrimẽta gloꝛie eternehe
reditatis ac felicitatis:quibus me exheredi⸗
taui· quibus me pꝛiuauiatq; totaliter ſpolia⸗
ui:Et ecce nudus / ligatis velatiſq; oculis in⸗

7

ſtar ribaldi viliſſimi ⁊ latronis ſceleratiſſimi:
ducoꝛ ad infernale patibulũ:quirex coꝛona⸗
e

EKK

LCapitulũ xxvVII XXVIII

„
tus fueraʒ in ſacramẽto baptiſmiad regnum
tuü celeſtẽ/qᷓ; ugubꝛe ſpectacim facio de me
ißpo om̃ibꝰ viris miſcdie iĩmo etiã cunctis in qᷣ
rum coꝛdibusvel modicam ſtillã tue pietatis

dediſti: qͥt ⁊ q;tis deriſiõibꝰ demonuʒ pareo.
q;tis ⁊ qᷓ;aſperis inſi ultatiõibꝰ eoꝝ expoſitus
ſum: Inſultare mihi nãq; merito ⁊ veraciſſi
me poſſunt: mihi inq; miſerrimo atq; viliſſi⸗
mo dicẽtes · Ecce iſte factus eſt ſicutvnus ex
nobis ·˖ In hoc vtiq; / ꝙ tam viliſſim apoſto⸗
ta flãmis eternalib ⁊ tenebꝛis cũ ipᷣis adiudi
catusſum.Et quidãnabiliter aſſociauime ip
ſis in culpa apoſtaſie · i· receſſiõis ate/oꝛdine
rectiſſimo aſſociari eis debeo in pena dãnati⸗
onis eterne · Hoc aũt plꝰhabʒ apoſtaſia mea
culpe:ꝙ de ſublimi gratie adoptiõis qua filiũ
me adoptaueras:⁊ de altitudie regni tui cele
ſtis cuiꝰheredẽ me feceras:tam viliter tanq;
rturpiter deiectꝰ/imo ſpõte cadẽs in extremã
iſtam ignominiam ⁊ pauꝑtatẽ deueni: QAuis
iſta mala mea tot ⁊ tanta videre poſſet:abſq;
doloꝛe compaſſionis/⁊ lachꝛymis:niſi ipſi qͥ⸗
bus me aſſociauidemones · vel qui ex ꝑte eo⸗
rum per ſimilem aſſociationem effectiſunt ·

Mequirende ſunt interceſſiones ſanctoꝝ
ad impetrationẽ lachꝛymarum· CaXxXVII

nſiliũ aũt ne
c ceſſariũ ac ſaluberrimũ eſt:vt cuʒ
= vides ꝑ temetipᷣm ſolum impetra
re nõ poſſe/ donũ luctus ⁊ gram lachꝛymarũ
hoc impetrare ſtudeas ſanctoꝛuʒ ſuffragijs·
Et potiſſime ſuffragijs gloꝛioſe marie Ma⸗
gdalene · necnõ ⁊ beatiſſime illius marie egy
ptiace:que iſtis donis tam magnifice · tanq;
largiter dotate fuerunt·hoc factũ eſttemꝑe
meo / vbi quidam magnus/cum doleret ⁊ cõ
quereretde ariditate coꝛdis ſui:eo ꝙ aruiſſet
in eo fons lachꝛymarũ:incidit coꝛdi eius con
ſilium iſtud:vicʒ vt iret ad ſepulchꝛum gloꝛio
ſe dñe marie magdalene · Cũq; ibipᷣcaret᷑ vt

fſontẽ ei lachꝛymarũ ſuis ſuffragijs impetra⸗

ret:quod ꝑeam obtinuiſſe ſuis familiaribus
referebat · Debes etiã reminiſci ꝙ donũ lu⸗
ctus ſiue fons lachꝛymarum:lauatoꝛium ẽ in
clauſtro ſpirituali:in qͥ ſanctitatis regula ob⸗
ſeruat᷑· Intolerabilis aũt eſt defectus in om̃i
clauſtro:defectus lauatoꝛij · Qua ꝓpter obſe
crandus eſt tibideus/quiſolus edificatoꝛ eſt
clauſtri illius / vt ipſe in clauſtro tuo quod tu
ipſe eſſe debes / vel coꝛtuuz:nõ ꝑmittat de eẽ

tam neceſſariam officinã.Et quod ipᷣe eaʒ in
eodem ediſicet:pᷣſertim cũ ipſe ſit puritatis ⁊
mundicie ʒelantiſſimus amatoꝛ:que niſi per
lauatoꝛium hmõi ↄſeruari in iſto clauſtro nõ
poſſunt · Obſecrandus ẽ etiã qtũ põt ⁊ q;tuʒ
ipᷣe dignatiõe ſue pietatis ⁊ dulcedinis te ad⸗
iuuare voluerit:vt ipᷣe tibilargiat᷑ in eo copi⸗
oſas ⁊ indeficientes aquas · Reminiſci eriam
debes de pena regulariũ:cuiꝰ tibi feci/in pᷣce
dentibus mentionẽ:quibus aufert᷑ menſura
vini qᷓ dicit᷑ iuſta:nõ tñ aufert᷑ aqua qᷓ;tũcũq;
deliquerit · nec dat᷑ eis panis nec cibus vllus
abſq; potu ſaltem aque· Obſecra igit᷑ ipſum
ne in te hunc intolerabilem rigoꝛẽ ſue ſeueri
tatis exerceat:qui ⁊ clauſtralem diſciplinam
⁊ duriciam humanã excedat· Obſecrandus
eſt etiã vt in alijs penis ſi vindicta eide te pla
ceat·vindicet in te quecũq; vindicare volue⸗
rit:qᷓ;illis que longe te faciunt ab illo ⁊ impe⸗
diunt / quo minus appꝛopinques ad ipᷣm· pꝛe
ſertim cum ipᷣe iubeat dicens · Appꝛopinqua⸗
te deo ⁊ appꝛopinquabit vobis · Hec aũt aridi
tas ab aquis vicʒ lachꝛymarũ:ꝓhibet euidẽ⸗
ter appꝛopinquare teipſi ·ſic aque lachꝛvmaꝝ
appꝛopinquare te faciunt adipᷣm ⁊ iᷣm adte:

A afflictio coꝛpoꝛalis valet ad impetra⸗
tionemlachꝛymarum · Ca. XXVII

St gliud adiu

e toꝛiũ orationi:grade atq; foꝛtiſſi⸗
mum:ipſa afflictio ſeu tribulatio/
de qua ⁊ ꝓpter quã clamat᷑ ad deũ:ꝓpter qð
abipſo ſpũſancto edoctipatres affligebãt ſe
cumoratiõibus ſuis impetrare vellent aliqᷣd
magnũ adño·quod adhuc ſeruat omis eccle
ſia ſcõꝛũ:affligẽs ſe ieiunijs / cilitijs / laboꝛibꝰ
⁊ flagelloꝛuʒ etiam diſciplinis:⁊ aljs modis/
quos iuſtiſicatiõis gratia docere ⁊ fugere cõ
ſuenit · Et tribulatio ꝓqua vel contra quam
ſcʒ vt auertat᷑ clamatur ad dñm:in pꝛimisad

iuuat oꝛationẽ:qꝛ facit vt eidem clametur ob

nixius / ſicut dicit beatꝰ Aug · videlicet qꝛ in
tribulatione obnixi clamatur · Cauſa aũt in
hoc ẽ qm̃ ipſa ſua acerbitate incitat et incẽdit
deſiderium liberationis ab ea · Et ppt h/qᷓ;ẽo
maioꝛ/acerbioꝛve fuerit:tanto magis incen
dit vel incitat deſiderium hominũ · Deſideri⸗
um aũt impetrandi quod petit᷑ vox ẽ ofonis
⁊ ꝓpterhoc muta eſt ⁊ ſine voce or̃o:q̃ deſide
riũ nõ habethmõi · Etideo tacet in ofone q
loqͥ videt᷑ multotiẽs · Cũ aüt vehemẽs fuerit

A bpen

m

hmno
eſern
bular
derl⸗
ſmita
adiß̃
lbera
remd
lun.
mane
lenpe
ſunch
ſacet
ſcare
P uto
ſerin
milen
mniſer⸗
paſto
Que⸗
efon
wire
einn
Go
l
gulh
lloi
☛☚
oioi
onisip

qued
Peeril
gdey
ſlcno⸗
pquit
ſloem
lerdie
eme
arte
ſun⸗
amaag
peu
og
aſiger
ſlen
ceene
iten
glisan
buspnn
ſachin

kegzn
tans
niüper
krono
tä
steac⸗
cop'⸗
enam
n hee
enſira
ticiiq
SWus
iwun
leſeuer
Gpnan
undrs
delen
epole⸗
nwe⸗
ine
nn⸗
adi
cc
em
Gnadte

inpenn
WI

Gn
zioni⸗
pohno⸗
Mer 65
gerit
nc
ieale
gboid
ods,
goe
mighan
no
menro⸗
cetgen
oaitin
anticit
Nb/io
is incen
eſchen

Capitulum

hmõideſideriũ erit camoꝛ:qua ꝓpter verus
ſermo beatiſſimi Aug:qui dixit · quia in tri

bulatione clamat᷑ñ obnixius. Obhanc cauſazʒ
dixit alibi · Jdem btũs Augꝰ·quia ꝓpter hoc

imittit deus tribulatiões:vt tribulati clamẽt

ad ipᷣm:clamãtes exaudiat:exauditiliberen

liberati gloꝛificent miſericoꝛdiſſimũ liberato

rem deum · Qua ꝓpter dixit idem ſupeuãäge

lium Matth· quia tempeſtatem fecit oꝛiri in

mari:vt nauicula iactaret᷑ fluctibus:vt metu
tempeſtatis territi diſcipuli excitarẽt dñm ie

ſum chꝛiſtũ doꝛmientẽ:⁊ clamarẽt ad ipſuma

facietempeſtatis:exauditiq; ⁊ liberati gloꝛi⸗
ſicarent ipᷣm · ſicut ⁊ ibi factũ eſt · Scðo adiu

uat ofonẽ afflictio · qm̃ afflictio miſeriaẽ · i
ſeria vero/ ꝓuocatrix eſt miſerationis apud

miſericoꝛdiſſimũ · ꝓpter qð ⁊ miſcðia dicit᷑ q̃i

Q

miſeria coꝛdis de alieno malo · qð ꝓpꝛie com

paſſio noĩat᷑ quaſi alienũ cõſoꝛtiũ paſſonis.
Nue qͥdẽ ⁊ ſiin deo locũ nõ habeat /qᷓ;tuʒ ad
effectum · quãtũ tñ ad effectũ ſubuentiõis cõ
petit eidem quatenꝰ phas eſt· Subueniens
em̃ miſerator deus tribulatis · Hoc facit ipis
qð ſocius tribulatiõis faceret ſi poſſet eiſdem
vicʒ liberans eos/ veltribulationẽ mitigans
aut leniens ipᷣis· Quia igit᷑ afflictio ꝓpꝛia in

eis:qui aliũde tribulãt᷑:addit ad miſeriã iſpo⸗

rum:addit ⁊ ad ꝓuocationẽ vt pᷣdixi miſerati
onis· Et ꝓpter hoc addit adiutoꝛiũ exauditi
onis ipſius or̃onis ꝑ quã miſeratio intendit᷑
impetrari · Tertio qm̃ ipſa afflictio pꝛopꝛia:
quedã ꝑs eſt iuſtiſicationis:Meceſſe eſt vt ꝓ⸗
pter illaã detrahat miſeratoꝛ deus ſiue minu⸗

gt de vindicta:quã irrogaturus erat /ſi iſta af

flictio nõ eſſet.mõ quidẽ minuit aut detrahit
ꝓ quãtitate afflictionis hmõi ſed ꝓ largitate
ſua/ſᷣm largitatẽ ⁊ ĩmenſitatẽ miſdie ſue· In

terdũ etiã totã detrahit initio afflictõis hmõi quod eſt modicuʒ
ad omia · Rñdeo in hoc ⁊ dico verũ eſſe · Hoc

⁊ ſententiã dãnatiõis ĩminentis totam reuo⸗

(At:totãq; penã minatã ignoſcit ·:ſicut maniſe

ſtum eſt feciſſe niniuitis / cũ agerẽt penitenti
am ad pᷣdicationem Jone ꝓphete · ¶ Aani

feſtũ igit᷑ ẽ tibiꝑhoc:qᷓ;tũ ⁊ qualiter afflictio

ꝓpꝛia adiuuat ad oronẽ adipetrandũ miſera
tionẽ · Juxtahoc dixit Berñ · Clareualleñ · Jõ
affligere ſe debet oꝛans coꝛam dño:vt parcat
ſaltem flagellato:qͥ nõ ꝑcit iuſtificato · ac ſi di⸗
ceret:vt ipᷣa flagellatio miſcdiam ꝓuocet quã
iuſticia(quia nulla eſt) ꝓuocare nõ põt · ¶ Si
quis aũt querat de mugitibꝰboum:⁊ eiulati⸗

bus ꝑuuloꝛũ:⁊ de afflictionibꝰ animaliuzʒ q̊s

paſſa ſunt apud niniuitas:in qͥ vel ꝓpter qʒ

adiuuabant ofones niniuitarũ · RBñdeo in ̊
quia afflictiões erant hoĩm quoꝛũ erat puuli

quoꝛũ erant aĩalia.Cauſa aũt in hocẽ qm⁊

in filijs ⁊ in aĩalibus ſuis ac rebus alijs: mani
feſtumẽ affligi patres ⁊ matres ⁊ rerũ hmõi
poſſeſſoꝛes · De ieiunio vero q;tuʒ adiuuet
ofonẽ:expꝛeſſit beat Aug vbi dixit · ꝙ ſi vis ij
oꝛationẽ volaread deũ:fac ei duas alas:ieiu
nium /⁊ elemoſyna:quarũ igit᷑ altera alarũ:
adiuuet volucrem ad volandũ tm ſimilimõ
adiuuet ieiuniũ oronẽ ad volandũ ad deum·
volatus aũt hmõi exauditio eſt· nõ em̃ aſcen
dere dicuntur orones:niſi quas exaudit deꝰ·
Auare ieiunio tanta efficacia tribuatur·
Capitulum · XXIX

Alrbet aũt que⸗
b ſtionem ⁊ ãmirationẽnõ euem p
.—. pter quod ſapientiſſimus⁊ ſanctꝰ
Augꝰ. Jeiunio tantã efficaciã ⁊ virtutẽ hic at

tribuit:vt eã elemoſyne parificare videatur

Ale em̃ due paris virtutis ſunt/⁊equalis per

om̃ia in omibus volatilibꝰ:⁊ equale pꝛeſtant
eis adiutoꝛiũ ad volandũ · nec potioꝛ ẽ inhoc

ala dextera q;ſiniſtra · nec ecõuerſo· Cũ econ
uerſo ſe habeat in maioꝛi ꝑte hominũ Nõ em̃

equalis vtutis aut foꝛtitudinis ſunt dextera
manus ⁊ ſiniſtra in hominibus:ĩmo in pluri⸗
bus dextera ſiniſtram excedit· In ſolis vo il⸗
lisq vocant᷑ ambodextri qualis fuithayothæ
gabaonite ⁊ ꝑ omia eiuſdẽ foꝛtitudinis lunt:
⁊ ad oꝑandũ eiuſdẽ adiutoꝛij Aplus aüt di⸗
xit· · ad Timoth·iiij· quia pietas ad omia va

let · exercitatio aũt ad modicũ valet · Jeiuniũ
vero vna eſt de exercitationibus coꝛꝑalibus

quare nulla eſt comꝑatio ieiunij ad pietatem
quẽadmodũ nulla eſt eius quod eſt modicuʒ

eſt veri noĩs ⁊ rõnis ieiuniũ · oblatio ⁊ ſacriſi⸗
cium eſt ꝓpꝛij coꝛpoꝛis:ſicut euidenter teſta⸗
tur aplus ad rhomanos·xij· dicens · Obſecro
vos ꝑ miſcdiam dei exhibeatis coꝛꝑa veſtra
hoſtiã viuentẽ /ſanctam / deo placentẽ.· pꝛeſer

tim cũ nõ auaricie: ſed miſcdᷣie ieiunat᷑ · Hoc
aut eſt · cum ea que detrahunt᷑ coꝛpoꝛibus de

alementis: in chꝛiſti paupeꝝ alemoniã / velin
alios vſus pios erogant᷑ · Hec videt᷑ eſſe veri

noiĩs:quo nõ ⁊ aĩa ⁊ coꝛpus affligit· Nec mo

dica afflictio anie humane / ſames ⁊ ſitis · q
inde manifeſtũ ẽ:qꝛcũ vehementer inualue⸗

rint:cogũt hoĩem comedere man ſuas / vel

Lapitulum
alla de carnibus ſuis:que raꝑe de ipſo coꝛpo⸗
re ſuo poterint. Siliter ⁊ de vehemẽtia ſitis ·
bibere em̃ ꝓpꝛiũ ſanguinẽ/vel vꝛinas cõpel⸗

lit· Afflictiones vo coꝛpis eẽipᷣmieiuniũ:ate⸗

nuatio eiuſdẽcoꝛpis:queꝑ pauca ⁊ modera⸗
taieiunia fit/euidẽter oſtendit· hoc aũtnõ p
pterea dico quia ita ieiunadũ:vt in hmõira⸗

biem ſitis eſuriens inualeſcat· Sed potiusvt

manifeſtũ tibi fiat:quia veri noĩs ⁊ rõnis:ie⸗
iunium ⁊ ſacrificiũ ẽ vt dixi:⁊ iuſtificatio q̃dã
tã aie qᷓ; coꝛꝑis · Et ꝓpterhoc efficaxnon me⸗
diocriter ad placãdũ iram iuſtiſſimã dei· ⁊ ad
minuendũ penas meritas ſeu debitas · to
em̃quis vehemẽtiꝰſe affligit pꝛo ſuis vitijs ⁊

peccatis:tãto minꝰ in ſe iſo relinquit diuine

iuſtitie puniendũ · Quapꝛopter cũ ſemetip⸗
ſum ſufficienter iuſtificat :on ẽ adeo vlteriꝰ
iuſtificandꝰ.Sicut docet apoſtolꝰ.j.Coꝛinh·
· dicẽs · ꝙ ſi noſmetipᷣos diiudicaremꝰ:non
vtiq; diiudicaremur · Jamigit᷑ declaratũ Eti⸗
biper hoc:quatenꝰ⁊ qualiter ala altera oꝛa⸗
tionis ẽ ieiuniũ:vicʒ ad impetrationẽ remiſ⸗
ſionis pene merite ſeu vindicte · CAdiuuat

etiã oꝛationẽ ad volandũ in ſublimeö/ diuine

miationis qm̃ miſerabileʒ efficit ieiunantẽ ·

vm qð dicit apoſtolꝰ.qꝛ exercitatio coꝛpis ad

modicũ valet · Intelligendũ ẽ/ vtẽ exercita⸗
tio · T hoc eſt dicere ꝑſe· valet nanq; perſead
frangendũ vires carnis:⁊ ad repꝛimendos/
T interdũ extinguendos ardoꝛes cõcupiſcen
tiarũ carnaliũ · Et adhocefficax eſt valde ie⸗
iunium/quẽadmodũ ſubtractio lignoꝝadex
tinguẽdũ incẽdiũ · Siẽ̃ ðꝛ · detrahe ligna foco

ſi vis extĩguere flamas. Et carnis mot ocia⸗
vina / dapes Hec intelligas hic exercitationẽ

coꝛꝑis:niſi macerationẽ carnis:q̃ fit non ſolũ
ieiunijs · ſed etiã laboꝛibus:⁊ om̃ibus ſanctis
occupatiõibꝰ · ꝑſe igit᷑ inq;tũ exercitatio coꝛ⸗
poꝛis:⁊ ꝑhoc ꝙ ẽ exercitatio:ad hoc valet qð
pdixi:quod reuera modicũ eſt cõpatione vti
litatũ pietatis · Pietas em̃ · i· miſericoꝛdia ⁊
adillud valet:⁊ ad om̃ia alia que ſalutis ſunt
ſiue pertineãt ad ſalutẽ · Nihil em̃ eſt/ vel ve⸗
nie / vel gratie / vel gloꝛie / quod pietas nõ im
petret · ſicut expᷣſſe legit · Thobie · q elemo⸗
ſina ab om̃i peccato eta moꝛte liberat· ⁊ non

patitur animã ire in tenebꝛas · Et iterũ · nõ
auertas faciẽ tuam a paupere:Ita em̃ fiet vt

neca te vertet᷑ facies dñi · Elemoſina nanq;
non ſolũ poteſt vł valet ꝑeum in quoeſt / vel
facit illam:ſed etiã ꝑeos quibus fit · valet eti⸗
amꝑ ſemetipſaʒ: Elemoſyna emꝑ ul qð ele

moſyna eſt: habet fructus ⁊ vtilitates mira⸗

biles ⁊ mirificas:ſicut eſt euidenter colligere
ex teſtimonijs ſcripturarũ· Quid vero ꝑ ſo⸗
phiſticas calũnias:que in ſcolaſticis diſputa⸗
tionibus nõ tam fructuoſe qᷓ; t multuoſe au
diuntur:pietatem intellexerunt in ſermoep̃
miſſo Apli illa que theoſebia noĩat᷑· ⁊ hoc in⸗

dubitanter cultus deo debit acceptꝰnoĩat

qrectiſſime veneratio ſcõx ·i·reꝝ ſcãx / ĩqb⸗
pmatũ⁊ pꝛincipatũ ſupeminẽtiſſimũ obtinet

creatoꝛ benedictus:tanq;in pᷣmis ⁊ maxime

venerandus · Deinde beatiſſima ⁊ gloꝛioſiſſi
ma deigenitrix · poſt hoc vnuſquiſq; ſanctoꝝ
ac ſanctarũ in oꝛdine ſuo · Nec dement᷑ ſacra

menta ſacramentalia ſacraq; bona ſua· et ſa⸗

cra vaſa atq; oꝛnamenta · Et generaliter oĩa
quecũq; bñdictionibus pontiſicalibus ſacrã⸗
tur vel ſanctificãtur ·Omnia nanq; hmõi tã⸗
q́ᷓ; ſacra veneranda ſunt ·

Alſiduitas ofonũ adiuuat nõbilit· Ca· XxX

Btet aliud foꝛ

e tiſſimum ofonis adiutoꝛium ·ſ· aſ⸗ .
ſiduitas:ſicut teſtat᷑ Jacobus vlti T

mo · c· eple ſue dicens:quia multum valet de⸗

pꝛecatio iuſti aſſidua · Et apls:j· ad Theſſal:

Sine intermiſſione oꝛate · Et ipᷣa veritas in
euãgelio luce · qm̃ opoꝛtet ſemꝑoꝛare/⁊ non
deſicere · QAualiter aũt oꝛabimus ſemꝑ · Im⸗
poſſibile em manifeſtũ eſt ſemꝑ alique oꝛare/

qualiter poſſibile eſt doꝛmientem oꝛare cum

doꝛmit:Credo aũt tehicaudiuiſſe verbaho⸗
minũ:de quibus fuerunt quidixerunt vitam
oẽm ſanctoꝛũ /oꝛationẽ eſſe · ꝓpter auctoꝛita
tem que dicit · Juſtus nõ deſinit oꝛare:niſi cũ

deſijt iuſtus eẽ · Hoc aũt nõ eſt dictum niſi ꝑ

tropiã.quo due res que idem velequaliaef⸗

ficiunt: ſolent dici vnũ eẽ iuxta ᷣmonẽ apli· ·
qad Coꝛinth · iij · Quiplantat ⁊ qui rigat vnũ

ſunt · Et intelligit vnũ in efficacia ſeu intelle⸗

ccu · Sic ſe habet de orone iuſtoꝛuʒ /⁊ de vita

eoꝛũ · In effectu nãq; impetratiõis apud deũ

vnũ ⁊ idem ſunt· Eadem emimpetrãt apud
ipᷣm vita ſanctoꝝ:⁊ oro eoꝛundẽ · Vtraq; em̃
inpetrat ⁊ veniã ⁊ gloꝛiã ⁊ gratiã:⁊ om̃e alið
bonũ qð ipᷣis largitione diuina tribuit᷑· Qui⸗
dam q; ex ſanctis pr̃ibꝰ / dixit ſe inceſſant oꝛa⸗

re/pꝛo eo ꝙ velipᷣe oꝛabat in perſona ſua:vel
paupes quos laboꝛe manuũ ſuarũ ſuſtẽtabat

Dicit igitur ſe oꝛare cũ pꝛo ipſo oꝛabat᷑· Clen
non eſtopus vt in explanatiõibus tropoꝛi

nir⸗
ligere
opſo⸗
Cpurr⸗
loſean
moe;
hocin⸗
noia
bunet
ame
Weſſli
ungon
nibn
elſe⸗
llero
bſagi⸗
Mölti⸗

mea,

buo

Metde⸗
Theſſt
usi
on
N⸗

Nne./

recun
ol⸗
niam
n
ſã
ſi⸗

CLapitulum

x fſiguraꝝ hmõidetineam te vlteriꝰ. Adillud
igitur veniẽdumẽ qũo opoꝛtet ſemꝑoꝛare:⁊

qua de cauſa · Dico igit᷑ ꝙ q;diu ferruʒ ardet

æ incendiũ:tamdiu clamãdũ eſt contra ignẽ

pꝛo aqua · Et hoc euidẽter vides in incẽdijs

iſtis lalibus · q;diu em ardet ignis/ domus
aliqua comburit᷑:tãdiu continuat᷑ camoꝛ eo
rum quiad liberationem domus ⁊ extinctio⸗

nem incendij laboꝛant / vel glias ſatagunt ·
vbi eſt ergo in tota eccleſia dei domus ĩ qua

ignis velire velluxurie vel alterius peſtium
hmõi nõ inceſſanter graſſat᷑· Hõ dubitas qͥn
rariſſime pauciſſimeq; ſint quibus deus ꝑcat
ab his doloꝛibus:vel quas ab eis potius tue⸗

atur · Qua ppter ſi velleuiter vel ad modicũ

aperueris oculos:⁊ inſpexeris in ciuitatem
dei:videbis fere eam vbiq; varijs vaſtariin⸗
ceundijs hmõi · iuxta cõminationẽ dñiꝑ Eſaiã
dicenteʒ · Relinquet᷑ filia ſyon ſic ciuitas que

vaſtat᷑ tot⁊ tantis incendijs· Deniq; tamdiu
pugna cõmittitur:qᷓ;diu durat pꝛeliũ:an nõ
reſonandũ eſt tubis cõtrahoſtes: Clãgoꝛes
aũt turbarũ nõne ſunt clamoꝛes oꝛationum

¶ Amplius temptatio ẽ vita hominis ſuper
teurram.et alia littera habet militia · Hoc aũt
nöõö niſi bellũ · Si igit᷑ toto bello · i· toto temꝑe
duratiõis belli:vociferandũ ẽ ⁊ tubis reſonã
dum:nulla ꝑte vitehuiꝰ /vel grandis vel mo
dica:ceſſare licet nobis ab oꝛatione · ¶ ſi

quis foꝛtaſſe dixerit · qꝛ clerici ⁊ ſacerdotes ·⁊

inter hos potiſſimum clauſtrales: debitoꝛes

ſunt inſtantie iſtius: ⁊ continuationis oꝛatio

num cum eis ab alis oꝑationibus adeo par
catur: vt nihil aliud eis impoſitum ſit · Et ipᷣe
Maiero · expꝛeſſe dicit : qꝛ monachiofficiũ ẽ ſua
alioꝝ peccata deſlere · Et generaliter ad h/
pꝛopter hoc totus clerus cõſtitutſit:vt me

diatoꝛ ſit inter populm et deum ſicut et iuxta

luitteram · inter populum ⁊ altare loco medio
ſtat in eccleſia · Ad hoc videlicet vt laudibus/
oronibus/⁊ ſacriſicijs:nõ ſolum iram dei pla

— . *

care ſtudeant erga populũ:ſedetiamgramꝰ
gloꝛiam eidem impetrare · Rñdeo in hoc qa
reuera inſtandũ eſt oroni/⁊ q;tũ ꝑmittit ipſa
Qqua om̃es pᷣmimur ⁊ circũdamur) iſirmitas
ſimiliter et quantum alia officia permittunt:

que nec minoꝛis gloꝛie ſunt creatoꝛi: necpo⸗
pulo minus neceſſariaſunt ·ſicut officium pꝛe

dicationis/ſacramentationis · Officiũ inter⸗

dum iudicationis ⁊ paciſicatiõis inter diſcoꝛ⸗

des ; Sunt vpᷣter hec officiũ diſputandi cõtra

„ I . MB * —

erroꝛes / officium cõquirendi⁊ fabꝛicandiar
ma ſpũalia cõtra hoſtes ecclie dei · Officiũq;
texendi retia:hoc eſt componẽdi ⁊ ſcribendi
ſermones/ad piſcandum in mari magno er
ſpatioſo mundihuiꝰ:pꝛo quibus vani homi⸗

nes ⁊ imperiti telas aranearũ texũt pꝛo eis:

nõ ſolum inaniter ſed etiã damnabiliter· Ip⸗
ſiſq; auditoꝛibus ꝑnicioſe ſeipſos euiſcerant

dum ea vel docent velpᷣdicant/quibus nõ ſo

lum nõ capiunt᷑:ſed etiam inflãmant᷑ inter⸗

dumq; fatigant᷑: Et quod eſt ad maloꝛũ om⸗

niumcumulũ:ipᷣa aromata ſacroꝛũ eloquioꝝ
faſtidiunt ⁊ abominant᷑ eouſq; vt aures ſu⸗
as ab eis pꝛoꝛſus auertant · ¶ Orat em̃ ſine ĩ
termiſſione qui aia ſibi officia impoſita/ nec
ꝓpter oꝛationẽ intermittit aut negligit: nec
ꝓpter alia ab oꝛatione deſiſtit · Orat igit ſem
per ⁊ nõ deſicit:qui iuxta qð ei ab alijs officijs

ꝑmittit᷑ / oroni inſiſtit · Pꝛopter qð ⁊ circũſpe

cte adiecit veritas:opoꝛtet oꝛare ſemꝑ⁊ non

deficere ˖ Sic em̃ abundandũ eſt nobis in oꝛa

tione:ne alijs officijs deficiamꝰ:nec cogimur
ꝑexemplailla que de pugna ⁊ incendijs had
ducta ſunt · in omi momẽto tꝑis inſtare oroni

cũ alia ñ minꝰ nccria vel ſalutaria vl ſalubꝛia

cũ vacarẽꝰ oroniptinue · nõ ſufficient iplerẽt᷑
Beneraliter em̃ cõſtitutus eſt clerus:vt cu
ſtodiat iuſtificatiões dei ⁊ mandata eius exqͥ
rat · ſicut legit᷑ in põ · Et · ij · Paralipo · iij · pce⸗

pit rex eʒechias populo habitanti in hierim

vt darẽt partes ſacerdotibus ⁊ leuitis:vt poſ

ſent vacare legi dñi · ⁊ ſubintelliges intelligẽ⸗

de / meditande/ implende/ ⁊ docende · ſicut

põ · legitur · dedit regiones gentiũ/laboꝛes

populoꝛum poſſiderunt:vt cuſtodiant iuſtiſi
cationes / legẽ eius exquirant · De clauſtra
libus vero ſiue regularibus/quos communi
ter religioſos dicimus:non eſt dubitandũ qͥn

ſumma cura debeat eis eſſe de dei laudibus/
oꝛatiõibus / ſacriſicijs · ;His em tribus om̃ia
officia religioſoꝛum inſeruiunt pꝛincipaliter
N¶ QDilſciplina nãq; clauſtralis:que m capitu⸗
lo exercetur: cuſtos quidem eſt triũ iſtoꝛum⸗
Siliter ⁊ ſobꝛietas ciboꝛum ⁊ potuũ:que reli
gioſis vindicta eſt:⁊ in refectoꝛijs eoꝛũ regu

lariter ſeruat᷑: nõ modicũ necleue adiumẽtũ
pſtat tribꝰ illis añdictis · Veꝝ lectionẽ ab oꝛa

tione diſtinguere: non multuʒ curo.cũ adeo
ſibi inuicem cõnexe ſunt:vt lectio oronẽ im⸗

pugnet:⁊ lectionem oꝛatio illuminet ¶ Qua
pꝛopter arida ⁊ modice velnullius refectio⸗
5

Lapitulum

nis eſtoꝛatio:quamlectio nõimpugnet.⁊ pa
rum luminoſa lectio:quaʒ oꝛatio nõ illuſtrat/

Ceterum lectio pſalmoꝛuʒ:ſacratiſſima atq;

ꝓfundiſſima:pene tota oro eſt · Vnde ſicẽ nec
veraciter pſallit:qui pſallendo nõ oꝛat:⁊ intẽ

do cuiꝰ pſallere nõ eſt oꝛare · ſic nec veraciter

legit pſalmos ·cuiꝰlegere oꝛare nõ eſt· Lon⸗

ge em differũt ab inuicem pſalmoꝝ recitatio

⁊ ipſoꝛũ vera lectio · Medullata nãq; debet
eẽ pſalmodia/nuda⁊ ĩanis a ðuotiõe pſalmo
rum recitatio: tumultus tmẽꝛ ſtrepitus la⸗
bioꝛũ · ꝓpter quod dixit dñs Amos · v · Au⸗
fera me tumultum carminũ tuoꝛum:⁊cãtica
lire tue non exaudiam · Et putauerunt ſeha
berevaſa cantici·ſicut Dhauid · Et iã dixi quia
vox oationis deſideriũ / internũ ẽ · Et ꝓpter
hoc dicebat DHauid ad dñm / deſideriũ coꝛdis
eoꝛum audiuit auristua · Ex omnibus iſtis ̊
colligitur · ꝙ officiũ oꝛandi non ſolũ ſed maxi
me impoſitũ ẽ clero:ſiue ſeculariſiue regłari:
Et ꝓpter hoc nec eſt neceſſe vt iſti officio to⸗
taliter ⁊ ſingulariter ſe impendant · Aſſidui⸗
tas igitur oꝛationis inculpabiliter ſeruatur:
cum tempꝑe ſuo ⁊ loco / ſaluiſq; alijs officijs ei
dem ꝓut decet inſiſtit᷑ · Et intendo pꝛout de⸗
cet · vt pinguis ſit ⁊ medullata/ ꝓut doceber]
inſequẽtibus · Semper igitur oꝛat ⁊ non defi
cit:qui ſicoꝛat · quẽadmoduʒ quis ſempꝑ dicit
ieiunare/qui omni die vnica refectione con⸗
tentus ẽ · C &ρ ſi quis arguere velit ſemper
ieiunat igitur etiam cũ cõmedit · concedi po⸗
teſt cõcluſio ·qꝛ indubitanter dum cõmedit ·
contentusẽ refectione vna in die:⁊ abſtinet
a pluribus refectiõibus · Sic ſemꝑoꝛat iſte /
⁊ nõ deficit ab õone:quiſtatutis hoꝛis:hoc ẽ
ad oꝛandum deputatis:or̃onẽ facit · Non em̃
deficit a quocũq; bono oꝑe nec in defectumẽ
oꝑis illiꝰqui eam ſuo temꝑe ⁊ loco exerxcet ·

De impoꝛtunitate oꝛandi · Ca· xXxxxXI

Erum quoniã
v laudauit veritas in euãgelio im⸗
ppꝛobitatem / in oꝛatione et impoꝛ
tunitatem tanq; foꝛtiſſima oꝛatio
nis adiutoꝛia · Sciendũ eſt tibi ꝙ impꝛobitas
in rogando:nõ eſt niſi inſtantia tedioſa ſiue
moleſta ei/qui rogat᷑ · ⁊ hoc ꝓpter ꝓlixitatem
ſuã vel vehemẽtiam· Quidam em̃ ſunt/ qui
pces ſuas nõ ſolũ offerunt eis quos pᷣcantur ·

We

ſed etiã illas ipſis ingerunt ⁊ impingunt:qua

ſipugnantes contra duriciẽ vel difficultatem
exauditionis:⁊ tandẽ ipam impugnates atq;

vincentes ⁊ gram ſeu bñũficium exauditionis

tedio interpellationis/tanqᷓ; ab inimicis ex⸗

toꝛquẽtes · Sicut in exemplo de vidua:cuius

petitionẽ exaudiuit iudex nõ quia deũ time⸗

ret iße / velhomines vereret᷑ ipe: ſed quia mo
leſta eidem erat vidua ·ſicut legit᷑ Luc·xviij·

Impoꝛtunitas vero ſimul moleſtia eſt ſiue te

dioſitas in interpellando ſiue rogando· Cleꝝ
impoꝛtunus dicit᷑ quaſi mopoꝛtunus quiĩ ro
gando nec loci nec temꝑis opoꝛtunitatẽ ſer⸗

uat · ⁊ vbicũq; poteſt pces ingerit ⁊ impingit
ei quẽ rogat vbicũq; illũ inueniat ·vicʒ in mẽ⸗

ſa ſiue in cubili /ſiue in publico ſiue in ſecreto ·
vel dicit᷑ impoꝛtunus quaſi in poꝛtu /veli poꝛ

ta ita vt arceri inde niſi valde difficile poteſt:
Et aianitoꝛibus impulſiones multas⁊ verbe
ra ſuſtinet:vt accedat vel appꝛopinquet ei qᷓ;
rogare intendit · Tu autem ſcis ·quia omnia
iſta moleſta ſunt valde magnatibus· Longe
aũt ſũt he ⁊ om̃es alie moleſtie a pacatiſſima
⁊T tranquilliſſima gloꝛia creatoꝛis ·ſed nec eſt
ab eo aliqᷣd:tanqᷓ; eo inuito extoꝛqueri · Om
nia quippe largit᷑ plarga bonitas eius:nõ ſo⸗
lum liberaliter ſed etiam libẽter · Voluit igit᷑
in exemploillo de vidua antedicta·⁊ in excem
plo de amico ⁊ tribus panibꝰ quod legi᷑ Lu⸗
ce · xj· nos animare ad oronis inſtantiã · Nihil
em̃ ei gratius offerri põt a nobis:qᷓ;ꝑfecta ex

om̃ibus modis ſuis oro· Cauſa aũt in hoc eſt

abundantiſſima largitas bonitat ipſi p quã
querit in nobis occaſiones miſerẽdi ſemper
nobis/ac bñfaciendi · Adeo nãq; placet eidẽ
dare:vt ꝓpter hoc omnia creauerit · volebat
em̃ habere/⁊ quibus daret· Angelos autem
Thoĩes in hoc ſpecialiter creauit:vt daret eis
ſemetipᷣm ꝓpter quod ⁊ tales eos creauit · qͥ

ipſius capaces eſſent: niſi vitijs ⁊ peccatis eo

uſq; ſeipſos minoꝛaſſent ⁊ coanguſtiaſſent·
vt diuine imen ſitatis om̃ino irreceptibiles ⁊
ĩcapibiles eſſent:ſic ⁊ offenſis cõtumeliarum
⁊ iniuriarũ innumerabiliũ ⁊ ineſtimabiliũ irã
eius iuſtiſſimam adeo cõtraſeipos ꝓuocaue

runt:vt iuſtiſſime ſemꝑq; ac ꝑomia laudãdo
iudicio eius:reddenda ſunt eis eterna ſi uppli
cia · Pꝛeſertim atq; potiſſimũ illis qͥ culpis ſu

is oꝛiginalibus ⁊ actualibꝰ:cõtumaciã obſti⸗

nationis ⁊ incoꝛrigibilitatis ꝑtinaciã addide

uͤt

0n

gi

i
ten
ass
eo⸗
ſen⸗
ſes!
un
Hüia
aue
dido
ſugt
hoßf
obſt⸗
dee

XXXII

rũt· Aparet igit᷑ tibi ſi tñ videre vis/⁊ vales
q;tus ſit placoꝛ q́aq; gra piarũ ac deuotarũ
oꝛationũ coꝛam deo/vel apud eum· dumper

eas eidem pᷣͤſtat᷑ occaſio id faciendi:ppter qð
ei placuit ei omia facere · T hoc eſt largiri quo
nihil eo gratius eſſe poteſt · Et ob hanc cãm
gratioſiſſima eſt in conſpectu eius humilitas

Ipa em̃ ſempꝑ quereloſa eſt:·ſemper mendica

ſemꝑ egena · dum hic viuit᷑ ſemꝑ ſaccum ſuũ
vacuum eidemoſtendens/⁊ poꝛrigens· ſem
perq; indigentẽ ac ꝑpauperrimã ſe ac caamãs
miſeriaſq; ſuas imẽſas ⁊ innumerabiles ocu⸗
lis pietatis ipſius ingerens·nõ tam oſtentãs
qᷓ;vehementi impꝛobitati impoꝛtunitati im
pingens · iu conſuetudines trutanoꝛũ:qͥ ſca
bies ſuas ⁊ vlcera/mẽbꝛoꝛũq; ſuoꝝ coꝛroſio⸗

nes / nuditatẽ/ceteraſq; miſerias ſuas:tanta

ſtudioſitate oculis ſpectantium ingerunt/et

D

intueriillas eos cogunt · vt ſi nullo miſeratio
nis affectu in eo moueant᷑· neceſſe tñ habent
gqliquo bñficio oculos ſuos ab aſpectutãhoꝛ⸗
rificarum miſeriarũ redimere · Et habet ad⸗
huc aliud gr̃e ſingularis humilitas eius /vicʒ
ꝙ ſaccus eius nechic impleri põt donis largi
tatis:nec pauꝑtas eiuſdem ditari · Cauſa aũt
in hoc eſt qm quãto maioꝛa amplioꝛaq; dona
recipit:tanto amplius ipᷣa creſcit·Et ꝓpter h
tanto amplius vacuã ⁊ pauꝑem ſe pꝛoclamat
Ipſa igitur quaſi contendit cum iĩmenſitate
diuiciarũ /⁊ benificentie creatoꝛis / ⁊ dicit au⸗
denter · imple ſaccum pauptatis ⁊ vacuitatis
mee:ſi potes dñe deus meus · Pꝛopter higit
vt pᷣdixi/gratioſiſſima eſt humilitas in cõſpe⸗

ctu creatoꝛis:qm̃ occaſiões ei ſemꝑ miniſtrat

largiendi ſimul ⁊ miniſtrandi/donandipari⸗
ter ⁊ pdonandi ·ſicut em̃ gaudiũ eſt iuſto face
re iudicium · vt legi᷑ Pꝛouerb·viij · Ita gau⸗

dium eſt largiſſimo ignoſcere ⁊ largiriqꝛ igit

ſuꝑ om̃em cogitatum eſt largitas creatoꝛis
Ita ſuꝑ om̃em eſtimationem noſtram eſt bo⸗
nitati eius placitum largiri · Pꝛopter hoc igi
tur merito tam placite ſunt eioccaſiones lar
giendi:quas ei humilitas ſubminiſtrat·

α ſides adiuuat oꝛationem CaXXXII

Wiaverofides

q fonseſtoꝛationis · ſicut dixit ſan⸗

cctus ⁊ ſapientiſſimus Auguſtin·

XXXIII

Aanitfeſtũ tibi eẽ facile poteſt:rememoꝛatio

nem fidei/nõ ſolum adiumentumeſſe oꝛatio
ni· ſed ⁊ oꝛatiõis gratiam ex ea ⁊ per eam mi⸗
ra affluentia redundare· Rememoꝛandiigit
ſunt oꝛare intendentibus atq; volentibus il⸗
li articuli fidei:qui maxime gratiam gratitu⸗
dinis ⁊ deuotionis in nobis excitant ⁊ incen⸗
dunt · Hi autem ſunt de myſterio incarnatio⸗
nis/paſſionis ⁊ moꝛtis/ necnon victoꝛioſiſſi⸗
me reſurrectionis eiuſdem/atq; in celos glo

rioſe aſcenſionis · Similiter ⁊ ſacramenti al⸗

taris · in quo incogitabiliter larga atq; pꝛofu⸗
ſa eſt in nos benificentia ipſius: ⁊ ineſtimabi⸗
liter admiranda dignatio magnifice gloꝛie ip
ſius· qui quotidie nõ ſolum multotiens/ſed
vicibus innumerabilibus / deſcendit de ſum⸗
mo celoꝛum:de altiſſimo ſolio glsꝛie ſue:ĩ ma
nus ſacerdotum / myſterium illud altaris ri⸗
te celebꝛantium / deſcendit inq; ad inuocatio
nes eccdeſie ſue que per oꝛa ſacerdotum fiũt
iu ſacramento illo · Rememoꝛanda igitur
ſunt officia ineffabilis pietatis chariſſimi et
benedicti vnigeniti patris dei · pꝛopter illud
venerandum ſacramentum inſtituit/ et que
in eodem in omnibus miſſarum ſolennijsad
implet et perficit · ¶ Quoꝛũ pꝛimum eſt offi⸗
cium medicationis:quo medetur eccleſie ſan
cte ſue tyriacaviuifica ſacratiſſime carnis ſue
et ſyrupo ſaluberrimo pꝛecioſiſſimi ſangui⸗
nis· ¶ Secundum officium eſt ſacramentati
onis ſiue ſanctificationis:qͥ officio nos emun
dat ab omnibus inquinamentis carnis ⁊ ſpi⸗
ritus:⁊ replet omni ſanctitate et gratia ·
¶ Tertium officium eſt recõciliationis quo
per ſacrificium coꝛpoꝛis et ſanguinis ſui/pla⸗
cat nobis in myſterio illo patrem miſericoꝛdi
arum/⁊ reconciliat nos eidem· ¶ Quartum
officium eſt refectionis ſpiritualis: quo tam
nobili /tanteq; ſuauitatis cibo et potu nos re
ficit ⁊ ſatiat · extinguens in nobis famem et
ſitim moꝛtiferas/carnalium et ſecularium de
ſiderioꝛum· .

Cum quanta gratiarumactione eſt ſaluta
dus dominus ieſus in miſſa:· Ca · XXXIII

Tiſta quattu⸗ 5
e oꝛ in omni miſſa abipſo / tota de⸗

uotione · toto fletu coꝛdis ab eo⸗
A

LCapitulum

6 9

dem expoſcẽda ſunt · ita vt in ipᷣahoꝛa eleuati

onis dñici coꝛpis ꝓcidat coꝛã eo cũ grarũacti

one deuotiſſima⁊ laudibꝰ.Et dicat᷑ bñuener⸗

tu bñdicte ſaluatoꝛ:⁊ bñdicat tibi q cquid tibi

bñdicè põt:ꝓ tot ⁊ tãt maglib pietat ⁊ dulce

dinis tue · ꝓ tot ⁊ tãtis dignitatibꝰ magnificẽ
tie glie tue:ꝓtot ⁊ tãti taq; magnific¶ donis /
icogitabil largitat tue ⁊ bñficẽtie · Ecce oculi
tui ſactiſſimi vidẽt ariditatẽ/frigiditatẽ‚tene

noſitatẽ / vacuitatẽ oĩmodã/a pauꝑtatẽ coꝛ⸗
diũ nr̃oꝝ · Ecce nõ ſufficim ad graꝝ actiões/
⁊ bñdictiões ⁊ collaudatiões/⁊ gliſicationes
tuas · qͥn potiꝰ ꝑ oĩa deſicimꝰa debit ðuotiõe

⁊ gratitudine etiam ꝓ vnico aduentu tuode

celis · pꝛo vnica aſcenſiontua · ſed nectotus
mundus regratiari tibi pꝛo vna eius deſcen⸗
ſione ⁊ aduentu ſufficeret/q;to minus igitur
ꝓ quotidianis aſſiduiſq; ⁊ idubitãter in nu⸗
merabilibus · Nemo tibi ſatis gratus ſatiſq;
deuotus eſſe poteſt Tu ergo ne attenderis
⁊ ne reſpexeris ad tantos defectus noſtros ·
tãtãq; pauꝑtatẽ·ſᷣ reſpice potiꝰ ad ſuꝑabun⸗
dantiſſimas diuitias pietat ⁊ dulcedinis tue
que te hucadduxerunt ⁊ de ſuꝑeminentiſſi⸗

mo gloꝛie tue ſolio huc deſcendere te fſecerũt

in manibus huiꝰ pᷣſentis ſacerdotis:qui tam
venerandũ tãq; ſacrũ miniſterium /in nomi⸗
ne tuo celebꝛat:poſuerũt · tanqᷓ; oblationem
patri miſcdiarũ gratiſſimã acceptiſſimã:vbi
offerris ꝑ manus illius ꝓ totatua eccleſia/et
ex ꝑte ipſius· Inde obſecro/ꝑage ⁊ admitte
officia iſta imenſe miſcdðie tue· Inde oꝑare in
nobis quattuoꝛ iſtas virtutes ſacratiſſimihꝰ

myſterij· Inde medere aĩarũ noſtrarũ vulne

ribus atq; languoꝛibus· Inde fac nobis iſtaʒ
vitalẽ viuificãq; pᷣcioſiſſimi coꝛꝑis tyriacã vi⸗
uificiq; ſanguinis tui/in medicinã / in vita / et
ſalutem mentis ⁊ coꝛꝑis · Placa nobis patrẽ
miſcdiarũ hoc placabiliſſimo / eiq; acceptiſſi⸗
mMo ſacrificio:quo placaſti eũ nobis in ara cru
cis agnus ĩmaculatus · Agnus dei qui tollis
peccata mũdi:offerens temetipᷣm eidẽ hoſti⸗
am in odoꝛẽ ſuauitatis pꝛo nobis: Vbipacifi⸗
caſtiꝑſanguinem crucis tue:ſiue que in celis
ſiue que in frisſũt · Dñe miſcðdie q;ta deuoti
one/quãtis piarũ lachꝛymaꝝ ꝓfluuijs/ reme
moꝛanda ac iugiter recogitanda eſſent nob/
tam indebita noſtris miſerijs tam ſtupenda
tãq; excedentia oẽm admirationẽ ⁊ oẽm cogi
tatum bñficia: Zu igit᷑ qvides/ q;longe nos
fecimus noſtris vitijs ⁊ peccatis:a tam neceſ

* —5
8 5
— *

ſarijs / tam ſalutaribus / tam deſiderabilibus
nobis tanq; bonitati tue gratis ⁊ acceptꝭ do
nis · Adiuua inſuꝑimpꝑfectũ noſtrum·⁊ ſupple
tam miſerabiles defectus noſtros: tãq; moꝛ⸗

tiferam pauptatem/ſuꝑabundantiſſimis di⸗

uitijs gratioſitatis tue/ vicʒ grarũactionibꝰ
tuis · Emunda nos ab omibus inquinamen⸗
tis carnis ⁊ ſpiritus:⁊ reple nos om̃i ſanctita
te ⁊ gratia/⁊ omnibus donis et virtutibus:qͥ
bus tibi placet᷑ ſeruitur ⁊ viuitur:ad placen⸗
dum/ ſeruiendum/totaliterq; vuuendumma
ieſtati tue cum patre miſericoꝛdiarum ⁊ ſpiri
tuſancto · Hoc inq; fac ꝑ virtutẽ venerandi ,/
tãq; ineffabilis ſacramenti :quod ⁊ ꝓpter hoc
tuipᷣe inſtituiſti:⁊ celebꝛandũ eccleſie tue ſan
cte tradidiſti et pꝛecepiſti · In quo mirificen⸗
tiſſima vᷣtus tua ſemper operatur · quod nul/
la virtus naturenulla potentia/ pꝛeter ſin⸗
gularem illam ⁊ omnibus dominantiſſimam
ac ſupereminentiſſimam tuam operari põt
vt panis ille materialis ⁊ vinum viſibile:in ſa
cratiſſimum coꝛpus tuum/et viuiſicum ſan⸗
guinem tuum conuertatur/quãtã mirificam
operationem tuam /ſoliq; omnipotentiſſime
virtuti tue poſſibilem: ⁊ te ductoꝛe et actoꝛe
teĩſpirãte magnifico munere gratie tue cre
dimus ⁊ tenemus:que fides inter mirabilia
ſiue miracula tua/mire virtutis ⁊ gratie tue
donumẽ ˖ ¶ Refice nos .ſatia ⁊ firma hoc pa⸗

ne vite id eſt · viuo ⁊ vero · hoc pane vite · id ẽ·

de te ißo / qui de celo deſcendiſti:panisviuus
ac verus quidas vitam mundo et extingue
nobis omnem famem carnaliumac ſeculari

um deſiderioꝛum · Pota nos⁊ inebꝛia hoc pa
ne viuifico ac ſaluberrimo teipſo · ⁊ extingue

in nobis omnem ebꝛietatem vel potius inſa-
niam vitioꝛum ⁊ peccatoꝛum · Hoc inq; ope⸗
rare in nobis de teipſo · per ipſum viuificum
coꝛpus tuum ⁊ ſanguinem tuum pꝛecioſiſſi⸗

mum · Tu es enim domine miſericoꝛdie / in
temetipſo / et per temetipſum ·quod eſt dice⸗

re · inquãtũ deus es/inquãtũverbum ſummi

cterni patris · cibus ⁊ potus ⁊ refectio vita

lis ſaluberrima/⁊ ſuper omnem cogitatum

ſuauiſſima animarumnoſtrarũ· Placerau J
tem tibi vt in ſacramento iſto ineffabili ſacra

tiſſimi coꝛpꝑis/ ⁊ viuifici ſanguinis tui / quos
pꝛo nobis ſuſcepiſti ·pᷣſtes nobis iſtam ſacra⸗
tiſſimam/viuificamq; refectionem quam ſu⸗
quitate ineffabili/abſq; ſigno ⁊ figura ſacra⸗

menti · Ipſa pntia tue vᷣitatis nuda ⁊ lucidiſ⸗

nnte
larg
con
ſe
imme
adt
lele

ſel
Ki
te⸗

ne
ſt
hõ
ſu⸗
ſu⸗
cr⸗
yer
r
ſ
15
Ne
l
ſi
int
bi⸗
labt
is

nn

Lin

t⸗
len
dey
ſa
lin
in
nnn
mf
lun
ſet
Viu
ens
k ine

tge⸗

Ues
id
ſupe
bmor⸗
misd'
nonip
annen⸗
Manita
bug
Men⸗
wmme
niſpn
Arand
Nerho
eeſn
ncer⸗
odl
lerſn⸗
ſinam
io⸗
leinſe
mmſan⸗
Uſan
nuſine
ore
nege
bi⸗
le
Ap⸗
eidi⸗
Ns
nr
ahhn⸗
e
nir
che⸗
foom
goſſi⸗
Gen
tds
funmn
om⸗
uum

Netun)

iſoc
g⸗
gſov
n g
oſ⸗

.⅞er

ſima angelis ſanctis / ac beatis aĩabꝰ in celo/

in templo·ſ.ſublimiſſimo /habitacnlo glie tue
largiris aũt h̊ mirabiliter/⁊ miſericoꝛdiſſime
conſulis puerilitati ⁊ infantie aĩiarũ noſtrarũ
ꝑſigna iſta ſacramẽtalia · Mõ em capaces ſũt

imenſitatis vitatis tue / vt ipa eſt ⁊ ſe exhibet

ad plenã fruitionẽ/ciuibꝰ ſuꝑne illius ac ſuꝑ⸗
celeſtis hieruſalẽ· Adeo nãq; ſtrictũ eſt·adeo
modicũ ⁊ anguſtũ/os anime humane:qð eſt
itellectus ipᷣius:in iſta moꝛte pᷣſentis miſerie:

vt in illud ꝑſemetipᷣm nudaac lucidiſſima in

trare nõ poſſit · Et ꝓpter hoc/non eſt aiehu⸗
mane in ꝑuulitate vt pᷣdixi/ꝑ ſemetipᷣam gu⸗

ſtabilis ſic eſt de palato ipſius ⁊ ventre/ quia

nõ eſt in hac ꝑuulitate ⁊ anguſtia ĩmenſitatis
ſuauitatis⁊ refectiõis/qua ꝑtemetipᷣm ciues
ſuꝑnos reficꝭ: Et ꝓpter hoc ſubſignis iſtis ſa
cramentalibus/⁊ꝑ ipᷣa intrat quoquo modo
veritas viua/⁊ viuificans om̃ia · veritas inco
gitabilis ſuauitatis: veritas abundantiſſime
ſatietatis ⁊ plenitudinis /in aĩas nr̃as · Dila⸗

tabis aũt ⁊ oꝛa animarũ noſtrarumfauces ⁊

ventres:⁊ ꝓfundabis ad ſanctiſſimoꝝ equa⸗
litatem/⁊ beatiſſimoꝛũ angeloꝛũ · Siliter vcre

ficies ⁊ ſatiabis / ita vt non eſuriamꝰ nec ſitia

mus amplius·hoc aũt erit cũ nuda ablatis oĩ
bus ſignoꝛũ ⁊ figurarum velamentis · incogi
tabili claritate manifeſtã ſe pᷣbebit om̃ibꝰ ele⸗
ctis ⁊ dilectis tuis gloꝛia tua ſicut intellexitꝓ
pheta tuus Dauid cũ dixit: Satiaboꝛ cũ ap⸗
paruerit gloꝛia tua · Tũc em̃ dilatato oꝛe ple⸗
nis faucibus ⁊ ventreö/comedemꝰ te integrũ

Cilleſum ꝑ omia:qͥ comeſtioni ſpũali totus ſꝑ

a integer comederis · ¶ Hic igit᷑ dñe miſcdie ·
da nobis aliquatenus licetꝑ ſpeculũ ⁊ in eni⸗
gmate pᷣuidere deſiderabiliſſimã virtutẽ tuã/
a vtcũq; pᷣguſtare bonitat tue viuificã ac reſi
cientiſſimam ſuauitatẽ:vt amoꝛe ſanctiſſimo
ac viuifico · cõcupiſcentiaq; caſtiſſima exarde

ſcamus in pulchꝛitudine /⁊eſurie ⁊ ſiti inex.

tinguibili · totis faucibus coꝛdis inhiemus in
iſtam totius ſotietatis ⁊ plenitudinis dulciſſi
mam viuificãq; refectionẽ:hecẽ em̃ beatiſſi
ma fames/ ſitis deſiderabiliſſima:que nõ ſo

lum nõ minuit aut vllo modoꝛiũ ledit animas
ſic eſurientes · qͥn potius ipᷣas hic ſanat atq;
viuificat vita gr̃e tue:⁊ ad vite eterne gloꝛiã

eas nõ ſolũ comꝑat:ſᷣ etiã a moꝛb⁊ vulneribꝰ

eccatoꝛũ ⁊ vitioꝛiũ/easliberans:ipas adillã
incogitabili velocitate facit ⁊ currere ⁊ vola⸗

re · Dñe miſcdie mi ieſuchꝛiſte · mõne tu vi⸗
ta es /⁊fons vite iudeſicientiſſimus atq; re⸗

△

dundantiſſimus: nõne tupanis vite es/⁊ pa
nis viuus qui de celo deſcendiſti ⁊ das vitam

mundoꝛnõ ſtet igit᷑ añ te moꝛs aĩiarũ nfarum

Fugiat quicqᷣd moꝛtiferũ in nobis eſt de fa⸗
cie tua:⁊ a pᷣſentia gloꝝe tue/ꝑvtutẽ ta vene

randam myſterij tui· Intra penetralia coꝛdi

um nr̃oꝛũ/⁊ ꝓfundiſſima aĩarũ noſtrarum/
ibi habitare nobiſcũ :⁊ pᷣſta vti te adhereamꝰ
tibi totaliter ſingulariter ac inſeꝑabiliter in ꝑ
petuũ · Ibi ſentiamus te vitam noſtrate ſan
ctificationẽ inq; eouſq; vt om̃ia que diſplicẽt

bonitatitue nobis diſpliceant. vt ab omibus
vitijs ⁊ peccatꝭ noſtris/totos nos abſtrahas

⁊ abꝛumpas:totos nos trahas adte/ĩimoto⸗
tos rapias:in te ↄglutineſq;/⁊ vnias tibi vni
one puriſſimi ſciſſimi tibiq; placitiſſimi amo⸗
ris · Dñe mie ieſu chꝛiſte/ dñe miſcdie · nõne
tu panis es om̃e delectamentũ ⁊ omnem ſua
uitatem ſapoꝛum in te habens · ſicut legit᷑ in
libꝛo Sapientie tue · Quãta igitur eſt coꝛru⸗
ptio palati coꝛdis mei:quãtus erroꝛ virtutis
mee:appetituum interioꝛum?quãta peruerſi
tas guſtus mei:qui in te nihil ſuauitatis inue
nio nihil huius ſapoꝛoſitatis ſentio ex te ·
magna eſt multitudo dulcedinis tue domine
ſicut clamat cum admiratione pꝛopheta tuꝰ
Dauid · Et addit ſapientiſſimus Aug quiei
ſoli ſapit qͥ palatũ coꝛdis non perdidit / de fe⸗
bꝛe iniquitatis · Hec febꝛis mi dñe ieſu chꝛiſte
abſtulit mihi palatum coꝛdis/⁊ ſenſum pᷣdul⸗

cis ſapoꝛis tui · quo incogitabiliter bene ſapis
omibus illis / quos abiſta febꝛe tam moꝛtife⸗

ra tãq; ꝑiculoſa liberas· Sana me dñe / qm̃ in
firmꝰ ſum· Et hoc eſt mihi indiciũ certiſſimi?
ifirmitatis iſtius mee tam pꝛofunde:qꝙ tunõ
ſapis mihi:qui non ſolũ es in vltimate ſuaui⸗
tatis ſapidus ⁊ ſapoꝛus:ſed etiam fons abyſ⸗
ſalis omnium delitiarum ſeu delectamento⸗

rum ſpiritualium · Domine miieſuchꝛiſte / q

in extremis veſtigioꝛum tuoꝛum veſtigijs · id
eſt· odoꝛibus ſcʒ ⁊ ſapoꝛibus / pulchꝛitudini⸗
bus / ceteriſq; rerum ſenſibilium diſpoſitioni

bus / inueniat miſera anima mea tãtos ſapo⸗

res tantaſq; ſuauitates vt in vnaquaq; ea⸗
rum totaliter ſe immergat:⁊ eouſq; / vt inde

euacuare nõ valeat · In te vero abyſſali fon⸗

te ſuauitatis:nec ſtillam vnam ſuauis ſapo⸗
ris inuenio · Accidit ergo mihi infauſtitatis

infoꝛtunij ridiculum / valde ſtupende per⸗
uerſitatis malum:quod expꝛobꝛatur inter⸗
dum aliquibus hominibus / et dicitur eis: eo⸗

rum ſcʒ vnicuiq; adeo infauſt infoꝛtunat⸗

. LCapitulum

es vt in toto mari ſtillam vnã aque inuenire
ſ̃ poſſet necð toto mari ſtillã modicãhaurire
Dñe miieſuchꝛiſte qᷓ; ꝑnitioſum/qᷓ;ſtupen⸗
dum/qᷓ; q; ꝓfunduʒẽ chaos illud atq; moꝛti⸗

ferũ:qð firmaui inter me et te· hoc eſt chaos

vitioꝛũ ⁊ pcõꝛũ meoꝝ:quod diuidit inter me

⁊te/⁊ odoꝛem ſuauitatis tue venire non ſint

ad nares ſpuales coꝛdis mei · Hec eſt nubes
denſiſſima atq; deterrima:quã oppoſuiſti int
me ⁊ te· Ne tranſeata fonte pietatis ⁊ dulce
dinis tue oro ad me · Et bñ obſiſtit nubes iſta
maledicta iuſtiſſimo iudicio tuo / hoc patiẽte
me/niſi largiris gratiam oronis ꝑ quã impe
trema te/ qui es dulciſſimus ⁊ pᷣlargus miſe⸗
ratoꝛ venia⁊ gratiã quã deſidero · Dele igit
tuverus ſol iuſticie ⁊ intelligentie / nubẽ iſtã /
tam tibi odibilem/tam mihi noxiaʒ · Diſſipet
illam atq; diffugiat lux ſpecioſiſſima/atq; dul
ciſſima miſerationũ tuaꝝ:que lumen clarita
tis tue penetrare nõ ſinit intima coꝛdis mei ·
Aufer dñe miſcðie moꝛtiferam iſtã diuiſionẽ
inter me ⁊ te:vt ſentiã odoꝛem ſuauitatis tue
q ↄcupiſcẽtias in me generet eternas:ſic fecẽ

in Johe euãgeliſta dilecto tuo· vt curram in

odoꝛe vngentoꝛũ tuoꝛũ.Currã inq; ad te/ et
ꝑcurrã viam mandatoꝛũ tuoꝛũ /que ducit ad
te veritatẽ ⁊ viam veritatis:in qua nõ eſtof⸗

fendiculũ erroꝛis aut fallacie:ĩ qua nemo la⸗

bitur · in qua ſola tutiſſime ⁊ abſq; om̃iꝑiculo
ambulat᷑ · Hanc mẽſam ſacratiſſimam/bene⸗
dictam/ venerabiliſſimam/a omibus ſanctis
adoꝛandã:lhhãc mẽſaʒ /opulentiſſimaq; refe/
ctionem / ita vt in foꝛtitudine illius ambulem
tota quadragena vite iſtius/ donec pueniaʒ

ad montem dei:hoc eſt ademinentiſſimã ſub

limitatem beatitudinis ⁊ gloꝛie:quã pꝛepara
ſti ⁊ pꝛomiſiſti dilectis ⁊ electis tuis: lhis et
hmõi verbisvteris de conſilio meo quotiens
interes miſſarũ ſolennijs · Solerter aũt attẽ⸗
de / ꝙ ſubſpecie panis ⁊ vini tanqᷓ; ſub ſignis
⁊ ꝑdeſignationẽ vitatis veripanis ⁊ veripo⸗
tus qui indubitanter chꝛiſtus eſt/ ab aĩabus
noſtris · vt pᷣdixi tibipꝛo modo ꝑuulitatis in⸗
fantie animarũ noſtraruʒ atq; tenebꝛoſitate
pᷣſentis noctis/ vtcũq; capit᷑ ⁊ ad effectũ ſpi⸗
ritualis refectionis ꝑcipit᷑:q̃ in nuditate ſua/
tanq; imenſitate gloꝛie ſue atq; ſuauitat ab
animabus noſtris / hic capi nõ poſſet · Intro⸗
ducunt igit᷑ eã ſignailla⁊ ſpecies ille viſibiles
panis ⁊ vini/cõuenientiſſima deſignatione:

cum ꝑſe ipᷣam ⁊ iuiſibilis ⁊ inſenſibilis ſit ani⸗

mabus noſtris · Nihilominꝰ tñpᷣſentia ſua at

SXxxlIII

q; vtute oꝑat᷑ refectionẽ ſpũalẽanimarũ no⸗

ſtrarũ · ⁊ hoc ꝑipam vitatem coꝛꝑis ⁊ ſangui⸗
nis dñi nr̃i ieſu chꝛiſti · qbus ⁊ eſſe voluit⁊ de⸗
dit hanc vᷣtutẽ:vicʒ vt ꝑ ipᷣa refectioiſta ſpiri
tualis ꝑficeret᷑ · Et quia de iſto ſacramẽto taʒ

venerãdo tanq; ineffabili:tibi in libꝛo de ſa⸗

cramẽtis( ꝓut decuit ⁊ poſſibile fuit mihi)la⸗
te diffuſeq; tibi ſatiſſactum eſt:õſulo q̃tenꝰ
tractatũ illũ diligenter ſolerterq; inſpicias:
vt plenaʒ fidẽ de illo habeas · nãq; illic ẽ fons
indubitanter deuotiſſimarum oꝛationum et

obnixarum ſupplicationum ·
Quedã ꝑtinẽtia ad ſupᷣdicta:Ca· XXXIIII

Cinam autem
v noſcas ⁊ memoꝛiter teneas mi⸗
rabilia:que placuit deo ac ſaluato
ri noſtro oſtendere de iſto ſacramento · Qui
dam nãq; cõuerſus oꝛdinis Ciſtercieñ · in ab⸗
bacia Abienſi:eiuſdẽ oꝛdinis quotiens ſacra
tiſſimam euchariſtiam accipiebat:tanto gau

dio in eius acceptione ꝑfundebat / ꝙ in aera

rapiebat᷑ ſpatio duoꝛũ pedũ a terra:ibiq; ſta⸗
bat ſpatio circiter dimidie hoꝛe / nõ alio fulci⸗
mento ſuſtentatus qᷓ; gaudio añdicto · Quid
ergo mirũ ſi rapiendi ſumus obuiã iam chꝛi⸗
ſto dño in aera/reuelata facie eiusgloꝛiaʒ in⸗
tendentes:qñ iſte tam modico lumine pᷣſen⸗
tie dei ac ſaluatoꝛis nr̃i irradiatus:vtcũq; ra
piebat᷑ abipſo in aera/⁊ tenebat᷑ inibiab eo⸗
dem · Fuit ⁊ alius tempoꝛe meo eiuſdem oꝛ⸗
dinis monachus mihi notus/⁊ familiarir mi⸗

hi dilectus:qui tãte ſuauitatis odoꝛẽ ex pixi⸗

de in qua venerabiliſſima ac ſacratiſſima eu⸗
chariſtia reponebatur/⁊ ſeruabatur ſentie⸗
bat:vt famen adeo vehementem de ipᷣa pixi⸗
de cõmedendiin eo excitauerat ardoꝛ huiꝰ:

ꝓvipſam pixidem eum comedere compulit ·

¶Operabatur ⁊ idem venerabiliſſimum ſa
cramentum in eodem monacho / aliud me⸗
moꝛia digniſſimum miraculum·quãtocunq;

enim ſpatioſa eſſet eccdleſia/ ⁊ quicũq; habe⸗
ret abdita receptacula:non poterat tamẽ ei

abſcondi benedictus ſaluatoꝛ in ſacramento

iſto · q;cito nãq; itrabat eccleſiã ſentiebat odo
ris illius fla grantiam·quo odoꝛe perfuſus
attractus accurrebat illuc cum feſtinatione/
vbi illum eſſe tam ſtupendo odoꝛumiudicio·

pꝛeſentiebat · ¶ Fiebat ⁊ aliud eidem:vt ſi
quis eum intellige dominum creatoꝛem et

ſaluatoꝛem tranſſerre vellet/et ab ipſo loco

wbi
ad
io

hat

tia
ct
och

tih

güno⸗
lungn⸗
itrde
ſtaßzii
maog
odeſy
boqer
ſpicn
ceſons
mune

W

len

nenon⸗
cſaluan⸗
oQu
nch⸗
1sſaa
nogen
inger
bochſe⸗
Aofile⸗
wAui
nchi⸗
hizi⸗
eſſen
in
ce⸗
bend⸗
min⸗
ain⸗
me
nue⸗

Capitulũ xxXXV XXXVI

vbiodoꝛ ſuauitatis eius illũ eſſe indicauerat

ad locum alium·hoc pꝛefatũ monachũ latere
nõ poterat ſtatim em dicebat· Hinc recede⸗
bat dñs meus ac trãſit:illuc init tanq; via iſta
trãſitu ſiue traſlatione ipi aromatiſans effe⸗
cta eẽt · qð ⁊ reuera fiebat·hãctñ ſuauitatem
odoꝛũ illi ſoli monacho ſentire datum erat ·

Auare deus laudauit impoꝛtunitatẽ oꝛã⸗
tisſin euangelio luce Ca XXXV

Jrabitur autẽ
m foꝛtaſſis aliquis: quam ob cau⸗
ſaam pſa veritas laudauit impoꝛ⸗
tunitatẽ ⁊ impꝛobitatẽ oꝛantis in euangelio:
cumm oꝛatiõe locũ habere nõ poſſit · Eſt em̃
dei tranquillitas inultimate quietis pacaciſ⸗
ſima/a inultimate ĩmutabilitat ipturbatiſſi⸗
ma:q̃ ꝓpter ad ipᷣm nullo modoattigere põt
moleſtia vlla vel tedioſitas · Nec minꝰ facile

nec iucundũ eſt ei oꝛare hac nocte inceſſant.

qᷓ;oꝛare hoꝛa vna vel viceſiliterq; oꝛaria mul
tis /q; ab vno· mõ em̃ laboꝛabar vllo modo in
tendens ofõnibus noſtris /vt fatiget eũ · aut
vllo tedio afficiat oronis qᷓ;ẽtũcũq; inſtantia
Nec vna hoꝛa magis opoꝛtuna eſt adoꝛãduʒ
ipi/qᷓ; alia · ſicut accidit in regibus ⁊ alis ma⸗
gnatibns / qhoĩes tm̃ſunt ·qui veloccupati⸗
onibus vel tribulatiõibꝰ interduʒ exoꝛabiles
interdũ vero difficiles ad exaudiendũ rogan
tibus inueniunt᷑ · Pꝛopter hoc⁊ queoã muli⸗
er ſancta ⁊ incluſa nõ audebat ſe dare in oꝛa⸗
tionem · donec videret᷑ ei ꝙoꝛdo Ciſtercieñ ·
exiuiſſet · ad laboꝛẽ · qualiter inquiebat atten

deret vel intenderet oroni miſere vniꝰ muli⸗
ercule:tanta multitudine ſanctoꝛũ magno⸗

rumq; viroꝛũ ad ipᷣm clamãte qualiter tot/et
tãntis ipiloquẽtibus /intenderet voci mee:
Credebat igit᷑ mulier iſtũ oꝛdinẽ Ciſtercieñ·
vacare ab ofone dum eſſent in laboꝛe: qdiu
aũt in clauſtro vel monaſterio eſſent:oroni⸗
bus ⁊ collocutionibus occupari · Errauit igi⸗
tur indubitanter/⁊ modicũ valde appꝛehen⸗
dit adhuc vᷣtutẽ om̃ipotentiſſimam creatoꝛis
Dico igit᷑ qillis exemplis duobus pᷣnomina⸗
tis / de vidua videlicet ⁊ amico / voluit nos in
ducere miſericoꝛdiſſimus ſaluaroꝛ ad amoꝛis
ſtudiũ ⁊ inſtantiã oronis: Et ꝑhoc ſcʒ validiſ
ſimum argumentũ · Si em̃ inſtantia pᷣcũ vin⸗
cit duriciã iudicis / vtviduã exaudiret · Et ſii⸗
pꝛobitas amici h̊ potuit / vt media nocte doꝛ⸗

mientem vicinũ excitaret ſurgere facerenx

„

ab eo quotquot panes habebat neceſſarios

obtineret:q;to facilius a magnificẽtiſſumo et
miſericoꝛdiſſimo deo obtineriſperanda ſunt
om̃ia bona data· omia ſalutaria/omia neceſ⸗
ſaria / pie obnixeq; petentibus · Judice nãq;
illo obſiſtebat duricia coꝛdis eius /vidue pᷣci⸗
bus · In amico ſomnolentia ꝓpꝛia/ pueroꝝ
ipſius obſiſtere poterat:vt ipe ſumpt ſiue ex
penſas panum pꝛeſertim ſi vel auarus erat/
vel nõ eouſq; abundans panibus · Apud pꝛe
largum aũt ⁊ pᷣdiuitẽ deũ ⁊ ſuꝑ omnẽ cogita⸗
tum nihil hoꝛum obſiſtit / vel aguerſat peten
tibus · ſolũ hoc ad exauditionẽ eoꝛum requi⸗
ritur: vt qua poſſunt inſtantia atq; deuotiõe
pcent᷑· Necpᷣtereunda eſt hic aſtronomoꝛum
confutatio atq; conſuſio:qui cũ eligẽdas ho⸗
ras adeundos pᷣncipes / ⁊ poꝛrigendas eis pᷣ⸗

ces vel petitiones / ⁊ docuerint ⁊ ſcripſerint.

Nõ auſi tñ fuerũt vl docere velſcribere ꝙ ali
qua hoꝛa infauſta vel infoꝛtunata eſſet ad pᷣ⸗
candum deũ / vel ad quodcũq; ſeruitium im⸗
pendendũ eidem; Et cũ de hoc cum qͥbuſdã
modernis aſtronomis ſermonẽ cõferrem: H̊
ipſum contexerunt / vicʒ ꝙ om̃is hoꝛa infau⸗
ſta ⁊ foꝛtunata eſſet ad ſeruiendum deo altiſ⸗
ſimo/aad exoꝛandum ⁊ ad depᷣcandum illũ:
Et quia neccelinec luminaria nec ſtelle de ta
libus intromittunt ſe · quod ſiadieciſſet ſmo⸗
niſuo / quia dei ſeruitium eſt ſuꝑ virtutem ce
loꝛum lunarium ⁊ ſtellarum /⁊ veriſſime hoc
dixiſſent: quod inde aparet euidenter ꝙ dei

ſeruitium / ipſos dei ſeruitoꝛes / adeo exaltat

⁊ potentes efficit / vt eis celeſtia illa ſubdita
ſint ⁊ obediant· Quod euidenter oſtenſuʒ ẽ
Joſue · x· c· vbi pcipiente Joſue ſeruo dei ⁊ di
cente· Sol contra gabaon ne mouearis et lu⸗
na contra vallemhavlon/a conſequenter ſbᷣ
iungit · ſteteruntq; ſol ⁊ luna⁊cHoc aũt igno
rare non poterunt aſtronomi cum duplicata
ſit dies ſole ſtante ſuper terram ſpatio duoꝛũ
dierum⸗ rMMMẽNB

Auin deo delectari ei eſſe ſubditum ad
iuuat oꝛationem · Ca⸗ xxXxXVI

VVrnc pꝛet᷑ hec
n glia duo adiuuamenta foꝛtiſſima
doooꝛationis ſubiungam: que ſpiri⸗
tuſſanctus in põ· docuit euidenter / dieẽs per
os Dauid · Delectare in dño ⁊ dabit tibi peti
tiones coꝛdis tui· Alterũ vero quod ſequit ẽ
ſubditus eſto dño/aoꝛa eum · Vbi ſciendũẽ

1. “

tibi/ ꝙ nullo leuioꝛiſiue facilioꝛipcio obtineri

põt exauditio petitionum coꝛdis noſtri/a mi

ſeratoꝛe deo / q; ;hoc quod dicit᷑ hic delectan

do ſcz in dño · delectari nãq; in dño iam nõ fa⸗
cilimum eſt:ſed etiã iucundiſſimũ ⁊ magispᷣ⸗
mium q; meritũ ·nec laboꝛ eſt vllo modo:ĩmo
quies valde ſuauitatis/⁊ retributio ſuꝑabũ⸗
dantiſſima moleſtiarũ quas hic dilecti ⁊ ele⸗
cti dei ꝓpter deum patiunt᷑:vtinã aũt ⁊ B do⸗
cuiſſet ſpũſſanctus velhic vel alibi delectariĩ
dño · Hoc aũt nõ eſt poſſibile cuiq; / niſiqͥ pala
tum coꝛdis ſanum ⁊ curatũ habuerita febꝛe

iniquitatis /que ſanitas ⁊ puritas nõ eſt vtu-

ris ⁊ elaboꝛationis humane opus:ſed omni⸗
potentis virtutis creatoꝛis pᷣcioſiſſimũ donũ

⁊ merces ſanctoꝛũ · In patria em̃ ſic diẽ Boe

R

tius in libꝛo de trinitate · delectatio erit cibus

comꝑatio vero laus ꝑpetua conditoꝛis · hoc

quod dicit᷑ mihipᷣtereundũ eſt/quia grandis
ſermo ad illud explicandum requirit᷑· Mecad
hoc mihi dicẽdũ occurrit /niſi ꝙ egritudo iſta
ſpũalis interioꝛ /qua eouſq; palatum coꝛdis
in nobis coꝛruptum velinfectum eſt:vt ipſuʒ
fontem ſuauitatis / deum in nobis ſape pꝛohi

beat / deſipere vel potius amarũ ſape cõpel⸗
lat · ¶C Cognoſcenda ⁊ recognoſcenda eſteti⸗

am ſanitas contraria:qᷓ;tũ dñs adiuuare di⸗

gnabit᷑ obnixius expoſcenda · Sentiebat em̃

dauid cũ dicebat ad dũm/miſerere mei deus
qm̃ infirmus ſum ac ſi medico pijſſimo ſatis
eſſet infirmitatẽ pandere:eamq; coꝛã ipſo al
legare · Idem dicendumẽ etin alio adiuto⸗
rio/quo dicit᷑ ſubditus eſto dño · Nec em̃ nr̃e

virtutis aut poſſibilitatis eſt frangere ſuꝑbiã

coꝛdiũ noſtroꝛũ· Nec abijcere iugum ſeruitu
tis vitioꝛum:quo qᷓ;diu pᷣmimur:quod eſt di⸗

cere cui qᷓ;diu ſubiectiſumus:deo ſubditi eſſe

nõ poſſumus · Nemo em̃ põt duobus domis
ſeruire · ſicut dicit ipa veritas Aatth · vj · De
pᷣcandus igit᷑ eſt/modis quibꝰ poſſumꝰ/ oĩm
miſeratoꝛ deus largiſſimus:vt ipᷣe a ſeruitute
vitioꝛũturpiſſima/ viliſſima/nequiſſima/noſ
liberet:⁊ ſeruituti nobiliſſime ſue nos totali⸗
ter ſubijciat/totaliterq; poſſideat · ſicut ſui ſu

mus iure pleniſſimo ⁊ ſingulariſſimo · hec au
teʒ duo adiutoꝛia in poteſtate noſtra ſunt:vt

eavicʒ nobis pᷣſtent᷑/⁊illa habeamus/licet ex
nobis illa elicere per noſipſos nõ poſſumus:
pᷣſto nanq; eſt nobis gratiadei/⁊ nõ ſolumof
fertur:ĩmo nobis repugnãtibꝰ pene ingerit᷑/
peneq; violenter impingitur· ⁊ de hoc multa
audiuiſti in pꝛecedentibus · “=

De alijs ſeptẽ adiutoꝛijs or̃ois Ca:xXxxvVI

Bnt et alia ſe⸗

ſ ptem adiutoꝛia ofonis / qb' vox
ALcuit᷑ ⁊ ißa quodãmodo conditur

Primũ illoꝛum eſt clamoꝛ:ſecundũ eiulatus
qui eſt vox puuloꝛũ ad patres et matres· vt
poſſunt vociferantium /vel pꝛo abſentia eoꝝ

vel ꝓdefectu alementi· IRa⁊ faciendumẽno

bis pꝛo ſeꝑatione deia nobis /vel potius no⸗
ſtriab ipſo · Similiter ⁊ pꝛo defectu vitalis ac
ſpũalis alementi ſeu cuiuſcũq; alterius q̊ ſu⸗
ſtentatio vite noſtre ſpiritualis indigeat · a fa
cie interdum cuiuſcũq; rei terribilis / vel poꝛ⸗

civel canis /vel beſtie alterius eiulare cõſue

uerunt ꝑuuli · Sic ⁊ nobis faciẽdũ eſta facie
peccati/tanq; a facie colubꝛi/a facie leonis/⁊
a facie rumphee bis acute · ſicut legit᷑ Ecci · xj ·
quaſi bis acuta om̃is iniquitas · Et dẽtes ei?

dentes leonis interficiẽtes animas hominũ·

Tertium eſt rugitus quaſia damno grauiſ
ſimo · ſicut legitur de Eſauqͥ ſuplantat a fra
tre hereditatẽ patris amiſit q̃re irruguit cla⸗
moꝛe magno:Et ipſe Dauid ·rugiebam age
mitu coꝛdis mei:Debes aũt ſcire ꝙ rugit p
pꝛia vox turturis eſt ⁊ columbe · Qua ꝓpter
quia nullum damnum comꝑabile eſt amiſſio
ne vite /gratie/⁊ hereditatis eterne· Nullus
rugitus comꝑabilis eſt rugitui /qui eſt vel eẽ

debet penitentium · Et hoc oſtendit Jobi ſe

ipſo dicens· quaſiinundantis aque rugit me
us · xxx · c. Mõ quia temꝑalem eouſq; doleret
amiſiſſe ſubſtantiam:ſed de amiſſione ſpiritu

gliu ita rugiebat Quartũ veroiſtoꝝ adiuto

rioꝛum planctuseſt:hic ꝓpꝛie ꝓ moꝛte vel ꝓ
moꝛtuis fieri ſolet: Peccatoꝛ igitur qͥ ſe moꝛ⸗
tuum in peccatis videt:habet moꝛtuũ quem
plangat · ſemetipᷣm videlicet Plangat igitur
inq; planctu nulli comꝑabili: Nihilominꝰ em̃
⁊ plangere debet chꝛiſtum dñm / ſibi moꝛtuũ ·

Moꝛtuũ inq; a coꝛde ſuo/in quo habitare ꝑ

fidem ⁊ viuere debuit: Ipſaq; pꝛeſentia ſua⸗
vitam anime ſue viuificare · Inſtar igi marie
magdalene ſtare debet penitẽs pctõꝛ ad mo⸗
numentũ ploꝛans· Aonumẽtum autem ſi⸗
ue ſepulchꝛum ipᷣa fouea:ſiue pꝛofunditas vi

tioꝛum ⁊ peccatoꝛumeſt:Adhancdebetſta⸗

re/eamq; attentiſſime oculis coꝛdis intueri:
Ibiq; plangere ſemetipſum moꝛtuum/⁊chꝛi
um dñm vt pᷣdixi tibi:hocẽa coꝛde ſuo moꝛ
tuũ ·ſicut legit᷑ de maria magdalena Joh·xx·

A.
mtin
vera
genn
tum
. tode
ens·
dimn
deſe
ſue
kſu

KLha

„ lui
ue
i
l
nnue
nire
to
nede
füſin
geuſt
l
del
AW
uge
nirua
Puumn
gtalk
Ged
ni
1.
Gu
cop
deof
thore

ſo

nnn
Unn
hhnt
ſtop
atin
guei
Aiut⸗
cum

G
ſe

3

ondtn
eillans
resN
entuen

cumete

Ntius no⸗
Wals
enus i⸗
agenrat
Se⸗
lneoſe
jeſaſe
releonist
Ean⸗
eel
homini⸗
nogaun
rafr
eantte
engt/
ucpeer
anlv
Elus
tyelei
We
ce
weet
ehimn
a
lerelp
ſenor⸗
den

P

Z

elſſe duris ac diris ꝑcuſſionibus· Inſinuãt eti

LCapitulum

Quintü eſt gemitus / hoc eſt reſonantia ex
intimodoloꝛe: ꝓpterquod dixit Gregoꝛiꝰ qꝛ
veraciter oꝛare/eſt amaros in compunctiõe
gemit / nõ verba cõpoſita reſonare · Sex⸗
tum ẽ ſuſpiriũ·⁊ ẽ quaſi fatigatianimi / ſpira⸗
tio debilis ad foꝛmationem vocisnon ſuffici⸗
ens · vnde ſuſpiriũ dictũ eſt · quaſi modica vel

diminuta ſpiratio · Et videt᷑ eẽ ex vehementi

deſiderio aliqd obtinẽdum:ſiue qd amiſſum
ſiue quid aliud. ꝓpter quod vniuerſaliter di⸗

ci᷑ ſuſpirare qᷣs /vłaſpirare ad aliul ¶ Sep
timũ vo eſt ſingultus qui inuehemẽeter diuq;

dolentibus excitari ſolet · Concuti᷑ vehemẽ⸗
tia doloꝝ:quouſq; viſcera/dolẽtiũ /acſingul⸗
tus in eis ꝓpter hoc generetur in ventre/ nã
inuenit᷑ plerũq; in eis qͥ cũ doloꝛe magno pe⸗

nitent: eſt in yentre peccatoꝝ vera deſigna
tio quedã penitudinis· de hac etia ̈ idem be
ne dolet cogitauit · vel eoipo tunſionibꝰ duro

rüũ ſupplicioꝛũ dignũ ſeconfitet᷑· Fiüt aũt iſte
ꝑcuſſiones pectoꝛũ ꝓ eo ꝙ coꝛhumanũ ſede

re habet in pectoꝛe · Publican ille euangeli⸗

N——ꝑ

cus Luce · xvii· percuciebat pectus ſuũ dicẽs

Deus pꝓpitiꝰ eſto mihi peccatoꝛi · Et de iã di⸗

ctis ſepteʒ manife nicu c
adiuuant:⁊ per ea deuotio eiꝰ occaſionaliter

auget᷑ · Percuſſiones vero pectoꝛũ:gram pe

nitudinis pꝛouocant / ſimiliter ⁊ augent. Im
pꝛimit᷑ em vehementer ꝙ coꝛ talia cogitauit·
ꝙ talibus conſenſitꝙ talia dignuʒ voluit ſibi

am ipſum peccatoꝛẽ iam redijſſe ad coꝛſuum

⁊ ꝓpter hoc in uenire ſe / ⁊ videre in illo yᷣ di⸗
gnum ſit pcu ſſionibus · Et hic quidẽ finẽ fa⸗

cio ꝑtis pꝛime tractatus iſtius: in qua agitur

. . .

de ofone / ꝓut ipſa eſt quodãmodo oꝛatio re⸗

thoꝛica:⁊ partibus aſſimilantur eis·

D oꝛatio ſit quaſi nuncius ad deum mil⸗

ſus Capitulum XXXVII

p pſequamur alias ſimuitudines/

. ⁊compationes oronis: Dico igi
in pꝛimis:quia ipſa oro que eſtad deum: ve⸗
lut quidã nuncius eſt / qui ad deũ mittit:⁊ ad
iß̃m intrat· ſicut dicit btůs Aug ſuperverbo
iſto ps · Intret or̃o in conſpectutuo · Dñe · di
cit inq; his verbis · Mira inq; virtus oronis:
que illuc intrat addeũ · quo caro puenire ne⸗
quit · Ecci· xxxv · Satis ipam eſſe euident nũ
cium ſidelem/ac diligentem expꝛimit:vbile⸗

ifeſtũ ẽ vnicuiq; / ꝙad ofonẽ

XXXVIII

gitur · Ofohumiliãtis ſe / nubes penetrabit:

donec ꝓpinquet nõ conſolabit:⁊ nõ deſcen
dit donec ꝓſpexerit altiſſimus:vel obnubila⸗

tium cogitationũ · vel nubes ipᷣas ſanctoꝛum
penetrabit/ad modũ nuncij ingerentis ac ĩi⸗
pingentis in mediũ turbarum: ⁊ irrũpentis
eas vt apꝛopinquet eiad quẽ mittit᷑· Et hoc

ſonant illa verba donec appꝛopinquet nõ cõ⸗

ſolabit᷑ · Inſtar fidelis ⁊ ſtrenui nuncij qͥ nec
requiẽ nec conſolationẽ habet:donec ꝑuenit
ad illũ ad quẽ mittit᷑. Quẽadmodũ ille Elia⸗
ʒar diſpenſatoꝛ domus Abꝛae: qui comedere
noluit doneclocutus eẽt ſermões ſuos · ſicut
legit᷑ Geñ · xxxiiij Et hoc eſt qð ſequit᷑ in ſer⸗
mone pᷣdicto· Mõ deſcendet donec aſpexerit
altiſſimus · HHic igit᷑ cõſideranda ſunt nuncij
qui ſint boniomia emhmõi redqrunt᷑ in ofo⸗

ne · Et pꝛimũ illoꝛũ ponam/agilitatem ipſi “

us nuncij: NMemo em̃ ſapiens in longinquam
regionẽ mittit nunciũ:qui nõ valeat ambula
re· Hic aũt eſt vel qui iam infirmitate pᷣmitur
vel facile laſſatus deficit in via:quod euiden⸗
ter aparet in illo quidifficultate magna/⁊ co
natu magno⁊ multo:vix totavna ſeptimana
ofonẽ dnicam dicere poteritita vt in vnaqᷣq;
die ſeptima ptem ipſius· Hoc eſtvnã de petiti
onibus ſeptem / que in ea cõtinent᷑ cum ma⸗
gna difficultate etiam diceret · Et hoc narra⸗
uit mihi ſacerdos cuiꝰ ꝑꝛochianus erat ⁊ qui
ab eo vix iſtud potuit extoꝛquere vicʒ ꝙ ſaltẽ
ſeptimam ꝑtem or̃onis dñice vna quaq; die
diceret ⁊ ſic totã oronẽ dñicam in ſeptimana
vna compleret:Cui ſimiles multi ſunt quivix
incepta orone ſtatim ab ipa deſiſtunt ⁊ defici
unt:ipᷣm ofonis laboꝛẽ impoꝛtabilem reputʒ
tes · ⁊ velut onus grauiſſimũ / illud ſtati pꝛoij
cientes · QAuibus quo adipſos ꝑtinet ⁊ q;tũ

7

in eis eſt · hoc eſt dicere ex pte ipſoꝛũ · hoc ſolũ

„

video remedij vt paulatim aſſueſcãt/ad oꝛa⸗
tiones bꝛeuiſſimas:⁊ deinde ad largioꝛes· co
nantibus emad ſe/ ꝓut ꝑmittit eoꝛũ infirmi⸗
tas/ nunq; deerit auxiliatoꝛ deus· Quemad
modum ⁊ in illo de quo ꝓximo feci mentionẽ
factũ eſt:qui paulatim intm̃ robur ad penitẽ⸗
tiam agendã conualuit:vt ab ipᷣo ſuo ſacerdo
te peteret:ꝙ eipenitentiã q;tũcunq; grauem
⁊ durã vellet iniungeret· Hon em̃ ſolũmodo
leuis ad poꝛtandũ facta erat eipnĩa oĩs: ſed
etiã deſiderabilis ⁊ iucunda · Qð ſiqs qrat

vſi nobis iſta infirmitas oꝛandi :qui bñ ꝑ dieʒ

integrã fabulantes nõ fatigamur / in fmoni⸗
bus ocioſis vel etiã noxijs / ⁊ etig in finonib 4

ofonũ qui vtiq; ſalutares⁊ iucundiſſimi ſunt
tanto laboꝛe affligimur:tamq; facile fatiga⸗
mur · Rñdeo in hoc/ꝙ ſicut aſcẽſus coꝛꝑalis
admodũ laboꝛioſus ẽ nobis:⁊ tam facile nos
fatigat:ꝓpter grauitatem coꝛpoꝛũ noſtroꝛũ
ſic etiꝗ oro que aſcenſus ſpũalis eſt in deum
ꝓpter oꝛiginalis coꝛruptiõis grauitatẽ:nos
tm fatigat /⁊ deijcit in defectum · Aſſuetudie
tñ ⁊ leuiter leuigat᷑:hmõi grauitas pꝛeſertim
cum adiutoꝛium gratie dei ſemꝑaſſit oꝛanti⸗
bus:⁊ oꝛare conatibus: Et eſt nunciꝰhmõi
quiin via ſpoliat᷑ a latronibus:interdũ auteʒ
occidit᷑ · Latrones intelligo/impꝛobas cogi⸗
tationes /que ſe oroni ingerũt:⁊ eam lachꝛy⸗
mis pijs ⁊ ſanctis deſiderjijs / etiã ipis cogita⸗
tionibus ⁊attentione ſpoliant· Ipamq; ſua⸗
Uitatem vngenti:de qua in pᷣcedentibus au⸗

diuiſti / ſubꝛipiunt vel etiam rapiunt violẽter

Et hec ſunt bona ipſius oronis /quibus in ce
leſti conſiſtoꝛio ꝓcurare debet/cexpedirene
gocium oꝛantis· Heu quot nuncijſic ſpoliati
intrant / celeſte illud conſiſtoꝛiũ ꝓpter qð et
minus bene ibirecipiunt᷑:⁊ difficilius expedi

unt negocia ipſoꝛũ:a quibꝰ mittunt᷑· Depau

peratus em nuncius:a paupꝑe miſſus videtur
Necapparet etia miſſus pꝛo magnis velardu
is negocijs: negligit etiãa negocium vel nego

cia ſua:qui talem⁊ taliter mittit·Cui em̃ ſunt

coꝛdi negocia:que deferre debet iſte nunciꝰ

ad celeſtem curiam:ſolennẽ mittit nuncium

adillam:nõ paupem/velpannoſum:a q nul⸗
lihonoꝛi velgre ibi habẽdusvideat᷑ hec aũt

eſt ſolennitas nuncij iſtius: apparatus ſcʒ/ et
oꝛnatus:quem tibipᷣdixivicʒ intentiõis ⁊ at⸗

tentionis deſiderioꝛũ ⁊ alioꝛũ /ꝑ que in pꝛece
dentibus audiuiſtiofonem adiuuari· An ve⸗
ro negocia iſta ꝑoꝛationem gerenda⁊ expe⸗
dienda ſunt:tamardua tanq; magna ſint:vt
ſolennitatẽ nuncij merito requirant · AMani⸗

feſtum eſt exhis que petunt᷑ ꝑeam· ⁊ ex ipſo

a quo petunt᷑ · Nulla nãq; negocia comꝑabi⸗
lia ſunt negocijs veniarũ/gratiarũ/a gloꝛia⸗
rum/⁊ hecꝑ or̃onem pᷣncipaliter intendunt᷑.
Negociũ vero pacis refoꝛmande inter deum
altiſſimũ /⁊ eos ꝓ quibus oꝛat᷑:qᷓ;tuʒ ſit quis
ignoꝛat: Quid dicam de negocio ſalutis: de
negocio in quo tantis accuſatiõibus ad moꝛ
tem oꝛãtis agit᷑ · qualem aut qᷓ;ta opoꝛteat eẽ
nunciũ/vel ꝓcuratoꝛẽ:ꝑquem tantis accuſa
toꝛibus/⁊ ſuꝑ tantis accuſationibus:reſpon
deriopoꝛtet quis ignoꝛat: Eſt em̃ accuſatoꝛ
in negocio iſto ipe diabolꝰ⁊ omes angeli eius

qui non ceſſant nos accuſare die ac nocte · ſic
legit᷑ Apocałxij· Cuiꝰ aſtucia nulla iuris peri
toꝛum pꝛudentia comꝑaripoteſt · ¶ &ρ2ſiqs
dixerit · quia poſtq; cauſa oꝛantis criminalis ẽ
qm in ea in multis criminibus agit᷑: cõtra ip⸗
ſum:nõ poteſt agi ſeu expediriꝑ nunciuʒ ſeu

ꝓcuratoꝛẽ · Dico quia ſᷣm illam cõmuneacre

gularem intelligentiã:verũ eſt quod dixit:q̊⸗
niam ſᷣm hoc ꝓcuratoꝛ/nec vox/nec verbuʒ/
nec reſponſio eius eſt contra quẽ agit᷑ crimia
liter · Oꝛatio aũt ⁊ vox/⁊ verbũ / ⁊ reſponſio
eſt oꝛantis:qua ꝓpter ꝑſonaliter comꝑeretiĩ
celeſti ac diuinali conſiſtoꝛio· cui oro ibi ẽ/ac
pſonaliter/ac ꝑ ſemetipᷣm ſe defendit:qui per

of̃onẽ in illo conſiſtoꝛio accuſationibꝰ reſiſtit

Voce nãq; ꝓpꝛia verbo ⁊ reſponſione ſua ꝓ
ꝛiamcauſam ſuãꝗ ibi defendit:⁊ ibi eſt perſo⸗
nalipᷣſentia:vicʒ in cõſpectu dei altiſſim:vbi
⁊ ipſi ⁊ coꝛam ipᷣo one⸗i vero quereres a
me:vñ ⁊ vbi accipiet᷑ iſta ſolennitas nuncijet
vndehabebit᷑ nuncius iſte ſolennis· Rñdeo
tibi / quia pater ipſe miſcdᷣarũ:qui totigene⸗
rihumano tam miſericoꝛditer/tãq; mirabilit
pꝛouidit de aduocato ⁊ ꝓpugnatoꝛe/atq; in⸗

rerpellatoꝛe ſempiterno:vicʒ de chariſſimo ⁊

bñdicto vnigenito ſuodeo:vicʒ acdñonr̃o ie
ſu chꝛiſto:ꝓuidebit ⁊ tibide nuncio iſto:⁊ nũ⸗
cij ſolennitate:niſiignauia ⁊ negligentia tua
hoc impediuerit · ¶De ignoꝛantia quippe vł

impericia circa ea que oronis ſunt nõ erit ex

cuſatio:poſtq; que pceſſerunt in hoctractatu
vel audiueris velinſpexeris · Adiuuaberis q;
nõ parum adimpetrandũ a patre miſericoꝛ⸗
diarũ /nunciũ iſtum ſolennẽ:ſi verbis poten⸗
tibus ⁊ ad depᷣcandũ compoſitis quoꝛũ mul⸗
ta ſupꝛa tibi in pꝛecedentibus aggregata et
congeſta ſunt:vſus in conſpectu eius fueris:
ad petendũ abeo munꝰ⁊ gr̃am oronishuiꝰ/
qm̃ in eo ⁊ per.ipᷣm om̃ia ſalutaria tribuuntur
qua ꝓpter toto ſtudio inuigilandũ eſt:totiſq;
coꝛdis conatibus expoſcendũ eſt:munꝰgra⸗

te deo ofonis · Ipſe em̃ eſt qui ⁊ ſolꝰdocet oꝛa

re quos vult:⁊ dattam pᷣcioſum munusofo⸗
nis/Qua ꝓpter in ipſo pꝛincipio oronis:q;tũ
ipſe pater miſcdᷣiarũ adiuuare dignabit᷑: dicẽ

dum eſtei · Dñe deus pater miſcdiarũ qͥ ſcis:

⁊ mihi magno munere gratie tueſcire dediſti
nõ eſſe auctoꝛẽ:nõ eſſe effectoꝛẽ:nõ eſſe largi
toꝛem alicuiꝰ boni:niſi te· Dediſti etiam mi⸗
hi ſcire donũ oronis tante vtutis /tãteq; gra
tioſitatis eſſe apud te/vt in eo ⁊ cumeo om̃ia
ſalutaria dona largiaris:omibus illis quibus

erees
unchet
Rideo
ugene⸗
nirabit
Acin
wi
vniote
eni⸗
un
genl
le
un 5
ensc

lnor⸗
wey
inur⸗
Mel
eng⸗
/
umn
twniq
'ge⸗
Neton
ncſ
ſli
i⸗ ſi
ſos:
ſelug
mm⸗
g
vona
Ahns

ſemp in omes ꝓpenſioꝛes atq; pꝛoſuſioꝛes:

2

XXXVIII

donũ illud pꝛeſtare:fuerit pietatis ⁊ dulcedi⸗

nis tue dignatio · Largire mihi donũ iſtud in
eo placere in ea ꝑfectione quibus tibi illud ⁊
ſuſcipere placeat: ⁊ omia alia ſalutaria q per
ipᷣm petere mihidonaueris/cõcedas . ſic mihi
tribue oꝛare miſcdðiam tuam:vt audire me ti⸗
ero exaudire · Scio em̃ te docente:qꝛ nec alio
nec aliũde poteſt mihi/ vel eẽ vel venire tam
placitũ tibi / tanq; efficax apud miſcdiam tuã

om̃ia laudabilis nuncij ẽ nõ ſolũ inſtare apud

,iudicẽ/vel curie dñũm:ſᷣ etiam ſollicitare acceſ

ſoꝛes eiuſdem:⁊ aſſiſtentes omes eidem dño

pꝓ negotio ſeu negotijs / pꝛo quibꝰ ad curiam

illam miſſus ẽ/ maxime aũt illos qui maioꝛis
gratie/ maioꝛiſq; poteſtatis in curia illa eẽ co
gnoueris · Super aũt omem admirationẽ et

mittentib? nuncijs de quibꝰ agit᷑/ ſalubꝛit
atq; vtiliter ꝓuiſum eſt in curia illa celeſti: vbi

q̃ maxime poſſunt neceſſitatibꝰ miſeroꝝ ſub⸗
uenire et oim negotia ibi habentiũ: maxime
pꝛompti atq; parati ſunt ⁊ nũcios iſtos intro
duceread regeʒ/ dñm curie illiꝰ / eoſq; ꝑoĩa
et in omibus adiuuare · Tales habet omnis

oꝛans aduocatos ⁊ mediatoꝛes: quos nõ ve⸗
nalitas / ſed mera liberalitas / ad interceden
dumiclinet: vtpote quos taliter charitas et

pietas poſſidẽt ⁊ qui oꝛantibꝰ occaſiones in⸗

uenire deſiderẽt adiuuãdi : Acceditad hec
⁊ aliud dei collaudatiõe ⁊ admiratiõe digniſ⸗
ſimũ:quia nullus ẽ qui cõtradicat veladuer⸗

ſetur negociũ ꝓpꝛiũ / velaliene ſalutis agen⸗
tibus vel agere volentibꝰ. Om̃es em idipm⁊
ſolum volunt:qð ſciũt velle regẽ acdñnmom⸗

—

niũ ſeculoꝝ:qui vult omes hoĩes ſaluos fieri

⁊ ad cognitionẽ vᷣitatis venire: Hanc em̃ con

coꝛdiã facit ſublimibꝰ ſuis omipotentiſſimus
ille dũs ſeculoꝛũ ſicut legit᷑ Jobxxy · Accedit
etiam ⁊ illud bonũ:ad obtinẽdũ fiduciã ſecu⸗
riſſimã impetrandi:qꝛ nullusẽ ibiquino totꝰ

argqdeat charitate:totꝰ nõ difluat pietate · Ac⸗

cedit ⁊ aliud qꝛ nullus eſt ibi cuius interceſſi
onẽ vel depcationẽ poſſibile ſit ab altiſſimore
pelli · Et ꝓpter hocin eadem menſura:neceſ

ſe habent / pꝛecibus et ſupplicationibus nris

ſempãnuere · IAlud quoq; non eſt hicptereũ
dum:quia maioꝛi cõfidentia:qui maioꝛes ibi
ſunt exoꝛari poſſunt / ⁊ debent:non ſolũ quia
humilioꝛes / H etiam quia charitate ⁊ pietate

donü · Debes etiam ſcire · quia fidelis ac per

quis ceperit:incida

NOAuẽadmodũ igit᷑i curijs magnatũ:quinõ J

omnes ſollicitant qui ꝓmouerinegociũ poſ⸗
ſunt ⁊ volunt:ac parati ſunt/pꝛo quo nunciꝰ

eſtibi: merito ignarus ⁊ negligens aut infide
lis reputandus eſt· Sic nuncius eſt de qͥ agi⸗
miſcdiam tug tur:ſi vel vnum ex tota tantis adiutoꝛibus in
biplaceat:⁊ in omnibusq̃a miſcðia tua peti⸗
oꝛantis obmiſerit:de negligentia aut infideli

curia illa dei altiſſimi · ſollicitare pꝛo negocijs

tate merito arguendus erit: ¶ Docet nos et
ipa eccleſia celeſti imo diuino magiſterio eru
dita ⁊ edocta ſicoꝛare:quod eſt dicere/talem
hmõi nuncium ad celeſtem curiam mittere:
qui omnes deo altiſſimo aſtantes/⁊ ſingulos
pꝛo nobis ſollicitet · Ipſa naq; oꝛationib ſu⸗

is plerũq; letanias adiungit:que ſunt ſingu⸗

loꝛum ſanctoꝛum inuocationes · ſimuliter et
omniũ ·pꝛopter quoda multi ex eis ſigillatim
inuocantur · multivero in generali:quoniam
non ẽ poſſibile eccleſie dei:‚nominare tot ſan⸗

ctoꝛũ milia ſigillatim · Sollicitudo quoq; ?

diligentia gerendi negocij in nuncio hoc po⸗
tiſſimũ requiritur:quod ipſa arduoſitas/pe⸗

riculoſitaſq; negocij euidenter oñdit · Quid
ergo dici poteſt de nuncio:qui circũquaq; va

gat᷑ atq; diſcurrit varietate cogitationũ huc
illucq; diſtractus / ac ventilatus · ac de ipſo ne
gocio pꝛo quo mittitur: nec curat necetiã co⸗
gitat:ſed nũc in hyſpania caſtra edificat· nũc

in bꝛitaniam rapitur:nunc in almaniã diſſilit
⁊æ velut palea:variarum cogitationum flati⸗

bus diſpergit᷑ · Heu quot ⁊ quanti ſunt ſic oꝛã
tes · Caue igitur tibi omnis quioꝛare intẽdis
anuncio hmõi cuius negligentie ſimilis aut
comꝑabilis vix aut nunq; in vitijs litteralibꝰ

inuenitur · Eſt nunciushmõiqui ⁊ anteq;

ad celeſte conſiſtoꝛiuʒ pꝛoueniat:imo ſtatim
ceptoitinere/vł ad modicum pꝛogreſſus:in
via moꝛitur · Hic eſt / oꝛatio cuius intentio in
ipſo oꝛandi tempoꝛe velmomento extingui⸗

tur: irruens alia intentio vel affectio: ad ali
ud agendum ⁊ intendendum coꝛ rapit· Ex⸗

B

empli gratia · accidit interdum:vt cum oꝛare

peri at coꝛdi eius cogitatio de
pulchꝛitudine mulieris:pꝛofundeturq; in eo

quouſq; ipſum in conſenſum turpitudinis in
clinet · Et eodem modoſehaber de alijs con⸗

cupiſcentis · Nullum em genus concupiſcen

tie quod per cogitationes eouſq; in coꝛdibꝰ

oꝛantium pꝛoſundari non poſſit· Obſecran⸗
dus igitur eſt omnipotens ⁊ miſericoꝛs deus
vt dirigat nuncium ſtumantcconſpeci ſuũ

— —

Capitulum

cuſtodiat ſanum ⁊ incolumẽ in ipſo itinere:et
etiã coꝛam ſe· Nunciũ iſtum totis aſtutie ſue
conatibus interficere intẽdit diabolus · vtpo
teq negociũ noſtre ſalutis implacabiliter ſp
odit atq; perſequit᷑· Nec ſolum in via vt pᷣdi⸗
xi tibi:ſed etiã in ipſo dei aſpectu · ¶ Plerũq;
em̃ ipſa oꝛatio que ante dei conſpectum iam
intrauit:modo quo pꝛedictũ eſt ibi extingui⸗
tur · de quo memini meipſuʒ exclamaſſe mul
totiens ad dominuʒ:vt ſaltem in cõſpectu ei
atq; pꝛeſentia eſſet oroni mee pax atq; ſecuri
tas:⁊ ne ꝑmitteret vllo modoꝛum coꝛam ſeil
lam occidi:pᷣſertim cum nuncij quiad illũ de⸗
ſtinantur:pꝛotectiõe eius atq; cuſtodia gau⸗
dere debeant · non ſolum ante illum:ſed etiaʒ
in itinere ſiue in via · Petèbat hoc ſatis euidẽ
ter pꝛopheta cum diceret · Dirigat᷑ ofo mea
ſicut incenſum in conſpectu tuo· Cum em̃ pe
tebat eam dirigi ante conſpectum dei:pete⸗
bat etiam eam⁊ in via cuſtodiri · Similiter cũ
ipſi dei conſpectui eam oꝛaret dirigi · Oꝛabat
etiam ⁊ cum hoc:eam ibi cuſtodiri:ne intoꝛ⸗
queretur vel diſtoꝛqueret᷑ a rectitudine intẽ

A tionis · Debes etiam ſcire cumhis omnibꝰ

quia inuenit᷑ nuncius hmõi excõmunicatus
interdum⁊ pꝛopter hoc in celeſte conſiſtoꝛi⸗
um nullatenus admittetur · ſicutlegit᷑ Pꝛo⸗
uerb · xxviij · Quideclinar aures ſuas ne au⸗
diant legem:oꝛatio eiꝰ erit execrabilis. Qua
Pptet nec in celum ſacratiſſimum admittet᷑:

neca ſacratiſſimis ciuibus celeſtibus recipie

tur. qn potius vt execrabilis excludetur ⁊ re
pelletur cum indignatione ⁊ execratione. p⸗
pter hoc aũt nõ ĩmeritoa verbis eius aures
dei auertunt᷑ · Alibi etiam ſcriptum eſt · Ma⸗
ledicti qui declinant a mandatis tuis· qua ꝓ
pter maxime maledictiqui maxime declinãt
ab illis · Hiauũt ſunt: quinec etiam ꝓpinqua⸗
re volunt vt illa audiant· Maxime em̃ ſe lon
ge faciunt a mãdatis dei: qui necilla audiũt
nec faciunt · Qui veroilla ſaltemaudiũt nec
faciunt:non tam longea mandatis dei ſunt.
Cum ergo manifeſtum ſit tibi:quia nunciꝰex
cõmunicatus non impetret niſiſuꝑexcõmu⸗
nicatione manifeſtũ eſt ⁊ tibi:quoniam cum
celeſte illud conſiſtoꝛium:latere non poſſit ta
lis excõmunicatio talis nuncij:quia omnino
iſte nücius ibi nec aliquid impetrabit nec au
diet · Caue ergo tibi:ne deus eum pꝛo excom
municato habens:verbis eius auditum com
municare recuſet:tunc em̃ eſt neceſſe:vt ipſe

te excõmunicatum habeat·⁊ ꝓpter hoc audi
tus ſui vel audientie ſue cõm unionem nõ im
merito tibi deneget · vtinã aũt auertãt qᷓ; foꝛ⸗
midãda ſit/q; hoꝛrifica excõmunicatio iſta:
per quam nec verbum ſuum quibuſdam cõ⸗
municat miſericoꝛs deꝰ:cum om̃i generi pec
catoꝛum verbum deicõmunicandum ſit·Ex⸗
ceptis illis dũtaxat quos canes/⁊ poꝛcos vo
cat veritas Matth· vij· vtinã attendant ⁊ illi
quibus tam ſtudioſe tanq; abundanter com
municatur verbum dei:qta largitate gre dei
hoc ipſis fiat· mon em̃ facit taliter omi natio⸗
ni:pꝛeſertim cum expꝛeſſe legatur Actyxvj ·

AQAuia pꝛohibitiſuerunt apoſtoli a ſpirituſan

cto:verbum deipꝛedicare in aſia : Cauendũ
eſt a fatuitate ⁊ ſtulticia nuncijiſtius· Fatu⸗
em̃ eſt atq; ſtultus nuncius /quipetit qð non
eſt petendum:ſicut dicit beatus Auguſtinus

de illo qui petit adeo / vt occidat inimicũ ſuũ

Stultiſſime enim petit cum velit ſe eſſe iudi⸗

cem inimici ſui· Deum autem ſuum toꝛtoꝛc

Judicem em̃ſe gerit inimiciſui:dum ipᷣm reu

moꝛtis diiudicat·pꝛoculdubio deum vult ha⸗
bere toꝛtoꝛem illius · hoc autem q; inconue⸗
niens ſit/quis non videat:dum in tam vili of
ficio deum ſibiſeruire vult:officio vicʒ carnifi
cis ſeu toꝛtoꝛis · ſemetipᷣm autem in tam ſubli
mi/tantiq; honoꝛis officio/facto ipſo collocat
vicʒ iudicis pꝛeſidentis· ¶ Eſt ibi ⁊ alia ſtulti

cia ſicut ibidem dicit idem Auguſtinus · quia

vult homo huiuſmodi:frangipontem miſeri

coꝛdie diuine:ne habeat inimicus eius /ꝑ qð

reuertipoſſit addeum · Hoc enim per moꝛteʒ

7

agitur imꝑatis ⁊ impꝛouiſis peccatoꝛibus:vt

redire nõ poſſint ad dei miſericoꝛdiam ⁊ gra

tiam:quam cum poſſint inuenire:querere cõ
tempſerunt ˖ ¶ Conſidera ergo arduitatem

multitudinem/⁊ magnitudinem negocioꝛũ:

que agenda habes in illa ſublimi curia: et ne

mittas verba tua per nuncium ſtultum · Ex⸗
pꝛeſſe nanq; legitur Pꝛouerb· xxvj· Claudus
pedibus / et iniquitatem bibens: qui mit⸗
tit verba per nuncium ſtultum. Abanifeſtuʒ

eſt tibi: quia claudus pedibꝰ nec ad bona cur

rere/nec ambulare· neca malis fugere/ nec
declinare poteſt· Et pꝛopter hocneceſſe ha⸗

bet bibere iniquitatem· hoc eſt penam iniqui

tatis ſue·Hmõi autem nuncius cumſ- apiens

fuerit/bona/pꝛocurat atq; impetret mitte⸗

ti ſe:⁊ auertit mala abeodem · Indulgentiaʒ

quoq; ⁊ culparum ⁊ penarum/ nihilominus

Hob̃

ven
ſeſt
os
tun

je⸗
de⸗
pe
at

gli

hmn

ud
mnöin
ßſ⸗
nolſe.
nc⸗
en ſee
ſr Et⸗
osr.
merili
ercom
gfedei
unano⸗
Mmuln 1
Aengi
Fn
ucron
Glſmns
mmci ſui
ſeu⸗
lororo
nreä
wulhe⸗
nconue⸗
IMof
Gaamnt
ti
Mrx
ſali
glin
en
c
ſone,
an
nige
gec
gten
wo:
gene
un,
uds
imu⸗
Hifteſp,
dr
nec
ſehy⸗
inigni
pens
min⸗
gani
Nuns

DO obtinet · Inuenitur ⁊ alia ſtulticia in nũcijs

hmõi:qui cum ire debeant ad illamrhomam
veri:ſ nominis ſublimẽ atq; dominantem:ce
leſtem ſcilicet curiam: vadunt alias:⁊ ad ali⸗

os qmad ipᷣm regem ⁊ dñm ſeculoꝛum·et pe⸗

tunt ab eis que abillo ſolo obtineri poſſunt·
Pꝛopter quod dicitur Ecẽivij· Noli quere⸗
re ab homine ducatum:neca pꝛincipe cathe⸗
dꝛam honoꝛis:a deo em̃ iſta ſolo obtinẽda ſũt

Nemo nanq; aſſumit ſibihonoꝛem:ſed q vo⸗

catur adeo tanq; aaron:ſicut dicit Apoſtol
Nec dico iſta ꝓpter hoc ꝙ a deo petenda ſint
alicuitalia · viris em̃ bonis:⁊ petenda ⁊ ꝓcu⸗
randa ſunthonoꝛum ⁊ poteſtatum ſublimia
Verũtñ non abipſis ſed ab alus · Inpuden⸗
tiſſima nanq; pꝛeſumptio eſſet vnicuiq;:qᷓ;te
cũq; excellentie viro atq; pꝛeſumptuoſa tur⸗

pitudo ⁊ intolerabilis dicere deo⁊ petere:fac

me regem · fac me epiſcopum · Cum officioꝛũ
hmõi tanta ſint:tãq; periculoſa onera:vt ne⸗
mo ſapies ſit quinõ ea potiꝰ refoꝛmidet qᷓ;de
ſideret · viri nanq; ſanctiſſimi: non niſi tracti

ſiue coacti illa ſuſceperunt·vnicuiq; ergo ec⸗

cleſiarum eſt deſiderandus ac tota deuotiõe

⁊ inſtantia apetendus:⁊ adeo petendus pa
ſtoꝛ bonus· Et quoniã ab hoĩbus plerũq; pe

tunt᷑:⁊ a ſolis hominibus:atq; per eos ſolos
obtinere ſperantur · fit per iram deimaximaʒ
atq; ſemper iuſtiſſimam:vt deo permittente
⁊ appꝛobãte:mali ⁊ apð ipᷣm repꝛobiloca ſubli
mitatũ obtineant:ꝓpter quod ipſe dic Oſee
vltimo· Dabo eis regem inira mea:⁊ auferã
in indignatione mea · In penã igitur grauiſ⸗
ſimam ⁊ in vindictam iuſtiſſimam:pꝛeeſſe ꝑ⸗
mittuntur:quipꝛodeſſe nullo modo curant:

Et ꝓpterhoc/per eundem pꝛophetam dictũ

eſt· Regnauerũt ⁊ non exme. Pꝛincipes ex⸗
titerunt:⁊ non cognoui:Hmõi ergo dij ope⸗
ra manuũ ſunt:⁊ idola ſurda ⁊ muta atq; va⸗

niſſima: reputantur ⁊ vocãtur · ſicut expꝛeſ⸗
ſe legitur Lach · ij · Beperitur ⁊ nũciꝰhmõi

qui cum debeat volarein celum:currit adter
ram·Etheceſtoꝛatio:que cuʒ debeat petere
celeſtia:hoc eſt ſpiritualia bona ⁊ eterna:ter
rena ſolũmodo petit · Aluc em̃tendit omnis
oꝛatio:vbi eſt quod per eam petitur:et obti⸗
neriper eam intenditur · pꝛopter quod dixi/
nuncium hmõiad terram pergere:qui pꝛofſi

*ciſcidebebat ĩmo volare ad celum Inuenit

⁊ aliaſtulticia in nũcio hmõi:quia adeo igna⸗
rus ẽ ⁊ inſcius vr celeſtis curie vires pꝛoꝛſus
ignoꝛet:⁊ anhabeat ibi contradictoꝛes ⁊ ad⸗

uerſarios nec videat nec attendatſed ip̃as
voces aduerſantium ⁊ contradicentium ſibi

nec audiat nec intelligat· Heu quot ⁊ q;ti ſũt
qui noboꝛantibus:⁊ veniam atq; gloꝛiã petẽ
tibus aduerſant᷑ quoꝛũ vnuſquiſq; clamat in
aures dei omipotentis · Contradico· In his
pꝛimi atq; foꝛtiſſimi contradictoꝛes atq; ad⸗
uerſarij noſtri:ſunt ipᷣa noſtra vitia ⁊ peccata
quoꝛũ clamoꝛ vſq; in ſublime celoꝛum extolli

tur · ſicut Geñ · xvj· legitur · vbi ex perſona dei

om̃ipotentis dicitur· Clamoꝛ ſodomoꝛũ aſcẽ
dit ad me: Foꝛtiſſimi iſti contradictoꝛes · qm
pꝛimi ⁊ radicales ſunt in aduerſationibus et
contradictiõibus iſtis· ⁊ eis ceſſantibus atq;
tacentibus:omea alij tacerent ſiue ceſſarent
penitus ab aduerſationibus/contra nos ·
Secundicontradictoꝛes ⁊ aduerſarij ſunt
om̃es exercitus pulcherrimarum ſublimiũq;
militiarum celeſtium · Similiter ⁊ ommũ ſan
ctoꝛum / necnõ ⁊ animaruʒ /que occaſione vi
tioꝛum noſtroꝛum ⁊ peccatoꝛum in ignẽ pur
gatoꝛij/ vel in inferno etiam detinentur / toti
q; curie celeſti inimici ſumus: q;diu vitijs et
peccatis vel etiam mundo amici ſumus.ſicut
legitur Jacobi · iiij · Quicũq; voluerit eẽ ami

B

cus ſeculi huius:inimicus conſtituitur dei ·

Aerito igitur tanti amicidei / inimici noſtri
ſunt:qᷓ;diu inimici dei ſumus· Amicus em̃ ini
mici dei · inimicuseſt dei · quibus vero occaſi⸗
onem / vel peccandi vel perditionis dedimꝰ:

⁊ ꝓpter hoc in purgatoꝛij igne vel flãmis ge⸗

hennalibus detinentur· Auis dubitat quin
die ac nocte clamant contra nos ⁊ dicant /vin

dica dñe ſanguinem noſtrum · ſicut legit Apo

całviij· Que etiam ſivoce tam naturali qᷓ; ſpi
rituali tacerent:ibi tñ cruciatus eoꝛũ acerbiſ
ſimiipᷣa veritate clamant vt pꝛedixi· Cuʒ em̃
redemptio animevnius pꝛopꝛie diuicie ſunt ·
ſicut legitur Pꝛouerb·xiij · Qualiter putas
vel putare potes non clamare animas cõtra
clericos ⁊ ſacerdotes quiredemptionem eo⸗
rum comedunt ⁊ in luxurijs ſuis infigunt nec
pꝛo liberatione earuma toꝛmentis⁊ cruciati

bus in quibus ſunt ſatagunt· Tertij aduer⸗

ſarij noſtriatq; contradictoꝛes contra nos in
curia illa ſunt ipſi ſancti / quibus iniuriamur
vel iniuriati ſumus · ⁊ hoc vel in perſonis eo⸗
rum / blaſphemantes contra eos nepharijs
iuramentis:quibus nec ipſi gloꝛioſe dei geni
tricia multis nec ꝑci in aliquo / nec defertur
velin eccleſus ipſoꝛum · Et hoc duobus mo⸗
dis:ſiue cum ipſi miniſtrideiqui in illis deſet⸗

LCapitulum

uiunt iniurijs quibuſlibet/ moleſtantur. Uel
etiam ipſa loca deo dedicata ⁊ ſanctis ipſis vi
olantur · Vel ipſa bona tempoꝛalia ad ſuſten

tationem miniſtroꝛũ / deo ⁊ ſanctis illis obla⸗
ta ⁊ conſecrata veldiripiunt᷑:vel ab ipſis mõ

quolibet minuuntur· ¶ An eſt aliquis adeo
inſipiens:vt deumac deifilium opinaripoſſit

blaſphemias gloꝛioſe ac chariſſime genitric

negligere ita/vt eas vt dignum ⁊ iuſtũ eſtnõ
vindicet:Quis hominuminiurias ⁊ contu⸗
melias matris ſue equanimiter toleret · et ſi
poſſit nõ vlciſcat᷑:quod nõ omniũ aliarũ ma⸗
trum iniurie ac contumelie tolerari quoquo
modo poſſint · Iſtius tñ benedicte ſemperq;
yenerande matris blaſphemie:om̃igladio ⁊
igne:om̃ibus ſtudijs ⁊ viribus exterminãde

⁊ vindicande ſunt · Ve illi quicũq; ſit:qͥ igno⸗

rat dei matrem in eo amoꝛe ⁊ honoꝛe apð bñ
dictiſſimum filium ſuum eſſe:vt honoꝛantes
eam honoꝛet · ⁊ inbonoꝛãtes digna animiad⸗
uerſione puniat · Nõ pꝛeſumat aliquis deum
veldei filium / ſe poſſe habere pꝛopitium ⁊ be
niuolum:quibenedictam matrem ſuã offen⸗
ſam velaquerſariaʒhabuerit. Sic necde dei
gratia vel pꝛopitiatione cuiuſq; eoꝛum / qui

eius filio in celo vel miniſtrant vel aſſiſtunt:
gliquis pᷣſumere debeat velſperare · Quar

tiaduerſarij ⁊ contradictoꝛes noſtri in curia
illa celeſti· demones ipſi ſunt · ſicut legit Apo
calłxij· Pꝛoiectus eſt accuſatoꝛ fratrũ noſtro

rum:qui accuſabat nos die ac nocte · Quin

tus ⁊ maximus atq; foꝛtiſſimus:deus ipſe eſt
qui ſemper accuſat eos quiſeipſos negligũt
accuſare.⁊ ſemꝑ excuſat illos q ſeipſos in con
ſpectu ipſius:ſtudioſe ⁊ inceſſanteraccuſant
Boni igitur nuncij ⁊ fidelis/ac diligentis ꝓ⸗
curatoꝛis eſt/aduerſantes ſibi ⁊ contradicen
tes in curia iſta vel placare ſibi ⁊ ꝓpitios effi⸗
cere:veleis ſilentium imponere velillos con

gruis reſponſionibus atq; defenſionibus re⸗
pellere:ne contra ipᷣm vllatenus audiantur.
Et pꝛimis quidem ⁊ radicalibus aduerſarijs
T contradictoꝛibus:ſilentiũ imponit᷑:cum oc
cidunt᷑ ſiue moꝛtificantur.⁊ hoc in ſola dei cu
ria nobis nõ ſolum ꝑmittit᷑:imo etiam conce
ditur/atq; remunerat᷑· acceptatur in alijs cu
rijs cum ſub conducta ⁊ pꝛotectione iudicis
litigantes ſunt · Abſit aũt vt vitia et pctã ſub
dei ꝓrectione ſint·cũ per Apim omibus dicit
ad Cołiij · Moꝛtificate mẽbꝛa veſtra/q̃ ſunt
ſup terram · ¶ Amplius ꝑhmõi nücium/oꝛa⸗
tionem ad hoc directe intendit᷑: vtꝑ ipſuʒz ad

uerſarij contradictoꝛes contra nos nono-

lum audiant /vel admittant᷑ in iſto ſpũali iu⸗
dicio:ſed etiam vt inibi moꝛiant᷑· Ipa em̃ pia

oꝛatio:cum ꝑfecta fuerit:moꝛtificatrix ẽ om⸗

nium vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ ·ſic oꝛantis: moꝛtifi
catio aũt eoꝛũ eſt ꝑmodos ⁊ vias quas toti⸗
ens audiuiſti · Ipſa naq; diſcretio ipſe oꝝmoꝛs
eſt eoꝛundemcum recedit abeis anima hu⸗

mana/ſeq; eiſdem ſubtrahit᷑/ neceſſe habent
ruere vel cadere · cũ ſuſtentamentũ aliud nõ

habeant/q; miſeram animã ipam: que illa in
ſemetipſa ſuſtinet ⁊ ſuppoꝛtat· Et nõ eſt opus

yt enarrem tibi⁊ enumerem hic modos de⸗
ſtructionis/ moꝛtificationis ipſarum· ¶ Si

vis igit᷑ vt clamoꝛes nõ audiant᷑ vel admittã⸗

tur contra te· clama tu exaduerſo/exaltain
foꝛtitudine vocem tuam contra ea:quãtoem
foꝛtius ⁊ altius contra ea clamaueris:tanto
debilioꝛ erit clamoꝛ ipſoꝛũ:⁊ minus exaudibi
lis / donecpenitus obmuteſcẽt · Obmuteſcẽt
aũt pꝛoꝛſus/⁊ ſine om̃i voce erunt:cum toto

coꝛde clamaueris· Magnificandi igit᷑ multi

plicandi exaltandiq; tibi ſunt clamoꝛesoꝛati

onum/⁊confeſſionum:ſivis aduerſarijs iſtis

contradictoꝛibꝰ ſilentiũ imponere.Clamo⸗

res em̃ ipſoꝛũ:validis clamoꝛibus hmõi non

ſolũ retondunt᷑/vt nõ audiant᷑:ſed om̃ino ex

terminant᷑. Qua ppter manifeſtum eſt q;tũ

valide/ꝙ;tũcunq; audibiliterimo exaudibili⸗

ter apud deũ clamant/contra illos:qui coꝛaʒ
eo tacent a clamoꝛibus oronũ ⁊ confeſſionũ·
Validiſſime nãq; ſunt coꝛã dño deo accuſati
ones aduerſarioꝛũ hmõi:contra illos qͥ non
feipſos iugiter/confeſſionibꝰin cõſpectu eiꝰ
accuſant· Nulle aũt pꝛoꝛſus.i:nulliꝰ vigoꝛis
⁊Tq dvDfirtutis cõtra eos ſunt qui ſe ſtudioſe in cõ
ſpectu deiincrepare ⁊ accuſare non ceſſant·
qð expꝛeſſit nobis ſpũs per os hHauid dicens
Dixi confiteboꝛ aduerſum me iniuſticiã meã
dño:⁊ tu remiſiſti impietatẽ peccati mei · At⸗
tende anima mea admirare⸗ laudaextotis
intimis tuis:ſupabundantiſſimã pietatis dei
dulcedinem qui ſolo ꝓpoſito hui accuſatio⸗
nis / vicz que fit in confeſſione coꝛã ipſo:remi
ſit ſtatimimpietatem peccati mei · Et ꝓpter
hoc nõ ſolũmodo ſilẽtiũ impoſuit vitijs ⁊ pec
catis cõtra ipᷣm Dauid:ſed etiam remiſit ea:
deleuit / pꝛoꝛſuſq; exterminauit ¶ αſi quis

dixerit · nõ ẽ mihipoteſtas aut vtus ad cſamã —

dum ſic:vicʒ oꝛationibus ⁊ confeſſionibꝰ:cuʒ
adhuccoꝛde moꝛtuſim.· Et ſcriptumſit· qm
non eſtin moꝛte qui memoꝛſit tui:in inferno

— — — — —

I2 ·ꝝ·———— —— r. —.

— ———
— —

— — —

nſe⸗
l ⸗
ine
n⸗
ond
lon⸗
mos
zhu⸗
bent
ano⸗
Min
ops
de⸗
(
un
oei
laneo
Nabi
Na
oto
mti
ran
iſis
no⸗
ſwon
un
⸗
niͦ
i
on
ner
ns
10
nt
s
e

ſols
gdei
n⸗
ni
er
pec

mit
n

aũt quis confitebiturtibi: Mοε⅝ο autem in
fernus:ꝓculdubioſtatus eſt peccatoꝛis in ꝓ
fundo peccatoꝛum ſuoꝛuʒ ſepulti:⁊ adhuc in
eo iacentis / ac putreſcentis · Sicut euidẽter
legit᷑ Ecci · xvij:ante moꝛtẽ inquit confitere
moꝛtem inq; hmõi quãpᷣdixi· ꝓpter quod et
cõuenienter ſequit᷑ · a moꝛtuo em̃ quaſi nihil
erit confeſſio· Omino eniʒ inſenſibilis coꝛde
peccatoꝛ efficit᷑/ ꝑ moꝛtem iſtam · Et ꝓpt hoc

nec videt nec ſentit illa / in quibus tot ſepul⸗

tus eſt · Quid igit᷑ facto eius opus eſt: quod
eſt illi conſilium ſalutare:hoc eſt indubitãter
vt pꝛocuret qui clamẽt pꝛo eo· Ethoꝛum cla⸗
matoꝛũ duo ſunt genera · Pꝛimumeſt opaip
ſa miſericoꝛdie · ſicut expꝛeſſe legitur Abacuc
j.quia lapis de pariete camabat/⁊ lignuʒ qd
eſt inter iuncturas edificioꝛum / reſpondebat
quod ⁊ in bono ⁊ in malo intelligi poteſt · Pi
oꝛum em̃ edificioꝛũ ⁊ ligna ⁊ lapides clamat/⸗/
in aures dei omipotentis:pꝛo ediſicatoꝛibus
quẽadmodũ de rapinis⁊ male acquiſitis:edi
ficationes fiunt contra edificatoꝛes ſuos/ad
dñm · ſicut dicit Jacob in · iiij · · eple ſue · Au⸗
rum veſtrum ⁊ argentũ eruginauit/⁊ erugo
eoꝛum vobis erit in teſtimoniuʒ · Æ aũt vox

bonoꝛum operũ/⁊ etiam maloꝛũ:⁊ magna ⁊

valida ſit:expꝛeſſe legitur Sapieñ · iij · Ex ini⸗

quis om̃es quinaſcuntur teſtes ſunt nequi⸗

tie eoꝛum interrogatione ſua· Et alibi· Ipſeĩ
terrogabit oꝑa noſtra · De hoc etiã alias au⸗

diuiſti in pꝛecedentibus · Bonaigit᷑ opꝑa no⸗

ſtra ⁊ inter ea oꝑa pietatis/nõ ſolumclamãt
pꝛo oꝛatoꝛibus ſuis coꝛam dño ⁊ adipſum· öᷣ

etiam pugnant ſuꝑ ſcutum adpꝛotegendum

ipſos· Elemoſyna nanq; exoꝛat ab omnima⸗
lo:⁊ ſuper ſcutum potentis/acſuper lanceaʒ

aduerſus inimicum tuum pugnabit · Sicut
legitur Ecci·xxix · Alij clamatoꝛes efficaciſſi⸗
mi atq; validiſſimi interceſſoꝛes ſanctiſiue qꝗᷣ
hic militant:ſiue qui iam cum chꝛiſto domino

regnant. Et hi inter eos validioꝛes in conſpe
ctu dei altiſſimi gratioſioꝛes ſunt · Pꝛopter h

igitur ⁊ commutatione bonoꝛum tempoꝛali⸗

um viroꝛum ſanctoꝛum quiadhuc in mundo
iſto ſunt:pꝛeces pꝛocurande tibiſunt·etetiaʒ
pꝛecibus et obſecrationibus emendicande ·
Quanto foꝛtius igitur eoꝛum qui cum chꝛi⸗
ſto domino regnant ⁊ gloꝛiãtur · ¶ An times
ne tot et tantis clamantibus pꝛo te: camo⸗
res vitioꝛumet peccatoꝛum tuoꝛum audiat
pꝛelargus miſeratoꝛ deus: Abſit · cum nihil
odiat miſeratoꝛ deus pꝛelargus / niſi vitia ?·

peccata · Abſit / vt ea audiat contrate: 1 tam

caros tãq; gratos interceſſoꝛes tuos repel-

lat · Sancti quoq; qui contra nos clamant:

ꝓpter iniurias ⁊ cõtumelias:placãdi ſũt emẽ

datiõe cõtumeliaꝝ ⁊ iniuriarũ / qᷓs eis irroga

uimꝰ· Et nihilominꝰ pᷣcibus⁊ ſupplicatiõibus
qualibꝰ ⁊ q;tis poſſumꝰ · Hoc aũt docemur in
exemplo beati Geneſij·: qui pꝛiuſq; oꝛare pꝛe⸗
ſumeret ꝓ archidiacono/quẽ in vita iſta dile
xerat:placauit inclitãa vginẽ ⁊ martyrẽ agne⸗
tam:⁊ quendã alium ſanctũ:quibus ablatio⸗
ne poſſeſſionũ quarũdam / iniuriatus fuit ar
chidiaconus ille in eccleſijs eoꝛũ · ¶ De aia-⸗
bus vero que tam in inferno q́;in purgato⸗
rio contra nos clamant:quid aliud nobis fa⸗
ciendũ eſt:niſi vt ⁊ per noſmetipᷣos q;tũ nob

datur:pꝛo liberatione ipſarũ ſatagamus · Et

etiam per alios ad hoc ipſum laboꝛemꝰ:emẽ
dicantes eis alioꝛũ ſuffragia: qui noſtra ilis
ſubtraximus · nec intelligas in hoc ſermone
meo/ꝙ pꝛo liberatione animarũ que in infſer
no detineri ſciunt᷑:pꝛeces faciende ſint· ſRᷣůdũ
hoc ignoꝛatur:non eſt pigritandũ qͥn pꝛo eis

⁊ cõiter ꝓ fidelibꝰdeſunct oĩbꝰ/ſuffragia fiãt
Scit em de opᷣs qͥbꝰ ꝓdeſſe vel poſſint velde
beant · nec patietur aliquẽ eoꝝ defraudari a
fructu/ quiei cõpetere poteſt ex huiuſmodi

ſuffragijs · Caue aũt tibi tota diligentia· ne

beatam ⁊ intemeratã dei genitricem aduer⸗

Ab

ſariam habeas vllo modo:cuʒ impoſſibile ſit

te placatum aut pꝛopitiuʒ habere benedictũ
filium eius:ipſa tibi offenſa vel aduerſante·

Ipſa quoq; tibipꝛopitia vel fauente:impoſſi

bile ſimiliter ſit / vllum ex omnibus militibus

celeſtibus / vel quẽqᷓ ex tota illa eccleſia ſan⸗
ctoꝛũ nõ eẽ ꝓpitiũet fauẽtẽ: Ipſa etiã axien⸗/

te / os ſacratiſſimũ / os gratiarũ / os bñdictũ
ſuum/ ad loquẽdũ miſericoꝛdiſſimo filio ſuo

pꝛo te:omnis iniquitas tua/⁊ adueſarioꝛum

ſuoꝛum opilabit os ſuum · Omnes em̃ obmu

teſcent · totaqʒ illa celeſtis curia:incipiente
ealoqui pꝛo te:loquetur benigniſſimo miſe⸗

ratoꝛi filio eius · Qualiter auteʒ placandus
ſit ipſe iudex vniuerſoꝛuʒ/⁊ dominus noſter
ieſus chꝛiſtus:iam audiuiſti in pꝛecedentibꝰ

Et vnus modus eum placandi eſt: vt tuipſe

placatus ſis pꝛoximis tuis · Memoꝛ igit eſto
eius · quod legitur Ecci·xviij·Homo homini

ſeruat iram:⁊a deo querit medelaʒ:De hoc
⁊ in eis qͥ pceſſerunt · Et in tractatude opibꝰ

⁊ mirabilibusvirtutũ · Et in caplo de miſcðia

multũ audiuiſti · Matth · xvj· expſſe legir ex

Lapitulum

verbis dñi· ſerue neqᷓ; om̃e debitum dimiſi ti⸗
bi/quoniã rogaſti me · Ex quo expꝛeſſe colli⸗
gitur q;tũ poſſunt ⁊ valent apud miſericoꝛdi
am dei pꝛeces etiaʒ peccatoꝛum · cum ex toto
coꝛde ad ipſum clamauerint· Numerat eti⸗
am ⁊ nõ imerito inter ſtulticias ⁊ fatuitates
nuncij iſtiꝰ:ꝙ ipſis negocijs licet arduiſſima
ſint:nec curat nec cogitat /niſi hoc ſoluʒ ꝙ pe
titionem nudam poꝛrigit ⁊ offert deo omnis
ignoꝛans:quid illa contineat/a quid per eaʒ
petat᷑· Et hec manifeſta ſunt in omibus oꝛan
tibus/qui labijs ſuis ſtrepunt/⁊ tumultuant
in eccleſijs ſola inania/pꝛoꝛſus ab eis que de
ſiderare ⁊ per of̃onem petere deberent con⸗
traria cogitantes:⁊ de his que verba oꝛatio⸗
num ſignant nihil omino intelligentes /qᷓ;uis
aũt iſta magne ſtulticie ⁊ itolerabiles ſint:nõ
ſunt tamẽ oꝛationes hmõi contemnende vel
abijciende·. Iſte em̃ ſunt/quẽadmodum laici
litteraum . ſignari/poꝛrigentes ⁊ offerentes
ſummo pontiſicipetitiones ſuas in ſcriptis ·
cum om̃ino ignoꝛent quid in illis contineat᷑:
⁊ quid in ipſis vel per ipſas petatur· Sũmus
vero pontifex/nõ ad ignoꝛantiam ipſoꝛum/
ſed ad petitionem reſpicit ⁊ attendit · Nec pa
rum vel leue eſt ꝙ per ignoꝛantiam iſtam in⸗
terdum/⁊ or̃onideperit ⁊ oꝛanti:¶ Om̃i em
modo ⁊ ſtudioſius ⁊ obnixius qᷓ; illud qð etiã
non cogitatur:inuenitur:⁊ cum eis que audi
uiſti in nuncio iſto/quam oꝛationem dixi/du⸗
plex eſt peruerſitas: Pꝛima eſt · quia ſibimet
contradicit · Eſt em̃ rectitudo oꝛationum cõ

uenientiſſima:vt oꝛans eum/om̃is/manum

poꝛrigat ad capiendum quod petit:ad queʒ
dirigat ſermonem petitionis · Et ita faciunt
omes mendicantes ⁊ elemoſynaria benefi⸗
cia petentes · Aanu em̃ ⁊ voce in euminten
dunt / a quo benefieriſibi petunt · Tibi auteʒ
notiſſimum eſt:quia manus in eam parteʒ ex
tenditur /in quã tendit ⁊ oꝑatio · Qua ppter
qui tantundem agit niſi oꝑa diaboli:ad eum
habet extentam pꝛoculdubiomanum ſuam;
Ab eo igitur petit impleri manum ſuam: cui
illam poꝛrigit · Qua ꝓpter contrarius eſt ſibi
ipſi · Peuote ⁊ a deo petit beneficium:manuʒ
veroad diaboluʒtendit qua peruerſitate qͥd

intolerabilius eſtimari poteſt · ¶ Secunda ꝑ

uerſitas eſt qualis in ludo fieri conſueta eſt ·
ludo inq; qui vulgariter vocaturludus aſini:
vbi ad ipſum emptoꝛem doꝛſo verſo ſermo di
rigitur:⁊ de pꝛecio aſini cumeo tractatur · Di
co igitur quia ad eam partem/⁊ad eas res/

facies mẽtis obuerſa eſt:⁊ ad eas reſpicit s

cogitat/vel de quibus · Ipſa em̃ cogitatio ſi⸗

ue cogitatus:mẽtis intuitus eſt ſiue aſpectꝰ.

qua ꝓpter qͥipſo momentooꝛationis ad alia
mente intuetur / vel aſpicit:quaſidoꝛſo verſo

ad deum:loquitur ipſi · quere vt ita dicat᷑ aſi⸗

num · Qꝛatio igitur hmõi ⁊ ridiculoſa eſt/⁊ip
ſi deo contumelioſa · Quis em̃ foꝛtaſſe iocoſe
aut illuſoꝛie cuiq; homini ſicloquitur:vt doꝛ⸗
ſum ad ipſum habeat/⁊ faciẽ ad alia · Iſte igi⸗
tur peruerſitates in oꝛatione ſunt contrariã⸗
tes·ſeu contradictio eius ad ſemetipſum · et
ridiculoſitas illuſoꝛia contra deumque am⸗
be / in ominuncio ⁊ pꝛocuratoꝛe/qᷓ;tũ dedece
aꝗt:qᷓ;tũq; ipſum impediat:nemo intelligens

ignoꝛat · Defectus quoq; vocis ⁊ loquele/ Af
q;tum noceat negocijs que per nuncium ge⸗

renda ſunt:manifeſtum eſt tibi ·⁊ iam audiui
ſtiin pꝛecedentibus:quia vox oꝛationis deſi
derium eſt · Et quia muta eſt oꝛatio:quevoce
caret hmõi · Debilitas vero in deſiderio / ſi⸗
ue cupiditas:raucedo eſt in voce oꝛationis
¶ AQuarta ergo ſtulticia/eſt nuncium mutũ
aut raucum ⁊ ſine voce audibili exiſtentẽ/ad
eam ſublimẽ curiam mittere · pꝛeſertim ꝓtot
⁊ tantis/tanq; arduis negotijs:vt ſunt nego
tia animarum·Et quonia iam edoctus es/ꝑ
dei gratiam / de oꝛatione · quia ipſa eſt pꝛecio
ſiſſimum deſiderabiliſſimum atq; magnificuʒ
dei donum:pꝛeſertim cum depurata eſt:⁊ im
munis ab imperfectionibus/ ⁊ aliis impedi⸗
mentis que audiuiſti ·perfecta vero diſpoſiti
onibus q̃s per me in hoc tractatu audis: nNõ
relinquitur tibi ignoꝛare:ꝙ a deo ſtudioſiſſi⸗
me deuotiſſimeq; ac obnixe petenda eſt · cum
ipſe ſolus auctoꝛ ⁊ doctoꝛ ipſius eſt/atq; inſpi
ratoꝛ eſt·

ecantico peccatricis aĩe· Ca · XXXIX

VBſt hec pꝛoſe

p quar tertiam perfectionem oꝛati
onis; per quã eſt cantio/ canticuʒ
⁊ cantilena · Manifeſtũ ẽ em̃ · qꝛ pſalmi⁊ can
tica ſᷣm plurimuʒ ſui/orones ſunt· Pꝛeterea
Eſa · xxiij · expᷣſſe ðꝛ ad aiam peccatricẽ/ ſume
citharã circui ciuitatẽ meritrix obliuioni tra⸗
dita· bñ cane / frequẽta cãticũ vt memoꝛia tui
ſit · Eo nãq; ipo ꝙ vocat eã meritricẽ:ipᷣam eẽ
peccatricẽ clamat aꝑte Queãt ẽcithara quja
ſume iubet᷑:niſi coꝛ hũilitate excauatũ ac ꝓfũ
datũ:⁊ bonaꝝ cogitatõnũ ⁊ affectõnũ coꝛdis

— — —

—,,y

ſant
na
an
eres
ſume
in⸗
nau
ner
10s
uhi
ds

ſuperius intẽſum:ac pꝛeparatũ ad reſonãdũ

concentũ quem audite · Et dixi cogitationuʒ
ſeu affectionum:non audens dicere virtutũ:
cumillas anima peccatrix non habeat ·nec li⸗
bera poteſtate ipſius ſit/vt illis tendat ⁊ pꝛe⸗
paret os ſuum tanqᷓ; citharam · humilitatem

vero intellexit · De qua dicit Bernardus:qᷣa

eſt humilitas quã veritas parit · Et ẽ alia hu⸗
militas quã charitas parit · Facile eſt autem

vnicuiq; peccatoꝛidepꝛimere coꝛſuum/ac ꝓ

fundari ſub mole vitioꝛum ⁊ peccatoꝛum ſuo
rum:⁊ euacuare ipſuʒ atq; exinanire a bonis
virtutum /⁊ bonis meritis:quod non eſt ali⸗
ud q; cognoſcere vel recognoſcere vacuita⸗
tem ſuam ⁊ paupertatẽ:atq; ſentire vacuum
a bonis / quibus deberet eſſe pleniſſimum

¶ Pꝛoinde cogitatiões bonas quibus ſe ac⸗

cuſet peccatoꝛ:miniſtret ei conſcientiam / ſi⸗
deſq; etiam moꝛtua ſacrate doctrine · cuiꝰno

ſtris tempoꝛibus tanta copia eſt Affectiones
quoq; bonas/quales ſunt timoꝛ/pudoꝛ/ira/⸗

doloꝛ / de quibus in pꝛecedentibus / decem

numerate ſunt ipſa vitia ⁊ peccata:ea intue⸗

ri volentibus copioſe miniſtrant · Et hoc de⸗

clarabo tibi:licet per occaſionem hoc faciam
Sunt nanq; huiuſmodi cogitationes ⁊ affe⸗
ctiones de benedictionibus dulcedinis:qui⸗
bus deus pꝛeuenit illos/quos ad gratiam pe

nitudinis illuſtrat ⁊ pꝛeparat · Si queratur

cuiuſmodi cantionemvel canticum/cantare

iubetur meritrix iſta · Reſpondetur ꝙ cantio
iſta vt plurimum habet lamẽtationem/⁊ ve·

parum aũt ⁊ vel modicũ carminum· Decem

em̃ ille affectiones/quas pꝛenumeraui tibi/⸗

lamentatoꝛie tantũ ſunt/⁊ maloꝛum que pec
catoꝛes in ſeipſis ſpiritualiter patiuntur:ex⸗
pꝛeſſoꝛie · Et quoniã peccatoꝛ/ vere ſpiritua⸗

liter moꝛtuus eſt/⁊ malis ſuis obſeſſus et op⸗
pꝛeſſus:que vox decet eũ niſi lamentaria/ et
maloꝛũ ſuoꝛũ expꝛeſſoꝛia:magnum aute ini⸗

tium vite eſt peccatoꝛilamentari/⁊ lugere ſe
ipſum · Et magna ſperatio atq; apꝛopinqua

tio ad reſurrectionem ⁊ vitã:ĩmo vite nouita

tem que eſt vita gratie:qua .ſdeo grate ſiue
gratioſe viuitur · Et debes ſcire / quia quẽad
modum in citharis ⁊ alijs inſtrumentis/ma⸗

gnitudo concauitatis atq; pꝛofunditatis:re⸗

ſonantiã adauget atq; dulcoꝛat · Sic in citha
ra coꝛdis:humilitas quã pꝛedixi · qto em̃ ſiue

cogitatiõibus ſiue affectibus magis ſe humi⸗

liat ⁊depꝛimit peccatoꝛ coꝛam domino:tanto

ipſi gratius ⁊ acceptius reſonat in oꝛatiõe co

ram ipſo. Quẽadmodũ dicit beatus Hiero
Nihil adeo deo diſplicet in peccatoꝛe:vt cer⸗

uix erecta poſt peccatum · ita nihil ei gratius
in eodem/q; curuatio vel humiliatio eiuſdeʒ
ſub mole peccatoꝛũ ·ſicut legitur Baruth. j⸗
Anima que teſtis eſt magnitudine mali⁊ in⸗
cedit curua ⁊ in infimis ⁊ oculi deſicientes/?
anima eſuriens:dat tibidñs gloꝛiã ⁊ iuſticiã·
MQtũ em̃ pꝛo peccatis ſuis ſemetipᷣm humili
at / ſub potenti manu dei:tm̃ ſuꝑ ſeipᷣm ſiue in
ſeipſo deũ exaltat· tũcũq; ſemetipſum in
eis ⁊ pꝛo eis deſpicit atq; viuificat · tantũ in ſe
metipſo deũ honoꝛat · Similiter ⁊ quatum ſe
metipſum confundit in peccatis ſuis/⁊ pꝛo il
lis:tantũ deũ gloꝛificat:tantũq; gloꝛiam dat
deo in ſemetipſo · Dat ei ⁊ iuſticiã:cum ſe iniu
ſte contra ipſum egiſſe fatetur/a recognoſcit
Dat ei ⁊ iuſticiam/cũ vitia ſua ⁊ peccata ſibi
ſoli attribuit:non facto / nec conſtellationi/

nec ipſideo contra eos qui naturã malã eum
creaſſe blaſphemant:Et quoſdam planetas

malos creatos fuiſſe/infauſtoſq; ⁊ infoꝛtuna
tos/⁊ ad nocendum naturaliter·id eſtipa na
tura ſua potentes ⁊ pꝛodeſſe nõ valentes de

lirant · Quẽadmodũ de Saturno et Marte
Aſtronomi fatidici/ mentiti ſunt ⁊ ſcripſerũt
Dat deo iuſticiã qui ſe iuſtiſicatione ⁊ vltiõe

diuina / dignũ eſſe confitetur · ipſumq; deũ iu

ſte acturũ ſecũ pꝛedicat:ſi vitia ſua ⁊ peccata

placeat vindicare· Curua incedit ⁊ in infimis
anima/que nec etiã audet oculos leuare ad
celũ pꝛe confuſione · quia celo ſpꝛeto eiuſq; fe
licitate/infernum ⁊ eius toꝛmenta eis pꝛetu⸗
lerit · In hac em reſonãtia · Pꝛima choꝛda de
bet reſonare/ſides: Et pꝛimum quattuoꝛ ſo⸗
nos ſiue voces de imẽſitate incogitabilis lar
gitatis ⁊ benificentie dei:vbi pꝛimus ſonus ẽ
recogitatio benificioꝛũ /ſeu donoꝛum nature
Secundus recogitatio veniarum:quibus re
miſſe ſunt nobis tam culpe q; pene · Tertius
recogitatio gratiarum/per quas ad decoꝛeʒ
diuine ſimilitudinis refoꝛmati ſumus:Quar

tus / recogitatio gloꝛiarum / ſeu hereditatis

eterne:in qua ius hereditarium nobis in ba⸗

ptiſmo collatum eſt · Muta ſine voce atq; ſo⸗

no eſt / vel debilis ⁊ pene rupta choꝛda fidei:
que ſonos iſtos inceſſanter non reſonat./ et
idubitant in eis et apud illos ſic reſonat choꝛ

da fidei:quibus data eſtſcientia ſalutis.Poſ
ſibile ẽ tũ tibi ⁊ aliter diſtinguere ⁊ aſſire ſo⸗

Lapitulum

nos fidei·vt pꝛimũ ponat᷑ recogitatio ſingula
ris illius acſtupendi beneficij/ vicʒ incarnati⸗
onis ac paſſionis chariſſimi ac benedicti vni⸗
geniti filijdei · ¶ Deinde benefieioꝛum/que
per ſacramenta nobis inceſſanter vel collata
ſunt vel tribuuntur · In quibus ſuꝑ omnem
admirationem/ ſacratiſſime euchariſtie ſa⸗
cramẽtum: ¶ Tertius recogitatio beneficij
doctrinarum ⁊ reuelationum/quibus erudi
ti ⁊ doctiſumus de ſecretis ſapiẽtialibus / de
quibus non fecit deus taliter omni nationi ·
¶¶ Quartus ſonus eſt recogitatio diuitiaruʒ
patientie ⁊ longanimitatis dei:per quas tam
magnatos ⁊ malos /in tot ⁊ in tam malis/tã⸗
diu tam benigne/tam miſericoꝛditer/tã dul⸗
citer ſuſtinet/⁊ expectat:miriſq; ⁊ ineffabili⸗
bus ſibiſoli notiſſimis vijs ⁊ modis:ad miſeri
coꝛdiam ſuam ⁊ gratiam reuocare ⁊ reduce⸗
re/q;tũ in ipſo eſt non ceſſat: Interdum autẽ
obſtinatiſſimos ⁊ duriſſimos / ⁊ obduratiſſi⸗
mos/⁊ om̃ino rebelles:conuertit ad ſe · id eſt
iuſtiſicat:Quidputas coꝛaʒ deo cogitat:qui
iſta negligit cogitare? Licet igitur choꝛdam
vnam iſtius cithare fidem dixerim:non incõ⸗
ueniẽter tamẽ pſalterium decachoꝛdum dici
poteſt · Decem vero ille affectiões que tibiſu
perius nominate ⁊ numerate ſunt:pſalteriũ
decachoꝛdum rectiſſime nominatur · in quo

tanto iucundius deo pſallitur: quãto maioꝛi

anguſtia coꝛdis / decem illiſoni reſonãt in eo⸗
dem · Et ne mireris ſi fracta cithara/et nerui
debiles ⁊ non bene tenſi:debitum ⁊ perfectũ

concentum non reddunt vel reſonant· Coꝛ

cCconſfractum cithara fracta eſt · Confractum
inq; fractione de qua legitur Ecci · xxi· Coꝛ fa
tui quaſi vas confractum/⁊ omnem ſapienti
am non tenebit · Nerui debiles ⁊ pene rupti/
gratie pꝛeparatoꝛie ⁊ benedictiones dulcedi
nis:quidem quibus pꝛeuenit ⁊ pꝛeparat nos
dominus pꝛeparat inq; ad gratiam peniten⸗
tialis iuſtiſicationis · Et ſunt reuera initialia
quedam adiutoꝛia adillam · hi quattuoꝛde⸗
cim ſoni/cum de cithara coꝛdis ſonuerunt:li
cet debiles / licet exigui:auribus tamen miſe⸗
ricoꝛdie dei/iucundum ſonant:⁊ ad ipſuʒim⸗
petrant:vt memoꝛia ſit meritricis obliuioni
tradite · Cũ vero perfecta fuerit cithara coꝛ⸗
dis: ⁊ neruis omnibus debitis conuenienter
pꝛeparatis ⁊ oꝛdinatis:erit coꝛhumanũ pſal
terium iucundum/ſimul cũ cithara/ reſonãs
abinfcrioꝛi· hoc eſt pꝛo liberationea malis/⁊⸗

etiam pꝛo condemnatione impioꝛum / gratia
rumactiones / benedictiones/ collaudatio⸗

nes/⁊ gloꝛiſicationes · Aparte vero ſuperio⸗
ri:pꝛo omni largitione beneficioꝛum· HHec ea
dem vel reſonans a ꝑte inferioꝛi / dei iudiciuʒ
iuſtiſſimum ac per omia laudandum · A par⸗

te vero ſuperioꝛi miſericoꝛdiam· Miſericoꝛ⸗
dia nanq; dei ſuper om̃ia opera eius eſt · ſicut

legitur in ps· Et miſericoꝛdia ſuperexaltat ĩ
iudicio · ſicut legit᷑ Jacobi.j· pꝛopter hocergo
dictum eſt in ps·miſericoꝛdiam ⁊ iuſticiã can
tabo tibi domine · In penitentibus ⁊ etiaʒ ad
penitentialem gratiam conantibus/ conue⸗

nientiſſime ſunt: omnibuſq; pijs viribus au⸗

ditu iucunde · Septem reſonantie exterioꝛes
quas pꝛeaudiuiſti ·ſcʒ gemitus /ſuſpiria/eiu⸗
latus/⁊ planctus/clamoꝛ qualis eſt vlulatus
deinde ſingultus/atq; rugitus/an putas/ſu
per om̃em cogitationem ⁊ ãmirationem mi⸗
ſeratoꝛem largiſſimum/deum continere poſ
ſe aures ſuas/aut auertere ab hmõi concen⸗
tibus: An putes aliquem in omibus illis exer
citibus/ pulcherrimarum ſublimiumq; mili⸗
tiarum celeſtium:continere poſſe vocem oꝛa

tionis ⁊ depꝛecationis/qͥn qͥ eã emittatur vt
pꝛoſit oꝛantibus:?: Sciendum autem eſt tibi
qquia quẽadmodum choꝛde ſeunerui littera⸗
les / in cithara litterali/ſeu alio quocunq; mu
ſico inſtrumento:binatim oꝛdinãtur atq; ten
duntur · ⁊ ꝓpter hoc bini ⁊ bini reſonant · Sic
Lin cithara iſta ſpirituali/ virtutes omnes bi⸗

ne ⁊ bine inuicem connexe ſunt:ſibiq; inuicẽ

adiuuant /ſicut legitur de alis animalium ſe

inuicem tangentibus Eʒech.j·Exempli gra
tia amoꝛ bonoꝛum ⁊ odium maloꝛum:ſpes et
timoꝛ:continentia ⁊ abſtinentia · magnificen
tia ⁊ humilitas:⁊ adhunc moduʒ ſehabet de
alijs · Et attende concoꝛdiamipſarumad in⸗
uicem · quia vnaqueq; diſcoꝛdaret⁊ male per
ſemetipſam ſonaret/imodiſſonaret niſi alte⸗
ra alteram moderaretur ac temperaret vład
iuuaret · Manifeſtum eſt enim tibi qualit ab⸗
ſtinentia continentiam adiuuet · rumpit᷑ em̃
neruus continentie aut vehementer debili⸗
tatur et depꝛimitur ſonus eius:ſi abſtinentia
illum non adiuuet et confoꝛtet · Notum eſt
vnicuiq; noſtrum qualiter comeſſatio et ebꝛi

etas repugnent continentie /aut interdum

extinguunt · Tenter enim mero eſtuans / vt
dicit Hieronymus · Facile ſpumat in libidinẽ
Similiter ⁊ ſpes in pꝛeſumptionem eleuaret

ſon
et

duc

M

⸗
no⸗
eno⸗
ece
ien
ln⸗
neo⸗
ſut
Urai
ergo
can
ad
duue⸗
Uoalb
oes
ei⸗
Uanns
tas ſi
emm⸗
gepol
en⸗
seer
SH
non
urI E
n
nen
g
ſen
G
d
unde
Nige
ſet
ſcen
dede
Adin⸗
eper
ſahe⸗

Ater⸗
ken,
hli⸗
ſenng
nek
etebei
dun
ne
bine
met

Anlad

ſonum ſuũ:niſi eã timoꝛ repᷣmeret ⁊ modera⸗

retur · Limoꝛ vero in deſperationẽ rueret:ni

ſi illũ ſpes ab imo fulciret ⁊ ſuſtentaret ·ſichu
militas in viliiatem abiectionis ſemetipſam

abüijceret niſi illam magnificentia ſuſtẽtaret·

Ipa c; magniſicẽtia:ne nimis ĩ altũ pꝛoſiliat
1 in ſuꝑbiam ſe eleuet:ab humilitate pᷣmitur

⁊ in rectitudine ſuioꝛdinis retinet᷑ · ſicut inue

nies in amoꝛe ⁊ odio · Mõ em̃ eſt poſſibile bo⸗-

na laudabiliter ꝑomia facere / cuſtodire/ nu⸗
trire/atq; defendere ꝑ omia amoꝛe bonoꝛũ:

niſi contra mala pugnet᷑ aſſidue:niſi eis reſi-

ſtatur viriliter:qð ꝓpꝛie ac ꝑ ſe odij eſt malo⸗
rum · Eodem modonecmala impugnabunt᷑
foꝛtiter/nec reſiſtet᷑ eis viriliter:ſi amoꝛ bono

rum ad G̊; non adiuuerit· Siem bonanõ amẽæ

tur:p que malis reſiſtit/⁊ mala repelluntur:
nõ eſt poſſibile vt contra ea laudabiliter pu⸗
gnetur · & ſi querat quis de ipᷣa fide:quam
vtutẽ habeat ſociã ⁊ cõnexam:ac ſi quereret
de neruo fidei /quis ei neruus alius in iſta cy
thara aſſociet᷑.Eidem rñdeo in hoc·qꝛ diſcre
dulitas erroꝛis et impietatis / eſt choꝛda:q̃ fiw⸗

dei cõiungit᷑ in cithara iſta vt exhac tamhoꝛ⸗

rifica deteſtatione / nõ ſolum declinant᷑ erro⸗

res hmõi ·ſed etiam abijciunt᷑ · Et om̃is erroꝛ

impietatis / tanq; venenũ moꝛtiferũ abijcit ꝑ
vtutem iſtam atq; declinat᷑ ⁊ fugit᷑ ⁊ etiam ab
hoꝛret᷑ · ¶ Si quis aũt obijcere voluerit · quia
contrarioꝛũ eadem eſt diſciplina/⁊ idem ſen
ſus · Rñdeo in hoc /quia alius motus eſt ꝑſe⸗
cutio erroꝛis ⁊ impietatis/⁊odiũ ·alius inſe⸗

cutio ſalutarium credulitatũ/⁊ amoꝛipſarũ/

Et poſſibile eſt vt aliquis peritus ſit in pꝛocu

randis ⁊ educendis egritudinibus: omnino

inſcius ſanitatis pꝛocurande vel inducende
ſicut manifeſtũ eſt in bellatoꝛibus multis / qᷣ
vulnerare ⁊ occidere doctiſſimi ſunt · Sana⸗

re aũt ⁊ a moꝛte ſuſcitare pꝛoꝛſus ignoꝛant ·
Sic quoq; poſſibile eſtvt aliquis deveneſicis
acquirendoꝛũ: conficiendoꝛũ acuendoꝛũq;

venenoꝛũ habeat peritiã / eoꝛũq; poꝛrigẽdo⸗

rum aſtuciã:ſanãdi aũt a leſionibus earũ nõ
habeat licentiã · Cauſa aũt in hoc indubirant
eſſe poteſt / vt animo ſolo nocendi vel vni vel
pluripus ſtuduerit /vt in talibbus fit · Et aliud
de venenis ſcire nõ curauerit· poſſibile nãq;

eſt vt ſolo odio alicuiꝰ ꝑſone vel aliquarũ in⸗
ductus fuerit ad hoc:vt talia fieri vellet.Cuʒ
aüt pſalmi cantiones vel cantica ſint· Mani
feſtũ eſt ꝙ qui pſallunt /vel pſallentes audi⸗

unt ſaltaredebent · quẽadmodũ laſciuihoies

æ mulieres/ad auditum cantilenarũ turpiuʒ
ſaltant / id eſt geſtulationibus coꝛpoꝛũ ſuoꝛũ—
rñdent modulationibus quas audiunt ·ſicut
dicit veritas AMatthij · Cecinimꝰvobis ⁊ nõ
ſaltaſtis· lamentauimus vobis/⁊nõ ploꝛaſtꝭ

Saltationes igit᷑ iſte ſunt motus ſpũales:qͥ⸗

bus moueri debemus /⁊ ißi pſallentes et ps·

ab alus audientes: Exempligr̃a cum pſalmi
diſtrictionẽ diuine iuſticie ⁊ vltionis reſonãt:
timoꝛe debet concuti coꝛ ⁊ deoꝛſum poni ·Cũ
aũt miſcdiam:debet ſpe erigiſurſum ·Cũ aũt
honoꝛẽ ⁊ gloꝛiã dei reſonant:gaudio dilatari

vt de beatitudine pᷣmiſſa dilectoꝛũ ⁊ electoꝛũ

ipſius:deſiderio ⁊ amoꝛe illius coꝛ accendit ·
Etꝑ viamiſtã curri res in om̃ibus pſalmis ⁊
pſalmodijs · vt quid em̃ in ipſo pᷣncipio pſalmi
nominat᷑ tibi beatitudo /cũ dicit᷑ · Beatusvir
niſi vt deſiderio ⁊ amoꝛe in illam ſaltes vel in
ſileas· Deinde ꝓpter ſimilẽ cauſam denomi⸗

nat᷑ tibi virilitas · vt a puerilitate animi diſſili

as:⁊ virilitatem tanqᷓ; ꝑfectionẽ tibi debitam
concupiſcas · Sic ꝓpter eandem cauſam ſub
ſequẽter dicit᷑ tibi. Qui nõ abijt in conſilio um
pioꝛum · miſeria eſt quã beatitudo ⁊ virilitas
a ſe pꝛocul expellunt · Nominat᷑ ergo tibi ſub
negatione:vt ab ea declines ⁊ fugias animo
atq; pꝛopoſito:qui beatitudine ⁊ virtute tan

̃ẽ inſeꝑabiliter annexum ipſis / diligas ⁊ tene

as · Nec dubites qͥn coꝛꝑ omia bñ diſpoſitum
⁊a ſeruitute coꝛruptionis plene ⁊ ꝑfecte libe
rum ad auditum pſalmodie congruentibus
illis motibus moueat᷑ · Alioqͥn qui vel pſallũt
vel pſallentes audiunt onos lyros ſunt ·id ẽ·
aſini ad lyram· qui cõcentui lyre vel cithare
nullo motu geſticulationis reſpõdere noꝛũt
Cauſa autem in hoc eſt quia ipſam ſuauitatẽ
concentus huius non ſentiunt · Heu qt onos
lyros / et aſinos inſenſibiles habet hodie ſan⸗
ctus Dhauid:ĩmo ſpirituſſanctus ad citharaʒ
ſuam ⁊ pſalterium ·qui nihil pꝛoꝛſus ſpiritua⸗
lis armonie ibiſentiunt · Nihil de his que per
pſalmos ſpirituſſanctus omnibus loquitur/
intelligunt vel etiam cogitant:Et quodẽma
ioꝛis abſurditatis/ ipſas voces pſalmoꝛum
ita ruditer: adeoq; inepte reſecant et vocife
rant:vt voces eoꝛum a rudibus aſinis differ⸗
re valde modicum videntur· Quod ẽ de his

qui milicie clericalis ſtipendia tam auide cu⸗-

piunt:q; diſtricte exigunt et quanta diligen⸗
tia nũmos ipos bladũ ⁊ vinũ q̃rõne hmõimi
licie ſibi debere:iĩpudẽtiſſime aꝑtiſſimeq; mẽ
tiunt᷑:qͥ nõ ſolũ voce pſallere negligunt coꝛa

KK

.LCLapitulum

dño:ſed etiam pſallentes impediunt ·⁊ pꝛo ſa
cratiſſimis pſalmis fabulis in choꝛo reſonant
vtinã attendant/quia fures ⁊ latrones/⁊ cõ
tra deum ⁊ contraaias quibus pſallendo ſuf

fragaridebuerant ſe exhibent:dum ſine cau⸗

ſa ſtipendia ꝑcipiunt /vel quod mai eſt rapi⸗

unt · Pꝛopter hanc cauſam vicʒ qꝛ pſalmo⸗

dia theſaurus eſt / continẽs aurũ ⁊ gẽmas di⸗

uitiarum ſpiritualiũ · Et apotheca ſpũſſancti
eſt continẽs aromata omniũ donoꝛũ vᷣtutũ⁊
gratiarũ · Statutũ eſt in eccleſia dei /vt ſuper
om̃es ſcripturas/liber pſalmoꝛũ frequentet

Nulla em ſcriptura de veteribus/que mentẽ

humanã ita ditare ⁊ replere ſufficiat· Mulla ẽ

medendis animarũ languoꝛibus/ conſolan⸗
dis / confoꝛtandis/ delectandis animabus
humanis adeo potens aut efficax · Sũt ⁊ mul
te ſpũales virtutes ⁊ ꝓpꝛie:que alibi ⁊ docen
de ⁊ diſcende ſunt· Theſauri igit᷑tam pꝛecio

ſi/tanq; nobiles/a ſpũſancto ꝑpſalmos etin

pſalmis oſtendunt᷑ puocemur ad amoꝛem⁊
deſiderium ipſoꝛũ · Apotheca ſanctiſpũs co⸗
ram nobis in eis aꝑit ⁊ exponit:nõ ſolum ad
medelas vt pᷣdixi:ſed etiaʒad delicias/ quas

illi ſolum noꝛunt quibus datur eas ſentire ·

Auigd intelligat᷑ ꝑ vitulos labioꝝ· Ca. xI ·

Oſt hec pꝛoſe

p quar de ofone ſᷣm qð ipſa eſt vitu

lus labioꝛum · Nihil em aliud poſ⸗

ſe videt᷑ vitulus labioꝛũ in vltimo Oſee vbi
dicit · Reddemus vitulos labioꝛũ noſtroꝛum

Cui cõcoꝛdat Aplus in vltimo ad heb·dicẽs
Per ipᷣm ergo offeramus hoſtiã laudis ſemꝑ

deo i. fructum labioꝛum confitentiũ nomini
eius. Abuſiue nãq; vltra modũ intelligentur

vituli labioꝛum / vituli labijs pꝛomiſſi · Dico
igit᷑ quia in vitulo intimũ eſt medulla/ omibꝰ
alijs q̃ vituli ſunt guſtu ſuauioꝛ: Deinde car⸗
nes · tertio oſſa:quarto pĩguedo.qͥnto pellis·

Et ſimiliter in orone intimũ deoq; placitiſſi⸗

mum ipſa pietas/oꝛantis/intentio ſiue volũ
tas pᷣncipalis obtinendi quod ꝑoꝛationẽ im⸗
petrariintendit᷑ · Et ꝓpter hoc qui abſq; intẽ
tione or̃onẽ dicit vel recitat/ipſam potiſſima
ſua ꝑte mutilat ⁊ detrũcat · Cogitare igit᷑ de⸗
bet apud ſemetipᷣm atq; foꝛmare/quid ei per

ofronem querendum vel perendum ſit:Ad h̊

em oꝛandus eſt deus/vt veniam gratiom/⁊
gloꝛiam/ cetera bona data ſua ꝓut ipſe no⸗
uit expedire largiat᷑ oꝛantibus · ⁊ his pꝛo qui⸗

bus oꝛat᷑ · O ſi quis nihil hoꝛi intendat ꝑ vo
ciferationem ofonis:ſtrepit indubitanter et
tumultuat᷑ in eccleſia dei oĩno a deo nihil pe⸗

tens: Qua ꝓpter necoꝛans eſthomo hmõi:

cum omis ofo petitio ſit / ſicut in pcedẽtibus
audiuiſti · Intende aũt quia non eſt neceſſe/

vt om̃is oꝛans intendat certe ⁊ determinate

aliquid iſtoꝛũ que pꝛedixi · Multi em vniuer⸗

ſaliter vel generaliter / intendunt ꝑ ofones
bona data dei :nõ cogitantes ſingulariter de
venia aut aliquo alioꝛũ:q;to autẽ feruentioꝛ

fuerit intentio hmõitanto erit medullata ma
gis or̃o/⁊ oſſa eius medulla pinguioꝛi reſfer⸗
ta · Qſſa vero in ofone/foꝛtitudines ſunt qͥ
bus ſuſtantari ⁊ defendihabet oro · Difficili⸗ 4

mum quipe eſt muſcas irruentiũ cogitatio⸗
num/ab ofone abigere:eãq; impedimentis
om̃ibus depurare/ depuratãq; ſeruare · Ma

nifeſtum aũt eſt tibi contra om̃em difficulta⸗

tem/ foꝛtitudinem eſſe neceſſaria · ſicut dicit
Ariſtotełquia virtꝰ⁊ ars circa difficilima ſũt

¶ Heceſſaria eſt vt alia foꝛtitudo/contra te⸗
dium ꝓlixitatis:a quo multiex oꝛantibꝰ vin⸗

cuntur:qui vix inceptam ofonem conſũma⸗

re ſufficiunt:. Interdũ aũt ⁊ a cepta ſtati de⸗
ſiſtunt · Eſt ⁊ alia foꝛtitudo neceſſaria/ con⸗

tra dilationem doni quod petit᷑· Differt enim

deus interdum dare quod poſtulat ipſa dila⸗
tione coꝛ pꝛeparantis ⁊ aptans ad recipiẽdũ

ſicut dicit Augꝰ ſuꝑillud ps · Concupiuit aĩa
mea deſiderare iuſtificationes tuas in omni
tempoꝛe dicens ibi /ꝙ vt tu voles implere ſac
cum vel ventrẽ /aliquo bono velpcioſo:diſtẽ⸗
dis illum atq; dilatas vt capatioꝛem ipſum ef
ficias · Sicdeus volens implere coꝛtuum /di⸗
ſtendit illð atq; dilatat longo deſiderio:vt ca
patius id/eius quod petitur efficiat· Contra
moꝛam igit᷑ ⁊ dilationẽ iſtam:neceſſaria ẽ foꝛ

titudo quedam:que ꝓpꝛio nomine longani⸗

mitas appellat᷑ · Eſt ⁊ alia foꝛtitudo neceſſa⸗

ria contra iram quãdã ⁊ ipatiẽtiam:qua mul O

ti eouſq; exagitant᷑ ⁊ deficiunt:vt vix ꝓſtra⸗
ti ad oronẽ/ab ea ſtatim exurgãt:ꝓ eo ꝙ gra

tiq oronis ⁊ deuotionis eis nõ ſtatim tribuit᷑:
dicentes quid facerem hic aridus ⁊ frigidus

coꝛde duro ⁊ vacuo ab omi gratia deuotiõis·

Hi ꝓculdubio ignoꝛant of̃onem ⁊ deuotionẽ

donag gratuita eſſedei · ⁊ vthoc ipſuʒ addiſcãt
nõ ſtatim eã cũ volunt obtinent· Inſinuatur
igit᷑ eis ꝓhoc:vt ea petere diſcant ⁊ aſſueſcãt

Interdum aũt ⁊ qta difficultate obtineant᷑.
ipſa expientia edocent᷑· quaſiem pꝛeda qdaʒ

— —

loc
e
ne
ſte
ſo
.
c(
nſi
ſur
h
e⸗

ſen

deſ⸗
hen
ſere
liad
u
ve
1
en
bio
ntg
eſe⸗
ei
fle
t
imn⸗
vele
ſte
ſon

tono
tere
Aſe⸗
hnror
Aubs
ceſe
mnge
Miner
fones
ſterde
genner
am
uſeſen
znt
Dfal⸗
R
nenno
lln,
1nt
plit
tie⸗
Pw⸗
ſünn⸗
ide⸗
or⸗
tenm 1
aly
ii
wn
gen
olti⸗
ſunei
onra
niſe
gan⸗
ecele⸗

P

—
.
*
. „
.

gratia oꝛationis ⁊ deuotionis interdum ra⸗
pitur a deo/⁊ de medio irruentiũ cogitatio⸗
num duricieq; coꝛdis in quadã violentia eri⸗
pitur · ſicut dicit Seneca·vix datum pꝛedam

putato · Impꝛobitate igitur ⁊ impoꝛtunitate

vult a ſe eripi gr̃am or̃onis miſericoꝛs deus/⸗

⁊ vt obtenta gratioꝛ ⁊ carioꝛ habeat᷑ · iuxtail⸗
lud·.Gratioꝛ eſt fructus qᷓ;ſpes ꝓductioꝛ edit

Eſt ⁊ alia foꝛtitudo or̃onis/⁊ eſt quaſi gra⸗
uitas quedam cõtra leuitatẽ coꝛdis : que tan
ta eſt in aliquibus ſtultis ⁊ indoctis:vt nõ ꝑ⸗
mittat eos ea/ vti / niſi ad modicũ ⁊ bꝛeue/ cũ
illam adepti fuerint · tũc em̃ ab or̃one ſurgũt
cum in ea potiſſimũ eſſet imoꝛandũ ⁊ potiſſiꝰ
mum inſiſtendum eidẽ : Hoc aũt eſt quia cum

dak eis gratia oronis abundans deuotione pᷣ
pinguis ⁊ lachꝛymis irrigua:cũ tantis bonis

eis vtendũ eſſet:iĩmo cũ tam bono ſic impati⸗

entes ſunt tanti boni:quod pꝛoculdubio eſt

quedam felicitas tunc nãq; datus eſt eis ad⸗

uocatus gratioſiſſimus ⁊ eloquentiſſimus:

de quo nõ ĩmerito ſperare poſſunt ꝙ obtine⸗
at eis quicqᷣd petunt· Ipſi aũt tunc imponũt
ſilentiũ/⁊ vocẽ eius interrũpunt:⁊a cum gra⸗

rioſioꝛem ⁊ magis ꝓpitiã habet audientiam/⸗
atq; cũ efficacius allegat cãm ipſoꝛũ:os eius

obſtruunt/imo quod deterius eſt/ ipᷣm moꝛ⸗

tificant ⁊ extinguunt · Qui em̃ tunc oꝛare de
ſinit cum ei bñ eſt in oꝛatione ⁊ deuotiõe ⁊ la⸗
chꝛymis:oꝛationẽ indubitanter moꝛtificat et
extinguit · etiã eo temꝑe quo vtilius ⁊ efficaci
us eidem inſiſtercet᷑ · Ale vero qui ſentiens in
ſemetipſo/pauꝑtatem om̃imodam ⁊ defectꝰ

deuotionis ⁊ lachꝛymarũ:⁊ ꝓpter hoc oꝛare

deſinit / vel deſiſtit: inſaniſſimus paupeſt /qui
mendicare/⁊ panẽ ceteraq; ſibi neceſſaria q⸗
rere differt · Diues em̃ indubitanter eſtqgra
tia deuotionis ⁊ lachꝛymarum abundat ·
CHmõietiãhomo eſt ea ſtulticia laboꝛat:vt
quia videt hauritoꝛiũ ſuum vacuũ:ad fonteʒ
vel fluuium pꝛohaurienda aqua ire contẽnit
paratus ire vt dicit ⁊ haurire cũ hauritoꝛium
eius plenum viderit / aut ſenſerit · Pꝛoculdu
bio ſtultus hmõi ſpm̃ſcm̃ eſſe ſontem oronis
atq; deuotionis ⁊ omniũ gratiarũ neſcit:ipᷣim
eſſe flumen cuius impetus letificat ciuitatem
dei · Ignoꝛat inſipientiſſimus coꝛ ſuũ eẽ hau⸗
ritoꝛium quod oꝛando in fontem iſtum imer

gitur vel mittit᷑: vt inde gratiaruʒ muneribꝰ

impleat᷑· Hon videt ꝙoꝛando ad fontemiſtũ
vel fluuiũ accedit᷑:vel venit᷑:vl potius ad coꝛ
iſte fons vel fluuius attrahit᷑ · ſicut ipſe ſpuſ⸗

ſanctus ꝑps:nos docuit dicentem · Os meuʒ

apui ⁊ attraxi ſpm̃: Et ẽ tertia ſtulticia/huius
qui frigiditatẽ coꝛdis ſuiſentit/⁊ ad caminuʒ
Aapwꝛopinquare nonvult· Donecillud ſentiat
calefactum: Ignoꝛans pꝛoculdubio ſpmſcm̃

foꝛnacem eſſe ⁊ caminũ ſpũalis ardoꝛis /vita
lis ⁊ viuifici caloꝛis · Ignoꝛat etiã/quia oꝛan⸗

do ad foꝛnacem iſtã ⁊ caminum pꝛopinquat᷑·
Et in apꝛopinquatione ipſius vicʒ/imo pꝛe⸗
ſentia coꝛda pꝛimũ tepeſcũt/deinde caleſcũt
tertio vero flãmeſcunt: Quis adeo ſtultus ẽ

qui dicat ſuſtinebo frigus iſtud moꝛtiferum/

longius a foꝛnace:nec apꝛopinquabo ad illã
donecplene fuero calefactus: Cum aũt perfe
cte calefactum me videro:appꝛopinquaboad
illam:¶ Et eſt quarta ſtulticia hois hinꝰ· Jp
ſe em̃ eſt quẽadmòdũ ſtultiſſimus qͥ videt ſe
ventre vacuum/a refectione admodũ indi⸗
gentem/menſamq; refertiſſimã in conſpectu
ſuo poſitam ⁊ paratam·⁊ dicere nõ erubeſcit
nõ accedã ad mẽſamiſtam/donec ventre ple
nus fuero ⁊ opipare ſaturatus· ¶ Quid em̃
gliud eſt homo/coꝛhabens gratia deuotiõis
vacuũ:niſi homo ventre ſpũali ab eſcis ⁊ po⸗
tibus ſpũalibus vacuo?: Quis aũt ignoꝛat/ni

ſi inſipientiſſimus / in or̃one ventre hmõi ci⸗

bis ⁊ potibus repleriſpũalibns:ipᷣmq; hoie,z
ibi ſpũaliter ſatiari: Qua ꝓpter manifeſtũ ẽè/

quia miſerrimus erroneus eſt qui ꝓpter hoc

ad menſam refectionis ſpũalis/que ẽ opulen
tia ſpũſſancti/ad eam por̃onem accedere ne
gligit/ quia ſe vacuũ ab hmõi alemẽtis ſentit
ſimilis eſt ſtulto qui fame ſe perire ſentiens/
ad menſam opiparã vt in ea comedet ⁊ refici
atur accedere cõtemnit · Eſt ergo negligẽtia

hec⁊ toꝛpoꝛ infirmitas hmõique etiaʒ viros

religioſos interdũ reuocat/a auertit/⁊ ĩ pau
pertate pᷣnominata detinet. Irrũpenda igit
eſt aliqua foꝛtitudine iſta infirmitas· Quiag
iſte foꝛtitudines quas nominaui tibi oꝛatiõi

neceſſarie ſunt vt eam ſuſtentent ⁊ ſulciant:

eamq; foꝛtem ⁊ robuſtãꝗ efficiant:nõ iĩmerito
oſſa oronis vituli nominantur·Hhec ſunt oſſa
medullã pie intentionis ⁊ oronis continẽtia/
foꝛtiq; ꝓtectione cuſtodientia · Carnes vero
iſtius vituli / intellectus ſunt ⁊ cogitationes/
que verbis oronis ſignant᷑ · Pinguedo vero

carnium hmõideuotio eſt / nec obſiſtit qð diẽ

Gregꝰ·ſuꝑ verbum illud psholocauſtum tu
um pingue fiat· dicens·quia holocauſtũ pin⸗
gue fit / cumbonü opus quod agit᷑ etiã lachꝛy

mis irrigat᷑· Lachꝛyme nanq; / nõ deuotio ip
ſa ſunt:ſed ex deuotione ꝓfluunt ⁊ ꝓcedunt

¶ Pellis aut vituliiſtius / ipe ↄtext ⁊ ſeries

B

„
verboꝛũ ofonis eſt / quib alia que dicta ſunt
continent᷑/tanq; a pelle exterioꝛi operiunt᷑
Pili quoq; in vitulo iſto / ſtrepit eſt vocalis
exterioꝛ: Lales reddere debemꝰ vitulos la⸗

bioꝛũ nr̃oꝝ· ꝓp: qðdcm̃ẽ· Reddemꝰ vitulos

labioꝛũ nr̃oꝛi Oſee vlt· vt pᷣdixi · Mõ em̃ ꝓ⸗
pꝛie reddit᷑ niſi quod debet᷑ Apparet igitur de

om̃ibus que pceſſerunt /de vituloiſto/q; iniu

rioſi ſumus deo/etiã in illis ꝑ que iniurias ir⸗

rogatas eidem emẽdare debemꝰ · Quis em̃

nõ videt/innumerabiles in eccleſia clericoꝛũ
tam ſeculariũ qᷓ; etiã clauſtraliũ / nec etiam pi
los vituloꝛũ iſtoꝛũ dño reddentes/nec ea vo
caliſtrepitu in eccleſijs reſonant · ſed tanqᷓ in
doꝛmitoꝛio medias matutinas / aut etiã inte⸗
gras doꝛmiunt·nunq;ᷓ eas poſtmodũ domio

reddentes aut reſtituentes · Multiꝓ vocibꝰ
or̃onis/vocibus inutiliũ fabulationũ /aut eti

am ſeculariũ negocioꝛũ in eis ſtrepunt et tu⸗
multuant᷑:tractãtes ſibi inuicẽ ſua ſecularia/

⁊ interdum negociationes ·faciẽtes ꝓculdu⸗

bio domũ ofonis / domũ negociatiõis · Exe⸗

crabilius aũt eſt/ꝙ ꝓlaudibus ⁊ hymnis dei

turpiloquijs/ꝓphanant ⁊ polluũt:⁊ ipᷣm dei
ſeruitiũ / c choꝛũ diuinis honoꝛibus ⁊ laudi⸗
bus conſecratũ · Sunt ⁊ alij qui vt pellẽ vi⸗
tuli iſtius deo reddant:totũ in hocſtudiũ ſuũ

coõferunt:nec vnã ſyllabã vel vnũ iota de tota

integritate verboꝛũ oronis negligi ꝑmitren⸗
es · Ethoc vtiq; bonũ eſt/niſi deũ potioꝛibꝰ
vituli iſtius defraudarẽt · ſed dũ intellectus ⁊
ſignata verboꝛũ oronis /vel nõ habẽt velnõ
curent ·⁊ ſi in altera pelle vicʒ deo ſatiſſacere
videant:in reliquo tñ ·i·in carnibus nõ modi
cum ſacrificiũ laudis detrahunt ⁊ detruncãt:
¶ Aulti delinquunt circa adipẽ ſiue pingue
dinem/ om̃imode aridi ⁊ indeuoti oꝛãtes · cũ

de medulla iſtius vituli nõ curant / ⁊ foꝛſitan
curare nõ noꝛunt · Multinec pellem verboꝝ
nec pilos exterioꝛis vociferationis offerre cu
rant/vel dignant᷑· Dicit aũt Dauid exꝑſona

recte offerentiũ · Holocauſta medullata offe⸗-

ram tibi · Quis ex magnatibꝰhmõi fraudes

vel rapinas vł iniurias ſibi fieriſuſtineretê/vi⸗

delicet vt ꝓ vitulis medullatis ⁊ pinguibus:
exmedullati/excar nati/macilentiſſimi/⁊ per
oẽm modũ pinguedine carẽtes/exoſſati / de⸗
coꝛiati/⁊ nec pilos etiã habẽtes offerrentur⸗
An nõ vides congregationes hmõi oꝛantiũ
⁊ tam apte vituloꝛũ hmõi ſacrificia deo ſpᷣtra
hentiü:ne dicã ſpelücas eſſe latronũ:p magis

4

Lap

itulum

acies vel cuneos raptoꝝ: Quis ignoꝛat· ꝙſt
ne cꝗ accipiũt ſtipendia oꝛatoꝛie militie:ĩmo

tanq; fures ⁊ raptoꝛes· Et ꝓpter hoc ad reſti

tutionem omnium ſic perceptoꝛum teneri-
Auare per fumum thuris ſignat᷑ oꝛatiox

quid per puluerem pigmentarij·Ca·XxLI¶

Pcet nos ſpi⸗
d rituſſanctus ꝑ Johem euangeli⸗
ſtam Apocalij· vbi dicit᷑ de vigin

tiquattuoꝛ ſenioꝛibꝰ: qui habebant ſinguli ci

tharas ⁊ phialas aureas plenas aromatoꝛũ

que ſunt or̃ones ſanctoꝛũ. Et iterũ eiuſdem
viij · Stetit angelus ante altare habẽs thuri⸗
bulum aureũ in manuſua/⁊ data ſunt ei incẽ
ſa multa:vt daret de oronibus ſanctoꝛumſu⸗

per altare aureũ:qð c añ thꝛonũ dei:⁊ aſcen⸗

dit fumus incenſoꝛũ ſanctoꝛũ / de manuange
li coꝛã deo · Per Dauid quoq; docemur oꝛati
onem incenſum eſſe vbi dicit · Dirigat᷑ oꝛatio
mea ſicut incenſum in conſpectu tuo/qua di⸗
rectione ⁊ aſcenſu ipſa quoq; anima oꝛantis

aſcendere dicit᷑ in li· canticoꝛũ · c iij· vbi dicit

Que ẽ̃iiſta que aſcendit ꝑ deſertũ ſic virgula

fumi:ex aromatib mirrbe⸗ thuris:⁊ vniuer
ſi puluer pigmẽtarij· Virgula igit᷑ fumi ofoẽ

₰

qlẽ eẽ indicat aromata mirrhe ⁊ thur ⁊ vniũ

ſi puluer pigmẽtarij.veteri qᷓ; lege Exo· xxxj
thimiamata fieri iuſſit ſibidñs ex qᷓttuoꝛ aro⸗
matibus ſtacte:onica:galbaniboni odoꝛis:⁊
thure lucidiſſimo · Quia igit᷑hec quatuoꝛ tim̃
Aromata noĩant᷑ vt ex eis cõficiat᷑ thimiama:
P quod ofo rectiſſime intelligit᷑ · Ybi vo noĩat
mirrha ⁊ thus:⁊ deinde expᷣſſe vniuerſi pul⸗
ueris pigmẽtarij· Colligit᷑ euidẽter quia oꝛa⸗
dearidi indei aes uà tio pfecta exom̃ibus modis ſuis· Tlirgula fu
offerre debeãt vitulũ ſaginatũ · Clericiquo

mi eſt:qualeʒ deſcribit lib .Cantico· Quattu

oꝛ veroilla aromata:que moyſes noĩat quat

tuoꝛ virtutes que in ofone neceſſe valde ſũt
indubitanter ſignant · ſic apparebit tibi ex pꝛo

pꝛietatibus aromatũ illoꝛũ · abet aũt que

ſtionẽ quid intelligi⸗ debeat · hic puluis pigmẽ
tarius: Virtutes em nec frangende nec con
terende ſunt necin puluerem redigende· qͥn

potius in omi integritate ſua querende· In⸗

tegritas nanq; earũ ⁊ ꝑfectioa deo plus dili⸗
gitur:i; minutie vel fragmenta ipſarum pul
uis aũt pigmẽtarius:vnde erit niſi ex pulmẽ⸗
tis virtutũ cõfractis atq; cõtritis· Cõfractio

yero ⁊ contritio virtutũ qdẽ niſi moꝛtiſcatio
earũ · ¶ ſifoꝛte quis dixerit:quia cõtritio

———— —

ngel⸗
Vn
llic
oꝛi
lden
thur⸗
umnlo⸗
en⸗
lange
rorni
ano
nad'
mnno
ldicf
nver
oe

7

Ni
nin
mmr.
oi⸗

H

dy

Au
gunt
eſit

gue
Mi
l
d⸗
pul
ni⸗
o⸗
tio
no

ſffü

o

ſſta coꝛdisẽ· aut intelligit hde coꝛde nouo qð
in ſe creari petebat Dauidqð vtiq; ẽ bonũ ⁊

ſcm̃· ꝓpterhoc om̃i cuſtodia ſeruãdum · ſicut

pᷣcepit Salomon Pꝛouerbᷣ· tiij · Mõ eſt igitur
frangendũ aut conterendũ: Si xo intelligit
hoc de coꝛde veteri qð totũ eſt ex mẽbꝛis viti
oꝛum ⁊ pctõꝛũ ·qualiter coꝛ hmõi contritum
erit puluis pigmẽtarius:qͥn potius puluis fe⸗

tidiſſimꝰ odoꝛis peſſimi. ¶ Debesigit᷑ ſcire
in hoc quia contritio nõ ẽ ſicut cõfractio aut

contritio coꝛpalis:que indubitanter deſtru⸗

ctio eſt eius quod confringit᷑ aut cõterit᷑ ſed

eſt ſubtilis examinatio ⁊ ꝑ ſingula diſcuſſio qᷓ
examinat᷑/qualiter ipſa eloquia ſacra ⁊ ↄfrin

gi⁊ conteri dicunt᷑ · cũ ſubtiliter ⁊ ꝑſingula di

ſcutiunt᷑ examinant᷑ ⁊ exponunt᷑: integra tñ

remanent ⁊ om̃ino nihilleſionis paſſa · cũ ſic
cõfracta ⁊ contrita fuerint · Vitia vero ⁊ pec⸗
cata/malleo verbi dei ſic confringunt᷑ ⁊ con⸗
terunt᷑/ vt penitus deſtruant᷑ ⁊ anihilant᷑ Cũ
em̃ nõ ſolum volũtas peccandi/ſed ipᷣa cogi⸗
tatio etiã peccati /ſic confringit᷑ ⁊ conteritur
⁊ nihil eoꝛũ pꝛoꝛſus remanet in eis / qui vere
penitent · Contritio vero iſta nihil leſionis in
fert/vel ſuffert coꝛdi contrito:qͥn potius leſi⸗
ones vitioꝛũ ⁊ pctõꝛũ in eo ſanat · Mõ frangi⸗
tur igit᷑ coꝛ/ſed fractum integrat ⁊ ſollidat/⁊
fractiones ipſius atq; contritiones omnino

curat · Cötritio igit iſta diligens ẽ⁊ ſubtilis ex
aminatio ac pꝛeparatio coꝛdis:qua ſeipᷣm ſic

ꝑſcrutat᷑:vt qͥcqͥd deo diſplicere in ſe inuene⸗
rit atq; cognouerit: conterat atq; confringat
vt pᷣdixi / malleo verbi dei ſemetipᷣm duriter ĩ
om̃ibus ⁊ ſingulis male actis pcutiens ·qð eſt

dicere vſq; ad moꝛtificationẽö/ omimodamq;

deſtructionẽ eoꝛũ que in ſe punienda cogno
erunt · Coꝛ igit᷑ contritũ dicit᷑ m duas inten
tiones / vicʒ m ſe / vel m ea que in ipſo cõte⸗
renda ſunt ⁊ moꝛtiſicanda · Coꝛ em̃ intelligit᷑
ſenſus ⁊ voluntas·⁊ ſenſus cũ erroneus eſt
tanqᷓ; periculoſus cõterendusẽ ⁊ moꝛtifican
dus in pte iſta · Siliter voluntas impꝛoba ſiue
puerſa eſt conterenda ⁊ moꝛtificandaẽ vita

vt nihil de puerſitate ſua viuere ꝑmittatur in
ipſo · Mõ igit᷑ eſſentialiter coꝛii:ipſa aĩia conte

renda eſt/ſed ſᷣm ea que in ipſa ſunt / vicz in⸗
tellectũ erroneũ ⁊ ꝑuerſam volũtatẽ· Hmõi
nanq; cõtritio nec frangit necledit in aliquo

animã humanã:qͥn potius leſionemeiꝰ⁊ pla

gas grauiſſimas/que ſunt vitia ⁊ pctã / ſanat
Juxta modũ igit᷑ hunc dictũ eſt illud · Coꝛ cõ

tritum ⁊ humiliatü deus nõ deſpicies · Vel di

ctum eſt ꝓpter hmõi contritionẽ/que pꝛocul
dubio deo acceptiſſima eſt · Eſt em̃ ſacrificiuʒ
ſpuũs contribulatus/cum nõ aliud ſit contri-
bulatio ſpũs/qᷓ; contritio coꝛdis· ⁊ hoc eſt di⸗
cere ꝓ vitijs⁊ peccatis ipſis · Poſſibile nanq;
eſt ex ʒelo rectitudinis vel alia compaſſione/
doloꝛe vehemẽtiſſimo cõtribulari ſpiritu coꝛ
alterius · Puluis igit᷑ pigmẽtariꝰdictus ẽ ſpi⸗

ritus : quia quẽadmodũ in puluere pignẽta

rio ipſa pulueriſatio / nihil ſapoꝛis vel odoꝛis
ꝑmittit latere in aromatibus: Sic ꝑſcrutatio
⁊ examinatio /nihillatere ſinit vel in ſacr elo
quijs vel in ipſis virtutibus: Lunc em̃ totus
ſapoꝛ ⁊ totus odoꝛ/virtuſq; aromatũ iſtoꝛuʒ
ſentit᷑ / cum iuxta qð pᷣdixi eoꝛum intimi ⁊ dili
genti ꝑſcrutatione examinant᷑ / quod in ſin⸗
gulis eſt euidenter videre virtutibus ·ſic do⸗

ctus es ꝑ me in tractatu de oꝑibus ⁊ mirabili
bus virtutũ · In expoſitionibus vero ſacroꝝ

eloquioꝛũ:vides euident quod dixi/ ꝓut em
edicta ⁊ ſcripta ſunt ſacra eloquia/ aromata

integra ſunt · Subtili aũt ⁊ ꝑſcrutata inueſti⸗
gatione expoſia/aromata cõtrita ſunt atq;
pulueriſata · Si qͥs aũt dixerit ipſa vitia ⁊ pec
cata/ contritione ⁊ moꝛtificatione quã pꝛedi
xi puluerem pigmentariũ fieri/ſapidumq; et
odoꝛiferũ /ꝓpter hoc vicʒ: quia indubitãter
placita eſt deo moꝛtiſicatio vitioꝛũ ⁊ pctõꝛũ/⸗
merito quis intentionẽ eius appꝛobet · Cõbuſ
ſit quoq; Moyſes vitulũ conflatilem contri⸗
uitq; illum/⁊ redegit in puluerẽ / ⁊ ipſum pul
uerem ſparſit in aquã · Sicut copulatio ſeu fa
bꝛicatio vituli ⁊ integritas ipſius/ deo diſpli⸗
cuit · ſic cõfractio ⁊ contritio ipſius vt puluis /
eidem placuiſſe nõ ĩmerito dici põt · Puluis
aũt vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ in aquã ↄfeſſiõis ſem
per mergendus eſt:tunc em̃ aqua confeſſio⸗

nis vitia peccata lauat ⁊ diluit:cũ iuxta mo
dum ante dictũ contritione ſuerint contrita
⁊ in puluerẽ redacta · Aoꝛtiſicationes igitur

vitioꝛũ odoꝛẽ ſuauitatis ad nares deidirigũt
que vita ſua ⁊ integritate odoꝛem moꝛtis in
moꝛtẽ facientiũ ⁊ cõſentientiũ ſparget᷑ · Odo
rem aũt abominabilẽ ⁊ odibileʒ deo altiſſimo
Qua ꝓpter ꝑ viam iſtã /ſicut animaliũ moꝛs

in ſacrificijs erat ei in odoꝛẽ ſuauitatis · Sicvi

tioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ contritio eſt puluis· J igit᷑
declaratũ eſt tibi ꝑhoc / quia or̃o odoꝛamen⸗

tum eſt ſuauitatis / nõ ſolum ex parte aroma

tum vtroq; nominatoꝛũ / ſed ex parte vitioꝝ
⁊ peccatoꝛum · Experientia nanq; docet or̃o

nibus inſtãtes ꝙ nunq; ſubtilius/ nunq; per⸗ P

„

ſcrutacius examinant᷑ ſacra eloquia⁊ vᷣtutes
nuſq; melius / nuſq;; intimius ſapoꝛes eoꝛum
⁊ odoꝛes ſentiunt᷑:qᷓ; in orone· ⁊ etiã ꝑ illam ·
Sid dico de ſapoꝛibus qui ſunt amaritudies
vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ · Et de fetoꝛibus qͥbꝰom⸗
nes bone nares offendunt᷑ · Dico inq;/qꝛ uuſ
̃ᷓ; melius pigmenta iſta vel examinantur vel
ſentiunt᷑/qᷓ; in ofone ⁊ ꝑillam · Oſtendit aũt

T hoc miſeratoꝛdeus miraculo euidẽtiſſimo/

vicʒ ꝙ oro deuota/odoꝛamentũ ſuauitatis ẽ/
in quadã ſancta muliere ⁊ incluſa · que cũda⸗
bat ſe in or̃onem/cella eius flagrantia oꝛatio
nis / tota efficiebat᷑ aromatiſans· Ethoc nar⸗
rauit mihi ſocius eius qui multotiẽs odoꝛis
iſtius flagrantiam ſenſit· Hec mirũ ſide cõtri
tione aromatũ ſpũalium:ſpirat odoꝛ ſpiritua
lis ſuauitatis:ꝓpter pꝛeſentiã ſpũſſancti:qui
nõ ſolum apotheca eſt omniũ oronũ ſpũaliũ
ſed etiam eſt apothecarius omnium hmõipi
gnentoꝛum/⁊ aromatũ auctoꝛ vnicus/i⁊ lar
gitoꝛ benigniſſimus atq; largiſſimus · Ze eti
am eſt pigmentarius / contritoꝛhmõi aroma
tum/⁊ confectoꝛ hmõi pulueris qua ꝓpr᷑ nõ

eſt mirũ /ſi de pᷣſentiailliꝰtota domus in qua

hmõi pigmenta conterit aromatiſans efficit

qñ ex pꝛeſentia vnius ſolius angeli / multoti⸗

ens dom aromatiſaſſe legunt᷑ in libꝛo de mi⸗
raculis ſanctoꝛum. ¶ ρn aũt virtutes in oꝛa
tione motus ſuos oꝑantur ⁊ aromata vᷣtutũ:

odoꝛes ſuos pulueri illi pigmẽtario ingerũt·

⁊ imiſcent · Nec dubitandum tibi eſt fidem ſi⸗
ue fidei vᷣtutẽ odoꝛem ſuauitatis ineſtimabi⸗
lis/ ad nares dei imo ad nares omniũ ⁊ ſingu
loꝛum qui ſunt in curia illa celeſti ſemꝑ ſpar⸗
gere · Scriptum eſt em̃in Eccliaſtico · ꝙ bene
placitum eſt ⁊ manſuetudo· Pꝛimũ quoq; ſa
crificium humani coꝛdis /mactatio eſt ſenſus
humani⁊ ſapientie mundane· Fides autem
intellectum omnẽ extollentẽ ſe aduerſus ſci⸗
entiam dei:aut moꝛtiſicat penitus:aut ſalteʒ
in captiuitatem illũ redigit ſeu captiuat· O

ſimoꝛs animalium innocentium:odoꝛem ſu⸗
auitatis ſpirabat apud deum altiſſimũ de ſa⸗

crificijjs hmõi animalium:qũo nõ potius de
moꝛte tam venenatianimalis:⁊ de ſapientia
humana nõ aſcendit odoꝛ ſuauiſſimus adna
res dei altiſſimi:de coꝛde hmõi animalis imo
lante:Et de captiuatione iſta legis expᷣſſe· j.·
Coꝛinth ·x· In captiuatione inquit Aplus re
digentes omnem intellectuʒ extollentem ſe
verſus ſcientiamdei·redigentes inq; inobſe

e.

Lapitulum

quiũ chꝛiſto · Necẽ tibi pꝛetereũdũ q;tuʒ in A

ſacramẽto altaris maxime odoꝛifera E in pre
iſta fides ⁊ maxime victoꝛioſa · Septẽ em ſa⸗
crificia offert tibi:tanq; ſeptem ibi animalia

mactans atq; moꝛtificans: ne contra ſcientiã

dei que eſt ipſa fides in nobis ibi ſe erigãt vel
extollant·⁊ pꝛimũ ipſos quinq; ſenſus coꝛpo
ris · Cum em viſusipᷣe coꝛpoꝛalis q;tum in eo

eſtparatus eſſet contradicere⁊ aſſerere pa⸗

nem purum eſſe:pureq; materialem ſolũmoõ

in altari · Et negare ibieſſe verũ ⁊ viuiſficum

panem/quide celo deſcendit · aut eſſe ibi ve⸗

rum coꝛpus aut verũ ſanguinem dei·ac deuʒ

ac ſaluatoꝛem noſtrum · Fides adeo moꝛtiſi⸗

cat vel ſaltem captiuat vel conculcat:vt om⸗
nino abhmõi cõtradictione obmuteſcat · Et

ſi foꝛſitan obmurmurat: murmure tñdebiliſſi
mo/pꝛeſſoq; ſub pedibus fidei / atq; foꝛtiter
calcato hec faciat · Similiter ſe habet deaudi

tu de guſtu · de olofactu · ⁊ tactu · ꝙ eadeʒ foꝛ⸗
titudine atq; victoꝛioſitate mactat eos ſides
atq; conculcat· Et ꝓpterhoc moꝛtificatos ip
ſos / offerte illos · In illo ſacriſicio coꝛꝑis ⁊ ſan

guinis dei mactat⁊ imolat /calcat ac captiuat

ſenſum humanũ interioꝛem quieſt intellectꝰ
Abactat inq; ⁊ captiuat cum om̃ibus contra
dictionibus ſuis/⁊ rõnibus/quibus contrail
lud murmurat ſacramentũ/et contra fidem
eiuſdem · ¶ Secundo vero mactat erroꝛem
omniũ philoſophoꝛũ ⁊ hereticoꝛũ cum omni
bus contradictionibus ⁊ rationibus rõnabi⸗
liſſimis ipſoꝛum · Pꝛopter qð dixi / quia multi
plici flagrantia ·ſ. ſeptem ſacrificioꝛũ aroma⸗
tiſat ibi fides:⁊ tam multiplici victoꝛia coꝛo⸗
natur ⁊ gloꝛificat᷑ in ſacramentoiſto · Facilis

autem eſt tibi via ſimilis inueniendi ⁊ agno⸗
ſcendiin alijs virtutibus / in ipſa ofone cũ ꝑ⸗
fecta fuerit ex omibus ſuis. Cum em̃ofo pꝛo
inimicis ad deum fundit᷑/placabiliſſimo ſacri
ficio paternum in eo odium /abipſa fraterna

charitate in ipſa mactat᷑ atq; calcat᷑:ſic man⸗

ſuetudo ⁊ patientia noſtra ibi moꝛtificant/cũ

in orone incurrunt iniurie/q̃s paſſus ẽoꝛans
⁊T extinguit eas inibi manſuetudo ſeu patien
tia ne iracundie incendiũ in anima oꝛãtis in⸗
flammet᷑ · Sic humilitas contra contumelias

quas ſibi irrogatas oꝛans in ipſa ofone reco⸗

gitat· pugnas ipſas eouſq; moꝛtificat: vt coꝛ
vindicandiſimul cum eis captiuet /ſimul etiã
mactet· Eodem modo ſehabet ⁊ de alioꝛum

vitioꝛum coguationibus / qubus antiqux ho

n 3

ſ⸗

n
N

n
wuil

no⸗
no⸗

No
wi
ſon⸗
s
n⸗
is

o
eii
n
o

omniexcellentia donoꝛum ? gratiarum pꝛe⸗
cioſiſſimum · ceteriſq; omnibus ſupereminen
tiſſimum:vt aurum ceteris metallis ſupere⸗

ſtis tanq; viperis ſeminibus ſeminare ⁊ ingi
gnere illa in ipſa orone molitur · ides igit᷑
woꝛatio eſtmultiplicis laudis ſacriſicium:et
multiplicium ſacrificioꝛum odoꝛamentum ·
Hoc eſt cum perfecta fuerit ex omnibus mo⸗
dis / non eſt autem poſſibile ſubitam oꝛationẽ
atq; bꝛeuiſſimam hec omnia habere · LColli⸗
gis autem euidẽter ex pꝛedictis teſtimonijs
liᷣ.Apocal:ꝙ tantus placoꝛ eſt ſanctis omni

bus / ⁊ angelis:ſ.⁊ animabus:q;dtus amoꝛ eſt

eis in oꝛationes ſanctoꝛum/⁊qᷓ;ta delectatio

eiſdem ex ipſis / cum phialas odoꝛamentoꝛũ

iſtoꝛum plenas in manibus ſuis teneãt· Qdðᷣ
vtiq; facere vident᷑ inter oꝛandũ /tanq; illi in

ceſſanter vel crebꝛo nares illas puriſſimas at

q́; ſanctiſſimas ſuas poꝛrigẽtes ad odoꝛamẽ⸗
ta hmõi · Vel ipſas phialas ꝓpter ſuauitateʒ
odoꝛamentoꝛum crebꝛo ſuis naribus applicã

tes / in quo mira virtꝰ/magniſicaq; laus oꝛa⸗

tionis apparet /que de coꝛde oꝛantis tanq; de
apotheca ſpũſſancti / tanq; de cella pigmẽta⸗

ria/ſicut virgula fumi ex aromatibus mirrhe
⁊thuris/⁊ vniuerſi pulueris pigmentarij fla
grantia/aromatiſans aſcendit in conſpectu
dñi / ⁊ totam illam curiam ſuauitate ſua reple

at/⁊ nares omniũ inibi aſtantium reficiat et

delectet/quod eſt ſuper omnia hec · Ipſis au

tem naribus omipotentis atq; ſublimis dei /
delectabilem ſe ingerat ⁊ placoꝛem · Juxta il⸗

lud quod legitur Geñ · viij· de ſacrificijs noe/⸗
quia odoꝛatus ẽ dũs odoꝛem ſuauitatis · De⸗

bes aũt ſcire / quia benedictiones /gratiarũa

ctiones / collaudationes /gloꝛificationes / et

cetera que hmõi ſunt:odoꝛis nomine in ſcri⸗
pturis frequentius ſignariſolent· Fama q;⁊

opinio cum bona eſt:odoꝛ vite in vitam· Cuʒ

vero mala:odoꝛ moꝛtis in moꝛtem interdum
dicitur · ſicut legitur expꝛeſſe ad Coꝛinth · vbi

legitur · quia chꝛiſtibonꝰ odoꝛ ſumus· Odoꝛ
vite in vitã:alijs odoꝛ moꝛtis in moꝛtem· At⸗
tendendum autem eſttibiſolerter acſtudio⸗

ſe· quod audiuiſti in pcedentibus de lib· Apo
cal:vicʒ quia ſtetit angelus iuxta aram tem⸗
pli:habens thuribulum aureum in manu ſua
⁊ data ſunt ei incenſa multa:vt daret de oꝛati
onibus ſanctoꝛum ſuper altare aureum:qðẽ
ante oculos dei · NHec eſt tibidubitandum:qᷣa
angelus iſte eſt magni conſilij angelus:qͥ chꝛi

ſtus dominus intelligitur · Et ipe eſt habens

thuribulum aureum in manu ſua · id eſt · coꝛ

minet · Hic iuxta aram templiſtetit · Cü tem⸗

plum in illa celeſti ciuitate non ſit:ſed potius
dominus deus eſt in ea templum: ſicut dicit
Johannes euangeliſta Apocal: vltimo · Et
templum non vidi in ea:dominus enim deus
omnipotens templumulius ẽ:et lucerna eiꝰ
eſt agnus: Cum inq; templum non ſit in ea:
per verba iſta ſignatur nobis ſedulum ac iu⸗
ge interpellandi officium:cui pꝛo nobis inceſ
ſanter aſſiſtit ipſe ſacerdos noſter et pontifex

chꝛiſtus dominus noſter· Huic data ſunt incẽ
ſa multa · id eſt · dona gratiarum multa · id eſt ·

multitudine pꝛeenſinentia:vtpote illi qui ſo⸗
lus ſufficit interpellatione ſua impetrare no⸗
bis omnia · Talem enim decuit imo neceſſe
erat pꝛopter inſcrutabiles abyſſos miſeriarũ
noſtrarum:nobis eſſe pontificem:cuius pla⸗
coꝛ et gratioſitas per ſe ſufficeret nobis impe

trare omnem veniam· omnem gratiam om⸗

nem gloꝛiamet omne aliud bonum· contra

quem nihil poſſent offenſiones noſtre · nihil

omnes accuſationes vel allegationes diabo

lice · Pꝛopter hoc ſunt data chꝛiſto domino:

incenſa multa flagrantiſſimarum virtutum⁊
gratiarum:vt tam ſublimi pontiſicio ſeu ſa⸗

cerdotioidoneus eſſet ac ſufficientiſſimus

Sacerdotium ipſius vniuerſale eſt: quod
eſt dicere ſuper totamvniuerſalem eccleſiam
abſq; exemptione vlla · talem decebat etiam
tanto gregi paſtoꝛem pꝑfici:qui tanta pꝛeemi
nentia omnibus alijs pꝛecelleret:vt compa⸗
ratione ipſius omes alij eſſent grex:quiadeo
coꝛruſcans:adeo aromatiſans:adeo placatu

rus per omnia:adeoq; gratioſus ad patrem

miſericoꝛdiarum accederet:vt eo aperiente

os ſuum ſacratiſſimum · os benedictum · os
gratiarum:eoq; dante vocem interpellatio⸗
nis pꝛo nobis · obmuteſcerent omnes accuſa

toꝛes et aduerſarij noſtrieo pꝛeſtante patro

cinium cauſe noſtre:mullus auderet ex aduũ
ſo conſurgere:eoq; ſtante pꝛo nobis: nullus

contra nos ſe pꝛeſumeret erigere · ¶ Quan⸗
tum ⁊ quante ſuauitatis odoꝛamentum pa⸗

ras ex illa apotheca ſpirituſſancrti:qᷓ ipſemet

chꝛiſtus domin eſt:ꝑos ipſius ſacratiſſimuʒ

ad nares pr̃is miſcdðiarũ aſcendere: quotiẽs

pietatis ipſius dignatio eſt: illud ꝓnobis ad

interpellandum apꝑire · Interpellatio nanq;
ipſius thimiama eſt incogitabilis ſuauitatis:
vtpote tota apotheca ſpũſſancti flagrantiſſi
ma · Quid ergo nobis cogitandum eſt/cũ ip
ſa gloꝛioſa deigenitrix / omiq; illo milium be⸗
atiſſimoꝛum ſcʒ angeloꝛum ⁊ ſanctarum ani⸗
marum conſoꝛtio/⁊ felicitate/ aperiunt oꝛa
ſua ad oꝛandum pꝛo nobis· qᷓ;tus eſt fumꝰtot
⁊ tantoꝛũ aromatum:q;to ſuauiſſimoꝛũ odo
rum flagrantia replet᷑ tota illa aula celeſtis:
An putas patrem miſcdiarum attendere il⸗
la hoꝛa ad fetoꝛes vitioꝛũ/⁊ peccatoꝛũ illoꝛũ
pꝛo quibus oꝛat᷑: An putas illum velle reſpi⸗
cere ad abominationes eoꝛundem:cumtot ⁊
tanti gratioſi vultus militiarũ/ac ſanctarum
animarum quas pꝛedixi awarent ante eum:
An putas ipſum poſſe auertere oculos miſe⸗
ricoꝛdie ſue/⁊ vultũ clementie ſue ab ipſis:q̃
ꝓpter beatus indubitanter/cuius oꝛationis
odoꝛamentum tante ſuauitatis eſt/vt om̃es
nares curie celeſtis/ ad id ſe aperiant:⁊ exil⸗
lo reficiant᷑ · Beatioꝛ aũt ſi virgule fumi ſui/
de qua in pᷣcedentibus audiuiſti/addũtur in
numer abiles illi ⁊i mẽſi odoꝛes celeſtiũ odo⸗
ramẽtoꝛũ/que pꝛedixi:vtinã innoteſcat oꝛã⸗
tibus qᷓ;tos ⁊ qles adiutoꝛes/tãq; pꝛomptos
⁊ paratos/⁊ ꝑ omnia voluntarios adiuuãdũ
habent in curia illa ſũmi regis:ſed ⁊ quã pla⸗
coꝛem:ſic eſt ipſius altiſſimi dei narib ⁊ om⸗
nium ciuium celeſtium odoꝛamentum pie ac
deuote oronis·qᷓ;ẽta putasſtudioſitate:q̃ͥntis
conatibus/⁊ ſi venalia eſſent qᷓ;ẽto pᷣcio ⁊ ſum
ptibus/ exquirerent᷑ 1 comparent᷑ aromata/
de quibus odoꝛamentũ illud confiteretur.
¶Viges igitur q; ꝑnicioſa ſit ignoꝛantia hec
que tm̃ bonũ imo nos tata negligere ⁊ amit⸗
tere facit · Quod aũt ſequit᷑ ĩ textu Apocalł
vt daret de ofonibus ſanctoꝛũ / daret materi
am ipſe chꝛiſtus dñs odoꝛamentum pꝛopꝛiũ
quod eſtlaudis ⁊ gratiarũactiõis de oꝛationi
bus ſanctoꝛũ · Je em̃ eſt cuiꝰ os ſacratiſſimũ
atq; bñdictum /ſicut nõ ceſſat a pijſſimis ⁊ ſꝑ
efficaciſſimis interpellationibus pꝛo nobis:

ſic neca gratiarũactionibus de omnibus bñ⸗
ſicijs/q̃ pſtant᷑ nobis a patre miſericoꝛdiaꝝ ·

Auid ſignat᷑ per altare aureũ. Ca.XxLII

Bog autem ſe⸗
ꝗq quitur / ſup altare aureum · oꝛnatus

eeſt parabole Uel altare aureum ip⸗
ſemet eſt quoniã ex ipſotanqᷓ; ex altari placa

CLapitulum

biliſſimo / ſuſcipit pater miſericoꝛdiarum oꝛa
tiones ⁊ ſacrificia ſanctoꝛum. Aliter etiam al

tare aureum / ipſa miſericoꝛdia patris accipi⸗
tur · Altare em ꝓpitiatoꝛium eſt: vnde acce⸗

pta efficiunt᷑ oblata · Et ipa miſericoꝛdia ſum
mipatris eſt/ex qua ⁊ ꝑ quã accepta ſunt ei/⸗
quecunq; placabiliter ⁊ remunerabiliter ei⸗
dem offeruntur a nob / põt ⁊ illud · Data ſunt
ei incenſa multa/aliter ⁊ nõ incõuenient in⸗
telligi / vicʒ vt accipiat᷑/ data pꝛo eo quod eſt
attributa · Nanq; dño/ qᷣcunq; recte ſapiunt
totaliter attribuunt:quecunq; habent bona
vel faciunt· Et ꝓpter hoc ipſi viri ſancti ipᷣas
ofones ſuas chꝛiſto dño attribuunt·conſiten
tes humiliter ſe ⁊dono ⁊ impꝑetratione eius
accipe illas · ¶ Aliter etiam ſatis congruent

telligitur· Data ſunt ei incenſa multa:vide

licet ꝙ recta ⁊ oblata eitanq; mediatoꝛi·ſ vt

ijipe in quo ſoli patri :ſ miſericoꝛdiarum cõpla

citum eſt offerat· De cuiꝰoꝛe vel manibus re
cuſarinõ poſſunt · Tanta quippe eſt gratioſi⸗
tas ipſius in conſpectu dei patris · etiam ſᷣm
quod homo eſt mediatoꝛ dei⁊ hominum: vt
quecunq; patri ꝑipſum offerunt᷑:a nobis ei⸗
dem grata ſint ⁊ accepta · ¶ QAuod attendẽs
⁊ cognoſcens omnis eccleſia/in omibus oꝛa⸗
tionibus quas ad deum patrem dirigit/adiũ
git ſemp/ dñm noſtruʒieſumchꝛiſtum ˖ qua⸗
ſi diceret · ⁊ ſi nõ ꝑmerita noſtra/ placere tibi
poteſt oꝛatio noſtra vel depꝛecatio · Placeat
tibi per ipſum quem inter te ⁊ nos mediato⸗
rem conſtituiſti · vt per ipſum placita tibi fiẽt
⁊ accepta:que per nos tibi placere non poſ⸗
ſunt · Eſt igitur hic quemadmodum in curijs
magnatũ ·ſicut eſt viderein curia ſummi pon
tificis:quia cancellario vel vicecãcellarioof-⸗

feruntur veldantur petitiones:vt ipſe poꝛri⸗

gat eas ſũmo pontifici: atq; pꝛomoueat apð
eum vel coꝛamipſo·quoniam in hocconſtitu
tus eſt mediatoꝛ inter petentes ⁊ ſummum
pontiſicem · Sic chꝛiſtus dñs mediatoꝛ cõſti⸗
tutus eſt inter totam vniuerſalem eccleſiam
⁊ patrẽ miſcdiarũ : Et ꝓpter hoc tradit ei om
nis eccleſia ſanctoꝛum:oẽs orones ſiue petiti
ones ſuas:offerendas deo patrimiſcðiarũ et

pꝛomouẽdas apud ipᷣm · Eſt igit᷑ dicere in oro

nibus eccleſie:cum dicit᷑. Concede nobis hoc
pipm ieſumchꝛiſtũ dñmnrmi eoimpetrate:
quoniã iſtud impetrare merita nr̃a nõ ſuffici

unt:ſed gratioſitas eius in q ſolo tibibñ com⸗

placuit:hoc impetrare poteſt ⁊ ſufficit· ¶ mi⸗

hilominus tamẽ ab ipochꝛiſto dñonr̃o omia

——

l
hp⸗
⸗
im

⸗

en⸗
e
unt
onn
s
Ften
eus
ent
nite
Nt

gfe
l⸗

ge⸗
di

un

fo
e⸗
⸗

ſa

bona petendaa⁊ petidebẽt ⁊ ſperari. Siliter
a ſpũſancto:qm̃ trinitas hec vn ſolꝰac verꝰ

deus ⁊ dñs eſt:omniũ ſeculoꝛũ vn ac verus

auctoꝛ: vnus ſolus et verus effectoꝛ: vnus

verus ac ſolus largitoꝛ largiſſim ac benigniſ

ſimus eſt ommũ bonoꝛũ · Et ſipater honoꝛat
in hoc/qꝙ oꝛat᷑ a tota eccleſia ſanctoꝛũ · in h̊ ꝙ

oꝛat᷑ ꝙ pꝛeſtet que petunt᷑:honoꝛat᷑ ⁊ filius in
hoc ꝙ ipᷣm exoꝛat᷑ pater vt largiat᷑ · Nra ho⸗
noꝛat᷑ inq; filius vt mediatoꝛ:⁊ impetratoꝛ eo

rum · Nihilominus tñ ⁊ honoꝛat᷑ et exoꝛat᷑ vt
vnus auctoꝛ · vnus effectoꝛ: vnuſq; largitoꝛ

largiſſimus ac benigniſſimus ·: cum ipſo patre
⁊ ſpũſancto ·qm cũ illis ⁊ cum vtroq; illoꝛum
⁊ etiam ꝑ ſe:⁊ in ſe eſt vnus ſołꝰ⁊ verus deus

OQm̃vero factus ẽhõ ꝓnobis:factuſq; nobis

in eo ꝙ homo:mediatoꝛ :pontifex· ⁊ aduoca⸗
tus:ꝑipſum tanq; mediatoꝛempontificem⁊
aduocatum noſtrũ:apud patrem⁊ ſemetipᷣm
in eo ꝙ deus ẽ ⁊ ſpmſcm̃ petimus nobis omia
bona pꝛeſtari ꝑ ipᷣm:Qua ꝓpter dant᷑ ei incẽ
ſa multa oꝛationũ ·ſomniũ que fiũt atota ec
cleſia ſanctoꝛũ · Dant᷑ inq; ei ſicut pᷣdixitanqᷓ;

mediatoꝛipõtiſici ⁊ aduocato·vt ipe eas poꝛ

rigat ⁊ offerat patri miſcdðiarũ:⁊ pꝛomoueat
apud ipſum gratiã exauditionis impetrãdo/

Quia vero thimiama Exoð xxxi · ofo aroma

tiſans intelligit᷑ · Expedit ⁊ cõueniẽsẽ vt do⸗
cearis hic:quã ob cauſam in cõfectiõe thimia
matis:quattuoꝛ tm̃ aromatice ſpecies in con
fectione ſeu in cõpoſitione ipſi aſſumiiubent᷑
He aũt ſũt ſtactes ⁊ onica galbanũ boniodo⸗

ris atq; thus lucidiſſimũ · Stacte aũt gutta ẽ

arboꝛis mirrhe ſicut dic in illo loco expoſitoꝛ:
In põ·quoq; dicit᷑ mirrha ⁊ gutta⁊ caſia·qᷓre
igit᷑ ꝑexpoſitionẽ cum dixit mirrha addidit ⁊
gutta:cuʒ noĩe mirrhe lignũ arboꝛis mirrhe

qͥs intelligeret:ac ſi diceret · Mirrha nõvtiq;

lignũ ſed gutta que eſt gũmiarboꝛis illiꝰ. Jã

aut didiciſti alibi: quia gũmi iſtudqð mirrha

dicit᷑ · conſumptiua eſt putredinis ⁊ vermiuʒ·

Et ꝓpter hoc coꝛꝑa moꝛtuoꝝ vta putredine

⁊ vermibus cõſeruent᷑ illeſa:mirrha condiun
tur · Quia igit᷑ gratia compunctionis:⁊ totã
fetulentiã ſiue ſpurciriã pᷣterite vite extermi⸗
nat:vermeſq; vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ moꝛtiſicat
⁊ cõſumit · Ipm etiã odoꝛẽ ſuauitatis ſpirat:i
odoꝛomento iſto ſcʒ oronis ·ſmerito pᷣmo po
nitur gratia compunctionis:que offenſas vi
tioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ tollit:⁊ irã dei placat:qͥ nuſ
q́; exaudit oꝛantes donec eis placatus ſit· Et

mirrha litteralis odoꝛem ſuauitatis habe⸗

at: expꝛeſſe legit Ecc̃i· xxiiij· vbidicitur: qualſi

mirrha electadedi ſuauitatem odoꝛis:exper
ſona Sapientie · Onica vero aſtreola parua
eſt ad vnguis humani magnitudineʒ: ꝓpter

hoc ⁊onica dicitur quaſi vnguina:onis nãG
grece vnguis dicit᷑ latine· vnde ⁊ ſardonix de

quo alibi:· Sardonicẽ faciunt duo noĩa ſardꝰ
⁊ onix:eſt em vere loquẽdo onix lapillus qui
apud ſardos reꝑitur:melius ergoonix dice⸗
ret q; onica:Et eſt onica vł onix boni odoꝛis
yt dicit᷑ ſicut ⁊ nõnulli piſciculi · In onice igit
intelligit᷑ nõ imerito gratia humilitatis q̃ ma
gnum locum in ofone tenetſicut Ecci · xxxv ·
ꝛatio humiliantis ſe nubes penetrabit ⁊c̃
Et eſt oꝛdo congraentiſſimus:vt gratiam cõ
punctionis in qua eſt viua recognitio vitioꝛũ
⁊ peccatoꝛum comitet᷑ humilitas:quia nihil
adeo diſplicet deo ſicut dicit hieronymus ſic
ceruix erecta poſt peccatum · Galbanum ve

ro idcirco potiſſimum boniodoꝛis inde dictũ
videtur:quoniã miriſice virtutis eſt odoꝛ ip⸗

ſius · Extinguit em̃ omnia venena dꝛaconũ -
ſerpentes arcet⁊ diffugat · Vbi nihil rectius
qᷓ; gratia beniuolentie ſeu benignitatis inteli
ligitur· Venenata nanq; peccata ⁊ vitia ve⸗,⸗
nenoſa:vel potius venenata vitia ⁊ peccata

malignitatis intelligũtur: Hoc auteʒ eſt pꝛo

animo velſtudio nocendi:ſine qua nunqᷓ; ſũt

qualia ſunt odium / ira/inuidia ⁊ ſuꝑbia/ que

ſine iniuria ⁊ leſione pꝛoximoꝛũ nunq; in ali⸗

quo eſt · Auaricia que amoꝛe lucroꝛum adeo
excecat eos quos poſſidet:vt alienadetrimẽ
ta nec conſiderent nec reputẽt · quapꝛopter

noxia animalia ſiue maxime venenata repu⸗

tandi ſunt merito velhabendi · Cauſa autem

in hoc euidentiſſima eſt/quoniam tanqᷓ; pe⸗
ſtilentes ſiue peſtiferi aljs hominibus ſunt ·
Quia igit᷑ manifeſtũ ẽ/beniuolẽtiã ſiue beni

gnitatẽ non ſolũ ſtudiũ nocendi ſ̃ etiã omne

alienum exterminare ab his:in quibus meri
to galbanum ipſa intelligitur · ¶ Debes eti⸗

aimſcire quia peccata huiuſmodi ⁊ vitia cru⸗

enta ſiue ſanguinolenta dicenda ſunt:⁊ dicũ
tur ab eis qui in ſacris doctrinis eruditiſunt/
Nec mirum tibi videatur:ſi gratia iſta locum
habet magnum inoꝛatione · NHeceſſe eſt enim
benignos benignitatẽ apud deum benignuʒ
inuenire · quẽadmodum ⁊ miſericoꝛdes miſe
ricoꝛdiam · ſcriptum eſt pꝛeterea Eccleſiaſtici
pꝛimo:quia quod beneplacitum eſt deo: fi⸗
des eſtet manſuetudo: Benignitas autem

non eſt niſi manſuetudo · licet ex alia cauſa

.Capitulum

benignitas· ex alia aũt manſuetudonomine⸗
tur· Hocetiam nouit heſter que in oꝛatione

ſua dicebat ad dñm· Tu dñe cui manſuetoꝛũ

Thumiliũ ſemꝑ placuit depcatio · ſicut legitur
Alo Heſter · xiiij· Solum erroꝛem pietatis vene⸗
num intelligit:⁊ venenata animalia heretici
conſueuerunt haberi · Et intelligo hereticos
nõ ſimpliciter nec per imperitiã ſeductos / et
in erroꝛes hereticoꝛũ pꝛolapſos:tales em̃ nõ

animalia venenata dicendi ſunt:ſed magisa

venenatis veneno ꝑcuſſa:heretici vero qui
venena erroꝛum moꝛtiferoꝛũ pꝛedicãdo ⁊ ſu
gerendodiffundũt:animalia venenata ⁊ ſer⸗
pentes nequiſſimi cẽſendi ſunt/⁊ merito no⸗
minandi:qua ꝓpter fideaipſa merito id eſt·
galbanũ ſpũale accipiendum eſt/que ⁊ omia
venena hmõi⁊ ab alijs in quibus eſt extermi
nat:⁊ in alijs etiã viuere⁊ regnare q;tũ põt ꝓ
hibet ⁊ auertit · ctũ aũt locum fides in oꝛa⸗

tionibus teneat /iam didiciſti in epla Jacobi

liij · ⁊ eiuſdẽ · c.j· Vbidicit᷑ poſtulet aũt in fide
nihilheſitans· Pietas aũtad om̃ia vicʒ bona
impetranda/⁊ mala auertenda ſeu extermi⸗
nanda/recte intelligi poteſt galbanũ ſpuale:
oꝛantibus pietate ſiue miſcdia pᷣditis ꝓmit
titur Matth · v · Non em̃ niſiſtulte ſperarevł
petere miſcdiama deo poteſt:qui miſericoꝛs
in alios nõ fuerit · ſicut legit᷑ Eccẽ̃i · xviij· lHo⸗
mo homini ſeruat iram:⁊ a deo petit medelã
Et Matth · xvij· Mon igit᷑ opoꝛtuit te miſere
ri conſeruis tuis? Ipſa quoq; veritas in euã⸗
gelio Luce expꝛeſſe dic quod ſuꝑeſt date ele
moſynam/⁊ ecce om̃ia munda ſunt vobſᷣ· Et
om̃is eccleſia ſanctoꝛuʒ cantat:ſicut aqua ex
tinguit ignem / ita elemoſyna extinguit pctm̃
Et eſt galbanum iſtud ſpũale·idẽ:miſericoꝛ⸗
dia valde boni odoꝛis / nõ ſolum a ꝑte erogã
tis elemoſynas:ſed etiama ꝑte recipientium
qui miro affectu ⁊ deuotione bñdicunt largi
toꝛibus ⁊ miſericoꝛditer deũ exoꝛant pꝛo eis:

De deuotiõe qreqᷣrit᷑ inorone:Ca·xLIII

Barta ſpecies
ꝗq egromatica que in compoſitione ve
mmnmnit thimiamatis iſtius:thus lucidiſ
ſimum eſt:quod vocat᷑ clibanum quod eſt di⸗
cere incenſum albumvocat᷑ ⁊ incenſum ma⸗
ſculum · qm in foꝛma ſeu figura ſimilitudineʒ
habet teſticulihumani:vel potius maſculum
thus dicit/id quod foꝛtius eſt ⁊ maioꝛis vᷣtu⸗
tis cum in omibus aiantib maſcula ſuut po⸗

tioꝛa ⁊ foꝛtioꝛa · vnde ⁊ virgili verbenasado

le pingues ⁊ maſcula thura· vñ ⁊ maſculabi⸗
lis a perſio dicit᷑ Intellexit ergo moyſes thus
lucidiſſimũ · id eſt:puriſſimum qm̃ de purita⸗

te eſt eiluciditas· Chus iſtud nihil rectius in

telligi põt / q; in orone deuotio · Hec tibi dubi
um eſt q;tum valeat/⁊ q;tũ condiat/q;tũcun
q; ꝑ omia melioꝛat oꝛationẽ deuotio · Cum di
cat auctoꝛitas/ quia qui indeuotus oꝛat iudi

cium contra ſe poſtulat · In ipſa verodeuoti⸗

one puritas /quid aliud intelligi poteſt:qᷓ; in

tchure luciditas:: Et iam audiuiſtiqᷓ; noxia ſit

in oꝛatione impuritas:que eſt admixtio voli
tantium cogitationum/que ſunt muſce mo⸗
rientes/⁊ perdunt ſuauitatẽ vngenti · ſic au
diuiſti in pꝛecedentibus ex verbis ſalomonis
in eccleſiaſtico : Et iſta ſuauitas iucunditas ẽ
qua viriſancti in oꝛationibus iucundantur ·

Debꝛeuitate oꝛationis. Ca· XLIIII

Hopter hoc di⸗

p cit beatus Berũ · quia oro debet
eſſe bꝛeuis ⁊ pauca/nõ ꝙ pꝛolixi⸗

tas ⁊ longitudo ofonis deo diſpliceant: niſi

ybi ipſa pꝛolixitas alijs impedimentumetiaʒ
pᷣſtat oꝛãdi:ſic notũ ẽ de qbuſdaʒ ſacerdotibꝰ
cereoꝝ ↄſũptoꝛibꝰ qͥ miſſas adeo longas faci

unt ꝙ tedio ꝓlixitatis ſue coꝛda circũſtanti

a gfa deuotiõis arefaciũt · Et ipam refectio⸗
nem ſpũalem quã in miſſis ꝑcipere debẽt/in
moleſtie amaritudinẽ eis vertũt · De his igit

põt cõqueriplus miſſis circũſtans ⁊ dicere/

dederũt in eſcam meã fel · ¶ Stulticia igitur
huiuſmodihoĩm hec eſt. vt qui ꝓpugillode⸗
uotionis quod eis in miſſis tribuit᷑ totius po
pulideuotionẽ deo auferũt: Et ꝓ tribus vel
quatuoꝛ vt ita dicam lachꝛymis compũctõis

veldeuotiõis:vaſa magna ·i:coꝛdeuote acla

chrymoſe oꝛantiũ effundant᷑ · Obi igitur bꝛe⸗

uis debet eſſe oꝛatio/vbi bꝛeuis eius deuotio

alioꝛũ oꝛationum / militat ⁊ deſeruit/poſſunt
etiã et alie cauſe abbꝛeuiẽde oꝛatiõis fieri ſiẽ
infirmitas coꝛꝑalis ·: multi em̃ in amẽtiã ⁊ moꝛ
bum melancolicũ/ꝓpter oꝛatiões vel ꝓlõga
tiones nimias inciderunt· Infirmitas etiam
ſpiritualis/ cauſa fuit apð aliquos/qꝛ ipa ve⸗
hemẽtia deuotiõis adeoaffliguntur / vt poſt⸗

modũ octo vel qͥndecimdiebus vel pluribus

languere neceſſario habent · Interdũ aũt et

adeo rapiunt/vt moꝛs · i totalis ſepatio niaꝝ
ſuaruʒ/ a coꝛpoꝛibus non immeritotimeat·

— ⸗ü—

60
bi⸗
s
nn⸗
bin
ubi
aun
ndi
udi
ot⸗
Bin
ſt
vol
mo⸗
onis
noi

ni⸗

ni;

/
r

el
s
cla
he⸗
Nno
int
ſſt
6
e⸗

s
let
.

NAbbꝛeuianda etiam oꝛatioeſtpublicis per

ſonis:hoc eſt platis:⁊ curam alioꝛũ ſiue tem

poꝛalẽ ſeu ſpualem gerentibus · Plerũq; em
nõ ſine iniuria ⁊ detrimento grauiſubditoꝛũ
ꝛolongarinõ poteſt oro pᷣlatoꝛũ · Cauſa au=ut

in hoc eſt:quoniaʒ debitoꝛes ſunt ſubdiriom

multis: ratione officioꝛũ ſuoꝛũ. vaterdũ em
iura ſunt reddenda ſubdiei nec pñt eis dif⸗

ferriſine graui diſpendio vel ſpũali vel tepo⸗
rali . Qua ppter illa hoꝛa: temꝑandum eſt a
pꝛolixitate oronis · ſicut debet᷑ eis ſacramẽta
tio:⁊ alia innumera:que ſicut aufferrinõ pñt

eis ſine iniuria eoꝛũ:ita interduʒ necdifferri ·
Vidi multos pꝛolixitate miſſarum adeo ob⸗
ſtinatos:vt potius eligerent miſſas hmõinõ
audire:qᷓ; pꝛolixitatis tante moleſtiã ſuſtine⸗

re· Hic igit᷑ videt᷑ mihi intellectus:⁊ iſta inten
tio ſermonis iſtius beati Berñ · Quẽadmo⸗
dum em̃dicit Tulius / quia nunqᷓ; nimis dicit
qð nunq; ſatis dicit᷑ / mihi videtur ꝙnunqni

mis ꝓtendit᷑ ſeu ꝓlongat᷑ oro.quia nunq;; de
uota ⁊ pinguis oro mihi videt᷑ nimia poſſe ee

niſi in caſibus antedictis · Nunq;ᷓ em mẽs hu⸗
mana familiarius cum deo eſt: nunq; artius

eiconiũgit᷑ in vita iſta· nunq; lautiꝰ ex eo reſi

citur:qᷓ; in orone· Niſi foꝛſitan eiuſdẽ ſpeciei
contemplationis / de qua ⁊ alias / ſi deus de⸗

derit vitam ⁊ ſpatium gratiam ad hocneceſ
Q ſariam / deſiderio eſt mihiꝛ pꝛopoſito ſcribe⸗

re · Poſthoc aũt abſoluam me a pꝛomiſſo illo

quod in pꝛecedentibus pꝛomiſi / vicʒ de meri

to oronis / vbi dixi:quia muſce moꝛientes ꝑ⸗
dunt ſuauitatem vngentinõ aũt ſubſtantiã/

vel meritũ pᷣncipale · hoc tñ pᷣmiſſo/ quia oro
⁊ vngentüũ eſt · ⁊ ꝓpter hochabet virtutẽ ſa⸗

7

natiuam· Ad medicinã em conficiunt᷑ vngẽ⸗
ta iſta hmõi ⁊ multarũ infirmitatũ ſanitas ꝑ
eapᷣſtat᷑· Mõ eſt aũt moꝛbus vel vulnus velle
ſura vlla ſpũalis / cuiꝑ vngentum oronis de?

nõ medeat᷑· Conficiunt᷑ ⁊ vngẽta ad ſanctiñ⸗
cationem · ſicut expᷣſſe legit᷑ Exo · xxxj · de oleo

vnctionis / qð ex quattuoꝛ aromaticis ſpecie
bus ⁊ oleo oliuarũ confici pᷣcepit dñs · he aũt

ſunt ſpecies ille vicʒ / mirrha pꝛima electa / ci⸗

namomũ / calamus / calia· Et intelligo quia
caſia iſta eſtlignea / vicz que eſt rubij coloꝛis/⸗

boni ſapoꝛis pariter ⁊ odoꝛis· Hoc igit᷑ oleo
vnctionis caput aaron in conſecratione ipſiꝰ
pfundebat · ſicut criſmate ⁊ oleo ſcõ ꝑfundun
tur manus ⁊ capita pontiſicũ hodie in eccle⸗
ſia dei · Nihil em̃ efficacius ad pꝛeſtandũ gra⸗
tiam ſanctificatioms / ;ofo / billam em ſan⸗

ctificat᷑ in eccleſia dei/ quecũq; in ea ſanctif⸗
cant᷑ · Qua ppter adipſas alas oꝛantiũ vtuo
ſiſſimamilla eſſe efficaciſſimãq; manifeſtũ ẽ·

Si em̃ in ea que foꝛis ſunt /hoc eſt extra ani⸗
mam / miniſtri ſanctificãtis / eouſq; põt oro:
vt om̃ia ſanctificata ꝑ illã ſanctificent/quato
foꝛtius in aĩabus / in qbus eſt ⁊ ex quib exijt
⁊ ꝓcedit ad deũ:in gratiã ſanctiſicatiõis effi⸗
cax erit · Conſiciunt᷑ vngenta ad nitoꝛem et
candoꝛẽcoꝛpoꝛũ·quis aũt ignoꝛat quivl ad
modicam virtuoſitatem oronis appꝛehende⸗
rit:q;tus nitoꝛ / quãt ve decoꝛ/ꝑ virtutẽ ofo⸗
nis pꝛeſtet᷑ digne ⁊ deuote oꝛãtibꝰ· Que ani⸗
ma humana adeo tenebꝛoſa/adeo defoꝛmis

x/ vt illam oꝛatio nõ ſplendiſicet ⁊ decoꝛet:.

¶ Fiunt ⁊ vngẽta ad cõſeruationẽ coꝛrupti⸗
onis · ſicut apparet euidẽtertibiin his vngen
tis quibꝰ condiunt᷑ coꝛꝑa moꝛtuoꝛũ · Ad hoc
em̃ vngentũ hmõi fit/vt a putredinibꝰ⁊ ver
mibus illeſa conſeruent᷑ · Manifeſtũ eſt autẽ

ofonẽ frequẽtantibus/⁊ gratiã deuotiõis in

eadẽhabentibus /vtutẽ iſtã conſumptiuã ſpi

ritualiter or̃onẽ nõ abeſſe · HNõ em̃ poſſibile ẽ

aſſidue oꝛantibus/vermes vitioꝛũ ⁊ peccato

rum putredinẽq; coꝛruptionis ſpũalis noce⸗

re poſſe· Similiter nõ eſt dubitãdũ /quia nec
durare in eiſdem pñt:Et ſi qñq; in eos irruãt

virtute oronis extinguunt᷑¶ Conficiunt᷑ et
vngenta ad odoꝛẽ ſuauitatis atq; flagrantiã
Et iaʒ audiſti ex teſtimonijs lib· Apocal q;;tꝰ

odoꝛ ſuauitatis flagrat in aula celeſti ex ofo⸗

nibus ſanctoꝛũ / etiam qͥ adhucin rerra pere⸗
grinant᷑ Quãta igit᷑ credenda ẽ flagrãtia eẽ

ex oronibus ſanctoꝛũ/quiiã cũ chꝛiſto dño re

gnant:quibꝰ tanta eſt alſſluentia aromatum
ſpualium/ex quibus odoꝛamenta oronũ con
ficiunt᷑ · Potiſſimũ aũt ex oronibꝰ deiac ſalua

toꝛis dñi nr̃i ieſu chꝛiſti · qui ſm qð eſthomo:
apotheca eſt omniũ aromatũ / omnia alia do
noꝛum vicʒ ⁊ gratiarũ atq; virtutũ incogita⸗
bili pcellentia tranſcendentiũ· Qualem auüt
qᷓ;tave putas eſſe flagrantiã oronis gloꝛioſe
genitricis eiuſdem:quotiens pietatis ⁊ dul⸗
cedinis eius dignatio eſt exoꝛare chꝛiſtuʒ/ ac
bñdictũ ſuũ filiũ ꝓ nobis ¶ Æ ſi ꝑ ſingulos
ſcõs angelos ⁊ btãs aĩas coſiderationẽ hmõi

ſeceris / ineſtimabilẽ ⁊ incogitabilẽ flagratiã/

ex aggregatione omniũ celeſtiũ oronũ certiſ
ſime eſſe vel aſpirare certiſſime cognoſces⸗
De merito vero oronis de quo mentionem
feci / ſciendũ eſt · ꝙ duplexẽ viczpncipale ⁊ ſe⸗
cundariũ: Et pᷣncipale quidètenninerano⸗

nis ſeu felicitatis eterne · Et intendo illð pn⸗

cipale eſſe:quia ad ipᷣm ⁊ ꝓpter ipᷣm om̃ia alia

merita tribuunt᷑· Et ad hipa charitas: qᷓ ra

dix ẽ oĩim meritoꝛũ pᷣncipaliter donat᷑· Cũ er⸗
go oroẽ ex hac radice:merito iſto nunqᷓ; fra::
dat ſed ei ſemꝑ debet᷑ · Huiꝰ nãq; radicis rati
one meritoꝛia eſt oropncipaliter ⁊ ꝓpꝛie feli
citatis eterne:Scðdaria vero merita ſunt con
ſeruatio gr̃e:augmentũ ipſius:⁊ remiſſio vel
diminutio pene merite:om̃iaq; alia bona da⸗
ta:que in or̃one ab vniuerſali datoꝛe bonoꝛũ
obtinent᷑· Et h ſunt que pᷣncipali merito:fer⸗
uoꝛ oronis:puritas ⁊ deuotio lachꝛymarũq;
ꝓfluuia ſupaddunt.¶ Quia igit᷑ volutantes

Tirruẽtes muſce·i. cogitatjões pꝛaue:in oꝛãa⸗
tiũ coꝛdibus cãm ⁊ radicẽ meriti pꝛincipalis

quã pᷣnominaui nõ extinguũt ſiue moꝛtificãt

Mo nec pᷣncipale pᷣmiũ auferũt· Cauſa em̃ ꝑ

manente illeſa ⁊ integra hmoõi: neceſſe eſt et
eiꝰ effectum pmanere · Sciendũ eſt etiã tibi:
quia de ſecundarijs meritis:ex affectibꝰofo⸗

nis eſt diffugatio demonũ:⁊ diminutio pore⸗

ſtatis ipſoꝛun-·

deuotionis · Ca ·

WVog ſi quis in⸗

2

lachꝛymarũ irriguũ habẽt · Pctõꝛes vo ſpur
ciſſimi ⁊ imaniſſimi:facile habẽt eas interdũ:-

MRñdeo in h: qm admirandaẽ mirabiliterʒ
laudanda deinf̃i miſcdia·que tam indignis:
tam pꝛomptã tãq; paratã ſe exhibet ·atq; ad⸗

iutoꝛia quib tanti pctõꝛes ad gr̃am iuſtifica⸗
tionis ſiue conuerſionis adiuuent᷑:tam beni⸗

gnge eiſdẽ taq; facile largit᷑ · Hãc puto eẽ cãm:

yiczʒ vt carioꝛa illa habeãt ⁊ ſoli greilla attri⸗
buant · iuxta ſermonẽ beati Auguſtini dicen⸗
tis:quia chꝛiſtũ non nouit qͥ alij qᷓ;gre dei ali⸗

quid attribuit. Oebes tñ ſcirecũ his:quia im
manitas ſcelerũ:⁊ monſtruoſitas pctõꝝ:oc⸗

caſionẽ nõ modicã dat timoꝛi dei ⁊ erubeſcen
tie ⁊ alijs qbuſdã donis · Puritas vᷣo ↄſciẽtie
⁊ vxtutũ fiducia:ſecuritatẽ interdũ generat ĩ
electis · Et ꝓpter hoc nõ nunq; gaudiũ tribu
it· De gaudio certũ eſt tibi:quia meroꝛẽ coꝛ⸗
dis T luctũ excludit: Nec pᷣtereundũ ẽ tibi ex⸗
emplum qð adhoc inducere cõſueui:vicʒ de
piris ⁊ pomis:alijſq; fructibꝰ qbuſdã vᷣmes 1
ſehabẽtibꝰ·quia maioꝛẽ ſuauitatis odoꝛẽ ſpi

CLapitulum

q ERterroget quare viriſanctiſſimi vixxer
tam raro:gratiã deuotionis ⁊ piaruz

XLV XLVI

rant qᷓ fructeſuauiſſimi ꝛ ille·. Vermes em̃
caloꝛe ſuo adiuuant caloꝛẽ naturalẽ in eis: ꝓ
pter qð faciliꝰ matureſcũt:⁊ odoꝛeʒ debitum

ſpargunt verminoſi fructus · Sic ⁊ aliquoti⸗
ens hoꝛrifica atq; monſtrifica vitia ⁊ pctã ad
iuuont timoꝛẽ·hoꝛroꝛẽ ⁊ verecũdiã:⁊ irã ipᷣazʒ
ad iraſcenuũ contra ſemetipᷣm:ex qͥbꝰgr̃a in
terne penitudinis? odoꝛamentoꝛũ oꝛatiõis
non modicum adiuuamir·

De meritoillius oꝛationis in qua non co⸗
gitat actu quis de deo · Ca · XLVI

Agquis autem

ſ queſierit qualit fit vel durat meri

tum ofonis:q̃ agminibꝰ muſcaꝝ

moꝛientiũ refertiſſima eſt:⁊ ſtrepitu earundẽ

tumultuoſa:qualiter eterne remuneratiõis

pmiũ ꝑ oonẽ aliqs mereri põt: In q̃ nec de

deo nec de pᷣmio hmõi cogitauit / aut actueti
am curat: Rñdeo in h/quia ſi cũ ꝑegrinatiõe

qua qs viſitatlimina ſcõꝝ/meret᷑ ſuffragia eo
rum / de qb in ꝓpoſito ſolo vel initio cogita⸗

Quare viri ſancti difficile habent gratiaz Uit. Mõ em facileẽ/nec vnq; credo eueniſſe/
XLV .

aliquẽ ex hmõi gegrinantib ꝑpaſſusſingu⸗

los de ſuffragijs ſcõꝝ ad quoꝛũ ecclias vł me

moꝛias pegrinant᷑ cogitaſſe · Poſſibile aũt ẽ

vt nec vno pucto tpis de eis cogitet ex illis
Occupant᷑ em̃ ⁊ laboꝛe itinerationis/⁊ ſolli

citudine neceſſarioꝛũ ad illã · ⁊ alijs irruẽtibꝰ
Temergetibꝰ. Verũ quia volũtas ſiue mten
tio obtinendi ſuffragia hmõi/cauſa ẽ ⁊ radix

totius ꝑegrinationis illiꝰ:tota meritoꝛia ẽ il⸗
lis pegrinatio ipſoꝛũ . Et exemplũ euidentis
ſimilitudinis/ in lapide quiiacit᷑/ vel ſagitta q̃
trahit᷑ arcu · nõ em cogitat iaciẽs de ſingulis

ꝑtibus ſpacij/qð lapis ille vl ſagitta trãſierit:

SDic igit᷑ vni impulſui/debet᷑ totius illius ſpa⸗
cij trãfitꝰ/a ſingulariũ ꝑtiũ illiꝰ:cũ necde llis
actoꝛ vel tractoꝛ nec de aliqͥ eoꝛum cogitauit
Sic vni impulſui volũtatis ſiue intentionis/
eiꝰq gegrinat/ debet᷑ totus mot pegrinatio
nis/ ſingule ꝑtesipᷣi/licet neq; de illis neq;

de aliqua earũ pegrin ille cogitauerit·Et ꝓ

pter h totꝰ motꝰ ille meritoꝛi ẽ eidẽ · Sic di⸗

code ofone ⁊ ꝑtibus ipſiꝰ/qm̃ pᷣme ac pᷣncipa
li voluntati/ex qua oro cepta ẽ:licet mẽs oꝛã
tis ad alia euaget᷑· et alia in coꝛeiꝰ irruant vł

imergãt:pᷣter intẽtionẽ ipſiꝰ cogitatũ .· Oro

tñ tota pᷣme volũtati ⁊ intentioni attribuitur

⁊ei c.· Et ꝓpter h̊ exilla/apilla meritoꝛia iu
dicat.· Omis em oꝑatio ex radice voluntatis

o
iur
n

cio oꝛationis · Ca ·

* 5

.—-* „*

ex qua eſt:vel bona vel mala:vel meritoꝛiavł
alterius modi iudicanda eſt· Juxta pᷣmones
Ambõ:dicentis· quia nõ attendit deꝰ qᷓ;tuʒ ſᷣ
ex quãto⁊ qᷓ;tũ intendis tm̃ facis· Qui ſᷣmo

nes intelligendi ſunt in eis oꝑibus:que ex ra

dicibus intentionũ ⁊ voluntatũ mutari pũt:
quod dico ꝓpterillas que in ſemetipſis male

ſunt:ſicut eſt foꝛnicari:furari adulterari:que

nulla bonitate radicis bene efficipñt · Facad

hoc idem ſermo beati Gregorij quo dixit · qͥa
nihil hahet viriditatis ramus bonioꝑis:niſi

ꝓceſſeritde radice charitatis· Debes aũt re
miniſci eoꝛũ que dixi tibi de cogitationibus:
⁊ alijs in coꝛda oꝛantiũ irruentibus:quia niſi
radicem:hoc eſt pncipalem voluntatẽ:⁊ hec
eſt intentio:moꝛtificauerint ⁊ ißam oronem

ſibirapuerint:ita vt ex eis⁊ ab eis ꝓcedat me
ritum ofonis pᷣncipale.ſ aufferre nõ poſſunt
Cꝗq aũt in hoc ẽ:qm̃ radix ⁊ cã meriti:que pᷣn⸗

cipalis voluntas eſt:ſiue intentio illeſa qᷓ;ẽtuʒ
adeſſentiam ſuam permanet cumipſis

Deigne ⁊ gladio qui debet eſſe in ſacrifi⸗
XLVI

p niam ofo eſt ſacriſicium ⁊ oblatio
H deo acceptiſſima:que deo in om̃i
eccleſia ſcõꝝ offert᷑:ad ipᷣm placandum ⁊ re⸗
conciliandũ ei totũ dei populũ · Pꝛoſequar

de ipſa diſpoſitione ⁊ ꝑfectione que ſunt con⸗

uenientes ei:ꝑ hoc ꝙ ipſaeſt ſacriſicium · Et
iam quidẽ notũ eſttibi exalijs:quia ſacriſiciũ
eſt oblatio deo ſacrata atq; dicata ſacrans ſi⸗

X

tvu .

querit᷑ vtrũ ab his que mactada vident in ſe
vitia q cũq;:vel peccata nõ ſatis ↄueniẽter of
ferunt᷑ abſq; ſacriſicio qð pᷣdixi:quo ſcʒ mactẽ
tur illa ⁊ moꝛtificent᷑ vel in ipſis oronibus vł
ante · Neq; em̃ ad ſacra myſteria cuiq; tali ac
cedendumẽ abſq; pparatione hui ſacrifica⸗
tionis ⁊ ſacriſicij · Pꝛopter h̊ dictũ ẽ in ps · Di
rigat᷑ oro mea ſicut incenſum in cõſpectu tuo
Similiter ⁊ illud · Eleuatio manuũ mearum

dñe ſacrificiũ veſpertinũ · Que reuera ſacri⸗

ficium ẽ:ſicut coꝛã te ſacrificiũ veſꝑtinũ:qð ĩ
lege veteripinguius erat ſacrificio matutio ·
Et qm̃ animalia in lege veteri in omibus ſa⸗
crificijs mactabant᷑ igne ⁊ gladio/volens of⸗
ferre ſacrificiumloronis/neceſſe debet habe⸗
re ignem ⁊ gladiũ · ſicut legit᷑ heñxxij· ꝙ imo
laturus abꝛaã filium/poꝛtabat ſecũ ignem et

gladiũ · Mactaturꝰigit᷑ coꝛtuũ /qð eſt dicere

mactaturꝰanimalia vitioꝛũ ⁊ animalium bꝛu
talium in coꝛde tuo/accinge te gladio: adhi⸗

be tibi ignẽ: Et intelligo ignẽ ſpũalẽ qͥ vel ire

vel deſiderij eſt · & ſi queſieris a me: vñ vel
vbi accipiã ignem iſtum:Stultiſſimã dico qᷓ⸗
ſtionẽ iſtã · Hoc em̃ eſt acſi quereret /vñ vlob
quã cãm iraſcaris animalibꝰ venenatiſſimis

atq; nocentiſſimis atq; peſtilẽtiſſimis · Quis
vidẽs colubꝛẽ vel bufoneʒ /queſiuit vnqᷓ; hoc
vñ iraſcar iſti colubꝛovel bufoni/pᷣſertim ſiab
ipſo vł moꝛſu vel veneno vſq; ad moꝛtem le⸗
ſus eſt · Quis vnq; ad hanc inopiam deuenit
vt ita ira deeſſet ei cõtra hec? Aiſer atq; ſtul

tiſſime iraſceris vnicuiq; pulici vel muſce pꝛo
leſione ꝑmodica atq; leuiſſima/que nec etiaʒ

ue ſanctiſicans etiã ipᷣm offerentẽ:que etiam

hac intentione ſempoffert᷑ · vicʒ vt ipſe offe⸗
rens:. illam deo ſacret᷑ ſiue ſanctiſficet᷑ · ſi
quis querat:quid ꝑhmõi ſacriſiciũ deo ſacre
tur vel ſanctificet᷑ · Rñdeo ꝙ coꝛhumanuʒ ſi⸗
ue mens humana in pꝛimis ⁊ maxime:⁊ intẽ

do hic de ofone que ad placandũ deũ offert

qꝗ quo atq; ad hoc vt iße offerens reconcilie⸗
tur ei per illam· Juxta illud qð dictũ eſt · Sa⸗
criſiciũ deo ſpũs cõtribulatꝰ. ¶ De ofonibꝰ
que pꝛo alijs ſacriſicandis offerunt᷑ licetdecẽ
tiſſumũ atq; congruentiſſimũ ſit interduʒ:vt
cum ſacriſicio cõtribulati ſpũs offerant᷑ · Poſ
ſunt tña viris ſanctis qͥ cõſcientiã nõ habent

leſio dici põt · Et ꝓleſionibꝰ moꝛtiferis ⁊ moꝛ
tem eternã irrogãtibus:nõ vides vñ vel qua
de cauſa miſerendũ ſit tibi/tam noxijs tanq;
peſtilẽtibus beluis · Quis vnq; defectũ iſtum
paſſus ẽ nõ ſolũ miſerabiliter ſed inauditũ et
intolerabilem ſaltẽ/vt ira ei deeſſet in hoſtes

ſuos ſeuiſſimos ⁊ iplacabiliſſimos: Quis vn
qᷓ; auditus eſt mẽdicans irã hmõi:qͥn potiꝰcõ

traria audient᷑ ⁊ videant᷑ inceſſanter/impla⸗
cabiles ⁊ ꝑ modũ om̃em inexecrabiles inue⸗
niunt᷑ hoies in hoſtes ſuos:Et ſiqñ audient
impoꝛtabilidifficultate ⁊ laboꝛibꝰ interceden

tium grauiſſimis vix ĩduci pñt ad pacẽ · q́;uis

ꝙ ſit in eis aliqͥd mactãdũ ſiue moꝛtiſicanduz

ſolo deſiderio ⁊ intentiõe impetradi ſanctiſi⸗
cationẽ:offerri ſanctiſicationẽ earũ rerũ qua
rum ſanctiſicatio ꝑorones illas intendit᷑ · Et

illi hoſtes ſint viliſſimoꝛũ ac vilipendendoꝛũ
nocumentoꝛũ · Atiaũt hoſtes ſpũales ſuper
om̃em comꝑationẽ iĩmo ſuꝑ om̃em cogitatuʒ
maioꝛũ leſionũ ⁊ nocumentoꝛũ ſunt cõtra te
De his pcepit tibidũs deus /per Aplin in · iij ·
Cołvt ea moꝛtiſices dlcts Mottilcat mẽ⸗
2

LCapitulum

bꝛa veſtra que ſupterrã ſunt / foꝛnicationem

imundiciã:⁊c· Cuauũt cum tam iuſta camha⸗
beas vicʒ dei pᷣceptũ diſtrictiſſimũ:queris vñ
velobquã cãm iraſcaris tã atrocibus/tanq;

ſeuis hoſtibꝰ tuis?:Stupenda patientia tua/⸗

ſi ea videre / vel de ipſis cogitare potes/ et
nõ totus ſtatim excandeſcere in eos/ tãtoq
furoꝛe iracundie tue irruere in ipſos · Ita p⸗
culdubio eſt diabolica patientia/a ſolꝰ diabo
lus illã te docuit: vt beluas hmõiſeuiſſimas/
que die ac nocte a deuoꝛatione eius non ceſ-
ſant abſq; vlla rebellatione ⁊ contradictione

ſuſtineas: Vñ tibi iſta pax maledicta/vt con⸗

tinuum bellum ⁊ capitale hmõi /hoſtiũ cõtra
te ferre potes· Et qð ẽ ſuꝑsdmirationẽ atq;
ſtupoꝛẽ:vt eas ⁊ hoſpitio foueas:⁊ ĩpenetra⸗

libus atq; intimis domus tue · id eſt · cõſcien⸗

tie hoſpitio foueas:paſcas:nutrias: ꝓtegas·
⁊ eſendas:omibus inimicis eoꝛũ factus ini⸗
micus · Iſud nãq; generale eſt/vt amatoꝛes

oĩm vitioꝛũ ⁊ pctõꝛũ:inpugnatoꝛes ipſoꝛuʒ/

vicʒz doctoꝛes/ pꝛedicatoꝛes / implacabiliter

ↄdiãt ⁊ inoꝛabiliter ꝑpſequẽtur· An accepiſti
hoc ex ſacratiſſimo illo mandato euangelico
vicʒ Matthᷣ· v· diligite inimicos vros / bñfa⸗

facite his qui oderũt vos· hoc indubuanter
tu facis de inimicis/qui gladio om̃i·⁊ igne ꝑp⸗
ſequẽdi ⁊ exrerminadi ſunt · IAta patientia ⁊
byficentia alijs inimicis debet᷑ · Iſtis vero ni⸗
hil/niſi ignis gladiꝰ/⁊ omioda extermiatio

Auerte pacẽ/ patiẽtiam/⁊benificẽtiam iſtã .

omnem modũ hmõi inimicis tuis: in eis em

nutris / in eis cõſeruas / cuſtodis/pꝛotegis
moꝛtem tuaʒ·: Quẽcadmodũ ligna aridaq de
ipa ſubſtantia ſua nutriũt/ignẽ deuoꝛãtẽ illa:

RKeſpice miſerrime ⁊ inſaniſſime: addamna

ineſtimabilia q̃ iam paſſ es ab eis · Et pꝛimo
ipam exheredationẽ tuam a pᷣclaro ac inclito
regno celoꝛũ: ⁊ a pᷣ deſiderabili gloꝛiaheredi
tatis illius:a ſublimitate taʒ nobilis regni:in
illud exiliũ pauꝑtatis ⁊ miſerie deiecerũt te/

et paſtoꝛẽ poꝛcoꝛũ fecerũt te · Ipſi nãq; poꝛci

infernales ſunt/quos inceſſanter de ſangui⸗
ne tuo paſcis ⁊ moꝛte:hi ſunt de quibus dicit
Job· QAuicomedunt/non doꝛmiũt · Reſpice
miſer ad cõtumelias ⁊ ignominias ſpectacu
lum em̃ obpꝛobꝛijte fecerũt om̃ibus inimicis
tuis:⁊ aſſiduis deriſiõibꝰ eoꝝ te expoſuerũt

Haiſunt demones quiirriderete ſe ⁊ ſubſana
re nõ ceſſat ꝙ ab altitudie tãte glie · In igno

minioſiſſimam vilitatẽ deiecerunt te: qeras
adunatus collaudatioõi ⁊ adiurationi omniũ

militiarũ celeſtium· nunc pareas obpꝛobꝛijs

⁊irriſionibus viliſſimoꝛũ infernaliũ canum ·
Attenge ſtultiſſime qualiter depauperauert
te:qui etiam nudũ atq; miſerrimum te fece⸗

runt veſtimentis pᷣcioſiſſimis atq; ſpecioſiſſi⸗

mis:imo regalibus:quibus in ſacrameto ba⸗

ptiſmite deus veſtierat:decoꝛauerat:⁊ exoꝛ
nauerat ſpoliauerunt· turpitudine vitioꝛum
⁊ignominia abominabili atq; hoꝛrifica totũ
operuerunt atq; repleuerũt · Recoꝛdare mi⸗
ſer quotiens ⁊ in qt iracũdiã exarſiſti cõtra
iniuriatoꝛes tuos:⁊ hoc ꝓ viliſſimis ac vilipẽ

diſſimis iniurijs ⁊ damnis.Nec ad modicum
iraſcerishis quitibi grauiſſimas ⁊ intolerabi
les iniurias has intulerũt· ybimeruerũt apð
te iſtam gram vt ingraſſari eisliceat in te:vſ⸗

ꝙᷓ in extremas iniurias ⁊ cõtumelias:⁊ vſq;

ĩextremadãna⁊ ſupplicia · vñ tibi in ea:ſiue er
ga ea deo tã odibil: tibi danabilis tãq; moꝛti⸗
fera patientia · Iraſceris inquit Augꝰ.ſeruo
tuo ne peccet amplius· Iraſcere igit᷑ ⁊ tibijp⸗
ſi ne pecces amplius· O ſi iniurie ⁊ cõtume⸗
lie damnaq; ab amicis illata grauiꝰ ferriↄſue
uerunt:qᷓ;to grauius ferenda ſunt mala tot⁊

tanta:que tuipſe tibi irrogaſti · Ampliusqꝛ

nemo poteſt adeo debitoꝛ vl obligat eẽ tibi:
yt tuipe es/debiboꝛ inq; pacis ⁊ amoꝛis· Ne⸗

moigit᷑ adeoinimicoſus eẽ põt tibi q̃ cunq;
q;tacũq; mala irriganda/vt tuipſe es tibi:q;⸗
to nanq; qui maioꝛ debitoꝛeſt/ alicui ĩ bonis
ꝗbuſcũq;:tanto magis iniurioſus eſt eidẽ ir⸗
rogãdo cõtraria. Qua ppter veꝝ eſt qð dixi

quia nemo poteſt eouſq; iniurioſus eſſe tibi:

vttuipſe es· Nemo igit᷑ põt te magis ꝓuoca⸗
re contra te q;tuipſe ꝓpuocaueris te cõtrate·
Inſurge igit᷑ inſaniſſime contra teipᷣm:ira⸗

ſcere tibijpſi · Jraſcere inq; vſq; ad moꝛtemi-

vite moꝛtificationẽ ⁊ extinctionẽ:qui tamin⸗

iurioſus: tam damnoſus:tam peſtilens con⸗
tra temetipſum vixiſti· Exurge igit᷑ ⁊ exter⸗
mina penituſq; conſume in teipſo:qͥcqᷣdẽ vi⸗

te iſtius tam neqᷓ;: ⁊ pſertim ipſos ſontes ⁊ ra

dices ſicut ſunt vitia ⁊ peccatairaſcere igitur

ipſis de quibus nihil cogitare poteſt aliud:ni
ſi ꝙ ira omi⁊ vltione digniſſima ſunt· ¶ Am⸗

plius cũ nihil te adeo pꝛouocare poſſit: adeo
tibi nocere:vtiſta tibinocuerunt:quibus vel

qualibus reſeruas iram tuam:ſi iſta in pace
dimittis· Aut igit᷑ extermina ea incendio:ne
aut ipſa incendia ſua eternis flãmis exurant
te · JPa em̃ ſunt pabulum ⁊ nutrimenta ignis

eterniſibimet.· Quid loquar de demonibus

C

ð ———— 2 — —

= ☛ͤñ – — — —

SaD — — — — — —— —

S . ☛ι S

—, — —.. .

— — —

— — —
—

—+d f— — —

—

— — —

ꝛ..et.. .A.

xLViII

quiꝑ hmõiſatellites ſuos / te in abyſſos miſe
riarum in quibus es deiecerũt:⁊ te in ipſis ca

ptiuũ detinent/⁊oppꝛeſſum: atq; miſerabilit
deuĩctum atq; conduſum/tam durum tanq;

dirum bellũ ab eis ſuſtines:tanta damna/tãa⸗
tas iniurias ⁊ cõtumelias:nec ab eis qͥcq; ſpe

rare potes / niſi eterna ſupplicia · ¶ Attende
qᷓ;ta dementia tam ꝓpitius es eis/tam paciſi
cus ⁊ patiens in eos imo tam ſedulus tam of
cioſus ſeruitoꝛ eoꝝ:tam pꝛomptus obeditoꝛ

om̃ibus mandatis ipſoꝛum:⁊ vt ad vnũ dicã

toꝛtoꝛes tuijpſius ⁊ carnifexĩmaniſſimus·Hh ẽ

ſeruiciũ qða te iugiter expetũt· hec ſunt iuſ⸗
ſa que cõtinue tibiimperant:vt nõ ſolũ quaſ-⸗

cunq; inimicitias ipſoꝛũ contra teipſum exer

ceas:ſed etiã crudeliſſimã carnificinã tuijpſi

vt de ſanguine tuo viuo de teipſo/mẽbꝛis tu

is/⁊ mẽbꝛoꝛum officijs ipſos aſſidue paſcas:

cum voꝛacitas eoꝛum inſatiabilis ⁊ inexple⸗

bilis ſit · Cõſidera qᷓ; palpabiles ſunt tenebꝛe

tue qᷓ;ta inſania tua:q̃ omem bꝛutalẽ deſipien
tiam incomꝑabiliter excedis · Qð em animal
bꝛutum inueniri põt moꝛti ſue ꝓpitium/⁊ de
uoꝛantibus ſe vt ei poſſibile eſt/ nõ iraſcens:
eidem/ ꝓviribus nõ rebellans · Sitot ⁊ tante

ꝓuocationes:ignẽ iracũdie contra ſemetip-⸗

ſas ⁊ contra ꝓuocatoꝛes / ignẽ ire in te nõ ac⸗

cendunt/⁊ illum tibi copioſe nõ ſubminiſtraãt

Nõ ſolum hoĩs ſed etiã bꝛutianimalis nomi⸗
natione indignus habẽdus es: Neq; em̃ vis

iraſcibilis in te eſſe putanda eſt:niſi vel peni⸗

tus exterminata /vel adeo oppꝛeſſa⁊ ſuffoca⸗
ta/vt de ſalute ipſius nõ ĩmerito deſperetur ·

Deigne ſacrificij oꝛationis.Ca: XLVII

Gnis vero ſa⸗

i crificio iſti neceſſarius / ignis ẽ di⸗

uini amoꝛis /ſiue cuiuſcũq; boni?

ſanctiamoꝛis: ſiue ſit charitas depurata illa
vicʒ viuifica atq; dei dilectio / que nihil moꝛ⸗

tiferũ /nihil peccati moꝛtalis ſecũ patit᷑ in p⸗

pꝛio ſubiecto · ſiue ſit alius ſanctus ac bonus
amoꝛ/quo bonadiligunt᷑ ⁊ mala odiant᷑Hoc
aut dico / quia charitatem iſtam que eſt vita/
lis atq; viuificus caloꝛ/gelitudinem vitioꝛuʒ

⁊ peccatoꝛũ diſſoluens penit/com̃ino exter
minans · nõ in omibus / quiſe ad gram iuſtin⸗

cationis pꝛeparant:ſtatim inuenit᷑: qͥn poti
pcedit illum amoꝛ quidã pᷣparatoꝛiꝰ: parans
ei viã/⁊ aptans coꝛhumanũ ad recipiendum

ipſum:quẽadmodũ quedã calefactio pᷣcedit

arſionem · Nec dubiũ eſt qͥn calefactio hmöi
ligna pᷣparat exiccando:⁊ frigiditatem abeis

fugando:atq; vtcũq; calefacienda · Sicut vi⸗

des in lignis viridibus velaqua aſperſis:que
nõ ſtatim vt in ſtruẽ componunt᷑/⁊ igni adhi
bent᷑ ardent ·ſed poſtqᷓ; ꝑhmõi caleſfactioneʒ
vt pᷣdixi pparata fuerint ⁊ aptata:⁊ eouſq; ſta

lefacta vt arſionẽ recipiant · Sic euidẽter ẽ vi
dere in illis:qui conſiliũ beati Gregoꝛij ſequẽ
tes:faciunt quicqͥd boni poſſunt:vt deus illu

ſtret coꝛda eoꝛũ ad penitentiã · Quapꝛopter
amoꝛ eſt eis ⁊ deſiderium penitentie:cũ eam

tam ſtudioſe querant · ⁊ ad illam obtinendaʒ
ſe pᷣparent vt poſſunt ⁊ a deimiſcdia adiuuan

tur· uius autem dilectionis ignis:qcquid

moꝛtiferiin anima humana eſt: virtute ſua c
ſumit atq; moꝛtificat · Et de ipſa foꝛnace ſpũſ
ſancti ſolius emicat benignitas ipſi largitio

one ſua gratuita ſaluberrima ac ꝑ omia libe⸗

raliſſima:qua ꝓpter abĩmenſitate ⁊ benificẽ⸗

tia eius petenda eſt totis viribus:totaq; de⸗

uotione:cum aliunde obtinerinõ poſſit:Ce⸗ g
terũ amoꝛes alij:qui ⁊ ſi nec vitales nec viui⸗
fici· ad vitam gratie tamen preparãt ⁊ aptãt

coꝛda in quib ſunt:ac multipliciter adiuut
inidipſum pꝛocuraripoſſe ſaciliꝰ videri pñt ·
Et pꝛimũ quideminſpectione ac meditatiõe

ſacrarum ſcripturarum · JIgnitum enimẽ elo
quium dei vehementer ⁊ carbones deſolato

rij:ſunt ſacra eloquia · nec poteſt diuĩ eis ver

ſari coꝛhumanum:qn ab eis amoꝛe dei vtcũ⸗

q; caleſiat · Et hec debet eſſe potiſſima inten⸗
tio meditantium in lege dei:vicʒ vt inde ſaltẽ

p̃ᷣparatoꝛie recaleſcant · Landem vero et fi⸗

naliter ⁊ inardeant ⁊ flamaſcant · Ex quo ma
nifeſtum eſt multos ſcholares ⁊ doctoꝛes the
ologos:qui tanto numero annoꝛum iactan⸗
tes ſe ſacris ſtudijs inundaſſe:⁊ in ſcolis the⸗
ologicis cõmoꝛatos:coꝛda non in ſacris elo⸗
quijs habuiſſe · ſed auribꝰ vt ait Apuleiꝰ phi-
loſophus:⁊ non anima philoſophatos fuiſſe
ad ſimilitudinem ſerpentum qui quotiens in
aquis natant:caput extra aquam ſemper te⸗
neant:licet toto reſiduo coꝛpoꝛis dimerſina⸗

tant .Hi ſunt ſalamandre diabolice:que tan⸗

tis ſacroꝛum eloquioꝛumignibus:necadmo
dicum caleſcere poſſunt:ne dicaʒ ardere · In
hos igitur fruſtra tantis aſſiduiſq; doctrina⸗
rum ſacrarum flatibus inſufflent ſacri docto
res:quẽadmodum enim in carbones extin⸗
ctos:⁊ ligna viridia ⁊ aqs aſperſa fruſtra ſuf⸗
flatur:cum in eis nulla ſcintilla ſuberlhaeſon

Capitulum

ctitatis · Poſſibile tamen eſt ⁊ plerũq; fit gra
tia dei faciente:vthmõihomines vel medit
tione ſacroꝛum eloquioꝛum:vel auditu cale⸗
ſcant ⁊ inflamment᷑ pꝛopter quod dictũ eſt·
carbones ſuccenſi ſunt ab eo· Carbones inq;
qui pꝛiꝰextincti ⁊ gelidierãt· Inſufflauit em
chꝛiſtus dñis in apoſtolos dicẽs : Accipite ſpi⸗
ritumſanctum · Sicut narrat Joh· in vltimo
ca·lið·ſui· Nec dubitandum eſt illos in ſuffla⸗
tione hmõi:vel calefactos fuiſſe:vel caloꝛem
ſancte dilectionis in eis ſuiſſe · Manifeſtum
igitur eſt ex his omibus · quia intendentibus
caleſieri caloꝛe iſto ſalutari:ea de ſcripturis ſa
cris ad medicinam ipſis eligenda ſunt: q̃ ma
xime igne ſpirituſſanctiflammeſcunt· Et hoc
eſt quod docet Gregoꝛius ſuꝑ Eʒech· dicens

quia cum ad charitatem incendendam accẽ⸗

dendam ⁊ inſlammandam aut in nobis aut ĩ
alijs incendimus: verba in nobis ad hec eli⸗
genda ſunt:cuiom̃e quo loquit᷑ igne charita

tis vapoꝛatur·

Que valeant ad accendendum velnutri

endum ignem oꝛationis pᷣdictũ:Ca· XLIXx

Alllet permultũ
v adhoc FXPe lugis atq; re⸗
menmoꝛatio incogitabilis largita⸗
tis ⁊ bñficentie creatoꝛis infatigabili continu
atione ĩmo ſemper pꝛofuſiſſima · AManifeſtũ
ceyñ̃ eſt id eſſe beneſicia ad calefaciendum coꝛ
amoꝛe benefactoꝛis quod ſũt toꝛres ⁊ ignes
omiaq; ignita ad calefaciendum coꝛpus calo

re coꝛpoꝛali · Quis em̃ eouſq; obfriguit vt v

leui ac modico beneſicio in largitoꝛem ipſius
galiquo amoꝛe nõ caleſcat: Quis igit᷑ abſcõde
re ſe põta caloꝛe dei · i· miſcdᷣia ipſius qui co⸗
gnoſcat ſe inceſſater obꝛui bñſicijs eiꝰpꝛeſer⸗
tim intellecta ĩmenſitate illoꝝ · Pꝛmũ igitur
recogitãda ſunt calefileri vel alios calefacere
cupientibꝰ ⁊ intendentibus / beneficia natu⸗
re qualia ſunt eſſe ⁊ vita atq; ea ex quibusvi⸗
uimus ⁊ ſumus · Que qᷓ;to amplius diligunt᷑:
tanto in amoꝛe ſuilargitoꝛis maioꝛidilectiõe
calefaciunt cognoſcẽtes · Quia igitur ſuper
bñſicia naturalia om̃ia iſta diligunt᷑ / vlamo⸗
re pꝛegrandi amari faciunt deum datoꝛẽ om
niũ ipſoꝛũ:vel ꝓculdubio ignoꝛatur /deus eẽ
datoꝛ eoꝛum ·Ex quo manifeſtũ eſt/qᷓ; modi⸗
ca vel nulla ſit fides et ſcientia dei/ in maioꝛi
pte hominũ · Mõ em̃ poteſt ſtare iſta fides vel
ſcientia dei/qua cognoſcitur vel credit᷑ actoꝛ

XLK

1 datoꝛ/eſſe ipſius / eſſe noſtri. ⁊ vite cum iſto

moꝛtifero gelicidio:quod ex minoꝛibꝰbeneſt
cijs omimode ſolueretur· Si enim non ẽpoſ⸗
ſibile alicui credere vel ſcire ꝙ aliquis alterũ
oculoꝛum ei veldederit vel reddiderit:qͥn ca
leat amoꝛe magno datoꝛis vel redditoꝛis hu
iuſmodi:qualiter poſſibile erit vt tanta ꝑuer
ſitas coꝛ humanum peruerterit:vt tam lõge

magnoꝛum beneficioꝛum:vt ſunt eſſe ⁊ vita:

deum auctoꝛem ⁊ datoꝛem cognoſcat ⁊ ipſuʒ
non diligat · Amplius cum vnuſquiſq; homi
num non ſit niſi quaſi quidam aceruus ⁊ con
geries quedam donoꝛum ⁊ beneficioꝛum dei
pꝛoculdubio non eſt vnuſquiſq; noſtrum niſi
aceruus ignium rogus ardentiſſimꝰ/extot
⁊ tantis ignibus/quot ⁊ quãta ſunt beneficia
dei / congeſta ⁊ aggregata in nobis ⁊ ex igni⸗

bus ſunt eẽ ⁊ vita ⁊ mẽbꝛa ſingula ⁊ vires na⸗

turales/bonaq; anime naturalia · ſimilir bo⸗
na coꝛpoꝛis · Quapꝛopter flammis ⁊ ignibus
maioꝛ eſt rogus iſte invno quoq; noſtrum:qᷓ;
fuit ſoꝛnax illa babylonica/maioꝛ inq; ſuꝑom
nem pꝛopoꝛtionem ⁊ comparationem · Inue
nit igitur vnuſquiſq; in ſe foꝛnacem incompa
rabiliter maioꝛem ignium ⁊ flamarum:qᷓ; fue
rit illa babylonica · Quapꝛopter in ſemetipᷣo
inuenit vnuſquiſq; non ſolũvnde caleat amo
re largitoꝛis tantoꝛum bonoꝛum:ſed etiam
vnde totus ardeat et flammeſcat · Et intẽdo
ardoꝛe naturalis amoꝛis:qᷓ; recognitio bono
rum naturalium petit : attende hic frigidita⸗
tatem diabolicam:quia rogus totus frigidꝰ

⁊T tanti ignes ⁊ flamme exiſtunt in vno quoq;

homine:qui amoꝛe creatoꝛis adhuc frigent ·
Quid vlterius dicam tibi o homo / inaudite
pene ⁊ incogitabilis peruerſitatis· Tuipſe ig
nis es totaliter/⁊ foꝛnax ĩmenſarum ignium
⁊ flammarũ/⁊ tamen frigidus: Quis vſq; ad
h tempoꝛa audiuit /vel cogitauit/ignem con
gelaſſe · Factum igitur eſt in te diabolicũ iſtð
miraculumex quo apparet · ꝙ ſicut ex luce vi⸗
ſibili eſt / vel pꝛocedit caloꝛ ſenſibilis · ſic ex lu⸗
ce ſpirituali/que eſt ſides ſeuſcientia dei:qua

creditur et ſcitur actoꝛ ⁊ largitoꝛ vnicus eſſe

bonoꝛum omnium /eſt vel pꝛocedit caloꝛ ille
ſpiritualis/ videlicet amoꝛ in deum/a intẽdo
amoꝛ naturalis · ſiconſideraueris ipᷣa be⸗
neſitia dei gratuita:remiſſionem videlicet pe
narum debitarum · remiſſionem culparum cõ

miſſarum: emundationem ab inquinamẽtis

vitioꝛum ⁊ peccatoꝛum reſoꝛmationem ⁊ de
coꝛationem animarumhumanarum / per do

— -- — —& —. —2—

— — —w—— — — ‚]Ábo

nmmmnnnn n

LCapitulum

na virtutum · que ſunt pulchꝛitudines ⁊ per⸗

fectiones animarum noſtrarum gratiã qua

nos de imo / ĩmo de extremo viliſſime turpiſ⸗
ſimeq; ſeruitutis / in ſublimitatem tante nobi
litatis inaltauit: vt filios dei nos efficeret⁊ he
redes: Ipſam quoq; hereditatem eternam/
que eſt regnum pꝛeinclitum ⁊ pꝛeclarum· In
uenies vnumquodq; iſtoꝛum eſſe maius in⸗
comparabiliter bñfñcus omnibus antedictis
Rſi alijs omnibus calere amoꝛe creatoꝛis
foꝛſitan non potuiſti ab his tot ⁊ tantis igni⸗
bus:⁊ incomparabiliter maioꝛibus qua frigi
ditate vel gelicidio te defendes vel abſcon⸗
des: Sed in hocipſo eandem dico cauſam eẽ
huiuſmodi/tam moꝛtifere congelationis tue
videlicet extinctionemlucis fidei /et ſcientie
dei / ſiue defectuʒ · Non enim poſſibile eſt hac
lucem fidei⁊ ſapientiamdei / radiare ſuꝑ coꝛ

humanum / non inſlammare illud ardoꝛibꝰ

ſaluberrimis · Ad hecigitur totis ſtudijs inui
gilandum eſt nobis / totis virium animarum
noſtrarum conatibus petendum:vt illa luce
fidei atq; ſcientia deiperfundamur/airradie
mur . alioquin in medijs tot ⁊tantis / frigoꝛe
moꝛimur · Et quod magis eſtſtupendũ ⁊ dia
bolicum miraculum congelamur · Quiddi
cam de donis ⁊ beneficijs dei que omnem eſti
mationem noſtram omnemq; humanum et
etiam angelicum exuperant cogitatum· An
non eſt ipſe dei filius donum dei ⁊ beneficiuʒ

incogitabili largitate diuine miſericoꝛdie et

gratie / nobis ſingulis ⁊ omnibꝰ datũ · Quot
autem modis ⁊ quibus/et ad quos fructus⁊
vtilitates:audiuiſti in pꝛecedentibus· An nõ
ipſe ſpirituſſanctus donum eſt / et quãtuʒ eſt
in miſericoꝛdia ⁊ largitate omnibus nobis et
ſingulis donans · Similiter ⁊ ipſe pater miſe
ricoꝛdiarum ſemetipſum dedit nobis ad om⸗

nemyſum neceſſarium · Semetipſum dedit

nobis in creatoꝛem ⁊ in conſeruatoꝛem ⁊ pꝛo
tectoꝛem / in deum ⁊ patrem: que ſunt dona
excedentia omnem eſtimationem · Similiter
in regem ⁊ rectoꝛem / in refugiumad omnem
neceſſitatem · Dedit ſeipſum nobis finaliter

atq; nouiſſime obtinendum/ad plenam gra—-
tie fruitionem · Hon enim modica aut leuisẽ

pꝛomiſſio illa quam fecit nobis per Eʒechie⸗
lem pꝛophetam dicentem. Ero illoꝛum deus
Pregrandis enim gloꝛia eſtipſum habere de
um:ſicut habere patrem .habere nanq; ipſuʒ

deum / eſt habere ſponſum/ ſpirituali matri

monio illi eſſe cõiugatum· VUnde alibi debes

„
* 2

eſſe edoctꝰ/quia tota illa gloꝛia ſemperq; ad⸗

oꝛanda⁊ veneranda trinitas / merces eſt ac
pꝛemium totum/quod ⁊ ſolum bonumomni

um ſcientiarum intelligentium quantũ in ea

donũ non adi piſcuntur: ¶ Vides igitur eui
denter quia non pꝛunarum minutijs neq; ig⸗
nium ſcintillis / ſed montibus igne is · Hoc eſt

ingentibus ⁊ vniuerſis beneſicijs te non ſo⸗

lum circũdedit diuine largitas bonitatis:ſed
etiam ex illis te condidit mirabiliter ⁊ ſtruxit
Et vt pꝛedixi rogum ĩmo foꝛnacem imenſaʒ
tam grandium flammarum ⁊ ignium te fecit
Et tu queris a medicens vnde accipiam ig⸗
nem vel caloꝛem:quo caleam dilectiõc in de⸗
um · Et ego viceuerſa interrogo te: qualiter

effugies ardoꝛes iſtos/⁊ flammas tam gran⸗

des beneficioꝛumdei:vbi te abſcondes a tan
tis iſtis ardoꝛibus? Necenim effugere potes

temetipſum / nec elongari a temetipſo:quivt

eſt· Quod dico pꝛopter illas qᷓ iuſtiſſime ſem
per ac per omnia laudanda iudicia ipſius tm

pdixi rog tã grãdis es/ĩmo foꝛnax immeſa-

He memoꝛia beneficioꝛum diuinoꝛum ·
Capitulum deriee

CLguoniã bꝛe⸗
ulis foꝛſitan intellectus tu / eouſ⸗
q; vt altitudinẽ ⁊ imenſitatẽ tan⸗

toꝛũ beneficioꝛũ attingere ſoꝛte plene nõ poſ

ERE

ſit:faciam rememoꝛationẽ minoꝛũ beneficio

rũ:que quidem quiuis intellectus facile ap⸗
phẽdat · Reſpice igitur⁊ attende in obſequio
creaturarũ: que tam officioſe tam ſedule in⸗
numeris obſequijs tibi ſeruiũt · Et pꝛimũ ſcõ
rum ⁊ beatoꝛum angeloꝛũ quoꝛum officia et
obſequia que nobis inceſſanter impendunt:

in tractatu ſingulari de ipſis declaraui nomi⸗
naui et numeraui tibi · Et vt de alijs taceam:

quis ſatis admirarilaudare q; ſufficit foꝛtiſſi-
mam vigilantiſſimãq; cuſtodiam · qua nosĩ⸗

ceſſanter cuſtodiunt:malignos ſpiritus arcẽ

tes a nob⁊ cõpeſcẽtes eos:ne ꝓvoto ſue ma

lignitatis innos ſeuiant:abſterrentes eos et
diſſugates a nobis:interdum aũt religantes
Deinde qᷣs adeo iniuri eſt adeoq; negligẽs
ſalutis ſue qͥs adeoĩgratus ⁊ indeuotus:qui
nõ attendit beniuolentiã ipſoꝛũ erga nos: ꝑ

quã ⁊ of̃ones nr̃as offerre deo altiſſimo / et ſu

as ipᷣis adijcere nõ ceſſant· Quis inq; h̊ attẽ⸗

dens / nõ asſcat icogitabil pietati⁊ dulcedis
creatoꝛis diuicias erga nos:qm tam ndeles

2

Al

LCLapitulum

tam induſtrios:tam diligentes mediatoꝛes

inter ſe ⁊ nos:nobis dedit· Hec em̃ ceſſat ſol⸗
licitudo ooꝛum apud deum pꝛo nobis nec cir
ca nos inlomnibus que ⁊ nobis neceſſaria eẽ

vel ſalutaria conſpiciunt · Et idemde ſan⸗
ctis ⁊ beatis animabus tibi eſt ſciendum:et

q́ᷓ;tum ad officium interpellationis pꝛo nob·
Vnde quis cauſe ſue periculum ⁊ negocioꝛãũã
que expedire habet coꝛam deo arduitatem ?⁊
multitudinem aduertens:tam neceſſarioꝛuʒ

tanq; ſalutarium auxiliarioꝛum:datoꝛem de⸗

um exinde non amare poſſit: ¶ Quis deniq;

ſanctoꝛũ laboꝛes:ſtudia ⁊ doloꝛes:quos pꝛo

nobis ad dei gratiam adducentes ſubierunt

⁊T ſuſtinuerunt:apoſtoli ſancti martyres ⁊ cõ
feſſoꝛes:omneſq; doctoꝛes meditando · ſcri⸗

bendopꝛedicando·⁊ multi ex ipſis: toꝛmẽta

imania paſſi ſunt:vel leuiter cogitet:⁊ non in

ipſum datoꝛem tantoꝛum adiutoꝛum ⁊ adiu⸗

toꝛioꝛũ ſaltem amoꝛe debite gratitudinis vt
cunq; caleſcat:et hec ſpiritualia beneficia ſũt
Et pꝛopterea pꝛocedã ad tempoꝛalia:quo⸗

rum amoꝛ tã facile attrahit· alligat· captiuat ·
inebꝛiat· ⁊ interdum vuq; adinſaniam conci⸗

tat · C Attendat qualiter miſericoꝛdiſſimus
creatoꝛ totum celũ inclinat in obſequia tua-
Et hoc manifeſtiſſime ↄſpicitur in obſequijs
ſolis ⁊ lune:que tibi die ac nocte lumen mini⸗
ſtrant aliaq; tam multa ſeruicia: que philoſo
phis naturalibus ſolis nota ſunt: tamen tibi
inceſſanter impendunt . in ſole velut ſeruum
ſtrenuiſſimumſeruum per omnia impigrum

tam mane ſurgentẽ ſingulis diebus ad illumi

R

nandum· c intẽdo mane ſumme diluculo ad lapides ⁊ ligna⁊ ſ nob
bitacula fabꝛicãtur· Quis autem medicinas

miniſtrandum lumen tibiin greſſibus et in
omnibus operatiõibus tuis·ſimiliter ⁊ equo
tuo ⁊ omnibus animalibꝰ tuis · ¶ Seruit igi⸗

tur tibiſol euidenter:quaſi ſeruus lucernam

pꝛeferens ante te:oſtendens tibi diſcrimina
viarum:ne in eis ceſpites aut coꝛruas:veleti
amoffendas:ad regendas dirigendas vias
operibus tuis ·que nec bene nec recte niſi in

lumen ſieripoſſunt· Pꝛeterea occulta benein
cia · que per ſtellas ⁊ planetas nobis inceſſan
ter pꝛeſtantur:que pauciſſimis etiam ſapien

tibus nota ſunt · Reſpice in aera:⁊ cogita de

ventis:qualiter aera interdum ſerenant:· Ntu

bes interdum inde diffugantes:⁊ nubila· In

terdum autem nubes aggregant tanq; va ſa
aquatica:et aquis plena quaſi circũuerten-⸗
tes ea humeris ſuis:ad miniſtrandum aquã

⁊ ad irrigandum agros tuos ⁊ vineas oꝛtos

⁊ pꝛata · necnon adipſum aera humectandũ
⁊ temꝑandum:quiinde ſalubꝛioꝛ fit homini⸗

bus:et ad expirationes ⁊ reſpirationes con-⸗
uenientioꝛ · Ypſa etiamcommotione ⁊ exagi
tatione ventoꝛum:aer ipſe depuratur ·et ad

vitam hominum animaliumq; ſpirantium⁊

reſpirantium conſeruandam fit aptioꝛ · Nec
pꝛetereas vtilitates quas ventipꝛeſtant na⸗

uigijs:tam marinis q; fluuialibus·ſed ⁊ molẽ

dinoꝛum que ſolo vento molunt vtilitas ne⸗

gligenda non eſt· Deinde reſpice in aquas.⁊
pꝛimum in fluctus qui ſunt piſces:⁊ non ſuffi

cies numerare vel eſtimare comoditates et
vtilitates que per aquas tibipꝛeſtãtur in flu-
ctibus antedictis · DHeinde reſpice vtilitates

euectionumnaualium:⁊ molendinoꝛum aqᷓ

iccoꝛum ablutionumirrigationum · potatio⸗
num ⁊ condimentoꝛum in pulmẽtis · ⁊ occur⸗

ret tibi tanta magnitudo tãta multitudo vti⸗

litatum quibus tibi ſeruiunt aque:vt in nu⸗

meratione ⁊ mẽſuratione earum deſicere ne

ceſſe habeas. Poſthec conſidera terramet
videbis tanqᷓ; quoddam creatoꝛis pꝛomptu⸗

arium theſaurarium diuiciarum innumera
bilium ⁊ imenſarum· Ex ea enim vt ex quo⸗
dam pꝛomptuario creatoꝛis:⁊ victus ⁊ veſti
tus:et inhabitatio ſiue tectum nobis aſſidue

miniſtratur · Ex ea enim ſunt ⁊ fruges ⁊ fru⸗
ctus olera herbe legumina · Ex ea em̃ ſunt et

carnes animalium quibus veſcimur ⁊ nutri⸗
mur · Ex ea em̃ ſunt linũ ⁊ canapium ad nos

veſtiendos · Ex ea generant᷑ animalia quoꝛũ
lana ⁊ pellibus plumis induimur:Ex ea ſunt

lapides ⁊ ligna ⁊ ſabulum de quibus nobha⸗

que de terra gignuntur enumeret · Quis in⸗

numeras metalloꝛum gemmarum lapidum

pꝛecioſoꝛum marinoꝛumq; eſtimare ſufficiat

AQuis oleiliquoꝛes · balſami ·lactꝭ ⁊ vini ⁊ om

nia genera gumi memoꝛiter teneat: Quis
multitudinem venarumterre· varietatemq;
lapidum earum:vel dinoſcere vel numerare

potuerit: AMerito igitur terrã dei pꝛomptua

rium ad eſcas ⁊ veſtimẽta que nobis indead

miniſtrat nominem · Quãtum vero ad diuici

as auri ⁊ argenti: gemmarum ceteroꝛumq;

omnium que homines diuicias vocant: non
minus recte theſaurum diuiciarum eiuſdem
creatoꝛis vocaui:cum in ea tot et tanti diuiccdG
arum huiuſmoditheſauri repoſiti ⁊ abſcon-
diti ſunt abipᷣo creatoꝛe · Hec tibi ptereudũẽ A
qt ⁊ qtis vſibus ⁊ vtilitatibus humanis aia⸗

—

—

☛ —

O

— —

— — V

— = £

— SN —☛
„

☛ S= =
☛

S 2-— f SSS

lia deſeruiũt · ⁊ talia/qdã euectionibus / alia
equitationibus·alia agriculturis/⁊ alia in o⸗
bus ⁊ ꝑomia in vſibus hominũ ⁊ vtilitatibus
⁊ viuunt ⁊ moꝛiunt᷑· Ita vt carnes:lane ⁊ pel

B

tes ⁊ vſus hominũ:⁊ alia quidem cxuruntur

. . .

les coꝛnua⁊ dentes · ⁊ ipe etiã ſuꝑfluitates:a
varijs vtilitatibus nõ vacarent· Quis enim
nõ videt ex dentibus elephantoꝝ ⁊ coꝛnibus

bubuloꝛũ mira oꝛnamenta ⁊ inſtrumenta fie

ri · Vides de lignis ⁊ arboꝛibꝰqᷓ; multiplicit
cedunt/ dolant / ſculpant / in varias vtilita⸗

ne frigoꝛũ ſupꝑfluitas noceat hoĩbus · Alia ap

tant᷑ in edificia/ vt ſint nobis in tectum habi⸗
tatiõis ⁊ in munimẽ ꝓtectionis a pluujs?⁊ vv
tis niuibus atq; grãdinibus· Lantis igit᷑ toꝛ⸗

mẽtisſuis/laceratiõibus ſcilicʒ/exuſtiõibus/

ad omes iniurias/aeris expoſitionibꝰ/nobis

ſeruiũt lignaſiluarũ · Ligna vero domeſtica

tanta varietate fructuũ· Ligna vo ⁊ arbuſta
aromatica tata virtuoſitate medicamentoꝛũ
&& ac odoꝛamẽtoꝛũ · Hhec em̃ omia diligẽti ⁊ in⸗

tuenti cõſideratiõie conſiderati/ apparet eui

denter pꝛelarga bñficentia creatoꝛis/ que tã

taĩmenſitatea multitudine beneficioꝝ ⁊ do-
noꝛum ſuoꝛuʒ ex om̃i ꝑte nos obruit / paſcit ·
veſtit · circũdat munit ⁊ pꝛotegit contra om̃ia
incomoda ⁊ nocumẽta:vulnerũ /egritudinũ
⁊ infirmitatũ coꝛpoꝛaliũ:⁊ deſpũalibus inco⸗
modis taceam· Si quis rex magnꝰ regnũ to⸗

tum ⁊ ſingulas regnipartes · omeſq; magna⸗
tes /alioſq; vniuerſosſubditos ſuos / tuis ob
ſequijs onoꝛaſſet: Ita vtom̃ia et ſingula que

de regno ipſius ſunt · omeſq; ⁊ ſinguli ſubditi

ſui / obſequijs tuis die ac nocte inuigilarent:

An poſſis te continere abamoꝛeillius: Et ſic

facit ⁊ fecit vnicuiq; noſtrũ inceſſanter domi

nus deus noſter · Hec em cuiq; de his que in
celo vel de celo ſunt in ꝑte iſta pepercit · Nihil

omniũ iſtoꝛũ que eius ſunt a ſeruitis noſtris
voluit eſſe imune:quia nullũ ex angelicarum
militiarũ exercitu: Nullã ex ſanctis ⁊ beatiſſi
mis aĩabus nullam ex ſtellis luminaribꝰ. Ad

hunc modũ curre ꝑomia/ quicqͥd eſt a ſůmo
celo vſq; ad deoꝛſum / ſeruire nobis facit:ſiti
hoc dignamur · Ipſe etia infernus nõ ẽ exem

7

ptus a ſeruitute noſtra/vel ſeruitijs / du 1 no
bis ſuiterroꝛẽ hoꝛroꝛẽ incutiensa malis in⸗
numeris nos cuſtodit/atq; bona noſtra nob
conſeruat:que ſi nõ eſſet timoꝛ ipius minime
durarent in nobis· Alias etiã toꝛtoꝛ noſter ẽ/
2 vindex omniũ iniuriarũ ⁊ cõtumeliarũ no⸗
bis irrogatarũ vindictas in omes iniuriato⸗

res noſtros tam iuſtas tãtaſq; exercẽs:vt ni⸗
hil ſit qð vltra eas de inimicis nr̃is reqrat iu⸗

ſticia · neq; etiazʒ ira noſtra:Que non ſeruiciaa
nobis impendat purgatoꝛius ignis / vel lo
ipſe noĩe ſuo ipemet indicat euidenter· dum

quicqͥd purgandũ inuenit in aiabus hincex⸗
euntibus/⁊ ad patrie celeſtis felicitatẽ pgen

tibus / purificat ⁊ elimat:mũdans illas clarii/

ſimas lucidiſſimaſq; deo repᷣſentans remune
ratoꝛi· De terris ventis ⁊ maribus/⁊ alijs o

compedio tibiſatis factum ẽ: vt ſuꝑhoc qᷣcq;
ylterius nõ reqras · Quid dicam et de ipſo

creatoꝛe/ qui eſt trinitas gloꝛioſa/ vnꝰ verus
acſolus deus/pater filius ⁊ ſpũſſanctus/qui
nec ſibijpſi in ꝑte iſea velpeꝑcit vnq;/ vel ꝑcit

qð euidenter apparet in ſpũalibus bñficijs:qᷓ

ſunt illuminationes / iuſtificationes/ mũdati
ones / decoꝛationes / cuſtoditiones / ꝓtectio⸗

nes ⁊ defenſiones animarũ nr̃arũ:a qᷣbꝰnũqᷓ;
vacat incogitabilis pietatis ſue dignatio · An
potes aliquid cogitare/quod coꝛ humanum
in amoꝛẽ benefactoꝛis inducere poſſet:qð di

uina bonitas erga nos negligat/vlobmittat
Addam aũt ⁊ aliam coſiderationẽ:que vti⸗
nam nunq; recedat a memoꝛia tua · Reſpice
in vniuerſitatem ⁊ apparebit /quia ipᷣa eſtin⸗
numerabilis multitudo miniſtroꝛũ /ſeu ſerui

entium varia dona ⁊ xenia/tanqᷓ; ex ꝓmptu⸗
grio quodãdiuine largitatis ⁊ benificentie/ti

bideferentium ⁊ offerentium atq; pᷣſentanti⸗
um · QAue quia vt pᷣdixi ⁊ oſtendi/ignes ſunt
⁊ flãme ad calefaciendũ coꝛhumanũ/ amoꝛe
largitoꝛis ipſoꝛum · Si interrogaueris vnde
veniunt /vel quo vaduntquo tendunt vłqͥd
intendunt ipſa · In veritate reſpondebuntci

bi/quia nos ſumus innumerabilis multitu⸗

do miſerationum dei/poꝛtantes ignem⁊ flã⸗

mas/ad calefaciendum coꝛ humanum /fri⸗

goꝛe moꝛtifero congelatum/⁊ penitus extin

ctumnec tamen tot⁊ tantiignes flamme:ge

licidium eius adhuc diſſoluere ſufficiunt ·

Alddam ⁊ aliam conſiderationeʒ in qua nõ –&

modicum eſt ammirationis noſtriq; doloꝛis
et confuſionis · Dico ergo/ reſpice mundum

vniuerſum/et videbis ipſum totum arden⸗
tem atq; flammantem largitate ⁊ benificen⸗
tia creatoꝛis · ¶ Ex omni parteillius micant

flamme donoꝛum ⁊ beneficioꝛum creatoꝛis:
ſicut euidenter vides ex pꝛecedentibꝰ· Qua
pꝛopter manifeſtum eſt totuʒ mundum/ſiue
vniũſuʒ creaturarũ oĩuʒ/etiã cũ ipᷣo creatoꝛe

foꝛnacẽ eſſe totaliter ardentẽ ⁊ vndiq; flamã

LCLapitulum

tem . Qua ppter de mirabilibus diabolicis P
grande miraculuʒ nõ ſolũ ꝙ tanta foꝛnaxnõ

te calefacit:ſed etiã ꝙ in medio eiꝰ poſitꝰnon

totusea conflagras· Attende igit᷑ inſaniſſi⸗
mum coꝛhumanũ /vbi te poſuit creatoꝛ bñdi
ctus vicʒ in medio tot ⁊ tantoꝛũ igniũ ĩmen⸗
ſe foꝛnacis : Qua ꝓpter nõ ſolũ calere te volu
it ex tot ⁊ tantis ignibus ⁊ flãmis /ſed etiã ar⸗
dere ⁊ eẽ ignitũ · ꝓpter quod de lucifero dem̃
eſt Eʒech·xviij:quia ipᷣe erat in medio lapidũ

ignitoꝛũ/angeloꝛũ ·ſ·qui pᷣlarga beniſicentia

creatoꝛis igniti erãt:nõ ſolum calentes amo⸗
re ipſius/ ſed etiã ardentes atq; flãmãtes in
illũ · Dicã adhuc ⁊ vulgare pꝛouerbiũ quo di
ci ſolet: Qui obꝛuit me aduertat me · quod ẽ
dicere / capit ⁊ ad ſe trahit:hoc inſaniſſimum
coꝛ humanũ tibi dicipõt ·quia tot muneribus
Ttantis obꝛuit te deus ex om̃iꝑte ⁊ tñ tu non
admittis vel capis vt te attrahat/⁊ ad ſe tra⸗
hat · Interrogo te etiã adhuc:qͥd peccauit de
us aduerſum te/vteum diligere vel nõ velis
vel nõ valeas:nec tanta foꝛnace tot ⁊ tanto⸗
rum igniũ caleſieri poſſes amoꝛe ipſius· Sʒ
vt de donis ⁊ bũſicijs iſtius taceã:qualiter de
fendas te abimenſitat᷑e bonitatis ⁊ pulchꝛi⸗
tudinis ipſius:illa velut caminꝰ incogitabilis

ardoꝛis / totã ciuitatẽ celeſtem inflamat atq;

conflagrat · Inde ardet omis exercitus mili⸗
ciarũ celeſtiũ/⁊ om̃is ſcõꝝeccleſia · i· beatiſſi⸗
marũ aĩarũ que ibi iam recepte ⁊ gloꝛificate
ſunt · Attende ꝙ bonitatẽ ⁊ pulchꝛitudinem
deitibi pꝛedicat inceſſanter vniuerſitas crea
turarũ ·quẽadmodũ ⁊ in ipſa eccleſia canitur
Quẽ terra pontus ⁊ ethꝛa colũt/adoꝛãt pᷣdi⸗
cant·:Dic queſo que mulier adeo refrigidata
vel maleficiata eſſe põt:vt iuuenẽ ſponſuʒ di

ligere nollet:ſi die ac nocte pᷣdicaret᷑ ſibi boni

tas ⁊ pulchꝛitudo ipſius:? Vide igit᷑ q; moꝛti⸗
fera eſt infrigidatio tua:qᷓ; ſtupendũ gelicidi
um/vel vt verius loquar/qᷓ; validũ diabolicũ
iſtud maleficium quo ita maleficiat es:vt tot

⁊ tantis dei bonitate ⁊ ſpecioſitate inceſſan-⸗

ter nullo amoꝛe in eum caleas pᷣſertim cũ in⸗
numerabilibus ⁊ ineſtimabilibus bñficijs vt
coꝛ tuum iugiter ſe ingerat ⁊ impugnat · Dic
interrogo te/ſi venalis eſt amoꝛ tuus: quem
emptoꝛẽ aliũ queris q; deum:expectas:quic
quid mundus dare poteſt ꝓ amoꝛe tuo · Hoc
eſt dicere vt amet᷑ a te/comꝑatione eoꝛum q̃
iam dedit deus/⁊iam cõtinue dare nõ ceſſat/
atq; eoꝛum que pꝛomittit ⁊ pparauit diligen⸗
tibus ſe:nulla ſunt· Si vero liberalis atq; gra

tuitus eſt amoꝛ tuꝰ. An eſt aliquid amoꝛe tuo
dignum / vel bonitate vel puichꝛitudine:com
paratione dei? ĩmo vt vulgariter loquar / in
omibus alijs perdit᷑ amoꝛ/ in eo ſolo digne et
per omia laudabiliter collocatur · ſi amoꝛ
tuus niſi ꝑ vim ⁊ violentiam extoꝛqueri põt
ate:nec ſic fugere velabſcondere tea caloꝛe
ipſius· Attende minas · conſidera/ erroꝛes·
vide ipſum gladio euaginato ſupereminẽtẽ
capiti tuo:⁊ moꝛtẽ anime ⁊ coꝛꝑis intonantẽ ·

vide eterna ſupplicia ⁊ ardoꝛes ſempiternos

quibus te traditurum cõminatur:ſi non eum
amaueris · Que mulier ſi talia ei fierent vel
interpꝛetarentur/cum allegaret violentiam
⁊ per illã nõ ſe excuſaret ſi quis de amoꝛe illiꝰ

culparet eam· Omnibus autem huiuſmodi
vlolentijs longe foꝛtioꝛ eſt aſſidua pꝛedicatio

bonitatis ⁊ pulchꝛitudinis dei:largitate beni

ficentie ipſius ⁊ infatigabili continuatione in

vnũquenq; noſtrum pꝛoſuſiſſima · Accedunt
⁊ ad hoc non parue virtutes efficacie:diuine

patientie T longanimitatis ipſius/quibꝰ tam

malos ⁊ ingratos in tot ⁊ tantis malis vitio⸗
rum ⁊ peccatoꝛum tamdiu tam benigne tam
miſericoꝛditer tã dulciter ſuſtinet ⁊ expectat
Airiſq; ⁊ ineffabilibus ſibiq; ſoli notiſſimis
modis/⁊ vijs:ad miſcdᷣiam ⁊ gratiã reuocare
⁊T reducere non ceſſat · Aggrega igitur hom⸗
nia·⁊ inuenies perhoc:quia nullum patet ti⸗
bi refugium ab amoꝛe dei · Non etiam eſtex⸗
cogitare latibulum /vbi te abſcõdere poſſes
a caloꝛe eius · Et quia cuiuſcunq; modi vłcõ⸗
ditionis ſit amoꝛtuus:neceſſe eſt vt in euʒ te
inclines:⁊ ei te conglutinet ⁊ vniat ·ſiue eniʒ
liberalitas ſit quod eſt ad donandum:ſiue ve
nalis quod eſt dicere ad vendendum:ſiue ꝑ
extoꝛſiones ⁊ violentiam ſuam acquiſibilis:
non poteſt ipſum auertere adeo· Cumom̃es
accuſationes ⁊ omnia pꝛouocatoꝛia ſiue incẽ
tiua amoꝛis incomparabiliter maioꝛa et foꝛti
oꝛa ſint/pꝛo eo:ꝙ vix alia cogitari poſſunt·
Non eſt igitur tibi effugium vel euaſio · niſi ef
fugium vel euaſionem huiuſmodi ab amoꝛe
ſcilicet ipſius/ extremum vocas periculum·.
Et eſt ſimile / ſi quis dicat illum euaſiſſe / qui
extremum atq; ſupꝛemum incurrit periculuʒ
et latronem euaſiſſe cum perferat ſuſpendi⸗

um · Ad vltimum autem ponam quod eſt Ab

omnibus pꝛocuratoꝛijs atq; omnibꝰincenti⸗
uis illis foꝛtiſſimũ · Et h̊ indubitãter ẽ amoꝛil
le nimius ⁊ incogitabilis:quo ipſe pꝛioꝛ dile⸗
xit nos· Omnium em incentiuoꝛum ⁊ calefa

EE.. —— — — — —— —

L—☛☚ à *%
—

= *£ K N — — — - ==

= —

S

—V—

ctiuoꝛum:nmaximum eſtignis Amoꝛ auteʒ3

dilexit nos ignis eſt· Qua ꝓpter ad caleſaciẽ⸗
da T inflãmada coꝛda noſtra cõueniẽtiſſimus
Ignis em̃ igne ⁊ longe cõueniẽti ⁊ longe ef⸗
ficatius/q; alijs accẽdit᷑· Ego docebo te ama
toꝛium ſubaudis medicamentũ /ſine carmie
ſine veneficio; Si vis amari:ama · ꝓpter h̊ ip

ſum dicebat ad eum Nauid· Exurge dñe de

in pᷣcepto quod mãdaſti ·qð eſt dicere· Adim⸗
ple tuillud: Et hoc ẽ pceptũ charitatis ſiue di
lectionis.⁊ tunc ſynagoga pploꝛũ circũdabit
te·Cũ em̃ oſtedit imo exhibuit euidentiſſime
in ſemetipo:quia dilgebat gen humanum·
tũc factꝰ ẽ ille dilect hoiĩb ⁊ aggregati ſũt
ad eũ:eiq; vniti vnitione amoꝛis/h̊ẽ ignis/a
quo neq; hõ neq; aliud aĩal ſe abſcõdit:· Om
nes em̃ hoĩes diuigũt diligẽtes· ⁊ ome aĩal dili
git a quo diligit᷑ · Et ̊ ẽ qdð ipᷣemet dicit in euã
gelio luce · Ignẽ veni mittere in terrã:qͥd vo
lo:niſi vt accendat᷑:· JIgnẽ iſtũ /heſt ſingulare
iſtud ⁊ ſtupendum beneſicium:ne ſeparesil⸗
luda coꝛde tuo· Ipo nanq; aduẽtu ſuo/ ignẽ

ſue dilectionis erga nos oſtendendũ miſit in
Ac coꝛdahoĩm · Et licet hocipᷣm omnilargitate
buficentie ſue / ſicut pᷣdixifecerit ⁊ faciat incei

ſanter· hoc tñ in ſingulari ⁊ incogitabiliimẽ⸗

ſitatis bñſicio / incarnationis ſue vicʒ paſſio⸗
nis ⁊ moꝛtis:Hhoc incomꝑabiliter ⁊ incogita—⸗

biliter ⁊ magnificentiꝰ fecit ⁊ efficaciꝰ· Hunc

ignẽ igit᷑ applica coꝛdituo / iugi recogitatione

ipſius:⁊ tene inceſſanter ꝑmemoꝛiã tenaciſſi

mam in coꝛde tuo/⁊nõ effugies ne dicã calo⸗
rem/ſed etiã huiꝰ ſancti amoꝛis⁊ ſaluberrimi
viuificũ ac iucũdiſſimũ incendiũ · Ne pꝛoijci⸗
as a coꝛde tuo cito ignẽ:ſicut moꝛis ẽ ſtultiſſi⸗
mis hoĩbus: Sed quẽadmodũ cuʒ vis velli⸗
gnum vel candelã accendere/tãdiu cõiũctũ
igni tenesillud /velin ipſo igne donec accen⸗
ſum fuerit · Mõ em̃ tamcito tactu ligna ignis

velcalent vel ardent ·: Sic nec coꝛhumanum

q;cito cogitat/flãmãiſtã diuine benificẽtie:tã

7

cito calere exilla neceſſe habet · ̊ ꝑ moꝛã/h ẽ

ꝓ moꝛoſam applicationẽ/paulatim calefit ⁊ ta
dem incendit᷑ · Cauſa aũt in hoc/qm̃ neceſſeẽ
ꝓfundari in intima coꝛdis credulitatẽ huius
bñficij/ donec illud inhereat ⁊ quaſi radicet᷑ i
ipſis · Debes etiã hicattendere magnitudinẽ
ignis iſtius / de quo ipa veritas in euagelio di
xit/maioꝛẽ hac dilectionẽ nemo habet· Qua
ꝓpter iſto igne dilectiõis / nullũ maiꝰ.· ¶ Igik
manifeſtũ ẽ / quia facile calefit vel etiã accen⸗
detur ⁊ coꝛhumanũ:ſi diu illi aplicaret᷑ atq;

cõiungeret᷑· Et intendoſidiu ꝑ cogitatum et
memoꝛia in ulo teneret᷑ · Exquo manifeſtũ ti
bi eſſe debet · qᷓ ſalutaris/q; neceſſaria ẽ iugit

recogitatio diuine paſſionis/incarnationis⸗

moꝛtis:⁊ ſimiliter ſacratiſſime euchariſtie:

Quãq; efficax rememoꝛatio iugiſq; recogita

tio ipſius· tũ nos diligat/qͥ tam crebꝛo ſin
gulis diebus cũ tantis muneribꝰ nos viſitat

intelligẽtibus euidẽter oſtendit:Et ꝓpter hG̊

in üllo tamvenerãdo myſterio:ignẽ ſacratiſſi

mi amoꝛis ſui mittere venit in terrã. Pꝛo ma
gnitudine naq; bñficq‚/imo ꝓimenſitate in il

lo tam venerado myſterio/ignẽ ĩimenſuʒ ſue
dilectionis coꝛdibus noſtris ingerit ⁊ imittit·

De gladio ſpiritliali q debet mactari ani⸗

ma in oꝛatione vel meditatione· Ca· LI·

ritualis / vicz verbum dei · ſicut legit᷑ ad Eph
vltimo· Gladius iſte penetrabilioꝛ eſt oĩ gla⸗

dio ancipiti · ſicut legit᷑ & Hebᷣ·iiij· Huiꝰ acu⸗
men ⁊ penetrabilitas ex doloꝛe penitudiniss
pꝓfundatione ipſius cognoſcit᷑ atq; ſentitur.
NQua ꝓpter de ſacris omibꝰ eloquijs / illa ad
tranſſodiendũ coꝛ conſcindendũ ⁊ adlacerã
dum eligẽda ſunt:que coꝛ maxime penetrãt
æ conſcindũt:maximeq; doloꝛẽ intimũ peni⸗
tudinis ingerũt· Hec autem quatum capio/
efficatius hoc faciunt: que mala vitioꝛum ⁊-
peccatoꝛum noſtroꝛum oſtendunt et aggre⸗
gant · Et intendo mala et que ipſa ſunt/velꝓp
pter illa nobis iam irrogata ſunt:vel ĩminet

exoꝛdine diuine iuſtiqe in futuro iudicio
¶ Inter mala igitur:hoc pꝛimum tibi nomi⸗

no:moꝛtem peſſimam peccatoꝛum/que vi⸗-
tam ipſam extinguit gratie / vel potius ipſa ẽ
extinctio gratie eius· Et hec que animamhu
manam a deo ſeparat:qui eſt vita beatiſſima
animarumhumanarum /que tanto pernitio
ſioꝛ eſt:quãto gratia pꝛeſtantioꝛ eſt q; natura
tantoq; magis timenda:quãto ipſa vita gra

tie amabilioꝛ eſt q vira nature· Sacra igitur
eloquia:que moꝛtem iſtam tibi indicant vel

oſtendunt:pꝛoculdubio iſtam moꝛtem peſſi-

mam ac pernitioſiſſimam ingerunt ac impin

gunt in penetralibus coꝛdis tui · Unde igi⸗
tur doloꝛ coꝛdi tuo incuti vel ingern poteſt:
ſi moꝛs iſta coꝛdi tuo doloꝛem non ingerit·

Pſt hec autez
p aggrediar etiã gladium tibivare:
yvyvee poti illum vnde accipias mi:
niſtrare· Gladius igit᷑ iſte ſpiritus eſt ſiue ſpi

LCLapitulum

Pꝛeſertim cum moꝛs etiã coꝛpalis q̃ nec ve⸗

ra moꝛs eſt/nec moꝛtis nomine etiam digna -
Nð euidens iudiciũẽ/extinctũ in eis eſſe vi
talẽ atq; viuificũ caloꝛẽ bone dilectiõis cũ flã
me turpiũ deſiderioꝛũ coꝛ eoꝛũ totaliter occu
pauerint atq; repleuerint · Qua ꝓpter verü

eſt qð dixi tibi:quia ſemiuiuihmõi ſunthoĩes
⁊ vnuſquiſq; eoꝛũ ẽ hõ qͥ incidit in latrones /⸗
q ſpoliauerũt eũ · ⁊ plagis impoſitis abierunt
ſemiuiuo relicto · qᷓq; ⁊ vita hmõidici nõ poſ⸗
ſit/qᷓ moꝛtẽ in aia humana ſecũ patit᷑· Cõpa⸗
ratiõe tñ eoꝛũ q obcecati ſunt om̃ino vłigno
rantia velincredulitate/hmõihoĩes quatũ ẽ

exꝑte vtutis intellectiue nõ ĩmerito viuere

dicendi ſunt· Cogita igit᷑ vrecogita moꝛtem
iſtam/⁊ opare cũ auxilio diuine virtutis⁊ gr̃e

ꝑ moꝛtẽ iſtã moꝛtificans eã in ſemetipᷣa·⁊ per

ſemetipᷣam· de moꝛte ipſa vitã eliciens · IAllaʒ
em̃ inuenies nõ ſolũ moꝛtẽ tuã/ſed etiã moꝛ⸗
tem ſuipſius: Dicigit᷑ in te ipſo/vicʒ in coꝛde
tuo · Dñe deus vita mea/non ſolũ datoꝛ vite
mee:qsẽ reus moꝛtis mee tam male tamtur
pis:quis intulit moꝛtem tuã:niſi ego: Quis
me ſeparetate/nõ em̃ tu diſceſſiſtia me pꝛioꝛ

ſed egodiſceſſia te· mð em deſeruiſtime/ ſed
ego deſerui te/vita mea Abiẽs aũt poſt guira

rem coꝛdis mei peſſimi/vertiad te doꝛſum et
receſſi a te/abiens poſt cõcupiſcentias meas
turpiſſimas atq; viliſſimas · Egoipe feci diui

ſionem ipᷣam moꝛtis/vel potiꝰ moꝛtẽ int meæ-

te· Ego interpoſui chaos tetrũ hoꝛriferum
inter me ⁊ teê/⁊ vitã meã/abyſſum .ſ:vitioꝛuʒ
⁊ pctõꝛũ meoꝛũ:Ego ſumqͥ me auertia lumi
ne tuo viuo:⁊ a luce viuifica tua/⁊ immiſime
imo me imerſi ⁊ ingeſſi potius in vmbꝛa moꝛ

tis/⁊ in tenebꝛas vitioꝛum ⁊ pctõꝝ meoꝛum·

Ego ſum q in me extinxi vitã gre tue/⁊ moꝛ⸗
tem vtute baptiſmalis ſanctificatiõis / in me
moꝛtiſicatam/viuiſicaui imo ſepiſſime ꝑſen⸗

ſus moꝛtiferos /qͥbꝰↄſenſi ſubiectiõibꝰ moꝛti

feris/ego moꝛtẽ iſtã deletã / de ſolio liberi ar⸗

bitrij mei/⁊ de regnoqͥᷣ regnaba me pcipitãs
exaltaui/⁊ reſtitui in regnũ pᷣſtinũ · Ego ſum

q ꝓſtratã illã erexi/cexurgere feciin reſurre

ctionem diabolicã: Ego ſum qui hauſi volu⸗

ptates venenatas:quarũ haſtu vita gr̃e tue

nõ mirũ ſi extincta ẽ in me/nõ ſolũ hauriebaʒ

venena huiꝰ/ſed etiã inebꝛiabã me illis/⁊ ſe⸗
pe vſq; ad nauſeã replebam meillis · Ego ſuʒ
qui inſtar apꝛi inſaniſſimi irruẽtis in gladium
venatoꝛũ/impingebam mein gladios tranſ⸗

fodientes aĩiam mes :¶ Omia naq; ocupiſci⸗

bilia gladei flãmei⁊ ignitiſunt:ad trãſſodien

tes aĩas hoĩm inſenſatoꝛũ:Quotiẽs queſiui
vt viderẽ cõcupiſcibilia / atiẽs exqueſiui gla⸗
dios iſtos vt in eis me impingerem/⁊ in eos
tanq; aper inſaniſſimꝰ toto impetu me darẽ:

imo pcipitarẽ · ¶ Scio dñe de meus ſcio nũc
te reuelante ⁊ docẽte:linguas hoĩm eſſe ple .
nas veneno moꝛtitfero ·ſicut docuit aꝑlus tu

JZacobus; Scio eas eſſe gladios acutiſſimos

lacula ⁊ ſagittas moꝛtiferas ſic docuiſti meꝑ

Salomonẽ Pꝛouerbᷣ·xxvj · Dñe deus me? qᷣ⸗

tiens expoſui me ſagittꝭ iſtis gladijs ⁊ iaculis
cõfodiendũ. AMoꝛs inq; coꝛpalis vl carnalis
caroꝛũ tuoꝛũ tm̃ doloꝛẽ tibi ingerat vt vixide

oↄſolationẽrecipias:qua inſenſibilitate moꝛtẽ
iſtã ſpũalẽ ac peſſimã abſq; ſenſu doloꝛis inti⸗

mi ſuſtines:: Dices vtiq; mihi:quia moꝛs ſpi

ritualis iſta adeo moꝛtificat coꝛhumanuʒ:vt

ſentiriſeipᷣm nõ ſinit · Et ppr h nõvidet᷑ emi
rum:ſi moꝛtuũ coꝛ:moꝛte iſta ſpũali:nec ipᷣaʒ
moꝛtẽ nec aliud de incõmodis ſpũalibus ſen
tiat · Vere vtiq; dicis ⁊ verũ dicis:ſed remini
ſci debes:quia vba dei ſpũs ⁊ vita ſunt · ſic dic
vitas Johᷣ·vj· Audiuiſti etiã in pᷣcedẽtibus qꝛ

illa ẽ vtus miriſica verbidei:vt etiã moꝛtui il⸗
lud audiãt.laʒarꝰ illud audiuit ꝗͥ quadridua⸗
nus putreſcebat in tumulo: Ea ẽ imꝑioſitas

vocis dei vt moꝛtui illi obediantſicutaparet

de ipſo Laʒaro:qui vocatꝰnoĩe ſaluatoꝛis cũ

eẽt moꝛtuus obediuit eidem · Juſſus naq; ve
nire foꝛas de tumulo ſtatim pꝛodijt ex illo: qᷓ
uis ligat pedibꝰ⁊ manibꝰ inſtitis·diu igi

tur moꝛtu ẽhac peſſima moꝛte pctõꝛ:vocem

deinõ audit · qñ aũt audire incipit illũ · tãcito

7 aliqͥ modo viuit · Mõ aũt vita gratie:q̃ moꝛ⸗

tem om̃ino extinguere ⁊ exterminare ſuffici⸗
at · Et ꝓpter hoc ſemiuiuũ hmõi pctõꝛc:vo⸗

cat dñs in euãgelio Luce · x· habet em̃ indu⸗
bitãter aliqͥd vite qͥ moꝛtẽ ſuã in qua fuit: vel
etiã ẽ adhuc vtcũq; videt ⁊ cõſpicit· Plus ãt
Habet vite ſi velad modicum dolet de moꝛte
hmõi · Plꝰ etiã ſide ea etiã vl leuit᷑ erubeſcit ·
plus etia ſi moꝛtihmõiiraſcit᷑ · Plerũq; em pᷣ⸗
us lumẽ aliqð ſalutaris cogitatiõis reſpicitvi
ſus interioꝛ qᷓ; affectꝰ recipiat aliqͥd vite ſpũa
lis · Et Bẽ qð dicit Aug ſuꝑ põ:vicʒ qꝙpᷣuolat

intellectꝰ:⁊ ſequit᷑ tardꝰ affect· Et intẽdoqꝛ
pᷣuolat intellectꝰ ad vidẽdũ moꝛtẽ iſtã vitioꝝ
⁊ pctõꝝ vtcũq; iacet aũt adhuc moꝛtuꝰaffe⸗
ctus· Et in ipſo tyro qͥ renouat᷑ ⁊ iuueneſcit:
⁊T cũ ipſo ſpolio pelliſue vetuſtatẽ deponit · ve
riũ circa oculos incipit ei fieriiſta renouatio

quoniam pellem vetuſtam de circa oculosp⸗ tãtis ardoꝛib exuſta ſunt ⁊ oſumpta ſũtê/nõ
mum eijcit ⁊ deponit · Sic fit etiã in mitis pe taã mihiad iracũdiã:qͥ vt ait Greg:ateipo edo

— —

— —— ☛ ☛ e — — —

—

catoꝛibus/quia renouatio ſanitas ſpiritua⸗
lis/ vel vita potius incipit eis in oculis coꝛdis
Et de illa vidua quam petrus Aplus ſuſcita⸗
uit in actibus apoſtoloꝛũ / vicʒ doꝛcas/ꝙ ipſa

pꝛimum aperuit oculos/⁊ viſo petro reſedit:

Euidens eſt autẽ in multis litteratis:littera⸗
tis inq; in ſacris litteris /vt videtur ꝙ aliquid
vite ſpiritualis habet in oculis coꝛdis / cũ vi⸗
res motiuas ·i: affectus/ coꝛruptiſſimos ha⸗
bent pꝛoꝛſuſq; moꝛtificatas: Neq; em̃ſcintil⸗
la vitalis caloꝛis:quiẽ amoꝛhoneſtatis ⁊ ali⸗
oꝛũ que ꝓpter deũ diligẽda ſunt · nec aliq̃ etiã
minima ſcintilla calet in eis:cũ nihil omnino
diligãt de his / que ad honeſtatẽ ꝑtinẽt · Con⸗
traria vero ·i:vitioꝛũ ſuoꝛũ voluptates ⁊ tur
pitudines /totis deſiderüs cõcupiſcant:⁊ to⸗

tis ſtudijs acqrũt · Aduciũt etiã ad cumulũ lis fecerit· Dũ melaudabant:qͥd faciebã dñe E
maloꝝ ſuoꝝ:vt⁊ honeſtatẽ⁊ decoꝛẽ moꝛũ lau deꝰ meꝰ: Nũquid nõ flatuoꝛis meilucernam
dabiliũ · quã in ſe extinxer̃t atq; radicit extir⸗ ſcitat tue extinguebã·⁊ coꝛmeũ lãpadẽ ·ſq̃n
pauerũt / tãto in alijs odio ꝑſequẽtnr:vt nece dã ſpũſſci/ipemetiſlans extingueba: An moꝛ
verbũ de illa audire niſi moleſtiſſime poſſintt · tinõ ſꝑ patuerũt ſeneſtre dom mee ·i · oculi⸗
CQuotiẽs ſcire volui ⁊ inquiſiuietiam quid ſilr ⁊ aures. pata fuit lingua mea ad ſtulti
de me dicerẽt hoĩes · neſciebãdñe quia ſmo⸗ loda ⁊ maliloqa qbꝰ ala extingueret᷑· pa⸗
nes laudãtiũ molliti erãt ſuꝑoleũ/nũcaũtte rate man mee cetemq; mẽbꝛa coꝛpis mei ad
reuelãte ſcio ꝙ huiꝰſᷣmõis iacula ſũt mollita exhibẽdum ſe arma iniqtat pctõ:aρ& plenuʒ
ſunt trãſfigẽtia coꝛda ſtultoꝝ:Sciodũe ⁊ nüũc fuit os meũ ſꝑ amaritudie ⁊ dolo? Quisvnqʒ
te docẽte · qꝛ mões detrahentiũ iacula fellia mihi qð diſpliceret locutꝰ ẽ/⁊ nõ paratiſſimũ
ſunt · Iſta iacula ⁊ illa nõ declinaui/ſᷣ etiã eis accopioſiſſimũ me iuenit ad rñdẽdũ eideteri
trãſfodiẽdũ coꝛ meũ inſaniſſime ⁊ vicibꝰ inu⸗- oꝛaac ſiad vſuras grauiſſimas reciꝑem/qcũ
merabilibꝰ expoſui:⁊ iacula hmõiqͥb aĩa nſa qᷓ; mihi bona vł mala dicebãt᷑ vel fiebãt · Dũe
trãſſigeret᷑ tiẽs exqᷣſiuerã ·tu ſcisdñe de me deꝰ meꝰ q;io maioꝛa q;to plura q;to deterioꝛa
us · Scio tñ te docẽte/qꝛ ſmões adulationuz reddidi maledicẽtibꝰ mihi⁊ malefacientibꝰſi
detractionũ:flatꝰ vẽtoꝝ peſtilẽtiſſimoꝛum reddẽ potuitalia ·ſin aũt volui:ñe deꝰ meꝰ
ſunt validiſſimi/ad extinguẽdũ lucernã ſcita vñ mihitãta ꝓnitas ·tãta mihi ꝓmptitudo in
tis ⁊ gre tue/qͥtiẽs expoſui eam flatibꝰhmõi· oĩgenere moꝛtaĩe mee · vñ mihi amoꝛes⁊ de
Quid ̊ mirũ ſi extincta ẽ/plerũq; flatꝰ iſtos ſideria cuiuſcũq; moꝛt aĩie mee · cui furioſa fu
vt coꝛ meũ ꝑflarẽt ꝓcuraui⁊ qſiui · Ego igi· ittãta volũtas·fuit inq; traſſodiẽdi ſe imoẽm
egoipᷣe ſum reus/tot ⁊ tãtaꝝ extinctionũvite ignẽ ⁊ aquã/⁊ in oẽ moꝛtꝑiculũ:Dñe de me
mee qviuebã exgra tua · ve mihi qͥ afflat iſton us vita mea ⁊ ſal mea qͥd videbã in te velſen
vel vnq; exqᷣſiui /vel vnq; amau /vel ſuſtinui tiebã exte/ vt tatis ſtudijs / tatis ĩſaniſſimoꝛũ
mihi extictõnẽviuiſice lucerne gretuei:moꝛ deſiderioꝝ ardoꝛibꝰ q̃rerẽ diſcedereate/⁊ in
tem ſpũalẽ aĩe mee · docuiſti me dñe de me p moꝛtẽ meãire · Dñe de me delicie tue ſũteẽ
Salomonẽ Pꝛouerb· xvij·qꝛ ſi in igne ꝓpak ciũ filjs hoĩuʒ /delicie tue erãt eẽ mecuʒ Ego F

qurũ/⁊ in cõflatoꝛio argentũ ·ſic hõ ꝓbat᷑ oꝛe

laudãtiũ · oc igit᷑ docuiſti me ꝙ ignis vehe⸗

mẽtiſſimi ardoꝛis ſũt vᷣba laudatiũ ·h̊ dñe ne⸗
ſciebã · Pꝛopt h̊ ad inſtar furioſi vel potiꝰ de⸗
moniaci/in ignẽ iſtũ qͥtiẽs poterã initiebã me
Quid igit᷑ mirũ ſi miſerrima aĩa mea/in tãtis
ardoꝛib ſepe incẽdio perijt · Si oĩa bona mea

ctus /velut peſtis totã mẽtẽ degraduat:Et ð
q̃ veriſſime dici potuiſſet/qꝛ velutĩcẽdiũ aĩaʒ
totã vaſtat nihil ex bonis gre tue pꝛoꝛſus re⸗
linquẽs: Quid ꝓſeqr de ſingulis vitis meis
⁊ pctis qͥbꝰvelutimaniſſimis beluis deuoꝛã⸗
dũ me tradidi:q̃ em exhmõi beluis de miſera
aĩa mea nõẽ ſatiata · Ego miſerrim ⁊ iſaniſſi

mus qſi oẽs iuitaſſem oĩbuſq; ↄuiuiũ pᷣparaſ⸗
ſem · Et q̃ſidixiſſem vᷣbis tuis /q̃ poſuiſti ĩ oꝛe

Eſa · pphe·vniũüſe beſtie ſalt cõuenite adde
uoꝛandũ · Sic oib ꝓcurationẽ opulẽtiſſimaʒ
de aĩa mea ⁊ pparaui ⁊ feci · hec qͥdẽ dicenda
ſunt ab hoĩe hñte ↄſciam:ꝙ oĩ genere vitioꝝ
⁊ pctõꝝ ſe maculauerit · Vix aũtẽ pctõꝛ q;tũ
capio:qui nõ multas catheruas demonuʒ de
aia ſua ſpũalit pauerit · mitaq; eis ↄuiuia de il

vo diſcedebãaã ac fugiebã ac ſimoꝛs mea eẽteẽ
tecũ/⁊ moꝛtifera inſeqbar/⁊ ad ea currebam
eiſq; adhuc ihereo ſiipa vłeẽnt vlłſint adhuc
in vita mea:Clamabat ad te ſcũs hauid Ne
diſcedasa me · ne diſceſſeris a me / ne elonge⸗
risa me · Pꝛoculdubio cognoſcebat te eẽvitã
ſuã /cui diſceſſum ⁊ elongationẽ ſic ſe ſoꝛmi⸗

4 8

a me · An ẽ H poſſibilevt ĩmẽſitas pietat⁊ dul

cedinis tue ꝑmittat h / vt diſcedas a qͥcũq; vł

deſeras ipᷣm · tu em̃dixiſti ĩ luries ego pᷣmꝰ⁊
nouiſſim in deceſſu · Pꝛim es em̃ in diligen⸗

do Tadherẽdo atq; apꝛopinqndo nob· Non

em̃ deſeris nos / niſi pus deſertꝰ esa nob:ß ſo
lũmodo poſtq; nos elongauerimꝰa te · ſic dixi
ſtiꝑ os Dauid · Ecce qui elongãt ſe a te ꝑibũt
Quid q̊ ꝙ clamar ſcũs Dauidne diſcedasa

me:ne diſceſſeris a me·⁊ ne elongeris a me?⸗

Cũ h̊ nunqᷓ; ſit pijſſime volũtatis tue / vicʒ vt
nos alij deſeras vel relinq̊s · H inq; clamabat:
vt tu iſmↄbſᷣuares:⁊ vt ipᷣm ſe abcere nõ per
mitteres · Ac ſidiceret· Conſerua me mihi/et
me tibi· Niſi em̃ cuſtodieris quitatẽ:fruſtravi
gilat qͥ cuſtodit eã· Quid gᷣdñe de me dece
pit me · qͥd illuſit mihi · qͥd ſuaſit mihi tã infelix
cõmertiũ/tã moꝛtiferã cõmutationẽ / vt te vi

tam ⁊ gloꝛiã cõmutarẽ/in moꝛtẽ peſſimã iſta.

vt · ſ. te vitã meã ⁊ ſalutẽ deſererẽ/⁊ moꝛtẽ iſtã
viliſſimã atq; turpiſſimaʒ amplecterer? Hñ̃ᷣe
deꝰ meꝰ non erat voluptas necilla vtiq; veri
noĩs ac vc rõnis:ᷣ fallax ⁊ fallacia/⁊ ab ebꝛio
doꝛmiẽte ſomniata · Pꝛi igit᷑ inebꝛiauit me/⁊

ſopoꝛauit cogitatio tẽpꝛatiõis:ĩebꝛiatũ voet
doꝛmientẽ · facile fuit in iſtud tã fantaſticũ tã
noxie illuſionis illicere:ꝓpt h̊ vigilãtiſſme pᷣ⸗
cepiſti dñe de meꝰ· Parũ differt doꝛmiens a

moꝛtuo· Nihil em ſenſus habet autviriũliga
tusẽ ſenſus iterioꝛ ⁊ oẽs vires coꝛpis ¶ Dñe

dey in iſta ſpotẽtiã duxime / vt nihil poſſim ho
radoꝛmitiõis ⁊ ſomniatiõis iſtiꝰ ↄtra hoſtẽ vł

aduerſariũ meũ · Vires q̃s ex vᷣtutibꝰ⁊ donis
tuishabebã/⁊ arma etiã ꝓieci:nec auxiliũ tu
um ĩuocaui/q ꝓmptiſſim adiutoꝛ es oĩbꝰ in
uocãtibꝰ te in vitate · Hoc vtiq; face debuiſſeʒ
⁊ añqᷓ; irrueret in me iſta tẽptatio /⁊ in ipᷣo eti

am tẽptatiõis initio· Ego vo miſerrim arq
viliſſimꝰ⁊ oĩ bono ĩdigniſſimꝰ:om̃i dãnatiõe

⁊ moꝝe digniſſimꝰ:oĩno me autiate ⁊ in iſtũ
inſfernalẽ letheũ/fluuiũvoluptatis moꝛtifere

meiĩimerſi/dñe de meꝰ acſiva voluptas eſſet

q̃ me ad lethargiã ſpũalẽ iſt iduxit In illa cõ
paratiõe ſuauitatis tue/⁊ cõpaſſiõe iucũdiſſi
me ac viuiſice ſocietat ⁊ habitatiõis tue · Ab

ſit em̃ vt ait tãt ⁊ ſapiẽtiſſimꝰ Augꝰ.vt tanta

delectatio ſit in vitijs / q;ta in vᷣtutibꝰ. Sipla⸗
cuit voluptas:vbi eꝗ inſaniſſimꝰ q̃rebã:vbiq̃
rere illàa debebã?miſi in te fontevnico ſuauita
tis incogitabilis· Miſerrimꝰ ego ⁊ĩſaniſſimꝰ

coꝛrupi palatũ coꝛdis mei · infeci ipm/⁊ ĩdui

LCapitulum
△D
dare oñdebat · Si ꝓpt qð dicebat nediſcedas ipᷣm ſpurcitia ſomneitat iſtiꝰ:⁊ illuſoꝛie volu⸗
ptat· Deſijt mihiſaꝑe va/acpura ⁊ ꝑpetuas
bonitas:deſijt mihi ſatꝑe multitudo dulcedis
tue dñe · Quia ſic dic btũs Augꝰ vbũ h̊ expo⸗

nens/ei ſoli ſapit qͥ palatũ coꝛdis nõ ꝑdidit:ðᷣ
febꝛe iniqᷣtatꝭ:· In h̊ pfundũ moꝛtimeedimer
ſi:⁊ nõ ꝑcipiebã q̃ in eis ſũt:Cũ ſpũ pᷣditꝰera:
⁊ de illo viuebã:ſpũalis exiſtebã:⁊ duudicabã

ia · tũc nõ erat carni veldiabolo locꝰ decepti

onis vel illuſiõis · Lũc em̃ ve vigilãs erã inte

ri· Vigilia vo:ſomnia nõ ſolũ nõ admittit:F
etiã pꝛoꝛſus exrmiat⁊ excludit· tũc certiſimũ
erat mihi:veriſſimã puriſſimã viuificãq;:⁊ ſu⸗

per oẽm cogitatũ eẽ bonitat tue ſuauitatem
⁊oẽma iũ eti ſi va eẽt abominationẽ eẽ hoꝛ⸗
rificã · Sic me ĩſaniſſimꝰ ipᷣe in moꝛtẽ dedi:ex

tinguẽs in me ſpm̃ vite · i· inſpirationẽ ſanctiſ

ſimã:q̃ ex te viuebã · Et exhinc factũ ẽ mihivt

moꝛs ipᷣa mea delectabilis mihi ſit: ⁊ placeat
mihi:Vlera vita q̃ tibi piuctiſſimꝰ adherebã:

mihinõ ſolũ moleſta itolerabi is ſi·q puerſi

tate qͥ maioꝛ inſania cogitari poſſit:dñe deus
me. Siſupbia moꝛs mea ẽ:p quẽcũq; exra
mis ipᷣiꝰ.q̃ moꝛs turpioꝛ ⁊ vilioꝛ ẽ aut ridiculo

ſitate ei comꝑabilis:Cũ em̃ ſola vita hũi iati⸗

Onis nf̃e ſub oĩpotẽti manu tua / nos tibi ſola
ↄiũgat ⁊ ſociet · Pꝛoculdubio ſuꝑbiaẽ qᷓ nos

a te ſeꝑat:q̃ vita va ac btã es aiaꝝ noſtrarum

Quid em̃ ſupbire ẽ niſiſuꝑire:qð ẽ de imoui

tutis:vltimeq; ſubiectiõis q̃ deo ſubeſſe debe

mꝰ in ſublime viſſimũ ac falſiſſimũ qͥ alis hoi

bus ſuꝑeẽ volumꝰ ac peſſe · qͥ qͥd ridiculoſi co
gitari põt · ꝓpt qð ſapieẽter ait ſapiẽs Seneca
dicẽs · Si videres murẽ vnũ dñari ceteris mu
ribꝰ riſum teneres · Qua ppr cũ nihil ampliꝰ
hʒz vn hõ:q;tũ ẽex natura ⁊ cõditiõe ſue ſpe⸗
cieiq; aliq alioy: otra ius ⁊ legẽ natureẽ:vt
velit alijs hoĩb dñari · ¶ Oſi qͥd ſciẽtie vel
ptãtis vel alteriꝰcuiuſcũq; exce lentie cuiq; a
creatoꝛe donatũ ẽ ei:alijs in eo ſuire tenetur
⁊T nullatenꝰ appꝛopꝛiare ſibiillðdebet· Qua⸗

re manitfeſtũ e: furtiillũ reũ efci:qͥ tale donũ
qð idubitant publicũ ẽ:ſibi ſon apꝛopꝛiarepᷣ⸗

ſumit· Chui aũt exẽplũ euidetiſſimũ ĩ viſu
auditu·⁊ in vno quoq; officioꝝ alioꝝ qbꝰme⸗
bꝛa ſingula pᷣdita ſunt · Nõ em̃ licet vel poſſibi

leẽ naturaliſ oculis appꝛopꝛiare viſum ſibi qͥ
vtiq; dat c eis vel potiꝰiĩpoſitꝰ tanqᷓ; officio
nõ ꝓpi ſe ᷣ ꝓpf totũ hoĩem atq; totũ coꝛpus
vrole Greg,

diẽ Greg · ſup Eʒech. Quia ſichʒ ⁊ de lu⸗
mine ſcie · qꝛ nulli ex ſapiẽtibꝰ ꝓpt ſe ſolũ da⸗

tũẽ:b ꝓpi coꝛp eccleſie dei· Diſpeſatio igitur

4—

ta abꝛũpit:tã obcecatiſſima aĩa furioſa:cuius

ſola luminis iſti traditaẽ vnicuiq; ex docto⸗
ribus ſacrꝭ·Qua ppr mãaifeſtũ ẽ q;;ti furtiimo

tam execrabilis ſacrilegij rei ſunt · qlumẽ ſcie
diuinalis ſibi apꝛopꝛiare pᷣſumũt · Puto at

hãac eẽ cãm ꝓpt᷑ quã perijt plerũq; ſapiẽtia a
ſapiẽtibꝰ·⁊ itellectꝰ pꝛudẽtiũ vel pꝛudẽtie po
tius abſcõditꝰ/qꝛ benigniſſimꝰ deꝰ in oibꝰ do
nis ſuis / vult hre pꝛudẽtes ⁊ largos atq; libe
rales diſpenſatoꝛes:nõ ſacrilegos ⁊ auaros
raptoꝛes · Mõ igit᷑ mirũ ẽ ſifuribꝰ⁊ latronibꝰ
tã pcioſa dona ſua cõicare vel crede non vult

de ꝰ.· Jã em edoctiſumꝰ ex ꝑabolis euãgelic!:
qꝛ ᷣuis fidelibꝰ multiplicat dñs talẽta tradita

Alanifeſte igit᷑ video te illuminãte dñe deꝰ
meꝰ:q; iuſte deſeris ſuꝑbiẽtes in donis tuis:⁊

vtentes his tanq; ſuis: Deſereris abeis pꝛo

eo ꝙ ſuꝑbiũt ↄtrate · ſuꝑbiũt a diſpẽſatiõe do

noꝛũ tuoꝝ ſibi tradita· In dominiũ imomra
pinã vſurpare apꝛopꝛiatiõis:in qͥ nõ ſolũ tibi

iniuriant᷑ myſteriũ tue diſpẽſatiõis abijcien⸗

tes:bᷣ etiã toto coꝛꝑi eccleſie / cuiꝰ bona oĩa p
rapinã ſacrilegã ſibi vſurpãt ⁊ apꝛopꝛiãt.hHi

in abbatia dei inq chꝛiſt dñs de abbas ẽ · in qᷓ
ſcõꝝ cõis regula ẽ ⁊ cõicatio ſcĩſpũsvniẽdiof

ficiũ · Pꝛopꝛietarij ſunt effecti · ⁊ nõ cõicãtes

bona oĩa:⁊ ſic excõicat tãipie cõicãtes:excõi

cati ſunt ⁊ a cõioneviui coꝛpis myſtici tui/qð

ẽecchia ſeipos ſua ꝑuerſitate reddũt alienos
Et ꝓpr h̊ vitã quã de cõione ſanctiſſimi coꝛ⸗
poꝛis huiꝰ accipiebãt/⁊ ꝑticipabãt:ſibimetip
ſis auferẽtes: mẽbꝛa q;a ꝓpꝛio coꝛpe ſeꝑata:
ipᷣa ſeꝑpatiõe moꝛiunt᷑ ⁊ areſcũt · C Etate igit᷑

vita vᷣa aiarũ deꝰ meꝰ/⁊a coꝛꝑe ſacratiſſime

ecclie tue/quã ſpũs tuꝰ viuificat ⁊ regit meſe

parauit iſta ſuꝑbia/ piter ⁊ auaricia · Quap⸗

pter dñe deꝰ meꝰſi feciiſtud: ⁊ſiẽ iniqtas hec
in manibꝰ meis · Ego ſolũ ſumactoꝛ moꝛtis
mee ⁊ verꝰhomicida meipſiꝰ/qᷓ; iuſtaẽ dãna

tio dñe deꝰ meꝰ dãnatio ſuꝑboꝝ:⁊ qᷓ;rectũet
qᷓ;equũ/qᷓ;q; ꝑ oĩa laudãdũ iudiciũ tuũ de ip
ſis · iuſta deſertio:q eos deſeris ⁊ ſibimet
ipſis relinquis · magnaẽ iratua/dũ eos ſi
bijpſis dimittiæ neq; em ſanioꝛ põt eẽ furio⸗
ſus inimicis:qᷓ; ipᷣe ſibi ſit · Mõ põt ei eẽ furioſi
oꝛ inſidiatoꝛ nec vigilãtioꝛ ꝓcuratoꝛ moꝛtis /

qᷓ; ie dñe deꝰ meꝰ. Mõ põt furioſus carniſici
crudelioꝛi tradi:qᷓ; ipe ſic ſuis maibꝰ peſſimis

ſeuiſſimiſq; tradit ẽ/furioſus ſibijpſi ſic reli-

ctus · Domine de qs vidit vel videre poteſt
inſanias deſerentiũ te:⁊ recedentiũ a te:niſi

cui tuipſe illuminaueris · eaſq; reuelaueris
dñe de me q; amaraẽ moꝛs iſta /qſea te vi⸗

aqmaritudo ſi ſentiret᷑: nemo in illã ſe inijceret

Nemoa te iucũdiſſimavita abꝛumꝑe ſevellet
vel etiã ſe poſſet·. Quis em̃ guſtare põt vt ait

ſcuũs Job qð guſtatũ afferat moꝛtẽ · Lalia ſũt
moꝛtifere voluptates / aliaq; venena / q inſi⸗

pientiſſimis aiabꝰ ꝓpinat diabolꝰ· Dſie deus
meꝰ ſi fentiri põt amaritudo moꝛtis qͥs eã nõ
hoꝛret:qͥs eam viriũ ſuarũ conatibꝰnõ decli
naret ⁊ fugeret · Dñe de me ſi ſentiret᷑ pꝛe
ſentie tue ſuauitas/⁊inhabitatiõis tue/ĩ aia

rumpꝑe ⁊ ſeꝑari pateret᷑.hhecigit᷑ ẽ moꝛs pctõ

rum peſſima·qqſq; aias peccantiũ moꝛtiſica
tas vt ſenſus in eis ſpũales/⁊ ꝓpr hoc ſeißaz

bus in qᷣb es viuiſica iucũditas/qͥs ſea te ab

cũ amariſſima ſis atq; duriſſima/ſentire non

ſinat· Dſie de me credũt ſe ſuauiter viuere

q t amara acerbiſſimaq; moꝛte hmõivłmoꝛ
tuiſſunt vel moꝛiunt᷑· Dñe de meꝰiſta moꝛa
me trãſfigit atq; traſuerberat /gladiꝰ viuificꝰ

2

vbitui ⁊ mẽtis viſceribꝰ meis illã infigit:ꝛ dum

ißpam in coꝛ meũ tã patenter impungit · Dñe

deꝰ meꝰ q; deſider abiliter oĩpotẽtis vtutis

pᷣdulcis miſcdie t ue ẽ miraculũ /cũ gladio vᷣ⸗

bitui moꝛtẽ iſtã ꝑ eandẽ ipam moꝛtiſicas /ex⸗
pellis / atq; diffugas b aiabus / qs ſupabun⸗

dantiſſime pietatis tue dignatiõi placet viui

nalitatis illiꝰ incogitabilis · ¶ Dico igit᷑ o in⸗

ſaniſſime pctõꝛ/q nõ dũ diſcedis a moꝛte iſta
tua peſſima:nõdũ reuerteris ad deũ /beatiſſi

ficare · Sufficere deberet ⁊ ſupabũdare etiaz
moꝛs iſta ad abſtergendos⁊ diffugãdos pctõ
res · Sufficere deberet gladiꝰ acutiſſimꝰ ac vi
uificꝰ vbitui:ad trãſſigẽda ⁊ digladiãda coꝛ⸗
da ſic moꝛtua · Veꝝ qm̃ docuit ille ſcũs ⁊ ſapiẽ
tiſſimꝰ Gregꝰ qꝛ gram cõpũctiõis ꝓuocatat
q; ꝓcurat/pᷣuiſio inferni: tẽptabo gladiũ tuũ
acuere moꝛte illa/amalis illis nouiſſimis pe⸗-⸗

mam vitã / iu cũdiſſimãq; ſalutẽ tuã:qᷓ demẽ⸗

tia nõ times a facie gladij/ quãvibꝛauit ſupte
oipotẽtiſſimꝰ/qͥ capitituo impẽdit: A qͥnõ ẽ
poſſibile ꝓtectiõis armaturã eẽ/neq; vllũ ef

fugiũ · qre te nõ trãſuerberat/in fruſtra don

cidit coꝛ tuũ / timoꝛe hoꝛribili ⁊ terroꝛe inaſſe
curabili: An oblit es qꝛ ex oꝛe ſedẽtis in thꝛo

no vel regno oĩuʒ ſeculoꝝ/ ꝓcedit gladiꝰ ab

vtraq; ꝑte acutus· qð ẽdicere/⁊ aiam coꝛpꝰ
moꝛte pꝑpetua traſfigens · Pꝛocedit inq; iam
digladiaturꝰ ſiue ceſurus· Hic eſt gladius eli⸗
matus vt ſplendeat ad inſtar fulguris: ⁊ acu⸗

tus vt cedat victimas· Jur̃ ſermonẽ Eʒecjd· R
Pꝛocedit igit᷑ incomꝑabiliter maioꝛe rapidi

12

tate/qᷓ; fulgur:deſcẽdit ſuꝑte vibꝛatiõe oĩpo
rentis dei / manus dei feriẽtis · Et necduʒz ti/
moꝛe cõcideris:ne dũ doloꝛe ſcinderis:qᷓ au⸗
datia vl ſecuritate ſpectas ſagittas arc diui-

ni iudicij/ contra te extẽtiſſimi vlł intẽtiſſimi:

Siqͥdẽ arcũ ſuũ tetendit dñs deꝰ/⁊ parauit il
lũ:⁊ in ea ꝑauit vaſa moꝛtis eterne:q̃ ſunt ſe⸗
tentie iuſtiſſimi iudicij ipſiꝰ/ moꝛtẽ irrogätes
ernã/om̃ib illis qͥ nõ fugerũt a facie arcꝰ iſti⸗

us · Siqdẽ metuẽtib ſe/ dedit ſignationẽ yt
fugiãt a facie arcꝰ iſtiꝰ· Ego em̃ clamo tibiqᷓ;
tũ poſſum:declina/fuge/ ſagitas iſtas/cõtra

q̃̊s nulla eſt armatura ꝓtectiõis:a qͥbꝰ ſola de

clinatiõe ⁊ fuga effugit᷑ · Quis hoĩm vlł etiaʒ

gialiũ eouſq; vſq; deſipuit vl inſaniuit:vt tã⸗
ᷓᷓ ſignũ ad ſagittã poſitũ / ſagittas expectare
auderet:Quis gladiũ capiti ſuo impẽdẽs nõ
expauit:⁊ pᷣſertim gladiũ tã foꝛtẽ feriẽtis dei/

tã dire cõcidẽtem nõ expauit? An ignoꝛaso
miſer / om̃i danatione ⁊ moꝛte digniſſime qꝛ
nõ ẽ tibi defenſio vłeuaſio/vl adiutoꝛiũ con⸗
tra dei feriẽtis vindictã:Et qꝛ nõ tibi ꝓtectio
vłrefugiũ ẽ cõtra irã ipiꝰ · An ignoꝛas qᷓ; hoꝛ⸗

rendüũ ſit incidere in man dei viuẽtis ⁊ irati/
iuxta ſᷣmonẽ Apli? mõ times ignẽ illũ eternũ
flamas inextinguibiles/⁊ ardoꝛes ſempiter⸗

nos?: de qᷣbꝰ dicit dñs ꝑ Eſaiaʒ · Quis ex vobᷣ

habitare poterit cũ ardoꝛib ſempiternis:ter

ribilis nanq; ẽ expectatio iudicij: et emulatio
ignis q̃ cõſumpturaẽ aduerſarios ·ſicut dicit

Apls ad hheb · xvj · Si terribil q̃ ⁊ vnde ẽtibi
AaAbea ſecuritas;aperi oculos coꝛdis tui o mi⸗

ſer/⁊ vide qꝛ nõ ſolũ minat᷑ tibi infernꝰinten
tas tibi omia toꝛmẽta ſua·ſᷣ etiã om̃ipotẽs deꝰ
minat᷑ ⁊ de ſe et de creatura ſua ⁊ etiã de toto
mũdo Sapieñ · v · IObi em̃ expꝛeſſe legit᷑ de om

nipotẽtideo : qꝛ accipiet armaturã ſcelꝰ illi/
Larmabit creaturã ad vltionẽ inimicoꝝ: indu

et ꝓ thoꝛace iuſticiã: ⁊ accipiet ꝓ galea iudici

um certũ / ſcutũ inexpugnabile/ eqtatẽ acuit
Ddiram irã in lancea:cũ pugnabit cũ illo oꝛbis
terrarũ cõtra inſenſatos:Et multa alia ibide
hirs euidẽter minat᷑ / vicz de creaturis qͥ ad vl

ciſcẽdas iniurias ⁊ cõtumelias q̃s inſenſati⁊
impij irrogauerũt creatoꝛi · Creaturearma⸗
bütur · ⁊ excãdeſcẽt aduerſus eos ſicut legit

Sapieñ̃ · xvj · vbi dicit᷑ · qꝛ creatura tibi factoꝛi

ſeruiẽs:excãdeſcit intoꝛmẽtũ aduerſus impi
os· Hecẽ pluuia belli / de q dixit ſapiẽs ⁊ ſact
Job donec pluat ſuꝑillũ deus bellũ ſuũ· Ti⸗

mes a ſcintilla pꝑmodica ignis coꝛpalis:⁊ non
times ab ardoꝛib imeſis et ſempitnis· times

Capitulum

a moꝛſu pulicis vniꝰ:⁊ nõ times abira que cõ

ſumpturaẽ aduerſarios · Nũc miſer time ⁊ fu
ge/ dum ⁊ timere ſaluberrimũ ẽ ⁊ fugere tibi

coꝛdie dei ſinus / aut tutiſſimũ dei rẽfugium ·
ÆOρα ſi dixeris mihi:nõ poſſuʒ timere / vbi vl
vnde accipiã vł inueniã · Rñdeo tibi⁊ repli⸗

co cõtra te · vbi inueniſti vł vbi accepiſti ſecu⸗

ritatẽ q̃ſi liber / ⁊ imunis ſis a vetuſta ira · Cũ
iſta maxime terribilia ſunt iter mala penalia:

Idemẽtia dicere potes qꝛ nõ tibi timoꝛẽa fa⸗
QCie illoꝝ: An nõ innatũ ẽhomibꝰ/c alijs aĩali⸗
b timere ⁊ fugerea facie maloꝝ ſibiiminẽtiũ

⁊ pᷣſerti moꝛtis/ ⁊ moꝛtẽ iferẽtiũ:hec em̃ vis

natureẽ / qaꝛ viczʒ natura om̃ia aĩalia docuit ti⸗
mere / ſcz fugerea noxijs atq; penalibus/ca

moꝛte potiſſimuʒ: ſiadeo penalia adeoq;

noxia mala:timoꝛẽ tibi incutere nõ ſufficiũt:
ĩcutiã t tibi pudoꝛẽ ſaltẽ/ ob ꝓbꝛiũ illud ſempi
ternũ / qð nulla obliuiõe delebit᷑ · Ingerat ti⸗
bi cõfuſionẽ ſpectaculũ illud ignominie/⁊cõ⸗
fuſiõis vniuſalł:in q̃ om̃es feditates tue/om⸗

nes turpitudies tue/oĩa pudẽdatua/qð ẽdi⸗

cere oĩa ea qͥꝝ aſpectꝰ tibi erubẽſcẽdꝰ ẽ pate⸗

bũt / oĩm viuoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ oculis · Erubeſce
ſaltẽĩ cõſpectu iimicoꝝ tuoꝝapꝑere taʒ vilis:

tã ignomioſus deſpectabił: ¶ Quid loquar
de curia totiꝰ celeſtis cõſpectui/⁊ ĩinumerabi

liũ exercituũ ·ſᷣ ⁊ totiꝰ ecclie ſcõꝝ qͥ cũ chꝛiſto

regnaturi ſunt · Miſera inſaniſſime/qᷓ ipudẽ

tia ferre poteris/ pᷣ cõfuſiõe tm̃ ⁊ tãte ignomi

nie ſpectacim · Iõm vo aſpectũ terrificũ om̃i⸗

potẽtis iudicꝭ qualit᷑ poteris ſuſtinere?: qq mõ

viyx ferre potes faciẽ ſacerdotis vniꝰ:audien

tis in ↄfeſſiõe pctã tua · In aſpectu nãq; iudi⸗

cis illiꝰ euidẽter videb imẽſitatẽ magnitudi⸗

num/abominationũ /iniqtatũ ⁊ iiuſticiarum
mõſtrificaſq; ⁊ hoꝛribiles voluptates ⁊ fedi⸗

tates tuas:q in nocte pñtis vite etiã a diligen
tiſſimis ꝑſcrutatoꝛib ſuis inqſite ſunt· Tãta
nãaq; erit tũc claritas iudicij:vt pᷣG immẽſitate

ſua: oĩa pctã nf̃a ⁊ vitia lucidiſſime videãtur.
¶Deniq; attẽde qᷓ;tũ erit toꝛinẽtũ ĩtueri vul

tum illũ terrificũ ratiiudicis· qñ ipᷣe ſciſſimꝰ
ſapiẽtiſſimꝰ Job:petebat abſcõdiĩ ĩferno · do
necꝑtrãſierit furoꝛ : ira vicʒ q̃ͥ aparebitĩ vul⸗
tu illiꝰ:dũ ſederit in iudicio: ferẽs ſnias erne
daãnatiõis in ipios ⁊ repꝛobos · A facie eiꝰ pe⸗
tebat abſcondi iob in iferno:velne videt aðo
terrificũ vultũ eiꝰ:vel ne videret᷑ ab eo· Eius
aſpect oĩ fulmie incomꝑabilit terribilioꝛ eſt ·
ſic dĩ ꝑ ꝓpham Alalach · Et qs ſtabit ad vi⸗

poſſibile · Et patet tibi ille copioſiſſimꝰ miſeri

— — NN — — — —

— — — —

——— ¶ — — 4

dendũ eũ · Ignis ſiqͥdẽ in cõſpectuei ꝰexarde
ſcet ⁊ in circũitu eiꝰ tẽpeſtas valida/ rapiens
in abyſſũ certiſſimã infernalẽ/ ſubmergẽsĩ
mari amaritudinũ eternarũ / omes illos qͥ in
pte ſiniſtra coꝛã iudice reꝑient᷑:Hhis ethmõi:
tãtis malis ⁊ iamiãq; q̃ hoꝛa nec ſcis nec pu⸗
tas tibi imminẽtibꝰ:exacue vba dei/ qbꝰ oĩa

iſta repꝛobis oĩbꝰ cõmiant᷑ · his iugit᷑ cõtẽde

cõcide ⁊ digladia duriciã coꝛdis tui · Oblatu⸗
rus igit᷑ pie ⁊ ſcẽ oronis ſacrificiũ ignẽ et gla⸗
diü tibiaſſume ex his ⁊ hmõi/ſine qᷣbꝰ vix aut
nunq; cremat᷑ aut mactat᷑ in ofone coꝛhuma
num · Foꝛſitan aũt ⁊ alio ꝑcutiẽte alioq; inflã
mante ⁊ faciliꝰ⁊ citiꝰ imolabhmõi ſacrificiũ ·
Sũt em̃ ſacri doctoꝛesqͥ noꝛũtdire ⁊ dure ꝑ⸗
cutere in gladio iſto:⁊ iſtos ignes accendere
in coꝛdib auditoꝛũ · Cõſilio aũt meo tuipᷣe ꝑ
temetipᷣm faciens in ꝑte iſta qd poteris:⁊ ni⸗
hilominꝰ auxilus ſacroꝛũ doctoꝛũ ⁊ pᷣdicato
iuxta quod dixi vteris·

Delucta anime in oꝛatione· Ca · LII

Pſt hec pꝛoſe
p qr ĩ orone q̃ eiaccidũt:ꝑ h̊ ꝙ ipᷣaẽ
lucta cũ deo ſeuↄtra deũ · Et hin
ſinuatũ ẽ nob inlucta Jacob:q̃ luctatꝰẽ cũ vi

ro ſeu angelo in q̃ eiaparebat deꝰ ſic legitur

Geñ · xxxij·q̃ lucta extoꝛſit abeoſi fas ẽ dicere
bñdictionẽ · ꝓpt᷑ qð dr ibi :qꝛ dixit de ipᷣiiacob
Q ſi aduerſus deũ foꝛtis fuiſti:q;to mag ad
uerſus hoĩes pᷣualebis: Nec pᷣtereũdũ eſt tibi

cꝙ lucta iſta de nocte facta fuiſſe ſcribit᷑ · ꝓpter
qð /ceſſante auroꝛa dixit angel ad iacob· Di

mitte me qꝛ iq auroꝛaẽ · Cãꝗ aũt in hẽ · qꝛ nox
ſiue nocturnũ tꝑs cõueniẽti tꝑsẽ oroni ſiue
lucte:q̃ luctãdũ ẽ q̃ſicũ deo in or̃one · Et huiꝰ

due ſunt cauſe · . qes/⁊ ſolitudo· Quies qͥdẽ

qꝛ or̃o coꝛliberũ/⁊ qetũ reqͥrit ab alijs actibꝰ
⁊occupationibꝰ.ſic ſcptũ ẽ de rege Joſaphat
q̃ timoꝛe ꝑterriꝰ totũ ſeↄtulit ad oꝛadũ dñm
Nõ em coꝛde dimidio aut qͥibet modo ꝑtito/⸗

oꝛãdꝰẽ deꝰ ß exẽplo Salomonis Sapieñ · ca·

viij · Ex totis pcoꝛdijs meis dixi / da mihi ſedi
um tuaꝝ aſſiſtricẽ ſapiam:Et Dauid:Clama

uiĩ toto coꝛde meo exaudime dñe · Neq; em̃

foꝛtiſſimũ ↄtra deũ luctariniſi totis viribꝰ cõ

ueniẽs ẽ· HNec tu ignoꝛas/qꝛ ad comꝑationẽ
foꝛtitudinis dei altiſſimi:nulle ſunt vires hu⸗

mane:nNõ emẽ foꝛtitudoↄtra deũ ·ſic dicẽ Sa

lomõ ĩlib· Pꝛon · Lote igit᷑ vires tue colligẽ
de atq; coꝛrigẽde tibiſũt ſivis ſoꝛtſeẽ ĩ lucta

hmõi cõtra deũ · Sic ⁊ ſolitudo lucte iſti:vicʒ
of ois cõueniẽtiſſima ẽ · Ype em̃ h̊ docuit ĩ eus
gelio Matth· vj · Vbi docet nos oꝛare in ab⸗
ſcondito ⁊ clauſo cubiculo · nõ ſolũ ꝓpt h̊ vt
inanis gloꝛia declinet᷑:ſᷣ etiã ne coꝛda nr̃a ra⸗
piant ad ſe/qͥ circũſtãt ⁊ nos nob excutiant:
Siẽ diẽ Seneca de ſeipᷣo · Hodie inqᷣt miſcðie

ſunt:nemo pulſat ad oſtiũ meũ / nemo coꝛti⸗

nam meã trahit · Nihil qpe nobis faciliꝰ ex⸗
cutit᷑:qᷓ; noſipſi:nihil relinqͥt nos faciliꝰ: nihil
ↄtrariat᷑ nob/qᷓ; coꝛnoſtrũ · Hic g reminiſcen
dumẽ tibi/eoꝝ qᷓ audiſti de luctandi ꝑitia ſeu
gſtutia ⁊ de ipᷣa foꝛtitudine · Quidã em̃ in iſta
lucta ⁊ vix ea cepta ſtatim cadũt/⁊ deijciunt
deficiẽtes:nihil laboꝛioſiꝰ ⁊ moleſtiꝰ ruputã⸗

tes qᷓ; ijm oꝛare:Cauſa aũt in Be/ leuitas et

lubꝛicitas coꝛdis eoꝝ:ignoꝛãtiaq; pauꝑtatis
atq; defectuũ:necnõ ⁊ bonoꝝ qᷣ ꝑ oronẽ obti
nent᷑ atq; maloꝝ q̃ͥ ꝑillã auertũt᷑· Quibꝰ ma
lis accedit ⁊ illa alia ignoꝛãtia: qua neſciunt
impꝑiti:deũ paratũ eẽ ad audiẽdũ deſideria ⁊

voces ſupp icantiũ · Quis em̃ eouſq; fatuus

velĩdignãs ẽ/vt deo pᷣbẽte aures/nõ eitota
auiditate loqͥ vellet · Saluberrimũ aũt ↄſiliũ
x / oroni aſſueſcere/ʒ coꝛ ſuũ abhmõi leuita⸗
te ⁊ lubꝛicitate auertere · atq; ad ſtabilitatem
reducere · Ia naq; luctãdi aſſuetudine /mi⸗

rabiliter adiuuat᷑ gra luctatiõis iſtiꝰ. Pꝛeſta

tur etiã robur ꝑeã ad luctandũ · In pcedeti⸗

bus vᷣo vbide orone inq;tũ vitulus labioꝛũ ẽ
locutꝰ ſuʒ/⁊ expoſui tibi ſex foꝛtitudines or̃o
nis:tanq; qdaã vi oſſa vituli huiꝰ. De ꝑitia q;
æ aſtutia luctãdi tria didicimꝰa ſenſu ⁊ expe⸗
rientia · Quoꝛũ pꝛimũ eſt eleuatio adũſarij
ſuꝑhumeros ꝓpꝛios:Cũ em̃ luctatoꝛ eouſq;
potuit/vt aduerſariũ ſuũ ſuphumeros leua
uit:facile ẽ ei poꝛtare ipᷣm atq; deijcere · Hoc
aũt nõ fit niſi ꝑhumiliationẽ:q̃ ſemetipᷣm ſup
ponit luctatoꝛ aduũſario ſiue ſupponit eundeʒ
ſibi · Auo artificio ſʒ vtendũ in lucta iſta · pꝛo

B

pter h̊ igit᷑ videt᷑ dictũ · humiliamini ſub pott

ti manu dei/ artiſicio vſus fuit rex Achas:

audita cõminatiõe dei ꝑ ꝓphetã:q̃ cõminatꝰ
fuit ei / ꝙ dimitteret poſterioꝛa ei ⁊ nõ relin⸗
queret deſtirpe eiꝰ mingentẽ ad parietẽ · Re
currebit igit᷑ ſtatim ad artiſficiũ illð qð humili

tatis ẽ ꝓpꝛiũ · humiliauit em̃ ſe in ↄſpectu dñi

Et ꝓpt h̊ſi fas ẽdicere/ in lucta oronis vidit
dñm · ꝓpt qð dixit dñs · qꝛ hũiliat ẽ in ↄſpectu

ineo rex achas:nõ inducã malũ h̊ qd locutus

ſum ↄtra achã in dieb ſuis · Hãc aſtutiã inſi⸗

nuauit nobis Ecẽs · in ſᷣmõe quẽ in pᷣcedenti⸗

1 3

LCapitulum

bus audiuiſti / quo dem̃ẽ · or̃o humiliãt ſe· cẽ ·
Siẽ igit᷑ noſmetipſos exaltãdo ruimꝰ:ſicdeũ
exaltãdo ⁊ noſmetipᷣos humiliãdo:q̃ſi ſuꝑ ip⸗
ſum in lucta iſta exaltamur:a victoꝛes ei effi
cimur · õ em̃ alia via ẽ vel artificiũ ſubijciẽdi
nob deũ:qᷓ; ſubijciẽdo nos eidem: qdðadſub⸗
iectionẽ obediẽtie nõ incõueniẽt refert᷑ · Effi
cit᷑ em deus opᷣs obediẽs obediẽtibꝰ ſibi ſicut
ſcriptũ ẽ · de Joſue in libꝛo eiuſdẽ · Steterunt
igit᷑ ſol et luna deo obedienti vocihõis · Ipſa
etiaʒ veritas in euagelio · dic · In qua mẽſura
mẽſi fuerit:metiet᷑vob· Et expᷣſſe btũs ac ſa
piẽtiſſimꝰ Amb:qꝛ nulliꝰvnq;erit de poſſeſſio
niſi qͥ ipᷣiꝰ dei fuerit poſſeſſio · Ampliꝰ nõne ex
pꝛeſſe dic Aplus ad Rohmaix · dico chꝛiſtũ ie
ſuʒ fuiſſe miſtruʒ circumciſisis iudaicipplixc ·
Quid ãt ẽ dicere alið miſtrũ /qᷓ; ſeruũ vł ſᷣuiẽ
tem/ ⁊ deſuitijs ipᷣiꝰ qͥbꝰ ⁊ ſuiuit nob⁊ officio
ſiſſime ſᷣuire ꝑat eſt· In ᷣmonibꝰexhoꝛtatio
nũ ad plos ſepe oñdi / exippᷣis teſtimonijs ſcpᷣ
turaꝝ:qꝛ nõ ẽ ſᷣuitium ſpũale /q̊ indigere poſ
ſumꝰ:qð ipe nob impẽdere dedignet · qͥn po⸗
tiꝰ ⁊ interdum remittẽtibꝰ multa iugit᷑ ac q̃ſi
violẽt impigit · Scðdða aſtutia in oꝑe luctatio

nis / ẽ ſupplãtatio · p quã ylł pes elubꝛicat᷑:vł ſjᷣ

ſtramẽtum ſiue ſuſtetaclm cui pede vłvtroq;
vł altero ĩnitebat᷑ ſſtrahit᷑ · Cũ &̊ cõtra te vi⸗
tijs tuis /⁊ pctis ſolis ĩnitat᷑ cõtra te:⁊ aduer
ſet᷑ tibi dñs deꝰ:ſubtrahe illi ſupodiacla iſta
⁊ cade ncce habebit · Qua ꝓpr mãaifeſtuʒ eſt /
qꝛ qᷣcũq; in or̃one ſic cum chꝛiſto luctat᷑/vt vi
tia ⁊ pctã inibi deſerat:ſuppodiaclin ei ſubtra
hit:⁊ ꝓpt᷑ q̊ iᷣm cade cogit · Nõ habet em̃ vñ
ſtet:nõ habʒ fulcimẽtum qͥ ſuſtẽtet᷑ cõtra nos
cũ iſta eidefuerint/q̃ qͥdẽ ſtatimvt volumꝰea
deſũt · Ipa em̃ vitia nr̃a ⁊ pctã:ſi ea nos eiſub
traxerimꝰ:ſtatim nõ ſolũ ruunt ſed etiã pere
unt · nõ habet em̃ fundamẽtũ vel ſuſtẽtamẽ⸗
tum / niſi noſipſos · Accidẽs em̃ nõ ſtat / niſi ꝑ
ſubiectũ vel ſuſtinẽs ipᷣm· ¶ Tertia aſtutiaĩ
oꝑatione luctatiõis ẽ ipa fatigatio aduerſarij

⁊ aſtutia iſta vtunt᷑ plerũq;/qui agiles⁊ expe

diti coꝛpe:ↄtra coꝛpulẽtos ⁊ ponderoſos coꝛ

poꝛe luctatoꝛes ſunt · Et hmõi aſtutia nõ qui

dem ꝑ defectũ laſſitudinis valet/cõtra foꝛtiſ
ſimũ deũ:ſᷣ ꝑ quãdã ſilitudinẽ:tanq; em̃ fati⸗
garet᷑ clamoꝛib oꝛantiũ · tanq; deficeret qua
ſi nõ valẽs eis reſiſtere/cedit ⁊ ſuccũbit eiſdẽ
¶Exiinqͥt citodñs ad loth de ſodomis· non
em̃ poteroibi qᷣcq; facere · donec exiueris in⸗
de · tanq; pñ̃tia ſua om̃ipotẽtiſſimã vtutẽ crea

4

toꝛis ligatã teneret :Et etiã oꝛãti moyſi/ꝓpo
pulo qͥ peccauerat oꝛãdo vitulũ:dixit dñs /di
miſi eis iuxta vᷣbũ tuũ:tanqᷓ; iſm vxbũ tuũ eet
mihi regula oꝑandi quã mihi trãſgredi nõ li⸗
ceret · vł mãdatũ vꝛgentiſſimũ qð pᷣteririnõ

poſſem.Silr aũt cauendũ ẽ tibiin lucta iſta:
ne debili aut fragili fundamẽto aut fulcimen

to imitaris · qð ille ꝓculdubio facit/qͥ de meri
tis ſuis cõfidit · ⁊ tanq; meritis ſuis debita pe

tit / in orone dona dei · Ethic ẽ idubitãter pes

ſuꝑbie / de quo petebat Dauid dicẽs · Nõ ve⸗
niat mihi pes ſuꝑbie · quo nullꝰ fragilioꝛ auti
firmioꝛ inueniri poteſt · Si vis firmiter ſta⸗
re ⁊ indeijcibilis in lucta iſta:innitere dño · cõ
fide in ipᷣo·qꝛ vt mons ſyonq habitat in hie⸗
ruſalem nõ cõmouebit᷑ ineternũ ·ſic qͥ cõfidit
in dño:amplius etiã ſubleuant᷑ · ſic dicit Salo
mon in Pꝛouüᷣ · Qui cõfidit in diuitijs ſuis coꝛ
ruet · HNimirũ qꝛ vamnitas ⁊ mẽdaciũ ſũt: CQui
aũt ſperat in dño ſubleuabit᷑ Quis em̃ ſpera
uit in te ⁊ cõfuſus ẽ · ſic dicit Ecẽs · Job voad⸗
mirãde cõſidẽtie · ſi occidit inqͥt me / ſperabo
in eo· verũtñ in cõſpectuilliꝰvias meas argu
am · Etipᷣe erit ſaluatoꝛ meꝰ. Dauid vo bea⸗
te ac foꝛtiſſime ſpei / dicebat · Dñs firmamen
tum meũ ·Etiteꝝ:Si exurgat aduerſum me
pliũ in hoc ſperabo · Per modũ igit᷑ omemſi

bicaueat a ruina ⁊ lapſu:qͥ totũ ſe ĩ deũ ꝓijcit

⁊ totus ei pondere ↄfidẽtie ſue incũbit · Pꝛo

pter qð dicit Rᷣugꝰ· Solus vincitq deſe nõpᷣ

ſumit · NHeceſſeẽ vt de victoꝛia nihil ſibijpſi ar
roget / vlaſcribat:qn potiꝰ ncceẽ vt ſolũ deũ

actoꝛẽ ⁊ largitoꝛẽ illiꝰ cõſtituat· Accidit etiaʒ

plerũq; in certamiĩe luctatoꝛio:vt alter luctã

tium/alterum etiã ſuo pondere ſolodeijciat·
Fit aũt ⁊ in iſta ſpũali lucta ad ſiſitudinẽ ¶ ꝓ
poꝛtionẽ illi hocipᷣm:quẽadmodũ em̃q ſolis
viribus ſuis aut meritis innitit᷑:dei auxilioet

viribꝰ ſeipᷣm pᷣuat atq;oᷣſtituit · Si q; ð ſeipio

totaliter diffidit ⁊ ſoligre atq; miſcdiedeiad⸗
iutoꝛiũ ⁊ vtuteʒ in ſe aduocat/ trahit:ita vt
deus eideeſſe nequeat · ꝓprh dixit ſapiens ⁊

ſcũs Aug Secure pꝛoijce te ln deũ · nõ eniʒ
crudelisẽ/vt ſeipᷣm tibiſubtrahat/⁊ te cade⸗
re ꝑmittat · Sicut igit᷑ nõ ẽ poſſibile miſericoꝛ
diſſimo deo:crudelẽ eſſe in aliquẽ/qͥ in miſeri
coꝛdia ipſi ſperat · Sic nõ ẽpoſſibile vt ſe ſöᷣ⸗

trahat alicui /q ſe in illũ pꝛoijciat· Jacta inqͥt

Dauid cogitatũ tuũ in dño · Et iterũ ·j· Per · -

Ofem ſollicitudinẽ veſtrã pꝛoijciẽtes in eũ

ſaẽtes qm̃ ipi curaẽ de vobᷣ · Per hãcigit᷑ viã

„

G—

erit dũs tecũ in lucta iſta · ĩpoſſibile igit᷑erit te
cadere ſub eo · Si em qͥcq; habeas viriũ / ⁊ te
adiũctis ſibi dei adiutoꝛio ⁊ viribꝰ:ncce eſtvt
eo foꝛtioꝛ efficiaris: Qui ſi etiã nihil habuer⸗

viriũ a ꝑte tua:nõ tñ eo eris infirnuoꝛ /cũ ee⸗
dem vires ⁊ tibi⁊ illiſint · Nemo aũt dubitat
cuiq; a ꝑte ſua aliquid viriũ eẽ h; eſta ꝑte libe

ri arbitrij · Et ꝓpt h̊ oĩs eccleſia ſcõꝛũ / celeſti
magiſterio erudita ⁊ inſtituta:dicit:deus ad⸗
iuua me:qſi nihilde ſe poſſit · Nõ adiuuari pe
teret de ðᷣo ſ̃ potiꝰtotũ abipᷣo fieri qð fierivel
let · Et h ẽ qð dicit Augꝰ· ſuꝑ lib: pſalmoꝛum

Quipetit adiuuari:aliquid de ſe facit · alio⸗

qn diceret ꝓculdubiototũ fac deꝰ · nihil pꝛoꝛ
ſus mihi repuãs ſiue relinquẽs faciẽdũ · ꝓpt
qð dicit Aplus· Oꝑatoꝛes dei ſumus·valet⁊
in iſta lucta dei mirabilit᷑ aſtutia vel pꝛudẽtia

potiꝰ vᷣtutis humiliãtis:q̃ duma ſe totã victo

rie gnam pꝛoꝛſns excutit/⁊ nihil in ea iur ha⸗
bere ſe ſinceriſſime cõfitet᷑ coꝛã illo ſe deo to⸗
tũ attribuit ⁊ aſcribit · Et ꝓpt h̊ totũ certamẽ

„ . 1 — —

in ipᷣm impigit · idẽ em ex nccitate debẽt᷑ laboꝛ
certamis / ⁊ honoꝛ victoꝛic · Qua ꝓpt dũ di. ·
gha ⁊ honoꝛ victoꝛie iſtiꝰtua ẽ:dicit eidẽ ꝑ cöo⸗

ſequẽs igit᷑ ⁊ vt certamĩs tua ẽ laboꝛ ipᷣi.Et
hoc ẽ dicre · luctare & ⁊ vince ipᷣe cũ tibi ſolide

beat᷑ glia victoꝛie: ⁊ tua ſit iure pleniſſimo et

ſingulari / tibi ſoli debet᷑ ⁊ ia victoꝛia/ ⁊ tuaẽ

iure pleniſſimo ⁊ ſinglari · Qua ꝓpt et ipa lu⸗
cta · luctare igit᷑ cõtra temetipᷣm mecũ et pꝛo

me · Qð ſi diceres · qͥd ergo tuipſe facis de te
ſiue ꝑte / ſilucta iſta tota mea ẽ: Rñdeo ĩ hoc
qꝛ ipa cooꝑatio mea q̃ eſt cooꝑatio liberi arbi
trij dr̃ etiã donũ tuũ eẽ · Ome nãq; bonũ/ſiue
gre / ſiue nature / ſiue gloꝛie / ſiue foꝛtune ſiue
coꝛꝑis donũ tuũ ẽ · G etiã ipᷣm qð gfr̃e tue axpli
co meũ liberũ arbitriũ:⁊ ꝙ eo vtoꝛ/⁊ ipᷣa tua

impat / donũ ſiliter tuũ ẽ ⁊ op atq; bñſñcium-
Qua ꝓpt nõ ĩmerito dixi /quia lucta iſta tota

tua eſt /totaq; eius victoꝛia ·

Quomodo deus per luctam oꝛatiõis vin⸗
citur:Ca· LIII

Oſt hec auteʒ

p ꝓccedã ad ꝓſequẽdũ ð orone/ſm
qð ipᷣa ẽ pugna cõtra armatũ om⸗
nipotentiſſimũ atq; inuictiſſimũ deũ · Et faci

am teſcire/qꝛ orone vincit᷑ capit᷑ igat᷑ arma⸗

q; ſua omia ei auferunt᷑ · abipſo oꝛte capti⸗
uus inde duci᷑ ⁊ q;diu vult ipeoꝛans / in vin⸗

culis ab eodem tenetur ipᷣe foꝛtiſſimus deus
Quia igitw᷑ iam audiſti ex pcedentibus in lib:
Sapieñ · quia ipſe acuet diram ira ſu m lan⸗
ceam· Aanifeſtum eſt tibiquia vna ex arma
turis eius · dira ira eius eſt · Et quia ipſa eſt
lancea ipſius · In iſta igitur pugna pꝛimũ fra
genda eſt lancea ipſius· Qð qualiter fiat do-
cet te Salomon in Pꝛouerb · xv· vbi dicit᷑ tbi
Quia reſponſio mollis frangit iram · Que
autem reſponſio mollioꝛ excogitari poſſet/
contra iramipſius:qᷓ; reatus confeſſio:qᷓ; pe⸗
ne minate ſiue vindicte laudatio: qᷓ́; miſeri⸗
coꝛdic humilis et deuota poſtulatio · Qua⸗
pꝛopter qui ſic in oꝛatione ſe habet:ſicutq; lo
quitur ad dominum:pꝛoculdubio frangit irã
ipſius · Ipſemet nanq; dicit Matthxvj · Ser
ue neq;/ nunquid omne debitum dimiſi tibi
quoniam rogaſti me? Quis autem dubitat
remiſſionemö/omnimodam fractioneʒ ire eẽ
iudicis quãtumcunq; irati · Non enim poteſt
ex ira ſiue per iram quicqᷓ; contra peccatoꝛes
poſtq; totum remiſerit eiſdem · Sicut neq; ꝑ

lanceam confractam ſiue contritam· Addi⸗

ſceet pone in intimum coꝛdis tui/ peritiam
iſtam et pꝛouidentiam:per quam diram dei
lanceam/et confringere ſcias et poſſi ss
Alia armatura eiuſdem · toꝛax eſt · ⁊ hec eſt
iuſticia · ſicut legitur in eodem capitulo vbi
dicitur · Accipiet pꝛo thoꝛace iuſticiam · hanc
etiam armaturam eidem auferre potes: ſi
iuſticia te indueris/ velarmaueris contra eũ
Jam autem edoctus es ex his que pꝛeceſſe⸗
runt:quia penitudo ſiue penitẽtia iuſticia eſt
⁊ qꝛ iuſticia q̃dã ẽ ꝑquã penitẽs ſemetipᷣm iu⸗
ſtiñcat/accuſando ſe ⁊ alligando contra ſe/⁊
teſtificando contra ſe/et ſentenciando con⸗
tra ſe:quod eſt dicere condemnandoſe/⁊ re
um eterne dãnatiõis ꝓnũciãdo ſe · Deinde
toꝛquẽdo ſe cruciatibꝰ penitudis/ ⁊ doloꝛibꝰ
cõpũctiõis · Le igit᷑ in orone / thoꝛace iuſticie
iſti armato:ncceẽ deũ iuſticiã ſuã ðpone:⁊ in
ermẽ abhuiuſmodl iuſticia ſe penit exhibere
Nihil em̃ habet iuſticia eius cõtra ſic iuſtiſica
tos · Et ſi quid cõtra eos aggrederet᷑/⁊ iiuſte
et inique hoc facet · Quoniaʒ ſᷣm hoc iuſticia
ſua iuſtos inpugnaret et iuſticie pꝛo viribus

impendentes et operam dantes moleſtaret·

Amplius poteſt iſte ſalua iuſticia iuſtis non fa
uere:Ampliꝰſᷣm h̊ iuſticia bellũ hr̃et cõtra ſe?
Juſticia nãq; quã pᷣnominaui / ſtudioſiſſime
pugnat cõtra ĩiuſticias:quoniã et ↄtra omia
vitia ⁊ pcta/q̃ ſunt ⁊ inimica maxime S

Lapitulum

dei · Quare in pte iſta/ex ꝑte iuſticie ẽ iſta iu⸗
ſticia/⁊ ꝓpugnatrix illiꝰ ↄtra capitales inimi
cos ciuſdẽ· Non põt igit᷑ iuſticia dei pugnare
cõtra illã/neq; aduerſarij vllo modoꝝ eiuſdẽ
Qua ꝓpr nõ põt eẽ armatura aliq̃ ↄtra illam
DOis em armatura ↄtra illuʒ ẽ illũq; pugnat/
cuiꝰhoſtẽ armat · Tertia vo armatura dei iu
diciũ rectũ ẽ·⁊ galea ẽ ipſi·ſic in eodeʒ caplo

legit᷑ vbi dr· Etaccipiet p galea iudiciũ recrũ

Tus diiudica teipᷣm / iudicio recto de qͥ dr̃ in
ps ·. Juſticia ⁊ iudiciũ coꝛrectio ſedis tue · Et
iteꝝ · i· ad Coꝛinth· xj · ſi noſmetipſos diiu⸗
dicaremꝰ/nõ vtiq; diiudicaremur Aſſumeti
bi igit᷑ iudiciũ rectũ iſtud:⁊ tuncocioſe velſu⸗
peruacue aſſumetillð ſibidñs: qð neq; decet
ſapientiſſimã eiꝰ bonitatẽ · Neq; etiã poſſibile
ẽ qͥcq; ocioſum vel inutile eẽ apð ipᷣm· Ampli⸗
us te aſſumẽte hmõi iudiciũ nihil ei iudicãdũ
relinquit᷑ in te·ſiẽ audiuiſti ex teſtimonio apli
i · Ad Coꝛinth· xj · dicẽs · ſi noſmetipᷣos di⸗
iudicaremꝰ / nõ vtiq; diiudicaremur· Qua p

pter te faciente de temetipohmõiiudiciũ ne
ceſſe habet ipᷣm deponere in ꝑte iſta officium
iudicãtis / ſeu iudiciũ rectũ · Quare q;cito aſ-

ſumis tibi iudiciũ hmõifaciẽdũ tibide temet
ipſo:tãcito aufers ei galeã iſtã ſuãa. Quarta
armatura eiuſdẽ ẽ eqᷣtas ·ſic in eodẽ caplo le⸗
git᷑. Sumet ſcutũ inexpugnabile eqᷣtateʒ:Si

igit᷑ vis ei auferre ſcutũ iſtud:depone iniqta⸗

tes tuas qð eſt dicere deſere eas/ ⁊ abſtuliſti
deo ſcutũ iſtud vbi em̃ nulla ẽ iniquitas · nul⸗
laẽ ðo armatura ncẽria ptra iniquitates:Qꝛ
igit᷑ eqtas nõ armat eũ niſi ↄtra ſiqtates:nec
poſſibileẽ vt armet᷑ ↄtra eas niſi equitate:qꝛ
equitas nõ armat eũ niſi contra iniquitates
Aanifeſtũ ẽ depoſitis iniquitatibꝰ tuis:deũ
nõ poſſe hr̃e ſcutũ hmõi ↄtra te · Qua ꝓpr in
iſta pugna oronis abſq; ſcuto illũ facies:ſi ab

iniquitatibꝰ tuis auerſus fueris · Teꝝ ẽ qð di

cit ſanctꝰ Job de eo · Iniqᷣtatẽ ꝓponit contra
me · De cõſidẽtia innocẽtie ⁊ bone ↄſcie ſue H
dixit:intelligẽs deum nõ poſſe ſcutum eqͥta⸗
tis ſue abſcõdere vłopponere:niſiptra iniqͥs
⁊ iniqtates eoꝝ/a qᷣbꝰ imunẽ penitꝰ⁊ nuduʒ
ſe ſentiebat ſanctꝰ iſte · Ac ſi gintẽderet quia
ſcutum iſtud deerat deoↄtra ipᷣm dixit · eqͥta⸗
tem pꝛoponatotra me q̃ſidicet:armet ſe ſcu⸗
tohmõiſihabet · Quia vᷣo gladium ⁊ phare
tram ex vtraq; ꝑte acutuʒ in po legit᷑ habere
Et arcum ipᷣm tetendiſſeö/gladium vibꝛaſſe:
exp̃ᷣſſe legit᷑:nõ ſunt pᷣterennde hiſte due ar⸗
mature · Sciẽdum igit᷑ tibiarcuʒ dei/nõ ẽ niſi

2–

iudiciumipi/in eo velut choꝛdã eẽ miam ſi
ue pietatẽ ipi. lignum vo foꝛtiſſimum: recti⸗
dinẽ iuſticie ipſi:· Quèadmoduʒ & in arcu lit⸗

terali ſiue materialiꝑchoꝛdã/lignuma recti⸗

tidine ſua flectit᷑ et curuat᷑:ſiciuſticie diuine
rigoꝛ/a meritis penis ſiue vindictis vltra q;

cogitare ſufficiamꝰ:tꝑat᷑ atq; lenit᷑· Sagitte
at ꝗ ex arcu iſto emittunt᷑ ſiue traijciunt᷑ · ſnie
iudiciarie ſunt:nulla armatura pꝛotectionis

repellibiles ſeu retroꝛſuʒ reuerſibiles · Sic le

git᷑ de ſagitta Jonathe · ꝙ nunq; ↄuerſa ẽ re⸗

troꝛſum· Et ĩteluigo de nouiſſinns iudicij ſen⸗

tentijs:ↄtra qs/ nec appellatio / nec ſuplicatõ

qcq; poterit · Alie nãq; h̊ plimum ſnie vel eli⸗
dunt᷑ vel euacuant᷑ · Et modis qᷣbꝰ he fiunt in

ſᷣmõibꝰ exhoꝛtationum popularium ĩceſſant
ꝑ me audire potesvt de alijs taceã · Et quẽad

modum arcꝰq;to magis ꝑchoꝛdã curuat᷑:tä⸗

to foꝛtiꝰ ſagittas traucit/⁊ duriꝰ ꝑcutit · Sic ĩ

illos qͥbꝰ maioꝛ fit miſcdᷣia / ſiue tolerãdo / ſiue

glias bñfaciẽdo:intẽſa ẽ:durioꝛes ſnic iudicij

emittunt᷑ · Quia & vt pᷣdixi / arc' iſte ẽ iudici⸗

um · ⁊ iã audiuiſti q̃lit eidẽ auferas arcum ſu⸗

um·. Q ſi ad h intẽdere ſciueris ⁊ voluer vt

arcumiſtumpfringas· B ꝓculdubio facies:ſi
tibi iuſticie rectitudinẽ ↄtra teipᷣm aſſumpſe⸗
ris · Te em̃ rigoꝛẽ iuſticie ptra temetipᷣm ex⸗
ercente:nihil ei de rigoꝛe illo reliqſti · Quare
vel arcum iſtum cõfregiſti /vel iᷣm deo abſtu

liſti · Choꝛdã ſiqdẽ miſcdie ißiꝰ nõ ẽ opꝰ tibiyt
vel rumpas / vel minuas / velaliquatenus le

das ˖ Ala ẽ em̃ q in pugna iſta te maxime adiu
uat/⁊ ꝑ quã ſolã in ea ſtas ⁊ pugnas· Gladiꝰ

xo ex oꝛe ſedẽtis in thꝛono ex vtraq; ꝑte acu

tus exiens:ſnia ipᷣa quã oꝛe ſuo ſacratiſſimo
locut eſt:in extremo iudicio rectiſſime ĩtelli
git᷑ · Que ꝓpt h̊ gladiꝰ ex vtraq; ꝑte acut dr

qm iſtar gladij acutiſſimi/⁊ aĩiam ⁊ coꝛpᷣmoꝛ

55„ —

te erna pꝑempturꝰẽ.Hhunc igit᷑ gladiuʒ eidem

aufers:ſi gladium penitudis / aut diſcipline
ↄtra temetipᷣm aſſumis:⁊ vindicare in temet
ipſo:q̃s irrogaſtideo iniurias ⁊ ↄtumelias vi
rili ꝓponis atq; diſponis · Mẽq; em̃ habebit
ͥ te ꝑcutiat · ſi te ꝑcutiẽtẽ viderit ex ʒelo pnia
lis iuſticie temetipᷣm· Cõſident igit᷑ dic ei:mit

te gladium in vaginã tuã· qꝛ ego euaginauu

meuz · Potes ⁊ ꝑ aliã via auferre eidẽ gladi⸗
um iiſtuʒ:dicẽs ei:qꝛ gladiꝰ vltiõis ſiue dãnati

onis:gladiꝰẽ ſoliꝰ iuſticie · Necin eo potesꝑ⸗

cutere · ⁊ niſi? vbipotes · Foꝝãt ſiue iudiciuʒ
pniale:foꝝẽ ⁊ iudiciuʒ mie · Ego ãt in h foꝛo
⁊ iudicio certo experioꝛ:⁊ Qua ppt nihil ad

¾.

teex vindicta vel vltione exercenda inme: et
nihil ad tede gladio aduerſum me· Merito
igit᷑ tibi dicè põt miſcdðᷣia mitte gladiũ tuũ ĩ va

ginã · qꝛ nullꝰẽ locꝰgladio coꝛã me:nulla eniʒ

exoꝛe meo ꝓcedit vndiq; ſnia ↄdẽnationis:b
abſolutiõis · remiſſiõis:⁊ liberatiõis ſꝑ · Alia

etiã via auferes ſibi gladiũ vindicte ⁊ yltiõis
Et hidubitant ſi gladiũ tuũ hmõia teipᷣo ab⸗
ſtuleris · Et intẽdo ſi vindicare iniurias tuas

otu meliasn alios nolueris In ea qᷣwe mẽ

ſura:q̃ mẽſus fueris remetiet᷑ tibi · Et iterum

Biti miicoꝛdes:qm ipᷣi miſcdiam ↄſequent᷑

Qui vo vindicari vult:a dño inueniet vindi⸗

ctam · ſic legit᷑ Ecci · xviij · Et iteꝝ Mat · xxvj ·

Oẽs qͥ gladiũ accipiẽt gladio ꝑibũt: Quicũ⸗

q; em̃ gladiũ iniuriarũ ꝓpꝛiaꝝ vindictã acci⸗

piunt:gladio diuine vltiõis ꝑibũt· Curialit G
⁊ q́;tũ videt᷑ ſatis pacifice ĩducit᷑ opᷣs deꝰꝛ ad

deponẽdũ gladiũ vltiõis:cũ ſola depoſitione

nocæte ĩnocẽs eris · Ita cuʒ paciſico paciſicꝰ·

ira dei · Nũquid ait põ · Exardeſcitvelut igniſ

gladij tui ad h̊ iducit᷑ · In qͥ ⁊ oib alijs maniſe

ſtũ ẽ:qᷓ; benignũ qᷓ; pacificũ qᷓ; beneſficũ habe⸗
remꝰ deũ ſi tria iſta in nob obruaremꝰ. ſic em
ve dictũ ẽ ad ipᷣm · Cũ ſcõ ſcũs eris:⁊ cũ viroĩ

9

cũ benigno benignꝰ cũ bñficis ſꝑ bñſicẽtiſſi

mus ẽ dñs · ſic ⁊ cũ miſicoꝛdibꝰ miicoꝛs · Ju

xta modũ iſtũ dicotibi:⁊ de lancea ipᷣiqꝛ lan
ceã tuã:q̃ vtiq; ira tua ẽ:in teipᷣo ↄfregeris:vł-
qͥlibet mõ ĩpotentẽ reddideris irã dei:q̃ iuſtiſ
ſime vibꝛabꝛat᷑ otra teↄfriges · Et ſi ꝓpꝛieire

incẽdiũ in teipᷣo extinxer :faciesideʒ ⁊ ꝑ ̊ůᷣ de

ira tua · Exardeſcit vtiq; ſi noſtrã nõ extinxe⸗

rimꝰ· Et reminiſcere:qꝛiſtis duobP mõis:bel⸗

la potiſſimũ agunt᷑ circa hoĩes:igne vicʒ⁊ gla

dio · Qua ꝓpt iermes ⁊ ad bella penit ipotẽ⸗

tes ſũt:qͥbꝰ deſunt ignis ⁊ gladiꝰ · Si vis igit

oĩpotẽtiſſimũ deũ ĩermẽ pꝛoꝛſus effice: ⁊ im2⸗

bellẽ oĩno ↄtra te redde:aufer ei ignẽ iſtum⁊
gladiũ:pꝑ vias q̃s oñdi tibi:Et intẽdo aufera
temetipſo ignẽ ire:⁊ gladiũ qͥ idẽ ẽ:⁊ vtrũq; a
deo abſtuliſti:inermis aparebit:⁊ inermẽ ſe
exhibebit in oroͤne aduerſum te:ſi inermis ei
Hẽ hmõi armis oĩno carẽs occurreris. Qua⸗
ꝓpt᷑ nõ iminebit tibi bellũ ↄtra eũ:ſᷣ fruipace
⁊ beniuolẽtia ipi tibi licebit · Debes aũt re⸗
minilci:qͥtiẽs officiũ oronis vel aggreder vel
aſſumis ↄtra deũ:te intrare cãpũ certaminis

⁊ pliũ te cũ eo ſiue aduerſus eũ cõminere· p⸗

pter qð qͥcũq; bellũ ineũt ſiue pᷣliari volunt:

deiadiutoꝛiũ pᷣmo ĩuocãt:ſciẽtes ð celo foꝛ
titudo ⁊ victoꝛia ẽ/ Etob hac etiã cam hoꝛe di

uini officij:q ⁊ orones ſunt:idubitant ĩcipiũt
ab inuocatiõe diuini adiutoꝛij:q ẽ · Deꝰ iad

iutoꝛiũ meũ intẽde · Exqͥ e idẽter aparet:qꝛ
qcũq; in diuinis officijs hmõi qð ẽ dicere lau⸗
dibꝰ ⁊ ſacrificijs oblatiõibꝰ ⁊ obſecratiõibꝰcõ
ſecrati ſunt:bellatoꝛes ptra deũ:⁊ ꝓpugnato
res ꝓ toto dei ꝓplo ſiue eccleſia ipſius ↄſtituti
ſũt : qð ⁊ ipa tonſura clericalis euident᷑ oñdit:

cuũ manitfeſta tonſura pugilũ ſit ⁊ ꝓpugnato⸗

rũ · Eſt etiã ſignũ ⁊ inſigne coꝛone:q̃ ꝑ victo⸗
riam certaminũ hmõi pia fiducia ſꝑ debet pᷣ⸗

ſumere· nec diffidere:nec deſperare de ea:p⸗
pter ĩfirmitatẽ ſuã: ⁊ oĩpotẽtiſſimã creatoꝛis

— —

foꝛtitudinẽ:cũ ipemet ſꝑ vinci vult ĩ hmõi cer

taminibꝰ:⁊ adiutoꝛẽ foꝛtiſſimũ ſe pᷣbeat:foꝛti
ter ac legittime in eis agẽtibꝰ: ꝓpt qð mira ſi⸗

ducia petit vnuſquiſq; eoꝝ ⁊ dic· Deꝰ in adiu
toꝛiũ meũ intẽde ·ac ſi diceret:in iſta hoꝛa:vel

oꝛatiõe:in hipo certamine qdðptrate aggre⸗
dioꝛ vel ineo · Scio em̃ me in illo certamiĩe ni⸗

Hil poſſe ↄtra te facere:niſi adiutoꝛio tuo ag⸗
grediar pugnã cõtra irã iuſtiſſimã tuã ꝓ pplo
tuo vel vnoq; ex illo · Scio ſceptũ eẽ:veraciſſi⸗

me de te ꝑ ſcm̃ ⁊ ſapiẽtiſſimũ Job dicẽtẽ · Deꝰ
cuiꝰ ire nemo reſiſtexę poterit · Scio me non

poſſe in certamine iſtovictoꝛiã adipiſci viribꝰ

meis:łᷣ ↄſolat᷑ me ſcũs ⁊ ſapiẽs Greg dicens
ꝙ ire dei tũc reſiſtit᷑ cũ ipᷣe qͥ iraſci᷑ opitulatur

Qua ꝓpr vacue eẽnt ⁊ pꝛoꝛſus iutiles om̃es

orfones q̃ oĩs ecclie ſcõꝝ ꝓ placãda ira dei iu⸗
ſtiſſima fiũt · Qð ſiqs qſierit:cuiuſmodi adiu⸗
toꝛiũ a deo petit᷑ cũ eid̃ · Deꝰ in adiutoꝛium
meũ intẽde· Rñdeo in h:qꝛ gra deuotiõis et
oronis · Hoc em̃ ẽ adiutoꝛiũ qͥ deꝰↄtra ſemet⸗

ipſum maxime adiuuat oꝛantẽ:⁊ Bẽ ſcutũ in⸗

expugnabile:qͥ deuote oꝛãtes:⁊ ſe ⁊ illos ꝓ qͥ
bus oꝛãt ab ira dei ꝓptegũt ⁊ defendũt · Pꝛopt
qð oro dr̃ ſcutum in lib· Sapieñ · xviij·; vbi le⸗
gitur ꝙ parãs hõ ſine qrela pꝛopoſitões fidei

ſiue ſcutũ oronũ ⁊c·pꝛoinde igi᷑ ⁊ circũſpecte
incipit ecclia orones hmõi·petẽs in pᷣmis gra

tiã ſic oꝛãdi:vt deꝰ ncce habeat exaudire·hec
aũt nccitas nõ ẽ violẽtie:nõ ĩpulſiõis/aut co⸗
actiõis:ſᷣ inundãtis gratuita largitate bñficẽ
tie · Aparet ãt tibi ex his q;ta ſit ſtulticia · q;ta
ignauia q;ta negligẽtia clericoꝛũ:qͥ cũ officio

oꝛandioſecrati ſunt/⁊ addicti:oꝛare addiſce

re⁊ ſcire non curant:Silis q; ignauia vel ne⸗
gligentia in nullo genere hoĩuʒinuenit᷑: Me⸗
mo em̃ pꝛofitet᷑ aliqð officiũ cuiꝰ nõ velit⁊ ſtu
deat hr̃e ꝑitiã:pᷣter clericos ſolos/qᷣ clericalis

officij· tacq; ſalutaris tãq; honoꝛabilis ignoꝛa⸗

MM

ERK

ð

bus ea ſe petere oñdaãt/q̃ ia orone dñica pe⸗

tere diuino magiſterio edoctiſunt: C Admo
nendiigit᷑ ſunt ⁊ modis om̃ibꝰ exhoꝛtãdi/at⸗
qᷓ; docendi/qͥ derici ſunt vł fieri volũt:vt ſue
pꝛofeſſiõis officiũ diſcãt agere ⁊ poĩia lauda⸗
biliter adiplere · Quis em pugil ſiue pꝛopu-
gnatoꝛ pugillatoꝛiã artẽ ignoꝛare nõ erube⸗
ſcat ⁊ addiſcerenõ ſtudeat:vt Hoꝛaꝰ.Lude⸗

re qͥ neſcit capeſtribus abſtinet armis· Quis

etia vellet eẽ patronꝰ ⁊ aduocat in cauſis vi
liſſimis tꝑaliũ/⁊ rethoꝛicã illaã ſecularẽ ꝑ qus

ſciat cãs hmõi allegare/ſe noꝛare nõ dole⸗

at · Leges q; qs ad defenſionẽ⁊ iuſtiſicationẽ
cãꝝ hmõiq́s ſuſcipit adducat/nõ ſtudioſiſſi⸗-
me exqrat:Et qͥdẽ legeshmõi/arma ſua vo
cant aduocati ſeculares: inermes etiã ſe fa-
tent᷑ ſilegibꝰ iſtis armatinõ fuerint · Sic legi

bus ⁊ allegatiõibꝰpᷣſcriptis armatꝰ:pugnam

iſta aggredere ↄtrã deũ quẽ tã ſoꝛtiter arma-

tũ eẽ ↄtra te audis:Et ſic pᷣdixi deponetuar⸗

ma ire atq; vindicte ↄta iniuriatoꝛes tuos:

tiam nec verent᷑ nec metuut necerubeſcunt
MÆOR vo clerici regulares pᷣmittũt or̃onẽ dñicã
cã in h ẽ/vt foꝛmã oꝛãdi in euãgelio traditam
fᷣuẽt:ſic reuera dignũ ⁊ iuſtũ ẽ/vt alijs ofoni

Depone ignẽ ⁊ gladiũ añdictos/⁊ inuenies

inermẽ deũ/⁊ ad pugnãdũ cõtra te imꝑatuʒ
ac pꝛoꝛſus imbellẽ · QAuid reſtat tibide deo fa

ciendũ /niſi vt iᷣm inermẽiã ⁊ victũ vincasſi

ue liges ⁊ in vinculis teneas/artiſſimeq; iua

ſibilẽ apð te cuſtodias: Pone igit᷑ temetißm
in vinculis illiꝰ in qbꝰ ẽ alligatura ſalutarisſi
cut dicẽ Eccliaſticꝰ.·Ligate funiceis ada/c vin

culis charitat illiꝰ qbꝰ te trahat ad ſe⁊ pꝰſe·
Et ecce iã ipᷣm ligaſti ⁊ poſuiſti in vinclis tuis

Vſualit᷑ em ⁊ vulgarit/dr mulier hr̃e virũin

vinculis ſuis/q eã foꝛtit amat: ⁊ cuʒ amoꝛ ſo⸗

lusvinculũ ſit q coꝛnumanũ ligari⁊ teneripᷣt
Sic ẽ vinculũ q ſolꝰ deꝰ ligaripõt atq; teneri
pꝛopt h̊ dic lex in lib· Deut·Dñs de tuꝰoglu

tinatꝰ ẽpr ibꝰ tuis ⁊ adamauit eos · ſi vis
ſcire cũ te de habuerit in vinculis ſuis:bhabe
bis eũ ⁊ tu in vinculistuis · Teſtiſicat᷑ tibi ipe

met Pꝛouerb · viij · Ego diligẽtes me diligo ·

Quid aũt aliudẽ h̊ niſi ꝙ in vinculis meishba
buero?: aſi q̃risa me/qlit Hefficere velpꝛo⸗
curare potero ·iã ſatiſfecii eis q̃ pceſſerũt vbi
docui te de igne ſacrificij oronis /vñ illũ conq
reres ⁊ accipies/qꝙq; nõ ſolũ ſtulta ſ etiã inſa
niſſima merito videridʒ q̃ſtio iſta · ſic ⁊ ibideʒ
dixitibi · Incomꝑabilit em mag difficile vide

ridʒ vnicuiq;· q̃lit ſe teneri poterit ab amoꝛe

Capitulum

creatoꝛis / vicʒ q min eũ diligat qñ · vñ vlqlit

ipᷣmamet · Nec em timẽdũẽ/ vt dic Aug · i lib·
de doctrina chꝛiſtiana · vt de agnit;nõ diliga
tur ·ſi em̃ iſta minuta:imo etiaʒ extrema atq;

viliſſima bonoꝛũ dei /q̃ vtiq; tpalia ſũt ſua· il⸗
la minima bonitate atq; pulchꝛitudine ita in⸗
flãamãt amoꝛe ſuo/eosqͥ ea vlad modicũco⸗

gnoſcũt/⁊ rapiũt ea totaliter in ſe qð putan

dũ ẽ ſace creatoꝛ optimꝰ vel pulcherrimꝰ* de
cognitiõibꝰ⁊ iſpectiõibꝰſuis· Poſtq; ãt ad
hõc tã nobilis triũphi gloꝛiã /tã inclite pᷣde ca

ptionẽ ſe diuina gra extulerit:adhibe oẽm cu

ſtodli ne euadat/ane effugiat pᷣdaiſta manꝰ
tuas · Qui ſᷣuat fic comedet fruct ⁊ cuſtos
dñi ſuigliabit᷑ · Lene igit᷑ necdimittas/ſic di⸗

cit ſpõſa in cãtic· tenui necdimittã. In eo qᷣp
pe effugiet a te oẽ bonũ:quẽadmodũ ſole re⸗
cedẽte ab hemiſperio nr̃o/cum eo receditet

tota radioſitas ⁊ tot caloꝛ ſerenitas coꝛdis

tui totaq; pulchꝛitudo graꝝ vtutũ/qͥbꝰmẽs

tua illuſtrabat᷑ euaneſcit/⁊ nox ſola tenebꝛo-

ſa atq; in mẽte tua relinquit᷑ C & ſidixeris ñ

poſſuʒ tenere foꝛtiſſimũ ⁊ oĩpotẽtiſſimũ /etiã
pictũ oculi inuitũ · vere vtiq; dic b ipe q capi
voluerit a te ⁊ teneri vult a te mec reputat ca

ptionẽ carceraria/ↄtuberniũ tuũ/⁊ cohabi

tationẽ ſua ĩmo delicias ſuas/ſic ipemet teſta

tur Pꝛou·viij· dicẽs. Delicie mee eẽ cũ ſilijs
hoim · Mõ artat eũ vł'moleſtat ligatura hmõi
cũ nihil adeo ei placeatĩ nob vt vinculũ amo

ris qͥ ei aſtringimur · Oia qͥe alia bona nfa

ei placẽt/⁊ oĩa amat cuſtodit ↄᷣuat adauget

atq; remunerat ꝓpr iſtð · Oia em̃ bona q̃ feẽ

nob ·oĩa mala q̃ ꝓ nobſᷣſuſtinè dignat ẽ:fecet

— 1—

bitatiõe ⁊ pñtia ipᷣiꝰ. Aſſume igit᷑ iceſſant vin
culũ iſt/⁊ↄſtrige illð arti· Hhec ãt facies am
pliꝰ qpliꝰ meditãdoĩ mirabiſb ei q feẽ ⁊ ſa⸗

— —s –

cere nõ deſiſtit · pillã em inoteſcat / potẽtia/ ſa
piẽtia/bonitas/pulchꝛitudo/apᷣlarga bſñificẽ

tia ipiꝰqᷣbꝰ oĩbꝰ amabilẽ ſe exhibet · ¶ caloꝛẽ

7 — 2 — — ☛

vitalẽ dilcõnis ſue diffũdit ĩ oẽs ĩtelligibiliter
cosſcẽtes ipᷣm Ampliꝰaũt ⁊ ꝓpẽſi ĩeos qſtu

dioſioꝛes ſũt iueſtigatõe magliũ⁊ meditatõe

ſuſtinuit ꝓpr iſtð:· Qua ꝓpr mãifeſtũ ſit/ ꝙ qG
to foꝛtioꝛ fuit ligaturahmõi:qᷓ;toq; aſtrictioꝛ
tãto erit ei acceptioꝛ: Caue igit᷑ totis ſtudijsa
⁊ viribꝰ/ne rũpas vinculũ iſtðᷣ: qm fractura
iſta nõ ipᷣm ligaretſ̊ potiꝰ fugaret ate ⁊ aufer
ret illũ tibi · cũ tota ſeq̃la bonoꝝ q debet᷑ ĩha⸗

mirabilium ipſi HNonne enim ſine cauſa di
cebatpꝛopheta de ſe/meditabar in omnibus
oꝑibus tuis ⁊ adinuẽtionibꝰtuis exercitabar

— — — —Uv—W E.

IMRHE

Er alibi:delectaſti me dſe in factura tua · Et

1. — 2„

em̃ ſi pulchꝛitudo ⁊ mirifieẽtia plimũ habeat

in ſeipſo admiratiõis ⁊ dilectiõis:⁊ H̊ t maxi

me ðdðᷣlectabilis ẽ ꝙ ieffabilisẽ ſuauitatis cõcẽ
tu velut carmẽ qdðᷣdã pulcherrimoꝝ geſtoꝛuʒ
diuinoꝛũ tota reſonat creatoꝛẽ: Silr in h ma⸗
xime ſpecioſa ⁊ interiꝰaſpectibꝰiucũda q̃ pul
chꝛitudinẽ vtcũq; creatoꝛis q̃ lʒicogitabilti ſi
militudinẽ repñtãt ·Oñe de ⁊ ſaluatoꝛ meus
quẽ nõ reputares dirũ ac crudeliſſimũ:ĩ quẽ
ſi qͥs q;tũcũq; gᷓuii peccaſſet:ſi offerret ſe ca⸗

ptioni ⁊ vinculis ipſiꝰ: vt in captiuitate huiꝰ

toꝛqret ipᷣm qᷓ;tũ ⁊ qlit vellet · ſi inq;ᷓ h̊ recuſa⸗

ret:hoc igit᷑ Dñe miſcdie cogita de temetip⸗

ſo · Scio ſiqͥdẽ me gquiſſime peccaſſe cõtra te
cũ offero me captiuitatitue ⁊ vmculis:vt ibi
me ponas ibi me detineas atq; cuſtodias nec
ſolũ offero ſ̊ hoꝛtoꝛ ⁊ peto · Abſit a te miſera⸗
toꝛ ⁊ miſericoꝛs dũs:vt nõ benignioꝛẽ te mihi
exhibeas:quãa multi duri ⁊ crudeles hoĩes ſe
mihi exhiberẽt · ſiin eos peccaſſeʒ ⁊ hmõi eis
ſatiſfactionẽ offerrẽ · nec abijcias mihi ðcapti
one iſta ⁊ vinculis iſtis qͥcq; · Scio nãq; igit᷑ ꝙ
captio iſta ⁊ vinculatio ſunt tibi oĩb alijs gti⸗
oꝛes · Nõ igit᷑ dʒ obeẽ mihiad ĩueniẽdũ miam
tuã ꝙ talẽ captionẽ eligo Sicnec ipᷣa ꝓpt᷑ h̊ re
pelli nec recuſari debet ate qm̃ tibiplacatiſſi⸗

maẽ? · In hac captiõe ⁊ in hmõi vinclis me po

ne ⁊ detine:ibiq; tracta q;dire vel dure volue
ris · Ibi me toꝛque ꝓ om̃i beneplacito volũta
tis tue · C aſidixeris mihi:qꝛ in aſtutia loqͥr

hH vicʒ qꝛ ſcio mihiñ poſſe eẽ bonũ niſii captio

nibꝰ⁊ vinculis tuis ſim:⁊ qm ſcio q̊ mihi face⸗

res:⁊ ego captũ te hr̃em ⁊ tenerẽ ſilr in vincu

lis meis:? Rñdeo dñe miſcðie veꝝẽ qð dicꝭ: qᷓ;
qᷓ; pꝛudẽtia:qᷓ;; aſtutia vocãda ſit ſcia q̃ ſic lo
quoꝛ pᷣſertim cũ vtrũq; iſtoꝛũ placeat bonita
ti tue · Accedit aũt tertiũ glia tua ſiue honoꝛ:
q̃ tãta miriſicẽtia tue miſcdᷣie me reuocas ad
te ⁊ liberas pctõꝛes · Et tuipſe teſtis es qͥ oĩa
intueris ad nudũ ⁊ lucidiſſimũ ·qꝛ glia tua et
honoꝛ in intentiõe meaẽ in ꝑte iſta · Et ego iã
in pꝛoximo dixi tibi ꝙ delicie tue ſunt captio
iſta ⁊ alligatio tua·

De mirificẽtia ⁊ vᷣtutibꝰ oronis:Ca·LIIi

p pᷣmiſſa ⁊ oꝛdinẽ pᷣmiſſum loqr aliq̃

„ , „„

de mirificẽtijs ⁊ vᷣtutibꝰoronis:vt

ꝑh ad amoꝛẽ ⁊ ſtudiũ ofonis ⁊ accẽdaris ar⸗
nus:⁊ ꝓuoceris efficaciꝰ. Debes igit᷑ remini

„
ſciilloꝝ qᷓ in ipo tractat illi initio audiſti vicʒ
ꝙoiĩs ſciſicatio · oĩs bñdictio ·q̃ ꝑviros ſcõs ſit
ꝑoronẽ ſit · IOa etiã mirifica traſmutatio pa⸗
nis ⁊ vini in coꝛpꝰ ⁊ ſanguinẽ dñi ac redeẽpto⸗
ris nr̃i:por̃onẽ fit ·q̃ oĩs ecclia ſcõꝝ petit dicẽs
vt nob coꝛpꝰ ⁊ ſanguis fiat dñi nr̃i ieſu xpi: q
pᷣdie q; pateret᷑ ⁊ẽ · ¶ Sanctiſicatio q; baptiſ
malis q ẽ regeneratio ⁊ renouatio aiaꝝ q̃ͥ ni⸗
hil in mũdo mirabiliꝰ vęlłſalubꝛiꝰ vel magnifi
cẽtiꝰ aĩe vł glioſiꝰ in tota rerũ vniũſitate fieri
põt ꝑor̃onẽ indubitant fit · Hec em̃ foꝛma x⸗
boꝛũ q̃ dic baptiſatoꝛ · Baptiſo te in noĩc pr̃is
⁊ filij ⁊ ſpũſſci.QOrohñs intẽtũ vel intẽtioneʒ

baptiſo te noĩatim inuocatis pr̃e ⁊ filio ⁊ ſpi⸗

rituiſcõ ad te regenerãdũ ⁊ ren ouãdũ · Et ſci
endũ ꝙ illoꝛũ qe ſoloꝝẽ iſta vxx ⁊ ptãs · ꝙ ſi
volueris intelligere in noĩe illoꝝ · i· vtute · re⸗
ctus ẽ ⁊ chꝛiſtianiſſimꝰ intellectꝰ.Et erit ſen⸗
ſus hic· Baptiſo tea· in noĩe · i· in vtute ipſius
pfis ⁊ filij ⁊ ſpũſſci · Neq; em̃ in alia vel ꝑ aliaʒ
vtutẽ fieri põt tã miriſica mutatio· Siue autẽ
intelligas in vᷣtute inuocata ſiue iuocatoꝛum
pr̃is⁊ filij⁊ ſpũſſci rectiſſime ĩtelligas ĩ vtroq;
ſenſu foꝛma illoꝝ vboꝝ or̃oẽ vłinuocatio vel
ipiꝰ trinitat vel vtutig eiuſdẽ · Juxta moduʒ
illũ cõſidera ſingula ſacramẽtoꝝ⁊ qͥd mirificẽ
tie ⁊ vtutis habeat bñdictio ⁊ abſolutio ſacra
mẽtalis q vtiq; ofo tẽplũ ẽ in ipo ſacro ↄfeſſio
nis ⁊ ſentiunt cõfitentes et ſignis euidentibꝰ
hec ſepius experiunt᷑ ſacerdotes · Et hec eſt
virtuschꝛiſticlauium ⁊ manuũ ſacerdotaliũ

poteſtas miriſica quã in conſecratione ſua ꝑ.

ipſam ſacram vnctionem olei ſancti percipi⸗
unt ꝑipſam oꝛationẽ pontificalẽ que eſt hec.
Conſecret᷑ queſumus dñe manus iſta et ſan⸗
ctificeris ꝑillam vnctionem ⁊ noſtram bene⸗
dictionem vt quecũq; recte benedixerint be
nedicta ſint:⁊ quecũq; ſanctificauerint ſan/
ctiſicentur· Amen ·Et eſt alia miriſicentia x⸗
tutis oronis qua ire dei reſiſtit᷑ cui nemo reſi⸗
ſtere poteſt ſicut audiuiſti in pᷣcedentibus ex
ſermonibus ſancti Jobde qua dicit⁊ ps·quis
nouit poteſtatem ire tue ⁊ p timoꝛe tuo iram
tuam dinumerare·Cui etiam⁊ aliud mirificũ
quia non ſolum virtute or̃onis placatur ira
illa omnipotentiſſimi dei ſedetiam impetrat
ab ipſo ⁊ gratia quã nobis concedatdeus tri⸗

nus ⁊ vnus ꝑ iufinita ſecula ſeculo:ũ · Amen-

Explicit Rethoꝛica diuina de oꝛa
tione domini Guilermi parienſis ·

. 4 . .J . . . 5 4 * . * 5 „ . . . “ 17
3 . * . . .
. „ * . .
„
. * .

. . 8 . . — 4 - — 2 . . . .2 .
E . . 4 . . . . — . 4 .
t. à S
7 . – 5
. Hr . 4
. „* —— . .⸗ .
. . — . ⸗ . . . 32 . ₰
. . 7 . . . .
. . * .
27 . . . .
. . . . 2 —* „ .
P — . .
1 . .
. . . . .— * . 4.
. * * * * ..
.* . . R*ẽRD
. „—
— 7 . *
. .
. .
—
2 . . . 8
. . . X .
—— . 4. . „
. ⸗ . . .
ſD . .
4 * . .
—.
. . .
. * . – . . .
„ .
. . . . . . . . „ .
. . . .
ℳ— * . . 1.
. . 2
. .* . .
. „ . . .
. . .
. . — . 4
.
.
4
e

2 1 * . „ . » * »„ —– . 7 . — . . —— .„— v .. . 8 . . 8 — *
2 . * . . . * 5
*
. . . . . . . W
. . 2„ .* . . . .
7 ⸗ .
. . *
—
*
. 6 —
. * Dl * S 4 . .
. .
. .
3 2 „ 2
——— .*
5 * —R * .
. — 8
R . — „ . . „ D
. „ —„ . 84 .
=ð . . . 5 . . . .
S . .
„ 2 . ————
* .
4 .

S
3
S
2.
3
.
5

E

4
4
7
4
2 .
. *
.
X 7
5 .*
*
. .
—
„½
4
— . .
.
4
4
.
.
4
.
1 —
. — 4 8 —
* ⸗
— —

4

—

BR

VierfarbSelector Standard“-Euroskala Offset

Balancde Q

0

Copyright 4/1999 VXVMaster GmbäH wwww.yxymaster. com