Dh194-1-8

N12509536866 021

υβΒ Tübingen

“ὐὰΐὸ

υ |ᾳἥ{ ῄᾳἶᾗᾧὢἆ
ψγἠρίνεενι 77726-. }
- Ῥ.

-

cas Aackn

Ὰ

Ω

.
„ 71

INSTITUTIONES
RHETORICE
GRZCGO-LATIN

Ὦς iis,
Quæ pertinent tum ad Artiffci
eonſtruendæ Orationis, tum ad P . ῪΡ
Lyricam, tam Latinam, quàm DMBW
Græcam, ᾽
IN FACILIOREM METHIOD
ET ORDINEM REDACTX, Ἵ ἓω“ τ
ΗΙΝΟ INDE AUCTE, Χ Ω
VARIISQUVE ANNGTATIONIBUS ὐ ς
Π ΈΑΤ ἸΣγε εο
Cum Inſtitutionibus Hiſtorico- Chronologicis

pro ὕἱὰ & Exercitio Academicæ Juventutis
In Rhetorica.

Ο Ρ ΠΟΤΟ A
ΒΕΘΈΟΌΚ ΟΑΤΗΟΙΠΟΞ MAJESTATIS,
Et PFacultate Superiorum.

Wirceburgi, Sumptibus Almæ Uuiverſit. Juliæ,
ANNO MDCCXXXV.
Typis, Marci Antonii Engmann . Univerſ. Typogr.

ὰ

ΤΊ ω
υὐμινν
Π
Ν Ν

Ὶ
“

ἘΠ . |1}

Summa Privilegii Cæſarei.
Ge Cæſareæ, Regiæque Catholica- Ma .

ἴ

ſtatis Clementiſſimo Privilegio cautum &
Proviſum eſt, ne quis intra viginti quinque
annorum decurſum, à die nonàâ Februarii præ-
ſentis anni Milleſimi Septingenteſimi Trigeſimi
ſecundi computandum, Libros ſub ſequentibus
Titulis: Iaſtitutioner Infimæ Grammatices Græ-
ξ0- Germanico -Latinæ. Inſtitutioner Mediæ
Grammatices Græco- Germanico Latinæ. Inſti-
tutionts Spremæ Grammatices Græco-Latina.
Inſtitutiones Poëticæ Graæco- Latinaæ. Inſtitutio-
ner Khetoricæ Græco- Latinæ: Herbipoli ſump-
tibus ejusdem Univerſitatis editos & excuſos,
alibi in Sacro Romano Imperio Regnisque, Do-
miniis & Provinciis, Sacræ Cæſareæ Majeſtatis
hæreditariis, neque per extractum, neque per
compendium, ſive in toto, ſive in parte, mutatis-
ve Titulis recudere, vel aliò recudendos dare, ali-
bive impreſſos apportare, vendere, vel diſtrahere
clàm vel palàm, citra voluntatem & expreſſun-à
prænominata Herbipolenſi Univerſitate in
ſcriptis obtentum conſenſum præſumat, ſtatutà
in transgreſſores & violatores Interdicti Cæſa⸗
rei, præter confiſcationem Exemplarium, de-
cem marcarum auri puri multàâ pro quovis
Opere, & Fiſco ſeu .trario Cæſareo, & Parti læ=
ſæ ex æquo irremiſſibiliter pendenddi.
Α 2 Series

Series eorum, quæ hoc Opere {{8-
ctantur.
1. Orationes M. Τ. Ciceronis pro Τ.
Annio Milone.
ο P. Marcello.
b Rege Dejotaro ad Cæſarem.
oratii Flacci Carminum Lib. I. &
I. notis illuſtratus. –=
5. L. Annæi Senecæ Cordubenſis Tra-
goedia. Hercules Furens, cum

Notis.
6. Inſtitutionum Rhetoricarum, juxta
Methodum Cypriani Soarii, Libri“
tres, de Inventione, Diſpoſitione &
Elocutione. ' |
, Cornelii Taciti Annalium Lib. I. & II.
Z. S. Chryſoſtomi Sermo de Oratione. ἢ
9. Gretſeri Proſodia Græca.
ῖ 10. Homeri Iliados. Lib. I. . }
11. Inſtitutiones Chronologicæ, Di- W
plomaticæ, Numismaticæ & He- .
rraldicæ, cum Geographia Antiqua,
τ ad Hodiernam comparatà & ex- "
poſità. : {
12. Caniſii Catechiſmus Latinus.

; juxd
,Libi

ione ἃ

{
tione.

" ΟΙ
ἀ ς
...ῃᾳυῶ
κα

ἐ

{»

MTULLII
CICERONIS

VITA.

) Arcus Tullius Cicero,
Ν ὰ ὓ Romanæ Eloquentiæ
! ὶ Parens, Arpini, (quod
Volſcorum in Latio
Ν Oppidum fuit) Eque-
᾽ τ εχ Ordine natus eſt

III. Nonas Januari Anno 10 CXLVIII.

Urbis Conditæ. Ut primùm é pueris
exceſſit, iis potiſſimùm artibus ac diſ-
ciplinis eruditus fuit, quibus ingenia

ad magi fortunæ cultum excitantur.
A 3 At-

ξ “8}8 γ)ο( ξ '
Atque ùt ingenio ille fuit acerrimo præ- Morn
ditus, & cupiditate etiam laudis ac glo-
riæ ſummopere incitatus, in omni fa- κ
cultate, cujus ſibi ſtudium propoſuit, r0
Prerclard utilitérque verſatus eſt, ο
to decimo jam ætatis anno ne- ,
quid ſupra communem humanæ }
1{15 ſapientiam habere videretur. Zenl
Puer etiamnum æ qualibus perinde ſuis,
ac ſummis etiam viris in amore fuit;
cujus & virtutem & doctrinæ præſtan- ἡμὶ
tiam pari omnes admiratione ſuſpexe-

rant. Profectò, Ciceronem ut vide- te⸗
rent, audirentque ſtudioſæ juvemtutis nun
Parentes ὰ communi, quæ per omnem 4
manavit Urbem, famà exciti, in lu- en⸗
dum litterarium ventitabant non modò r
ipſi; ſed (quod attonita rei miraculo arn
ac novitate, Roma, ſæpe ipſa ſpectavit) i

eorundem etiam flli Ciceronem, ve-
luti Kegem circumſtantes, honoris
officiique ergò domum ludo deduxé- Ι.
re, de quo Dvid. Ὶ Faſt. ita ceci- .
nit: 2
Et medius Juvenum, non ndignah.

tibus ibſis,

W'at & anterior, Π comes unus erat. ung
Adul- μ

moptr
( 810.
ἹΠΠ] ἢν
Ο Ὶ,
ἰ eſt,

Πῃ }
eretur.
de Π
e Π
ræſtan⸗
"
{ vide⸗
δῃι{|
Dmnem
1
nmodo
riculo

Ν

Π, Ve⸗
}
ἰ δ χ
[ἢ ζἓίὖ

’ῤἰ]ἕ Ἱ

μ !
{

—3 )ο( ξξἢ -
Adultior autem, confirmatâque jam
ætate cùm eſſet, ejus potiſſimum ſtu-
dium ac cura penè omnis in aſſidua erat
lectione Oratorum ac Poëtarum, non
Latinorum modò, verùm etiam Græ-
corum, quorum non paucos, uti L.
1. de Oratore ipſe refert, ὁ Græco idio-
mate in Latinum ſermonem arte non
minore, quàm fructu cùm ſuo, tum
aliorum traduxit. Prætereà Juris etiam
Civilis ſtudium, quod toto animo erat
complexus, cum cæteris, quibus ope-
ram dabat, artibus conjunxit, Præce-
ptoribus nonniſi præſtantibus, ſuâque
ætate clariſſimis uſus. Phodro primúm
operam dedit ac Philoni, qui cumAthe-
nienſium Optimatibus, bello Mithri-
datico, domo profugus eo ipſo tem-
pore Romam venit; tum Q. Mucio
Scævolæ & Diododo Stoico, Viris
profectò graviſſimis, doctiſſimisque.
Unde in omni etiam jure ſcientiam breyi
conſecutus eſt tantam, ut, ſextum vix
& vigeſimum ingreſſus annum ætatis
cognitiones jam rerum capitalium ad
juſtitiæ leges rectiſſimè exerceret. Cer-
τὸ, quam ipſe primam S. Roſcii contra
Lucii Sullæ familiares cauſam publicam
A 4 defen-

8 ee ἐφ».

defenſionémque ſuſcepit, uſque adeò o
probata eſt univerſis, ut nulla eſſet, N
quam non ejuſdem patrocinio ᾶ jam Kein
ætate commiſſam Populus Romanus
vell Sed quoniam Chryſogonum, etin
libertum, Sullmque etiam ipſum mmin⸗
cauſa offenderat, partim quòôd ejus ' ᾿
potentiam pertimeſceret, partim quod m(
ejus valetudo fracta jam debilitatäque { ;
laboribus eſſet, ſimulatà etiam valetu- ὑ
dinis cauſa, Athenas tantisper ſecede- ε{
re in animum induxit, ubi in Anthio- }
chum Aſcalonitam, veteris Academiæ ε'
nobiliſſimum ac prudentiſſimum Philo- {{

ſophum, incidit, quocum ſex menſes 1}}}}
fuit. Inde profectus in Aſiam, Menip- ἰμἱ
pum ibi Stratonicenſem, totius Aſiæx τ
temporibus illis diſſertiſſimum, & Po- (m
ſidonium denique Rhodi ὑπὰ cum
Apollonio Melone, homine eloquen-
tiſſimo, nactus eſt Præceptorem. Bien-
nio pôſt εχ Aſia redux, cùm trigeſi-
mum ætaätis annum primumque non-
dum complèſſet, in Urbe primum, η
tum altero etiam anno in Sicilia incre- Mee
dibili hominum voluntate Quæſtor eſt ὰ
renuntiatus. Quo in officio cùm eſſet ,
conſtitutus, Romanos aliquot adolet-·
cen-

lle 4ή
ll eſſe,
ils an
Omahus

ΔΝ

Ἢ Ῥ η
Ιδ εἰ
In qué
Ἱ
Valetl⸗
ſecete⸗
Anthio⸗
ademi⸗

n Phuo-

ῃ
Menp.
; Aſie
Kbo.
ὴ (
-
. Been⸗
ingel⸗
le nol⸗
hriwüͤn,
{{
χἂοτ eſt
oel
cel⸗

anno Conſul deſignaretur. Annus

publicæ rei bono ità ſtetit, ut Pater B

verſos audiret.

viderent, flagitioſiſſimorum quorun-
honore dignum, é patria, quam conſer- — .
Duce, e ejecit. Doluêre boni profectoò

omnes; & quoniam voce, animis, ἃς
communibus patriæ lacrymis prolcri-

Ξ χ ἐφ " .9
centes, in judicium eò vocatos, quòd
militaris diſciplinæ temperantiæque
leges violàſſent, omni periculo ſuppli-
ciôque abſolvit, rem porrò omnem in
univerſa Sicilia, poſteâque in Urbe
rum tantà & integritate & authori
gerens, ut duodequadrageſimo

ſequens Prætorem, & non multò poôſt
Conſulem una cum Antonio Nepote
excepit: quo tempore Catilinam, in-
teritum patriæ & Civitatis molientem,
voce & dignitate conſulari coêërcuit, |
totôque tempore conjurationis pro

Patriæ & Conſervator Urbis apud uni-
Quanquam autem de Urbe bonisque
omnibus optimè eſſet meritus; tamen,

cùm non deeſſeunt, qui ejus fortunæ in-

dam hominum manus Virum, ſummo

vâàrat, Publio Clodio plebis Tribuno

A ς tum

10 —, γ)6( 8ἐξ--

ptum ex Urbe Tullium ſequebantur,

ompeji tandem ſtudio atque operaà,
dAltero ſtatim anno, magnà Patrum
omniumque ordinum gratulatione eſt
tevocatus ad eam etiam temporum
0 itatem, quæ Ipſi poſtrema fuit;
quando Civili omnia bello turbaban-
tur, & Urbs ſecum ipſa diſcors inteſti-

no flagrabat odio. In iis enim partium

ſtudiis licét pro Pompejo contra Cæ-
ſarem ſtaret, in ejus tamen gratiam,
Pompejo devicto, haud difficulter re-
diit; Marci autem Antonii, quem Phi-
lippicis ſuis offenderat, odium quoniam
inexpiabile viſum eſt, fugà potiùs, quàm
alia ratione ſibi conſuluit. Verùͤm An-
tonius, ùt Triumviratum cum Augu-
ſto ac Lepido iniit, fugientem perſe-

qui ſuorum operâ ſtatuit, dum deni-
que Popilius, quem parricidii olimreum,
Cicero defendit, Patrono Servatorique
ſuo in lectica caput, dexteramque unà
manum, quod ita juſſerat Antonius,
præcidit. Ita Vir optimus vità dignus
immortali, Anno ætatis ſupra ſexageſi-
mum quarto extinctus eſt. Et, quod

mirêre, ne ἃ mortuo quidem adver-
ſariorum ira abſtinunit. Nam Fubvia,
quam

eN
μ

|
{{

—88 γο(. ἐφῇν 11

μ quam Antonius thori & odii ſociam ha-
buit in Ciceronem, quòôd olim nullum

ln, iracundius animal fomina eſſe dixiſſet,
εο 1Ὦ exciſam é truncato capite linguam
χἰ acuum puncturis inaudità eousque b
fts barie deſæviit. Atque his Cicero
τ Vivum mortuumque ſuppliciis odium
“ Antonianum affecit.
Libros ille plurimos poſteritati tran-
1C ſcripſit, quorum alii temporum injuriaà
4C, interierunt, alii hac etiamnum ætate
ken inter primaria rei litterariæx monumen-

ta ſervantur. Sunt autem eorum par-
Phi tes fere quatuor: in quarum primà de
Π Arte Rhetorica agit, ut ſunt Libri de
gn Inventione, de Oratore, de claris Ora-
η . toribus, ſive Brutus. Ad ſecundam
e. Orationes pertinent. Epiſtolæ ad ter-
Μ tiam. Quartæ verô opera ejus Phi-
Gn. loſophica tribuuntur, Quæſtiones vi-
te, delicet Academicæ, Quæſtiones Tuſcu-
Π lanæ, de Finibus bonorum, de Natu-
εὰ ra Deorum, de Amicitia, de Senectu-
Ο te, de Officiis; ex quibus Libros ali-
μ quOt, uti & ſelectiores nonnullas cum
μ Epiſtolas, tum Orationes Scholaſti-
corum Operum Partem eſſe voluimus,
Ἱ{ ut, quemadmodum diligenti, aſſiduâ-
gue

12 )0 ξῷφξ»
que Græcorum Oratorum ledtione
ſummam Eloquentiæ laudem Ipſe Ci-
cero eſt aſſecutus, ita Eloquentiæ etiam
Candidati habeant, quo ſuum in finem
Uutantur, fructum eò certiorem uberi-
nque inde percepturi, quò majo-
m in lectione & imitatione illius, qui
Eloquentiæ Princeps eſt, operam
collocabunt.

= I R — S
ΥΤΌᾺ R W

τ S

TAm.
[ι:
! Ϊ

[Μ

”"ὉΠ.Γ ἹὍι
Ρῖὥ

4 ξιπεετ{ελὢ

ἰεβῆρῃι
ἷρΓε ὼ
Eetiam
finem
Uderi.

1210-᾿
Ν ᾳῃἰ
Ν

Ε ο s η Δ Π ς
ο Ai

ΜΤΊΤΠΕΠΗ

CICERONIS

pPRO
T. ANNIO
MILONE

ORATIO.
ARGIHMENTIIM.

Annius Milo, & P. Plau-
tius Hypſæœæus, & . Με-
* tellus Scipio Conſulatum
petierunt, non ſolùm largitione pa-
lam profusàâ, ſed etiam factionibus
armatorum ſuccincti. Miloni & Clo-
dio ſummæ erant inimicitiæ; quòd
& Milo Ciceronis erat amiciſſimus,
in reducendôque eo enixè operam
Reipublicæ dederat: & P. Clodius
reſtituro Ciceroni erat infeſtiſſimus;
ideòôque ſummè ſtudebat Hypſæo
& Scipioni contra Milonem, ac ſæ-
pè& inter ſe Milo & Clodius enin

14 M. T. Ciceronis 8
ſuis factionibus Romæ depugnave-
rant Prætereà in eundem anmm
Conſulatum Milo, Clodius Prætu-
ram petebat, quam debilem futuram,
Conſuùle Milone; intelligebat, De-
inde cùm diu tracta eſſent Comitjia
Conſularia, perficique ob ipfſas
Candidatorum contentiones non
poſſent, Milo Lanuvium, εχ quo
erat municipio, & ibi tum Dictator,
profectus eſt ad Flaminem proden-
dum. Poſtero die occurrit εἰ cir-
ca horam nonam Clodins paulèò ul-
tra Bovillas, rediens ab Aricia, pro-
pe eum locum, in quo Bonæ Deæ
ſacellum eſt. Vehebatur Clodius
equo, Milo rhedà : Clodio erant
ſervi XXX. ferè expe iti, Miloni
multèò plures, inter quos gladiatos
res quoque erant; qui cùm in ulti⸗
mo agmine tardiùs irent, cum ſer-
νὶς P. Clodii rixam commiſerunt:
ad quem tumultum cùm reſpexiſſet
Clodius minitabundus, humerum
ejus gladiator rompheâ trajecit;
inde cùm orta eſſlet pugna, plures
Miloniani accurrerunt. Cſodius
vulneratus in tabernam proximam
Bovillano delatus eit. Milo àùt
cognovit vulneratum Clodiurm,
cùm ΠΡῚ periculoſius illud etiam
vVivo ΕὉ futurum intelligeret, occi-
ſo autem magnum ſolatium eſſet
habi-

ὑἀπὶ!
Π
Τ
Π
ἰΝ
Γ:
}
ἐϊγύμι
μ
εἱπὰ
Ὑ

Ξ
ἄ Ιῃ!

"

Ις
lepponne.
Ὦ nmun
ς Preptv.
hfuturam,
dar De.
ἢ Comite
ob δΐᾳ
ones Non
1 Χ }
1Dictaon
Π procen
ἩΓῈ in
μὶὸ υ
Τ}
one Der
" Οαΐμ
odio eim
ii, Mboi
Ὶ ἓὢὤἅἷθῇ
ἰ :
cunn lel⸗
mlerumn:
elpeule
humerun
μ 81
Μ,ΡΙΠΓὉΒ
(
ἐἹ
Μ
)
ἐ{
ι"Εῖ’.ΟὉἜΡ
μ
ἐ

pro Τ. Ann. Mil. Oratio, 15
habiturus, etiamſi ſubeunda eſler
pœna, exturbari eum tabernà juſſit:
atque ità Clodius latens exrractus
eſt, multisque vulneribus confectus.
Cadaver ejus in via relictum, poſteà
ante primam noctis horam lecticâ
Romam perlatum, deinde ab uxo-
re Fulvia & Sext: Clodio cum con-
cione in Roſtris, denudatis vulne-
ribus, toti populo expoſitum 8 com-
miſerationem, & ad Curiam concre-
matum fuit. Quo igne & ipſa quo-
que Curia flagravit. Incendium
Curiæ majorem aliquantèò indigna-
tionem civitatis moverat, quàm in-
terfectio Clodii. Itaque Milo quem
opinio fuerat iviſſe in voluntarium
exilium, invidià adverſariorum re-
creatus, nocte eâ redierat Romam,
quà incenſa erat Curia, petebatque
nihilo deteriùs Conſulatum. Aper-
τὸ quoque tributim in ſingulos mil-
lia aſſium dederat, ad defendendos
de ſe rumores. Intereà Romæ,
quoniam propter eos tumultus Co-
mitia Conſularia fieri non poterant,
alii ex aliis Interreges fiebant. Se-
natus-Conſultum factum eſt, ut Cn:
Pompejus delectus totàâ Italià ha-
beret, vidertéque, ne quid detrimen-
ε| Reſpuplica caperet. poſteà quan-
do factus eſt Conſul, accuſatus eſt
Milo, novà Pompeji lege, de
9

16 M. T. Ciceronis
ab Appio Majore, M. Antonio, &
P. Valerio Nepote. Reſpondit eis
unus Cicero, non eâ, quà ſolitus
erat, conſtantiàâä, Clodianorum cla-
more deterritus. Excepta eſt ejus
Oratio, quæ hodie non extat; ſeri-
pſit verò hanc ità diligenter, ut Pe-
pianus jure priwam puter; Quinti-
lianus pulcherrimam & nodliliſſi-
mam appellet. Imô ſcribit Her-
molaus, cům quidam Miloni Maſ-
ſiliæ hanc Ciceronis Orationem re-
citàſſet, tum eum dixiſſe: Ο M.
Tulli. ſi ſic dixiſſes, non ederet Maſ-
ſaliæ barbatos piſces Milo. Cate-
rùm cauſam damnationi ipſe Milo
præbuit, qui huic de ſe judicio ma-
gno animo adfuit, & nec comam,
nec veſtem reorum more mutavit:
quam ob cauſam Judices in ſe non
parùm commovit.
Quæſtio hujus Orationis eſt in
Genere JIudiciali, an jure Milo oc-
ciderit Clodium?

Analyſis Orationis.
Exordium. Incipit Orationem
Cicro ab Adjunctis hujus judicii,
quæ ſibi & Miloni plus afferunt -
duciæ, quàm timoris.
Cauſæ timoris duæ ſunt. 1. Eſt
ille metus, quo à natura in initio
dicendi concutitur. 2. Eſt nova
judi-

Π 141}}}}}ἢ

Ἷ
ξΠἷΟΠἷΟ,ἆ
bondit e
ι ( ι
rum (ἰ!.
ὶ εἴ eſns
Χ .
ter, .
{ Ο
Π .
1 Her.
Ἰοηὶ Ν
lonem 1
ΓΟΝ
ἐ Π !
᾿,. Cale.
μ Ν
( 010 we⸗
c comm,
e ΠΗ
ὶ

χ !
Mlo o⸗

.
Dratoden
ς μ

{μμ ἰν

10
Εἷΐ ΠΜ
᾽}ῃἆ1-

Pro T. Ann. Mil. Oratio. 17
judicii forma ac præſidium militum.
Fiduciæ verò quinque ſunt cauſæ,
I. Cn. Pompeji Sapientia & Juſti-
tia. 2. Eſt multitudo & accurſus
Civium ad hoc judicium. 3. Ad-
verſariorum clamor, furor & in-
cendium Curiæ. 4. Studium Civium
erga forres & bonos Cives. §. Eſt
Milonis fortitudo contra improbos.
Propoſitio. jure & cum laude
Milo occidit Clodium: probat duo-
bus argumentis: primum, quia Clo-
dius fuit Inſidiator Milonis: ſe-
cundum; quia Clodius fuit vir ſce-
leratus & pernitioſus Reipublicæ.
Priusquàm autem hanc Propoſi-
tionem probare aggreditur, Con-
futationem præmittit trium præju-
diciorum; quorum primum eſt, ne-
fas eſſe, eum vivere, qui hominem
ὃ ſe occiſum fateretur. Refutat hoc
Inductione & Exemplis plurium;,
qui homines jure oceiderunt: Lege
XII. Tabularum, quæ furem, aut
eum, qui nobis vim infert, occide-
re non prohibet; imò & Lege Na-
turæ perquam vim ΝἹ repellere licet.
Secundum præjudicium; Milonem
jam eſſe condemnatum judicio Se-
nats; refellit hoc ex eo, quòd Se-
natus quidem judicaverit, hanc cæ-
dem, quia vis facta eſt, eſſe contra
Rempublicam: ſed vim à Milone
proRhetorica A. I. B fa⸗ :

18 M. T. Ciceronis
factam, aut Clodio, quem & Repu-
blica eſſe ablatum approbat, contra
fas necem eſſe Üllatam non judica-
vit, &c. .
Tertium Præjudicium: eundem
Milonem damnatum eſſe etiam ſen-
tentià Cn. Pompeji; refutat hoc
contra Adverſarios ex ipſo Pom-
peji conſilio, qui quæſtionem inſti-
tuit, non de cæde, quam fatetur
Milo, ſed de jure, quo Milo defen-
di poſſit recteè occidiffe Clodium,
&c. Ἐ “
Hæc Confutatione peractà, Con-
firmationi præponit Narrationem;
ex qua probabiles exponit inſidias
Clodii, à propoſito ejus fine, ab
itinere & loco pugnæ, aliisque cir-
cumſtantiis facti.
Narrationem concludit Epipho-
nemate & Recapitulatione ſuperiùs
dictorum.

His præmiſſis, ſequitur Confirma-

τῖο Propoſitionis hoc Enthymemate:
Clodius inſidias Miloni ſtruxit;
non Milo ipſi: ergò jure occidit
Clodium. Antecedens probat :
Clodius multas habuit cauſas inſi-
diandi Miloni; nullam habuiti cau-
ſam Milo.

rum & diſſimili Collatione utrius-
que Perſonæ.

Π
[ {
'

Pri-

:
}
ἐ
Ν
Γ7)

Π

ἴ an

.

, ;;ἱπεἷυἆὶοπε

η

ἤηιν,
Π Ν 1}}}
μ.}}

᾿ Ἢ ἢ

Probatur Enumeratione cauſa-

ῃ
" [ἝΞΠ

Ὶ
ΠὲΚφῃ
ἴ Π Ὶ
Ἱ juclier.

eundem

Alunn ſen⸗
umn hoc
Plo bon.
nemn }
Π ο
[Π0 deten.
Clodium

, Cor.
rationemm
ἰ ὰ
[μ , ἱ

„

Ἰ μ 60

ἘΞ

᾿

ΤΝ
εἰ

Ἴ
Ὑ 0 ΠΠἶν
Π
τ κ
"
μ "
ἐ "

Ιἱ εὴ
" Π

"

Pro'T. Ann. Mil. Oratio. 19
Prima cauſa Clodii contra Mi-
lonem fuit utilitas, quia, interfecto
Milone, Clodius fuiſſet Prætor, &
legibus jam per urbem ſparſis nihil
non impiè, ſceleratè & impunè con-
tra Rempublicam egiſſer,
Econtra ab inſidiis nulla utilitas Mi-
loni fuiſſet: cùm vivo Clodio fuiſſet
Conſul, & iſtius Prætoris furores
cum gloria fregiſſet; quæ gloria
cum iſtius morte jam ſüublata εἰ ,
Secunda cauſa, quam Clodius ha-
buit inſidiandi Miloni, fuit ſum-
mum odium Clodii in Milonem,
tanquam defenſorem Ciceronis, re-
preſſorem ſcelerum, & accuſato-
rem ſuum. Econtra nullum Milo-
ni in Clodium odium fui, niſi com-
mune: cur enim odiſſet eum, qui
magnam gloriæ ſegetem ipſi datu-
rus erat, ſi vexiſſet.
Tertia cauſa inſidiarum Clodii
fuit conſueta ipſius violentia. Pro-
bat Inductione eorum, quibus vim
& mortem Clodius intulit: Milo
econtra vim nunquam fecit, cůùm
multas occaſiones, quibus Clodium
interficere potuiſſet, prætermiſerit.
Milo etiam potuiſſet impunè occi-
dere Clodium, quanto revocanti
Ciceronem toti Italiæ, & clariſſimis
viris Lentulo & Pompejo de reditu
Ciceronis Legem ferentibus reſtitit
Β 2 Clo-

20 M. T. Ciceronis
Clodius, crudeliſſimà cæde in foro
Patratà.
Quarta cauſa inſidiarum Clodii
fuit inpunitas, quam ſperabat; quip-
pe qui ſæœpe judicia pœnâsque con-
tempferat.
Hæc impunitatis ſpes confirmatur
ex ipfſis lodii verbis, qui, tertio die

periturum Mulonem, dixerat, ac eo-
dem die ipſe ex urbe profedctus eſt

ſinè cauſa, quàm potiùs habuerat
remanendi in urbe; ſciverat etiam,
Milonem eo die fore in itinere.
Econtra Milo hanc impunitatem
ſperare non poterat, qui etiam nunc
reus eſt facti, vel præclari, ſi perni-
cioſum civem ſuſtulit; vel neceſfſa-
rii, ſi vitam ſuam contra vim defen-
dit.
Poſtquàm pluribus has Clocdlii in-
ſidias probàſſet, demum per Di-
greſſionem reſpondet iis, quæ objici
ab Adverſariis poſſunt, prædicat Mi-
lonis fiduciam ex resctè facti con-
ſcientia, & fortitudinem in con-
temptu rumorum, quos inimici &
imperiti de eo ſparſerant.

Secundam Propoſitionis partem,
quèd Heilicet cum laude oceiderit,,
QClodium, probat hoc Syllogiſno .
Glorioſum eſt, virum ſceleratum, &

Reipublicæ pernicioſum civem oc-
cidere: ſed talis fuit Clodius: ergo
Milo-

Ν Ὶ
Ἱ
Ginſicn
ΤΠῚ
Ἰ

ἣ

ἢ
int (
ἽΠ
ἵμαι
Π
ὶ

Ν

2

e in μ

im (Ἰχὶ

ἝΠΘ ζ0η.

Δ
ijertoce
ὍΠ κΌ
εμ ι
1s ἢ
Veratetian
Ν
mpontnen
Π
ἡ μ
Vel becel-
Vimn een
(
ῃ μ
ψ
rediend

μ

εἰ '
ἰΝ
Ϊ
6 Οΐΐ“ἷι}ξ
εο οζ
οὀἱυἓ:εἷξ
᾽

Pro T. Ann. Mil. Oratio. 21
Miloni glorioſum eſt occidiſſe. Ma-

jorem Syllogiſmi ampliſicat, indu-

cendo Milonem glorlantem, quèd
exemplo clariſſimorum Virorum

multo pernicioſiorem hominem oc-
ciderit, quàm fuerint Δ} , prôpter

ſcelera interempti.
Minorem probat, recenſendo fla-
gitia Clodii, violationes legum, in-
jurias, Civibus Romanis illatas: am-
Plificat odium, quo illum populus
proſequebatur; exemplis Græco-
rum factum confirmat, ac demum
Deorum Providentiæ caſum illum
Reipublicæ ſalutarem attribuit.
FPeroratio. Cicero miſericor-
diam Judicium expoſcit pro Milone
I. quia vir fortis eſt, & amans Rei-
publicæ, & eo dignior veniâ, quò
minùs eam depoſcat. 2. Propter
ipſum ſe Ciceronem, quia per ip-
ſum revocatus eſt in patriam; Pro-
pter gentes exteras, quæ tantum
virum libenter excipient, ſi fuerit
expulſus, &c.

22 M. T. Cicerouis.
Exordium. i vereor, Judices, ne turpe
Dicereinci- lit, pro fortiſſamo viro dicere
pit ab Adjun- iveipientem, timere, mini-

cn Ri méque deceat, càm T. An-

& Miloni plus 331225 Milo ipſe magis de Reipublicæ ſa-
afferant fidu- Iute, qudm de ſua perturbetur, me ad
ciæ, quàm ti quz cauſain parem anim magnitudi-
ad nem afferre non poſſe: tamen hæac no-
raductio. . . . 4
vi judicii nova forma terret occulos:
qut, quocunque inciderint, veterem
conſuetudinem fori, & priſtinum mo-
Cauſæ timo- Vem judiciorum requirunt. Non
ri. enun corond confeſſus veſter cinttus
eſt, ut ſolebat: non uſitati frequentid
tipati ſumus. Wam illa praſidia, 4uæ
pro templis omnibus cernitis, Π con-
zra vim collocata ſunt, non afferunt ta-
men Oratori aliquid, ut in foro & in
judhcio quanqudm præſidiis ſalutari-
bus & neceſſariis ſepti ſumus } tamen
ne non timere quidem ſinè aliquo timo-
re poſſumut. Quæ ({ oppoſita Miloni
putarem, cederem tempori- Jadices
nec inter tantam vim armorum exiſti-
Diſiributio. marem Orator locum eſſe. Sed mne
reereat & refit Cn. Pompeji ſabien-
Cauſæ Fidu- tiſſimi & juſtiſſimi viri conſilium: qui
Ρ profectò nec juſtitiæ ſuæ putaret eſſe,
quem reum ſententus judieum tradi-

dRiſſet, eundem telis militum dedere : nec

Enumeratio Japientiæ, temeritatem coneitatæ mul-
Artium. HMitudinis aucéctoritate publicd amare.

Antitheſis. Quamobrem illa arma, centuriones,

cobor-

ch,

m
μ υῇΐἔ
Ἵ)
ἡ μ

Π Π}ὼ

φειιπἐιεπρτ
0

71}
Τ
Τ,

lun 0

Π

Π

ἡ } γυν
N

{

ἐ Π

ΔΝ
μῃ

' ἥμῃη ῃ

ἴ
"

ἐ

. Pro T. Ann. Milone Oratio. 23
Ἴ cobortes non periculum nobis ſed praſi-
ο den Oiutn denuntiant; nique Jolum τ quie-
zo, ſed etiam ut magno animo ſimus,

ὴ ἡΝ
* bortantur neque aucxilium modoò de-
Μ . Ffenſioni meæ, veriun etiam ſilentium
* pollicentur. Reliqua verò multitudo;
nonn. 1744 quidem eſt civium, tota noſtra eſt :
“ἶω. Tequé eorum quisquam, ΦΈΩΣ undique
, ol. nluentes ex hoc ipſoloco cernitæ, unde
, μῃ aliqua pars fori a pici poteſt, & biges
ἔμμιν exitum judicii videtis exſpectantes, .
non cùm virtuti Milona ſavet, tum Kepetitio

e de Je, ς Ζἰἦ}ενεξε [αίς, de patria, de for- Inciſa.
tunis hodierno die decertari putat.
Π LVjnum genus eſt adverſum infeſtum-
le, ii que nobis, eorum, quos P. Clodii furor
8 Ἷ γαρίηα 95 incendiz 49 omnibus exi- ᾽
te ziss publici pavit: qui heſternâ etiam
Π concione incitati ſunt, ut vohis voce
; Μ“Μ"ἷ] præirent, quid judicaretis. Quorum
Ἄ Σ fuerit, admonere
Π vor debebit, ut eum civem retineatz,
} qui ſemper genus illud hominum cla-
Ὧ morésque maximos pro veſtra ſalute ne- Ν
orm glexit. Quamobrem adeſte animis, ju- Benepohen⸗
ſe. ℳn dices, & timorem, ſi quem habetis, depo- tiæ Judicum-
" " nite. Nam ſi unquam debonis &fortibo Repetitio.
nn viri, ⸗ſiungquam gebene meritis civibis
Π poteſtas vobis zudicandi fuit: ſi denique
" unquam locus ampliſſzmorum ordinum
ὴ Μ.Μ!“ΐ delectu υἱνής datus eſt, ubi ſua ſtudia ergæ
εμ ortes 89 ἤοπος cives, quæ vultu à verbi
" ſaæpeſignifcſſent, re & ſententiis decla-
ume, 84 rarente

24. M. T. Ciceronis.
rarent, hoc profectò tempore eam pote-
ſtatem omnem vos habetis, ut ſtatuatis
utrum nos, qui ſemper veſtræ auctori-

tati dediti fuimus, ſemper miſeri ἷμον

geamus: ΔΉ diu vexati â perditiſſima
Repetitio. ivibis, aliquando per vos ac veſtram
idem, virtutem ſapientiämque Tecree-
Interrogatio. mmur. *Quid enim nobis duobus, Sur-
dices, laborioſius ὁ quid magis ſollici-
Antichet. ΨΕΙΝ magis exercitum dici, aut ingi
Simil. Cad. Voreſt: qui ſpe ampliſſmorum Praæ-
miorum ad rempublicam adducti, me-
᾽ tu rudeliſſimorum ſuppliciorum care-
Allegoria. ve non poſſumns 5 Equidem cateras
tempeſtates & procellas in 1{ dunta-
xat fluctibus concionum ſemper bputa-
vi Miloni eſſe ſubeundas, quòd ſeinper
pro! bonis contra improbos ſenſerat-
in qudicio verò, & in eo conſilio, in
quo exæ cunétis ordinibus ampliſßmi
LViri zugicarent, nunquam exiſtuma-
αὐ ſpem ullam eſſe 4
nis ninncos . ad ε8 non ſalutem mo-
Simil. Deſ. extinguendum, ſed etiam gloriam
Propoſitio. per tales viros infringendam. Quan-
Cortedio : in hac cauſa Fuchee T. Annii
Strucsteæ ſunt ὑμὰ ἜΝ 2 ᾿
Miloni aClo ribunatu rebus omnibus pro Jalute
diæ inſidiæx; Keipublicæ geſtis, ad bujus criminis de-
quo argumen- fenſionem non abutemur, niſi oculas
το., ἴδερ ξ wigeritis, inſedias Miloni ὁ Clodio eſſe
bat Jure o-factus: neç dJeprecaturi ſumus, ut cri-
diumm à Milo-men hoc nolis multa præter praclara
ne occiſum. in Kempublicam meritæ condonetis:

1166

—

habhituros Milo-

{

ὶ
Ἵ
Π

"

Ἱ μ

μἡ»
}

Ϊ λ’ἓζΜἑπ:;ιππ
ΠΠΠΠ]

tuntm
}
ᾖαὗψ L

I ᾽

"
ἡ
ν
᾿

᾽
!
;

"δην,
.

7

Ἢ

Ἷ
ἘΔΙΠῚ η
ψ {{
re auchif.
Ρ ἐ
Ἵ]
Ἴ1)
Π ſerer.
ut, Ὦ.
{ [ι,
Π [}}
} Π
Πι1.}}:
ὙΠῈ }
Ἱ η
Π

}
, 7. Mn

—

Pro T. Ann. Milone Oratio. 2 5

nec poſtulaturi, ut, ſi mors P. Clodii
ſalvus veſtra fuerit, decirco eam virtu-
ti Milonis potius, qudm Populi Roma-
21 felicitati aſſpgnetis. Sin illus inſi-
diæ clariores hac luce fuerint, tum de- Hyperbole.
nique obſecrabo obteſtabörque vos, Ju-
dices, ſi cætera amiſimus, hoc ſaltem
nobi ut relinquatur, ab inimicorum
audacia telsque vitam ut impunè li- e lirer
ceat defendere. Sed, antequam ad eam cioriun quæ
Orationem venio, quæ eſt propria no- Adverfſarii
ſtræ quæſtionix, videntur ean eſſe refu- contra Milo-
tanda, quæ in Senatu ab inimics ſæpè ben ἘΝ
jactata ſunt, & in concione ſæpè ab im- Polyfyn-
probis, & paulò φμ!ὸ ab accuſatoribus, de on.
ut, omni errore ſublato, rem planè, μά Præjudic. t.
venit in judicium, videre poſſut. un mite
Wegant intueri lucem ſas eſſe ei, μ qui hominem
Jè hominem occiſum eſſe fateatur. In à ſe occiſum
qua tandem urbe hac homines ſtultiſ-fatetur.
ſeimi disputant ? nempe in ea, quæ pri- Relnhat ex
mum judiciui de capite vidit M. Ho- Ρ gui m-
ratti, Fortiſſimi viri, qui, nondum libe- puné impro-
râ civitate, tamen Populi Romani co- bos trucida-
mitits liberatus eſt, cum ſud manu ſo- runt.
rorem interfectam eſſe fatetur: "4 ΄
eſt quiquam, qui hac ignoret, ciun de
homine occiſo quæratur; aut negari ſo-
lere omninò, eſſe factum, aut rectè &&α
Jure factum eſſe defendi ?“ ΝΗ verò
exiſtimati, dementem P. Africanum Ironia,
Julſſe, εὶ ciun d C. Carbone, Tribuno
plelu, in concione ſeditiosè interroga-
Β 5 retur:

Ν

26 M. T. Ciceronis.
retur: quid de T. Gracchi morte ſen-
tiret; reſpondit, jure cæſum videri. Ne-
ue enim poſſet aut Ahala 1116 Servi-
s:, aut P. Naſica, aut L Opimius,
Enumera- aut C. Marius, aut, me Conſule, oena-
0. tzus non nefarius haberi, (ἡ ſceleratos
Repetitio. „e.
cives interfici neſas eſſet. Itaque hoc,
Zaade⸗ mnon βμὲ cauſa etiam fictus ſa-
ulis doctiſſimi homines memoriæ pro-
diderunt, eum, 4 patris uleiſcendi
causd matrem necaviſſet, : variatis ho-
Palladis. TWinum ſententiis, non ſolum humana»
ſed etiam Deæ ſapieutiſſimæ ſententiä
Lege XII. liberatum, Quodſt duodecim Tabulæ
Tabularum nocturnum furem, quoquo modo,
; diurnum autem, ἢ ſe telo defende-
rit, interfici impunè voluerunt: quê
6{ 5 qui quoquo modo quu interfeltus
( χ puniendum putet, cum vidgeat, ali-
– gladium nobis ad occidendum
bominem ab' ipſis porrigi legibus? At-
qui, 6 tempus eſt ullum jure bominis
necandi, quæ multa ſunt, certè illud
non eſt modò juſtum, verum etiam ne-
ceſſarium, cuùm vis vi illata defenditur.
Pudicitiam cùm eriperet militi Tribu-
nus militaris 11 exercitu C. Marii, pro-

Synæcioſis pinquus ejus Jmperatoris, interfectus

ι Epiphone-ab' eo eſt, eui vim afferebat. Facere
enim probus adoleſcens periculosè,
quam perpeti turpiter maluit. At-
que hunc ille Vir ſummus ſcelere ſolu-
tum periculo liberavit. Inlidiatori
verõ

Maà.⸗

᾿ :

' "

ἡ!!} ;
. 6
4 .
ἤν

)
Ἕἵιἁὓἷὠἷς

ΜἝἨἨ
Μ

ῃοῃὀθἆἷ) '
μ
Ν
ἐ
| ἷῦξἓῖἓἵἴῃΐ]ἷ
ὰ
.
μΗ
,
ἡπὐ

Τ

ἩΝ1
!

,
ἿΠ

Ε

ὖ“ῳέ:;ςν
..}.}

Π
ἣ

| " ;Μΐπ

Π
ϊἔῖἰνζ[ Ἰ

᾿
ι
}
ἱ

;
Ἷ
)

Μ ῃ

1 ile ὅζγ,
Opimin,
ils e.
Π
ἰπημε hee
{ [}{..
Morie Π
ὑ uleſon
Π Π
ἽΠ )
( ſuntnt
Π
1 ποὶ
ὙΠ
ervot: 4
Τ
Τ {
Τ
εμ 4
ἰ μ
μπν
η 6Ἱ
: ͵;ψ,;έᾗ;μι;

Ἵ

, Μᾶ”'{,}ῃ'ᾶ ᾽

ὶ ΜΜἹἜἸΖΜ
ἿΩΝ
ealos⸗ Ἷ
!
ψἂ“[ῦἶΐ
"
{

Pro T. Ann Milone Oratio. 27
verò & latroni quæ poteſt afferri injuſta
nox“ Quid comitatus noſtri, quid
Secn volunt? LQuos habere certè non
icet, ὶ uti illis nullo pacto liceret.
Eit enim hæc, Judices, non ſeripta, ſed Lege Natu-
natalex, quam non didicimus, accepi- Iicet vim us
mus, legimus: verum ex natura ipfa repellere.
arripuimus, expreffimus: ad quam Simil. Cad.
non docti, ſed facti: non inftituti, ſed & Deſin.

imbuti ſumus: ur ἢ vita nonſtra in Antirheta.
aliquas infidias, fi in vim, ſi in tela
aut latronum, aut inimicorum inci-
diſſet, omnis honeſta ratio eſſet ex-
pediendæ ſalutis. Silent enim leges gtio.“
rantitio.

inter arma, nec { exſpectari jubent, Annomina-
cùm ei, qui exſpectare velit, antè in- tio.
juſta pena luenda ſit, quàm juſta
repetenda. Et ' perſapienter '
quodammodo tacitè dat ipſa lex pote- Antitheta.
ſtatem defendendi: quæ non modò Corredio.
hominem occidi, ſed eſſe eum telo "
hominis occidendi causâ vetat, ut,
cùm cauſa, non telum quæreretur, qui
ſui defendendi causà telo eſſet uſus
non hominis occidendi causà habuiſ-
{ telum judicarẽtur. Quapropter hoc
maneat in cauſa, Judices: non enim da-
bito, quin probaturus ſim vobis defenſio- :
nem meum, ſi id memineritis, quod Ῥτα)αὰ, 5,
obliviſci non poteſtis, inſidiatorem
jure interfici poſſe. Sequitur illud; ende.
quod à Milonis inimicis ſepiſſimèò ει tus eſt judi⸗-
citur, cædem, qud P. Clodius occiſizs cio Senatüs,

Ἷ

28 M. Τ. Ciceronis.
eſt, Senatum judicuſe. . contra Kem-
Kefudar publicam eſſe factam. Mam verò Sena-
ex εο teus non ſententiis ſus ſolùm, ſed etiam
tio. ludiu comprobavit. Quoties enim eſt
Traductio. 2{4 cauſa d nobis acta 1 Senatu? qui-
Senatus qui-us ſſenſtonibus univerſt ordinis?
den judiea⸗ qudi nec tacitis, nec occultis? Quan-
exdem, quia do enim frequentiſſuno Senatu quatuor,
vis facta eſt, ad ſummum quinque ſunt invendi, qui
ες econtra Milonis cauſain non probarent? De-
Rempuhli- clarant ὀμ ambuſti Tribuniplebis
cann. illæ intermortuæ conciones, duibus
quotidie meam potentiam invidiosè
criminabatur; cum diceret, Senatum,
non quod ſentiret, ſed quod ego vellem,
decernere. Luæ quidem ſi potentia
eſt appellanda potius »dudm propter
magna in Rempublicam merita me-
diocris in bonis cauſis auctoritas;
aut propter hos officioſos labores
meos nonnulla apud bonos gratia:
Conceſſio. appelletur itd ſanè, dummodo ed nos
Antitheta. utamur pro ſalute bonorum, contra
amentiam perditorum, Hanc ver
DAIJuaſtionem, etſi non eſt iniqua, nun-
Sed quam tamen senatus conſtituendampu-
I. lo aur Ἷ tavit, Erant enim leges, erant quæ-
dio contra Niones, vel de cæde, vel de vi: nec
fas necem tzantum mærorem ac luctum Senatui
eſſe illatam, mors P. Clodii afferebat, ut nova quæ-

Definitio.

vinn judicas Mio conſtitueretur. Cujus enim Sena-
πΤ ΓΤΗ ὴ de illo inceſto ſtupro judicium de-
. Repuphah- Cernendi Poteſtas AMer erepta de

ι
4 μ
μ
Μ
Π Ν
μ

Π ἼΗΙ
Π }

Ε
Π tun

ΠΠΠ}}}}

4 }
}{ |ί||ἶἷ

“
Τ}

Τ
ἴ
77
ἽΠΠ
ΤΥ͂
Ἰμμηὴ

ἠ Μ{ἶἷιἶ Π

|,
ἣ

ῃ
ἰϊγη
Ἧ]

tre D
) ὅψῃ.
; ῤα] Δ)
Ἱ 6Π}) 4
Μή ᾧ Ἷ
μή
1 β .
77
Ὀμ gu
reyt? D..
humpe
{ γ ψ
Ν
denatum
Ἷ υεί!εημ
potentit
Propttr
neritne⸗
ε18
ο Nbores
08 graind:
λ ei i
, (
ὶ !
Π
η μ}}}-
ιΜῃ; {]ἶΐἵὖ'
. 4}}}}
) ΜΗ
μ
ἡ}
ἼΝ
Ἷ ἐ
}

Pro T. Ann. Milone Oratio. 29
interitu quus poteſt credere, Senatum

judiciun novum conſtituendum pu- :
πξῄε 2* Ομν igitur incendium curiæ, Oecupade
oppugnationem ædium M. Lepidi, cæ. ὰ ἕτἓρἷοςε.

dem banc ipfam contra Kempublicamn ſponſio.

Senatus factam eſſe decrevit? Luia
nulla vis unquam eſt in libera tineta-
te ſuſcepta inter cives, non contra Rem-
publicam. Non enim eſt ulla defenſio
contra vim unquam optanda: ſed
nonnunqaam eſt neceſſaria. Niſi ve-

)

γὸ aut ille dies, in quo Τ. Gracchus Metonymis.

eſt cæſus, aut ille, quo Cajus, aut quo
Υ̓Π Saturnini, etiam ſi & Kepublica,
oppreſſa ſunt, Rempublicam tamen non
vulnerärunt. Itaque ego ipfe decre-
t, cum cædem in Appia fuctam eſſe
conſtaret, non eum, qui ſe ([6 endiſſet
contra Rempublicam feciſſe, ſed cum
ineſſet in re υ & inſidiæ, orimen ju-
dieio reſervavi, rem notavi. Quod-
Μ per furioſum ullum Tribunum dena-
tui, quod ſentiebat, perficere liouiſſet :

ἑ

novam quæſtionem nunc nullam ba-
beremus: Dæernebat enim, ut vete-

rihus legibus tantummodo extra ordi-
nem quæreretur. Diviſa ſententia eſt,
poſtulante neſeio quo; nibil enim ne-
ceſſe eſt omnium ime Plagitia proferre.
dte veliqua auctoritas Senatus empta
interceſſone ſullata eſt. *"At enim
Cn. Pompejus rogatione ſua & derre

Ξ

etaphora.

Præjud. ,,

10 M. T. Ciceronis.
Mile damna-& de cauſa judicavit? tulit enim de
tus eſt ſen- cde, quæ in Appia via fatta eſſet, in-
n qua P. Clodius occiſus fuit. Quid er-
lalcrroga- gèò tulit ἐ Nempe ut quæreretur. Quid
tio. porrò quærendum eſt * factumne (Ὲ ἐ
Reiponſio. At conſtat. A quo * At patet. Vi-
Kegalen ox dit igitur jam in confeſſtone { 1 ju-
ipto Ῥοχιρο. Σ tamen⸗ defenſionem ſuscipi poſſe.
ji conulio, Quod niſi vidiſſet poſſe abſolvi eum,
qui quæſtio-quid fateretur: cùm videret nos fateri;
nem indi. neque quæri unquam juſſiſſet, nec vo-
κ ι is tam ſalutarem banc in judicando
ΜΠο faretur, litteram, qum illam triſtem dediſſet.
ſed de jure, Mihbi verò Cn. Pompejus non modò
quo detendi nihil gravius contra Milonem judicäs-
vo Nle ſe, ſed etiam ſtatuiſſe videtur, quid
ἜΠ οο vos in judicando ſpectare oporteret.
dium. Nam qui non paæanam confeſſoni, ſed
Adjuncio. defenſionem dedit, is cauſan interitüs
Synæciofis. querendam, non interitum, putavit.
“ Fam illud dicet ipſe profectò, quod
Commmumi ſud ſponte fecit, Publiöòne Codio tri-
caro. Wendum putet, an tempori? Domi
ſuæ nobiliſſimus Vir, Senatüs propugna-
tor, atque illis quidem temporibus pe-
nè patronus, avunculus hujus noſtri
Vieltcie Ffortiſſimi viri, M. Catonis, Tri-
unusplebis M. Druſus occiſus eſt. Ni-
bil de ejus morte populus conſultus,
nulla quaæſtio decreta à ſenatu eſt,
Quantum luctum in hac urbe fuiſſe ἃ
noſtris Patribus accipimus, cum P.
Africano, domi ſuæ quieſcenti , no-
5 Ὕ )

ν
᾿
᾿

πωνιω}]ὡἶἶ
μ "
ὐ Ἷ
Γ "

ἡδ ο ρηὴ
μ
Ἴ 4

μ

μ
μ
Ν
μ
ΓΤ

ΠΓΠΝ,

Γ}.,
Π
μῃ Μ

μ
Ὑ
Τ
Ρ

ἤγ μ
"
ω,

. Pro T. Ann. Milone Oratio. 31
ἥη} urna vis eſſet illata * Quis tum non
kiſſe, ingemuit? Quis non Υ̓Ὲ colore, quem Synonymia.
ἡ ψ η. innnortalem, ſi feri poſſet, omues eſ-
, ( ſe cuperent, ejusne neceſſariam ε-
ἰ dem, en Deckarkr eſſe mortem: Num Antitheta.
ἐ V. igitur ulla quæſtio de Africani morte la-Paronomalſia.
e ah e zaeſt ὃ Certé nulla. Quid ita?! Quia non
Ὑ μ alio facinore clari homines, alio ob-
Mhei μ!,) ſcuri necantur. Interſit inter viæ di-
{ {{||} gnitatem Summorum atque infimo-
[Ἰ uer rum; mors quidem, illata per ſcelus,
ee iisdem poœnis teneatur & legibus.
μ ! Ν fortè magis erit parritida, ſi quis
Μ Conſularem patrem, gquàm ſi quis hu-
μ Π milem necaverit: aut eo mors atro-
{ ) cior erit Ῥ. Clodii, quòd is in monu-
εΟ mentis Majorum ſuorum ſit interfe-
μ υ " cfus; hoc enim ſæpé ab iſtis dicitur.
μ Π Perinde quaſi Appius ille cwcus viam
N,Mnd nunierit, non Ζ populus uteretur, Ironia.
ἐ ε! ſed ubi impuné ſui poſteri latrocina-
ψ Ο pventur. TItaque in eadem iſta Appia
ἰ οἱα cùm ornatißzmum Equitem Κο-
Π manum P. Clodius M. Papirium occi-
hinhu diſſet, non fuit illud facinus punien-
ἐἠν} dum: homo enim Molilis in [μὰ τπο-
εμ numentis equitem Romanum occide-
ἡμη ν γαῖ, MNunc ejusdem Appiæ ”
ℳ“ guantas tragædias excitat *Quæ cru-Antithens.
entata anted cæde boneſti atque inno-
ς centis viri ſitebatur, eadem nunc ore-
un rò uſurpatur, poſteaqudàm latronis Ἐ :
Γε . Parricidæ ſanguine imbuta eſt. Sed Cerredio.
quid

Conceſſio.

Ε M. T. Ciceronis
Sii ego illa commemoro * Compre-
benſus eſt in tempio Caſtoris ſervus
P. Clodi, quem ille ad Cn. Pompejum
interficiendum collocäârat extorta eſt
Repetitiones. confitenti ſica de manibus. Caruit
foro poſted Pompejus: caruit Senatu:
Synonymiæ. caruit publico: janud ſe ac parietibus,
non jure legum, judiciorumque texit.
Ξ Num quæ rogatio lata, num quæ no-
Adiund va quaſtio decreta eſt ὃ Atqui μ res, {
rei, perſonæ, . : Ἂ κ
temporis, lo- Vir, ΄ tempus ullum dignum fuit, certè
ci, &. beat mdla cauſa ſumma omnia fue-
runt. Inſidiator erat in foro colloca-
tus, atgue in, veſtibulo ipſo Senatüs: ei
viro autem mors parabatur, cujus in
Antitheta. vita nitebatur Jalus oivitatis Σ eo
porrò Keipublicæ tempore, quo ſi untus
ile oocidiſſet, non hac ſolum civitas;
Occupatio. ſed gentes omnes concidiſſent: Niſi
' fortè, quia perfecta res non cſt, non
fuit punienda; perinde quaſi Exitus
rerum, non hominum conſilia legi-
bus vindicentur. Minàs dolendum
fuit re non perfectä, ſed puniendum
Percunctatio. coptè nibilominus. Quoties ipſe ;
Judices, ex P. QCodii telis & eruenti
Simil. Cad. ejas manihbus effugii? Ex quibus ſi
me non mea, vel Keipublicæ fortuna
Jenväſſet, quis tandem de interitu meo
Correctio. aſttionem tuliſſet ?* Sed ſtulti ſumns,
Itenica, li, Druſum, qui Africanum , Pompe-
jum, nosmetipſos cum P. Clodio con-
ferre audemus. Tolerabilia fuerunt
illa:

32

ἕψῃ
Πή [γῃ
Ποπφε}ωπ
Π ε]}
, (oruz
Ὦ"
Π η }
(
ἩΜῊ {{
Ἱ Π
Ἴ en
omnin {!}
}
:
r, ΔΜ
Μ Π Σ
{ (
Ν nun,
nonck,non
ψ ι
Π 8
Ἷ ἡμμὶι
Ϊ ρπηἄβἆ“ἴ"
ἠὰ ἢ}

Pro. T. Ann. Milone Oratio. 53
iUa: P. Codii mortem æquo animo ne-
mo ferre poteſt. Luget Senatus: mæœ-

ret Equeſier Ordo: tota civitas confe-tie.

Ka ſenio eſt: quallent municipia:

affictantur coloniæ: agri denique ipſimia.

tam beneſficium, tam ſalutarem, tam

man ſuetum civem deſiderant Non ra.

fuit ea cauſa, Judices, profectò non fuit,
cur ſibi cenſeret Pompejus quaſtionem
Fferendam. Sed homo ſapiens, & alt
45 divinà quadam mente præditus,
multa vidit: fuiſſe ſibi illum inimicum,
familiarem Milonem: in communi
omnium lætitia, ſi etiam ipſe gauderet,
timuit, ne videretur infirmior Eides
reconciliatæ gratiæ. Multa etiam αἰϊα
vidit, ſed illul maximè: quamvis
atrociter ipſe tuliſſet: vos tamen for-
titer judicaturos. Itaque delegit ſio-
rentiſſimis ordinibus ipſa lumina, ne-
que verò, quod nonnulli dictitaut, ſe-
crevit in Judicibus legendis amicos
meos; neque enim hboc cogitavit vir
juſtiſſimus, neque in bonis vira le-
gendis id aſſequi potuiſſet, etiamſi cu-
biiſſet. Non enim mea gratia familiari-
tatihus continetur, quæ latè patere non
poſſunt, proptered quòd conſuetudines
ΟἹ ς non poſſunt eſſe cum multi. Sed
Π quid poſſumus, ex eo poſſumus, quòcd
Respublica nos conjunxit cum boni.
Ex gquibus ille cum optimos viros le-
geret, idque maxime ad ſidem ſuam
Pro Rhetorica A. IJ. C . Pere

Antitheta.
Diſtribu⸗

Disjuntio.
Metony⸗

Metapho⸗

Inciſa.

Geminatioe

Metaphora.

Prolepſis.

44. Μ. Τ, Ciceronis
pertinere arbitraretur, non potuit Ie-
gere non ſtudioſos mei. " QLuòd veròô
te. L. Domiti, ῥπὶς quaæſtioni præeſſe
Inciſia. maximè voluit, nibil quæſivit aliud
viſi juſtitiam, gravitatem, humanita-
Π tem, ſidem. Tulit, ut Conſularen-
Simil. Cad. neceſſe eſſet: credo, quòd principium
munus eſſe ducebat, reſiſtere & levi-
tati multitudinis, & perditorum teme-
ritati. Ex Conſularibus te cregvit po-
tiſſunuùm; dederas enim, qudm con-
temneres populares inſanias, jam
ab adoleſcentia, documenta maxima.
Narratio, * Quamobrem, Judices ( μὲ aliquan-
a Mronahi⸗ εο ad cauſam criménque veniamis)
Σ Cloeio Μιυ neue omnis confeſſo facti eſt inuſt-
loni ſtructas tata, neque de cauſa quidquam noſtra
exponit aliter ac nos vellemus, ἃ Senatu ju- "1

dicaium eſt; & lator ipſe legis, cum Τ

eſſet controverſia nulla facti, juris ta- Π
men diſceptationem eſſe voluit: 45 ele- encr.e
: } .”' . . 5 - . Alulnei, '
&ti Judices, isque prapoſitus 7 ΠΠ0Π1 71}

qui hac juſtès ſapientérque diſceptet:
reliquum eſt, Judices, ut nibil jam
aliud quærere debeatis, niſt, uterutri,
inſidias fecerit: quod quò facilius ar-
gumentis perſpicere poſſitis, rem ge-
ſtaim vobis dum breviter expono, quæ-
Jo, diligenter attendite. *P. Clodius
cum ſtatuiſſet omni ſcelere in Prætura
vexare Kempullicum, viderétque itd
tracta eſſe Comitiæg anno ſuperiore, ut
non multos menſes Praturam genere
τ

Ἷ κ Ν : ; ἄ
μ μ Pro T. Ann. Milone Oratio. 3 5
Π poſſet; qui non honoris gradum ſpecta-
ctuni ti, ret, ut cateri, ſed & Lucium Faulum
εὐ ἢ, Collegam effugere vellet, ſingulai vir- B
χ ἰμιη, 7116 civem, ᾽ annum integrum ad Metaphora
' (ή dilacerandam Kempublicam quæreret:
Ν γὼ Jubitò reliquit annum ſuum, ſeque in
ι ξ“'ἴἷνυ; annum proximum tranſtulit, non, ut
ἤν.. ἤδν veligione aliqud; ſed ut haberet,
ἐρυ, 90d } 6 dicebat, ad Praturam geren-
η dam, hoc eſt, ad evertendam Kem-
“ publicam, plenum annum atque in-
tegrum. *Occurrebat ei, mancam ad
Ἢ Μ Jehilem Præturam ſuam futuram, Metaphora.
( μ Conſule Milone: eum porrò ſummo
conſenſu Populi Romani Conſulem
ſcki in feri videbat: contulit ſe ad eus com-
Aliun vetitores, Jed ità, totam ut petitionem
Τ ipſe ſolus, etiam invitis illis, guberna-
Ν ξΐἔἶ“ἷ’.”““ ret; tota ut Comitia ſuis, ut dictitabat,
c } humeris ſuſtineret, convocabat tribus
olit ſe interponebat; coloniam novam, de-
lectum perditiſſmorum conſeribebat ci-
" ΔΝ vium. Quant ille plura miſcebat, taun-
ἰ M tò hicmagis in dies convaleſcebut. Uli Simil. Cad.
} vidit homo, ad omne facinus paratiſ-
᾿ὴ |͵τι'ε!ΜΙ»᾿ἦ ſimus, fortiſſunum virum, inimiciſſe-
n, In mum ſuum, certiſſimum Conſulem, id-
Ρ gue intellexit non ſolum ſermonibus,
Π " ſed etiam Juffragiis Populi Komani ſæ-
4 ἢ Ρυ’!πξἶν ῥὸ eſſe declaratum, paldm agere pit, ξφ
,}}.} aberté dicere, occidendum Milonem.
*Fervos agreſtes & barbaros, quibus
n lvas publicas depopulatus erat, Etru-
2 2 γ1272»

Adjunctio.

Metonymia.

36 M. T. Ciceronis.
riämque vexârat, ex Apennino de-
duxerat, quor videbatis. Kes erat
minimè obſcura; etenin palm dicti-
tabat, Conſulatum Miloni eripi non
poſſe, vitain poſſe. Signifcavit boc
Japsé in JSenatu: dixit in concione.
Quin etiam Favonio, fortiſſmo viro,
quærenti ex eo, qu ſpe fureret, Milo-
ne vivo, reſpondit, triduo illun, ad

Jſummum quatriduo periturum; quam 0

vocem eus ad bunc M. Catonem
ſtatim Favonius detulit. *Interim
cùm ſciret Clodius ſ neque enim erat
diſſicile ſcire } iter ſolenne, legiti-
mum, neceſſarium ante diem 11I.
Kalend. Febr. Miloni eſſe Lanuvium
ad ſlaminem prodendum, quod erat Di-
ctator Lanuvii Milo: Komd ſubitô
ipſe profectus pridie eſt, ut ante ſuum
ſundum ſ quod re intellectum eſt) Mi-
loni inſedias collocaret. Atque ità pro-
fectus eſt, ut concionem turbulentam,
in qua ejus furor deſideratus eſt, quæ
illo ipſo die hbalita eſt: relinqueret:
quam, niſi obire facinoris locum tem-
pusque voluiſſet, nunquam reliquiſſet.
*Milo autem, cuùm in Senatu fuiſſet
eo die, quoad Senatus dimiſſus eſt, do-
mum ὍΘΗ Σ calceos 95 veſtimenta
mutavit : paulisper, dum ſe uxor,
utſit, comparat, commoratus eſt: de-
inde profectus eſt id temporis, cùmn
jam Clodius, ſiquidem eo die Komam
: ᾿ volt -

110
|

"

Μ

Ϊ
Π

ΜΜΠ}}}}}

Ρ

ἥγην
e ἢ

Ἷ

eronis, Pro T. Ann. Milone Oratio. 37
Aynin venturus erat, redire potuiſſet. Ob-

ni. { vim ( εἴ Clodius expeditus, in equo;
ἰ μ Δ! τ rhedäà, nullis impedimentis, mitl-
ἴ oi mn lis Græcis comitibus, ut ſolebat: ſenè
τ { ἩΧΌΥΕ 5 quod nunquam fere: cùm hie Ironis.
n ο inſ:diator, qui iter illud ad cædem fa-
μ ἡ; iendam appardſſet, cum uxore vehe-
Π μ rheda penulatus, magno 85
ἰή impedito ac muliebri ε᾽ delicato an-
iumm;au Narum puerorumque comitatu. "Ὲ
" . φ υϊὰνι Clodio ante fundum ejus ῥογᾶ
ἡ ὶ Jerè undecimâ, aut 1101 multò ſecus.
DStatim complures cum telis in bunc

[7....}}} . ; .
κ faciunt de loco ſuperiore impetum:

η [([]
adverſi rhedarium occidunt. Cum
{ἰοῶ autem bic 4 rbeda, rejectä penuld;
odert⸗ Jeſiliiſſet »J que acri auimo defende-
en ῃ Ἐ 0 illi, qui erant cum Clodio, gla-

—,,=

SS.

= =

.

☛ =

Ν diis eductis partim rvecurrere ad rhe-
lgurt dam, ut dtergo Milonem adorirentur;
Π partim, quòd bune jam interfectum
d putarent, cædere incipiunt ejus ſervos,
nan qui poſt erant: ex quibus qui animo
ὙΠ delt in dominum erant, & præſen-
ἴ ,“}““ἶ“ῃἷζ tes fuerunt, pariim occiſt ſunt; partim,
ſenn, cùm ad rbedam pugnari vigerent, 85
{ Μ}ξἶἷἷ domino ſuccurrere probibentur, Mi-
ΔΜ lonémque occiſum etiam ex 100 Clo-
Guniſud dio audirent, & itd ſſe putarent: -

ὅ . ΄, cerunt id ſervi Milonis ( dicam enim Periperalie⸗
din von derivandi criminis causd, Jed ut a. Σ

"

ΗΙΘγκπ:»’ἔᾗ:“ᾗξ;; Ε actum eſt nequs imperaute, negue Simil. Cad
} ᾽͵͵ιν͵“͵. ſciente, neque præſente domiuo, quod
οἷν» ς2 ſuos

Ψ}}
Π Ξ

38 Μ, T. Ciceronis
quisque ſervos in rali re facere vo-

ma. Junt, Judices: inſidiator ſuperatus:

vi victa vir, vel potius oppreſſa virtu-

Fepaiuo te audacia eſt. Nibil dico, quid Res-
publica conſecuta ſit: nibil, quid vos:
Conccſſi nihil, quid omnes boni: nibil ſanè id
oncelno.

proſit Miloni, qui hoc fato natus eſt,
ut ne ſe quidem ſervare potuerit, quin
und Rempublicam vösque ſervaret.
Sed id jure non poſſet, nibil babeo,
Polyſynde- quod defendam: ſin hoc & ratio doctis,
Inci a. neceſſitas barbaris, & mos gentilus,

"

Ad'unctio. 5 Jerzs natura ipfa præſeripfit, ut

Simil. Cad. omnem ſemper vim, quacunque ope
Synonymia. poſſent à corpore, ὶ capite, ἃ vita ſua
propulſarent: non poteſtis hoc facinus
improbum judicare, quin ſimul judi-
letis, omnibus, qui in latrones incide-
rint, aut ilorum tela, aut veſtris ſen-
tentis eſſe percundum. * μ itd
putũſſet, certè optabilius Miloni fuit
dare jugulum P. Clodio; non ſemel ab
Tradudtio. icο,, neque tum primum petitum, quàm

jugulari dvobu, quia ſe illi non jugu-

landum tradidiſſet. Sin boc nemo
veſtrum itd ſentit, illud jam in ju-
dicium venit, non, occisusne ſit, quod
Fatemur: ſed jure, an injurid: quod
multi anten in cauſis jam quæſitum
eſt. Inſidias factas eſſe conſtat: &
141 eſt, quod Senatus contrà Rempubli-
cam factum putavit: ab utro factæ

Epiphone- ſuiſſet. * Hæc ſicut expoſui, ità geſtæa

Π

Ἂ Ἵ{|}}|
}
ἡΠνὉ
.
᾽
Ὶ
Ϊ

"
μ }

᾿ . 1}}
Μ |

Ἵ,.,
Π .
η }}}
Ἴ.
μ
Ἷ

(:'Ἴ

,
Ἷ ῤ“ἤ’ε ὴ
Ὑ ſernu
Π Τυν].
) ᾗἷί“ Ἷ
ἐ μἶλνι:
Π
} μῃ
ὙΝ }
1 [έϊυῃϊῇ.
Π han
Τγη η
ἼΠΩΙ]
ſiſt,
lotunge ,
boc faum
ſnd ,
ἼΠ

μ }}»
ἡ
|

ἘΞΞΞ

"}}

Τ} ᾽.“ζ
[
4 ,4|}}
! Η͂
{ Γ

“ Ν {χεξ
Ϊ ιὧ .ι.
ἽἼ ι
Η
Ν
{}

Pro T. Ann. Milone Oratio. 39
! Σ incertum eſt: de hoc igitur latum Confirmatio.
eſt, ut quæreretur. Iià 6 enatus rem, Bpeſia-
non hominem notavit, & Pompejus de thymema-
jure, non de facto quæſtionem tulit. Clodius ſtru-
Numquid igitur aliud in judicium ve- xit inſidias
nit, niſi uterutri inſidias fecerit? profe- Räoni ΠΣ
ctò nibil. Si hic illi, ut ne ſit impune; igitur jure
ſi ille huic, tum nos ſcelere ſolvamur. occidit Clo-
*Quoniam igitur pacto probari poteſt, dium.
inſidias Miloni feciſſe Clodium?“ Satls
eſt quidem in illa tam audaci, tam ne- Ameredene 4
faria bellua docere, magnam ei cauſam, Plodius mul-
magnam ſpem in Milonis morte pro- tas cauſas ha-
poſitam, magnas utilitates fuiſſe. Ita- buit inſi-
que illud Catſianum: Cui bono fuerit; unndl Nl
in his perſonis valeat: etſi boni nullo τ γοτὸ Mi-
emolumento impelluntur in fraudem, 10.
improbi ſæpè parvo. Atque Milone Cauſa 1.
interfecto, Clodius hoc aſſequebatur, non Utilitas, quia
modò ut Prætor eſſet non eo Conſule, quo iarerfede⸗ Σ
ſceleris nihil facere poſſet: ſedetiam ut qius fuiſſet
ῥὶς Conſulibus Prætor eſſet, quibus, Prætor.
ſe non adjuvantibus, at conniventi-
bus certè, ſperäſſet, ſe poſſe Rem-
publicam eludere in illis ſuis coge-
tatis furoribus: cujus illt conatus,
ὴ ille ratiocinabatur, nec, ᾽ cupe-
vent, reprimere poſſent, cum tantum
beneficium ei ſe debere arbitrarentur:
, ſe velleni, fortäſſe viæx poſſent Allegoria.
frangere bominis ſceleratiſſimi cor-
roboratam jam vertuſtate audaciam.“

An verè, Judices, vos ſoli ignoratis, vos Communi-

C 4 hoſpi-catio.

40 M. T. Ciceronis.
boſpites in hac urbe verſamini? veſtræ
Synonymia. peregrinautur aures, neque in bhoc per-
vagato civitatis ſermone verſuntur,

Correctio. quas ille leges ( ' leges nominande " μ
. κ . Χ ΝΙ
Junt, ac non faces urbis & peſtes Kei- lum
pullicæ Juerit impoſiturus nobis omni- bken,
7 υ ΕΞῈ } . Ρ 2 . heel "
Mctaphora, 5 arque inuſturus? Exhibe, exhi- Μ "

Geminatio. be, quæſo Sexte Clodi, exbibe libra- {{Π|
. rium illud legum veſtrarum, quod Π
te, ajunt, eripuiſſe à&domo, 85 εχ me-
diis armu, turbäque nocturnd, tan-
quam Palladium, extulißſe, ut pracla-
rum inde munus, ac inſtrumentum
tribunatus ad aliquem, ſi nactus eſſes,
qui tuo arbitrio tribunatum gereret,
deferre poſſes. *:Et aſpexit me illis
Alluſio. quidem oculis, quibus tum ſolebat,
cùm omnia ommilbus minabatur. Mo-
vet me quippe lumen curiæ. Quid ἢ
Antitheta. Tu meiratum, Sexte, putas tihi?“ Cu-
jus tu inimiciſzmum multò crudelius
Repetitio etiam punitus es, quàm erot humani-
Enumeratio, atas meæ poſtulare. Tu P. Clodii
Simil. Cad. ruentum cadaver ejeciſti domo; tuin
Diſioluta. publicum abjeciſti; tu ſpoliatum ima-
Inciſa. cinibus, exequiis, pompa, laudatione,
infeliciſſmis lignis ſemiuſtulatum, no-
cturnus canibus diluniandum reliquiſti?
QLuam rem etſi neceſſariò feciſti, tamen,
quoniam in meo inimico crudelitatem
exprompſiſti tuam, laudare non poſſum,
iraſci certè non debeo. *P. Clodit Præ-
tuwram non ſinè maximo rerum nova- Ἰήῃν
rum

:
enini ,
Μωωμ
Me Ὁ}}}}}}}
{ 72017;2}’,7{1;;...
un thhu μῃ
ἔινν, υ
Π
ὙΠΗ χ.
, er ir
0{ ;
[ }
iyßtunent
nultu ὶ
mn geſent
,
tumm [}}
ἼΠ
Π
ΜΜΜΘ
πἰν υ
erit Munn.

΄
Π
"

πλῶ
᾿ ἀμ.}}
Π
, μ
ἼΠ

;
“
MW.

um rel

ψ

Pro T. Ann. Mil. Oratio. 41
rum motu proponi ſolitam eſſe videba-
tis: niſi eſſet τ conſul, qui eam aude-
ret, poſétque conſringere. Eum Milo-
nem eſſe cum ſentiret univerſus Popu-
Ius Komanus, quis dubitaret fußfragio,
uo, ſe metu, periculo KRempublicam li-
berare?s At non P. Clodio remoto,
uſitatis jam rebus enitendum eſt Milo-
ni, ut tueatur dignitatem ſuam. Singu-
laris illa buic uni conceſſa gloria, 7ά
uotidie augebatur frangendis furori-
de Clodianis, jam morte Clodii ceci- Arereneta⸗
: : . . nymia.
dit: vos adepti eſtis, ne quem civeimn Simil. Cad.
metuereti: ῥὶς exercitationem virtu- Metaph.
tu, ſuffragationem Conſulatüs, frontem
perennem gloriæ perdidit. Itaque Mi-
lonis Conſulatus, qui vivo Clodio la-
befactari non poterat, mortuo denique
tentari cæptus eſt. Non modo igitur
nibil prodeſt, ſed obeſt etiam P. Clodii
mors Miloni. At valuit odium, fecit
iratus, fecit inimicus, fuit ultor e, Synonymia.
riæ, punitor doloris ſuit. Quid ſi hæc
non dico majora, fuerunt in Clodio, .
quam in Milone Jed in 110 maxima; Clod habuit
: . Ε Ἷ . ΟΘ.ΤΙ5 1η.
nulla in οο ὁ Quid vulti amplius? Giandi Μι-
Quid enim odiſſet Clodium Milo, ſege- loni, fuit ſum-
tem ac materiam ſuæ gloriæ, præter mum ejus
hoc civile odium, quo omnes improbos odium in Mi-
odimus? Ilie erat, ut odiſſet primiun onem.
defenſorum ſalutis meæ; deinde vexato-
rem furoris, domitorem armorum ſuo-
rum, poſtremò etiam accuſatorem ſuum:
C reus

eriphraſis.

Caufſa 2.

Simil. Cad.

ſia.
Cauſa 3.
conſueta
violentia

Clodii.

Epichrema
Ironia.

Antitheta.

Geminatio.
Adjun&ta.

Repetitio.
Traductio.

4² M. T. Ciceronis
reus enim Milona, lege Plotid, fuit Clo-
dius, quoad vixit. Quo tandem animo

Paronoma- poc tyrannum tuliſſe ereditis ? Quan-

tum odium illius, & in homine injuſto
quòm etiam juſtum? * Reliquum eſt, ut
Jam illum natura ipſius conſuetudöque
defendat: hunc autem hæc eadem coar-
guant: nibil per vim unquam Clodius,
omnia per vim Milo.*Quid ergo, Judi-
ces? cum mæœrentibus vobis, urbe ceſſit;
non ſervos, non arma, non vim intenta-
vit? Quæ fuiſſet igitur cauſa reſtituendi
mei, niſi fuiſſet injuſta eſiciendi? Diem
mihi, eredo, dixerat: mulctam irrogä-
rat: actionem perduellions intenderat:
& mihi, qudices, incauſa aut veſtrd ma-
lä, aut med non præclariſſimä etiam ju-
dicium timendum fuit. Servorum 95
egentium civium, & facinoroſorum
armi meos cives, meis conſiliis peri-
culisque ſervatos, pro me objici nolui.
" Vidi eninn, vidi hunc ipſum . Hor-
tenſium, lumen & ornamentum Kei-
publicæ penè interfici ſervorum manu,
cum mihi adeſſet: qua in turba C.
Vibianus Senator, vir optimus, cum
hoc cùm eſſet una, itd eſt mulctatus,
ut vitam amiſerit. Itaque quando
illius poſted ſica ila, quam à Catili-
na acceperat, conquievit ?“ bac in-
tentata nobis eſt: buic ego vos oljici
pro me non ſum paſſus: bac in-

Eidiata Pompejo eſt: æc iſtam Appiam

VIatt

η

ι΄|᾽͵ Π
"

Ἴ
.
. !
ὐ

4}}}}

Π
η M
η}}

{||}"
Μ Ἷ
9 {Π|}"

Ν
"
Ν .

Π on
Ν
} }}Πν "
" "
}
" Ι
{μ}}}}}}
Ι

{
᾿

Π

ἰμι|πν
|1} }1}

4]
] Μ«ἶηκ {]}}

'

Ν 1..}}
1111

Ἱ {
,

: Pro T. Ann. Milone Oratio. 43

t. viam, monumentum Jui nominu, ver⸗ τ
Ν Ι) ee Papirii eruentavit. Hæc, bac ea- W uplica-
n. dem longo intervallo converſa rurſus ο
Π h eſt in me: nuper quidem, ut ſciti, me
ὑμμηη! u ad regiam penè confecit. *Quid ſi-
enſtnlige zmile Milonés, cujus vis omnis bhaæc
denlmun ſemper fuit, ne Publius Clodius, cum
nen , in judicium detrabi non poſſet, vi op-
ſagn, . præſſam civitatem tenerei; quem ſi in-
dimhcſ terficere voluiſſet, quantæ, guoties
ntinimem ocaſtones, qum praclaræ fuerunt?
μ Potuitne cum domum ac Deos pe-
Ἴη ι nates ſuos illo oppugnante defenderet, Repetitio.
unns jure ſe ulciſci? Potuitne, cive e-
. 8νεᾗἰο . 85 viro fortiſſimo, P. Sextio,
μ ! Collega ſuo vulnerato“ Potuitne, Fa-
ni im bricio viro optimo, cum de reditu meo
} legem ferret, pulſo, erudeliſſima in
ΝΗ foro cædhe ſactâ* Potuitne, L. Cæcilit,
ἰ Iuſtiſſimi fortiſſimique prætoris, op-
εμ pugnatd domo?“ Potuitne illo die, cum
γμι}}: eſt lata lex de me? cùm totius Italiæ
mentun " concurſas, 7671 ἽΠΕΈΩ Jalus concitä-
ψ rat, Jacti illius gloriam libens agno-
μ viſſet: ut, etiamſ id Milo fecißſet, cun-
εμ ι ὗζζι civitas eam laudem pro Jua ven-
μ dicaret? Atqui erat id temporis cla-
viſſimus fortiſſimus Conſul, inimi-

Metonymia.

Π ιΙΜ Ε: ἐ : ὝΗ
32”1 cus Clodio, P. Lentulus, ultor ſcele- .
εὐ μ ris illius, propugnator denatäs, de- Enumera-
ἰ fenſor veſtræ voluntatis: patronus illis tio.
} . Ξ . Σ
ὰ Ἷ publici conſensiis, reſtitutor ſalutu
ὶ

. μ ſeptem Prætores, olto Tribuni-
blebis

44 M. T. Ciceronis.
plebis, illius adverſarii, defenſores mei a
Cn. Pompejus auctor & dux mei redi-
tüs, illius hoſtis: cujus ſententiam Se-
natus omnino de ſalute mea graviſſ-
mam 85 ornatiſſunam ſecutus eſt: qui

Repetitio. Populum Romanum cohbortatus eſt: qui

cùm de me decretum Capuæ feciſſet;
ipſe cunctæ Italiæ eupienti, & ejus fi-
dem imploranti, ſignum dedit, 4 ad
me reſtituendum KRomam conecurre-
rent. Omnia tum denique in illum
odia civium ardebant deſiderio mei;
quem tum qui interemiſſet, non de
impunitate ejus, ſed de præmiis cogi-

Antitheſis. taretur. * Tamen ſe Milo continuit,

Synecioſis.

tio.

45 P. Clodium ad judicium his, ad
vim nunquam vocavit. Luid à pri-
vato Milone, & reo ad popilum, accu-
ſante P. Clodio, cum in Cn. pompe-

Interroga- jum pro Milone dicentem impetus fa-

ctus eſt, quæ tum non modò occaſio, ſed
etiam cauſa illius opprimendi fuit ἢ
Maper verò eum M. Antonius ſum-
mam ſpem ſalutis bonis omnibus at-
tuliſſet, graviſſimamque adoleſcens no-

aae KReipublicæ partem fortiſſmè

Allegoria. ſuſcepiſſet, atque ill am belluam, judicii

Exclamatio.

laqueos declinantem, jam irretitam
teneret: qui locus, quod tempus illud,
Diiimmortales, fuit? cuùm ſe ille fu-
giens in ſcalarum tenebras abdidiſſet,
magnum Miloni fuit, conficere illam
peſtem, nulld ſud invidid, Antonit
verô

Ε.
ΜΗ "
}}}}
0 ᾷ
} ί

, β λ
ἤων. Pro. T. Ann. Mil. Oratio. 4 5
Armin,. verò maxima gloriũä. *Quid? Comi- Konterne⸗
tiis in campo quoties poteſtas ſuit? Cum epetitio.

Ν
" M lle vi in Jepta irruiſſet : gladios di- Sim. Cad.
Ν ſringendos, lapides Jaciendos curũſſet;
ΤΝ deinde ſubitò vultu Milonis berterri-
γμ , tus, fugeret ad Tiberim, vos 85 om-
n, Geuf. nes boni vota facerets, ut Miloni uti
r,d virtute ſua liberet? Quem igitur cum

omnium gratia noluit, bunc voluit
cum aliquorum querela * Luem
jure, gquem loco, quem tempore,
quem impunè non eſt auſus, uuc in-

n ccnenmn
Π 11 Un
{ ) ι

Ἦ
7“ ῃ Jurid, iniquio loco, alieno tempore,
Π ὑφ ericulo capitis, non dubitavit occi-
Chutinut, dere ὃ Praæſertim : Judices, cùm ho-
ῃ li noris ampliſſimi contentio 995 dies

Ὶ
( } comitiorum ſubeſſet : quo quidem
dun,t vempore ( ſcio enim, quàm timida
᾽ ſit ambitio, quantâque & quàm ſolici-
jummafe ta cupiditas Conſulatus ) omnia non
ι μλυ} od, guæ reprehendi palàm, ſed
ΜΜ1}}}}} etiam quæ obſcurè cogitari poſſunt,
1 timemus: rumorem, fabulam fal-
Σ levem perhorreſcimus: .
|1} ora mnium atque oculos intuemur. Pepemi to
Π η 7. : Diſſoluta.
. Mihil enim eſt tam molle, tam tene- aciſa.
an ii rum, tam aut fragile, aut flexibi-
ι Π lez qudm voluntas erga nos ſensüs-
mu qgue Civium; qui non modα improbi-
μ 2α" iraſcuntur candidatorum, μά
εὐ ) δρίαπι in rectès fattis ſæpè faſtidiunt.
' " BHunc diem igitur campi ſperatum,
Anen atque exobtatum ſibi proponens Milo,

Ί
' ᾽ ΟΥ-

46 M. T. Ciceronis
cruentis manibus ſcelus 95 facinus
præ ſe ferens && confitens, ad illa
4 Repu- augiſta centuriarum auſpicia ve-

gnantibus. „iobat? Qudm bhoc non credibile in
Cauſa 4. οσι* Qudm idem in Clodio von du-

inſidiandi bitändum Η qui ſe, interfecto Milo-
fuit ipes im- ue, regnaturum putaret. Quid ὃ
Punitatis. quod caput audacia εἐ 7 Judices:
qitis ignorat, maximam illecebram
eſſe peccandi impunitatis ſpem ὁ In
utro igitur hac fuit * In Milone,
411 etiam nunc reus eſt facti, aut
præclari, aut certè neceſſarii? an in
Codio, qui ita judicia pœnämque
Disjundio. contempſerat, ut eum nibil delecta-
ret, quod aut per naturam fas eſſet,
Spem impu- 2 per leges liceret? * Sed quid ego
ῶ Ν urgumentor “ quid ΧΗ
Correctio . Q, Petilli, appello, optimum &*
Cledu εκ ad- fortiſſunum civem, te, M. Cato, teſtor,
junctis tem- quos ὶ divina quædam ſors dedit
Poris & loci. giuigices: vos ex M. Favonio audiſtis,
Codium ſibi dixiſſe, & audiſtis, vivo
Clodio periturum Milonem triduo poſt
diem tertium geſta res eſt, quam dixe-
rat. Cum ille non dubitaret aperire
Simil. Cad. μ cogitaret, vos poteſtis dubitare,
quid fecerit? * Quemadinodum igitur
617 dies non fefellit, dixi equi dem
η ἦὸ : Dickatoris Lanuvini ſtatuta
Sacrißicia noßſe, negotii nibhil erat:
vidit, neceſſe eſſe Miloni, proficiſci La-
nuvium ilo ipſo, quo profectus N,
Ὰ

ὨΠ Ν

Π}}}

Π

ἢἹ , er

" Pro T. Ann. Milone Oratio. 47
Ρ die: itaque antevertit. At quo dies
, (ἢ, 07 ants dixi, fuit inſaniſima τὰ
αἢ ι .. ΦΟποῖο ab ipſius mercenario Tribuno- Traductio.
η ῳ Plebis eſt concitata: quem diem ille,
ὴ ι ὶ duam concionem, quos clamores, niſi
μΐ . 44 cogitatum facinus appropbera-
t ( Τ , nunquam reliquiſſet. Ergò
[, ἢὰν; illi, ne cauſa quidem itinerig, etiam
ι ἧως auſa manendi: Miloni nulla facul-
ἀ } 105 manendi, exeundi non cauſa
Min Jolusn, ſed etiam neceſſtas Ffuit.
Ἰβιὰ Quid, ſi, ut ille ſeivit, Malonem fore
Ν die in via, ſic Clodium Milo ne
ΜΗ Juſpicari quidem potuit. *Primum
Ἢ ὰ Ἅ47μαγογ). 4ιΐ ſeire potuerit? Ομοά

Commutatio.
Antitheta.

n ε! vos idem in Clodio quærere non po-
ο nikg Zeſtis, ut enim neminem alium, niſi
κ Aen, : Patinum familiariſſunum Juum
η rogdſet, ſceire potuit, illo ipſo 416 La-

nuvit d Dictatore Milone prodi Fla-
minem neceſſe eſſe. Sed erant per-
multi alii, ex quibus id facillimé
“ ſcire poſſet; omnes ſcilicet Lanuvini.
, Mlilo de Clodii reditu unde quæſtvit“
en nlin Quaſierit ſan?. Videte, quid vobis Conceſſio.
᾿ { largtor: ſervum etiam, ut Arrius
Nium, } meus amicus dixit, corruperit. Le-
Π οο teſtimonia teſtium veſtrorum.
uN , Dixit ες Caſſnius; cognomento
Ari Schola , Interamnis, familiaris

(ὑ
ΓΡ ΎΝ
μ Μ

} Μ

μ}Π meus, ξ9 idem Comes Publii Clodii,
Ἷ cujus jam pridem teſtimonig Clodius Repugnam-
iſe eudem bora Interamna fuerat Θ 1.
Pfftv⸗ 4 Κο-

48 M. T. Ciceronis

Romæ; Pablium Clodium illo die in
Albano manſurum fuiſſe; ſed ſubi⸗-

ζὸ ei eſſe nuntiatum, COyrum archi-

teltum eſſe mortuum: itaque Ko-

mam repentè conſtituiſſe profciſci.

Dixit hoc comes idem B. Clodii, Ca-
jus Clodius. Videte, Judices, quan-
74 res ῥὶς teſtimoniis ſint confectæ.
Primùm certè liberatur Milo non eo
conſilio profectus eſſe, ut inſidiare-
tur in via Clodio: quippe εἰ obvius
Juturus omnino non erat. Deinde
non enim video, cur non meum quo-
que agam negotium) ſcitis, Judices,
μ , qui in hac rogatione ſauden-
da dicerent, Milonis manu cædem
eſſe factum, conſilio verò majoris ali-
cujus: videlicet me latronem ac
Nicarium abjecti bomiues & perditi
deſeribebant. Jacent ſuss tfeſtibuss
ii, qui Clodium negant eo die Ko-
mam, 71} de Cyro auditum eſſet,
rediturum fuiſſe. Reſpiravi, libe-
ratus ſum : non vereor, ne, quod
ne ſuſpicari quilem potuerim, vi-
dJear id cogitdſſe. *Nunc perſequar
cetera: 1141 occurrit μ : ne
Clodius guidem de inſidiis cogi-
tavit, quoniam fuit in Albano
manſurus : ſiquidem exiturus ad cæ-
dem & villa non fuiſſet. Video enim
Uum, qui dicitur de Ori morte nun-
tiaſſe, non id nuntidſſe, ſed Milonem
appro-

otn
πμμπὶ

ὑμὶ}}
Ἴ ,

αἰε
{ππλὶ}

Π
ὴ Μπ α|;
}
ΠΗ ι
ἐ ἦν
..}}}
ἈΝ
.
ὑ η
1 4

ὴ

μῃ

Ὅ}

]"ν " "
Δ} 1}}) )

Μ}}} ν [.} }
ην:[; ΧΠ μ|μ

" Π }} ι
7
ΠΠ}Ὲ a hn
erat. Dein
Τ} Π !
itin Zuden
mone [{μ
anu ταἦ!
Τ,
ἐ {
ἰ Ὶ
aultin ii

20r, M)
ωΝ

Pro T. Ann. Milone Oratio. 49
appropinquare. Nam quid de Oro

nuntiaret, quem Clodius Komä profi-

ciſcens reliquerat morientem * Und

fui, teſtamentum ſimul obſignavi cum

Clodio: teſtamentum autem palàm fe-
cerat, & illum hæredem, & me ſeri-
pſerat. Quem pridie horä tertid ani-

mam efflantem reliquiſſet, eum mor- Conceſſio.

tuum poſtridie horà decimä ei nuntia-
batur? " ρὸ, ſi ita fattum: quæ cau-

Interroga-
tio.

5 ecur Komam properaret? Cur in Subjectio

nocétem ſe conjiceret? Quid afferebat
Ffeſtinationem φ guòd bæres erat £
Primuùm erat nihil, cur properato opis
eſet: deinde ſi quid eſſet, quid tandem
erat, quod ed nocte conſequi poſſet ⁵
amitteret autem, ΄ poſtridie manè
Romam veniſſet ?“ atque ut illi noctur-
nus ad urbem adventus vitandus po-
tius, qudm exſpectandus fuit : ſic Mi-

loni, cùm inſidiator eſſet, ſe illum ad

urbem noctu acceſſurum ſciebat, ſube

Wiſtendum atque exſpectandum fuit.

*Noctu, invidioſo & pleno latro-
num in loco, occidiſſet, nemo ei negan-

ti non eredidiſſet, quem eſſe omnes ſal-

vum etiam confitentem volunt. Su-
ſtinuiſſet hoc erimen primùm Ρ [ ille
latronum occultator & receptutor lo-
cus, dum neque muta ſolitudo indi-
cũſſet, neque cæca nox oſtendiſſet Mi-
lonem: deinde ibi multi ab illo viola-

Metonymia.
Diſſoluta.

ti, ſpoliati , Ο - ὲχραζβ᾽ „ multi Inciſa.

Pro Rhetorica A. I. D etians

Occupatio.
Conceſſio.

50 M. T. Ciceronis
etiam hac timentes in ſuſpicionem ca-

derent; tota denique rea citaretur He-

truria. *Atque illo die certe Aricid
rediens divertit Clodius ad Albanum.
Quod niſe ſciret Milo, illum Ariciæ fuiſ-
Je, ſuſpicari tamen debuit, eum, etiam-
' Romam illo die reverti vellet, ad
villam ſuam, quæ viam tangeret, di-
verſurum. Cur neque anté ocurrit,
ne in villa reſideret, nec eo in loco ſub-
ſedit, quo ille noctu venturus eſjet?
Video adbuc conſtare omnia, Judices;
Miloni etiam utile fuiſſe, Clodium vi-
vere illi ad ea, quæ concupierat, opta-
tiſſmum interitum Milonis: odium
iius fuiſſe in unc acerbiſſimum: in il-
lum hujus nullum: conſuetudinem illius
perpetuam in vi inferenda; bujm tan-
tum in repellendla: mortem ab illo
denunciatam paldàm Miloni & praædi-
catam; nibil unquam auditum ex Mi-
lone: profectionis hujus diem illi no-
zum; reditum illius buic ignotum

fuiſſe: hujus iter neceſſarium : illius

etiam poiius alienum: bunc præ ſe
zuliſſe, ſe illo die Romà exiturum; il-
Ium eo die ſe diſſimuldſſe rediturum:
hune nullius rei mutũſſe conſilium;
illum cauſam mutandi conſilii finxiſ-

e: buic, ſi inſidiaretur, nocte propße

urbem exſpectandum; illi, etiamſi unc

non timeret, tamen acceſſum ad ur-
bem nokcturnum fuiſſe metuendum.

Π
'πὰ
ΓΙῚ
Π

ἰἀιειειὶιεἷ..: ,
Π
μ

} "
.͵͵͵;5͵-;ῃ͵ῃ

Π

: (
Ν

|ἰ͵

Δ}

ἱ
ῃ

Π
μ {{
, .’τ!!ί)ἷῖΙ!Μ
Π
)

. }

Ν
Πῃ ῃ

)

᾽
11 |1}
Γᾗ ἣ
V

.
᾽

Ἷ
Πημη η
Π
( 41
(] ἄ ,
ὶ ὢ“ὶεκζε{ἑπ{-
ἐ Δ} .
Π χ α
Τ ;
{ΠῚ} 901
Π
ΠΗ (
η μ
:
Merdt,
} : N
ἤμι:":
Π
Πηι
μμΉ}}.}}}
Ἱ }
ditintil
εὐ }
μ {
Σ "
, {μ|
Π
, μ
ΠἹ ὔθἷἶΜ

Pro T. Ann. Milone Oratio. 51
*iqeamus nune id, quod caput eſt:
locus ad inſidias ille ipſe, ubi congreſ-
ſunt, utri tandem fuerit aptior.
Id verò, Judices etiam dubitandum,
&& diutius cogit andum eſt ᾽ Ante fun- Adjuncta,
dum Clodii, quo in fundo propter in-
Janas illas ſubſtructiones facilè mille ho-
minum verſabantur valentium. Atqui
excelſo loco ſuperiorum ſe fore Porahar
Milo, & ob eam cauſam eum locum
ad pugnam potiſſzmium delegerat. An
in eo loco potius exſpectandum αὖ eo,
qui ipſius loci ſpe facere impetum co-
gitãrat? Res loquitur, Judices, ipſa,
gu ſemper valet plurimum. "δὲ
bæc non geſta audireti, ſed picta vi-
deretis: tamen appareret, uter eſet
inſidiator, uter nibhil cogitaret mali: Hypothy-=
cùm alter veheretur in rbeda penula- Poſis.
tus, und ſederet uxor. Quid horum
non impecitiſumum? Veſtitus, an vehi-
culum, an comes *Quid minùs prom
ptum ad pugnam, cum penuld irreti- Piridrzo
tus, rbedd impeditus, uxore pené con- Simii, Cad-
ſtrictus eſſet? Vide'e nune illum pri-
Τηὸ egredientem ὃ villa ιὑ . Car-
veſperi? Quid neceſſe eſt tardè * Quti Intertoga-
convenit præſertim 1 tempori? Bi- Ἀ εὙ Π
vertit in illam Pompei: Pompejum i6 .
ut bidret * Sciehat in Alſtenſe eſſe,
provul inde. Villam ut perſpiceret 2
Millies in ea fuerat. Quid εὐρὸ erat
moræ & tergiverſations ' Dum bic
) ἃ veni⸗

52 M. T. Ciceronis.
veniret, locum relinquere noluit. Ν
Tranſitio. Agsé, nune iter ἐ pediti latronis ecum
Milonis impedimentis comparate.
Semper ille antea cum uxore: tum ſi-
nè ean. Nunquam non in rbeda:
tum in equo. Comites Graæculi,
quocunque ibat, etiam cùm in caſtra
Etruſca properabat: tum nugarum
Antitheta.1 omitatu nibil. Milo, 71 nun-
quam, tum caſu pueros mphoniacos
Repetitio. ἩΔΌΥΣ ducebat, & ancillarum greges.
Digreſmſio Me, qui ſemper ſecum ſcorta, Jemper

Repetitio.

Ciceronis. exoletos, ſemper lupas ducebat; tun

qua objectio- ezninem, niſi ut virum d viro lectum

ibus adver- . ὴ :
ἓτἰοἷυπι τ {{6 diceres. Cur igitur υἱδέμς eſt ἐ

ſpondet. Quia non ſemper viator ἃ latrone

Adabjun- nonnunquam etiam latro à viatore,
Eis

ced u in imparatos Clodius, tamen mulier
cſtominatus, inciderat in viros. Ν Ο verô ſic erat

a viro probo unquam non paratus Milo contra illum,
& forti. ut non ſatis ferè eſſet paratus. Semper
Traductio. , ς quantum intereſſet Publii Clo-
dii, ſeperire, & quanto illi odio eſſet,
& quantum ille auderet, cogitabat.
Quamobrem vitam ſuam, quam maxi-
mis præmiis propoſitam & penè addi-

Gam ſciebat, nunquam in periculum

Repetitio ſinè præſidio, &à ſinè cuſtodia proveber
bat. Δά caſus adde incertos exitus
pugnarum, Martémque commu-
nem, qui ſæpè ſpoliantem jam &
exultantem evertit, & perculit

"

occiditur: quia, quanqudm paratus

ſeumy,
: .
Π
)
ἰ
ἈΝ Ν

Π

Μήμῃι

᾿γμἐδὶ
1

ὧἷἷἷ{ἶᾗ’ἣ!. Ἰ
᾿ Σ

' ’“ᾳπ:{ἀἶὤω
ἣ 1
ὶ

di
ΔΝ
Τ
᾿ η
.
" ι τ{
" μ
Τ
in ψ
1
Onpkonin
.
Π [}}
ἐμ!}}
ἀαμ ι
Τ
or à hron
10 Ύ
gudn {{]!
771
Ν
,
γΉ, M.
Τ

ἘΞΞΕ

) Μἔ”“ὧ
᾽ ΜΧΜΞ
μ
Ρ
ῄἔοἆἰπΐ’”ἷ '
γβ "
Ν
μ Ρω |
γβθι
,

Pro T. Ann. Mil. Oratio. 53
abjecto. Adde inſcitiam pranſi, poti, Inciſa.
oſcitantis ducu: qui cum d tergo bo-
ſtem intercluſum relinquiſſet, nihil de
ejus extremis comitibus cogitavit: in NMecaphors. :
quos incenſos ird, vitamque domini & κ ο οο
deſperantes cùm incidiſſet, hæſit in ins Periphraſis.
penis, quas ab eo ſervi fideles pro do- ſuos, in præ-
mini vita expetiverunt. Cur igi-mium vitæ.
tur eos manumiſit ?*Metuebat ſeilicet, ſucabipſis
ne indicaretur, ne dolorem perferre Ssynonymia.
non poſſent, ηὸ tormentis cogerentur,
occiſum D ὰ ſervis Milonis in Appia
via P. Clodium, conſiteri. uid opiss Iaterroga-
eſt tortore? Quid quæris? Occiderit-tio.
ne ὁ Occidit. Jure, an injurid? Nihil Subjectio.
ad tortorem: facti enim in equuleo
quaæſtio N lind in judicio. Quodigi- Occupatid-
tur in cauſa quærendum eſt, id aga-
mus: hoc, quod tormentis invenire væ,
id fatemur. Manu verò cur miſe-
ὙἹ Σ [ἢ id potiùs quærisg, qudm cur pa-
rùm amplu affecerit præmis : neſcis
inimici factum reprebendere. Dixit
enim hbic idem, qui omnia ſemper con-

ſtanter & fortiter, M. Cato, dixitque

in turbulenta concione, quæ tamen hu-
jus auctoritate placata eſt, non libertate

Jolum, ſed etiam omnibus præmits
digniſſimos fuiſſe, qui domint caput Repetitio.

defendiſſent. Quodenim præmium ſa-

ν tis magnum eſt tam benevolu, tam bo-
nas : tam ſidelibus ſervi, propter quos

vivit ? Etſt id quidem non tanti eſt,
: Ὠ3 qudm

{

54 M. T. Ciceronis
quàòm quòd propter eosdem non ſan-
guine & vulneribus ſuis, erudeliſzmi
iiuimici mentem oculösque ſatiavit.
Definitiones. Quos niſit manumiſiſſet, tormentis

etiam dedendi Raiſatt conſervatores ""

domini, ultores ſceleris, defenſores ne-

εΖ Hie vero nibil habet 1 his ma-

laus, φιοά minus moleſtè ferat, qudm,
3. Quæſtios etiqinſi quid ipfi accidat, eſſe tamen
eatee ilis meritum præmium perſolutum. "
ei Ciodii, Sed quaæſtiones urgent Milonem, μά
nibil urgent. ſunt habitæ nunc in atrio libertatis.
Subjectio. Quibusnam de ſrvs “ rogas * De
P. Clodii. QLuus eos poſtulavit? Appius.
Femonnemnd Quss produxit? Appius. Unde!“ Al
ronicum. . ι . . :
Milonem; Abptpio. Dii boni, quid poteſt αρὶ ſeve-
quia non - Yizs * De ſervis nulla quaſtio eſt in
cer contra dominum, niſi de inceſtu, àt fuit in
dominum Clodium. Proximè ad Deos acce ({
{ Π de ſer:. ὴ fii⸗s: propius, qudm tum, ciun ad
vo, multò mi- ὶ Θ ἘΞΎΈΗ
nus contra ipſos penetrarat: cujus de morte,
domini ini tanqudm de cæremonis violati, 7μά-
micum. ritur. Sed tamen Majores noſtri, in
dominum de ſervo quæri, noluerunt;
non quia non poſſet verum inveniri;
ſed quia videbaiur indignum eſſe &
domini morte ipsä triſtius. In reum
de ſervi accuſatoris cum quæritur,
Preſopo- verum inveniri poteſt? Age verò, quæ
φαῖα, erat, aut qualis quæſtio 2 Heus ubi
Kuſcio? ubi Cuſea * Clodius inſi-
dias fecit Miloni * Μ εΣ : certa
crux. Nullas fecit: ſperata liber-
Έ Ω

μΜΝ.
μμι

Ι

}
.
}

| ἐ !

μ ἰ
{
.

nn
Ἱ n
Ἂ μῃ
.
ἣ

Ἷ
ῃἡ ἢ
"
ὑ [Ππη
1
antſen
Π
ἡβ ι
ἐ } μ
Τ
Μή
Monmn, 6
ΜΠ}} ἰΝ!
ἐ μ
{ 4}}
. {
μ }
ἐ {{ }|}
ἤν" ἡ ι
ἰ De m/
Π
μ ὶ μ
.

ῃ}οτπω}!υ,; Χ

ἰ Μ
Μ ΜΗ
ἼΠ ,
{ ""
Π
) 4}}}
υ

Η : ἱἱς
μ

Ἷ
ὴ

—

, τῶς

|

Pro. T. Ann. Milone Oratio. 55
tas. Quid bac quæſtione certius? Ironia.
Subitò arrepti in quaſtionem, ta-

L „,: „(Comparatio
men ſeperantur à cæteris; Ε in Diſſimili.

arcas conjiciuntur, ne 4Η cum 1Ὲ

colloqui poſſit. Hi centum dies pe- Pronia.
nès accuſatorem cuùm fuiſſent, ab eo N ova disgrel-
D accuſatore producti ſunt. Quid ſione purgat
bac quæſtione dici poteſt integrius? Tranlſitio:
quid incorruptius? Quod ſi non- Milonem
qum ſatis cernitis, cùm res ipſa tot, hudando 5
: ι . : jus fiduciam
tam elaris argumentis ſignisque Iu- & fortitudi-
ceat, purũ mente atque integrä Mi- nem.
lonem, nullo ſcelere imbutum, nullo
metu perterritum, nullâ conſcientiä
exanimatum, Romam revertiſſe: Exclamatio.
recordamini per Deos immorta- Reperihr
les , quæ fuerit celeritas redi- Π
tüs eus: qui ingreſſus in forum ar-

gente curia: quæ magnitudo animi, Gradatio-

qui vultus, quæ oratio. Neque ὐ

Σ populo ſolum, ſed etiam denatui

tradidit: neque Senatui modoò, ſed
etiam Hal in praſidiis 85 armis:
neque bis tantum „ verùm etiam
eus poteſtati, eui Senatus totam Adjunctio.
Remi alicam, omnem Italiæ pubem,
cuncta Populi Romani arma commi-
ſerat: cut ſe hic nunquam profecto Inciſa-
tradidiſſet, niſi cauſæ ſuæ confideret, Rnil. Cadͤ.
præſertim omnia audienti, magna Ἐ -
metuenti, multa fuſpicanti, non-
nulla eredenti. Magna vis eſt
conſcientiæ, Judices, & magna in
D 4 utram-

56 M. Τ. Ciceronis, “"
utramque partem: ut neque time- μ ἰ
ant, qui nihil commiſerint: & pœ- {{ 1
nam ſemper ante oculos verſari pu-
tent, qui peccârint, Meque veròſins } e
. . ratione certa, cauſa Milona ſemper ὰ 1
Simil. Cad. denatu probata eſt. Videbani enin ſa- (1 Τ
Compar.

pientiſſuni homines facti rationem, [}0}
præſeniam animi, defenſions con- {
ſtanticam. An verò obliti ε, Ju- κ
dices, recenti illi nuntio cædis Clo- .
dianæ, non modò inimicorum Milo. ,1}}}""
nis ſermones & opiniones, ſed non- A
nullorum etiam imperitorum, qui Π
negabant, eum Roma eſſe rediturum? zu lif,
Metaphora. ive enim ittud animo irato ac per- μ
Π ο feciſſet, ut incenſus odio truci- Ν
daret inimicum: arhitrabantur, μ uind
eum tanti mortem P. Clodii putäſſe,; ΔΝ
Η aquo animo patriä careret; cum }
unguine Π 7
μ ſive etiam illius morte pa- Ν η
tyiam liberare voluiſſet, non dubita- η
turum fortem virum, quin, cum ſur n
ſuo periculo Wa uten Reipublicæ at- Ἰὐλᾳ.,
Simil. Cadtuliſſet »crederet æguo animo legibus, umm
Jecum auferret gloriam ſempiter- 1 μ
nam, πούξ ἦας fruenda relinque,- ὑ a
ret γ quæ ipſe ſerviſſet. Multi etiam . ὑ ι
Catilinam, atque illa portenta lo-
quebantur: erumpet, occupahit ali- } "
quem locum, bellum patriæ faciet. 6nann
Miſeros interdum cives, optimè de 1 ᾽
KRepablica meritos? 1πὴ quibus bomi- ὰ
͵ nes

"

ἳ}ἷ

͵
!

Pro T. Ann. Milone Oratio. 57
inen nes non modò res præclariſſimas ob-
gir iwiſcuntur,„ ſed etiam nefarias
erlin ſuſpicantur. Ergò illa falſa fue-
ἀρηρη , runt, quæ certè vera extitiſſent, (ἢ
hnuſenfr, Milo admiſiſſet aliquid, quod non
Umnamſt poſſet boneſie veréque defendere.
ἢ mmm Quid , quæ poſted ſunt in eum con-
hun geſta? quxæx guamvis etiam medio-
Ν { }}, orium delictorum conſcientiam per-
) ((ἶν . culiſſent, àt ſuſtinuit, Dii immor- Exclamatio.
ΔΜ M tales? Suſtinuit 5 imò verò àt con- Corre Re⸗
Ἷ Π tempſit, ac pro nihilo putavit ?“ quæ pnummcratio.
mun, ὶ neque maximo animo nocens, neque
ἐ Πή Ν innocens, 2107 fortiſſimus vir, negli-
μ ( gere potuiſſet. Scutorum, gladiorum,
οο τ Jrænorum, ſparorum pilorumque
ἡγίμ!, etiam multitudo deprebendi poſſe ju-
ldi μ dicabatur: nullum in urbe cum,
nmm on nullum angiportum eſſe dicebant, in
ſe un 4πο Milomi non Aſet conducta domus:
ἐ m e arma in villam Otriculanam deve-
εΝ ὅ4 Tiberi: domus in Clivo Capito-
' μιινὶ lino ſcutis veferta: plena omnia
euie malleolorum, ad urbis incendia
ψ comparatorum. Hac non delata
ι { ſolum, Jed penè credita: nec antè
μ ſelug repudiata, qum quaæſita. Lau-
η dabam equidem incredibilem diligen-
tiam Cn. Pompeji, ſed dicam, ut
.,. Jentio, Judices: Nimis multa au-
". dire coguntur: neque aliter facere
Poſlunt, 1 ) quibus tota commiſſa eſt
eſpublica. Quin etiam audiendus

μ D :

—,—

S=

58 M. T. Ciceronis.
"Ὲ Popa Licinius, neſcio quis, de Cir-
co maximo: ſervot Milonis apud ſe
ebrios factos, ſibi confeſſos 6 ,de
interficiendo Cn. Pompejo conjurſſe:
deinde'poſted ſe gladio percuſſum eſ-
ſe ab uno de illis, ne indicaret.
Pompejo in hortos nuntiavit. Ar-
ceſſor in primis. De amicorum ſen-
tentia rem defert ad Senatum. Non
poteram, in illius mei patriægue
cuſtodis tanta ſuſpicione, non metu
exanimari: ſed mirabar tamen, cre-

di Popæ, ebrioſorum confeſoném

Jervorum audiri, vulnus in latere,
quod acu punttum videretur, pro
ictu gladiatoris putari ἢ *Verumta-
men, Σ intelligo, cavebat magis

Hyperbole.

Traductio. Pompejus „guàm timebat, non ea

& Conjugata. ſolam, quæ timenda, eranz, ſed om-
nino omnia, ne aliquid vos timereti.
Oppugnata domus C. Cæſari, cla-
riſſim: && fortiſſimi viri, per mul-
tas noctis boras nuntiabatur. Ne-
A Repugnan-no audierat tam celebri loco, nemo
tibus. enſerat: tamen audiebatur. Non
toteram C. Pompejum, præſtantiſſ-
mä virtute civem, timidum ſuſpi-
cari: diligentiam, totä Republica
Jfuſceptà, nimiam nullam putabam.
Frequentiſſimo Senatu nuper in Capi-
tolio Senator inventus eſt, qui Milo-
nem cum telo eſſe dicere. Nudavit
ſe in ſanctiſſimo templo; quoniam vue
: : tala

μ:}"
{Μνπ:;ῃπει;,ι
{
εμ μ
Μ μ!
Π
ι
Τ ὰ
Π) Ν

)

ΜΗ ὶ
Π
Γ) ὔιοίπ
Ἴ
μ Μ
1
71}
111
Ἄπά Μγ
ἐπὶ μι
( ἔμ;
Υ͂
ἢ μῃ
ξᾗγεν; Μ,ξ, |
| "..1.}
”ἷίμἕψ ἐ

,
Π
ΠΠνη ι
"Π} εἌ
) κοπ;'ωᾧ

' Ρεταᾧ“π Ί-

Ν Π
Π 4
ζ..,)}
ἤγίμ, ι
} ΜΙηι
ἤν᾿ 11
Υ̓ Π γ1
π κοψ{ώπε
Μ Π
Ἴ
ὁ "
.
} 1 |
Μ Μ
; ῶ]ατΐε ) ὰ
Ἴι ὶ
ἼἼ υ
ΠΜ]}. "
.{
zinum

fariè aut nune cogitare, aut molium

Pro. T. Ann. Mil. Oratio. 59

talis & civis & viri pdem non farie- Polyſynde-
bat, niſi co tacente res ipſa loqueretur. ten.
Omnia falſa, at 6 inſidiosè ficta com- Antitheſis.
perta ſunt. " Οπὸ ſi tamen metui- Metaphora:
tur etiam nunc Milo, non boc jam
Codianum Crimen timemus, ſed tuas
Cn. Pompeji ( 16 enim jam appello eâ Apoſtrophe
voce, ut me audire poſſis) tuas, in-
quam, ſuſpiciones perborreſcimus. Si

Milonem times; ſi hunc de tua vita ne- Reperitio.
Expolitio

aliquando aliquid putas: { Italiæ de- ians kimm⸗

leéctus, nonnulli conquiſitores tui di- merationem
itant, ΄ hæc arma, ſi Capitolinæ co- bartium.
ῥον 7 ſtercubiæ, ὶ vigiliæ, ſi delecta
juventus, quæ tuum corpus demum-
que cuſt odit, contra Milonas impetum
armata eſt, atque illa omnia in bunc
unum inſtituta, parata, intenta ſunt:
magna in hoc certè vi, 85 mneredibilis
ani mus, 2 non unius viri vires atque
opes indicantur; ſquidem in bunc
unum 85 præſtantiſſumus Dux electus, .
& tota Reſpubliea armata eſt. "δεά Allegoria.
quis non intelligit, omnes tibi Reipu-
licæ partes æagras & labentes, ut eas
bis armis ſanares && confermares, e
commiſſas ? Quocdſi Miloni locus datus
eſſet, probüſſet profectòtibi ipſi, nemi-

vem unquam hominem bomini cbha-

. ξ . 1 „, 6
ΥὙἹΟΥΘΉ2 uiſſe ) 4102 16 μί: π“ζἶ“ψ Enumeratio.

ὶ unquam periculum pro tua digni-
tate fugiſſe: cum illa ipſateterrima Pe-

60 M. T. Ciceronis.
{{ ſapiſſimè pro tua gloria contendiſſe:
tribunatum ſunm ad ſalutem meam,
quæ tibi chariſſima ſuiſſet, conſilis tuus
gubernatum: ſe àte poſted defenſum in
periculo capita, adjutum in petitione
Præturæ: duos ſe habere ſemper ami-

Repetitio. tſſmos ſperſſe, te tuobeneficio, me ſuo.

Simil. Cad. Quæ ᾽ non probaret: ſi tibi ità penituu

Apoſiopeſis.

CGeminatio.
Synonymia.

Polyſynde-

ton.

Correctio.

Inciſa,

inſediſſet iſta ſuſpicio, nullo ut evelli mo-
do poſſet: ſe denique Italia ὰ delectu,
urbs ab armi ſinè Milonz clade nun-
quam eſſet conquietura, nè iſte haud
Jqubitans ceſſiſſet patrid, i, quiitd natus
eſt, & qui 1:ὰ conſuevit: te, Magne, ta-
men atteſtaretur; quod nunc etiam facit.
Lide, qudm ſit varia vitæ commutabi-
lisque ratio, qudm vaga volubilisque
fortuna, quantæ infidelitates in amicu,
qum ad tempus aptæ ſimulationes,
quantæ in periculi fugæ proximorum,
quantæ timiditates. Erit, erit illud pro-
fectò tempus, & illuceſcet aliquando ille
dies, cum tu, ſalutaribus, ut ſpero, rebus
tuis, ſed fortaſſe motu aliquo communi-
um temporum immutatis ( qui quàm
crebrò aecidat, experti debemus ſcire ) 39
amiciſſmi benevolentiam, & graviſſimi

Simil. Cad. hominas ſidem, & unius poſt homines

natos fortiſſimi viri magnitudinem
animi deſideres. *Quanquam qui
hooc eredat, Cn. Pompejum, Juris Pu-
blici, moris Majorum, Κοὶ denique
publicæ peritiſſimum, cùm Senatus ei
com-

ΤἸΗ

Μ[Μ} ὶ
Ν
{{{}}}"
μ

Π

Π

Μ
Π

ι μῃ

.

☛

ΓΠῚ
Π
Π

ἤμμΗΕ

ΩΝ,
Ἵ7)
ἽΠ )
17|}.
.
Π

!

ΠΙΓῚ
' ᾳτωἶίμῃ::εἔεπ

{

Ἵ

ἴ
6 η ᾿
Δή γῃ,
ΥΩΝ
.
( ſender an,
Π ni
117
ἰ μριῇν.
Ἵ , Alit
Π ἰή ι
Π
Π 711)
Π Mave,
Ἴ
4commute
1 volubilte
tet ΔΜΗ
[μμεμῖ᾽
ΔΜΜΜΗΝ
μ Ν }
μἰμμμιιι
μ !

Μ Μ
Ὑ
1επΜ[Μξ}͵ν
͵Θ;
Μ

annond levandd, jacturisque fami-

Pro T. Ann. Mil. Oratio. δὲ
commiſerit, ut videret, ne quid Res-
puhlica detrimenti caperet: quo uno
verſiculo ſatis armati ſemper Conſules

fuerunt, etiam nulls armis datis: ὑμῆς

exercitu, bunc delectu dato judicium
ex ſpectaturum fuiſſe in ejus conſiliis Conjugata
vindicandis, qui vel judicia ipſa tolle-& Traductio.
ret? Satus judicatum eſt ὰ Pompejo, falsò Onqupli
: τ τ ' ' ndupli-
iſta conferri in Milonem: qui legem catio.
tulit, qud, ὴ ego ſentio, Milonem ab-
ſolvi oporteret: Σ omnes confitentur, Simil. Deſ
liceret. " Quòd verò in illo loco, at-Confirmatur
que in 115 publicorum præſidiorum Propoſinis⸗
copiis circumfuſus ſedet, ſata decla- Pars Quod
rat, ſe non terrorem inferre vobis ( quid cum laude
enim illo minùs dignum, quàm cogere, occiderit.
ut vos eum condemnetis, in quem Clodium; hoc
animadvertere ipſe, & more Majorum, Ὺ H
& ſr uo jure poſſet IHed præſidio eſſe : Μ eſt, virum ſce-
intelligata, contra heſternam concio- leratum ὃὲ
nem illam licere vobi, quod ſentiatis, Reipublicæ.
liberè judicare. Nec verò me, Ju- berariolun
dices, Clodianum crimen movet: nec οο fai
tam ſum demens , tämque veſtri ſen- Clodius: igi-
φ ignarus atque expers, 1 neſciam, tur Miloni
quid de morté Clodii ſentiatis,; De Klorioſun ι
qua ſi jam nollem ità diluere crimen, ἐον e.⸗
ut dilui, tamen impunè Miloni paldm Majorem
clamare atque mentiri gloriosè liceret: Syllogiſmi

Occidi, occidi, non Sp. Melium, qui Proſopop.
probat Proſo-
κάφ ᾿ ἐά : , opœis Mi-
liaru, quia nimis ampletcti blebem pu- ἘΝ qui glo-
tabatur, riatur, ſe ex-

emplo clarorum virorum occidiſſe civem pernitioſu-

62 M. T. Ciceronis
tabatur, in ſuſpicionem incidit regni

Minor Syl- appetendi: non T. Gracchum, qui

log. Probatur Coſegæ magiſtratum per ſeditionem

enumeratio-
ne flagitio-
rum Clodii.

Enumeratio
& Repetitio.

abrogavit: quorum interfectores im-
pleverunt orbem terrarum nominis ſui
glorid: ſed eum ( auderet enim di-
cere, cum patriam periculo {πὸ liberdſ-
Jet ) cujus nefarium adulterium in

pulvinaribus ſanctiſimis nobiliſſimæ

fæminæ comprehenderunt: eum,

cujus ſupplicio Senatus ſolennes reli-
giones expiandas ſæpè cenſuit: eum,
quem cum ſorore germana nefarium
ſtuprum feciſſe L. Lucullus juratus, ſe,
quæſtionibus habit s, drit comperiſſe:

Repetitio., eum, qui civem, quem senatus, quem

Inciſa.
Diſtributio
partium.

Antitheſis.

Polyſynd.

Zradutio.

Diſſoluta.

Populus, quem omnes gentes arbis
ac vite civium conſervatorem judica-
bant, ſervorum armis exterminavit,
eum, qui regna dedit, adeinit, orbem
terrarum, quibuscum voluit, partitus
6{}: cum, qui pluribus cadibus in fo-
ro factis, ſingulari virtute & gloria
civem domum vi & armis compulit:
eum, cui nihil unquam nefas fuit, nec
in facinore, nec in libidine: eum, qui
æ doem Nympharum intendit, ut memo-
viam public recenſionis, tabulis publi-
Σ impreſſam, extingueret: *eum
denique, cui jam nulla lex erat, nul-
lum civile jus, nulli poſeſſionum ter-

mini : qui non calumnid litiun, non

injuſtis vindiciis ac ſacramentis alie-
30

" ΠΊΝ'
Π

"
7
Π
Ὶ
Π
[|.}}

ἡμν Μ

Μ (
Π
ἐ μ
,
μ|{|
'
βμὼὰ
Ν }0

|

; ψΐ! ΜἸΜ;

{
Ἰμη, ἰῃ

;ξ;;;ζἑ;πάἶτα!α

ῃ ὶ

ἴ Pro T. Ann. Milone Oratio. 61
nmihm nos fundos, ſed caſtris, exercitu, ſionis Inciſa,
Gmndhn, inferendis petebat: qui non ſolum Repetitio.
Π dhim Etruſcos (eos enim penitus comtem-
υ , Pſerat) ſed bunc Cn. Pompejum, vi-
nm mnn ſu ΓΉΠΙ fortiſſimum atque optimum ci-
ulsn ι ἡ vem, Judicem noſtrum, pellere poſſeſſio-
Π ( 1 nibus γ armis caſtruque conatus eſt:
1 adlten 4 A. architectis & decempedi
ηἱ ει villas multorum bortöôsque peragrabate
μ ει qui Janiculo ε᾽ Alpibus ſpem poſſeſſio-
ſaumm η ΜΗ terminabat ſuarum: qui cium ab
ὐ a Equite Komano, WPlendidiſmo & forti
μ μ υἷνο, T.Pacavio non impetrſſet, ut
lrimma, Ν Inſulam in lacu pretio venderet, Diſſoluta.
} reépents lintribus in eam Inſulam mate- H
riam, calcem ,cæmenta atque arenam Σ
convexit, dominéque trans ripam inſpe-
ctante, non dubitavit adificium ex-
ſtruere in αἰΐομο - "qui buic T.
u nn Lutfanio, cui viro, Dii immortales? Præteritio.
ο ( ψμίά, enim de muliercula Sanctia,
ut,Nen/ Σ Σ
" quid de adoleſcente Apronio dico.
" τ uorum utrique mortem eſt minitas
Μ ς niſi ſibi hortorum poſſeſſtone ceſe
Μ {;Μξ , Μ ε) ſed auſus eſt Furfanio dicere, i
naſn, ſibi pecuniam quantam popoſcerat,
ihuntenn non dediſſet, mortuum ſe in domum
udt, " ς illaturum: qud invidid huic eſſet
Π ΐ”“]“ξ;ᾧ tali viro confagarandum, qui Appiltin Metaphora.
η{ . Fratrem, bowinem mibli conuöäétum
. Πά ι ἕγωἱἄ ) abſentem de ρο{{6{::.
᾿ ᾿ ſione fundi dejecit: qui parietem Τ,
per veſtibulum ſororz inſtituit duce-
ſmmßl j re,;

nit }
Ν '
; ςευ!εε.
Π Π
ε αὐραμ

ἜΞ..

64 M. T. Ciceronis.
re, ſic agere ſjundamenta, ut ſororem
: non modo veſtibulo privaret, ſed omni
Anacœpha- zgi : πΥ),), ι
aditu & lumine. Luangudm bac

Ἴ

μ

Π

ἕἓξἑξὶτίο. quidem jam tolerabilia videbantur:
Inciſa. Ε{ æquabiliter in Kempublicam, in 0
Annomina- privatos, in longinquos, in propinquos, Η
119. in alienos, in ſuos irruebat: ſed neſcio

IyPotypo μ modo jam uſu obduraverit, &
percalluerit civitatis incredibhilis pa-
tientia. Quæ verò aderant jam, ξ ᾽
impendebant, quonam modò leo aut
depellere potuiſſets, aut ferre impe-
τ rium, , 14 ille nactus eſſet ? Omitto
Diſſoluta. ſocios, exterasmationes, Keges, Tetrar-
cbas: (vota enim feceratis, ut in eos
e potiuùs mitteret, qudm in veſtras

Correctio. nias) 6à libern dico; d libers me-
Geminatio. „ „ Ρ ΔᾺ :
dius fidius , 85 conjugilus veſtris
: πππἶπαπτ 110 effrenatas ſuas libidines
Synonytmia. cohi uiſſet. Pingi beæs putatis, quæ
Interrogat. Patent, quæ nota ommnihuas gAuæ tenen-
tur“ ſervorum exercitus illui in
Concludit, urbe conſcripturum fuiſſe, per Ζμ0Σ
cxdem Clo- zotam Rempublicam resque privatas
ii von ſo-⸗ „mnium poſſderet ?* "Quamobrem,
Ἀ Ἀ n3 . 2
]ὶ.Π-.Νἶ;.ΟΠΙ . . μ ῬΑΣ Ἱ
gloriolum. cruentum gladium tenens clamͤrat .
Profopop Annius: Adeſte, quæſo, atque audi-
133 & Reipu 29 cives: P. Clodium interſeci: ejus
ἰλσαῦ em iurorer, quos nullis jam legibus, nulli

& ſalutarem. ἐ ο .... Χ
Judiciis franare poteramus, hoc ferro

Enumer. Ὅ
Part. Luli : per me unum effectum eſt, ut

hü dextrd à cervicibus, veſtri re-

poſſeſſzones veſtra tecta, veſtras pecu- M is

{η..}.}}
| ]͵ι;’1᾽

Ὶ "
ἡν . MU:

η

Π
Π}}
τ [ἷἃ ῃ
᾽ ΜᾷΜΙἶΙ 4
ὰ uthemn
Ν

Π ἀ ι

Μή ;
ἰ ιγμαη,

Γ}}},1}
erun Ἰη}
Ἱ ΜΝ} [0:
Μ ſene in
} Ν
ἰχ Ten
{Π||}.1} 11
dn in τ
,
,
ῃῄυἓὶΜἰ{ἵ]Μ
"1
μι Μ
!ΙΙ'Μ’ΜΜ
Μ Μ
μἰ»!
, ζ’”“”
} Μζ
! εΙΜὤ';’ζἕ
μ

Pro T. Ann. Mil. Oratio. 65

jus, æquitas, leges, libertas, Pudor, pu- Enumeratio
dicitia in civitate manerent: enim ve- cila.
γὸ timendum, quonam modo id factum .
Jerret civitas; nunc enim quis eſt, Expoſitio
qui non probet 6⁶ qui non laudet * qui Per Synony-
non unum poſt hominum memoriam miam & Re-
T. Annium plurimum KReipublicæ pro- Petitionem.
Jfuiſſe, maxim lætitiäâ Populum Roma-
num, cunttam Italiam, nationes omnes
affeciſſe & dicat, & ſentiat ἢ Nequeo,
vetera illa populi Komani quanta fue-
rint gaudia, judicare: multas tamen
Jam ſummorum Imperatorum clariſſi-
mas victorias ætas noſtra vidit, quarum
nulla neque tam diuturnam attulit læ-
titiam, nec tantam. Mandate hoc me-
moriæ, Judirxs. Spero, multa vos li-
berésque veſtros in Republica bona eſſe
viſuros. In his ſingulis 11 ſemper exi-
ſtimabitis, vivo P. Clodio, nihil horum
vos viſuros fuiſſe. In ſpem maximam,
ἐφ quemadmodum confido, veriſſimam
adducti ſumus, hunc ipfum annum, boc
ipſo viro Conſule, conceſſä hominum
licentid, cupiditatibus fractis, legibus
ἐ judiciss conſtitutis, ſalutarem civi-
tati fore. Num quu igitur eſt tam de-
mens, qui hoc, P. Clodio vivo, continge-
re potuiſſe arbitretur ?& Quid? ea, quæ
tenetis, privata, atque veſtra, dominan-
te homine furioſo, qued jus perpetuæ
Poſſeſonis hahere potuiſſent ?à Non ti-
meo, judices, ne odio inimicitiarum
Pro Rhetorica. AI. E mea-

Polyſyndet.

Comparatio.

Occupatio.

O.

Synæcioſis.

Auxeſis,

per, quæ nemo prater illum: ſi is, in-

Simil. Cad.

A Contrariis.
Epiphonema.

66 M. T. Ciceronis
mearum infiammatus, libentius ῥάς in
illun evomere videar, quâm verius;
etenim etſi pracipuum eſſe debebat, ta-
men ita comnmmunis erat omnium ille
hoſtis, 11 in communi odio penès æqua-
liter verſaretur odium meum. Non
poteſt dici ſatis, ne cogitari quidem,
quantum in illo ſceleris: quantum exi-
71 fuerit. *Quin ſic attendite, Ju-
dices : nempe hac eſt quæſtio de in-
teritu P. Clodii: ſingite animis: liberæ
enim ſunt cogitationes noſtræ, &,
quæ volunt, ſic intuentur; ùt ea

cernimus, quæ videmus: ngite igi-
tur cogitatione imaginem bujus con-

ditionis meæ, ſi poſſim eſſicere, ut Mi-
lonem abſolvatis: ſed itd, (2 P. Clodius
revixerit. Quid vultu extimuiſtis?

Quonam modo ille vos vivus aſſiceret?
qui mortuus inani cogitatione peren ſin φ
μ ρ( Cn. Pompejus, qui ed vir-
tute ac fortuna eſt, ut ea potuerit ſem-

dJulai, potuiſſet . Ὧ quæſtionem de mor-

te P. Clodii ferre, ſic ipſum ab inferis
evocare, utrum putatis facturum fuiſſe?
Etiamſi propter amicitiam vellet ülum

ab inferis revocare, propter KRempubli-

cam non feciſſet. Elus igitur morta
ſedetes ultores, cujus vitam ſi putetis

ῬΡ vos reſtitui poſſe, nolitis: & de ehus
nece Iata uaſtio eſt, qui ( eddem lege re-

Π
Ἷ Ἴ

μ

ῳ’ιω;ω γ1}

μ
{ ν.,
Π

Μ
Ν
Ἴ..}
ἡ Ν n

Ἅ Μ ἡ

viviſcere poſſet, latalex nunquam eſſet. τ χἰ

Huj φῷ

Pro T. Ann. Milone Oratio. 67
χἰ AHujuss ergò interfector non eſſet etiam
confitendo ab is impetrarurus, ne pœ-
nam timeret, quos liberaviſſet ὁ *Cræ-
ci bomines Deorum bonores tribuunt
uis viris, qui Tyyrannos necaverint.
Qucæ ego vidi Athenis gquæ in aliis ur-
ι 1ihus Græciæ“ quas res Divinas talilbus
mudi inſtitutas viru? quos cuntus? quæ car-
" πῆμα ᾽ Propè ad immortalitatem 49
υ;ω;;:;τ“ἶἅ religionem & memoriam conſecrantur.
Vos tanti conſervatorem populi, tan-
ΠΗ Ἢ Κοίογα ultorem non modò honoribus
Ύ Ρ aſſiciets, ſed ad ſupplicium rapi
, ΜΡΝ Ρ ῆ patiemini? Confiteretur, con-
en μ hſiteretur, inquam, ſi feciſſet, &
ſtene, magno animo, & libenter ſe fe-
1,0,0 ciſſe libertats omnium causd; quod
lun oertè ei non confitendum modò fuiſ-
ſet, verum etiam prædicandum. *
γμηη!5. Etenim ſi id non negat, ex quo nihil
Ἴμ . 5 vpetit, ἰ ut ignoſcatur: dubitaret ἰά
Ὑ μ zateri, ex quo etiam præmia laudis
n i oſſent petenda ὁ Λ verò gratius pu-
4onnie tat eſſe vobis Je capiti, qudm veſtri
Π μι}}. ordinis defenſorem fuiſſer cum præſ rtim
ἈΝ . in en confeſſone, ſi grati eſſe velletu,
μ M honores aſſequeretur ampliſſimos. δὲ
1 " factum vobis non probaretur (quan-
Π{ dudin qui poterat ſalus Jua Suique non
en ,, Ῥγοϑαγὶ ) ſed tamen ſi minus fortiſſimi
ε. . viri virtus civibus grata cecidiſſet:
, {;;χι;ζ.:“ι!ἰἶΐξἷτᾗ’ ψπἓπο απ.ῃηρ conſtantique cegeret χ
μ ἐπβγαῖα civitate: nam quid eſſet ingra-
" 2 tius,

Π}}}}} 1 }}}
ῳ ͵

Interrogatio,
Traductio.

Geminatio.

Correctio.

Antitheſis,

Traductio

68 M. T. Ciceronis.
tius, qudm latari cateros, lugeri eum
ſolum, propter quem cæteri lætarentur“
Quangqudm hoc animo ſemper omnets
fuimus in patriæ prodioribus oppri-
mendi, ut, quoniam noſtra futura eſſet
gloria, periculum quoque & invidiam
noſtram putaremus. Nam quæ mihi
contribuenda laus eſſet ipſi, cum tan-
tum in Conſulutu meo pro vobis ac li-
beris veſtris auſus eſſem, ſi id, quod
conabar, ſinè maximis dimicationibus
meis me eſſe auſurum arbitrarer? Lue
mulier ſceleratum ac pernicioſum ci-

Inciſa-. vem occidere non auderet, ( pericu-

Virorum um non timeret? Propoſità invidà,
Fortium Defi- morte, pœna, qui nihilo ſegniùs Rem-

ευ publicam defendit, is vir verè putan-
: dus eſt? Populi grati eſt, præmiis
Antitheſis. afficere bene meritos de Republica
cives: viri fortis, ne ſuppliciis qui-
dem moveri, ut fortiter feciſſe pœæ-
niteat. *Quamobrem uteretur eüdem
Amtithets conſeſſione T.- Annius Jud Abhala, qud ͵
Kimüil. Cad, Naſica, qud Opimius, qud Marius qud

nosmet 1pſi: &, ſi grata Respublica
eſſet, lætaretur: ſi ingrata, tamen in
gravi fortuna conſcientié {π| niteretur,
Sed bujus benefcii gratiam, Judices,
fortuna Populi Komani && veſtra feli-
citas, 5 ῖ immortales ſibi deherni
putant. Nec verò quisquam aliter
arlitrari poteſt, niſi qui nullam vim

Rum

cæleſtem exiſtimat Mumeénve Divi- N

Γ μ
1

Τ ;
ΓΝ
!

Ν Γ,
;;'ιυμιπιλενὓμ
Μ
Ξβπἃὶᾖγπᾳᾳ
" ἯΜΨΙ
Ὶ Π] , μΜ“͵
ἡ }
ε" ! ,

Ῥ ]
ΤΝ

=

— =
E
S
=

Π ᾽ΠΙ
Π Ν
ἐ
[}.:}
Ἵ7.}}}
ἼΠ,
ὙΝ
{Πι
"

᾿

᾿
Ι
Ἷ
Λ
ἹΜ
"

!
ΓΠΠ

Π
ἿΠ

.

ἡ η
{Π]1} ι

“Ὅἆὰὗ

'

Μψὢᾗ

,
; !πςετ’ὶ Π
Π
Ὶ [ε:πῤῇ' Π
im u )
Π

Cniedd ἡμη ι !

μ
Π Π ὰ
Ὁ}7) 1
, [1}}
ἼΠ1)
Π ,
ſenncig in
ἰ
Ο } ῃΝ
Ἰοίεη!δΝὶ
ΥΤΝ
αὐ μ
ο ὀ ὶ
, [ῃΡςΞκίιε ῇ
χἰ !
Π 4
γυμί .
εμ Ι"
Π ἱν
μ }"
entiiſning

Ν

mum mentem injecit, ut vi irritare
ferröque laceſſere fortiſſimum virum

Pro T. Ann. Mlione Oratio. 69
num: quem neque imperii noſtri ma-

gnitudo, neque Jol ille, nec cœli ſigno-
rumq; motus, nec viciſſitudines rerum

Inciſa.

atque ordines movent, = id, quod Repetitio.

maximum eſt, Majorum ſapientia: qui
acra, qui ceremonias, qui auſpicia &W
ἐ ſanctiſſimè coluerunt, & nobis, ſuis
poſteris, Prodiderunt. Eſt, eſt profe-
ctò illa vis: neque in his corporibus at-
que in hac imbecillitate noſtra ineſt
qniddam, quod vigeat ξ9 ſentiat, 5
non ineſt in hoc tanto naturæ tam præ-
claro motu: niſi fortè idcirco eſſe non
putant, quia non apparet, nec cerni-
tur: perinde quaſi noſtram ipſam
mentem, 4 ſapimus, quàâ provi-
demus, quà hæc ipſa agimus ac di-
cimus, videre, aut planè, qualis aut

Geminatio,

Repetitio

.Inciſa.
Enumeratio.

ubi ſit, ſentire poſſimus. Ea vis, ea eſt Geminatio,

igitur, quæ ſæpsé incredibiles buic urbi
fecilitates atque opes attulit, quæ illam
pernitiem extinxit ac ſuſtulit: cui pri-

auderet, vincereturque ab eo, quem ſi
viciſſet, habiturus eſſet impunutatem
45 licentiam ſempiternam. * Non 6
bumano conſilio, ne mediocri qui-
dem, Judices, Deorum immortalium
curd ves illa perfecta. Religiones me
herculè h⸗ aræque, cuùm 1llam bel-

luam cadere viderunt, commoviſſe ſe

vicdentur, & jus in illo ſuum retinuiſ-

3. ſe.

Tradu ctio.

Apoſtrophe.

Metonymia.

Repetitio &
Traductio.

Geminatio.

70 M. Τ. Ciceronis
Je. Vos enim Albani tumuli, atque
luci, vos, inquam, imploro atque obte-

ſtor, vésque Albanorum obrutæ aræ ſa-

crorum Populi Koiani ſociæ & ἀγια-
les, quas ille, praceps amentid, cæſis pro-
ſtratisque ſanctiſſimis lucis ſubſt ructio-

num inſanis molibus oppreſſerat: veſtræ

tum aræ, veſtræ Keligtones viguerunt,

veſtra vis valuit, quam ille omni ſce-

lere polluerat: tuque ex illo edito mon-
te, Latialu ſanäe Jupiter, cujus ille
lucos, nemora, ſinssque ſæpè omni ne-
Jario ſtupro & ſcelere maculdrat, ali-
quando ad eum puniendum oculos ape-
ruiſti: vobu illæ, vobis veſtro in con-
ſpectu ſeræ, ſed juſtæ tamen & dehi-
æ pœnæ ſolutæ ſunt. *Niſi fortè hoc
etiam caſu factum eſſe dicimns, ut an-
te ipſum ſacrarium Bonæ Deæ, quod
1 in fundo T. Sextti Galli, inprimis
boneſti 5 ornati adoleſcentis, ante ip-
Jſam, inquam, Bonam Deam cuùm præ-
lium connmiſiſſet, primum illud vulnus
acceperit, quo teterrimam mortem obi-
vet, ut non abſolutus judicio illo nefa-
rio videretur, ſed ad banc inſignem
ænam reſervatus. Mec verò non ea-
dem ira Deorum banc ejus ſatellitibas
injecit amentiam, ut ſine imaginibus,
Eine cantu, ſine ludis, ſine exeguiis,

Repetitio ſine lamentis, ſne laudationibus, 9
Enumerat 20 funere, oblitus oruore & luto, ſpo⸗

Inciſa.

liatus illius ſupremi diei celebritate:
quan

Π
ΝΗ
γ}}""
Π1}}}}
Ἴ

μἸ
ΤΝ
μ {}}}}

μ{}}}{}

Ὶ
.
Π
ΓΠ)
ἼΠ)
ἡΠη ἡ{|
ἼΠ 7
Ι͂

..}.1.}} ᾽

{
ὶ

ψ ἐ
Π Ὶ Ἷ ἢ
Ι ͵͵ς͵:!ατ2σ|:ιἐακ Ἷ

Μ μ

ἱ

Etn
μ
npon Π
.
ἡ[ύμι
} "
᾿ ὶαιιῄιὡἆϊιιᾶὶυ
μ μή
{{ΠὩΜ| ψ;
An ἤμ
Π Π Π
ἶψ;{ῇ’)
1
Π Ν
Π
{ Π01}}
Π Ὶ,

Pro T. Ann. Milon. Oratio. 71
quam concedere etiam inimici ſolent,
ambureretur etiam abjectus. Won

Δ fuiſſe, eredo, fas clariſſimorum viro-

rum formas illi teterrimo parricidæ

aliquid decoris afferre, neque ullo in Metonymia.
loco potius mortem ejus lacerari, qudm Antitheſis.

in quo vita eſſet damnatKa. Dura
mihi medius fidius jam fortuna Po-
puli Romani & crudelis videbatur,
uæ tot annos illum in hanc KRempu-
licam inſultare videret & pateretur.
Polluerat ſtupro ſanctiſſimas Keligio-
nes, Senatüs gravipima decreta per-
fregerat, pecunid ſe palàm à Judicibus

Simil. Cad.

redemerat, vexdrat in Tribunatu Sena-g Deſ-

tum, omium ordinum conſenſu pro

ANi ι Jalute Reipublicæ E reſciderat, me

ὙΠ
"
ſent u
μ }
μμι έ
μ innſene
Ν
ἡ ἐμι }
μ veti

᾿

Π 00

patri expulerat, bona diripuerat, do-
mum incenderat, liberos, conjugem
meam vexaverat, Cn. Pompejo Bellum
nefarium indixerat, Magiſtratuum
privatorümque cædes effecerat, domum
mei fratris incenderat, voſtürat Etru-
riam, multos ſedibus ae fortunis eje-
cerat, inſtabat, urgebat: capere ejus

amentiam civitas, Italia, Provinciæ, Diſſoluta.
regna non poterant: incidebantur jam Inciſa.

domi leges, quæ nos noſtris ſervis ad-
dicerent. Nibil erat cujusquam, quod
gquidem ille adamſſet, quod non hoc
anno ſuum fore putaret. *Olſtabat
ejus cogitationibus nemo præter Milo-
nem ipfum, qui poterat obſtare: (Οϊ,

Ε 4 Pom-

. ο Πῃ'
72 Μ, T. Ciceronis nte
. . . }
Pompejum novo reditu in gratiam Cnn (
quaſi devinctum arbitrabatur: Cæſa- iut
Nepn

ru potontiam ſuam potentiam eſſe di- ἹἹ" ,
celat: bonorum animos etiam in meo te
caſu contempſerat: Milo unus urgebat. Nℳnd
Hic Dii immortales, ut ſupra dixi, ! wr
mentem dederunt ili perdito ac furio- Ν Βὓἷἷ”ἶ"ᾖἶᾗ
υ huie faceret inſidias; aliter peri- Gmmmn
re peſtis illi non potuit: nunquam il - {
lum Reipublica ſuo jure eſſet ulta. Se- μ

4 .

natus, Gredo, Pratorem eum circeum- Ν }0}
ſeripſiſſet; ne cùm ſolebat quidem 14 Π
Facere in privato eodem boc , aliquid }

᾽

profecerat. "“4 Conſules in Prætore μμ Π9
eoercendo fortes fuiſſent? Primùm, Mi- τ 11
lone occiſo, habuiſſet ſuos Conſules: de- [ν 1
inde quis in eo Prætore Conſul fortis eſ- am υ
Jet, per quem Tribunum virum Con- μ in
ſularem crudeliſſimè necatum eſſe me- ſum
Synonyma. miniſſet? Omnia poſſideret teneret : lege μή
novaä, quæ eſt inventa apud eum cum ,
veliquis legibus Clodianis, ſervos no- Ἢ inin,
. ſtros libertos ſuos Piriſer Poſtremo, ἡχίμ,
Antitheta, niſi eum Dii inmortales in eam men- ὴ *
tem impuliſſent, ut homo effœæminatus ὐ ,
fortiſſmum virum conaretur occidere, Ὑ )
bodie Rempublicam nullam baberetis., Ἰηρνν,,
Repenitio. *An ille PFrætor, ille verò Conſul, (ἢ αὐ,,"
modò hac templa atque ipſa mœnia ſta- ἰ .
re eo vivo tam diu, & Conſulatum ὐ ,
Antitheſis. 4705 exſpectare potuiſſent, ille denique 1, νὦ
vivus mali nibil feciſſet, qui mortuus, .
uno ex ſuis ſatellitibus v. Cac ι
: uce

Ironia.

Subjectio.

0
Ί

Ἢ ' ἱ
δς Pro T. Ann. Milone Oratio. 53

" μ duce, Curiam incenderit ὃ Quo qnid

Ϊ , . : ξ : 5
un: C⸗ miſerius, quid acerbins, quid luctuo- Curiæ Deſi
μ ι ſius vidimus ἐ Templum ſanctitatis, itio.

ὰ amplitudinis, Σ bublici,
, caput urbis, aram ſociorum, portum
η ὴ omnium gentium, Jedem, ab univerſo
ΔΝ Populo Komano conceſſam uni ordint,
Majdunm inſtiammari, exſeindi, funeſtari? Ne-
η que id fieri d multitudine imperita,
Ἐ{| h quanqum eſſet miſerum id ipfum,
Ἢ ΜῈ Ο Jed ab uno, qui cum tantum auſus ſit
iin ultor pro mortuo, quid ſignifer pro vi-
} ἐμ ! τὉ non eſſet auſus 5 In Curiam potiſ- anuitheta.
} "Ὸ ſimum abjecit, ut eam mortuus incen- pen Imter.
Pimm deret, qudm vivus everterat. Et rog. & Con-
ε( μ ſunt, qui de via Appia querantur, ta- traria.
Cnſilim ceant de Curia? Ecquando ab eo ſpi-
" ὑ rante forum potuiſſet defendi, cujus Σ
ἀμμ ! non reſtiterit cadaveri Curia * Exci- Gemina,.
μ μ tate, excitate eum, ſi poteſtis, ab infe- τ

: ς : : . Ἰεοπία,
η Ὑ. Ffrangetis impetum vivi, cujus vix
ni, ſn uſtinetis furias inſepulti? ΝΗ verò
ι un Juſtinuiſtis eos, gui cum facibus ad
ἜΠ Curiam cucurrerunt, cum facibus Metaphora

ι {{ ad Caſtoris, cum σἰ ι toto foro vo-
υ litärunt. Cædi vidiſtis Populum Roma-
Τ. nunn, concionem gladiis diſturbari, cum

n aLudiretur ſilentio M. Cæhus, Tribunus Polyſyndeta-
' " ῥίοτ, vir fortiſſimus, & in ſuſoepta
ſn c, cauſa frmiſſimus, bonorum voluntati
i⸗ & auktoritati Senatüs deditus, & in
n um bac Milonu ſive invidia, ſive fortuna

Vngulari, divina & incredibili ide- "Sed
ἦν μ E jam

74 M. Τ. Ciccronis
Peroratio. 1 1 ſatis multa de cauſa: extra cauſam
Miſericordi- . Π Σ . ΐ
am Judicium tiam nima fortaſſe multa. Quid reſtat,
poſcit pro Mi- niſi ut orem obteſté rque Ὅο Σ ,ᾶωὠεε;ῖ 2
lone: quia vir am miſericordiam tribuatis fortiſſimo
fortis. viro, quam ipſe non implorat, ego au-
Repetitio. vem, repugnante hoc, & imploro & ex-
poſco. NWolite, ( in noſtro omnium
Hetu nullam lachrymam aſpexiſtis Mi-
lonis, ſi vultum ſemper eundem, ſi vo-
cem, ſi orationem ſtabilem, ac non mu-
tatum videtis, hoc minus ei parcere:
atque haud ſcio, an multò etiamſit ad-
Juvandus magis. Etenim ſi in gladia-
toris pugnis & infimi generi bomi-

num conditione atque fortuna timidos

45 ſupplices, &, ut vivere liceat, ob-.
ſecrantes, etiam odiſſe ſolemus, fortes
& animoſus, & ſe acriter ipſi morti of-
ferentes ſervare cupimus: eorumque
non magis miſeret, qui noſtram miſe-
ricordiam non requirunt, qum qui il-
lam eſſlagitant: quantò οο magis in
Π Fortiſſimis civibus facere debemus? "
Prni uj. Me quidem, Judices, exuminant, &
Reipublicæ. interimunt hæ voces Miloni, quas au-
Proſopop. dio aſſidus, & quihus interſum quo-
Inciſa. tidie. Valeant, inquit, valeant cives
Seminarie. mei, ſint incolumes, ſint florentes, ſent
ὙΠΟΠΥΠΜα, Heati: ſtet, hæc urbs præclara mibique

patria chariſſima, quoquo modo merita

de me erit: tranquilld Republicd cives
mei ( quoniam mibhi cum illis nonlicet
ſine me ipſe, ſed per me tamen perfru-
: antur?

Commutatio.

ΓΝΙ
{}}}}}
Μ
μ

ἡμη!"
μμἰμιμ
ὰ
μἰμμ}
μπ ι
μὐμη
}
ἐμί ι
}
ἵη1},}
ψ (}}
Μ {{
71}
c

17
᾽

{{{{}}}}}}}."

"
"
ἤγ μ
᾿ }{ὢωπὤεν;ῤ
}

ι Pro T. Ann. Milon. Oratio. 75
Π η antur: ego cedamatq; abibo, ſi mibi Re- Tradutio.
ufn, publicâ boni frui non licuerit; at carebo Antitheta.
Ὑ Mzu mald, 85 qudm primuùm tetigero benè
hin fifm moratam & liberatam civitatem, in ea Exclamati
ὴ : fruſtr : ; j.Exclamatio.
nnn n. conquieſcam, *Ofruſtr, inquit, ſuſcepti
Emma. mei labores?6 ſpes fullaces! cogitatio-
ſm min 2264 inanes meæ! Ego cuùm Tribunus ple-
Μ {.}}}, ) Kepublicäoppreſsd, me Senatui de-
nden, u diſſem, qué extinétum acceperam: Equi-
{ Zzebass Komans, quorum vires erant debi-
Π ἐ μῃ ἰ65 : onis viri, qui omnem auctoritatem
Meimſo Clodiann armu abjecerant: mibi un-
" μ guam honorum praſidium defuturum Enumeratio.
ἰ Putarem?“ Ego cùm te ( mecum enim
, rem * τ .
ψ ! Jæpiſſems loqunur ) patriæ reddidiſſem, Traductio.
εο iht non futurum in patria putarem
γμι:. ι Tocum? Ulinunc Senatus eſt, quem ſe-
emnut,f ι ἀδερε αρίς λν Reyetitio
μ μη! euti ſumus? Uli Equites Komani illi, Dirihutto
illi, inquit, tu & Ubi ſtudia munici-
tiorum ὁ Uli Italiæ voces? Ubi de-
nique tua, Marce Tulli, quæ plurimi
Fuit auxilio vox & defenſio?*“ Mihi-
ne ea ſoli, qui pro te toties morti me
obtuli, nibil poteſt opitulari? *Nec ve- τὰ
μῃ Τὸ bæc, Judices, di ego nunc flens, ſed Geminatio.
Μ boc eodem loquitur vultu, quo vide-
neſ tis; negat enim, ſe, negat, ingratis ci-
οὑ wibus feciſſe, quæ fecit; timidis &&α

: : ΜΗ
᾿ πο}ἶτ.;:ει "
Π ς:ι.ὺυιῳιι ι;
ὴ ἐμ Ν
η ἦδμμι.
μ ἶ

’ἈΗΜ' .—. . .
ſtin , omnia cireumſpicientilus pericula;
alnit, non negat. Plebem &W infimam multi-
onn , tudinem, quæ, Publio Clodio duce, for-

ſ tunis veſtru imminebat, eam, quò tu-
}

Η η ΐιῥν eſſet vita veſtra, ſe feciſe comme-

εμ Ρ;;Μἔ morat,

Traductio.
Diſſoluta.

Simil. Cad.
Adjunctio.

Traductio.

Antitheſis.

Traductio.

—76 M. T. Ciceronis.
morat, ut non modò virtute flecteret,
ſed etiam tribus] ſuis patrimoniis deli-
niret: nec timet, ne, cum plebem mu-
neribus placärit, vos non conciliärit
meritis in Rempublicam ſingularibus:
Senatiis erga ſe benevolentiam tempo-
ribus hu ipfis ſæpè eſſe perſpectam, ve-
ſtras verò & veſtrorum ordinum oc-
curſationes, ſtudia, ſermones, quem-
cunque caſum fortuna dederit, ſeeum
ablaturum eſſe dicit. *Meminit etiam,
Αδὲ vocem præconis modò defuiſſe;
quam minimè deſiderdrit : populi veròͤ-
cunctis ſuſfragiis „ quod unum cupie-
rit, ſe Conſulem declaratum. Nunc
denique, ſihaæc arma coutra ſe ſint fu-
tura, ſibi facinoris ſuſpicionem, non
facti crimen obſtare. Addit hæc, quæ
certè vera ſunt, fortes & ſapientes vi-
res non tum præmia ſequi ſolere rectè
factorum, qudm ipſa reciè facta: ſe nibil
in vita, niſi præclariſzmé feciſſe. Si-
quidem nibil ſit praſtabilius viro,
quàm periculie patriam liberare: bea-
705 eſſe, quibus ea res honori fuerit ἃ
Jſuis civibus: nec tamen eos miſeros:
qui beneficio cives ſuos vicerint. *Sed
tamen ex omnibus præmiis virtutis,
, eſſet habenga ratio præmiorum, am-
pliſzmum eſſe præmium, gloriam eſſe
bhanc unam, quæ brevitatem vitæ, po-
ſteritatis memoriam conſolaretur: 74
Σ ut abſentes adeſſemus, mor-
71

;Ἱὠὶνιξπτπ. Ι

Γ

{ ςετ

μ

,
Π
“
ἡ ΠἩ}}}"
μ{{

Γ ;
η
" Ν
μ }

ῃ

Ξ = —
—

Η Ῥὲτιω;ς;;
1!

ὶ

ſſen, }

"
Ἰ

ἽἼ")]} "

71

ttun M
Τ
ΠΪ
Π
μή
Π
ωὡᾖωῳ
.
“Ἷ
ἄμψῃ ᾿

Ἷ
ν..}..
"
ἼΝ
1111
Μπξιιἰατὠω :
ρἱεπτιαππ npr.
erſelen ,.
} {Π}}}}.
rmpner, :
ὠ η ι
1
γν ἐ{
Ἔ ,
uumn
, Ν
nna ſe ſ
Hicnnen,
Π ,

( Π

„

licenin.
e Ἅ
Π " "

μ ᾷ
Ἷ

Pro T. Ann. Mil. Oratio. 77
tui viveremus: hanc denique eſſe, cu-
jus gradibus etiam homines in cœlum
videantur aſcendere. De me, inquit, Proſopop.
ſemper Populus Romanus, ſemper
omnes gentes loquentur, nulla unquam
ohmuteſcet vetuſtas. Quin hoc tem-
pore ipſo, cùm omnes d ſuis inimicis
faces invidiæ meæ ſubjiciantur, tamen
omni in hominum cætu gratiis agen-
dis, & gratulationibus hbabendis, &
omni ſermone celebramur. Omitto præteritio.
Etruriæ feſtos, & actos 49 inſtitutos
dies. Centeſima lux eſt haæc ab inte-
ritu Ῥ. Clodii: & opinor, ultrà, qum
fnes imperii Populi Romani ſunt, non Hyperbole.
ſolum fama jam de illo, ſed letiam læ-
titia peragravit. Quamobrem, ubi
corpus hoc ſit, non, inquit laboro,
quoniam ommnibus in terris & jam
verſatur, & ſemper habitabit nominis
mei gloria. Hæc tu meeum ſæpè, his
abſentibus, ſed iisdem audientibus, haæés Peopter ſe
ego tecum. Milo. *Te quidem, quòd; en ο
πᾗο animo 655 ſatis laudare non poſſum. ronem, qui
Jed quò eſt iſta magis Divina virtus, ejus opera re-
εὸ majore ( te dolore divellor. Nec ve- vocatus eſt in
γὸ ' mihi eriperi, reliqua eſt illa ta- Pacriam.
men ad conſolandum gquerela, ut 115
iraſci poſzm, d quibus tantum vulnus
accepero : non enim inimici mei 16 mihi
eripient, ſed amiciſſmi; non malè ali-
quando de me meriti, ſed ſemper opti-
me. Nullum unquam, Judices ) Mihi Antitheta.
2611

78 M. T. Ciceronis lel emn
tantum dolorem inuretis ſetſi quis Ε
Correctio. κ , γ ( ε' 71 po n “"
teſt eſſe tantus) ſed ne bunc quidem ,νΠ}
ipfum, ut obliviſcar, quanti me ſem }
per feceritis. Quæ Σ vos &pit oblivio, !

aut ſi in me aliquid offendiſtis, cur non Μ

id meo capite potius luitur, qum Mi- ,
loni ἐ Praclarè enim vixero, β χ , ]
Repetitio. ,.»}}; ἌΣΡΩΣ ὶ /
ῬΞ mihi acciderit prius, quàim hoc tantum ᾿
Simil. Cad. Wali videro. * Nunc me una conſolatio
Adjunctio. ſuſtentat, quò dtibi, ὁ T. Anninulum 4

me amori, nullum ſtudii, nullum pie- e
tatis oſficium defuit. Ego inimicitiat ſan n
Lotentiam pro te appetivi: ego meum mena
Jæpè corpus & vitam objeci armis ini. .
micorum tuorum: ego me plurimis pro ſu te
te ſupplicem abjeci: bona, fortunas lhim
Π M

meas ac liberorum meorum in com-
munionem tuorum temporum contuli;
hoc denique ipſo die, ſiquavis eſt parata. " „
Μ qua dimicatio capitis futura depoſco. nilnn
Quid jam reſtat ὃ χμϊα habeo, quod di- ὙΝ

Ἴ7}}.
"

Dubitatio. cam, 7Η0 faciam protuis in me merits, ἐ πή!
niſi ut adeam fortunam, quæcunque erit ſilu
Synonymia. zua, ducam meam? Non recuſo, non Μ
abnuo, vösque obſecro, Judices, ut ve- 1 linn
ſtra beneficia, quæ in me contuliſtis, ant ſſun )
Simil. Π εξ in hujus ſalute augeatis, aut in ejusdem 1 luah
exitio occaſura eſſe jubeatis. *His la- ῳ
chrymis non movetur Milo: eſt quodam Ν η

Corredtio. ineredibili robore animi ſeptus: exilium em/
ibi eſſe putat, ſibi virtuti non ſit locus; ἰ
mortem naturæ finem eſſe, non pe- ἵημν
nam. Sed hic εἰ mente natus eſt. Qui a

Ὧ Pro T. Ann. Milone Oratio. 79
( , τονῦ Judices? quo tandem animo eritu? Antitheſis,
e ι Memoriam Milonus retinelitu: ipfum
ἡιηΐ , Siciets? & erit dignior locus in terri
Ὑ ullus, qui hanc virtutem excipiat, qudm

bic, qui procreavit? Vos, vos appello, Geminatio.

Fnlſinaunen Apoſtrophe.

ἣν, ἐ fortiſſimi viri, qui multum pro Re bubli-
nünn ἰ Aſanguinem effudiſtis, vos in viri & in
unkrtn tWvis invicti appello periculo Centurio-
Ν γ1}Ν 7165.,) vosque milites: vobis non modèò in-
Τ η Wectantilus, ſedetiam armatis, & bhuic Ssynonymia.
Judicio præſidentilus, haæc tanta virtus Exclamatio.
expelletur, exterminabitur, ejicietur?
Ο me miſerum!? ò me infelicem? Revo-
care tu me in patriam, Milo, potuiſti
per hos, ego 16 in patria per eosdem Commutat.
retinere non potero * Quid reſponde- Antitheſis.
bo liberis meis, qui 19 parentem alte-
rum putans? μ tili, Quinte frater,
nn qui nunc aber, conſorti mecum tempo-
ἴ ςβ“ἶ rum illorum“ me non potuiſſe Milonis
Π ΜΗ ſalutem tueri per eosdem, per quos no-
Π ſram ille Jerväſſet ὁ At in qua cauſa
ΝΤ non potuiſſe? quæ eſt grata gentilus: Subjectio ab
ΜΗ . , . ἼΣΣ Ρ adjundtis rei,
μ 01 “πμῆδτα non ρο μ ὁ ab is, qui maxi- ι
Ν " me P. Clodii morte acquiérunt; 7μ0 6
Julhrei deprecantes ?à me Quodnam concepi tan- Interrogat.
meumiii zum ſcelus? aut quòdin me tantum faci-
ς Π 212;’]3}”:2 nus admiſi, Judices, cuùm illa indicia
{|} Μ communis exitii indagavi ἢ batefeci ) Inciſa.
Mb⸗ R protuli, extinxi? Ommes in me meöbs- Synonymia.
ſmu/ , 716 redundant ex illo onte dolores.
μ " Quid me reducem eſſe voluiſtis? An ur

Ἷ }})
ἔρῃ immnt
ὙΠ : ΔΝ
Ἴ arnit!
Η ἈΝ
Hona, {{{|

ἼΠΝ Apoſtrophe.

μ nſt enſpectante me expellerentur ii, per quos

Π ἐ Ϊ
Ν AWſems

==

.

80 M. T. Ciceronis 1 ᾿ ͵
Obteſtatio. eſſem reſtitutus? Nolite, olſeero vos, pa- e
i, mihi acerbiorvem reditum eſſe, qum
fuerit ille ipſe diſceſſus. Nam qui poſſum
putare, me reftitutum eſſe, ' diſtrabhor
ab iis, per quos reſtitutus ſum? Utinam
Optatio. Dii immortales feciſſent pace tua, Pa-
Apoſtrophe. γίᾳ, dixerim; metuo enim, ne ſceleratè
dicam in te, quod pro Milone dicam piöò
ut P. Clodius non modò viveret, ſed etiam 3
Prator, Conſill, Dictat or eſſet, antequam 1

Antitheſis. he. pectaculum viderem. Ο Dii immor- Ο ἢ
/ ἦ Α „ . Ω .Γ ᾿
Exclamatio. tales? Fortem, & d vohis, Judices, con o
ſervandum virum! Minimè, minimè, 4 "
Geminatio inquit; imò verò pœnas ille dehitas lue- (ll
Proſopop. Vit: "ῸΣ ſubeamus, ({ ὰ neceſſe eſt, non

debitas. Hiccine vir, patriæ natus, uſ- ι
quam niſi in patria moretur? Aut, ſi :
foriè pro patria, bujus vos animi monu-
Antitheſis. menta retinebitis: corporis 11 Italia nul-
Traductio. Ium ſepulehbrum eſſe patiemini àHunc
aari ſuũ quuquam ſententid ex hac urle ex-
raduétio. Ξ
pellet, quem omnes urbes, expulſum ἃ
vobis, ad ſe vocabunt. Oterram illam
beatam, quæ hbunc virum exceperit!/
hanc ingratam, ({ ejecerit? miſeram χ (
amiſerit? Sed finis ſit: neque enim præ
lachrymis jam loqui poſſum: & hic ſe la-
chryinis defendi vetat. Vos oro obteſtor- Ml
que, Judices, ut in Enentu,aſele e⸗ ὑΐηι
εοά ſentietisid audeati. Veſtram vir- dlue
tutem ,juſtitiam, fidem, mibi eredite, [})
„ maximè probalit, qui in Judicibus η
legendis optimum .9 ſapientiſſimum }
quemqe legit. M. ΤΌ

8 48 γοί Ἕ 8;

Π ε} ἼΜ;

{{ Η}, ΐ 4 J 3 2 . 5
nht ιΆ . O e 5 Jo. NS Θ οὶ
ξ'ῇ'πἶι; -9 Ξ Ξ
͵::;;τ’ μςε .
lin irn e, LI

COICERONIS

enthin Ϊ
᾽ PRO

a " MARGO ΜΑ ἨΟΕΕΕΟ

! ῤῤἶι
Ἔμᾷςχ ORATIO.
Ponrts nH ARGUMENTUM.
tur /ℳ ἰ : Ν
;γιοὲξ ͵,͵͵͵ Marcellus geſto Conſula-
honuli u Π τὰ & virtute clarus, Ci-
ani r vili Bello Pompejum ſe-

ει Cutus eſt, victusque Pharſalicaâ
Μ " ΡΠἓΠΞ, πεῃυεςυτπυς qui bellum
* ! 'ἴπ Africa renovandum putârunt;
en ſua conſilia conjunxit, neque ad
Μ Cæſarem victorem impetrandæ ve-
τ " niæ causâà, ſupplex ire voluit: Mi-
μ tylenas urbem à bello & ἃ belli fu-
gunb/ " ſpicione remotam, ſe contulit: ibi
Μ ſatis diu, nullo revertendi in pa-
lrut⸗ triam ſtudio, commoratus, cùm in
nui ,Publica calamitate conſcientiã ſe
n, , mentis optimæ conſolaretur, & in

1, " μ Ιιετετιε νινετεκ ‚reditum οἱ Senatus

92 Μ. Τ. Ciceronis.

à Cæſare impetravit hac ratione:
cùm in Senatu à L. Piſone mentio
facta eſſer de Marcello, & cùm C.
Marcellus, ejus frater, ſe ad Cæſa-
ris pedes abjeciſſet, cunctus Sena-

tus conſurrexit, & ad Cæſarem ſup-
plex acceſſit. Tum Cæſar repentè

Ppræter ſpem dixir, ( Senatui rogan-

ti de Marcello non eſſe negaturum,

tametſi dolores & acerbitates tuliſ- κ
ſet ab iſto viro, & jam, partâ pace, }
aliquorum inſidias timeret. Cœte-
rùm adjecit, ſe ſibi & gloriæ ſatis
vixiſſe. Cicero, qui ſtaruera t in ἴ μ

perpetuum tacere, non potuit non }

gratias agere Cæſari pro tanta Ma-

, 5 . . . 1
gnitudine animi & Clementia: & emmd
Τ Ομπι
Π

quanquam proprer Marcellum ha-
bita Oratio ſit, ad conciliandam ta-
men & colligendam æſaris Bene-
volentiam digreditur in eam par-
tem, ut de querela Cæſaris & ſuſpi-
cione inſidigrum, dictisque accura-

τὸ difputet.
Quæſtio hujusOrationis eſt in ge⸗
nere demonſtrativo, an maximè Cæ-

ſaris Clementia laudanda ſit ob reſti-
tutum Marcellum?

Analyſis Orationis:

. Ρ . Ὶ ι'ἷ... ᾿
Exordium. Cicero reddit cauſam
Senatui, eur ad hunc diem ſiluerit; "

εὐλὰ . nune

ΔὉ

Π Π

; Π

μ

ἀὦ μὶὴ

ἤναῃ ὰ
ἱ.;.ῃε;ίὶπ γΠ
ἀξῃ ὴ
Μ

ἀππηῃ

Se μ Pro M. Marcello Oratio. 983
l nunc reſtituto Marcello, non poſſit
Ὧ η dicere. ο
δν Δ A dolorem ſi
Δ9 berpetuum dolorem ſuum
* auget εΧ abſentia Marcelli „ut ma-
ndn jorem ex proximo ejus reditu læ-
dCirmi titiam exprimat, Apoſtraphâ ad Cæ-
un (Anten ſarem. Deinde authoritatem Rei- inev τῦ
ἰ publicæ redditam, & ſpeciem ρεῖς ΄
Beſengnt ſtini Senatũs ac maximè gloriam M.
μ Marcelli optimi viri, prædicat ex
ΠΌ ram inſigni Cæſaris beneficio.
inem. ( Propoſetio. In prima & principali
τ parte ait, laudandam eſſę maximè
n Hmet Olementiam Cælaris ob feſtifutum
non ΔΌ hodie Marcellum & Senatum: In
ο ſecunda verò inſidias Cæſari non eſ-
Clemen ſe metuendas.
ῖ Confirmatio. PrimambPropoſitionis
Conclim partem probat hoc Enthymemate.
αἰὐ . Caæſar majorem exreſtituto Marcel-
8 } lo ſimlque Senatu gloriam conſe-
ὐ cutus eſt, quàm ex omnibus vi-
ἀβψι ἑζου : ergo maximè laudanda eſt
Clementia Cæſaris ob reſtitutum
Marcellum ſimùlque Senatum.
Antecedens probat quatuor ar-
gumentis. 1. Visoriæ cæteræ non
ε! ſunt propriæ Cæſaris, ſed propria
eſt Clementiaanam licet bellicæ 13 1. ore
des victoriæque Cæſaris tantæ ſint 9 ὅθονι, ς ΒΊΡΕΣ
ΜΡ᾽, uc cæteros ommes Imperatores ι μδλοὶς μρΐ τοδ ς
ὀὀίτεπυἷξὕ raârit, minores tamen ſunt, eoqucd;
" ' Ἐ 2 plu-

τι.

ἘΞ
τὸξ-
«5»
ΞΞ.
ἘΞ
S
=
S=S

9894 M. T. Ciceronis

pluribus aliis coadjuvantibus, ac ἐ

ipſi etiam fortunæ ſolent commu-
nicari: ſed laus Clementiæ non eſt
communis aliis, ſed ſoli Cæſari pro-
pria. J G Ἷ

. Non fuit difficile Cæſari popu.

los vincere, arduum autem erat
vincere Iracundiam. Probat hoc
extollendo magnas victorias Cæſaris
contra plurimas Gentes, & exinde
magis auget victoriam maximam,
quã Marcello hoſti pepercit. No-
vum hujus laudis incrementum de-
ſumit à nobiliſſima familia Mercel-
lorum

3. Cæſar hactenus victores vicit,
at hodie ſe ipſum ſeu ipſam victo-
riam.
4. Sapientiſſimè ſe ipſum Cæſar

ſeu victoriam vicit ſtudio pacis &

moderato victoriæ uſu. Probat ex
effectis, quia duos maximè pacis

Authores. Ciceronem & Marcellum
conſervavit, quia conſervavit, &

conſervat ex acie, quos poteſt.
Probat ulteriùs opponendo Pompe-
janorum ferociam & crudelitatem,
ſi victores evaſiſſent.

Concludit gratulando Cæſari tan-
tam laudem & virtutem, quæ ipſi
propria eſt, non felicitatis ac for-

tunæ.

Se-

Μ Ν
εἰ

| } |

λ ἷν

μ ι ὶ
Π

Ὑ εὶ

Π εἰ
}
Ν η
Ἴ17)
.
ἐ

"

Ὅ }.

Μ

Ἴ Ν
Μ η εἰ
οἰιὢἵετ'ιρτο.

ἐ
Um Aten αι -

Π Π
Ν
Nes, ἃ ο
Π Wurime
ἐά ἢ

remmentome
Π Mn.

Π
Ἔ

Pro Μ. Marcello Oratio ὃς
Secundam partem Propoſitionis,

quòd nimirum Cæſar metuere non

debeat inſidias probat, eoquòd ne-
mo tam ingratus tamque injuſtus eſſe
poſſit, qui extinctum velit eum in
cujus animâ Respublica conſiſtit;,
& à cujus vità pender: quanquam
non ita extenuet ſuſpicionem Cæſa-
ris, ut eautionem prudentem adhi-

bendam eſſe, eandémque omnibus,

qui ab ipſo converſati ſunt, metu-
endam non ſuadeat.
Mox uritur hoc Dilemmate: vel
Cæſariani vel Pompejani inſidiantur

Ceæſari? Non Pompe lani, qui accep-

tà præter ſpem ſalute omnes ſunt
amiciſſimi; ſed nec Cæſariani, qui

ipſo duce ſumma omnia conſecuti

ſunt; ergo nulli.
His dictis nihilominus non im-
minuit ſuſpicionem Cæſaris, propo-
ſitis hominum abditis conſiliis, ut
tantèò diligentius Cæſar caveat ſaluti
ſuæ, αυὰ ſalus omnium & Reipu-
blicæ nititur. Ὥ
Hinc digreditur ad explicandam
& refellendam Cæſaris vocem, 4
dixerat, ſe ſatis vixiſſe. I1. Per
Conceſſionem, quòd pro rebus à ſe
geſtis ſatis vixerit, verùm cùm vul-
neribus Reipublicæ ſolus mederi
poſſit, non dum ſanis vixer it Patriæ.

ὰ Τ, Τ.
86 M. Ὑ. Cickronis. " η
Imò plus dicit, quèòd Cæſar, qui ἢ. 1 [;Ἱ;Ρῃ,ᾷ
bi ſoli nec natus eſt, nec vivit, non al
dum vivere cœperit vel Patriæ vel H ὶ
ςΙοτιἝΓὡι. '
" ἡ

„Probat I. Ex ipſa Definitione ἼΩΝ ,
(Ξὶουτ’, 2. Ex Brevitate vitæ & " "
εεειι“ῃιτεεε,σω Cæſar inſervire de- μΜ "
eat. 3. ἘΧ ipſo judicio poſtero- erin
rum, qui dicent virtutem & res ns
geſtas Cæſaris plus admirationis, [π|}
quàm gloriæ habere, niſi etiam Rem- e
publicam fudârit. 4. Ex ipfa in- μ Π
ter cives reſtitutà pace, quâ diu Ceæ- uld
ſar frui debeat, nec de inſidiis cogi · lale
tare. ι κ
μ μ
Denique ſuo &. Reipublicæ no- irßa
mine hortatur atque obſecratur, ut uu
vitæ ſuæ conſulat. Π
Ε
Repetit laudem Clementiæ Cæ- χ:
faris, & gratiarum actionem pro aic
tanto beneficio. Cur autem id, un nzun
Præſertim ipſe faciat, duas affert εὐ μ Ἷ
cauſas. 1. Quia rogatus fuit ἃ Se- ſer
natu, ut nomine omnium gratias Ἵ
ageret. 2. Quòd ipſe ſit Marcelli uun Σ
επππτιίἴἰτῃι;ε, cujus reſtitutio majo-

Ἱ ῃ
rem Ciceroni quànii c&teris omni- S
bus lætitiam aſteraten ο Μ;Μ
Diu- Kal

ce P. Marco Marcello Oratio. 87

ι ; μ ξ . .. Τ "1,
ΠΞἜΓἸ Ἱ Iuurni Silentii, Patres con- τ ὐή
Mee Ν hon ᾿ Jeripti, 70 eram his tempo- Clementiâ

Vibus uſus, non timore ali- Cæſaris, quæ
quo, ſed partim dolore, par- Autitheſhis.
uuin verecundid, hnem bodiernus Cieronein
A häiin dies attulit, idémque initium, 214 non patitur,
tenint ο vellem, quæque ſentirem, meo priſti- dum Marcel-
Ἱ ierih no more dicendi. Tantam enim lo, ſummà
ccoen manſuetudinem, tam inuſitatam in- Ferie iin
Πῃ : auditamque clementiam, tantum in Rempubl.
Δ : ſumma poteſtate rerum omnium cam ac ſena-
ἰ η modum, tam denique incredibilem tum ſummà
ι ὐ ſapientiam, ac pene divinam, taci- aiigre
ἐ tus nullo modo præterire poſſum. gituit.
einidis a Δ. enim Marcello vobis, Patres Polyſynde-
Conſcripti, Reique publicæ reddito, ton-
non ſolum illius, ſed meum etiam
elen vocem ς9 austoritatem ξ9 .υοὖὶ;- ς5᾽
ερμινο -Keipublicæ conſervatam ac reſtitu- Simil Ca-
acam puto. Dolebam enim Patres . ai
Conſeripti, & vehementer angebar, Λ 10.
Gemmul cum viderem, virum talem, qui in
omk eadem cauſa eſſet, in qua ego Μ
ſem, non in eadem eſſe fortuna: nec Metaphora.

, Ἀ

μ
ῃςυτὀιΐξἓ Vmibi perſuadere poteram, nec fas
ſib eſſe ducebam, verſari me in noſiro
μ πἰ τοϊογὶ curriculo, illo æmulo, atque
mane imitatore ſtudiorum, ac laborum
Nen meorum, quaſi quodam ſocio à me

ktun 47 comite diſtratto. Ergo 97 mihi
ες ρα priſtinæ vitæ conſuetudinem, Metaphora.
Ο Cæſar, intercluſam aperuiſti, 8᾽ .
ies omnibus ad bene de omni Kepubli-
; 4 (4

88 M. Τ, Ciceronis

ca ſperandum quaſi ſignum aliquod 6 Ὶ |

ſuſtuliſti. Intellectum eſt enim mibi
gquidem in multis, & maximè in me W
1pſo, ſed paulò antè omnibus, cum 1

M. Marcellum Senatui Populéque

KRomano conceſſſti,; commemoratig

praſertim offenſionibus, te auctori- }

tatem bujus ordinis dignitatemque "
Keipublicæ tuis vel doloribus vel ſu-

Nicionibus anteferre. Ille quidem
fFructum omunis anteactæ ætatis ho-
dierno die maximum cepit, cum

Ἴ

"
Τ Π
ν

Jummo conſenſu Senatüs, tum præ- 15}

A relatis & tzerea judicio tuo graviſſzimo & ma-
Epiphonema vimo: ex quo profectò intelligis,
majus, ad quanta in dato beneficio ſit laus, cùm
ἀΡδ, en accepto tanta ſit gloria. Eſt verò

Jortunatus ille, cujus ex ſalute non

minor penè ad omnes, qum ad il- ;

lum ventura ſit, latitia pervenerit.

Enumeratio Quo ei quidem meritio atque opti- aun
Polyſyndeta. mo jure contigit. Quis enim eſt ilo

Prche ni Aut nobilitate, aut probitate, aut
riolum ο btimarum artium ſtudio, aut in-
Cæſari reſti- Zocentid, aut ullo genere laudis præ-
tuiſſe Mar: ſtantior ὃ Nullius tantum eſt flu-
natum, à qui-
bus offenſus

cellum & Se- men ingenii, nulla dicendi aut ſeri- n

bendi tanta vis, tanta copia, duæ

eſt: Quia εχ 2012 dicam exornare, ſed enarrare; Π 1

hac majorem C. Cæſar, res tuas geſtas poſſt. Ta-

laudem con- men aſſirmo, & hoc pace dicam tua,; }
ſecutus eſt, zuflam in his eſſe laudem amplio-
ἜΠΕΕ . τ ᾽ ,„ quaim ῥοηΐογηο 6 1. "
omnibus Tetmn udt Littt, 7’atti 0 ItorI Τ|

ViRoriis, (0125

᾽

[Γ]

—

ιβ
4“"
'

ἣ"

Ι]

|

" :
..}71}}}}}}}
,
ν μ ἐνηόψε, ὑ
.
ν
Π
Ν11}1}}}}}}
ἰ

Μψνιί
Π

. .

lenn

᾿ἴμῃ {
, Τ,
7 ἈΙ 1
konniu, an
ἿΝ ἐμίμι:
}
,ψω, " uhn
! yuunnn

Τ

Ἅ

1
ce α}}
Ὶ εψ”, Ἰ
tit, Πμ1}
ὴ ielig
ο εἰ
,
ε( Μ
Π ᾳωω!-
εἹ μ Ϊ
γ1}
ὙΝ
μ ι"}..
μΈ }
μμμμ}.
ψ '
ἼΝ
"
ἪΗ 4
μ
μ ἐ{ "
εἰ Ν
μ

"
"

—
—,—

- , τ

ὶ

.. Ζ ο ς totum boc

Ῥ, Marco & Marcello Oratio. 80

conſecutus es. Soleo ſæpè ante oculos Confirmatio
ponere, idque libenter erebris uſur- Bidrlbutio.
pare ſermonibus, omnes noſtrorum gimil. Cad.
Imperatorum, omnes exterarum Inciſa & ar-
gentium, potentiſſmorumque popus ticuli.
lorum, omues clariſſzimorum Kegum
res geſtas cum tuis nec contentio-
num magnitudine, nec numero præ-
liorum, nec varietate regionum, nec
celeritate confciendi, nec diſzmili-
' Ὑ ΤΝ Alia Η
tudine bellorum poſſe conſerri; nec 5 ὲΡΘἴ'
verò disjunctiſſimas terras citiùs cu- olica Com-
: ἣ ἔπλ ς τά paratio.
jusquam paſſibus potuiſſe peragra-
ri, quàm tuis non dicam curſibus,

ſed victoriis luſtratæ ſunt. Quæ probat. r.

Σ " Π . Quia Victo⸗
guidem ego niſi tam magna eſſe fa e & Ὑ
tear, ut en vix cujusqguanz mens κ illis lau-
alit cogitatio caßere poſſtt, aumens des non ſunt
Jem: ſed tamen ſunt alia majora. propriæ Cæ-
Nam bellicas laudes ſolent quidam ſaris, ſed
: ὑτς 7 ,„„ Cum multis
extenuare verbis, easque detrabere 1 ς com-
ducibus, communicare cum militi- munes.
bus, ne propriæ ſint Imperatorum:
&& certè in armis militum virtus, lo- Inciſa.
corum opportunitas, auxilia ſocio- Simil. cad.
rum, claſſes, commeatus multùͤm
juvant. Maximam verò partem
quaſi ſuo jure fortuna ſibi vendicat, Diſſimilitu-
& quidquid eſt proſperè geſtum, ἰά o⸗
penè omne ducit ſuum. 4422 verô nenti⸗ eK
bujus gloriæ, C. Cæſar, quam es pau- Caæſaris pro-
lò antèò adeptus, ſocium habes nemi- pria.
5 Huantümcungu e
PF 5 ε)

Ϊ " μ

90 M. T. Ciceronis .
᾽ Ε ; ; ἰ ὰ
Repetitio. ſ., quod certè maximum eſt, totum " imnnn

Adjunctio. Mta laude centurio, nibil perfectus, ,
Inciſa. nihil cobrs, nihil turma decerpit. .
Definito : - - : Ν . m,
᾽ Ποῃγὠεγ Quin etiam illa ipſa rerum buma- Π
" narum domina fortung, in iſtius ſe εμ
Jocietatem gloriæ non offert, tibi 1 mm,
cedit, tuam ſe We totam & pro- cefi
Probat. 2 Priam ſatetur, Nunquam enim te- μ 1
Quia tam meritas cum ſapientia commiſcetur, Ν "
difficile non nec ad conſilium caſus admittitur, ἴ
Anticheſs LDomuiſti gentes immanitate barba- οὑ
S,,, Ten, liſti gentes immanitate barba- Ν
Adjuncta. Tas, Mmultitudine innumerabiles, lo- 11
fuit Cæſari is infinitas, omni copiarum genere { {
gentes vine abundantes: ea tamen viciſti, quæ 68 ſehffuifit
ξετο Ι(ξιξἓἰ""' nuturam & conditionem, ut οἰποὶ μ "
cillimum. Poent, babebant. Nulla εἴ enim ἐ }
οο tanta vis, quæ non ferro ac νἱτρα5. Π Μ
Simil. cad. debilitari, frangique poſſit. Animum . Τ:
Adjunda. vincere, iracundiam cohibere, victo- Ji

—

=

Π Π;}}
rieam temperare, adverſarium nobi- {{ Ὶ}
Mreneeſen litate, ingenio, virtute præſtantem, mn ila
non modèò extollere jacentem, ſed 4 Μ μ
ettiam amplificare ejus priſtinam di- 1 ἀμ {{
ΠῈ gnitatem: hæc, qui facit, non ego mncht,
ς ἴθο: b eum cum ſummis viris comparo, ſed rn
Conceſo, ſimillimum Deo judico. Itaque C. πιομ

Comparatio. Cæſar, bellicæ tuæ laudes celebran- [ } az
tur illæ quidem non ſolum noſtris, ſeld 1 lui
penè omnium gentium litteris atque Wrig ο
linguis: nec ulla unquam atas de [υ} iniin
tuis laudibus conticeſcet. Sed ta- 1 4
men ejusmodi res, neſcio quomodo, ϑι
- etiam

Ἦ Ρ Marco Marcello Oratio. 91
m etiam cùm leguntur, obſtreßi ela- Alegorin.
" Δ Π ς more militum videntur, & tubarum
llnf Jono. At verò cùm aliquid elemen-
Ἰπι μῃ ter, manſuetè, juſts, moderatèò, ſa-
n nn pienter factum, in iracundia pra-
Ἷ Ν ſertim, quæ eſt inimica conſilio, &
" . in victoria, quæ naturd inſolens τ
ἐ ſuperba eſt, aut audimus, aut legi- A minore
enenn mmus: 440 ſtudio incendimur non ad majus.
Mconmin modò in geſtis rebus, ſed etiam in fi-
( μ &is, Σ eos ſæpe, quos nunquam vi-
ηή ! dimus, diligamus? Te verò, quem
umnhle, præſentem intuemur, cujus mentem,
ι μῃ ſenſusque eos cernimus, ut quidquid
ἰ ει belli fortunn reliquum Keipublicæ fe- Synonymia.
μ un cerit, id eſe ſalvum velis, dutbus
Nulneta Laudibus efferemut?“ Quibus ſtudiis
enorin proſequemur ? Qud benevolentid com- proſapo-
Π plectemur? Parietet medius γάϊας, Ἐ era
nottndn mihi videtur, bujut curiæ tibi gratias
Π agere geſtiunt guòd brevi tempore
egeitn. Jutura ſet illa aukctoritas in bis ma-
eele d. J0τ1 Juorum, & Juis ſedibus. Equi-
“πὶ dem cùm C. Marcelli, viri optimi,
μ commemorabili pietate præditi la-
τ " cbrymas πιριὸ vobiſcum viderem, om-
ftenm nium Marcellorum meum pectus me-
, Ιἷἷζ,ῥ moria effodit, quibus tu etiam mor-
( 11 tuis, M. Marcello conſervato, di-
Nun anitatem ſuam reddidiſtiz, nabiliſſ-
n Π 8 mmque familiam jam ad paucos
redactam, penè ab interitu vin-

=☛

Metaphor.

92 M. Τ. Ciceronis.

Complexio. Σ Ν κ
maximis d& innumerabilibus gratu- ι

lationibus jure anteponest. Hæc

enim res unius éſt proprta C. Ceſa-
ris: cateræ duce te geſtæ, magne

Polyſynde- illæ qudem, ſed tamen multo ma-“
ton. gnöque comitatu; δη) autem vei "
tu idem 45 dux 61 ξ5᾽) osmes: quæ ΜΗ

quidem tanta ἐ , ut trophais mo-
numentistque tuit allatura finem (
aætas; (nihil eſt enim opere aut
Metaphora. manu factum, quod non aliquando
: conficiat & conſumat vetuſtas) At
Antitheſis. pæc tua juſtitia & lenitas animi
Urobat, z. oreſcet quotidie magis, ita ut,
Quia hacte- . : : .
nus Cæfar vi-antum operilus tuis diuturnitas
Qores vicit, detrabet, tantum afferat laudibus.
nunc verò ſe Et cæteros quidem omnes victores
ipſam viéto-

riam. te & miſericordid viceras; hodierno

verò die te ipſum viciſti. Vereor, ut

boc, quod dicam, perinde intelligi

auditu poſſit, atque ipſe cogitans

Ί

Conjugata & ſentio. Ipſam Victoriam viciſſe

Traductio. . ο εοο . ι
ὙΎῊ Π videris, cùm ea, quæ illa erat ad-

epta, victis remifiſti. Wam cuùm ip-
ſeus viétoriæ conditione, jure omnes
victi occidiſſemus, clementiæ tuæ ju-
dicio conſefvati ſumus. Kectè igi-
Probat 4 zur unus invictus es, à quo etiam
Quia Cæſar ipſius victoriæ conditio visque de-

rennin & viéia eſt. Atque hoc C. Cæſaris ju-

vi Roriam vi. icium, Patres Conſeripti, ze⸗n
Atè

"
{{

}
Ν {}}"

Γῖχι

Π
{ μἰλμ}"

ipſum, imè ζρἤογ civilium jam antè æquita- kaur

ἽΠΠΠΠ

ψμχ

ῚῚ
ἈΙ Μ
Δ μ

.

. ..: Pro M. Marcello Oratio 93

ΔΡ μῃ latèò pateat, attendite: omnes enim qui cit, ſtudio
Π Μη] ad ilta arma fato ſumut, neſeioquo, kaein Ee no⸗
, ι Keipupliba meſero, funeſtöque com. Virtntit.
Π (, ΐά[“ἷ pulſt, etſe aliqud culpi tenemur erro-
NN Ἱ ris humani, d ſcelere certè liberati ſu-
Umn , Mus. Mam ceim M. Marcellum, de-
ἽΠ| μ precantihus vobis, Keinublicæ conſer-
5 μ u Va Cæeſar, menmiet mihi, & iterum
! e,lann Reipublicæ, nullo deprecante, reliquos

Munint fn ampliſſimos viros ᾽ ſibi ipſi! pa-
ἰῃ ε: riæ veddidit, quorum && frequen- Adjundio.
Π tiam ᾽ dignitatem hoc ißſo in conſeſſu Ἂ
ἡμη ! videtis: non ille hoſtes induxit in cu-
Ω judicavit, ἃ plerisque ig- ἜΠῈ Ν
ἝΖ“Ι, μι: oratione Ppotius, ο Ffalſo atque Reſtituit
inani metu, qudm cupiditate aut αα☛ amato-

erudelitate bellun ε6 ſuſceptum. " ΐζζξξἓ:
Quo quidem in bello ſemper de pa- ter ipſa arma
ἥηω ( audiendum putavi, ſempérque Ciceronem
n Jolui, non πιοδὸ pacem, ſed oratio- &arcel-
unn n nem etiam civium, pacem flagi- n.
iſſi un tantium, repudiari. MNeque enim
ein ego illa, nec ulla unquam Jecutus Synecdochie
μ Π ſum arma civilia, ſempérque mea Antitheſis.
dtonn conſslia, pacis & togæ ſocia, non
υ { heilli armorumque fuerunt. Homi-
ΜΗ nem ſum ſecutus privato aſſicio, non
. publico: tantümque apud me gra-
mente zi animi fidelis memoria valuit, ut
μ " nulld non modò cupiditate, ſed ne
6 quidem, prudens & ſciens tan-
, 4 quam ad interitumim ruerem voluun-
tarium

εἰ ΤΜ

ᾗετατ Π !
Μ 11

ΞΞΞ

'
Ϊ
Ι
.

ΞΞΞ-

=

Ἱ

- τῷοὸ

"
"

—

=☛tn

—

94 M. Τ. Ciceronis.

tarium. Quod quidem meum con. "
Iſilium minimè obſeurum ſuit. Nam
&& in hoc ordine, integrd re, multa ,
de pace dixt, & in ipſo bello endem
etiam cum capitis 161 periculo ſen-
. Ex quo jam nemo erit tam inju.

τ rerum aſtimator, qui dubitet,
quæ Cæſaris voluntas de bello jſue rit,
cùm pacis auéctores conſervandos ſta-

tim cenſuerit, cæteris fuerit ira

Synæcioſis.

viéctor pacis auctores diligit, is pro-

fecto declarat, ſe maluiſſe non di.

micare, qudm vincere. Atque bu-
Jus quidem rei , Marcello ſum te-
Nlis, noſtri enim ſenſus, ut in pace
ſemper, ſic tum etiam in bello con-
gruebant. Quoties ego eum, ᾽
quanto cum dolore vidi, cuùm inſo-
Metonymia. lentiam certorum hominum, tum

Victorii oiam ΠΗ Τ Ω Ὶ . J
Z viétoriæ ferocitatem
autem tam ᾽ Fexocit

moderate

Enalloge.
Synecdoche.

Metonymia. bpræliorum eritu terminatam, gla-
conſervave- dium vagind vacuum in urbe non
rit, quos po- vidimus: quos amiſimus cives, eos

znir conſer-. Martis vis perculit, non ira victo-⸗

riæ, ut dubitav“ debeat nemo,
" mu

tior. Atque id minas mirum fortaſ-
ſe ſum, cùm eſtſet incertus exitus
& anceps fortuna belli. Qui verè "

extimeſcentem? Quò gratior tua
Condupli. Iiberalitas, Ο Cæſar, nolips qgui illa
car. vidimus, debet eſſe. Noncuimcau-
uſus eſtut ( ſunt inter ſe, ſed vicétoriæ com-
parandæ. Vidimus tuam victoriam

"

Π [εἆ "
Τ

ἥ , : μ}} ῳὶ

Ἰ. }
ἡμμμ!""}
μ }
Τ,

ὴ
}

, |

:
" 4
ἡμήμ!!

ἀμ μ
..}.
μ
εὐγμμι
un aim
:
1771
n
""»
Ν

{

ὑ χ ὶ
ὅ Π ς

]

Π
Ὰ boſt. Iar ah in- QuodàPom-
n nin multos, ſ kferi poſſet, C. Caſar αὖ il- Ranejadus
|1, Jeris excitavet, quoniam ex cadein squacibus ,
Ἰρίν | acie conſervat, quos poteſt. Alterius Hvictores
ai, verò partis, nibil amplius dicatn, evaliſſent,
ἰ : Ν non potuiſ-

Ν Ν ) μ nmnes verebamur, tu
ἡμν , 4udm id, quòd ommes vereban ſet exſpetlari.

P. M. Marcello Oratio. 9 5

ἈΝ Ὶ" imis iracundam futuram fuiſſe victo-
Ν Ν ἡ riam , Quidam enim non modo ar-
Ail ie matis, ſed interdum etiam otioſis ni Irheſis
unſnmn } nabantur: nec quid quisque ſenſiſet, Simi Hel⸗
ὴ ſunt Jed ubi fuiſſet, cogitandum eſſe dice.
mmnnfr bant: ut mibi quidem videantur Dii
τ & Armn mortales, etiam ſi pœnas d populo
deli (ν Romano ob aliquod delisuin, exbeti-
ἀϊίι! verunt, qui cidile. ἐ 1A ,
ἐ ! μ 85 tam luöétuoſum εχ ἀΌΟΥΗΗΣ ) vel
.. ἅπι. placati 1421 vel ſatiati AMmual 00,2-
γιήν!ι η Tem ſalutis ad cleinen?inmn Οἶτ probatio-
gu, 4 ε᾽ Japientiam contuliſe. nem repetità
Π Luare gaudetuo iſto tam cellenti o- grarularione
" 20, & fruere cum fortund & glo- de τ τ κ
ἐ αἢ rid, zum etiam uaturd moribus re, ἘΝΗ ο
, δηδ ο χμς: εχ 750 quidem maxiimus eſt γ1{- eit propria.

Polyſynd.
Concludit

luic ctus jucunditésue ſapienti. Cæte- non felicitar
γ{6.}} ra cùm tua retordabere, 61 perſæpé tis autortu.

Ncs virtuti ; tamen plerumque Felicita- Adju η
Ἢ 1.} 22 tuæ gratulabere. 206 nobis, 4u05 ἐῤεβέπιον
ΝΗΝ" in Republica tecum ſimul ſalvos eſſe
uinet voluiſti, quoties cogitabis, toties des
nun maxrimis zuis benefciis, toties de
Μ inceredibili liberalitate, toties de ſen-

Ι
"

Repetitio.
imil. Cad.

μ 7 gulari ſapientia tua cogitalit, φία, ςς K
ἢμι! {1. non modò ſumma bona, ſednimirum
κ A ἡ Σ Ὑδ τικοΝ ““ᾖἶώ“ Θ ΌΨΟΘΒΟΣ

Ἴ

96 M. T. Ciceronis
dgudeho vel ſola dicere. Tantus eſt

enim ſplendor in laude vera, tanta μ
Aptitheſis. in magnitudine animi & conſilii

dignitas, ut hæc à virtute donata,
cætera à fortuna commodata eſſe
videantur. Moli igitur in conſer-
vandis bonis viris defatigari, non
cupiditate præſertim, aut pravita.

Σ

{πιἃ fortéſſe, ceriè non improli

& ſpecie quadam Keipublicæ. Way
enim tua ula culpa eſt, ſi te aliqui
Τ ξξῇξμχεε’ωπ ᾽ εοξἶίγᾶἶπξ ſumma laus;
Dixerat Cæ- A4d plerique minimè timendum
ſar, metuere /uiſſe Onſerunt. Nunc verò venio
ſe ab aliqui- ad graviſſmam querelam, & atro-
bus inſidias, ὐ , ſuſpicionem tuum, χἤα
de vir au non 1101 ipſi magls, qgudm cum om-
eſſe ο nibus civilus, tum maximè nolis,
tum, cùm ſa- qui d te conſervati ſumus, provi-
tis vixerit. denda eſt, quaem, elſt ſpero eſſe fal-
tuin tn aatf- Jam nunquam tamen verbis xte-
ſicioséè εχ: Tuabo. TLua enim cautio ποιγᾷ
mit, ut ſus- cautio eſt, ut, ſi in alterutro peccan-
picionem dum ſit, malim videri nimis timi-

non estenu- qus, quàm parum prudens. Sed

et, nihil ta-

men timen- quiſnam eſt iſte tam demens * De

dum probet. tuisne 5 Tametſt magis ſunt tui ,

Autitheſis. : Ρ ῤ : ξ“ἆω

I. quia nemo tam iniquus eſſe poteſt, ut inſidietur vitæ
illius, à quo ſalus omnium pendet.
2. Dilemmate: velinſidiantur Cæſareani vel Pompejani?
Noôn hi qui accepto prœter ſpem ſalute, ſunt omnes ami-

ciſſimi:: Non illi, qui Cæſare duce, ſumma adepti ſunt.

Π Ν

μ|}}!

κ |
Ἷ ἠϊ G

μ '
γ1} Π
Π
71
ἡι}}}}}}

Π

ἓὶἃἷιὶ'.ὶ... )

Τ
.

" }

ΜΗ .
Τ,

inn Π
ἰἀδιι κ
Π ἢ ,
Π Ν
ἢ ἀηγὶμ e
μ Ἵ
Π
41 } Π
( N

Μ Μ μα,ἢ

! ) ῤ "7]
{{ [μμμ
Μ [2})
ἧ ι ι ὶ
μ .
ſen tuon,
Π
} murk Ν
μπ!.1.}}
,

Ξ ες

μ ἀμι

͵

τἷ
Ὅ1

Pro Marco Marcello Oratio. 97
qum quibus tu ſalutem inſperan-
tibus reddidiſti? An ex eo numero, aio.
qui und tecum fuerunt? Νο eſt Funzetlo⸗⸗
credibilis tantus in ullo furor, ut
quo duce omnia ſumma ſit adeptus, ;
Ζιῄω vitam non anteponat ſuæ. An Occupatio.
N. tui nibil cogitant ſceleris, caven-
dum eſt, ne quid inimici? Qui? ς . Deſ:
Omnes enim, qui fuerunt, aut ſud Antithelis.
pertinacid vitam amiſerunt, aut tud Hyperbole.
meſericordid retinuerunt, ut aut nul-
li ſuperſint de inimicis, aut qui ſu- .
berfuerunt, ſint amiciſſimi. Sedta- Oecupatio.
men, cùm in animis bominum tan-

ta latebræ ſint, & tanti receſſus, au-

geamus ſanè ſuſpicionemtuam, ſimul
enim augebimus diligentiam. Nam έ
41 eſt omnium tam ignarus rerum, 3 τῈ 030
tam rudis in Republica, tam nibil un- Podlit inlidi-
Hurn nec de ſua, nec de communi ſu- ari illi, quem
ute cogitans, qui non intelligat, tud omnes vo-
Jalute contineri ſuam? Et ex unius lunt elſ. im⸗
tua vita pendere omnium? Equidem Mortaleme

ge te, dies noctesque, ut debeo, cogi-
tans, caſus duntaxat bumanos, & 115

certos eventus valetudinis, & natu-
væ communis fragilitatem extimeſco
doleõôque, cum Reſpublica immor-
talis eſſe debeat, eam in unius mor-
τ lis anima conſiſtere. Si verò ad
bumanos caſus incertöôtque eventus
valetudinis, ſceleris etiam accenkt,
G inſi-

Auxelis.

98 M. T. Ciceronis. len
—W Μ
: umque conſeuſio, qu "
Confutat di- inſi⸗ diar 460 . onſe Re⸗ ,7 ue 2 Deum, ΓΠ]
Rum Cæſa- . lpiat, opitulari poſſe Keipublicæ " "
ris, qud credamus ᾽ Omnia ſunt excitande
᾽ —,. „ . . . Ἔ ] Π
atis ,C. . ν"
ſatis ibi tibi, C. Cæſar, uni, quæ jacere ſentit: Ἷ

νἰχοῖῖσες. Belli ipſius inpetu, guod neceſſe fuit, ntiun
4 , verculſa atque proſtrata: conſtituen- εΝ ἐ}}
qud maxi- da judicia, vevocanda Rdes, compri- ε"
Enumeratio mendæ libidines, propagandaſoboles: .
Translation omnia, quæx dilapſa deftuxerunt „ Nenn
ὰ 1ΡῚ1 Ρχῶτ ſeveris legibus vincienda ſunt. Non ,
anda re- . . .02 Π
ſtent, pro Μ recuſandum in tanto civili bel- |1}
reſtituenda 105 tantéque animorum ardore & ar- 1110

Republici morum, quin quaſſata Keſpublica, μ 1

Civili bello quicunque belli eventus fuiſſet, mul- iin,
arate 4 ta perderet & ornamenta dignita- Ν {
Π Π Ζᾷρ 89 præſidia ſtabilitatis ſuæ, mul. ἐ in
täque uterque dux faceret armatus, ἡι ὴμ
Antitheta. quæ idem rogatus fieri prohibuiſſet. κ Π }
Quæ quidem tibi nunc omnia belli (un, am
vulnera ſananda ſunt, quibuſ præ- GWnnn "
ter te mederi nemo poteſt. Iiaque α(ὑ )
illam tuam praclariſſimHam, 86 ſa- Nhlinin
pientiſſimam vocem invitus audivi: τ ι υ
ſatis diu vel naturæ vixi, vel glorix. ( ὶ μ
Satis, ſi ita vis, naturæ fortaſſe, addo {{ νν.
Conceſſio. etiam, ἢ placer, gloric: ut, quod a ημη:,
maximam eſt, patriæ certè parum. {{ Π
Hortatio. Quare omitte, quæſo, iſtam docto- πΐηῃν
rum bominum in contemnenda Wũj

Allegoria.

morte prudentiam: noli noſtro pe- miint,
riculo ſapiens eſſe. Sæpè enim venit ἢγ}},.
ad aures meas: 19 idem iſtud nimis }ἢ n
crebrò dicere, ſatis te tibi vixiſſe. en rii
Cre-

η P. Marco Marcello Oratio. 99

ihuln Credo: ſed dum id audirem, E εἰδὲ
᾿Μείμηὶ Joli viveres, aut (ἢ tibi etiam ſoli
nl natus eſſes: nunc, eùm omnium ſa-
Ἱ " Jutem civium cunctäamque Rem-
ἈΙ Ν publicam rer tuæ geſtæ complexæ ſint,
niin tentum abes d perſectione maximo- Allegoria.
ΤΝ Η operum, ut fundamenta, quæ Complexio.
Ρφ copites, nondum jeceris. Hirc tu Per Interrog.
Π u modum tuæ vite, non Jalute Kei. Adjunclio.
nliſu 0 publicæ, ſed æquitate animi defmier? Correctio
μ Quid, ( iſtud ne gloriæ quidem tuæ
Μ } (ὩΤῸΣ ſt? Cujus te eſſe avidiſſunum
ἴ uamwis ( ſapiens, non negabis.
lfiſe,t Parumne igitur, inquies, gloriam Occupatio.
mina dr mmagnam relinquemus à Imô vers
μή δ ι γ 5 alits, quamvis multis, ſatis: tili uni
ἀπασῦ ῥυγηη, Quidquid enim eſt, quam- Antitheta.
fenpnma vis amplum ſit, id certe parum :
μ eſt tum, cum eſt aliquid amplius.
}9 Quodſ, rerum tuarum immortali-
binc exitus futurus ſit,
μ τΗ ᾽ Ο. Caſar, inc exitus) ,
ΜΜΜΜ ut divictis adverſariis, Rempubli-
! cam in ο ſtatu relinqueres, in quo

Μ}}} ; Ἔσι
" ἐ nune eſt, vide, quæſo, ne tua divinag

virtus admirationis plus ſit babitu-
erle α, qudm gloriæ; ſiquidem gloria Σ Ex Deſi-
cele eſt illuſtris ac pervagata multo- nitione glo-
ἡμοι rum & magnorum vel in ſuos, vel ς
4, e Nin patriam, vel in omne genus ho- Poiyſynd.
" " minum fama meritorum- Fakl igi-
" μ ἀδεν ἐ hor elaborandum eſt ut Synbirymnis.

iin Kempublicam conſtituas, edque zu

Ἅ ἢ 2 in-

100 M. T. Ciceronis
inprimis cum ſumma tranquillitate
Polyſynd. οφ otio perfruare: tum te, ſi voles,

cùm & patriæ, quod debes, ſolveris,

& naturam ipſam expleveris ſatie-
3. Ex vitæz tate vivendi, ſatis diu vixiſſe dicito.
human- Quid eſt enim hoc ipſum diu, in
brevitate. quo eſt aliquod extremum, quod
cùm venit, omnis voluptas præte-

rita pro nihilo eſt, quia poſtea nulla

Corredtio. futura eſt * Quamquam iſte tuus
animus nunquam his anguſtiis, quas
natura nolis ad vivendum dedit,
contentus fuit, ſemper immortalis
amore flagravit. Nec verò bæc tua
vita ducenda eſt, quæ corpore 89 ſpi-

Geminatio. rvitu continetur. Illa, inquam, 8

3. Ex judicio vita eſt tua, quæ vigebit memoriâ

Kygymmts. ſæculorum omnium, quam poſteri-
qui dicent, tas alet, quam ipſa æternitas ſemper
epetnio. tuebitur. Huic tu inſervias, buic te
Virtutem & oſtentes oportet: μά quidem, ι
res geſtas miretur jam pridem multa babet,
cliri bi nunc etiam, quæ laudet, exſpectat.
& gloricæ. Obſtupeſcent poſteri certè imperia,
habere, nii Provincias, Rhenum, Oceanum, Ni-
Rempubli- lum, pugnas innumerabiles, inere-
κ ἐ fundaàr Jibiles victorias, monumenta innu-
Enumeratio. Meéra, triumphos audientes & legen-
PDiſſalurs. tes tuos. Sed, niſi hæc urb’ ſtabtlita
Simil, ead. zuis ΓΟΉ 1115 8 inſtitutis erit, vaga-
Epiheta. bitur modò nomen tuum longè, atque
Antitheſs. jatè, ſedem ſtalilem 6 domicilium

certum non habebit. Erit inter eos

etiam,

. ὐ “--

ΓῚ.

μ
flifrn
Ω
μ ϑν
μ {
Γ ,
4 M
η αι
͵͵{’4ΠΜΜ͵͵͵͵
Π
ἐ
μ
ἤϊμῳ!
ἽΥ
.
"

Δ} . Pro Marco Marcello Oratio. 101

Ἱ ΜΗ eriam, qui naſcentur, ſicut inter nos
uunn,ils fuit magna diſſenſto, cuùm alii laudi-
μ hus αα cœlum res tuas geſtas efferrent:
Mherisiis alii fortaſſe aliquid requirent, idque
ufiledan vel maximum, niſi belli cwilis incen- Allegoria.
ΧἸ dium ſalute patriæ reſtinxeris, ut il-
menm μά fati ſuiſſe videatur, boc conſilii.
γΟΝ «δεγυὲ igitur iis etiam judicibus, qui
μ ὰ multis pòſt ſæculis de te judicabunt,
min S quidem haud ſcio, an incorru-
Π ἐᾷ . Enumeratio
ε1 Ptius, quàm nos. Nam & ſine ἜΠ Ν
ἀπαι ὰ amore & ſine cupiditate & rurſus Polycynd.
ΗΝ’ mm ſine odio & ſine invidia judicabunt. Occupatio.
ἐ ι Id autem etiam ſi tune ad te, ut qui-
) dam falsò putant, non pertinebit,
nſum Munc certè Pertinent, eſſe te talem,
ἀὐι ut tuas laudes obſcuratura nulla un- .
n,uunt quam ſit oblivio. Diverſx volunta- * Ouis⸗ Pace
ε! Ἴ265. iviunm fuerunt diſtractæque ſeu- δὲ ilauthor
8 εὐ ομελα,. Non enim conſiliis ſolùm &Pacis diu
μ 4 Nudiis, ſed armis etiam ξδ᾽ caſtris & perfrui de-
} τ
Μ carmis diſſdebamus. Erat autem ob- bet.
Ϊ '“”“ἷτ;μῃῃ Ncuritas quædam, erat certamen in-
u gn tzer clariſſimos duces: multi dubita-
Ἷ εεν“Μ bant, Juid optimum eſet, multi, quid Expoſitioper
μ Μ.ῃ ſibi expediret, multi, quid deceret, Synonymi-

Μ quid liceret. Perfun- am & parti-

wommi, cta Respublica eſt boc miſero fatali- um
ſznnit, gue bello: vicit i „ Τ. Enumera-
ulm h que bello: vicit is, qui non fortund in- isnem.
karnl Nammaret odium ſuum, ſed bonita Repetitio.
Τ ) 1 leniret: nee qui omnes, Quibus Simil Cad.
in , iratus eſſet, eosdem etiam exilio aut Metaphora

102 M. T. Ciceronis
morte dignos judicaret. Arma ab
Antitheta. aliis poſita, aliis erepta ſunt. In-
: gratus eſt, injuſts 4116 civis, qui ar-

Conjugata. Morum periculo liberatus, animum W

tamen retinet armatum, ut etiam ille
ſit melior, qui in acie cecidit, qui in
cauſa animam profudit. Οὑ enim
pertinocia eſt quibusdam, eadem
aliis conſtantia videri poteſt. Sed
Metonymia. quia jam omnis fracta diſſenſio eſi
armis, && extinéta aquitate victo-
vis, reſtat, ut omnes unum velint, qui
modò bhabent aliquid non ſolum ſa-
Adjunctio pientiæ, ſed etiam ſanitatis. ΝΗ
te, C. cæſar, ſalvo, 49 in iſta ſen-
tentia, qud cum anted, tum hodie
vel maximè uſus es, maneute, ſalvi
eſſe non poſſumus. Quare omnes te,
qui hæc ſalva eſſe volumus, & hor-
tamur, & obſecramus, ut vitæ, ut
ſaluti tuæ conſulas, omnésque tibi
(ut pro aliis etiam loquar, quod 4
me ipſe ſentio) quoniam ſubeſſe ali-
quid putas, quod cavendum ſit, non
modò excubias 49 cuſtodias, Jed
etiam laterum noſtrorum oppoſitut

Repetitio.
Synonymia.

Peroratio c corporum pollicemur. Sed unde

Repetit Gra- eſt orſa, in eodem terminetur Oratio.
tiarum Maximas tibi omnes gratias ἀρὶ-
Actionem, : .
ſuo & Sena- Mus, C. Cæſar, majores etiam ba-
tùs Nomine., bemus. Nam omnes idem ſenti-
unt, quod ex omnium precibus &
lachrymis ſentire potuiſti. Sed quia

202

πἰμ}"

"

„

Π
μ" { ῥ.πν]
} "ν
m ſr in
ἡμ Ν
ΤΝ
Τ

Artm:e

ΓΏ Ν
Μ Μ
Π

ΊΠ

ἐ{ Μ
Π
ἩΜΙ; μ
Σ
ᾶοΜκααᾖγν

}

ΠΠ,. {μιὶ
Μ } 1
ἀερν η .,

Pro. M. Marcello Oratio. 103

non eſt ſtlantibus omnibus neceſſe dice-
re, d me certè dici volunt, cui neceſ-
ὰ ſe eſt quodammodo, & quod volunt, Repetitio.,
ὐ φ οά decet, & quod M. Marcello
uunneinil te buic ordini populôque KRomano,
ι ἐφ Keipublicæ vreddito, præcipuèidà
ὰ ψὸ me fert debere intelligo; nam lætari
uim, 4u omnes non τ de unius ſolum, ſed üt
Δ| }}. 1 de cominuni omnium ſalute ſentio;
Τ} α guod autem ſummæ benevolentiæ eſt,
Ἱ Δ μ ἢ χά mea erga illum omnibus ſemper
Auntitt nota fuit, ut vix C. Marcello optimo
ἐ μ Π amantiſſimo fratri, præter ein
μή quidem cederem memini, cumid ſoli- Piſolure.
Ν eitudine, curd, labore tamdiu præ-Nnonyma.
Uel, tin Niterim, qum diu eſt de illius ſalute
ſeitt, dubitatum: certè boc tempore, ma-
unen gnis curis, moleſtiis, doloribus li-
μ beratus, præſtare debeo. Itaque,
μ " Ο Cæſar, ſec tibi gratias ago, ut
Ω omnibus rebus d te non conſer-
vato ſolum, ſed etiam ornato, ta-

μ } | [
μ men ad tua in 116 unum innumera-
μ bilia merita, quod fieri jam poſſe
* non arbitrabar, maximus boc tuofa-
hnmn ᾿ 20 cumulus acceſſerit.
Μ :
, „ ἡ""
Ν
μΗ

μ {}}»

μΠ}}0"
nes 1
ῖ e

μ ) s ο M. Tul-

104 8 )ο( δῷ .
ξ 48 15 5555 55 σδο 5 e σ ϑὲ
M. TULLII
CICEROXNIS

PRO

REGE DEJOTARO
| ORATIO.
ARGUMENTUM.

Ejotarus Rex Gallo-Græciæ,
D Bello Civili Pompeji partes
τ ſecutus fuerat: ſed evicto
Pompejo cùm diſceſſiſſet ab armis,
juvit pecuniâ & equitatu Cæſarem,
bellum gerentem Alexandriæ, &
Pontico etiam bello, contra Pharna-
cem Mithridatis filium, ei in exerci.
tu ipſe adfuit. Quamobrem confe-
cto bello Cæſar, cùm εἰ regni par-
tem interemiſſet, quia Pompejum
ſecutus fuerat, tamen Regem eum
appellavit: & cùm in partes illas ve-
niſſet, uſus eſt hoſpitio ejus, & 4ο:
nis etiam hoſpitalibus ab eodem,
regio more, donatus eſt. Cæterùm
nepos erat Dejotaro ex filia, Caſtor
nomine, qui ſive fraude aliqua ad-
dudtus, ſive motus vero crimine,
avum detulit inſidiatorem apud Cæ-
ſarem, quèd is eum, cùm ejus domi
verſaretur, occidere voluifſet. Ad-
ρκάξι Θ 5 τὺν Ὁλνλῦ debat

ribbſte⸗

ἣ

μ
μ
υὶευωὶςΒαΙΙ:
ἢ μ ΗΗ'(:Ξ
Ἅ
Ἷ
μ Ἷ
μ
ᾗ{εωὠὓἆῖ. ͵
( {
Π
ἐ
ἐ
Lurhunh

αἰρημμ

Π
Π
Π
11
υ μ
Π
"
ᾳπὄὰπειεἔπυπᾳυε

μ ήῃ
Μιωκε ϊῃ
..}}."
ἤ η ῃ
μῃ

;

Ἷ
Τ
ΝΤΗ
( 00{
,
ν : ( αἱ
{ 6 ὑ
ΤΝ
Π Ν
Τ,
lom, Μ
ὶυετποὕτὤ“" ,
ἘΝ
ὶ ΡΜ
Ἷ Ηΐἓᾧεψ
μ

Μ Ν

ἐ ὑ
μ ωἓ.
τοΘΧᾖΜ’Μζ
μ
μ "

[

Pro Rege Dejotaro Oratio. 10 5

debat etiam, quòd ſemper alieno ani-
4

mo fuiſſet ἃ Cæſare, & quòd tem-
pus oppugnandi ejus captaſſet, ex-
ercitu in id contra eum comparato.
Quibus criminibus delatis per ſer-
vumDejotari Medicum Phidippum,
qui cum Legatis Romam miſſus fue-
rat, cum illi Cæſar vehementer of-
fenſus eſſet delata eſt defenſio ad
Ciceronem, qui præſentibus legatis
regiis, cùm & ipſe Cæſar adeſſet,
hanc Orationem privatim apud Cæ-
ſarem habuit.
Quæſtio eſt in genere Judiciali,
an Rex Dejotarus Cæſarem volue-
rit interficere? ΄
Analqſis Orationis.
Exordium. Incipit Cicero ἃ timo-
re ſuo non timere, ſed eo conſilio,
ut accuſato Regi vel Juſtitia Cæſaris
vel Clementia ſuccurrat.
Cauſas timoris affert ſequentes. 1.
A natura, quæ ipſum in omnibus
ravioribus cauſis initio dicendi ve-
Erinehrer commoveat. 2. A judi-
eii novitate, cùm pro Rege dicat,
quòd anteà nunquam ſibi contigerit.
30: Ab accuſatorum crudelitate &
iniquitate, quorum alter Nepos
Avum in judicium adduxerit, alter
ſervus in Dominum teſtimonium
dicat. A4. Ab ipſo Cæſare, quid de

, ᾿ὰο periculo Judex audiat. 5. Alo-

C5 ςἷ

106 M. T. Ciceronis

ci ipſius inſolentia, quòd cauſam
omnium graviſſimam intra dome-
ſticos parietes dicat, non in foro, ubi
magnam dicendi alacritarem Popu.
li Romani concurſus afferre ſolebat.
Singulis fermè verbis aliquam Cæ-
ſaris laudem admiſcet, ut ejus bene-
volentiam & attentionem conciliet.
Simul odium in adverſarios in illo
excitat, allatis cauſis, quibus impul-
ſos ad accuſandum fuiſſe docet.
Denique fidem Cæſaris & Clemen-

tiam implorat, ejusque iram in De-

jotarum mitigat.

Propoſitio. Rex De jotarus non vo-

luit occidere Cæſarem.
MNarratio. Antequam Propoſitio-
nem confirmet, per Narrationem

grave præjudicium amolitur, nimi-

rum quòd KRex in bello Civili tuliſſet
arma contra Cæſarem. Id quomo-
do geſtum ſit, narrat & excuſat De-
jotarum. I. Quia Seriatui Pompe-
janas partes amplexo parendum pu-
tavit. 2. Quia deceptus eſt rumo-
ribus. 3. Quia ceſſit auctoritati
Pompeji, qui exteros omnes ante
Cæſarem rerum geſtarum glorià ſu-

peravit. 4. Diſceſſit à Pompejo
poſt pugnam Pharſalicam, opem

Cælſari in multis tulit, pro eo dimi-
cavit, &c. :

Confirmatio. Probat Propoſitio-

nem

cmilim cr
Plen 11
ΓΤ
Π
ἐμείνι

ἰμ; Π

Π

Π

}

Ε

Π
Π

͵

ἀπηα ι
.
ἄχ
ἹΠ Π ,

" "

Π

=
=—

Ε Π

'
ἰ .
υ μῃ
{ one.
η η
εξκετιεετεω Ρορυ.
Ἰνμ ι
ἐἠλ η
κ αὐννν
tiohem ι
Π )
Ὕ
ῃ ἴ ι
ſars &Clen
gve 1811

eorrusnonn
ῃ,
uumdrahe⸗
μ Ν
ὐ "
Π

μα, Μ

εττειἃεκπΐτἴ)ιν γ

ψή

Ἷ
ο

;ἁςερτυεεΗπΠ'

αἷ!ι εἰ
μἱθ! Ἱ ᾽
εὶ ᾿ "
;τΓεΙἱω[π ᾽
}

"
ῇ
᾽

Pro Rege Dejotaro Oratio. 107

nem Primò hoc argumento: Quia
Rex Dejotarus non fuit inſidiatus
Cæſari, per ſubſequens Enthymema:
Non probabiliter affingitur Regi
De jotaro tantum crimen inſidiarum;
ergò non eſt inſidiatus.
Antecedens probatur I. A perſo-
na Dejotari, qui nec tam ſceleratus
eſt, nec tam ingratus, nec tam de-
mens, ut id conſilii caperet. 2. A
Phidippi Medici, per quem non ve-
neno (quod eſſet probabile) occultè
Cæſarem interficere voluerit, ſed
armis palàm, quod ne ſuſpicari qui-
dem licet. 3. Ab ipſo locço inſidia-
rum, in quo diutiùs inſidiatores re-
tinere aut aliò transferre potuiſſet,
donec Cæſar interficeretur. 4. A
ſignis: fuit enim Dejotarus toto illo
die cum domeſticis moderato vultu
& quieto. ς Α conſequentibus,
quia Rex Dejoratus non ita demens
fuiſſet, ut Phidippum à ſe Romam
dimitteret, quem tanti ſceleri con-
ſeium habuiſſet, atque ejus fratres in
carcerem conjeciſſet.
Probat Propoſitionem ſecundòè
hoc argumento: Rex Dejotarus non
fuit animo alieno à Cæſare: ergò
non fuit inſidiatus. ε'

Antecedens probat hoc Enthy- εὐϑεῆ

memate: Neque exercitum contra
Cæſarem comparavit, negu ulo
ello

108 M. T. Ciceronis.

bello ipſi defuit, neque ſiniſtris de
eo rumoribus geſtis: ergò non fuit
animo alieno à Cæſare.
Partem primam antecedentis
oſtendit ex facultatibus Dejotari, qui
ſuis copiis bellum inferre Populo
Romano non potuit, ſed fines ſuos
tueri voluit. Pecuniam dedit Cæſa-
ri, ejus exercitum aluit, & hoſpicio
excepit. Ex quo patet altera pars
Antecedentis, ὶ & parvà Inductio-
ne bellorum, Alexandrini, Pontici
& Africani, in quibus ubique Cæſa
ri ad periculum præſtò fuit.
Quòd autem non geſtierit ex ſini-
Aris de Cæſare rumoribus, probat
à frugalitate (quam virtutem Orator
in Rege præ cæteris laudat) mode-
ſtis moribus & gravi ætate Dejotari.
Digreſſionem facit Cicero graviſ-
ſimè inſectans adverſarios Dejotari,
quorum primus fuit Caſtor, Nepos
Regis. I. Quia fugitivi ore contu-
melioſus eſt Avo ſuo Viro clariſſimo
& optimo, cujus mores imitari de-
beat. 2. Quia cùm contra Cæſarem
vix arma pertinax depoſuerit aucto-
ritate Ciceronis, nunc apud Cæſa-
rem accuſare Regem audeat, impu-
nitate & fortunâ ſuâ non contentus.
3. Quia cum parte eſt impius in
eum, qui ſuam familiam nobilitavit;
ingratusi in propinquum, cum quo
inimi⸗

mai Τ:

μ

ἼΠ1) ἥ "
πηϑαῖ
ἰ
Π7}}]
;. αὐμημοὶ
Μ Ἷ τπεπεΓ ὃ

-ω;ωυ[επ'ππτ.
ἓΜ α... ΜΠ

"

μΗ
Δ μ ῃ
Are
Mecleni
unlefmn,
Π μ ,
{ ( nat
ἼΠ etldtr
nAloit ἀἰνὴ
Π .
Xperilode
χ ; μὰ
μ μεύ;
φβὸ Π
ἢ ςείὶίθῖὶϊαΐ
noridus
Υ̓Π
ἐ ιὰ}
Π
( μ
:ὀνοϊἷΐῄὥΜ
Π
͵ {ῃςίτΜΟ“Μ
ole il
γΟΝ
eplußi

Pro Rego Dejotaro Oratio. 109
inimicitas gerit, & per corruptum
ſervum capitis accerſit.
Hanc ſervi corruptelam amplifi⸗
cat Orator tum à periculo commu-
ni tum diſſimili exemplo Domini
per Antitheſes.
PEeroratio. Duas partes comple-
Kitur. Primà perſuadet Cæſari, ne
Dejotarum ſibi ſuccenſere putet,
quòd ipſi partem regni ademerit,
partim quia Dejotarus multis bene-
ficiis devinctus à Cæſare, præſertim

regio nomine retento exemplo An-

tiochi, partim quia cum iſto Regis

nomine retinet omnia beneficia Po-
puli Romani ac decreta Senatũs, quæ

ſibi propriâà virtute comparavit. De-
nique quia litteris ſuis Cæſar Dejo-
tarum erexit, ac ſecuro animo eſſe
juſſit.
In altera parte poſtulat Cicero mi-
ſericordiam pro Dejotaro. Primò,
quia ſi clemens Cæſar eſt in privatos,

multò magis in Reges, quos ſemel in

regno conſervavit. Deinde quia Le-
gati de innocentia Dejotari reſtantur
contra Caſtorem ejus Nepotem &
Phidippum ſervum, imdò parati ſunt

mori pro Rege Dejotaro & ejus

filio.

110 M. T. Ciceronis
Exordium. Vm in omnibus cauſisgravioribus,
Eo conſilio C 6 Cæſar initio dicendi commove-
more ordi- vel uſus vel ætas mea poſtulare: tum in
tur, ut Cle bac cuuſa ita me multa perturbant, ut
mentia & Ju- duantum mea fides ſtudii mihi afferat
ſtitia Cæſaris ὰ ſulutem Kegis Deéjotari defenden-

cuſato 1,... τ ͵
ἷἶι,σἱ ſuccur- Jam,tantum ſacultatis timor detrabat.
rat. Primumdico procapitefortunisque Re-

Cauſæ timo- gis: quod ipſum etſi non iniquum eſt, in
ris. I. Judi- zuo duntaxat periculo, tamen eſt ita in-
quod proke. uſitatum, Regem capitis reum eſſe, ut
ge dicat, ante hoc tempus non ſit auditum. De-
quòd nun- inde eum Kegem, quem ornare antea

quam anteà cuncto cum Senatu ſolebam, pro per-

fecerit. vetuis ejus in noſtram Rempublicam

z. Ab indi- meritis nunc conira atrociſſimum eri-
gnitate & MWen cogor defendere. Accedit, ut accu-
Dſributio. Jatorum alterius crudelitate, alterius
Crudelitate indignitate conturber. Crudelem Ca-
Accuſato ſorem, ne dicam ſceleratum & impium,
τ ἄ τ qui nepos avum in diſerimen capitis ad-
Nepos Regis duxerit, adoleſcentiæque ſuæ terrorem
eſt, alter intulerit ei, ecujus ſenectutem tueri &α
ſervus. tegere debebat: commendationémq ue
Anticheſes. jneuntis ætatis ab impierate & ſce-
lere duxerit: Θ Σ ſervum corruptum
præmiis, ad accuſandum dominum im-
pulerit, 65 à legatorum pedibus abdu-

A relatis verit. Fugitivi autem dominum accu-

Adjunéta ſantis, & dominum abſentem &* dJomi-
num amieiſſmum noſtre Reipublicæ,
eùm os videbam, cum verbaaudiebam,
7201

“"

μ
Π

Μ

{μμιμ"}"
ἽἼ

=

μ 'ι’ίί.ἓἵὑί'.’«!ἱ":έ’ἴ;
{

"

Ἷ ΜΜ:
μ
ψ ἐ
}
Π ὰ
Π
17)}}
ΓΊ
{

herhn
ΓΤ
ἀπημ
Π
[1}
.Τ
Τ
77

ἐμήνημ,

Wl Pro Rege Dejotaro Oratio. 111

euſſetnin non tam afflictam regiam conditionem
iinlinm dolebam, judm de fortunis communi-
ἩΠη ὀμ extimeſcebam. Nam cum mor?
uHummn Majorum de ſervo in dominum ne
Δλ tormentis quidem quæri liceat: in A pugnan-
“ gud Juæſtione dolor veram vocem eli- tibus
Dum s cere poſſit etiam ab invito: exortus Antitheta. 1
Π Ν eſt ſervus, qui, quem la equuleo ap-
ifmunde peltare non poſſet, eum accuſet ſolu-
in in ſluntt tus. PBerturbat me C. Cæſar, etiam il- ε3 η μά
ἐ Μ;,,ἑ;,ςίῃμ Iud interdum, quod tamen, cum te beni-
Π Zus recogaovi, timere deſino. Ke enim
εέ d iniguum eſt, ſed tud ſapientid fit Auiſ⸗ . Ab ipſo
ι ηΝε! Jmum. Nam dicere apud eum defaci- Cæſare, qui
lehm, } ore, contra cujus vitam concilium fa- de ſuo peri-
ὑ Σ Ω ἔχλδ ὰ " . culo Judex
ι ἰΝ! οὐθον Ὺ iniſſeargure, ſe per ſe ipſum ΕΝ,
ει Ν conſideres, grave eſt. Memo enim fere
1 Arlnmn ARts qui ſui bericuli qudex, non ſebi ſe
Gclite æquiorem, qudm reo Præbeat. Sedtua,
Ν CCeſar, præſtans ſingularisque natu-

ὙΝ rabuhe mibi metum minuit. Non enim tar nofi
4 V I.
Abmmnfe

tam timeo, quid tu de Rege Dejotaro 2 Foro ſed in-
Π μ μ intelligo, quid de 16 cæteros velis tra domeſti-
Ἴ ἰ Judicare. Moveor etiam loci ipſius inſo- cos Parietes
γω " lentid, quöd tantam cauſam, quanta dicenduin. "
Gnendin ς nulla unquam in diſceptatione verſa- & Synæcioſis
inpele ta eſt, dico intra domeſticos parietes, & cummuni-
ſſfrumin, dico extra conventum & eam fre- catio.
nd, quentiam, in qua Oratorum ſtudia niti
μ ρ!ᾧὖ“:ῤ Jolent:in tuis oculis, in tuo ore vultique Membratim.
Μ acquieſco: teunum intueor: edte unum Synonyma.
Ctem ℳ 7 . .7.5
εἰ ΜΜΜὉ, ονηηηΐδιθα ſpectat oratio: guæ mibi

" 7 . . 4 -
Ν Μξ: ad ſpem obtinendæ veritatis graviſſima
,

Α Ἰοςο, .

ἘΞ —

|
Ἷ

μ . Junt

112 M T. Ciceronis
ſunt, ad motum animi & ad omnen im
petum dicendi contentionemque levio-
ra. Hauc enim, C. Cæſar, cauſam ſi in
foro dicerem, eodem audiente, & diſcep-
tante te,quantam mibi alacritatem Po-
puli Romani concurſus afferret? Quis
Disjunctio. enim civis ei Regi non faveret, eujusom-
nem ætatem in Populi Komani bellis
coynſumptam eſſe meminiſſet?petcta rem
Allegoria. Curiam, intuerer forum, eœlum denique
teſtarer ipſum. Ssic, cùm &C Deorumim-
mortaliun, & Populi Komanièzena-
tus beneficia in regem Dejotarum re
cxcoyxrdarer, nullo modo mibi decſſe poſſet
Captatio Be- Oratio Quæ quoniam anguſtiora pa-
nevolenti?. . Ὅ.
vietes faciunt, actibzue cauſæ maxims
debilitatur loco, tuum eſt, Cæſar, qui
pro multis ſæpè dixiſti, quid nunc mibi
animi ſit, ad te ipſum referre, quò fa-
lrem in cilids tum æquitas tua, tum audiendi
concitat, al- Jiligentia minuat banc perturbatio-
latis inſiru- nem meam. Sed antequam de accuſa-
A ab iis in zione ipſa dico, 46 accuſatorum ſpe
Heiarermn pauca dicam, qui cum videantur neque
ccuſatio- 4. : ὐ ϑ τ
nis ratio-.- ingenio, neque uſu, neque exercitatione
nibus. rerum valere, tamen ad hanc cauſam
non ſiné aliqua ſpe & cogitatione vene-
runt. Iratum te Κορὶ Dejotarofuiſſe
non erant neſcii affeltum illum quibus-
dam incommodis & detrimentis propter
offenſtonem animi tui meminerant, te-
que cùm huic iratum, tum ſibi amicum

cognoverant, cumque apud ipſum de- '
Π ἢ

-

μ ,

" Μ!:
"
Π
μίι

" ἐ

=

—

Π

{
!
εὐ
uenn/i
Γ ,
Ν ΙΖΜ“ἷ“
Ρω“έΚιξἰΜτκ{οσᾳ
ἠνμ
Ἴ
ἼΠΠ
Π
Π
ΓΙΠ N
Π
nnterz
uanlu⸗
ἄχῃν,
Ρ“!!ἶΐψ}“ ) '

ΜΜ

, !
Ὅ} Pro Rege Dejotaro Oratio. 113

ὑδι η zuo periculo dicerent, fore putabant, ut Obſecratio-
munſiimn in exulcerato onimo faciléfétum cri- Labtar Cc.
ann uſi men inſideret. Quamobrem boc nos pri cjisgne cle⸗
ἈΜΝ Ι Ν. miim metu, C. Cæſar, per fidem 88 con- mentiam pro
llumttukt. ſtantiam & clementiam tuam libera, ne Dejotaro
ἩΠη Ν reſedere in te ullam partem iracundiæ plorat.
nſnmtan uſpegzemir. Per Jexteram te iſtam oro,
Μ ἰγηιμη unm Kegi Dejotaro boſpes hoſpiti por-
Ἱ Ν Π ι vez | ſtam, inquum, dexteram, non Cendudio.
Μ ΗΝΜΝ Ν tam in bellis & in præliis, quàm in simil. cad.
UnC Promiſſis & fide firmiorem. Iuillius ᾽
ἰ υ dosnum inire, tu vetus boſpitium re-
μ ! novare voluiſti: te eus Dii Penates ac-
Uuih ceperunt: 16 amicum & placatum De-
μ nguim Jotari Kegis aræ focique viderunt. Cum
Π , Jfueilè exorari, Cæſar, tum ſemel exo- :
ὐ Teri oles; nemo unquam te placa- Correctio.
Ω ' ΐ "ἢ ὦ Refutat gra-
ἡμίμι Ρςωἷωιςυε, qui ullas reſediſſe in te præjudi
utfn, imultatis reliquias ſenſerit. Quan- cium, quòd
μ quom cui ſunt inauditæ cum Dejotaro in bello Ci-
Ἴ " querelæ tuæ ὦ Nunquam tu illum ac- vili tulerit
μ ζειπω[α cuſaviſti, ùt hoſtem, ſed ut amicum, arma Rex
mig mGαaà parim funttum, quödpropen- aem. cæ.
ἐμὰ η Μογ in (.}» Pompeji amicitiam futſſet, ἐ
τ " 7udin in tuam: cui tamen ipfi rei ve-
nnue un 4 niain te daturum fuiſſe dicebas, ſi tan-
μ ium auxilia Pompejo, vel ſietiam hi-

Faggiu, lium miſiſſet, ipſe excuſatione ætatis

gin „ uſus eſſet. Itd cqum maximis eum re- Antitheſis.
lun e⸗ , δι liberares per porvam amicitiæ cul-
Unm pam relinquebas. Itaque non ſolum in Simil. deſ.
mimmmn um non animadvertiſti; ſed omn:
nt, metu liberaviſti, hoſpitem agnoviſti,
l 5 Pro Rhet, A I. H Ke-

114 Μ. Τ. Ciceronis

Excuſatio Regem reliquiſti. Neque enim ille odio
1 uiaher μῈ progreſſus, ſed errore communi lap-
nata partes Jus eſt. 15 Kex⸗quem Senatus hoc nomi-
Pomsejanas. e ſæpè honorificentiſſemis decretis ap-
amp'exo, pellaviſſet, quique illum ordinem abado-
Parendum Teſcentia graviſſnum ſanctiſſimumque

exiſtimavit. ἐ . ).: ,
Disjuncio. dJuxiſſet, tisdem rebus eſt perturbatus,

Narratio ; έ Ξ : ;
ΒΩ͂Ν Civilis δοιγὶῃ media Kepublica nati ſemberque

verſati. Cuùm audiret Senatus conſen-
tientis auctoritate arma ſumpta: Con
ſulibus, Prætoribus, Tribunis Plebis,
nobis Imperatoribus Rempublicam de-
fendendam datam: movebatur animo,
&vir, huic Imperio amiciſſimus, de ſa-
lute Populi Romani extimeſcebat, in
qua etiam ſuam incluſam eſſe videbat.
In ſummo tamen timore quieſcendum
2. Quia de. E'i eſſe arbitrabatur. Maximè verò
ceptus eſt perturbatus eſt, } audivit, Conſules ex
falſis rumo- Italia profugiſſe, omnéique Conſulares
ribus. ( {{ enim nuntiabatur) cunttum Sena-
tum,totam Italiam eſſe effuſam. Tali.

us enim nuntiis & rumoribus patebat

Condupli- : : τ ς
ci. ᾷ Orientem via, nec ulli veri ſubſeque-
3. Quiaceſſit antur. Nihil ille Jeconditionibus tuis,
authoritati nihil de ſtudio concordiæ & pacis, nibil
Rerb ü qui 46 conſpiratione audiebat certorum bo-
ar er, minum vontra dignitatem tuam. μά
Σ Π ς τλὺς 4 WE
Ciceronem VUm 18 eſſent, tamen uſea 7146 eò ſe tenuit)

rerum geſta quoad à En. Pompejo ad eum Legatilit-

rum gloria veregzuewenevunt. Ignoſcezignoſce Ge- Ν

ſuperavit ſar, ſi ejus viri auctoritati Kex Dejota-

bomo longinquus & alienigena, quibus

' ππιπιενω“επυψυἳνω

Ι

ττοΗἑξθυἁ]Π';
.
ἠ μ ἵ
ξω’αοτπαωεψαε
ιπἑῇἰπτὶππιξςτπο
ἑτιιιτεεςε}.ψ
τυτὶεαιὲπτωιιιιεἱ
μ

ΙξΗΗΖΙζΕΗΜ.Μἵ

Π

Ἴ ;
Π
Π
Ἴ}}
}
Π
7
Ἴ11]

Π
.
Ν

ῃ

ἰ μ

" "
Δμρμῃ

Ι "

ἠ

ξΜἁ;!ὶ!ίι'ὶΜιἐὧι
;

" pro Rege Dejutaro Oratio. 115
η ψ ceſit; quem nos omnes ſecuti ſu-
nntmm mnus, in quem cuin Dii atque homines
ἈΝ ) omnia ornamenta congeſſiſſent, tum tu
ulI ἐ ο plurima 69 maxima. Neque enim
Ν ΝΗ " ΜῈ tuæ res geſtæ cæterorum laudibus ob-
Munſmnſnm ſeuritatem attulerunt, idcirco Cn. Pom-
μ υ peji memoriam amiſimur. Quantum no-
Galugudt men ejus fuerit, quanta opes, quanta in
{ ι omni genere hellorum gloria, quanti ho-
" nores Populi Komani, gquanti Senatüs,
Π quanti ui, guis ignorat!: Tantè ille ſu⸗
, Π Ν periores vicerat gloria ) quantò tu
εἰ ! Omnibus præſtitiſti. Ltaque Cu. Pom-
nlehimren 61 bella, victorias, triumphos, Conſu-
μ latus admirabiles numerabamus: tuos
ἐμΉμ Ν enumerare non poſſumus. Ad eum igitur
ἐ9 Rex Dejotarus venit, bot miſero fata-
μ πι ἴφ ἐεῖο , quem antea juſtis boſtili-
Ν Φήτημο bellis adjuverat, quocum erat
. e non hoſpitio ſolum, veram etiam fami-
SS liaritate conjunctus: & venit, vel
mtigt rogatus, Ν amicus: vel arceſſitus, ut
mur ui Jocius: vel evocatus, ut is, qui Sena-
Nſecl rui parere didiciſſet: poſtremò venit,
ΡΗ zt ad fugientem, non ut ad inſequen-
eulimn tem, id eſt, adpericuli, non ad victoriæ
μμι}" ſocietatem. Itaque Pharſalico prælio
εἰ Facto, d Pompejo ΔἸ ο ( - ſpem infi⸗
NNN,J720705 βε)0. ι[ε|| 9Ἱ ὶ
πικἶπίνιτίΐ”"ψ nitam perſequi noluit: vel offcio, ἢ
Gitnine, quid debuerat, vel errori; ſe quidueſcie-
Π Σ eſſe duxit: domu μ 8
Τ. coöntulit) téqzue Alexandrinumbllumn

. Μ;ο]ὥἶξ“ἆᾗι gereute, utilitatibus tuis paruit. 4{

— —

Ν

Traduéctio
Repetitio⸗

Compar.
Relata.
Simil. ἀοΐς
Antithetas
Synæciolſis.

4. Diſceſſit
à Pompejo
poſt pugnam
Pharſalicam.
Synæciolſis,
Gimil. Cad.

Se deſ.

Cæſari opem
᾽ - τ0.. Η 2 χ er·

116 M. T. Ciceronis

multis exercitum Cu. Domitii ampliſſmi υἱ-
Repetitio. 77, {π|: tectis & copiis ſuſteniavit: ille
corpus ſuum periculo objecit, tecumque
in acie contra Pharnacem fuit, tuum-
que hoſtem eſſe duxit ſnum. Quaæ qui.

Jem d te in eam partem accepta ſunt,

C. Cæſar, ut eum ampliſſimo honore (9 Ν

Propoſitio : : ἡ Ἀ 22 τ
ο θύνδαν Regis nomine affeceris. 15 igitur non
Cæſarem * ;
interficere bonore ampliſſimo ornatus, arguitur

non voluit domi 19 ſuæ interſicere voluiſſe.

AbAdjundtis Quod tu, niſi eum furioſiſſmum ju-

erKöns dicas, ſuſpicari profectò non potes. ΟἹ
Confirmatio énim omittam, cujus tant! ſceleris fue-
Non proba- vit, in conſpectu Deorum PFenatium
biliter affin. necare hoſpitem: cujus tantæ importu-
Telus Dejo⸗ nitatis, omnium gentium atque omniſ
Repetitio. memoriæ clariſſimum lumen extingue-
taro, erga re: μ tantæ ferocitatis victorem or-
patrare non his terrarum non extimeſcere: cujus
H tam inbhumani 85 ingrati animi, ἃ quo
probat 1. à Kex appellatus eſſet, in eo tyrannum in-
perſona De- veniri: Μ hæc omittam, cujus tanti Π
Ἰοτατὶ, qui voris fuit, omnes Keges, quorum multi
a i erant finitimi, omnes libero⸗ populos;
tam ſcelera rhnei ſocios omnes provincias, omnia
tus, demens denique omnium arma contra ſe unum
& ingratus excitare? Quonam 1116 modo cum vegno,
non fuit. cum domo, cuin conjuge, cum elariſſ-
Teteen ĩo. mo ſilio diſtractus eſſet, tanto ſoelere non
Sen m Aà perfecto, ſed etiam cogitatoft At
Oceupatio Ckedo bæc homo inconſultus &temera-
ronia.„ un ἄμ on videbat. Quis cogsder

modò àte periculo liberatus, ſedetiam

Ἂ
ἐμνν!
Ἴ ,
)
Ἴ
Ἴ .)
ᾖ:ππεεςπῤπαετπᾖ
uinununig
77.}
1
ι
Druſuen
ἐπι }
δηὶ μ
"
,

,
Ϊ

"

"

Η " {
ΜΗ
7 Πήιη!
ἜΝ
ι μ
ρατῖεπιαιιψιαζκιπι
)
Ἷ 1.)
772
4 Ν
εῃ'ῥΜἰ Ν
untſen
}
μ ſllen
Π Ν
Π
ζωπὶιιπιθΐἢ““
ὶωῃιιΠΠΜ{ Μ
Π
εὐ
μ
ΤΝ ͵
{{ '
mmujini ᾽
.
Ἴ
μ ,
, ῳ

ψ;,τω“““’“

R

Pro Rege Dejotaro Oratio. 117

illo? Quis rectior? Quis prudentior?
Quanquam hoc loco Dejotarum non tam Correttio.
ingenio & prudentid, qudm 46 & reli- unio⸗
2 2 „Traductio.
gione vitæ defendenakhm puto. Nota ti-
bi eſt, C. Cæſar, hominis probitas; noti
mores, nota conſtantia. Cui pbrrò Ν Synonyma.
modò Populi Komani nomen audidit,
Dejotari integritas, gravitas, iytus, 2. Ab
fdes non audita eſt? Quodigitur faci- οο
nus nec in hominem imprudentem ca- em “ ὴ
dere poſſet propter metum præſentis ſuſpicionem
exitii; nee in facinoroſum, niſt eſſet idem πιονεπάαηι
amentiſſimus, id vos & à viro optimo, cau
& ab homine minimè ſtulto cogitatum pa Amhidib-
eſſe confingitis. At quàm non modò non Medico, per
eredibiliter, ſed ne ſuſpiciosè qnidem quem non
Cum, inquit, in caſtellum Lucejum ve- alts ſed.
niſſes, & domum Regis, boſpitistui armis palam
qiwvertiſſes, locus erat quidam, in quo interficere
eran ea compoſita, quibus Rex te mu- voluerit.
nerare conſtituerat. Huc 16 balneo,
prinsqudm accumberes, ducere volebat:
Erant enim armati, qui te interfice-
rent, in eo ipſo loco collocati. En cri-
men, en cauſa, cur Regem ſugitivus, Epiphone-
Dominum ſervus accuſet. Ego, Me- ma
bercule, C. Cæſar, initio, cum eſt ad
me iſta cauſa delata, Phidippum Medi-
cum, ſervum Kegium, qui cum Legatis
miſſus eſſet αὐ ſto adoleſcente eſſe cor-
ruptum, hbac ſuſpicione ſum perculſus:

2. Ab ipſo

ἐ , meqicum indicem ſubornabit: nger

gele, videlicet aliquod erimen veneni. Etſid

'

ᾳέπσ”’

Η; veri-

118 M. T. Ciceronis

Synæcioſis. veritate longè, tamen ἃ conſuetudine
Subjectio, criminandi: uon multuùm res alhorre-
bat. Quid ait medicus? Nibil de ve-
neno. At id fieri potuit: primèò occul-
tius 11 potione, in cibo:deiude etiam
impunius fit, quòd cùm eſt ſactum, ne-
gari poteſt. Si paldimn te interemiſſet:
omnium in ſegentium non ſolum odia,
ſed etiam arma convertiſſet, ſi veneno,
Adjundio. Jovis illius quidem Hofſpitalis Nu-
Ironia. men nunquam celare potuiſtet: ho-
mines fortaſſe celaviſiet. Quod igi-
tur & occultins conart, ε5 eſſicere cau-
tius potuit, id tibi, &% medico callido, &
Inciia ſervo, ùt putabat, ſideli non credidit:
Repetitio. Ζ armis, deferro, de inſediés celare te
noluit? At quàm feſtivèò crimen con-
texitur? Tuate, inquit, eadem, 4
ſemper, fortuna ſervavit; negaviſti
tum te inſpicere velle. Quid poſtea? Au
Dejotarus, ve illo tempore non perfectd,
continuò dimiſit exercitun?“ Nullut
erat alius inſidiandi locus? At eodem 16
cuùm cænaviſſes, rediturum dixeras: ita-
que feciſti. Horam unam, autd uas eo-
dem loco armatos, ùt collocati fuerunt,
retinere magnum fuit? Cum in convi-
vio comiter & jucund fuiſſes, tum illuc
Comparatio, iviſti, üt dixeras. QWuo τ ἰοῦο Deio-
tarum salem erga te côgnoviſti, 7 -
lis Kex Attalus in PB. Africanum
fuit, cui magnifcentiſſima dona, Ν
Nriptum legimus, uſque ad Numan-
7148

3. A Loco

}

{}}}}"".

}4[Μ"
Ν

Ϊ
"

"
μ νὶ
Μ " X
ἢ "

ἓ']'ςὔἷ’;:Ιἶ "})}

Ἷ }
euen '

ἡμ}}}}
4 }
μ 1}}}.}}
ἤ}}}

Ἷ

Τ

Ἴ Ν
ἡ 1 "

Ι
Ἱ

Π : 11
Mun tu,

ἐ , μ . Β .
; Pro Rege Dejotaro Oratio. 119
tiam mifit εχ Aſia, quæ Africanus, 4. A ſignis:
inſpectante exercitu, accepit. Quod fuit enim
cum præſens Dejotarus regio & ani- Hejlotarus
Ο Ἄ ς βι ΕῈ . εἰὺ die cum
μέγαιμι, " more feciſſet, tu in cubicu- meſticis
ingfin ὶ bete temboris 1418 memoriam: pone rato & quie-
Alinennn. ἡἴμπι ante oculos diem: vultus ho- Σ Σ
4 | Minum , te intuentium atque adni- ODlecrati
..}}}}} ΐ : Π ὡὰς commu-
' Ηἕΐρ)Ι]Ν pidatio “ num qui tumultus ς num Repetitio
Π . . . . 25 . 4 . .
Τ φΗ niſi moderatè, niſe quietè, μ Inciſa.
ΡΌ ι ἽΤΕΣ ἐ γου Σ τιὰ g A Repu-
ſber Ν ex hominis graviſſimi & ſanct ſſi antibus
Vlllet. Ἂ 7; . " „ . . ghantibus.
“ mi diſciplina ὁ Quid igitur cauſæ Synæcioſis.
g SXeαai poteſt, cur te lautum vo-
luerit, cænatum noluerit occidere?
Π{}{|| 2 . . . 3. .
μ 72 poſterum, inquit, diem diſtulit,
Auſſkrti ut, cum in caſtellum Lucejum ven-
ffcrane tum eſſet, ibi cogitata perſiceret.
inguine MNWon video cauſam loci mutandi:
lreni / Μά tamen acta res criminotè eſt.
. 1 Δ κ . -
, Ἐ“Μ:"'{Ξ Cam, inquit, vomere te poſt Cäænanm
ven velle dixiſſes, 11 balueum te ducere
mim cæperunt: ibi enim eraut inſidiæ.
; " .
Ν μ Ar 16 eadem tua fortuna ſervavit:
μ { cubiculum te ire malle dixiſti. Execratio.
mnuni, Dii 16 perdant, fugitive: 11 non Ξ ἃ Conſe-
υ modò nequam 85 improbus 49 fatu- quemibus:
Ν ἢ ἌΣΝΣ Ouiz:. Π quia Rex
ΤΜ us, ſed & amens Ε. Quid ; ille tam impro-
uc fuſer Vgna «nea 11 inſidiis poſuerat, Juæ vVidus non
Π vZalueo in cubiculum transferri non fuiſſet ut
Dpohent? Hibes crimina inſidiarum:

.
ἰ} ἱ
Π Π

ſervum tanti

ἱ
εἐ ".,. Σ Ν π- Π ονις ζθὸι ſceleris con-
" 47 Μιδι} enim dixit amplidt: ΘΟΥΜΙΣ γ. τ à ſe
' Ν Σ : ᾽ ) 20 “}.)7 ) Ε ὡ
”γἆ:ίΐ’ἶ”“”ἷ mmaquit, eram conlcius. Quid tum s Romam di-
{{ Η 4 7 miũſſet.

120 M. T. Ciceronis.

Ità demens illa erat, ut eum, quem
conſcium tanti ſceleris habebat, d ſe
dimitteret? KRomam etiam mitie-
ret, ubi & inimiciſſimum ſciret 6{16
nepotem ſuum, 89 C. Caſarem, cui
feciſſet inſidias? præſertim cùm is
unus eſſet, qui poſſet de abſente ſe
Prolepſis. indicare ᾽ Et fratres meos, inquit,
40d erant conſeii, in vincula con-
Antecedens Jecit. Cam igitur eos vinciret, 4105
Confirmati- ſecum habebat, 16 ſolutum Komam
onis prohar. mittebat, qui cadem ſciret, quæ illos
non NJire dicis 2 KReliqua pars atcuſatio-.
fuit anino 525 duplex fuit: una, Kegem ſemper
alieno à Cæ- in ſpeculis uiſe , cuùm à 16 animo
e, ure eſſet alieno: altera, exercitum eum
in cum com- htra te magnum comparſſe. De
paravit. exercitu dicam breviter, uùt eætera.
Oſtenditur Nunquam eas copias Kex Dejotarus

hoc ex fa- habust, quibus inferre bellum Popu-

earie ἰο Romono poſſet, ſed quibus fines
quæ tantæ Juos ab excurſionibus oſtium & la-
non fuerunt, frociniis tueretur, & Imperatoribus
ut populo noſtris auxilia mitteret. Atque an-
Ranan ted quidem majores copias alere po-
ferre petuil- Zevat: nune exiguas vix tueri po.
ſer. teſt. At miſit ad Cæcilium neſcio
Proleplis. quem; ſed eos, quos miſit quòd ire
Præteritio. noluerunt, in vincula conjecit. Non
quæro, gquàm veriſimile ſit, aut uon
babhuiſſe regem, quos mitteret, aut
eos, quos miſiſſet, non paruiſſe, φ
qui dicto audientes in tantà re ποῆ

Ἷ

μ "}"
Π
geparin?
4 υ Π
ὝΝ ὧν
Τ Μ

Ἠ...ίΜΠιιΙΧΙ.Ἱ
Λ μ }

Τ ω
ἐ μ
ἡγμ}. ἐ
ἡμη }
ΠΗ
Ν ι
ἐ } }
ἐ η .
ſin
4 ..}.}}}}}
"

:Ι " ἡ ΄
ae Ἷ

ἣ

ἴχῃ Pro Rege Dejutora Oratio 121
Ffuiſſent, eos vinétos potius, qudm
necatos fuiſſe. Sed tamen cum ad
ἰρηθι Ceæcilium mittelat, utrùm cauſam
unſn illam victam eſſe neſciebat, an Cæ-
. cilium iſtum magnum bominem pu-
Hmmin zabat ?à quem profectò is, qui opti-
Makiu mè noſtros bomines novit, vel quia
ΔΜ , mon noſſet, contemneret. Addidit
Ἢ Μ , etiam illud, eguites non optimos mi- Ἢ :
Μ Μ , Veteres, credo, Cæſar: nibhil ad ccupatio⸗
ſaum ia χ equitatum: ſed miſit ex iis,
Ἢ 15 {μ| ῖ habuit, electos. Ait, neſcio
Π ΜΗ ΜΗ Auem er eo numero ſervum judica-
u,Aen zum. Non orhitror: non audhvi. Sed
μ Η in eo, etiamſiaccidiſſet, culpam Re-
eugtun gis nullam {9 arbitrarer. Alieno inſieer μ
μῃ } autem à te animo fuit. Quomodo! rutnai da-
Π u“ Neravit, credo, diſſciles tibi Ale- dit Cæſari,
Ἷ ΚὉΜΜ vandriæ Fore itus bpropter γέριο eeeizum
Π } nis naturam e fluminit. At eo 109 l
Ὶ ...Μ tempore pecuniuut dedit, exercitum per romiam.
Π aluit: et, queém Aſiæ prafeceras, A Repu-
, Ν nulla in re defnit: tilbi viétori non gnantibus,
ἡη,. “ν Jolm ad hoſpitium, ſed ad pericu-
ͤ 1 lum etiam, atque ad aciem praſtò
μ Μι“: Fuit. Secutum eſt ellum Africa- In aliis belli,
- ΜἼΜ num; graves de 18 rumores Warſii, nunquam
" , ὙΠ ettam furioſum illum Cuecilium Cæſari de-
μ 'ΐ᾽͵ἷ”!͵’ excitaverunt. Quo tum erga te Rex ΒΗ Ρ
'““{"ἶ“”ἶἷί unimo ſfuit, qui auctionatus { [616-
Π{{ ῆ erſpoliare, mnluerit, guàm tibi
μ ““”ἷ'ζ]ἆ,; pecuniam non fubminiſtrare! At eo,
Μ enquit, tempore ipſo Nicæam, Ephe-
μ . -ἡυὶ Η ς zumque

ῃ α
ἐ μ ς
“ΠΠ

122 M. T. Ciceronis.

sumque mittebat, qui rumores Afri-
canos exciperent, & celeriter ad ſe
referrent. Itaque cuùm eßſet ei nun-
tiatum, Doiitium naufragio peri-

Non protu- iſſe, te in caſtello circumſiderit: de

liſſe verſum Qomitio dixit verſum Gracum ed-

imprecaro dem ſententid, qud etiam uos habe-
rium in -
ſarem. Kt Aitide : :
unà inimici intercidant: quodille, {
Antitheſis. éſſet tibi inimiciſſemus, nunquam ta-
men dixiſſet; 100{ enim manſuetus,
verſus immanis. Qui autem Domitio
oterat eſſe amicus, qui tibi eſſet inimi-
Non geſtiiſſe cus . Tibiporro inimicus cur eſſet, 4
aris de quo cum vel interfici helli lege potuiſ-
moribus, Jet, regem ἐ ſe 85 ſilium ſuum con-
Suſtentatio, itutos eſſe meminiſſet ὁ Quid deinde?
ſive ſuſpen- Burcifer quò progreditur? Ait, bic

6 lætitid, Dejotarum elatum, vino ſe obl-

ruiſſe, in conviviéque nudum ſaltoviſ-
. Quæ erux hbuic fugitivo poteſt [-
71s ſupplici afferre? Dejotarum ſal-
Traductio. zantem quisquam, aut ebrium vidit
Parari,⸗ unquam? Ommes in ilo ſunt Rege
regia virtutes, quodte, Cæſar, igno-
rare non arbitror: ſed præcipus ſn-
ularis & admiranda frugalitas; et-
Correctio. hoc verbo ſcio laudari Reges non
Wlere: Frugi hominem dici non
Enumeratio. multum habet laudis in Rege: for-
tem, juſtum, ſeverum, magnani-
mum, largum, bene ficum, libera-
lem;

mus Latinum: Pereant amici, qum

{Π}|{||}}}}
"
Ν
11}}}}}

} μ
111}}}}}}

" Δ)
ΠΠΠΠΠΠΠ,
M

{}}}{{|] Μ

(amg

limmn
Vaif
ἐ {
Μωψω
μΔ: ἐ
1
Π
Π ,
Ἰὰπ: μ
ἽΜ1) Μ
Τ,
ῴωΜψ
ἿΠ ,
Π Δ .
Ἵ) 11
ἐ Π ſuunt
,
αὐμα 44
ΜΜΜΜ

—

}
Ἀ }
τ Π

4 }
ς ν|...|1{|1
Μ Μ

Pro Rege Dejotaro Oratio. 123

lem; hæ ſunt regiæ laudes, illa pri-
vata eſt. Ut volet, quicque accipiat:
ego tamen frugalitatem, id eſt, mo-
deſtiam & temperantiam virtutem
eſſe maximam judico: baæc in illo
eſt ab ineunte ætate, tum d cuntcta
Aſia, tum d Magiſtratibus Legatis-
que noſtris, tum ab Equitibus Koma-
nis, qui in Aſia negotiati ſunt, per-
Tecta & cognita. Multit ille quidem
gradibus oſſciorum erga rempublicam
noſtram ad boc regium nomen aſcen-
dit, ſedtumen quidquid d bellis Populi
Komani vucabat, cùm bommibus no-
ſtris conſuetudines, amicitias, res va-
Zionétque jungebat, ut non ſolum Te-
tracha nobilis, ſed optimus paterfa-
milias, & diligentiſſmus agricola, 9
pecuarius haleretur. Ο igitur ado-
leſcens, nondum tanta glorid prædi-
tus, nibil unquam 101 ſeveriſſuné Ε9
graviſſmè ſecerit, is εὐ exiſtimatio-
ne eaque ætate ſultavit? Imitari po-
tius, Caſtor avi tui mores diſcipli-
nämque debehas, qudm optimo &α
clariſſzmo Eiro fugitivi ore maledi-
cere. Quòd [ὴ jaltatorem avum ha-
buiſſes, neque eum virum, unde pu-
doris pudicitiæque eévempla peterel-
tur: tamen boc malediétum minimè
in illam ætatem conveniret. Qui-
bus ile ſtudiis ab ineunte atate ſe
2113

Oppoſita &
Repugnan-
{18.
Digreſſio Ci⸗
ceronis, qua
adverſarios
& accuſato-
res Dejotari
inſectatur,
ac præprimis
Caſtorem, e-
jus nepotem.
I. in Avum
virum clariſ⸗
ſimum, cujus
mores imita-
ri debuiſſet;
fuit con-
tumelioſus

124 M. T. Ciceronis
imbuerat, non ſaltandi, ſed bene ut

armis, optimè ut equis uteretur; ea

tamen illum cuntta, jam ætate ex-
actä, defecerant. Itaque Dejotarum
cùm plures in equum ſuſtuliſſent,
quòd bærere 11 eo ſenex poſſet, admi-
Annomina- vari ſolebumuf. Hic verò adolescens,
tio. Aui meus in Cilicia miles, in Græcia
commilito fuit, cùm in illo noſtro

Repetitio. exercitu equitare cum ſuis delettis

Simil. Cad. εη 4 :
2. Qwia, cum equitibus, quos und cum eo ad Pom-

contra Cæia- Pejum pater miſerat, quos concur-
rem perti. ſus facere ſolebat? qum ſe jactare?
nax, Nin ar quàm ſe oſtentare Ζ. gudm nemini in
raeg icero⸗ 1lla cauſa Nudio cupiditate once-
nis depoſuil- Jere? Cum vero, exercitu amiſſo; ego,
ſed, nunc ac- qui pacis aultor ſemper fui, poſt Phar-
Simil. deſ. ſalicum autem prælium ſuaſor furſſem
ſae Re armorum non deponendorum, ſed ab-
Ἐ ρἷπ: "ο Jiciendorum; hane ad meam aucto-
4 GCemtraris Vitatem non potui adducere, quòd 8᾽
&ͤ Adjuncis ipſe ardebat ſtudio ipſius belli, φ
gem audeat, patri ſatisfaciendum eſſe arbitraba-
& ortuns fur. Felix iſta domus, quæ non
ſuà non impunitatem ſolum adepta ſit, ſed
contentus. etiam accuſandi licentiam : calamito-
3. Quia eſt ſus Dejotarus, qui ab eo, qui in iis-
Aartithete. dem caſtris fuerit, non modo apud te;

impius in ἕ ν.... Α
εαπ', qui fa-J'detiam à ſuis accuſetur. Vos veſtrà

miliam ipſi ſecundà forranà, Caſtor, non pote-
us. ſtis ſinè propinquorum calamitate
Conceſio. eſſe contenti? Sint ſaneè inimicitiæ;
quæ

nobilitavit.

asn
μ}}}}""
μ
ημ!}}}"}
Μ

ἡμίμνι
Μ Μ
ἠ ιν!
Π
Π
Γ1)
Π

aſle gss,

Τ
ὀρΜὶἩύἕ
ὕδι ἡψ!
Ἱ μ
ίνξσκςΜἑΜ
1 }"
ξ'ἷ““ξἶξ“-'“ἷ’“'
"

μῃ

'“ξἁςαπ ...}Π}

Δ Δ ,
εἶμι ἧμμι
7
ἡ Μ υ μ
Ν Π Π
Π Μ ,
Π ἡ ἵἶ...
ἡ un εἰὶ
, ᾷμω’.ίθ!ύ
uimn , “
ἐ Δ enii
π'ῃρῥἄῤΙᾶΙΘ ὴ
ἡμ }
ὑμ μ
Π
μ Μ!
ἐ ε!
Ἵ., Μ’;
, 4...
Τ
χαἰ}!}"
'ίῃπ!ἰ“” ᾿ Ἷ
ἼΩ Ἰ:Ἴ

ῃἆθ ἧ
Μ ,

μΜ

'

Pro Rege Dejotaro Oratio. 12 5
quæ eſſe non dehebant: Rex enim Dejo- Antitheta.
tarus veſtram familiam aljectam & Allegoria.
obſeuramè tenebris in lucem evocavit.
Quis tuum patrem antè, qui eſſet, quàm ἣ
Ἷ ι Π Ν Synæcioſis.
cujus gener ſſet audivit? Sed quam H
vis ingratè & impiè neceſſtudinis no: Repetitio
men repudiaretis, tamen inimicitias Simil. cad.
hominum more gerere poteratis, non f Compar.
o erimine inſectari, non expetere vi Conceſſio
am, non capitis arceſſere. Eſte: con- & μ 18
cedatur hæc quoque acerbitatis & οὐ Τ in propin-
magnitudo. Adeöne, ut etiam omnia quum, quem
vitæ ſalutisque commuuis, atque etiam ber voeru⸗
bumanitatis jura violentur“ Servum,, kol quen-
ſolicitare verhis, ſpe promiſsisque cor- ς μ cad.
rumpere abducere domo, contra domi- ptum ter.
num armare, hoc eſt, non uni propin- vum capitis
quo, ſed omnibus familiis ellum nefa- Amnlifict
rium indicere. Nam iſta corruptela ὰ ero
ſervi; ſi non modò impunita fue- ITrauslatio.
rit, ſed etiam à tanta authoritate ap- ο .
probata, nulli parietes noſtram ſalu- ddiaeio.
tem, nullæ leges, nulla jura cuſto- nr; , Σ
dient. Ubi enim id, quod intus eſt ει κυιανισεί.
atque noſtrum, impun evolare po- Diſſolutio.
teſt, contraque nos pugnare, fit in corruptelam
dominatu ſervitus, in ſervitute do- e cen.
minatus. Ο tempora! Omores! ὐ tum
Domitius ille,quem nos pueri Conſulem, diſſimili
Cenſorem, Pontificem maximum vidi- exemplo
mus, cùm Tribunus plebis M. Scau- Ranitit ὑ
rum, Principem civitatis, in judicium
populi vocũſſet; Scaurque ſervus ad
elnm

126 M. Τ. Ciceronis

eum clàm domum veniſſet, & crimin
in dominum delaturum ſe eſſe dixiſſet;
prebendi hominem juſſa, ad scaurum-
Gorrectio. que deduci. Vide, quidinterſit; εἰ
iniquè Caſtorem cum Domitio compe-
Antitheta ro; ſedtamen ille inimico ſervum re-
H miſit, tu ab A vo abduxiſti: ille incor-
Repetitio. Tuptum audire noluit, tu corrupiſti.
Simil. deſ. ille adjutorum ſervum contra dominum
repudiavit, tu etiam accuſatorem ad.-
hibuiſti. At ſemel iſte eſi corruptus ἃ
Occupatio. vohis ἢ Nonne cum eſſet produöétus, '
τ cum tecum fuiſſet, refugit ad Legatos?
Repetitio. Monne etiam ad bunc Cn. Domitium
venit? Nonne, audiente hoe Serv. Sul-
picio, clariſſimo viro, qui tum caſit
Abpu Domitium cœnabat, & ῥοε T.
Rebeeicto Torquato, optimo adoleſxente, ſe, d te
Ieicectia. corruptum, tuis promiſſis in fraudem
umpulſum eſſe confeſſus eſt? Quæ eſt
iſta tom impudens, tam erudelis, tam
zinmoderata inbumanitas? Idcirco in
bance urbem veniſti, ut bujus urbis
: jura && exemplacorrumperes, dome-
lronia⸗ fſticägue immanitate inquinares? At
roſopopæia ? ι χ Ω͂ ὐ ο
Reliquam dudm acutè οο ο φ erimina“ eſa-
Caſtoris ac· mius, inquit (ejus enim nowine, optimi
euſationem hominis, nec tibi ignoti maledicebat ti-
acutè & bi) ad Regem ſeribere ſolebat, te inin-
Ironice ree ει Ὦ ..λ.} τ ἥ
μ Σ vidia ἐ{{ : tyrannum exiſtimari: [:
tud inter reges poſitu, animos hominum
vebementer offenſos: plaudi ſer
ere⸗

»

„ κ
ΠΗ
ει01'1ώ͵ !
.

μ
Π ς
ἡμμ Ν
Ἴ) Π
"1
Ἴ),
ἐμμμίη,
Π ψῃᾖ

μ
ἸπΝ μ
—
Π ι υχὶ
ΠΗρίγην
| ωεΜ}!τοψπῃ
ᾳιἐηὰχ”ω“
ῳ

μ

ψΗ μ,.1 .
δην inſe

Π

ἡ11.111}}.}

Pro Rege Dejotaro Oratio. 127
blere. Monne intelligis Cæſar, ex ur-
banis malevolorum ſermunculis ῥάς
ab iſtis eſſe collecta? Bleſamius tyran-
num Cæſarem ſeriberet ?“ Multorum
enim civium capita viderat: multos

I juſſu Cæſaris vexatos, verberatos, ne-

catos: multas afflictas & everſas do-
mos: armatis militibus refertum fo-
vum; quæ ſemper in civili victoria ſen-

mnum ſemus, ea te viéctore non vidimus. So-

Π μ μν
Μ|5..1}}}}}}
ΠΗ ι

Ϊ ν

. ὶ

Τ,
. ΜΗ

τ . "

ἽΠΠΝ "

ἆωτπῇ;ρ;τε;,
{{
Ϊ επ'τωΐυα{! ἴ
) πο:πω;,ΐ
ςυωψ ,

Μ "

lus, inquam, es, C. Cæſar, cujus in vi-
ctoria ceciderit nemo, niſi armatus, 89
quem nos liber, in ſumma Populi Ko-
mani libertate nati, non modò non ty-
rannum, ſed etiam elementiſſimum in
Dictoriavidemus ducem: is Bleſamio,
qui vivit in regno; tyrannus videri po-

Refutatio.

Ironia.
Traductio.
Simil. cad.
Diſſoluta.

Antitheta.

26{1 Ὁ Nam de ſtatua quis quæritur, und

præſertim, cüm tam multas videat?
Valde enim invidendum eſt ejus ſtatuæ,
cujus trophæis non invidemus. Nam (
locus affert invidiam, nullus locus εἰ
ad ſtatuasm quidem Roſtris clarior. De
plauſu autem quid veſpondeÄam? qui
nec deſideratus unquunm d 16 eſt; (

nonnunquam olſtupefactis hominibus

ipsd admiratione compreſſus eſt: & for-
taſſe δὸ pratermiſſis, quia nihil να]-
gare te dignum videri poteſt. Nibil
à me arbitror prætermiſſum, ſed ali-
quid adextremam cauſæ partem reſer-

vatum. Id autem aliquid eſt, te ut

pla-

Ἀεγδ Σ .
Conciliat
Cæſarem
Dejotaro, &
duas habet
partes, ,

102 M. Τ. Ciceronis.

In prima planè Dejotaro reconciliet oratio mea.
r Pezo. Non enim Σ
τ Dejo- . 120
Π ααμόμο cenſeas: illud vereor, ne tibi illum
& Commu: ſuccenſere aliquid ſuſpicére: quodab.-
tatio. eſt longiſſimè, mihbi crelde, Cæſar.
Autubeta. Quid enim retineut per te, meminit,
Traductto. Π ſpytt. Ρ Δ :
κ ibi on quozſerit; neque ſedte mulcta-
ſuccenſere tum arbitratur, ſed cuùm exiſtima-
ſuſpicetur, vet, multis tibi multa eſſe tribuenda,
quia ἱρῇ quò minus d ſe, qui in altera parte
τέβπὶ Ρᾶτ' fuiſſet, ea ſumeres, non vecuſavit.
tem ademit: : B '
partim φυδὰ Etenim, ( Antiochus Magnus ille,
Dejotarus Rexæ Aſiæ, cüum, poſteaquàm à Scipio-
multis à Cæ- ne devictus: Lauro tenus regnare jur-

ſare benefi- ſus eſt, omnémque hane Aſiain, quæ

ien de eſt nunc noſtra Provincia, amiſiſſet,
giumque no- dicere eſt ſolitus, benignè ſibi a Po-
men reti· pulo Romano eſſe factum, quòèd ni-
nuerir, mis magnà procuratione liberatus,
exemploAn. modicis regni terminis uteretur;
tichii Regis: Ε Σ . ,
Grnacioſi,: poteſt mulioò fucilius ſe Dejotarus con-
Simil. cad. ſolari. Ille enim furoris mulctam ſu-
Partim quia ſtinuerat, hic erroris. Omnia tu De-
eum Regio jotaro, Cæſar, tribuiſti cuùm 5 ipſi ᾽
Repetitio. Klio nomen regium conceſſiſti: boc no-
net omnia mine retento atque conſervato, nullum

beneficia heneficium Populi Komani, nullum
Populi Ro- judicium de ſe Senatùs imminutum

mant. putat: magno animo & erecto eſt,
nec unquam ſuccumbet inimicis, ne
Polyfſnde. fortunæ quidem. Multa ſe arbitra-
1n.“ Π peperiſſe antefactis, & babere

22 }

ὰ

!

Πἤ

1
ἀγ η εἰ
1111
.
}
ἡμ} un
Ν
ἐ ἶπῃι
.11.}.}.

]

ς Pro Rege Dejotaro Oratio. χ
Se Oe 9
niumm in animo atque vurtute, quæ nullo mo- :
᾿}.. ὦ μο ( amittere. Quæ enim for- Tradutio.
, nnl , ξ οο
tuna, aut quis caſus, aut quæ tanta
poſſt injuria omnium Imperatorum
υ , 4 Dejofaro decreta delere? Ab om-
ο nibus énim ornatus eſt, qui, poſtquam
Π Ν . : . :
μρ υ in caſtris eſſe potuit per ætlatem, in Aſia,
) 'ἶ,"«ᾖ' Cappadocia, Ponto, Cilicia, Gria, bel-
elt ἰδ geſſerunt. Senatüs verò judicia de
Ρ }} Μ εὖ .
nn Rl 1110 tam multa, tmque honorifica, quæ
{ Ρ Π οὶς Populi Romani litteris monu-
Τ Τ menticque conſignata ſunt, quæ un-
τὴ, Auam vetuſtas obruet, aut quæ tanta
huſline Jelelit oblivio? Quid de virtute ejus
dicam? Quid de magnitudine ani-
en Δ) mi, gravitate, conſtantia? Quæ
ὙΝ omnes docti atque ſapientes ſumma,
bengeii quidam etiam ſola bona eſſe dixe-
Ghum runt, hisque non modè ad bene, ſed
Nunicreie etiam ad beatè vivendum conten-
ο dam virtutem eſſe. Hæc ille repu-
Μ Δ) zans, ε5 dies && noctes cogitans, non
Ἂ |͵:͵;͵ω͵;᾽μπωᾶἰυπζ. modò tibi non ſuccenſeteſſet enim non
τ Ν ι: Ἷ Ν . . : .
εἰ un Jolum ingratui, ſed etiam amens ve partem, quis
deipndi ram omnem tranquilitatem, quie- fuis illDum
aeſi zem ſenectutis acceptam refert clemen- litteris Cæſar
κ μ 21 tuæ. Quo quidem animo cùm an- erexit ;SdSe
eußenn 2„,„ Ὰ : Σ ᾿ς ſolatus eſt.
εΠ " 2έα fuit; tum non dubito, quin tuis
4 ' litteris, quarum exemplum legi, quas
I G1 eum Tarracone huic Bleſamiode- M.
μ ἰ diſti, ſe magis etiem erexerit, abomni-
τ " " Aue Jolicitudine abſtraxerit: jubes enim
, ῳ 7 , υὦ eum

nn, Π
μ μ ’
Enumeratio.
Diſſoluta.

ἱ

djuntio.

etaphora.

ἣ

130 M. T. Ciceronis
eum benè ſperare, & bono eſſe animo,
quod ſcio te non fruſtrò Eiseſalent.

Memini enim iisdem ferè verbis ad

me te ſeribere, méque tuis litteris bene

Compar.

Gradatio. Ferer non fruſtrà ſe jußſum. La-
Simil. cad.

conciliavit, hoſpitium voluntas utrius-
que conjunxit, familiaritatem conſue-
tudo attulit, ſummam verò neceſſitu-
dinem magna ejus oſſicia in me, in
exercitum meum effecerunt: ſed cùm
de illo laboro, tum de multis ampliſſi-
Synonymia mis veris, quibus ſemel ignotum ἃ te
quadruplex. eſſe oportet, nec beneficium tuumin
dubium vocari, nec hærere in ani-
mis hominum ſolicitudinem ſempi-

ternam, nec accidere, ut quisquam "
1 ἡμμίι
[Γ }

te timere incipiat eorum, qui ſeme
Præteritio. à te ſint liberati timore. Mon debeo,

Eaneod C Ceſar, quòd fieri ſolet in tantis pe-

lat miſeri- riculis, tentare, quonam modo dicendo

cordiam pro miſericordiam tuam commovere oſ-
Peloraro; ſim. Nihil opus eſt. Occurrere ip 2 ſo.
Alemens εἰ /st Jupplicibus Ἐ calamitoſis, nullius
in privatos, orattone evocata. * Propone tibi duo⸗
multo magis regeſ, 85᾽ id animo contemplare, quod
nzer⸗ oculis non potes: Jabis profectò miſeri-
* Antitbeſis. cordiæ, quòd iracundiæ negaviſti. Mul-
ta ſunt tuæ clementiæ monumenta: el
maximè eorum incolumitates, quibu

oro equidem Regis Dejotari caud,
Disjunctio. quocum mibi amicitiam Respublica

: ἶῦιοτππι ;
μ
Ν

ſalutem dediſti, quæ ſi in privutis glo.
rioſ

"

ℳ

Ϊ

μ |

ΜΗ

ἠ ,’Πίἷῥἱ!.'ΐἱἴῖἰἅ

ΠΠ1}1];

μ μ

.

υ

ΓΤ )
Ν
ἰε:πμἰ)ᾗωπἰ .
" ἤ
177
117
Ν
ΥΤ
εὔμῃ ἧχῃ
ἶἳ’“β’“ῖἆίι.’ϊπτῃ
.

nle

Ϊ
᾽

-

len Pro Rege Dejotaro Oratio. 131
m /ſnn rioſa ſunt, multò magis commemora-
nin buntur in Regibus. Semper regium
Π η ς nomen in hac civitate ſanctum fuit:
ei ſociorum verò regum & amicorum
Π ι ſanctiſſimum. Quod nomen bi Reges
ὑ η ne amitterent, te victore timuerunt:
minim Mi vetentum verò & ὰ 16 confirmatum po-
Vuntmm ſteris etiam ſuis tradituros eſſe oonſdo.
εἰ ι Corpora verò ſua, pro ſalute Regum &, quia de
mm ai, ſuorum hi Legati tibi regii tradunt, chntin con-
Ἴ) "" Hieras ἐ Βἶιζἕῃπίω Antigonus, ti- tra accuſa-
Aernun bi nobisque omnibus jam diu noti, ea- tores teſtan-
εὐ démque ſide && virtute praditus Dory- tur, imo
1 laus, qui nuper cum Hiera Legatus eſt Rori pro.
Μ ad te miſſus: tum Regum amiciſſimi, Rege & ejus
Nehmere! 0Η tibi etiam, àt ſpero, probati. Ex- ſilio.

Gomdmn duire de Bleſamio, num quid ad Kegem
Σ "ὦὰ ἀρυδο μῈ υ ὰ
τ Hieras quiqem cauſam omnem ſuſcipit, Disjunctio.
lünn ἰ Ε criminibus illis pro Kege ſe ſupponit

"

veum, memorium tuam implorat, 7
vales plurimum: negat, unquam ſe Breris Ana-

“Η}"" : : : : „cephalæoſis.
Π τ in Dejotari Tetracbia Peznn di- Repeditio. ;

““}
Μ ωωπντ ſceſſiſſe: in primis finibus tibi ſe præſtò Simil. cad.
,Ind, Ffurſſe dicet, uſque ad ultimos proſecu- & det
Ἵ ΐ”ἶ“’””ἷἑὺ tum : cùm à balneo exiſſes, tecum ſe
, 4 e Ffuiſſe ,cum illa munera inſpexi es C-
μ Δ} natus, cum in cubiculo renbusker:
Ν eadeémque aſſzduitatem tibi ſe præbuis-
εο ſe poſtridie. Quamobrem, Π quid eo-
Π rum, quæ objeéta ſunt, cogitatum ſis,
nnnln non recuſat, quin id facinus ſuum Ju-
ΜΠ. , dices

Contentio
ſive Anti-
theſis.

Diſtributio.

132 M. Τ᾿ Ciceronis P. Reg. &c.
dices. Quocirca, C. Cæſar, velim exi-
ſtimes, hodierno die ſententiam tuam
aut cum ſummo dedecore miſerrimam
peſtem importaturam eſſe Regibus, aut
incolumem famam cum ſalute: quorum
alterum optare illorum crudelita-
tis eſt, alterum agewer
clementiæ eſt.

Ξ ΕΞ Ὰ
ἰ ως Ρ ΠἘΕΠ

ἢ Ξ ΞΤ

ἴ “, 'ἧ : ς τάμαι :
2 σ ῬΖΩ͂ — ῃ
΄’"’΄ Ψ τ — κ Σ ἐ τ
| Χ κν ς τ'

Π 'ῶ
ψ
{ΠΒΕΚ ΡΕΙΔΠ5

2 ΔΕΘΟΠΝΟΌΝ
NOTIS ET PERBREVI EX-
POSITIONE ILLUSTRATUIS,
Pro uſu & exercitio Academicæ
Juventutis in Rhetorica.

CIIM. PRIHEGρ⅓ SACRAX CSakE.S
REGHEOUE CATHOLICAYX MA JESTATIS
Ef Facultate Superioram.

WIACEBURGI
Sumptibus Almæ Univerſitatis Juliæ
ANNO NDCCXXXV.
Dis Marci Antonü Engmann, Univerſ. Typ.

VITA.

Atus eſt Horatius anno
ab Urbe condita 689.
Venuſiæ in Apulia, pa-
tre libertino ac locu-
—— plete, à quo Romam
ductus, & inter Senatorum Equi-
tumque pueros liberaliter eſt edu-
catus. Annos natus admodum 22.
Athenas petiit: Ibi Philoſophiæ
operam dabat, cùm Brutus illum
abſtraxit, & militum Triburnum
in ſuo exercitu eſſe juſſit. Com-
miſſo ad Philippos prælio, in quo
cæſus eſt Brutus, fugam arripuit
A 2 Hora-

4 “ἘΞι (°) -
Horatius, ac Romam, facto ad
Palinurum, Italiæ promontorium,

naufragio, vix appulit. Mox

inopia cogente, verſus factitare
cœpit, quos legerunt Virgilius &
Varius, Poëtarum in urbe rtum
rincipes, ac Mœcenati, viro no-
bii, linrmi apud Auguſtum gra-
τἰὰ, & eruditorum patrono lauda-
vêre. Is Horatium vocat, probat,
ac paucis poͤſt menſibus in ſuorum
numero eſſe jubet, ſimul ipſi ve-
niam ab Octavio Cæſare, qui po-
ſteà Auguſtus dictus, impetrat,
quòd Bruti & Caſſi partes ſecutus
cſſet. Fuit ipſi quoque Auguſto
chariſſimus & accpticirmus. Obiit
anno ætatis 57. U. Ο 746. eodem,
quo Moœcenas, juxta quem in Es-
quiliis conditus eſt. Quod inge-
nium, qui mores, quæ religio
fuerit, è ſcriptis paret. Corpore
obeſum, brevem, lippum, præ-

canum,

ὴ
᾽ υ
αμῃ

]
ἣμμ
Ν

ΙΜ“Μ Ἷ

e Lan ξφϑ- :
Ἱ““ἩΘΠω...Ι canum ipſe ſe fuiſſe commemo-
Π 1αῖ.
ξ...Μ Teſtimonia Veterum
gu

. »Ε
᾽ ἷ .
, HORATIO.

Ν

Πωη

Vidius Libro 4. Triſtium
n Π Eleg. To.
Hoeng " Ἐς tenuit πο[ὶιεις numeroſus Hora-
as n won tius aures,
nmn WDum ferit Auſoniâ carmina cul-
Δλ ; ta lyrãa.

nn e Perſius Satyra. Τ
Omne vafer vitium ridenti Flaccus
ἴ Λ“:" γ amico
Tangit, & admiſſus circùm præ-

ἤπν
ὑ
; cordia ludit;

ΠΗ
ἼΩ Ι Callidus excuſſo populum ſuſpen-
dere naſo.

" ᾽ ᾠιπ”ί;άπω Lib. το. Cap. I.

,

" Α 3 Lyri-

ῃ

ὐ (°) δξξ-
Lyricorum Horatius fere ſolus
legi dignus. Nam & inſurgit :
aliquando, & plenus eſt jucundi-
tatis & gratiæ, & variis figuris
& verbis feliciſſime γηἢ
audax. :

(πα 4

τ
leuten
Ν
ele vnns
λ0
μ η
Ἡ ul hne
ee
'

η

ὦὖ’ (ο ) ξὲξ-
ἜἝἝἜἝἨἝΜἜ

ξϑϑθεξξοξξξϑϑξξϑξξϑϑεξξϑεξξξξ

HORATII FLACCI
CARMINIUM.
LIBFR. .
ODE PRIMA.

Carmen Aſclepiadeum, ſic dictum ἃ
quodam Aſclepiade, qui hujus generis
carminum author fuit. Pedes quibus
Aſclepiadeum conſtat, ſunt hi:
— — — vo = — ο — 0°*ρ
Ode autem hæc monocolos dicitur,
quæ Græca vox ſignificat, omnes par-
tes eſſe unius formæ ac ſpeciei.

ARGUMENTIM.

Alios aliis rebus duci: δὲ Lyricorum ver-

unm Esge⸗ teneri.

☛W Oecenas atavis edite regibus,
0 & praſidium, ( dulce decus
mbeum!
Sunt, quos vurrieulo pulverem
() Olympic ἜΠ
Collegiſſe juvat, metàque fervidis
A 4 Evitata

I. Mœcenas, Eques regio Etruscorum ſanguine natus.
2. Olympicum. Olympia, Græciæ civitas, ubi prope Al-
pheum fluvium certamina currulia celebrabantur quin-

8 Ο HoxATII FLACCI
Evitata rotis, palmâque nobilis ; ᾽ἷἔ“"“ἶΐζἷ
Terrarum dominos evehit ad (3.) Deos. μ
Hunc, ſi (4.) mobilium turba (5.) Quiritium Annhen
Certat (6.) tergeminis tollere honoribus: μἹ
Hlum, ἢ proprio condidit horreo, lmalu
Quicquid de (7.) Libycis verritur areis, αἷἰδι
Gaudentem patrios findere ſarculo μ ἢ
Agros, (8.) Attalicis conditionibus ennohte
Nunquam dimoveas, ut trabe (9.) Cyprio ἼΠΠ,
(I1I0.) Myrtoum pavidus nauta ſecet mare. Ἴ ,

Luctantem ( 1.) Icariis fluctibus (12.) Africum ἰὐμι
Mercator metuens, otium & oppidi Smeri⸗
Laudat rura ſui: Mox reficit rates
Quaſſas, indocilis pauperiem pati.
Eſt,
to quoque anno ineunte, cujus temporis ſpatium Olym- bhmebn
pias dicitur 21)lni⸗
3. Feliciſſimi, Diisque propè fimiles ab hominibus dice- "
bantur ii, qui, rotis fummâ velocitate incitatis, potue-
runt ita circumflectere, ut ad metam poſitam non im-
pingerent; unde & palmam nobilem retulerunt.
4. Mobilium, id eſt, inconſtantium.
4. Quiritium, ſcilicet Romanorum, qui à Curibus, pri-
marià Sabinorum urbe, Quirites dicebantur.
Tergeminis, id eſt, tribus maviméè inſignibus, ſcili-
cet Xdilitatis, Præturæ, & Conſulatús honore.
7. Libycis. &c. Africa dicta eſt etiam Libya, frumenti ferax.
. Attalicis. Attalus, rex fuit Pergami in Aſia ditiſſimus.
9. Cyprio, id eſt, navi ex trabibus in inſula Cypro ſectis
factà. :
χο, Myrtoum. Eſt pars Ægeæi maris, cui nomen hoc da-
tum eſt à Myrtoo, Oenomani, regis Arcadiæ, auriga,
quem ille in hoc mare præcipitem egit.
II. Icariis. Mare Icarium eſt pars Ægæi, in quam Icarus,
Dædali filius, ſolutis à ſole pennis, decidiſſe dicitur.
12. Afticum. &c. Ventus eſt vehementior flans ab Africa.

ἜΝ CARMINUM LIBER I. 9
Efſt, qui nec veteris pocula (13.) Maſlici,
Nec pa tem ſolido demere de die
Spernit, nunce viridi membra ſub (14.) arbuto
Stratus, nunc ad aquæ lene caput ſacræ.
Multos caſtra juvant, & lituo tubæ
Permiſtus ſonitus, bellaque matribus
Deteſtata. Manet ſub (15.) Jove frigido
Venator, teneræ conjugis immemor,
Seu viſa eſt catulis cerva fidelibus, :
Seu rupit (16.) teretes (17.) Marſus aper Ρίαρας.
Me doctarum hederæ præmia frontium
)5 miſcent ſuperis: Me gelidum nemus,
Nympharumque leves cum (18.) Satyris chori,
Secernunt populo; ſi neque tibias
(19.) Euterpe cohibet, nec Polyhymnia
(20.) Lesboum refugit tendere barbiton.
Quòdſi me Lyricis vatibus inſeres,
(21.) Sublimi feriam ſidera vertice.

Α ς ΟἿΕ Π

13. Maſlici. Mons Maſſicus eſt in Campania, generoſo
abundans vino.

14. Arbuto. Arbor eſt Citro ſimilis
1φ Sub Jove, id eſt, ſub aëre frigido, quia Jupiter ἃ
Ῥοξεῖς ſumitur pro cœlo, aëre &c.
Π 16, Teretes ,ſcilicet, quia retia fiunt ὁ funiculis rotundis.
giin 17. Marſi, erant Italiæ populi. Marſus autem aper Βὶς

τ ponitur pro quolibet apro. :
nd 13. Satyris. Satyri ſunt dit agreſtes, ſaltationi ac choris
ὶ ωἰ ΠΟΠἹΠἜ dediti.

μ 19. Euterpe & Polyhymnia, Muſæ.
Π 20. Lesbos, Egæi maris inſula eſt, ex qua Alcæus & Sappho,
Π Lyrico inſignes carmine oriundi erant. :
Μ 1,’"͵“ἧ͵ἶ᾽”,ςν 21 Sublimi &c. id eſt, ſuperis ero ſimilis, & heatiſſimum
ali me eſſe credam.

πὸν

Ο. HoRATII FLACCI
ODE II.

Carten Sapphicum, ſic dictum, à

quia Sappho hujus generis carmen in-
venit: Pedes, quibus carmen hoc con-
ſtat, ſunt hi:

Ode autem hæc dicolos dicitur, quia
conſtat verſibus duplicis generis. Te-
traſtrophos dicitur, quia poſt quartum
verſum, idem genus carminis recurrit;
nam ille ordo verſuum, qui identidem
revertitur, Græcis eſt ſtrophe.

ARGUMENTHM.

Clades, quibus Romanos vexàrunt Supeni ob
necem Caſaris: Octavius unus eſt, qui jacen-
tem Rempublicam erigere poſſit.

Am ſatis terris nivis atque diræ
J Grandinis miſit (1.) Pater, & (2.) rubente
Dexterà facras jacularus arces
Terruit urbem:
Terruit

1. Pater, id eſt, Jupiter, qui hominum deormque pater
à Poëtis vocatur.

ς Rubente, id eſt, rubente fulmine armata dextera.

η " |
ξιΗΠὢ Οΐυἷἰ“
nens, Deng
ἰ μμ}
Ν

Ν η 1..};
μ } Π ΙΔ

Ν dctur,

ΠΗ
1 Ὶ

{ [{0}}},

!

'
wohde⸗

Ν}}}}

) ΙΜ '

P—

μ } ΜΗ

"
ἐ{
Ν
᾽
εὐ
"
— —

inum

}
μ {

;

ἐ .

CARMINUM LIBER ἴ, 11

Terruit gentes, grave ne rediret
Sæculum (3.) Pyrrhæ nova monſtra queſtæ,
Omne cùm (4.) Proteus pecus egit altos
Viſere montes:
Piſcium & ſummãâ genus hæſit ulmo,
Nota quæ ſedes fuerat columbis:

Et (5.) ſuperjecto pavidæ natarunt

Equore damæ.
Vidimus flavum (6.) Tiberim retortis
Littore (7.) Etruſco violenter undis,
Ire dejectum (8.) monumenta regis,
Templaque (9.) Veſtæ:
(10.) Iliæ dum ſe nimiùm querenti
Jactar ultorem, vagus & ſiniſtrâà
Labitur ripà, Jove non probante,
Uxorius amnis.

Audier,

— —

3. Pyrrha, Deucalionis uxor, diluvii tempore conqueſta
eſt de prodigiis & monſtris anteà nec auditis, nec viſis.
† Proteus, Deus marinus, Neptuni ſilius, qui marinas
belluas, quas Poëtæ vocant Phocas, paſcit.
5. Superjecto, id eſt, mari effuſo ſuper terras.
ὅ. Tiberis, Italiæ fluvius. :
7. Etruſco, ſcilicet Tyrrhena mari.
S. Monumenta, ἰά eſt, ſepulchrum Numæ Pompilii,
Romanorum regis ſecundi.
9. Veſtæ. Veſta, Dea igni præſidens, qui in eius templo
Perpetuus ſervabatur, & à Veſtalibus Virginibus ale-
batur.
10. Iliæ. Ilia, Romuli mater, quæ Rhea etiam 8 Sylvia
dicitur. Tiberis autem uxor vocatur, quia Amulii
juſſu ſubmerſa in Tibri eſt.
. Perſæ, ſcilicet Parthi, qui Perſarum vetus regnum
tunc obtinebant. Graves autem hic vocantur, quia
infenſi erant Romanis.

12 Ο. HoxATII FAceI

Audiet, cives acuiſſe ferrum,
Quo graves (11.) Perſæ meliùs perirent:
Audiet pugnas, vitio parentum
Rara Juventus.
Quem vocet divum populus, ruentis
Imperi rebus? Prece quà fatigent
Virgines ſanctæ minùs audientem
Carmina Veſtam?
Cui dabit partes ſcelus expiandi
Jupiter? Tandem venias precamur,
Nube candentes humeros amiéctus (12.)
Augur Apollo:
Sive tu mavis (13.) Erycina ridens,
Quam Jocus circumvolat & Cupido,
Sive neglectum genus & nepotes
Reſpicis (14.) auctor.
Heu nimis longo ſatiare ludo:
Quem juvat clamor, galeæque læves,
Acer & (15.) Mauri peditis cruentum
Vultus in hoſtem.
Sive

12. Augur erat, qui ex avium cantu, aut ὁ paſtu etiam &
volatu interdum futura prædixit, ac voluntatem deo-
rum ſcrutatus eſt.
14, Erycina, id eſt, Venus ſic dicta ab Eryce, monte Sici-
lie, ubi præcipuéè colebatur. Ἐ πν
14. Δυξοε, ſcilicet Mars, qui cùm pater eſſet Romuli,
unde Romani orti ſunt, author & parens Romanorum
dicitur.

15. Mauri, ſunt Africæ populi circa montem Atlantem,
quorum fortitudo in bello contra Jugurtham &c. geſto
perſpecta fuit.

"
ὴ
{{

;

Π
Wete woin
ι {
ἐεαμῶ!
ἴ Ν

Ι
(onen
δμὶῦν
thore Ν
Ἵ Π

—

.
μ χ

ὃ χ

ἱ

Β "
ΕΝ
ῚΝ
μὴν
ψ; ...ἤ
ἰ ὺ Ριῃῇἷ'ἱἠἀ

Ϊ

ΔΝ Ν
ιὰὓ .
elne
,
Τ.
— —
μ ἐ
ἡ veolunmm

ἡ ΠΌ
τ
εμ

Μ
Ω ';

}

CARMINUM {ὺ}58Ὲ8|. 13

.*
Sive mutatà juvenem figurâ
Ales in terris imitaris, almæ
Filius (16.) Majæ, patiens vocari
Gæſaris ultor:
Serus in cæalum redeas, diuque
Lætus interſis populo (17.) Quirini:
Néve te noſtris vitiis iniquum
Ocyor aura
Tollat. Hic magnos potiùs triumphos,
Hic ames dici pater atque princeps:
Neu ſinas, (18.) Medos equitare inultos
Te duce Cæſar.

Ο ΠῈ III.
Carmen Aſclepiadeo-Glyconium, ſic
dictum à Glycone, hujus carminis au-
thore. Pedes, quibus genus hoc car-
minum conſtat, hi ſunt:

— , — – ο—
—- — o P υσ᾽ τ υ
Ode hæc dicolos dicitur, quia duplicis
generis verſu conſtat : Diſtrophos
etiam, quia poſt alterum verſum redit
idem genus Carminis.
ARGI-

16. Majæ. Majæ filius eſt Mercurius, cui alæ tribuuntur,
quia deorum nuntius atque interpres eſt.
17. Quirini, id eſt, Romuli.
132. Medos, hic intellige Parthos, qui Medi dicuntur, quia
regio illa primm à Medis, deinde à Perſis, denique
ab ipſis Parthis oceupata fuit.

14 Ο. HoRATII FIACCI

ARGUHMENTUM.
Optat Virgilio Athenas zaviganti proſze-
rum iter, & vacuum periculis, quibus infeſta
Jolet οὔε navigatio: Hinc iveit, in eum,
qui nauticam artem invenit.
8X„ te (1.) Diva potens (2.) Cypri,
OSic (3.) fratres Helenæ, lucida ſidera,
Ventorûmque regat (4.) pater,
Obſtrictis aliis, præter (5.) Japyga:
Navis, quæ tibi creditum
Debes Virgilium, finibus (6.) Atticis
Reddas incolumem precor,
Et ſerves animæ dimidium meaæ!
Illi robur & æs triplex
Circa pectus erat, qui fragilem truci
Commiſit pelago ratem
Primus, nec timuit præcipitem Africum
Decertantem (7.) Aquilonibus,
Nec triſtes (8.) Hyadas, nec rabiem (9.)

Noti:
Quo
1. Diva, id eſt, Venus, Cypri Domina.
2. Cypri. Cyprus, mediterranei maris inſula eſt, in qua
Venus maximè colebatur.
3. Fratres, ſcilicet Caſtor & Pollux.
4. Pater ventorum, id eſt, olus.
5. Japyga. Japyx, ventus eſt εχ Apulia flans. Apulia au-
tem, vel aliqua ejus pars Japygia olim dicta eſt.
6. Atticis. Per fines Atticos Athenæ hic intelliguntur.
7. Aquilonibus. Aquilo, ventus eſt vehemens à ſepten-
trione, qui, cùm opponitur Africo, tempeſtates movet.
8. Hyadas. Hyades, ſtellæ ſunt pluviam inferentes, quas
Poëtæ fingunt Atfantis fuiſle ſilias, quæ cùm fratris
ſui Hyantis à leone interfecti necem amariſſime defle-
rent, mutatæ in ſtellas ſunt.
9. Noti &c. Ventus eſt, qui etiam Auſter dicitur.

(

αὐαὶ
ΤΝ
μ
Π
Färme
χ
{μ|}}}
χἰ
μ
ΠΙ
μ
ΒΕΙΠΟΠᾳῃἁ ᾿
fi commpun
Ἱ

-
—

==

ἵχηηι ᾽
Δ ι
ὑ αν

CARMINUM LIBER I. 15

un. Quo non arbiter (10.) Adriæ
k, 1 Major;, tollere ſeu ponere vult freta.
ὙΝ , Quem mortis timuit gradum,
" μ i ſicci li ſtra n
Ν Qui ſiccis oculis monſtra natantia,
Ν (ξι]ιί vidit mare turgidum, &
nfames ſcopulos (11.}) Acroceraunia?
Nequicquam Deus abſcidit
ἐ Prudens Oceano diſſociabili
ἴγῃ: Terras, ſi tamen impiæ
Non tangenda rates tranſiliunt vada.
κ Audax omnia perpeti
Gens humana, ruet per vetitum nefas
Audax (12.) Japeti genus
Ignem fraude malà genribus intulit.
αὐν͵. Poſt ignem æthereâ domo
Subductum, macies & nova febrium
Terris incubuit cohors:
Semotique priùs tarda neceſſitas
IM& Lethi, corripuit gradum.
Ὧ Expertus vacuum (13.) Dædalus aëra
Pennis

ΤΝ

ΝΔ)

10. Adriæ. Adria hic ponitur pro toto ſinu & mari Adria-
ὑ tico.
11. Acroceraunia. Sunt ſcopuli quidam Epiri, ob naufra-
gia, quæ ad illos ſcopulos fiebant, famoſi. Nomen
autem hoc traxerunt à Græcaà voce ἄχρος.» altus, de
Nrli luns ⸗ tοονονοσι ) fulmen, fcilicetquia altiſſimi ſcopuli
αα ει ſepe feriuntur fulmine.
εἰ ε" 12. Japetic. Prometheus, Japeti filius, qui cùm, Minervæ
leneni⸗ ope, cælum conſcendiſſet, affixà tædà rotis currũs ſola⸗
eneſmnn⸗ ris ignem furatus, eum hominibus impertivit.
ι nmd 13. Dædalus, faber & architectus ingenioſifſimus naves
iu n cei Primus fabricavit, quibus & vela addidit. Unde nata
εμ φίξ de illius pennis volatu fabula.

εἰ

ἵ,

*

16 C. HoRATII FLACCI

Pennis non homini datis.
Perrupit (14.) Acheronta Herculeus labor.
Nil mortalibus arduum eſt-
Cælum ipſum petimus ſtultitià; neque
Per noſtrum patimur ſcelus
Iracunda Jovem ponere fulmina.

ODE IV.

Carmen Scazontico-Archilogium,

ſic dictum ab Archilogo, Poëta Græco
Lyrico. Pedes, quibus genus hoc car-
minum conſtat, ſunt hujusmodi:
|

ο Ὁ .
Ode hæc dicolos dicitur, quia duplicis

generis verſu conſtat.: Diſtrophos,
quia poſt ſecundum verſum redit

genus idem. Verſus autem primus
heptameter dicitur, quia ſeptem nume-
rat pedes.

14. Acheronta. Acheron eſt inferorum fluvius.

ΑΙΟΙΙ- [υὶ

ἵ
— ὴ
εἰ ἴ

[Μ

μ

Π

αὐμεν
ΙΙ

'
!
|

Π
Ϊ

.
Π
Π

!
nfor, k
Ninnd
;
ἡίσῃ

ἱκῃ : CARMINUM LIBER I. 17

ARGHMENTIHM.

" Νυ{ΐυ” ἤ . " „
ὰ Seſtium hortatur, "1 genio indulgent, propo-
ſitä veris amœnitate, & communi neceſſitate
woriendi.

O WVirur acris hyems gratà vice veris & (1.)
, Favoni, :
᾿ Trahüntque ſiccas machinæ carinas:
Ac neque jam ſtabulis gauder pecus, aut arator
Nrelanr. - igni;
ς „ Nec prata canis albicant pruinis. :
ι Jam (2.) Cytherea choros ducit Venus, immi-
enbhot nente Lund,
Ἱ : Junctæ que Nymphis (3.) Gratiæ decentes
Alrllterno terram quatiunt pede, dum graves (4.)
ὑγυ . Cyclopum
Vaulcanus ardens urit officinas.
——H Nunc decet aut viridi nitidum caput impedire
myrto, ι
Aut flore, terræ quem ferunt ſolutæ.
Nunc & in umbroſis (Fy.) Fauno decet immo-
( ὰ lare lucis, ἜΗ
Π Seu poſcat agnam, ſive malit hædum.

.{
υλ ) Ἱ...ὗ“Γ .

Ὶ

—

I. Favonit. Favonius idem ac Zephyrus eſt. :
2. Cytherea, id eſt, Venus, ſic dicta ab Inſula, quæ Pelo-
Poneſo contra Cretam adjacet, olim Cythera vocata;
ubi Venus colebatur.
3. Gratiæ: Tres ſunt; prima Aglaja, ſecunda Euphro-
ſyne, tertia Thalia. Græce dicuntur Charites.
4. Cyclopum. Cyclopes erant gigantes quidam miniſtri=
6 que Vulcani, diéti Cyclopes, quia unum oculum ro-
tundum in media gerehant fronte; à Græcà voce
— xUXτ⅜οα+ 5 circulus ſive orbis, & Rν oculus.
5 75 Pauno, Faunus fuit ruſticorum Deus.

R

18 Q. HokATII FLrMCCI

Pallida mors aquo pulſat pede pauperum ta-
bernas,
Regumque turres: O beate (6.) Seſti,

vitæ ſumma brevis ſyem nos vetat inchoare

longami
Jam te premet nox, fabulæque (7.) Manes,;
Et domus exilis Plutonia: Quò ſimul meris,
Non regna vini ſortiêre talis.

—

—

6. Seſtius, qui in civili bello Brutum ſecutus fuit.
7. Manes, propriè ſunt hominum animæ, quas 84 inſe-
ros deſcendere fingebant Poëtæ, ibique vel detrudi in

Tartarum, qui infimus inferorum locus erat; vel in

campum Elyſium, qui locus erat in iisdem inferis
amœniſſimus, abduei.

AD VIPSA NIUM
AGRIPPAM.

ODEV.

Carmen Asclepiadeum, cui quarto
loco Glyconium ſubſcribitur. Utrius-
que carminis pedes ſunt iſti:

“πιπουϊ υ τ
“ — 0°— 0

Ode hæc dicolos dicitur, quia duplicis ;
generis verſu conſtat: Tetraſtrophos, ὦ
quia poſt quartum verſum recurrit idem
genus.

ARGlII-

γμμμ
! ὴν»" ὖἷ:
(

!
1
᾿

, ,
Ἴ

μ
ἀμμ6}Ἡ
ὙΗ 4
ἰβυμων
Ν
εο hinlli

Π

Ὀμη ῶ
μ " ἢ

, ΐ...' Ἰνημ,

;

᾽ ιψω!.ωἱ Ἷ

lucet

Ν μῃ

ἽΝ
ἐ
ΔΝ εή ,

Μἶἵΐἷἷἶὺἵ’εὡ ᾽

1
—.—
nmmſcnut
ἢ nine, μ ὶ
} 1..

Ἴἢ ἰχῃ} εα 1

( in ien dl

Ν
Ἷ

ὑ al

ἐ ἵ -

ἰ

CARMINUM LIBER I. 19

ARGUMENTIM.
Alios Agrippe laudes & priſcorum Heroum

celebraturos ait; ſibi argumenta tam gravia

non convenirr.
Cribêris (1.) Vario fortis, & (2.) hoſtium
Victor (3.) Mæonii carminis (4.) aliti,
Quam rem cumque ferox navibus, aut equis

Miles, te duce, geſſerit.

Nos, (S.) Agrippa, neque hæc dicere, nec gravem
(6.) Pelidæ ſtomachum cedere neſcii,

Nec curſus (7.) duplicis per mare Ulyſſei,

Nec ſævam (8.) Pelopis domum.
Conamur, tenues grandia dum pudor,
Imbellisque lyræ Muſa potens vetat
Laudes egregii Cæſäaris, & tuas
Culpâ deterere ingeni.
Quis Martem tunicàâ tectum adamantind
B 2 Dignè

1. Vario. Varius, Poéta nobilis eà tempeſtate erat, Hora-
τ atque Virgilii amicus.
2. Hoſtium, ſcilicet Sexti Pompeji, qui Pompeji M. filius
erat, quem OQRavius in freto Siculo vicit.
. Mæzonii, ἰά eſt, Heroici carminis, quo uſus Homerus
eſt, qui Mæonius dictus eſt vel à patre Mæone, vel
à patria, quæ Aſiæ minoris regio eſt, eadem ac Lydia.
9. Aliti, id eſt, Vario, qui ales, id eſt, cygnus Home-
rici carminis eſt. Poëtæ autem eximii cum cygnis
vulgò camparabantur. -
5. Agrippa, fuit amicus Auguſti, vir bello ſtrenuus, &
ob ſingularem modeſtiam ouguſto percharus.
6. Pelidæ, id eſt, Achillis, qui Pelei & Thetidis filius
fuit
7. Duplicis, id eſt, ſubdoli, aliud dicentis, aliud ſen-
tientis.
8. Pelopis. Pelopem, flium Phrygiæ τ χ Tantalas inter-
Erd. ν

20 Q. HoRATII FLACCI
Dignè ſcripſerit? Aut pulvere Troico
Nigrum (9.) Merionem? Aut, ope Palladis,
(10.) Tydiden ſuperis parem?

9. Merionem. Meriones fuit Idomenei, Cretenſium regis
dux fortiſſimus, & in bello Trojano clariſſimus.
10. Tydiden, ἰά eſt, Diomedem, Tydei filium, qui in

Trojano bello Martem ipſum ac Venerem, Palladis

ope, vulneravit.
ODEVI.
Carmen Hexametro-Alcmanium, cu-
jus pedes ſunt iſti:

— —

— — — —

— o ; — 0°— ° ==oo—

— — 0 — 0 —
Ode hæc dicolos dicitur, quia ver-
ſuum, quibus conſtat, genus eſt duplex.
Diſtrophos dicitur, quia poſt alterum

verſum redit idem genus.

ARGUMENTUM.

Tiburtinum agrum commendat, ubi villam

habebat Plancus amæniſſimam; in quam cum

ſeceſſiſet mærens, ab Auguſto ſè negligi, eum Ἰμὼ

Horatius conſolatur.

Lauda-

(Μ!

εἰ

Ἴ) "

ἐδιὼ
6

Ἷ

μ

Π
Π .
Gqredmmn
Ἷ 11
μπάημ!
"

71}

; ——

ἰ ὰ
ΠΗ ἴ
Ἅ . 4
Ἱ Uine

,

Ο αἰϑην,

υ ὑ

M, ἐ ῃ
Π
7

ὰ Ν
ἢ

Ὶ

{{

4 CARMINUM LIEEN I. 21
ἐ . Π ἐ
J Audabunt alii claram (1.) Rhodon 1 (2.
H ὰ 1} Μἰτγ]εῃεξἆ; ut τῇ

τ Aut (3.) Epheſum, bimarisve (4.) Corinthi
A Mœnia, vel Baccho (5.) Thebas, vel Apolline
(̃ôo.) Delphos
Infignes, aut Theſſala (7.) Tempe.
n Sunt, quibus unum opus eſt, intactæ Palladis
(8.) urbem :
Carmine perpetuo celebrare, &
Ι Undique decerptam fronti præponere olivam.
Plurimus, in Junonis honorem,
Uemmunt Aptum dicit equis (9.) Argos, ditésque (10.)

ycenas.
— Me nec tam patiens (1I.) Lacedæmon,
⸗ G Β3 Nec
— le Rhodon. Rhodus, eſt inſula & mediterranei maris civi-

- tas, vicina Cypro.
. ' ͵᾿ , Mitylenen. Urbs eſt primaria inſulæ Lesbii in gæo
Ἷ { mari.
μ ι 5: Epheſum. Epheſus, urbs eſt minoris Aſie, Dianæ
D templo celebris.
i len 4. Corinthi. Corinthus, Achaiæ urbs eſt in Græcia, hinc
6 Jonium, inde Ægæum mare proſpiciens: Quâ de
. causâ bimaris hie dicitur, quaſi utrinque mari cincta.
F 5. Thebas. Thebæ, urbs Bœotiæ in Græcia, Bacchi pa-
M. tria.
6. Delphos. Delphi, urbs in Bœotia prope Parnaſſum,
Π Ν ubi celeberrimum Apollinis templum fuit. :
,Μ...Μ 7. Tempe ſignificat locum in Theſſalia vallibus, ſylvis
; . & hortis amœniſſimis inclytum.
leng . Urbem, ſcilicet Athenas, cujus urbis præſes erat Pallas
9. Argos. Urbs clariſfima Peloponeſi, agrum habens paſ-
cendis equis peridoneum, ubi Juno maximè colebatur.
1ο, Mycenæ. Urbs Peloponeſi prope Argos, ubi Aga-
memnon regnavit.
II. Lacedæmon. Civitas in Peloponeſo ampliſſima, aliàs
Sparta nuncupata, ubi Menelaus regnavit, Lycurgus

"
᾿
ἡ

ἱ

Ϊ

ΞΞΞ

„

:

22 Ε. HoATII FLAECCI

Nee tam (12.) Lariſſæ percuſſit campus opimæ,
uàm domus (13.) Albuneæ reſonantis,
Et præceps (14.) Anio, χά χ Tiburni lucus,
& uda
Mobihlibus pomaria rivis.
Albus ùt obſcuro detergit nubila cæxlo
Gæpe Notus, neque parturit imbres
Perpetuos: Sic tu ſap'ens finirc memento
Triſtitiam, vitæque labores
Molli, (16.) Plance, mero; ſeu te fulgentia ſignis
Caſtra tenent, ſeu denſa tenebit
Tiburis umbra tui. (17.) Teucer (18.) Salamina,
patrémque
Cùm fugeret, tamen uda (19.) Lyæo
Toempora

floruit, & cives ſeveriſſimis legibus inſtituit ad patien-
tiam laborum in civili pariter ac militari vita.
12. Lariſſæ. Lariſſa, civitas in Theſſalia, unde Achilles
oriundus.
13. Albuneæ S&c. Nomen eſt fylvæ in Italla prope fluvium
Anienem.
κ4. Anio, Italiæ flumen in agro Tiburtino, qui ex cdito
loco in ſubjetam vallem præceps defluit.
«ς. Tiburni. Viri nomen eſt, à quo civitas ejusdem no-
minis condita eſt in amœniſſimo loco.

16. Plancus ab Antonio, quem ſecutus fuerat, rediit ad

Auguſtum.
17. Teucer, Telamonis filius, Ajacis frater, 601 cum,

Trojà captàâ, rediret in patriam Salamina, indigna- -

tus Telamon, quòd Teucer Ajacis, fratris ſui, necem
non ultus eſſet, eum Salamine expulit; unde in Cy-
prum navigans ibi conſedit, urbémque condidit, Sala⸗
mina dictam.

18. Salamina. Salamin, vel Salamina inſula εἰ & urbe

Ægæei maris, Telamonis regia.

19. Lyæo. Lyæus, dicitur Bacchus, quia curas ſolvit, à

Græco verbo Ac, ſolvo.

(

Ἷ ἐ
εμ
σν
Ω
)
εμῃ
Π }
μ
Μ

——

ΠΗ

hlaherd, N
ἰ μ

Π } Ὀξ
μ
ἰθῃ μ
ἡμ }
Cbemmo⸗
[}}}}

fnn ἴ
Ν

ο;ἴσυεεἵυζςεπτᾧῖ

erchr
Π Π

ἼΩΝ

ἴῃ

ἜΝ

εἰ ὑ
μ δι }

.

CARMINUM LIBER I. 23

Tempora (20) populeà fertur vinxiſſe coronàâ,

Sic triſtes affatus amicos:

ἃ Què nos cumque feret melior fortuna parente,

Ibimus ſocii, comitésque.
Nil deſperandum, Teucro duce, & außice Teucro.
Certus enim promiſit Apollo,
Ambiguam tellure novà Salamina futuram.
Ο fortes, pejoraque paſſi
Mecum ſæpe viri, nunc vino pellite curas!
Cras ingens iterabimus æquor.

“

20. Populeâ. Populus, arbor-ſacra erat Herculi, qui de-

vico Cerbero, Populum arborem ab inferis ſecum
detulifſe primus fertur, eâque ſe coronâſſe: Unde
illius exemplo victores populeà deinde fronde coro-
nati fuerunt.

ODE VII.
Carmen Trochaicum Bacchilidium',
dictum etiam Ariſtophanium ab Ari-
ſtophane, Poëta Comico apud Græcos
celeberrimo. Pedes, quos hoc genus
carminum habet proprios, ſunt:

|
τϑήτυ —

— — — 0 —— o-- ΄

— O0
Ode hæc dicolos dicitur, quia duplicis
generis verſu conſtat; diſtrophos, quia

poſt ſecundum verſum redit idem ordo.
B 4 ARGU-

24 Ο. Ηοκξτιι FLACCIL
ARGUMENTIM.

Increpat Lydiam, quòd Sybarim juvenem ab

omnihbus honeſtis, quæ illum decerent, occupa-

tionibus revocet.

LAi dic, per omnes
Te Deos oro, Sybarim cur properes amando
Perdere: Cur (I.) apricum
Oderit campum patiens pulveris atque ſolis:
Cur neque militaris
Inter æquales equitet; (2.) Gallica nec lupatis
Temperet ora frænis? :
Cur timet flavum Tiberim tangere? Cur
olivum
Sanguine viperino
Cautiùs virat, neque jam livida geſtat armis
Brachia, ſæpe (3.) diſco,
Sæpe trans finem jaculo nobilis expedito?
Quid latet, ùt marinæ
Filium dicunt Thetidis ſub lachrymoſa Trojæ
Funera, ne virilis
Cultus in cædem, & (4.) Lycias proriperet
catervas?
ODE VIII.

1, Apricum, id eſt, ſoli expoſitum; ſignificatur autem

hoc nomine campus Martius, Marti ſacer, ubi juven-
tus Romana ς exercebat.
2. Gallica: Quia equi Gallici erant præſtantiſſimi.
3. Diſco. Difcus erat circulus quidam ſolidus ἐ plumbo,
ære, & ferro, quem, ope lori circumvoluti, ad cer-
tum vibrabant terminum. - :
4. Lycias. Lycia, eſt Aſiæ minoris regio, cujus populi
opem tulere Trrojanis contra Achillem & Græcos.
Lyciorum autem duces erant Sarpedon & Glaucus, ab
Homero cclebrati.

(ewn
utuor con

. | ς
ἀπο

ἀγαίῃ,

410

[᾿

Ἷ
7 W⸗

rn : CARMINUM LIEBER I. 25
Ν ἑ ODE VIII.
) η 5 ὁ ἢ .
“τωαῃ...͵1͵ζ͵͵ψ Carmen Alcaicum, ſic dictum, quia

Ος genus carminum ab Alcæo, Lyri-
co Poëta clariſſimo inventum fuit;
E nunc autem Horatianum dicitur. Pe-
HHõ des, quibus conſtat, ſunt iſti:
μ ν τ υ- 1-Ι υυ] ο υῳ

ἼΠ μ 1 ϊ | Ι - --| |
υ Ξ ξ ς [ 2 ὦ

Τ που --οὐὐ — ε!

} Οᾶε hæc tricolos dicitur, quia, etſi
dncdlsenn quatuor conſtet verſibus, non tamen
SNas Diſi triplici carminum genere conſtat.
Π Tetraſtrophos dicitur, quia poſt quar-
ADlese tum verſum recurrit idem ordo.

Hyemem eſſ Indulgendum genio.

Π ſacer

“ ρτπᾖεπϊἷ"'ἷἷ

(1.) Soracte; nec jam ſuſtineant onus
Π Ν

' ἰ Sylvæ laborantes, geluque
cteuoveli 4 Fulmina conſtiterint acuto.

ς Diſſol-

/Ides, ùt altâ ſtet nive candidum

Μ Ν ͵ , ;
΄ Ρεἆωἁὓἓ“” 1. Soracdte, mons eſt non procul Romãa.

26 Ο. οκατιι FLACeI

Diſſolve frigus, ligna ſuper foco
Largè reponens; atque benignids
Deprome (2.) quadrimum (3.) Sabinà
Ο (4.) Taliarche merum (5.) diotà.
permitte Divis catera; qui ſimul
Stravêre ventos æquore fervido
Depræliantes, nec cupreſſi,
Nec veteres agitantur orni.
Quid ſit futurum cras, fuge quarere; &
Quem ſors dierum cumque dabit, lucro
Appone: Nec dulces amores
Sperne puer, neque tu choreas,
Donec virenti canities abeſt
Moroſa, nunc & (6.) campus & are⸗
Lenésque ſub noctem ſuſurri
Coympoſitaà repetantur horà.

ODE IX.

4. Quadrimum, id eſt, quatuor annerum. :
3. Sabina, quia vaſa fictilia maximè fiebant apud Sabi-
nos in Italia.
4. Taliarche. Laliarchus, amicus Horatii erat.

5. Diota, vox Græca ſignificat vas duabus anſis, quaſi

duabus auribus, inſtructum.
6. Campus, id eſt, Martius, ubi juyentus Romana ſe
exereuit.

6e
Ὶ
ς

Π

111
Π

Π }

Ἱ

ἿΠ
ὰ

ᾳ;ίῃ ἀ(η}
"1

ὶ ἹἨΒΜΟΞῳ

{ guenn,l
Μ Δ ῃ
:
[ῈΠ} choen;
ἰ
Ν υ
ἐ
μ

"

— —
,

Π
ὶ beban
Hortiien.
α Cundis

ἐ ,

CARMINUM LIBER . 27
OLDE IX.
Ode hæc ſimilis eſt Odæ ſecundæ.
Vide Πιρτὰ.
ι ARGHMENTIHM.
Laudes Mercurii.
(1.) MErcuri facunde, nepos Atlantis,
ἰ Qui feros cultus hominum recentúm
Voce formàiti (2.) catus, & decoræz
More palæſtræ.
Te canam magni Jovis, & Deorum
Nuntium, curvæque lyræ (3.) parentem,
Callidum, quidquid plcuit, jocoſo
Condere furto.
Te, boves olim niſi reddidiſſes
Per dolum amoras, puerum minaci
Voce dum terret, viduus Pharetràâ,
Riſit (4.) Apollo;
Quin & (F5.) Atridas, duce te, ſuperbos
(6.) Ilio dives Priamus relicto, ;
(7.) Theſſalosque ignes, & (8.) iniqua Trojæ
Caſtra fefellit.
u

— — —

I. Mercuri. Mercurius, filius Jovis & Majæ, Atlantis filiæ,

eloquentiæ & furtorum præſes.
2. Catus, id eſt, ingenioſus, vafer. .
3. Parentem. Mercurius primò lyram confecit ex teſtu-
dinis incurvo tergo & teſta.
4. Apollo. Cùm olim Mercurium puerum durioribus
verbis terrere conaretur Apollo ob vaccaàs furto abla-
tas, non potuit continere riſum, ubi ſe quoque vidit
exutum ſagittis, pharetràâ clam etiam à Mercurio ablarâ.
5. Atridas. Atridæ, ſunt Menelaus & Agamemnon, Atrei filii,
6. IIio, 1ά eſt, Troja.
7. Theſt los, ſcilicet Græcos.
8 Iniqua, id eſt, inimica.

28 Q. HOoRATII FLACECI

Tu pias lætis animas reponis
Sedibus, (9.) virgaque levem coërces
Aureà turbam, ſuperis Deorum
Ἷ Gratus & imis.

9. Virga, id eſt, caduceo, ſcilicet bacillo quodam medio
inter duos angues hinc inde implexos & ſibi obver-
ſos; qui bacillus inſigne pacis eſt. Fingunt autem
Poëtæ, Mercurium, cùm iter faceret, incidiſſe in duos
angues inter ſe pugnantes, quos inter cùm virgam,
quam manu geſtabat, mediam poſuiſſet, à pugna ſta-
tim deſtitifle ſerpentes.

ODE Χ.

Carmen Choriambicum Alcaicum,
cujus pedes, quibus conſtat, ſunt hi:

-- — oo —= -=oo [-υὐγτου
— —

Ode hæc monocolos eſt, quia omnes
verſus ejusdem planèe generis ſunt.

ARGUMENTM.

Leuconoën, curioſum mulierem admonet, ut,
omiſsa inani futurorum cura, præſontibus bonis
fruaturr. L
L ne quæſieris (ſcire nefas) quem mihi,
quem tibi
Finem Dii dederint, Leuconoë: Nec (1.) Ba-
bylonios
Tentaàris

1. Babylonios. Chaldæi, ſeu Babylonii erant Aſtrologiæ
peritiſſimi, & divinandi ſcientiam profitebantur. 118

Δ,
ἰ μ

(

Ἕοεὀ {

η
ἝΠΠἆΞΙΠ Ϊ Π

ἐ

' ΡΜΤΗ; 4

ſen 4

,9 Aſ
η ἰμ

ὴ η Ὶ

Ϊ
]
]

ἣ
ὶ

᾿ CARMINUM LIBER I. 29
η , Tentâris numeros, ut meliùs, quidquid erit,
" Pati;
εὰ Seu plures hyemes, ſeu tribuit Jupiter ultimam,
— Quæ nunc oppoſitis debilitat pumicibus mare

ἀὐ ς (2.) Tyrrhenum. Sapias; (3.) vina liques, &
᾽ ſpatio brevi

τ ὶ Spem longam reſeces: Dum loquimur, fugerit
βατο μ invida
UOs nre⸗ . . .
;ζῖ].υζςἰ τ tas. Carpe diem, quàm minimùm cre dula
kalle, 1¹ ⸗ poſtero!
X. autem ſcientia maximéè continetur numeris, ſive ſuppu-

tationibus, quibus aſtrorum curſus & motus deſignatur.
Π Alie 2. Tyrrhenum mare eſt illud, quod Galliam & Hiſpa-
niãam reſpiecit; vocatur etiam mare inferum, Adriati-
cus verò ſinus illi oppoſitus mare ſuperum.
. 3. Vina liques, id eſt, percoles: Percolare autem vina,
τ eelt, ea per colum, ſive tenue linum transmittere, ut
craſſiores particulæ ſecernantur.

Λ ᾽

Π,1}1}

Π ODE XI.
μ Quoad genus carminis, quod Ode
Π præſens complectitur, vide Odam ſe-
Cuindam ſupra.
Μ Μ }

intahe ARGIHMENTIIM.

Prejiſcos Heroas, maximè Romanos laudat,
)endt quibus Cæſarem Auguſtum anteponit.

Nee Uem virum, ΔὉ heroa lyrà, vel acri
ῶ . “ΤΙΡΙὰ ſumes celebrare Clio?
ε' Quem Deum? Cujus recinet jocoſa
ἥ Nomen imago,
Wane ᾿ Aut
Μ ͵

30 Q. HonATII FLACCI Ν
Aut in umbroſis (1) Heliconis oris,
Aut ſuper (2) Pindo, gelidove in (3.) Hæmo, ἐ
Unde vocalem temerè inſecutæ Ν

(4.) Orphea ſylvæ, bl
Arte maternàâ rapidos morantem Gni
Fluminum lapſus, celerésque ventos, ι
Blandùm & (5.) auritas fidibus canoris Ν
Ὸ Ducere quercus? Cwitliſen
Quid priùs dicam ſolitis (6.) parentis πμ }
Laudibus, qui res hominum ac Deorum, ᾽
Qui mare & terras, variisque mundum μ
᾿ Temperat (7.) horis? μ Μ
Inde nil majus generatur 1970 1,Nun .
Nec viget quidquam ſimile, aut ſecundum (
Proximos illi tamen occupavit
Pallas honores.
Præliis audax neque te ſilebo —
(8.) Liber, & ſævis inimica (9.) virgo ἰΝ
Belluis: ὧν ὧν
I. Heliconis, Helicon, eſt mons Bœotiæ in Græcia, Muſis bel Π
ſacer. Π
2. Pindus, Theſſaliæ mons, ſacer Moſis. Ρ
3. Hæmus, mons in Thracia Muſis itidem ſacer. Τ

4. Orphea. Orpheum voce ſuaviſimâ canentem certatim ᾿αὐμῃείη

δὲ nullo ordine ſecuræ ſunt ſylvæ. Ἰαίζων
5. Auritas, id eſt, quaſi fuiſſent auribus præditæ. wlizn, '
6. Parentis, 14 eſt, Jovis, qui Deuúm hominumque ρᾶ9. iu
ter vocabatur, quem initio ſuorum carminum Pootz Ν dirn

invocate & laudare ſolebant. ᾿
7. Horis. Horæ ſæpe ſignificant quatuor anni tempeſtates: 8litn ani

Unde Homerus Veris horam accipit pro Vere. Poſ- lente
ſunt etiam horarum nomine intelligi heræ diurnæ & rilie d
nodurnæ, quæ quaſi Gdividunt ac temperant mundum. ὑ

9. Liber, 14 eſt, Bacchus, Liber dictus, quia vinum ma- }
gnam afferre ſolet liibertatem dicendi quidlibet ac fa- ι
ciendi; ἃ Poëtis autem celebrarur Bacchi contra gigan- κ μ
tes pugnantis zudacia & fortitudo. eln
9. Virgo, ἰά eſt, Diana, quæ venatione deleétatur.

Δλ
Ἀ
Ὧ Ὀἁοτῃ...'
Π Π ῃ
ΧΝ ( χ
Π
Ἷ
Mnors⸗

ἥμ!
[}}}}
Μ,.αιἆ.

——

μ ει μ ὰ

Π
Ω
{ ἰ (
εὐμ ι
Pin Ν
ψ Π ᾿

ἼΝ πῃῃϊτετπμ“:ξ
}
κ
Π

ψ

᾽

,
ἀαι δ ς
μ "
᾿
εἰ ῳ

᾿ Ν
—

CARMINUM LIELR I. 31

Belluis; nec te metuende certà
Phœbe ſagittà.
Dicam & (το.) Alciden, puerôsque (1I.) Ledæ,
Hunc equis, illum ſuperare pugnis
Nobilem; quorum ſimul alba nautis (12.)
Stella refulſit,
Defluit ſaxis agitatus humor;
Concidunt venti, fugiuntque nubes;
Et minax (ſic Ὠ1 voluêre) ponto
: Unda recumbit.
Romulum poſt hos priùs, an quietum
(13.) Pompili regnum memorem, an ſuperbos
(14.) Tarquini (15.) faſces, dubito, an (16.)
Catonis
Nobile Lethum.

1 7.) Regu-

10. Alciden, id eſt, Herculem ſic appellatum vel à voce
Græca αλχῆ; quæ robur ſignificat, vel ab Alcæo,
ejus av.
KI. Ledæ &c. ſcilicet Caſtorem & Pollucem, Ledæ, Dyn-
dari uxoris filios, quorum primus equeſtri & curruk
certamine, alter verò pugnis clatus erat.
I2. Stella &c. id eſt, Caſtor & Pollux inter aftra relati à
Jove, nuntque Gemini ab Aſtrologis dicuntur.
1 3. Pompili., Numa Pompilius rex ſecundus Romanorum,
paeis & religionis amantiſſimus.
14. Tarquini. Duo fuerunt Tarquinii, Romani reges; alter
Priſcus, ſive ſenior diétus, alter Superbus, & regum
Romanorum ultimus, :
I5. Faſces, ſunt collecti in faſciculum bacilli, in quorum
medio extat ſecuris. Romanis autem Regibus, ac poſteâ
Conſulibus, Prætoribüsque faſces à lidtore præfere-
bantur-.
I6. Catonis. Cato M. Porcii Catonis nepos in Africa
manus ſibimet violentas intulit, ne incideret in manus
Cæſaris, ρὸ ſtquam audivit Pompejanos ab eo profligato.

32 Ο. HoRXTII FLACCI

(
(17.) Regulum, & (18.) Scauros, animæque in ſuj
magnæ
Prodigum (19.) Paulum, ſuperante, (20.) Pœno, εμ
Gratus inſigni referam camœnà, εμ
(21.) Fabriciumque: Π
: . τ ἐ
Hunc, & incomptis (22.) Curium capillis
Utilem bello tulit, & (23.) Camillum .
Sæva paupertas, & avitus apto HEl a
' Cum Lare fundus. eiſthenn
Creſèit occulto velut arbor avo lhet,lie

Fama (24.) Marcelli: Micat inter omnes
— (259 FZalium 6tar nte
17. Regulum. Regulus, dux fuit Romanorum, qui cùm ἡπαπμι
à Carthaginenſibus captus, & Romam de permutandis wnctö
captivis miſſus eſſet, ſuaſit, ne id fieret; ipséque, ς
promiſit, ad Pœnos rediit, qui, reſectis palpebris, diu-
turnâà eum vigilià necaverunt.
18. Scauros. Scauri inſignes erant ob magna in rempu-
bplicam merita.
19. Paulum. Paulus 5Æmilius, Conſul Romanus ad Can-
nas cum Hannibale pugnans, cæſo Varrone & Roma-
norum millibus ferè ς , ipſe fortiter perire cum illis
maluit, quàm turpi fugâ vitam ſervare.
20. Pœno, id ε, Hannibale victore.
21. Fabricium. Fabricius ter conſul fuit, frugalitatis &
abſtinentiæ plane eximiæ laude celebris: Bella iten
gravia cum Pyrrho geſſit
22. Curium. Curius, unus priſcis Romanis fuit, qui aurum
à Samnitibus oblatum repudians, ajebat, divitibus
malle ſe imperare, quàm divitem eſſe.
73. Camillum. Camillus Gallos, incensâ Româ, Capito-
lium obſidentes fugavit, eosdémque Romam redeun-
tes magnà ſtrage ad fluvium Anienem affecit, & quin-
tùm Dictator fuit.

24. Marcelli. Marcellus erat ORaviæ filius, nepos & gener dle
“ " . χ Ἅ Ν
Auguſti, qui cùm eſſet admodum adoleſcens & Ppræcla- ἴ .Ξ"Γ“Πλςη

riſſimis dotibus ornatus, ſenſim, ut arbor, ad veterum
Marcellorum famam ſurrexit.

dlen

Ὶ

᾽

Ν CARMINUM LIBER I. 33
, Ae. . . . : :
᾿ (25.) Julium ſidus, velut inter ignes

Ἰπ ῳ ᾿ Luna minores.

Gentis humanæ (26.) pater, atque cuſtos
Ὧ ΟΥτα Saturno, tibi cura magni
Cæſaris fatis data: Tu ſecundo
Cæſare regnes!

HIe, ſeu Parthos (27.) Latio imminentes
τὰς Egerit juſto domitos triumpho,
Sive ſubjeétos Orientis oris
77 ͵ Seras, & Indos:

ſeſ. ή " .
- Te minor latum reget æquus orbem;

η ἱ: Tu gravi curru quaties Olympum:
Ὑ Τ Parüm caſtis inimica mittes

; ᾽ε“9᾽”"ἶ᾽ἆ΄ Fulmina lucis.
ΔΛῈ γ ι
ὐ nunn
Cortalhentne
C ODE XII.

25. Julium &c. id eſt, Julius Cæſar, in cujus obitu appa-
rruit in cælo ſtella crinita per dies ſeptem
Ἐ, 26, Pater, id eſt, Jupiter, Saturni filius.
en 27. Latio, id eſt, Romano imperio, cujus prima ſedes
uN6h eft Roma in Latio. :

{μ}
38 Q. HONATII FLACCI nic
O0DE XII Ρ
“ . ͵ Π Ν
: : ἔ Π
Carmen Aſclepiadeum, cui Phere- ὑ
craticum unum, & unum Glyconium μ
ſubjicitur. Pedes, quibus hoc carmen χ μ

conſtat, ſunt ejusmodi: πμν
Π κ Ν
| συὶ Ι ωου υ 9 er ων:

-“--!-υυξ““υρ;
Ode hæc, quia conſtat triplici carmi-
num genere, tricolos dicitur; tetra-

ſtrophos, quia nonniſi poſt quartum
verſum prior ordo carminis redit.

ARGUMENTUM.

Sub Allegoria navis Rempublicam alloqui, ....
zur, & eam a bello civili renovando deterret.

Navis, referent in mare te novi
Fluctus; ο quid agis? Fortiter occupa

Portum; nônne vides, ἂϊ Π ὺς
Nudum remigio latus; e.
Et malus celeri ſaucius Africo, ῃ
Antennæque gemant, ac ſine funibus Weenn.
Vix durare carinæ ἐ ,
Poſſint imperioſius : Um ἣ
λ quor? ἂ

aike ἰ
N ntn lun

gier Men

(

Ὶ ᾿
[Π0}

ὶ

υυ{ υἱ
ὐ
εὐ
ὶ ᾳο

Π
μημα:
ἢ "Ψν
Π
μ Π Ἱ
Μ ) ΡΟΓ Aocs
5
εὐ
1

Π00)
εἰμῖν

Ολεμῖνῦν LIBER I. 37
ἀξασονῦ Non tibi ſunt integra lintea;
(1I.) Non Dii, quos iterum Ppreſſa voces malo,

Quamvis (2.) Pontica pinus,
Sylvæ filia nobilis,

Jactes & genus, & nomen inutile:

Nil pictis timidus navita puppibus
Fidit; tu, niſi ventis
Debes Π dibrium, cave!
Nuper ſollicitum quæ mihi tædium,
Nunc deſiderium, curâque non levis
Interfuſa nitentes
Vites æquora (3.) Cycladas.
, ἰ)π, id eſt, Duces exercituum & reipublicæ principes, :
qui in civili bello fere omnes occiſi ſunt.
2. Pontica &c. Pontus, eſt Aſiæ minoris regio;, in qua
optimæ arbores àd conſtruendas navés naſcebantur.
3. Cycladas. Cyclades, inſuùlæ ſunt .gæi maris, ſic dictæ,
quia in orbem & circulum videntur eſſé diſpoſitæ:

Sunt autem plenæ ſcopulis, ad quos alliſi fluctus ſpu⸗
mam edunt albicantem.

O D E XIIIL.

Carmen Aſclepiadeum, cui Glyco-⸗
nium ſubſcribitur. Pedes, quibus Aſcle-
piadeum conſtat, vide in prima Oda;
Glyconii autem versùs ſunt iſti pedes:

— — 01 — 0

Ode hæc dicolos dicitur, quia dupl Ἰοὶ
genere carminum conſtat. Tetraſtro-

pPhos autem dicitur, quia poſt quartum

verſum recurrit carminis idem gemus.
ξ 2 AKGI⸗

36 Ω. HoRATII FLACeI gun
ARGIMENTUM. NR

Nerei vaticinium de excidio Trojæ. κ
(Ι-)ΡΑΠοτ cùm traheret per freta navibus Fgan
΄ (2.) Idæis (3.) Helenam perfidus ho- ἐ

ſpitam, γνν μ
Ingrato celeres obruit otio μ
Ventos, ut caneret fera (

(4.) Nereus fata. Malà ducis avi domum,
Quam multo repetet Græcia milite, Ν
Conjurata tuas rumpere nuptias, rmm
Et regnum Priami vetus. wens
Heu, heu quantus equis, quantus adeſt viris
Sudor! Quanta moves funera (5.) Dardanæ 10 Π

ψ9 ,

Genti! 14π| galeam ( 6. ) Pallas, & (7.) }
ægida, ὰ
Currũúsque, & rabiem parat. . Ν
: Ne- ἡημδι
;
1. Paſtor, id eſt, Paris, vocatus paſtor, quia Priamus, fümpem)

cùm admonitus eſſet, Paridem aliquando exitialem Ahimnf
patriæ fore, eum in ſy lvis exponi juſſit: Hecuba tamen Ν Ϊῃ
inter paſtores clàm educari illum & ſervari juſſit.
2. Idæis, 14 eſt, in lTda, monte prope Trojam factis. —
3.. Helenam. Helena, Jovis, ſeu Tyndari & Ledeæ filia fuit, „
Menelai Græcorum regis uxor, à Paride rapta, Tro- a baſi, 1
jamque abduẽta. κ
4. Nereus. Deus, maris præſes, Oceani & Tethyos filius, ς lert
pater Nympharum maris, quæ ab eo Nereides vocantur. ἵδην
;Σ. Dardanæ, id eſt, Trojanæ, quia Dardanus, Jovis & Ele- MiNH
filius, ex Italia, ubi fratrem interfecerat, in Phry- lin

—.

giam veniens, cæpit Trojam condere. ri ddd
6⁶. Pallas, id eſt, Minerva, quæ ſcientiarum & belli præſes nige
eſt. Favebat præcipue Græcis, ſicuti Trojanis Venus. *“
7. Migida. Pgis, erat ſcutum caprinis tectum pellibus, . ἴῃ

cuſus in medio videbatur Meduſæ caput horridur Π ih
anguibus.

ἰ

n CARMINUM LIBI I. 37

Nequicquam, Veneris præſidio ferox,
Pectes cælariem, grataque fœminis
Ν Imbelli citharâà carmina divides:
Nequicquam thalamo graves

ἐδι
Ν
Ὑ Ὶ
᾽...ἳ͵χῃ ἣ

, Haſtas, & calami ſpicula (8.) Gnoſſii
ο Vitabis, ſtrepitumque, & celerem ſequi
M Ajacem tamen, heu! ſerus adulteros
ΓῊΡΕ Crines pulvere collines.
πὰ ; Non (9.) Laërtiaden, exitium tuæ
ὴ Gentis, non (10.) Pylium Neſtora reſpicis?
ΓῚ Ππ'ἔἕπτ impavidi te (11.) Salaminius,
πν εὶ eucérque, & (12.) Sthenelus ſciens

υ
. ὶ Pugnæ, five opus eſt imperitare equis,
Δ Non auriga piger, Merionem quoque
Noſce; ecce furit te reperire atrox
τ (13.) Tydides, melior patre.
Quem tu; cervus uti vallis in altera
— Viſum parte lupum graminis immemor,
lrd Sublimi fugies mollis anhelitu,
Non hoc pollicitus tuæ.
Ε. Iracunda

g. Gnoſſii. Gnoſſus, urbs εἴ in Creta inſula: Cretenſes
Π inprimis pollebant arte jaculandi.
8. LEaërtiaden. Laërtiades, eſt Ulyſſes, Laértæ filius, qui
ἰ Τἷἳῖζἷη ad eypugnandam Trojam conſiliis ſuis plurimum mo-
Π ΩΝ, enti zt.
γάν ) ν "ΓΠΡ Ἰ δδιοι. Ὦ' ia Ne iund be Pelo-
Δ A .Pylium, ſdlicet, quia Neſtor oriundus εκ urbe Pe
nettetenn poneſi, dicta Pylo.
let⸗ εὐ τ Salaminius id eſt, oriundus ὁὶ Salamine, inſula & urbe
μ ;Ἄ,ἶζἷ';ι prope Athenas.
ἘΝ ἆυῃ’ῃζ;}ζξἕ. ἴ2, Sthenelus, dux Græcorum, Diomedis ſocius, vir
Ἵ] fortiſſimus.
ἐ νι

6. Tydides, id eſt, Diomedes Tydeo patre fortior.

38 Ο. HokATII FLAECEI
lraeunda diem proferet Ilio,
Matronisque Phrygum clafſſis Achillei:
Poſt certas hyemes uret (14.) Achaicus
Ignis Iliacas domos.

14. Achaicus. Achaia, pars eſt Græciæ, unde Achaicus δὶς
idem eſt, ac Græcus.

ODE XIV.
Carmen Alcaicum, cujus pedes ſup.
in octava Oda deſcripſimus. Ode
hæc tricolos eſt, quia triplex conti-

net genus carminum. Tetraſtrophos

dicitur, quia, abſoluto quarto verſu,
idem genus carminis redit.

ARGHMRNTIIM.

Tndaridem, quam ſutyricis quibusdam ver-

Ebus offenderat, placare conatur; cauſam iræ;
quà fuzrat abreptus, tribuens. *
O0 Matre pulchraà filia pulchrior,
Quem criminoſis cumque voles modum,
FPones lambis; ſive flammâ,
Sive mari libet (1.) Adriano.
Non (2.) Dindymene, non adytis quatit
Montem ſacerdotum incola (3.) Pythius N
O

I. Adriano, id eſt, Adriatico.
Dindymene, ſcilicet Cybele, ſic dicta à Dindymo, Phry=
giæ monte, ubi colebatur à Corybantibus, qui pelves
ξ τεα5, eæneique tympana pulſabant, ac corpus rotabant
inſtar furentium.
Pythius, id eſt, Apollo, ſic dictus à ſerpente Pythone,
quem interémerat. Per adyta autem hic intelligitur
templum Delphicum, quod Apollo incolebat, ibidém-
que oracula eddebat.

₰

—

μῃ
ἐ Πν ἰὼν

4

Ε fiiſe

Π

ΤΝ
17 }

—

μ ὶ

ι ι

ἱμμ1. } ῖ
Π Π Π
netheus (ἱ

]Λ

μ Daräculam?

.
Ὶ ἰρύν

CARMINUM LIBER HI. 39
Non Liber æquè, non acuta
Sic geminant (4.) Corybantes æra,
Triſtes ùt iræ; quas neque (5.) Noricus
Deterret enſis, nec mare naufragum,
Nec ſævus ignis, nec tremendo
Jupiter ipſe ruens tumultu.
Fertur (6.) Prometheds addere principi
Ἢ Limo (7.) coactus particulam undique
υ Deſectam, & inſani leonis
ἡη Vim ſtomacho appoſuiſſe noſtro.
Iræ (8.) Thyeſten exitio gravi
Srravère, & altis urbibus ultimæ
Stetere cauſæ, cur (9.) perirent
ψ γ Funditus, imprimerétque muris
ὶ C 4 —Hoſtile
ugekeln 4. Corybantes. Vide hic Dindymene. :
5. Noricus. Noricum, Germaniæ regio eſt, ubi nunc fere

Π
Τ η

Ἷ . : ς : τ ς
Ὶ Bavaria, quâ in regione enſes procudebantur optimi,
Mlii. ob præſtantis ferri venas uberes.
Penklot 6. Prometheus. Cùm homines ὁ limo Prometheus finge-

Π ret, coactus fuiſſe dicitur addere ad lutum illud prin-

ὐ μμν W—
"

ceps, ſeu primigenium, unde illorum corpora compe-
gerat, particulam ab omnibus deſe dam, atque ἃ leo-
nibus ſumpfiffe vim, id eſt, iracundiam & rabiem,
quam in hominis ſtomacho poſuit.
7. Coatus, ſcilicet, quia dotes omnes naturæ in fingen-
dis animalibus conſumpſit: Quare coa Rus eſt ab iisdem
animalibus aliquid veluti reſecare, quod homini tri-
bueret. ;
-ἑὶᾖὲἰ[)ὶῃἂγπΐ 8. Thyeſten. Exitio gravi Thyeſten perculit ira fratris
ipſius, Atrei; quia dolens Atreus illatum à Tbyeſte
uxori fuæ damnum, ipfſius filium coctum patri come-

ſbunbiif

Π Ν ἐ
ὧὲ dendum ἀρροίαιο. ;
: χᾶηῄ”τἶτ. . Perirent &c. Senſus eſt: Iracundia pariter fuit poſtrema
„Ate 4 lecMelk, +— . „ Σ
Ο & graviſſima cauſa, cur celeberrimæ urhes pemitus cver-

! ἷ""ΐ}ῃ ὴ terentur, v. g. Troja, Numantia, Carthago &c. & per
γ1} "

40o Q. οκιλτιι FLAccI

Hoſtile aratrum exercitus inſolens.
Compeſce mentem! Me quoque pectoris
Tentavit in dulci juventaà
Fervor, & in celeres (10.) jambos
Miſit furentem: Nunc ego mitibus
Mutare quæro triſtia, dum mihi
Fias recantatis amica
QObpprobriis, animumque reddas.
loca omnia , ubi illarum urbium mœnia ſteterant, ara-
trum duceretur.

2ο’ Jambos: Quia Jambus εχ brevi & longa conſtat, ideo
celer, celeritérque pronuntiari dicitur.

OLDE XV.

Vide, quæ ſuprà dicta ſunt in Oda
octava.

ARGHMENTIM.
Vindaridem invitat in ſuam villam in Lu-
cretili monte ſitam.
VElox amœnum ſæpe (1.) Lucretilem
Mutrat Lycæo (2.) Faunus, & igneam
Defendit æſtatem capellis
Usque meis, pluvioôsque ventos.
Impunè tutum per nemus arbutos
Quærunt latentes, & thyma deviæ
(3.) Olentis uxores mariti:
Nec virides metuunt colubros,
Nec

1. Lucretilem, Sabinorum in Italia montem.
2. Faunus, idem eſt, ac Pan, Satyrorum ac Deorum ruſti-
corum princeps: Velox autem dicitur, quia caprinos
habet pedes, curſéque ac ſaltu delectari dicebantur
Fauni & Satyri. :
3. Olentis mariti, id eſt, capri, qui vir gregis à Virgilio
dicitur. ὶ

Ε;ΚΜΠ

Ἵ; ΜΜἷς'Ι
μ
50
Π
" Ν 1
κηναῦ
γεϑι
Τ
χ
ὝΝ
Π
Π

—

—
Arineg Ν εὶ
ει
Π Π
Μ ὰ
Nlce, Ulicn ι
Π
χά Alil
Uirer.
ἡμηηΐν ἰ
:ίζω }

ἰ ἰ

ummmn
ὑ ι

ἴ
Uen
ἤμι!γ)..
᾽ Ἷ ΜΝὰ
'ψὴ Ὦ}
"

Π
—

ἿΠ

Ν

ἸΠ1}1

Π}}}..}
Π
ἐ ceſir

μ
—

CARMINUM LIBER I. 41

Nec (4.) Martiales (5.) hædulei lupos:
Utcumque dulci, Tyndari, fiſtulaâ
Valles, & (6.) Uſticæ cubantis
Lævia perſonuêre ſaxa.
Dii me tuentur: Diüs pietas mea,
Et muſa cordi eſt. Hinc tibi copia
Manabit ad plenum benigno
; Ruris (7) honorum opulenta (S8.) cornu.
Hic in reducta valle (9.) Caniculæ
Vitabis æſtus, & fide (10.) Teid
Dices laborantes in uno

(11.) Penelopen, (12.) vitreimque
Circen.
C 4 Hic
4. Martiales, id eſt, audaces & crudeles, ide7que in Mar-
tis Πάς ac tutela erant-
ς. Hædulei, id eſt, hæduli, ſicuti hinnuleus apud Hors-
tium alibi idem eſt, ac hinnulus.
6. Uſticæ. Uſtica, mons ſeu collis fuit vicinus Lucretili;
cubans dicitur mons iſte, quia leniter declivis, & fere
jacens erat: Altiſſimi enim montes videntur ſtare, de-
miſſi jacere.
7. Honorum &c. id eſt, frugum & fructuum.
8. Cornu. Fingebant Poëtæ, Jovem à Nymphis nutritum
eſſe lacte cujusdam capræ, Amaltheæ nuncupatæ. Eas
ut remuneraretur Jupiter, edixit, ut ex illius capræ
cornu reſeto omnes fruges & fructus in perpetuum
manarent: Hinc cornu copiæ vocatum eſt.
9. Caniculæ. Canicula, ſeu canis minor, ſidus eſt, quo
oriente, gravior eſt æſtus.
10. Teia, id eſt, Anacreontica. Senſus autem eſt: Com-
pones verſus, quales ſcripſit Anacreon, Poëta Græcus,
oriundus Teo, urbe Joniæ.
II. Penelopen. Penelope, Ulyſſis uxor, inexpugnabilis
caſtitatis mulier, ac pudicitiæ exemplar.
12. Vitream, id eſt, doloſam, & inſtar vitri fragilem,
quia maritum veneno ſuſtulit.

42 Ω. HokATII FLACCI

Ηὶς innocentis pocula (13.) Lesbii
Duces ſub umbrà: Nec (14.) Semeleius
Cum Marte confundet (15.) Thyoneus
Prælia; nec metues protervos.
11. Lesbii, id eſt, vini ἐ Lesbo, geæi maris inſula advecti,
quod ſine ebrietatis periculo largiùs potatur.
14. Semeleius, ſeilicet Bacchus ſic dictus à Semele, ejus
matre.
15. Thyoneus, id eſt, Bacchus, ſic vocatus, vel quia furo-
rem ebrietate provocat, vel quia ejus mater alio etiam
nomine dicta eſt T hyone.

ODE XVI.

Vide ſup. Oden decimam.
ARGUMENTUM.

Vino utilius nihil;: Moderate tamen ees
tendum. :
ΝυΠεπι (1.) Vare;, ſacrà vite priùs ſeveris
arborem
Circa mite ſolum Tiburis, & (2.) mœnia Catili.
Siccis omnia nam dura Deus propoſuit; neque
Mordaces aliter diffugiunt ſollicitudines.

Quis poſt vina gravem militiam, aut paupe-

riem erepat?
Quis non te potiùs, Bacche pater, téque decens
τ Venuss
At ne quis modici tranſiliat munera Liberi,
: Centaurea

—

z. Vare. Quintilius Varus Horatii amicus.
. Mœnia Scc. id eſt, circa Tibur: Catilus enim Amphia-
rai Thebani filius hanc Italiæ urbem fundavit cum fra-
tribus, Tiburno vel Tibure, & Corace: Tiburnus natu
maximus nomen urbi dedit, in qua aut Varus habi-
tavit, aut villam habuit non procul.

μ

ΔμΝ
ἐ
η
...ιαἷἢ |

ὺ
" ἳἷῳἷῃ.α

Τ

μ ετιὢΙ

5
Ὶ
ἱ

ὡ .71 Ι““ ’ἼΧ.
ἢ " η 1. Λ

᾿

ſle enenm
εἰ ο Fithen
Wlerb, ὶ εἰ
ἐπ, Cicitue

ἴ Μ Ὶ; ο

CARMINUM LIBER I. 43

Centaurea monet cum (3.) Lapithis rixa ſuper
mero :
Debellata; moner (4.) Sithoniis (y.) non levis
(6.) Evius,
Cùm fas atque nefas exiguo fine libidinum

Ein, Dilcernunt avidi: Non ego te, candide (7.)

Υ Π ἐ χ ,
ἐ Ε Σ ΠΙΣ ἐγυν

Ἵ
μ 1η,
"

Π

᾽ Ν Ἱ 'υ 4
ὙΝ ΜΌ
Π .»«ι;ι
χ

)

εἰΝ
Ἵ
εμ

αμλνν
υ

—

Baſſareu,
Invitum (8.) quatiam; nec varüs obſita fron-
dibus
Sub (9.) Divum rapiam; Sæva tene cum (10.)
Berecynthio
Cornu tympana;, quæ ſubſequitur cæcus amor
Attollens

3. Lapithis. Lapithæ & Centauri, Theflaliæ erant populi,
gqmi, cùm Pirithous Hippodamiam duceret, invitati
ad epulum, rixam ebrii moverunt, in qua multi utrin-
que perierunt.
4. Sithoniis. Sithonii erant Thraciæ populi.
§. Non levis, id eſt, gravis, & exitialis.
6. Evius, dicitur Bacchus à gemina voce Græca, quæ
ſignificat: Euge fili; quam vocem ἃ Jove tunc pronun-
tiatam volunt, cùm Bacchus vem ſtrenuè gereret in
gigantes, mutatùsque in leonem ὃ cælo illos detruderet.
7. Bafſareu. Eſt vocativus Græcus à Nomin. Baſſareus,
quod Bacchi nomen eſt à voce Hebræa, Baſſar, ὰ
vindemiam tignificat.
ἡ. Quatiam, id eit, ſine ſtrepitu & tumultu efferam,
ſcilicet quia Bacchantes erant furiofæ fœminæ, υ
cum tumultu ſacra peragebant, & humi ſæpe effunde-
bant ea, quæ ne paterent, pampinis & hederæ foliis
obvoluta erant.
5„. Divum, hic idem ſigniſcat, ac Jovem aut cælum patens.
10. Berecynthio. Berecynthus, Phrygiæ mons, ubi Cy bele
colebatur, in cujus ſacris incondito ſtrepitu pulſaban:
tur gravia cornua, ſeu tubæ corgteæ à Sacerdotibus
furiolſis.

44 Ο. HoxATII FrAcel

Attollens vacuum plùs nimio gloria verticem,
Arcanique fides prodiga perlucidior vitro.

OD E XVII.
Vide ſup. Oden ſecundam.
ARGUMENTUM.

Maæcenati, qui ſe apud Horatium cænare

vele dixerat, vini ſui tenuitatem belle excuaſat.

VIe potabis modicis (1.) Sabinum
Cantharis, Græcâà quod ego ipſe (2.) teſtà
Conditum levi, datus in theatro
; Cum tibi plauſus,
Chare Mœcenas, eques, ut (3.) paterni
Fluminis ripæ, ſimul & jocoſa
Redderet laudes tibi Vaticani
(4.) Montis imago.
(F.) Cæcubum, & prælo domitam (6.) Caleno
Tu bibes uvam: Mea nec (7.) Falernæ
Tempe-

I. Sabinum, ſubintelligitur vinum. Sabina autem regie
non procul Romàâ erat, ubi vinum leve ac vile naſce-
batur: Villam ibi Horatius habuit.
2. Teſtâà, 1ά eſt, amphorà fictili & Græcia in Italiam cum
vino advectà; Samiæ teſtæ maximè laudabantur, vel
Cumis faëtæ, quæ Græcorum erat colonis in Italia.
z. Paterni fluminis, id eſt, Tiberis, qui ex Hetruria, Mœce-
natis patria, fluit.
4. Montis imago, τά eſt, Echo, quæ ideò jocoſa dicitur,
quia ex joco veluti extrema reddit verba.
ς. Cæcubum, vinum optimum, ſic dictum à loco ejusdem
nominis in Campania prope Romam.
6. Caleno. Cales, urbs eſt Italiæ in Campania.
Falernæ &c. Ager Falernus in Campania prope Romam
elt, ubi vites optimæ.

Rus

μβι

-
τ

ἡϊ Π εἷ

00
7 '

Υ͂

μ

"
Π Π
χ
μ
ο ῃ
}
Μῖᾶἷἔῖπέ]υε ,

—

Π Ὶ

ὑ (ηΐῃ
μ hun⸗
{ Ν
} ...(Μ ΓΕΠΓ
μ ἡ0, η

ne⸗ CARMINUM LIBEE I. 45
Ὅ" γ,, . :
ἨΟ“ΜΓἨ Temperant vites, neque (8.) Formiami
ἵγῃ, Pocula colles.

8, Formiani. Formiæ, Italiæ oppidum vino ſuo nobile,
quod in vicinis collibus erat laudatiſſimum.

ODE XVIII.
Vide ſup. Oden duodecimam.
1nen n AR G U ME N T { Μ.

ἡγη Laudes Apollinis ac Dianæ

Cinm .P)lanarn teneræ dicite virgines:

ἐ ikel Intonſum pueri dicite (2.) Cynthium,
Ἷ ' (3.) Latonàmque ſupremo
{ ει Dilectam penitus Jovi;
ΔΜ Vos lætam fluviis, & nemorum comà,
Ἷ Quæcunque aur gelido prominet (4.) Algido,
ἡ Nigris aut (5.) Erymanthi
Ἷ Sylvis, aut viridis (6.) Cragi.
Wnn Vos (7.) Tempe totidem tollite laudibus;
} Natalémque, mares, (8.) Delon Apollinis,
Inſigném-
—

1. Dianam. Diana, Jovis filia ex Latona.
2. Cynthium. Cynthius dicitur Apollo à monte Cyntho,
ἢ in Delo inſula. Intonſus etiam dicitur, quia imberbis
r ! ac juveni ſimilis ſemper pingebatur.
μά 3. Latonam, id eſt, Dianæ & Apollinis mattrem.
ἐ 45 Algido. Algidus, eſt ſylva⸗ & mons paucis Romã leucis
Ἦ μ diſtans, Dianæ ſacer, ἃ frigore ſic dictus, quia mon-
μυθοο tes ſunt frigidiores.
μ ἐ 5. Erymanthi. Erymanthus, Arcadiæ mons eſt in Græcia,
Δ} Dianæ ſacer.
Ν τῶν 6. Cragi. Cragus, mons Lyciæ in Afia minore, Dianæ ſacer.
εὐβυνλθ 7. Tempe, vallis erat amceniſſima in Theſlalia, Apollini
Ν ſacra, quia poſt occiſum Pythonem ſerpentem οὺ ſeceſ-
Ν " ſit, & ſacra piacularia fecit.
" 8. Delon. Delos, inſula Agæi maris eſt, ubi Latona Apol-

ῳ Hüken 1
Ῥ

Q. HORATII FLACCI

Inſignémque pharetraâ,
(9.) Fraternaque humerum

46

lyrà.
Hic bellum lachrymoſum, hic miſeram famem, I
Peſtémque à populo, & principe Cæſare in

Perſas, arque Britannos
Veſtrâà motus aget prece.
linem & Dianam enixa dicitur, atque ideo Apolli-
nis locus natalis dicitur.
Ῥ. Fraterna &c. ſcilicet, quam ipſi Mercurius frater, lyræ
inventor & artifex, dedit.
ODE XIX.
Vide ſup. Oden ſecundam quoad
carminis genus c.
ARGUMENTIIM.
rirum probum ubique ſecurum eſſe, erxemplo
Juo & vitato proxime periculo docet.
Nteger viiæ, ſelerisque purus
11 Non eget (1.) Mauri jaculis, χξ arcu,
Nec venenatis gravidà ſagittis
(2.) Fuſce, pharetrà
Sive per ſyrtes iter æſtuoſas,
Sive facturus per inhoſpitalem
(3.) Caucaſum, vel quæ loca ſabuloſus
Lambir (4.) Hydaſpes.

-

Namque "

1. Mauri, populi ſunt Africæ in mittendis jaculis exerci- κ
Lela

tati.

2. Fuſce. Ariſtius Fuſcus, Poëta & Orator egregius, Ho- ἰ

ratii amicus erat.

Ὶ
"

ἡν κλν μ
Τ. !' . Μ
Mel! UN

Τ ς
Ἴ

ἃ, Caucaſum. Caueaſus, Scythiæ mons eſt, ubi Prome- Ne⸗

theus relegatus fuiſſe dicitur.

4. Hydaſpes, Indiæ fluvius, qui fabuloſus hic ἀϊειταῦ,

eoquòd multa fabuloſa de eo dicantur, v. g quòd ᾿ ὰ

aurum inter arenas volvat &c.

CARMINUM LIBER I. 47
Namque me ſylvà lupus in Sabina,
Dum meos quæro ſocios, & ultra
Terminum curis vagor expeditus,
Fugit inermem.
Quale portentum neque militaris
(5.) Daunia in latis alit (6.) eſculetis,
Nec (7.) Jubæ tellus generat, leonum
Arida nutrix.
Pone me, pigris ubi nulla campis
Arbor æſtivà recreatur aurz;
, Quod latus mundi nebulæ (8.) malũúsque
fondm ( e . 60 . . ſubpiter urget: "
Pone ſub (9.) curru nimiùm propinqui
Solis, in terrà domibus negatà:
Τ Dulcè ridentes ſocios amabo,
Π Duleè loquentes.
ὙΠ ὑτ τ
Ν

Β
!
1{ Δ}

μ Νμη .

..]
'
,
δ'

Ἱ Π

ODE XX.

ἡ Ν S. Daunia, pars eſt Apuliæ, quæ viros ad hellum aptiſſi-
„mos numerat, atque in ſylvis fere illos educare ſolet.
— 6. Eſculetis. Eſculetum dieitur locus eſculis frequens:
— ls ele Eſculus autem ſpecies quercùs eſt. :
ine⸗ 7. Jube tellus, id eſt, Mauritania, ubi regnavit Juba,
r enß qui, ſuperato Pompejo, cui addictiſſimus erat, ſibi
conſcivit necem. τ
ο μ 8: Maluüsque [πρίτον, ἰά eſt, aer inclemens, fri zidus ὃ ἃ.
| ΠΡῖδ 0 9. Curru, 14 eſt, ſub Ζοπᾷ torridà, ubi ſol hominum
vertici velut incumbit; ubi propter gravitatem æts
nullæ ſunt ædes.

4⁸ Ο. HonATII FrACCI

ODEXX Πῃ
: hr
Vide Oden quintam quoad carmi-
nis genus &&c. 0
ARGIMENTIIM. υ
Τ . . ἼΠ}}
Virgilium de Quintilii Vari, Ροξξα (δὲ
chariſſimi, obitu mœrentem conſolatur. a
Π7}}
Uis deſiderio ſit pudor, aut modus
Tam chari capitis? Præcipe lugubres iamai
Cantus, Melpomene, cui liquidam pater Π
Vocem cum cithara dedit! Τ
Ἑιρὸ Quintilium perpetuus (1.) ſopor γιν
Urget, cui pudor, & juſtitiæ ſoror, ο Ν εμ
Incorrupta fides, nudaque veritas! ῳ
uando ullum invenient parem? (μήα ῃ

Multis ille quidem flebilis occidit: Vckmn

Nulli flebilior, quàm tibi, Virgili. Π
Tu fruſtrà pius, heu! non ita creditum in
(2.) Poſcis Quintilium Deos. n li⸗
Quòèdſi (3.) Threicio blandius Orpheo ὐ
Auditam πιοάογότο arboribus fidem; κ
Non vanæ redeat ſanguis (4.) imagini,
Quam (5.) virgà ſemel horridi εη
— — χ ſ
1. Sopor perpetuus, mors à Poëtis dicitur. : ἶν͵}’τἰὀε[αᾖζζᾖἷἶ
2. Poſcis, id eſt, rogas Deos. . E R
3. Threicio. Threicius dicitur Orpheus, quia Thraciæ , da
vates erat, quem canentem ipſæ arbores ſecutæ ſunt. Gann
4. Imagini, id eſt, umbræ, ſive animæ ſuo corpore ſolutæ. Al u

ς Virgàâ, id eſt, Caduceo., Vide Oden 9.

CARMINUM LIBER , 49

) . .
ἌΧ Non lenis precibus fata recludere
Nigro compulerit Mercurius gregi.

η ν., Perum ſed levius ſit patientiä,
ι Qulaquid corrigere eſt nefas,
N ΟΌῈ ΧΧΙ, ἑ
ΔΝ

Quoad pedes & genus ſequentis car-
ἡη,.,.. minis vide ſup. Oden octavam.

Μ η . ARGUMENTIM.
Maſus laudat, & , ut Lamiam celebrent,
Ὑ Ν Ν rogat. ' ;
ΒἶἶΐἷΡ"ἰ’ἕυὗΓὄ Uſis amicus, triſtitiam & metus
inlüngie⸗ Tradam protervis in mare (1.) Creticum.
umchniel Portare ventis, quis ſub (2.) Arcto
Rex gelidæ meruatur oræ;
mn Ὸ id (3.) Tyridaten terreat, unicè
μ Securus: O, quæ fontibus integris
μ ὑ Necte meo (4.) Lamiæ coronam

ὑ (5.) Pimplæa dulcis! Nil ſine te mei
. Proſunt honores; hunc fidibus novis,
: Hunc (6.) Lesbio ſacrare plectro,
ἡν } Téque πιάδημε decet ſorores.
) Ν D ODE XXII.

D mgt 3. Creticum &c. Creta eſt inſula in mari mediterraneo prope
ὐ 8 Peloponeſum; nunc Candia dicitur.
Ὑ , Arcto, Ardos, vox græca urſam ſignificans: Eſt au-
tem urſa ſeptentrionale ſidus.
— 3. Tyridates, rex Armeniorum.
ο 4. Lamiæ. Elius Lamia nobilis Romanus erat,
. 5. Pimplæa, 14 eſt, Muſa: Sic enim vocabantur Muſæ
! μ à Pimpla, Græciæ fonte, Muſis conſecrato.
ὼ -Ρ͵Μιεεὲ:’͵ἶ͵ζ' 6. Lesbio, id eſt, carmine Lyrico Alcaico, ecujus author
a μ fuit Alcæus oriundus e Lesbo, αgi maris inſula,

50 ᾿Ὁ. HonATII FLACCI
ΟΌῈ XXII.

carcn Kenn & pedes carminis vide

Oden octavam.
ARGIMENTIIM.
. . . .
Ad Sodales convivas, né inter vina rixen-
tur & pugnent.
Nu in uſum lætitla ſepphis
Pugnare, (1.) Tbracum ej Tollite barbarum
Morem, verecundémque Bacchum
Sanguineis prohibere rixis!
Vino, & lucernis Medus (2.) acinaces
Immane quantùm diſcrepat: Impium
Lenite clamorem ſodales,
Et cubito remanete preſſo!

1. Thracum eſt, id eſt, ſolebant barbari, quales ſunt
Thraces, ſcyphis uti tanquam armis ad committendam
pugnam.

2. Acinaces, ἴά eſt, gladius incurvus, & paulò latior,

quo utebantur Perſæ & Medi.

ODE XXIII.

Ode ſequens ſimilis eſt ſextæ ſup.
poſitæ.
ARGIUIMENTUM.
Archytas Tarentinus, cujus cadaver panè
inſepultum nauta quidam in littore deprehen-
derat, hngitur cum eo loqui, & illum rogate,
ut ſibi terram injiciat.

Te

{μ}

[Ἑ πιω
Π
Ἷ
ἷἕυπετ-:. Ν
, ἠγῇ

ἣν
. Μ
Π

"[
Ἂ
ι
)Ὀι;ὢἵ υ {υ' ;
᾿

ἐ
Π {{ Ν
͵

Δ Vs
, ἡ

. Βηδηνιη

η ſuit ἐς
;ππιπο Mone, ἢ

Π η 1
: " ξ.ιλἱιοζγ:] }

Ἷ CARMINUM LTEER I. St
A . „ Ω τ
ἐπ . E maris & terr, numeroque careêntis arenæ
ι ἠ Menſorem cohibenr, ζ1.) Archyta,

Pulveêris exigui prope littus Parva (2.) Matinum
Ἷ Munera: Nec quidquam fibi prodeſt :
ἴ Aërias τ 6 domos, amIOque rotundum
νὐ μ Percurriſſe Polum morituro. :
DOccidit & (3.) Pelopis genitor, conviva
; Deorum;
ΞῈ (A.) Tithonusque remotus in auras:
Π Π ; Et [ον 5 arcanis (5.) Minos admiſſus habentque
ἰ Tartara (6.) Panthoiden iterum Orco
Hhemd Demiſſum, quamvis clypeo Trojana refixo

" Tempora teſtatus, nihil ultra
Π } Nervos, atque cutem morti conceſſerat atræ;
Ν Judice te, non ſordidus autor

Ν Naturæ, verique. Sed omnes una manet nox,
Et calcanada ſomel via Lethi.
Δ Dant

τ

1. Archyta. Fuit Archytas patri? Tarentinus, celeber⸗
rimus Philoſophus & Mathematicus.
[ἡ 2. Matinum. Matina, regio eſt Italiæ ad mare, ſic dicta
; à Matino monte, Calabriæ vicino. :
λΜΠ. 3. Pelopis genitor, 14 eſt, Tantalus, qui Deos convivio
eerxceperat. :
( Μ 4. Tithonus, Auroræ maritus, qui uxoris arte, diutiſſi-
εὰ ταῦ vixit, ac demum ſenio confectus in tenuem vapos=
rem evannit, Ὴ Ἐ ῚῈ :
ᾧ ἱ... 75. Minos, Cretæ rex fuit, ἀδ Jovis ſilius, à quo judex
NI inferorum creatus eſt ob ſummam qultatem & feve-
ritatem. =
6. Panthoiden, id eſt, Pythagoram, olim Panthoi filium,
Η}} ”’ἶ...ζ;; uͦt ipſe dicebat: Licet enim Mneſargi filius eſſet, nar⸗-
i; { rabat tamen; ſe annis, antequam Pythagoras eſſet;
κ Pæne multis fuiſſe Euphorbum, Panthoi ΜΗ ΒΗ γ 4
Trejano in bello perierat-

μ

52 Ο. Ηομβατιι FrACCI |
Dant alios Furiæ torvo ſpectacula Marti; 0
Exitio eſt avidis mare nautis: ,6 Nele
Miſta ſenum, ac juvenum denſantur funera; 1 Ν
nullum " Ὴ
Sæva caput (7.) Proſerpina fugit. . "
Me quoque devexi rapidus comes (8.) Orionis ume⸗⸗
(9.) Illyricis Notus obruit undis. n mli
η

At tu, nauta, vagæ ne parce malignus arenæ
Oſſibus, & capiti inhumato
Particulam dare! Sic quodcunque minabitur
Eurus
Fluctibus /10.) Heſperiis, (11.) Venuſinæ
Plectantur ſylvæ, te ſoſpite; multaque merces,
Unnge poteſt, tibi deffuat æquo {
Ab Jove, Neptunéque ſacri cuſtode Tarenti. ἐ
Negligis immeritis nocituram Eubersen
Poſtmodò te natis fraudem committere? Forſan Mnſem
Debita jura, vicẽsque ſuperbæz Ν }
Te maneant ipſum: Precibus non linquar inultis,; Moorbos
Téque piacula nulla reſolvent. . ἐ
uanquam feſtinas, non eſt mora longa; licebit, Ἢ ἰ
Injecto (12.) ter pulvere curras.
ODE XXVI.

7. Proſerpina, Plutonis uxor, quæ jus quoddam in mor-
tuos habet, utpote inferorum & mortuorum regina.
8. Orionis. Orion, ſidus eſt in fronte Tauri ὃ ſeptem
ſtellis conflatum, quod cùm oritur & occidit, ventos κ
procellàsque excitat; hinc Notus ejus comes hic ἢ;
dicitur. ' Τ
9. IIlyricis. Illyricum, ſeu Dalmatia eſt regio oppoſita
Italiæ Orientali.
10. Heſperiis. Heſperia magna vocata eſt Italia à quodam
Heſpero. "
, Venuſinæ. Venuſium, eſt Apuliæ civitas.
42. Ter pulvere &c. Solebant antiqui mortuis terram ter ὰ
in icere, quia numerus ternarius ſacer apud ipſos erat.

CARMINUM LIBER I. 5 3

ὰ ΟΡῈ ΧΧΙν.
σαω;ῃ;λωωἷ““” Genus & pedes ſequentis Odæ vide
in Oda oc&cttava.
ARGUMENTUM.
I Miratur, & irridet Iccium quendam καὶ Phi-
ς oſopho militem factum.
, TCci, beatis nunc (1.) Arabum invides

mm Gazis, & acrem militiam paras!
Ἰχωμ η Non antè deviétis Sabææ

ἰ Regibus, horribilique Medo
Π ἴ Neméctis catenas! Ο tibi virginum
zmIem Sponſo necato barbara ſerviet?
Puer quis ex aula capillis
n lo ἴ Ad cyathum ſtatuetur unctis,
Ὶ Doctus ſagittas tendere (2.) Sericas
ὐ Arcu paterno? Quis neget arduis
ι Pronos relabi poſſe rivos
μ Montibus, & Tiberim reverti,
Cùm τὰ coëmptos undique nobiles
Libros (3.) Banæti, (4.) Socraticam & domum
Mutare loricis (F.) Iberis
Pollicitus meliora, tendis?

τ
μ

"ν» , κἢ
— . 5 ODE XXV.
enmm 1. Arabum & c. Arabia, Aſiæ regio ad mare rubrum, cujus
n ne Tune Pars remotior Sabæa, cùm nondum eſſet eo tempore

Ρ ι domita ἃ Romanis, eò cum exercitu profectus eſt
4 . Flius Largus, quem ſecutus eſt Iccius.
κ η ΄ ς Scricas. Scres, ſunt Indiæ populi, ad mittendas ſagit-
! 33 egregiè inſtituti. Sagittæ autem Sericæ hic ponun-
ι tur pro quibuslibet aliis.
WW2. Ῥαπατῖ, Panætius fuit Philoſophus Stoicus, Scipionis
wocd ἐ"" & Lælii præceptor.
A. Socraticam domum, id eſt, ſcholam, Philoſophos,
Socratis diſcipulos, aut eorum etiam libros.

min 4. lberis, id eſt, in Hiſpania factis.
Ν τ

ἼΩΝ

QQ HokATII FLAcCceI

ODE ΧΧΥ. (

Genus & pedes carminis vide in Ode "
fecunda. Τ.

ARGHMENTIIM. Nom
KRogat LVenerem . 3432 ſacrificanti Clyceraæ ne
aAdſit. μῃ

᾽ Venus, regina (1.) Gnidi (2.) Paphique, γωμί

Sperne diſectam Cypron, & vocantis τ
Thure te multo Glyceræ decoram "
; ΣΤΗ C- Π . 4 ξ ' Π ..,ω.ζ....
Transfer in Æqidem! ὐ
Η . . Δ Ν ὧν
Fervidus tecum puer, & ſolutis e: Me
Gratiæ zonis, properéntque Nymphæ, μ

- Ν Ε — Δ Ω
Et parùm comis ſine te (4.) uventas, Τ
Ἔ " ἐ ὰ
΄ς.) Mercuriusque! ς
" (5.) Mercuriusd " ἰ
τ, Gnidus, urbs eſt Aſiæ, ubi Venus colebatur. : Cmmen
ξ Paphus, Cypri civitas, Veneri ſacra. Uger,
3. Gratiæ, pingebantur veſte diſcina.

4. Juventas, eſt Dea, præſes juventutis: Hebe vocabatur
etiam, & uxor Herculis fuit.
3.. Mercurius, Deus eſt eloquentiæ.

ODE XXVI.

Genus & pedes carminis vide in Ode
ava.

ARGUMENTHM.

Horatii preces ad Apollinem.

ἡγήμμ! ἯΙ

ὍᾺ .
7 Ὶ

Ἐ !
νὶ ω...: Ω

CARMINUM LIBER I. 55.

Uid dedicatum poſcit Apollinem
Vates? Quid orat de patera novum
Fundens liquorem? Non opimas
(1.) Sardiniæ ſegetes feracis;
Non æſtuoſœ grata (2.) Calabriæ
Armenta;, non aurum, aut ebur Indicum,
Non rura, quæ (3.) Liris φαϊοτᾶ
Mordet aquà, taciturnus amnis.
Premant (4.) Calenà falce, quibus dedit
Fortuna, vitem: Dives & aureis
Mercator exſiccet culullis '
Vina (5.) Syrã reparata merce.
Diis charus ipfis; quippe ter & quater
Anno reviſens æquor (6.) Atlanticum
Impune: Me paſcunt olivæ,
Me cichorea, levésque malvæ.
Frui paratis & valido mihi
(2.) Latoë dones: At precor, integra
Cum mente, nec turpem ſeneétam
Degere, nec citharàâà carentem.

D 4 ODE XXVII.

-, Sardiniæ. Sardinia, eſt inſula prope Siciliam, frument
ferax.

2. Calabriæ. Calabria, eſt Italiæ regio prope Siciliam;

hodie regni Neapolitani pars elt. :
3. Liris, Campaniæ in Italia ſluvius altus * quietus.
4. Calenâ. Cales, oppidum eſt Sabinorum in ltalia, cujus
in agro vina erant optima. : τ
ς. Syr &c. Syria, regio eſt Aſiæ, continens Phœniciam,
Palæſtinam, Judæam, Idumæam &c. omnidmque rerum
6. Atlanticum, id eſt, in Africa, ubi mons Atlas: Ibi
ferme orbis fines Romani ponebant Occidentem versus.
7. Latoë, τά eſt, Apollo, Latonæ filius,

56 Ο. HonATII FrACCI
ὍΕ XXVII.

Genus & pedes carminis vide in Ode
ſecunda.
ARGUMENTIM.
Suam Lyram alloquitur, & laudat.
Oſcimus, ſiquid vacui ſub umbra
Luſimus tecum, quòd & hunc in annum
Vivat, & plures: Age, dic Latinum
(1.) Barbite carmen,
(2.) Lesbio primùm modulate civi:
Qui ferox bello, tamen inter arma,
Sive jactatam religârat udo
Littore navim:
(3.) Liberum & Muſas, Venerémque, & illi
Semper hærentem (4.) puerum canebat,
Et (y.) Lycum nigris oculis, nigroôque
: Crine decorum.
Ο decus Phœbi, & dapibus ſupremi
Grata teſtudo Jovis, 6 laborum
Dulce lenimen, mihi cumque ſalve
: Rit vocantil

ODE XXVIII.

T]TW— ☛ -

1 Barbite. Barbitos, vox Græœca, lyram ſignificat. .
2. Lesbio civi, id eſt, àAlcæo, Lesbo inſula oriundo, qui
inter Græcos Poëtas Lyricos primus fuit.
3. Liberum, id eſt, Bacchum.
4. Puerum, id eſt, Cupidinem.
5§. Lycum, ſcilicet Alcæi amicum.

Ὕ
ΜΗ ὶυψἑεΜτ.α
,ὰ ,
Π
4

ἢ ᾿
" Ι
[Π::
ΤΝ
“ υ ν
1 ἰ
ὴ ὺ
} ) νλὰ
Ὶ
le, )
(
ἡμι μ
, Ginlon

nr Prone

tomm ῃ

ἡ

4
υ
Π Ν Ν
ἰ ({{};

Ὶ
ΔΠΡ
ν }

611

—

ὐ
ἰ .
Ν Ρτὶωυε ἣν
, ἰ
πῄ'
ἐ

CARMINUM LIBER |ν 57

ODE XXVIII.

Genus & pedes carminis vide in Ode
octava. .

ARGUMENTIM.

Suam impietatem priſtinam deteſtatur.

Arcus Deorum cultor, & infrequens,
(1.) Inſanientis dum ſapientiæ
Conſultus erro; nunc retrorſum
Vela dare, atque iterare curſus
Cogor relictos: Namque (2.) Diespiter
Igni coruſco nubila dividens
Plerumque per purum tonantes
Egit equos, volucrémque currum,
Quo bruta tellus, & vaga flumina,
Quo (3.) Styx & inviſi horrida (4.) Tænari
Sedes, (5.9 Atlantesque finis :
Concutitur. Valet ima ſummis
Mutare, & inſignem attenuat Deus,
Obſcura promens; hinc apicem rapax
Fortuna cum ſtridore acuto
Suſtulit, hic poſuiſſe gaudet.
: ) ς ODE XXIX.

1. Inſanientis &c. id eit, doctrinæ erroneæ, quam Epi-
curei tradebant, negantes, ἃ ſuperis humana curari.
2. Dieſpiter, id eſt, Jupiter, diei pater.
3. Styx, inferorum palus.
4. Tænari. Tænarus eſt promontorium & antrum quod-
dam in Laconia, ex quo ad inferos deſcendi Poëtæ
fingebant.
. Atlanteus finis. Non totam Africam nôrant veteres,
ſed orbem finiri credebant paulò poſt Mauriteniam,
ubi mons Atlas eſt. :

Ο. HoRATII FLACCI
ODE XXXx. ὃ
Vide Oden oG&ctavam. (lr
. ARGIMENTIM.
Preces ad Fortunam pro Cæſare χά bellum ψ
in Angliam preficiſcente.

O Diva, gratum quæ regis (1.) Antium,
Præſens vel imo tollere de gradu
Mortale corpus, vel ſuperbos

μ

Vertere funeribus triumphos: ,
Te pauper ambit ſollicità prece niſeu
Ruris colonus: Te dominam æ&uoris, ἀπμηίαι
Quicunque (2.) Bithynà laceſſit φ { } 11]
(3.) Carpathium pelagus carin; Ἱ Τ
Te (4.) Dacus aſper, te Profugi (5.) Scythæ, ι
, ͵ . Ξ ἘΝ
Urbésque, gentesque, &— Latium ferox, Π }
Regumque matres barbarorum, & Tuminqe:
Purpurei metuunt tyranni: ΠΪ
- . Σ
Injurioſo ne pede proruas licnimn
ἐ Ξ Υ̓ . Ὶ,
Stantem columnam: Neu populus frequens Deommma
Ad arma ceſſantes, ad arma Π
Concitet, imperiumque frangat. 6όΛ Ὠμ
lIe {Π}{|
τ-- Antium, urbs eſt Latii, ubi templum erat Fortunæ
celeberrimum.

12. Bithyna. Bithyna navis eſt, vel Bithyni mercatoris,
vel facta in Bithynia, Aſiæ minoris regione.
3. Carpathium, eſt mediterranei maris pars ad E.gyptum
vergens: Sic autem dicitur ab infula Rhodum inter
& Cretam lità.
4. Dacus. Gens bellicoſa, ubi nunc Moldavia, Servia &
Bulgaria. :
ςς Scythæ; Sepfentrionales populi.

CARMINUM LIBER k. 59

Te ſemper anteit ſæva neceſſitas,
Clavos trabales, & cuneos manu
Geſtans (6.) ahenàâ; nec ſeverus
Uncus abeſt, liquidumque plumbum.
ς Spes, & albo rara Fides colit
Velata panno: Nec comitem abnegat,
Utcumque mutatà potentes
Veſte domos inimica linquis.
N . ΔῈ vulgus infidum, & meretrix retrò
δπ) Perjura cedit: Diſfagiunt cadis
Ν munpo Cum face ſiceatis amici,
Τ Terre jugum pariter doloſi.
Serves iturum Gæſarem in (7.) αἰτίπιος
Orbis Britannos, & juvenum recens
(8.) Examen (9 ) Eois timendum
Partibus, Oceanoque (10.) Kubro.
Eheu, cicatricum, & ſceleris pudet,
Fratrumque: Quid nos dura refugimus
tas? Quid intactum nefaſti
Liquimus? Unde manus juventu
Metu Deorum continuit? Quibus
Pepercit aris? Ο utinam πόνβ.
Incude diffingas retuſum in
(I1I.) Maſſagetas, Arabasque ferrum!

——

6. Ahenà, id eſt, forti ac durà, inſtar æris.
7. Ultimos &c. id eſt, Angliam & vicinas quasdam Angliæ
iniulas, quas orbis finem à Septentrione veteres putavéêre.
§. Examen, id eſt, exercitum ὁ recentibus copiis collectum.
H. Eois, id eſt, Orientalibus, quo nomine Parthi & Medi
intelliguntur , qui exercitum contra ſe in Orientem
arbitrabantur ducendum, ob (raſſlum ante aliquot
Π annos interfectum.
μ 10. Rubro, id eit, Erythræo, aut Arabico.
11. Maſſagetas. Maſſagetæ ſunt Scythiæ, Arabes verò Aſiæ
whui populi.

Ω

60 Ο. HoATII FrACCE
OLDE XXX.

Genus & pedes carminis vide in Ode
tertia.
ARGUMENTUM.

plotio Numidæ felicem ex Hiſpania reditum

ratulatur.
Π Τ thure, & (1.) fidibus juvat
Placare, & vituli ſanguine debito
Cuſtodes Numidæ Deos:
Qui nunc (2.) Heſperiâ ſoſpes ab ultima
Charis multa ſodalibus,
Nulli plura tamen dividit oſcula,
Quàm dulci Lamiæ, memor
Actæ non alio rege puertiæ,
(3.) Mutatæque ſimul togæ.
(4.) Creſsâ ne careat pulchra dies notà:
Neu promptæ modus amphoræ,
Neu morem in (5.) Salium { requies pedum:
Neu

1. Fidibus, id eſt, carminibus Lyricis, vel potiùs ſactis
hymnis.
2. Heſperià, 1ά eſt, Hiſpania, quæ appellatur Heſperia
ultima, vel in ultimo orbe poſita, ut ab Italia diſtin-
guatur, quæ Heſperia etiam dicitur: Sic autem voca-

tur vel ab Heſpero, Atlantis filio, vel ab Heſpero

ſtella, quæ occidente ſole apparet.

quo aſſumebant virilem togam, dimiſſis pueritiæ mode-
ratoribus.
4. Creſsâ, id eſt, Cretenſi, vel albâ, quia in Creta inſula
effodiebatur terra candida : Thraces autem fauſtos
dies albis, infauſtos nigris calculis notabant.

5. Salium, id eſt, ut ſolebant ſaltare Salii, Martis ſacerdotes,

qui certis diebus ſaltum quendam exercebant in Mar-
tis honorem pede terram ter concutientes agilitate
maxima.

3. Muratæ &c. Togam prætextam exuebant anno ætatis 17.

(

μ )
Π ᾿
Ἴ φυὶξε
Ν
Μ ει
χ
Dpelenn Cn
μ
—
Π Π

ὶ
ἰ ὶ

Π 0
4h0

ΠΗ

Kbben

λ

ὴ
ὶ

CARMINUM LIEER I. 61

Neu multi (6.) Damalis meri
nfſe n0 (7.) Baſſum Threicià vincat (8.) amyſtide:
: :
Neu deſint epulis roſæ,
Ν Neu vivax (9) apium, neu (10.) breve lilium.
Onpnes in Damalim putres
„Deponent oculos: Nec Damalis novo
Divelletur adultero,

ſes Laſcivis hederis ambitioſior.
Ν
5 }

(ἤ)ημὶ

ὅ. Damalis, mulier ebrietati dedita.
7. Baſſum, id eſt, potatorem egregium.
8. Amyſtide. Amyſtis, poculum eſt capax, ſic dictum Græcàâ
voce, quòd ſine reſpiratione hauriendum erat. Threi-

({ ὁ ulin

} cia autem dicitur, vel quia reverà erat Threiſſa, vel
quia Thraces ebrioſi dicebantur, & ejusmodi calices
" uno hauſtu ſiccabant.
τ 9. Apium, herba diu virens.
Ἂ το, Breve, 14 eſt, citò marceſcens.
WCMNARN
μ ODE XXXI.
nnne Vide Oden octavam ſimilem.
—, ARGUMENTHM.

Mors Cleopatræ ab Auguſto victæ bello navali.

Unc eſt bibendum, nunc pede libero
Pulſanda tellus; nunc (1.) Saliaribus
Ornare pulvinar Deorum
Tempus erat dapibus, Sodales.

nellehan unit ,
π!ἰἰωἱιἷιεςυἁτ;::. ὶ ἑ
" Ἀ. Saliaribus dapibus, ſcilicet quas apponant Salii ſacer-
Ἔ dotes, qui magnificè & opiparèe epulabantur. Solebant
u autem Romani, inſigni quâdam relatà vi Ttoriàâ, Diis
μ ΠΟ’[Μ:ἷἴ”τ;ἷ ſuis quaſi epulum præbere, & circa menſas ſternebant
κ lectulos cum pulvinaribus, quibus Deorum 4881 convl=
zunene varum ſtatuas imponebant.

1 ctentens ᾽

62 . HoRATII FLACCI
Antehac nefas depromere (2.) Cæcubum
Cellis avitis, dum (3.) Capitolio
(4) Regina dementes ruinas,
" Funus & imperio parabat,
Contaminato cum grege ( 5.) turpium
Morbo virorum; quidlibet impotens
Sperare, fortunaque dulci
Ebria: Sed minuit furorem
Vix una (6.) ſoſpes navis ab ignibus;
Mentémque lymphatam (7.) Mareotico
Redegit in veros timores
Ceæſar, ab Italia volantem
Remis adurgens: Accipiter velut
Molles columbas, aut leporem citus
Venator in campis nivalis
(8.) Hæmoniæ; daret ut catenis
Fatale (9.) monſtrum, quæ generoſiùs
Perire quærens, nec muliebriter
Expavit enſem, nec latentes
Claſſe cità reparavit oras.
Auſà
2. Cæcubum, id eſt, vinum generoſum natum in Cæœcu-
bo, Campaniæ monte.
3. Capitolio. Capitolium, templum erat Jovis in clivo
Tarpejo, ſic dictum ab hominis capite ibi invento,
cùm fundamenta effoderentur.

4. Regina, id eſt, Cleopatra irrito conatu volens ever-

tere Capitolium, Romanumque imperium extinguere.
ς, Turpium virorum, id eſt, Eunuchorum.
6. Soſpes navis, ſcilicet quia Cleopatræ naves aliæ ſtatim
poſt Actiacam vidtoriam ſunt à Cœſareanis incenſæ,
811 ab Arabiæ populis, qui in Erythræoſinu erant.
y. Mareotico. Mareotis, eſt palus in Æ.gypto, ubi opri⸗
mum vinum naſcebatur. :
S. Hæmoniæ, id eſt, Theflaliæ ſic dictæ à rege quodam
ſuo mone. : ῶ
ὃ. Monſtrum, id eſt, Cleopatram furentem inſtar belluæ

Cuul

μ
μ
μ
μ
ἡμὶ ωοπἰ»

ὲἱκιεἱἵΐ“»ιἶἀ

ὰ
δὺ

Π
"
!ἱ)ἶτίῖ;ος (
ῃ

CARMINUM LIBER I. 63

Auſa & jacentem viſere regiam
Vultu ſereno fortis, & δίρεγος
Tractare ſerpentes, ut atrum

G ; Corpore combiberet venenum,
ἴπν, Veliberatâ morte ferocior:
s —„ . . . .9 . .
. " Sævis (10.) Liburnis ſcilicet invidens,
Ὰ Privata deduci ſuperbo
Π ῃ

Non humilis mulier triumpho.

D μῃ}}}:

)Mreote ὅ90. Liburnis, id eſt, navibus anguſtioribus in Liburnia,

IIlyrici regione factis, quales erant illæ, quibus Augu-
eem ſtus in prælio navali contra Antonium uſus erat. Cleo-
Ἢ patra autem hic dicitur invidens Liburnis navibus,
, quia ab illis victa erat.
ὑ (
᾽ Ζ
4 ODE XXXII.
ὰ γ
Τ Vide Oden ſecundam ſimilem.

ι ARGHMENTIM.

ὑ
τ Apparatum convivii frugalem & minimè
— Jumptuoſum ſibi placere.
Emnni ) OErſicos odi, (2.) puer;, apparatus;
Diſplicent nexæ (3.) Philyrà coronæ:

——

plm en ii XNNI Ω . ὍΠ τ τν
τ Mitte ſectari, roſa quo locorum
Sera moretur.
Ε ὰ Sim pli εἰ

—,,,—

te inpeimen⸗ :
mmuchorrun 1. Perſicos, id eſt, magnificos, quales à Perlſis adhibe-

' Εμ'ὡτ;:ο!::ᾖ 2. Puer, id eſt, Servule. ΄ : Σ
" 3. Philyra. Philyra, eſt cortex interior ac tenuifimus ex
“ arbore tilia decerptus, qui ductus in tæmas ſervit
εἰ nectendis, floribus.

eonntk niſenl, bantur, v. g. odores, unguenta &c. erant enim Perſe
μ in conviviis inprimis ſumptuoſi & multarum deliciarum.

Ὧ

Π (

ῃ 'Μ

Ἷ μ

64 Q. HoxATII FLACCI

Simplici (4.) myrto nihil allabores,
Sedulus curo: Neque te miniſtrum
Dedecet myrtus, neque me ſub arcta
Vite bibentem.

— Ξ

4. Myrto. Adhibebatur myrtus in conviviis & boni odorxis

Causà, & quia fumos vini diſcutere credebatur.

-- — ἣ ὑ Φ ο Ὸ »-. Ρ,ΞΞ:Σ -- ᾿

ἣν
ὴ

ἣ
ῇ Ἱἳ'

ὶ

|
Ν

ἀ Hron
{Η]} ΠΠ}}}}}. 1
ἸηΜ . γ
Mcivib 1

nn {
Π

Ἱ
Π
Π ΠΗ
1
,

llen
Υ͂

—
. —

Π .
Π

Δ

mndig

. 318- ός
Π Ύ Τ ΌΤΣ
Σ Ο Δ ΥΤΝ
ἓἓῷξἃῷῳᾧᾧὖφἑἓἆξἓ :
Q. HORATII FLACCI
LIBER. Η

ODEPRIM A.

Vide Lib. 1. Oden octavam ſimilem.
ARGHMENTUM.

C. Aſinium Pollionem monet, ut omiſid,
quam ſeribebat, de bello civili tragædia ‚in
Rempublicam potius ordinandam incumbat
Bellum civile deplorat.

Otum εχ (1.) Metello conſule civieum,
Bellique cauſas, & vitia, & modos,
(2.) Ludumque fortunæ, gravésque
(3.) Principum amicitias, & arma
E Nondum

——

1. Metello conſule, id eſt, ab es tempore, quo Ο Cæci-
lius Metellus Celer fuit Conſul, quando nempe Cæſar,
Craſſus & Pompejus inito inter ſe fœdere de invaden-
dà republicâ convenerunt.
4. Ludum fortunæ, ſcilicet varios caſus, quibus Roma-
nam rempublicam, cen pilam jactare fortuna videbatur.
3. Principum, id eſt, Cæſaris, Pompeji & Craſi, qui
ſocietatem junxerant reipublicæ funeſtam.

66 Ο. HoRATII FLACCI

Nondum (4.) expiatis uncta cruoribus:
Periculoſa plenum opus aleæ
Valkas, & incedis per ignes
Suppoſitos cineri doloſo.
Pauluùm ſeveræ Muſa tragœdiæ
Deſit theatris: Mox, ubi (5.) publicas
Res ordinâris, grande munus
(6.) Cecropio repetes cothurno,
Inſigne mœſtis præſidium reis,
Et conſulenti Pollio curiæ:
Cui laurus æternos honores
(7.) Dalmatico peperit triumpho.
Jam nunc minaci murmure cornuum
Perſtringis aures; jam litui ſtrepunt;
Jam fulgor armorum fugaces
Terret equos, equitumque vultus.
Audire

—

4. Expiatis &c. Expiare idem eſt, ac rem aliquam aut perſo-
nam ex impia & contaminata piam & ſcelere ſolutam
efficere, adhibità religiosâ quadam cæremoniâ. Ceære-
moniam ejusmodi uſurpabant Romani certis tempo-
ribus, & Armiluſtrium vocabant; eaàamque Auguſtus
adhibuit confecdo civili bello, ubi luſtrum ſolemni
ritu condidit, populumque expiavit.
ς. Publicas &c. Pollio, de quo hic ſermo eſt, Poëta erat
clariſſimus, ſubinde Conſul; cujus magiſtratús munus
eſt, ordinare rempublicam, quæ bello civili erat admo-
dùm perturbata.
6. Cecropio &c. Scilicet tragico more ac ſtylo. Cothur-
nus autem erat genus calceamenti altioris, quo tragæ-
diarum actores utebantur. Cecropius dicitur, id eſt,
Athenienſis, à Cecrope, rege Athenarum primo, quia
rtragœdiæ Athenienſibus maximé in uſu erant-
7. Dalmatico &c. Dalmatæ ſunt in Illyrico, quæ regio eſt

in ora maris Adriatici contra Italiam, cujus urbs pri-· um

maria Salonæ, quam Pollio cepit.

Ἴ μ
ο
Ϊ cuteni

ſſeenn ,
Π

ΔῪ ΔΝ ΔΝ

— —
Conis, Hieedt
171
μ η (
ὙΠ acine
in διηΐν ε:

1

Eehe tMhehet,
res ῃ i.
'

CARMINUM LIBER Π 67

ri Audire magnos jam videor duces
Non indecoro pulvere ſordidos;
" Et cuncta terrarum ſubacta,
4 Præter atrocem animum 8.) Catonis.
C(H.) Juno, & Deorum quisquis amicior
ὰ Afris, inultà ceſſerat impotens
ἐ Tellure: Victorum nepotes
ἰΝ Π ) Rettulit (10.) inferias (11.) Jugurthæ.
eb Quis non Latino ſanguine pinguior
: Campus ſepulchris impia prælia
Ἷ Teſtatur, auditumque Medis
tmünpto. Heſperiæ ſonitum ruinæ?
ὮΠ (Qui gurges, aut quæ flumina lugubris
ἰ : Ignara belli? Quod mare (12.) Dauniæ
e Non decoloravêre cædes? .
μ ΄ Quæ caret ora cruore noſtro?

8. Caronis. Ηἰς eſt Cato Uticenſis, ſic didus ab Utica,
urbe Africæ, in quam cùm ſe poſt Pharſalicam pugnam
conjeciſſet, Cæſarémque appropinquantem audiviſſet,
mortem ſibi afferre maluit, quàm ſe illi dedere.
9. Juno. Senſus εἴ : Juno, quæ Carthagini & Africæ
impensè favebat, & ἐ Diis alii, quicunque olim Afris
erant amiciores, in bello Jugurthino coacti ſunt Roma-
mni norum viribus ex Africa inulta diſcedere.

μά 10. Inferias. Inferiæ erant ſacrificia, quæ fiehant mortuis
. ἃ inferorum umbris. Solebant autem priſcis tempo-
eloctilen ribus immolari aliquot ἃ captivis hoſtibus ad placan-
ἱ das cæſorum ducum umbras, & ad eorum tumulos
hzil [ maétari. G
Π ,D II. Jugurthæ. Jugurtha, rex fuit Numidiæ in Africa,
αῇ λεἷῖιθι'ὓὶἶγἶἵ qui grave bellum geſſit cum Metello primùm, deinde
eninn cum Mario; denique à Mauritaniæ Rege, ad duchi
μ

confugerar, proditus, in Marii poteſtatem venit, ἃ
' 660 Romam ductus, & in triumpho publice oſtentatus,
Π in carcere interfectus eſt.
lm Xx2. Dauniæ. Daunus, rex fuit Apuliæ, quæ Italiæ pars
elt

μμ Ν

68 Ο. HOoRATII FLACCI Ἷ
4 ἱ
Ἔ Σ μ ,
Sed ne relictis Muſa procax Ἰος 5 μ
(13.) Cææ retractes munera næniæ: μ
Mecum (14.) Dionæo ſub antro 7
Quære modos leviore plectro! .
δ: 'ξζκἓν'Χν „„)
eſt: Proinde per cædes Daunicas intelligitur ſtrages 00
Italorum. , ξε...ι
15. Cææ &c. id eſt, verſus lugubres, qui olim à δ᾽π|ο
nide, Poëta Lyrico, vel inventi, vel magnâ cum laude Sinthensfi
facti ſunt. Dicuntur autem iſti verſus neniæ Cææ, FllleA
quia Simonides natus eſt in Cæo, Ægæi maris inſula . ἀ ῃ
prope Eubœam. μ (:Μ
"

14. Dionæo, id eſt, loco Veneri ſacro: Venus autem Ν
dica eſt Dione, quo nomine appellata eſt etiam ε- ἐ{ Π|0
neris mater, Oceani & Tethyos filia. Ν

N

Vide Lib. 1, Oden ſecundam ſimilem. ——

Uwelleßg,uth

ARGUMENTIM. ſini

ἈΝ
: : : . Π
Contemptus pecuniæ; laus liberalitatis. ΤΝ
ΝΠΠυε argento color eſt (1.) avaris δ ἐ κ
Abditæ terris inimice (2.) lamnæ n Cle ilil

d e

(3.) Criſpe Salluſti, niſi temperato
Splendeat uſu.
Vivet τ

—

1. Avaris terris. Avara terra dicitur ea, in qua argentum ἢ
defoditur, quia ſcilicet illud celat avarorum more.
2. Lamnæ. Lamna ponitur pro lamina; eſt autem lami-
na, braëtea metalli.
3. Criſpe &c. qui Criſpi Salluſtii hiſtorici ex ſorore nepos
1

CARMINUM’ LIBER II. 69

Vivet extento (4.) Proculeius ævo,
; Notus in fratres animi paterni:
Ὑ IIIum aget pennàâ metuente ſolvi
Δ ͵ Fama ſuperſtes.
—,— Latiùs regnes (7.) avidum domando
ncgimlin de Spiritum ) quàm ſi (6.) Libyam remotis
μ (7.) Gadibus jungas, & uterque (8.) Pœnus
ἀὐδιδὴν ἑ Serviat uni.
Crroeſcit indulgens ſibi dirus hydrops,
Nec ſitim pellit, niſi cauſa morbi
Fugerit venis, & aquoſus albo
iſen: Vent Corpore languor.
ludt Redditum Cyri ſolio (9.) Phraaten,
Diſſidens plebi, numero beatorum

Π ψ

o, Ayei ην

Eximit virtus; populuêmque falſis
' Dedocet υ
Cnikminn Ε 3 Vocibus,
ὰ M. —

4. Proculejus, fuit Eques Romanus, Auguſto charus; ejus
Ν fratres, Scipio & Muræna, cùm ob arma in bello civili
ῳ contra Auguſtum geſta, patrimonio ſuo ſpoliati eſſent,
Procul ejus bona ſua æquis partibus de integro cum
urAN ipfis diviſit, inſtar patris amantiſſimi.
5. Avidum & c. id eit, avaritiam ac cupiditatem opum.
Π 6. Libyam, id eſt, regionem Africæ prope Ægyptum.
,)1 " 7. Gadibus. Gades, inſula & urbs eſt in ultima Hiſpania
μ ad meridiem, unde nomen freto Gaditano, per quod
|1} mare Mediterraneum in terras infltuaiu.
uln 8. Pœnus &c. ſcilicet & qui in Africa, & in Hiſpania eſt:
' Carthaginenſes enim Hiſpaniæ partem diu obtinuerunt,
, urbémque nomine Carthaginem in ea condiderunt,
- queæ Carthago nova dicta ett.
μ{ 9. Phraaten. Phraates, rex Parthorum, ob mores barba-
ros, ob patrem & triginta fratres, cum filio natu
Μ ℳ mazximo interfestos, in exilium ἃ ſuis pulſus eſt, ſubſti⸗
)Ἱ tuto illi Tiridate; ροοὰ tamen Scytharum ope, regno
ilri aß eſt redditus, quod dicitur Cyri ſolium, quia Perſarum re⸗
! gnum ἃ Cyro ſundatum, ἃ Parthis poſteà oceupatum fuit.

70 Ο. HoEATII FLACCI
Sce
Vocibus, regnum & diadema tutum Ἅ
Deferens uni Propriamque laur um, Kec
Quisquis ingentes ocu ulo irretorto Miis μ
δ}λεῥὶε[ acervos. inm ,
ΜΠ Ρ “

Vide Lib. I. Oden octavam ſimilem. M

CA

ARG ΤΜῈ EN IUM. maul i wie

Mentis æquabilitas ubique ſervanda. Mor- M

9

tis n- vfhitas. ; {{{{ΠΠΠΠ|
ᾗἔ Quam memento rebus in arduis μ
Servare me tem, non ſecus in bonis

Ab inſolenti temperatam
Læritià, moriture (I.) Delli:
Seu mœſtus omni tempore vixeris,
Seu te in remoto gramine per dies
Feſto reclinatum bearis
(2.) Interiore notâ Falerni,
Quà pinus ingens, albique populus

Umbram hol biralern conſociare amant |
Ramis, & obliquo laborat
Ε ’εψ“ὓνω ἕ-... ὮΧ trepidare e rivo. Ν
Huc vina, & unguenta, & nimium breves "
{τΥ “ Ρ Γ D
Fiores a amoœnæ ferre jube roſæ, 0

Dum res & ætas, & Sororum
Fila trium patiuntur atra.

Cedes in r noc
: — ſuudil ῃ
—
1. Delli. Dellius fuit hiſtoricus & orator inſignis, quii Eiuii "γ!
Dolabella ad Caſſium, à Caſſio ad Antonium, ab Anto-
nio denique τ ugit ad Cæſarem.
2. Interiore ποιὰ Palerni. Amphoris vini, quas Romani
ſervatas volebant, in oper renio notam appoſuerunt,
quæ indicaret, quod vinumeſſet, quo anno δὲ Conſule

conditum.

— —

Ν
ἰ ΙΗ᾽
ἹἹ CARMINUM LIBEE II. 71
. .
umn Cecdes coëmptis ſaltibus, & domo,

rumm Villaque, flavus quam Tiberis lavit:
wum Cedes, & exſtructis in altum
S Diwitiis potietur hæres.
Divésne priſco natus ab (3.) Inacho,
Nil intereſt, an pauper, & infima
ῃ Π De gente ſub dio moreris,
NIn Ἷ Victima nil miſerantis Orci.
μ η Omnes eodem cogimur: Omnium

(4.) Verſaätur urna; ſerius, oc
τ Sors exitura, &£ nos in aternum
ὐ Exilium impoſitura cmbaæ.

ntaghk

3. lInacho. Inachus, rex fuit Argivorum, cujus filia Jo
fabulis cele brata eſt.
W 4. Verſatur urna. Fingunt Poëtæ, quòd Jupiter, aut tres
ο ;πὀιςες apud inferos tabellas nominibus omnium ho-
minum inſcriptas in urna moveant, ita ut ii morian-
eur primi, quorum nomina priuùs educta ſint.

οὐϑϑ ODE IV.
Vide Lib. I. Oden ſecundam ſimilem.
ARGUMENTUM.

Tiburtinæ, & Tarentinaæ regionis amæni-
tatem laudaz: Ii ſe & vivere & mori, uam

alibi uspiam velle.

ψ ῇ

Ἑ 4 (1.) Septimi

72 Ο. HoHBATII FLAGCCI

(1.) QEptimi (2.) Gades aditure mecum, &
(3.W Qantabrum indoctum juga ferre noſtra, &
Barbaras Syrtes, ubi (4.) Maura ſemper
ſtuat unda:
(5.) Tibur (6.) Argeo poſitum colono
Sit meæ ſedes utinam ſenectæ:
Sit modus laſſo maris, & viarum,
Militiæque!
Unde ſi Parcæ prohibent iniquæ,
Dulce pellitis ovibus (7.) Galæſi
Flumen, & regnata petam Laconi
Rura (8.) Phalantho.
Hle terrarum mihi præter omnes
Angulus ridet; ubi non (9.) Hymetto
Mella decedunt, viridique certat
Bacca (10.) Venafro;
Ver

1, Septimi. Septimius fuit Romanus Eques, idémque
Ῥοξτα inſignis, Auguſto charus, amicus Horatii.
2. Gades. De Gadibus vide Oden 2. lib. 2, ͵
3. Cantabrum. Cantabri ſunt Hiſpaniæ populi, Hiſpano-
rum ultimi, à Romanis domiti. :
4. Maura: Potiùs dicendum eſſet, Libyca, quia Syrtes
duæ, major & minor, procul abſunt à Mauritania;
ſunt tamen in eadem ora maritima. :
ς. Tibur, urbs Italiæ amœna, condita olim à Tibure,
homine Græco, qui Argis profectus in Italiam venit.
6. Argeo, id eſt, Argivo: Argos autem urbs eſt prima-
ria Peloponneſi.
7. Galæſi. Galæſis, fluvius ovibus pellitis clarus, quæ oves
erant Tarentinæ, & propter lanæ bonitatem pellibus &
quaſi veſtibus tegebantur, ne ipſarum lana inquinaretar.
8. Phalantho. Phalanthus, dux fuit Lacedæmonius, qui
cum Spartanis Italiam petens Tarentum occupavit.
9. Hymetto. Hymettus, mons eſt Græœciæ prope Athenas,
ubi mel optimum, & apes lectiſſimæ. :
19. Venafro. Venafrum, eſt Campaniæ in Italia oppidum,
ubi olivæ præſtantes.

— —

“»“"“ν

(

“μμ ΙὉἙ
ὰ
Π Π
“.
) .
ΠΩΝ

Ν
Ν

}
) {{ἅμ

pe mrann
Decocke,
ΒΙ
δι
' Ρυτπρεί Nron
Π
Ὁ χγη

—

-
Ὶ .“ωξἷΐψ

γγγγγ
-----

Ἱ Π ἴγη
δ" ΓΓἓΠΟΗ[Ξ. ]

10

ὶ
ὃν ὶ
ἰ (
᾿. Ν
Π }}}. .

ν
Δ.

ἰ

}
1!
Χ}
ἴμῃ

᾿η η

Hyero
opfat

ὰ
Ὑ.

—,—

, ῃ
, “4 [μ{{{[

1

Π

Selins ucht,
μ
| μ
«ΠΙ μ ὑ
Π Ν
Π
η Π
μ

CARMINUM LIBER II. 73

Ver ubi longum, tepidasque præbet
Juppiter brumas, & amicus (II.) Aulon
Fertili Baccho minimùm Falernis
Invidet uvis.
Ille te mecum locus, & beatæ
Poſtulant arces: Ibi tu calentem
Debità ſparges lachrymà favillam
Vatis amici.

— —

II. Aulon, mons eſt vini ferax in Calabria.

OLDE V.
Vide Lib. I. Oden octavam ſimilem.
ARGIMENTIIM.

Pompejo Varo in patriam poſt bellum civile
redeunti gratulatur.

O Sæpe mecum tempus in ultimum
Deducte, Bruto militiæ duce,
Quis te redonavit (1.) Quiritem
Düs patrüs, Italoque cælo,
(2.) Pompei meorum prime ſodalium?
Cum quo morantem ſæpe diem mero
Fregi, coronatus nitentes
(3.) Malobathro Syrio capillos.
5 Tecum

1. Quiritem, id eſt, civem Romanum.
2. Pompei. Pompejus, Bruto & Caſſio ducibus, arma
contra Auguſtum tulit; ſed facti ſubinde veniam impe-
travit, quam niſi exorâſſet, jure civitatis privatus, &
hoſtis patriæ vixiſſet. :
3. Malobathro, id eſt, unguento Syrio.

74 Q. HOMATII FIACCI

Tecum Philippos, & celerem fugam
Senſi relictà non bene parmulaà,
Cùm fracta virtus & minaces
Turpe ſolum tetigère mento.
Sed me per hoſtes (4.) Mercurius celer
Denſo paventem fſuſtulit aere:
Te rurſus in bellum reſorbens
Unda fretis tulit æſtuoſis.
Ergo obligatam redde Jovi (5.) dapem,
Longaque feſſum militià latus
Depone ſub lauru meàâ, nec
B Parce cadis tibi deſtinatis:
Oblivioſo (6.) lævia (7.) Maſſico
Ciboria exple; funde capacibus
Unguenta de conchis ! Quis udo
Deproperare apio coronas,

Curâtve myrto? Quem Venus (8.) arbitrum

Dicet bibendi? Non ego ſaniùs
Bacchabor (9.) Edonis: Recepto

Dulce mihi (10.) furere eſt amico.
ODE VI.

4. Mercurius, virorum ἀοξχζοταπι patronus.
5§5. Dapem, id eſt, ſacrificium.

6. Lævia, id eſt, attrita ſæpe bibendo, terſa & nitida.
7. Maſſico. Maſſicum, vinum Campaniæ generoſum.
3. Arbitrum. Solebant Romani eligere aliquem in convi-
viis, qui compotantibus veluti præſideret, & quid,
quoties, ac quomodo biberetur, ediceret; & ille bibendi
arbiter dicebatur Quia autem ſortiebantur teſſeris,
hinc Venus vocabatur teſſerarum jactus feliciſſimus,

infeliciſſimus contrà dicebatur canis.

9. Edonis, 14 eiſt, Thracibus, ſic dictis ab Edone, Thra-

cliæ monte.
10. Furere, id eſt, largiùs potare.

(

0
( Ι.ξ
0

ἹΗ Μ:παυ;ζ
ΠΠῚ ν,Ε Σ
Ἴνω

Π Π Ὶ .᾽ ι
ἷχΐἶ»...
[ῃ fap ΠῚ
ΑΜΟΠ {

Π

CARMINUM LIBER II. .

ODE VI.

Vide Lib. 1. Oden octavam ſimilem.
Monet amicum ſuum Valginm, ut mortem
, RRlii [εὶ deflere aliquando deſinat.

" NOn ſemper imbres nubibus hiſpidos
) ὀᾶρὲπη Manantin agros, aut mare (1 ) Caſpium
χ: Vexant inæquales procellæ
- Usque; nec (2.) Armeniis in oris

Amice Valgi, ſtat glacies iners
Menſes per omnes, aut Aquilonibus
Querceta (3.) Gargani laborant,
Et foliis viduantur orni.
Tu ſemper urges flebilibus modis
(4) Myſten ademprum; nec tibi (F.) Veſpero
Surgente decedunt amores,
Nec rapidum fugiente ſolem.
At non ter ævo functus amabilem
Ploravit omnes (6.) Antilochum ſenex
ὶ Annos; nec impubem (7.) parentes
— Troilon, aut Phrygiæ (8.) ſorores
: Flevèêre

„
ane⸗
ar 4
„

I. Caſpium. Mare Caſpium eſt in Aſia ad Septentrionem-
2. Armeniis. Armenia, eſt Aſiæ regio circa Taurum montem.
3. Gargani, mons Apuliæ quercubus conſitus.
4. Myſten, Proprium eſt nomen pueri :
ς, Veſpero Veſper, ſive Veſperus, aut Heſperus, Venus di-
citur ab Aſtrologis: Quæ ſtella, cum ſolem ſequitur,

bertchumn, Heſperus dicitur; cùm antecedit ſolem, nempe mane,
ο Eous ſive Lucifer & Phosphorus appellatur.
(αἶδ . 6. Antilochum. Antilochus, Neſtoris flius à Memnone
di lie interfetus in bello Trojano.

7. Parentes, id eſt, Priamus & Hecuba.
ς Sorores, 1ά eſt, Caſſandra, Polyxena &c.

77 Q. HoNATII FLACCI

Flevère ſemper. Deſine mollium
Tandem querelarum, & potiùs nova
Cantemus Auguſti trophæa
Cæſaris, & rigidum (9.) Niphaten,
(10.) Medumque flumen gentibus additum
Victis, minores volvere vortices:
Intraque præſcriptum (11.) Gelonos
Exiguis equitare campis.

9. Niphaten. Niphates, Armeniæ fluvius & mons.
10. Medumque &c. Medus, eſt fluvius Mediæ, quæ regio
Periidi vicina eſt. Poteſt etiam Medi nomine Euphra-
tes intelligi, qui Medus quoque dictus fuit proprio
nomine, quia forté apud Medos, ſive Babylonios &
Perſas erat celeberrimus.
11. Gelonos. Geloni ſunt Scythiæ populi, qui ſe in Arme-
niam effuderant.

O D E XII.
Vide Lib. . Oden ſecundam ſimilem.

ARGUMENTUM.

Diligenda mediocritas: Animi aquitas ubi-
que retinenda.

REiins vives (1.) Licini, neque altum
Semper urgendo, neque, dum procellas
Cautus horreſcis, nimiùm premendo
Littus iniquum.
Auream

I. Licini, Licinius Varro Muræna fuit frater Terentiæ:
uxoris Mœcenatis. Bona Licinii fiſco addicta fuerant,
quòd partes Reipublicæ contra Auguſtum ſecutas
fuiſſet.

μ ῳὕᾳωἶ
μ

ἐ τεᾶιῖ-ἦ’
" ψ
Μ
ἡΜΜ! ,
'
Τ Ν
Τ
Π :
ἰχη ἵμ,

Ν Ὶ
ὡ.ιἷ'ἆλ.ωλ;υζι ᾿

ſehw τ
Ν
" R
Π

CARMINUM LIBER II. 77
Δ, Auream quisquis mediocritatem
Diligit, tutus caret obſoleti

Nhen Sordibus tecti; caret invidendàâ

{νι

ξᾗ'ἷἓἷὶ ἂμ Sobrius δυ]ᾶ,
Μ Ssapius ventis agitatur ingens
ὰ Pinus, & celſa graviore caſu
Τ} Decidunt turres, feriuntque ſummos
— Fulmina montes.

fnint m Sperat infeſtis, metuit ſecundis
η Alteram ſortem bene præparatum
uiit μῃ Pectus: Informes hyemes reducit
εἰνε μ Juppiter, idem
Summovet. Non, ſi malè nunc, & olim
Sic erit. Quondam citharâ tacentem
Suſcitat Muſam, neque ſemper arcum
Ἷ Tendit Apollo.
Rebus anguſtis animoſus, atque
ὐ Lortis appare: Sapienter idem
Contrahes vento nimiùm ſecundo
W Turgida vela.

ΓΤ ODE VIII.
enemmn Vide Lib. I. Oden ocdavam ſimilem.
ὰ ΑΒΟΘΏΌΜΕΝΤΈΕΜ.

enendo
Omittendæ cura inutiles: Genio tantisper
indulgendum.

ι gilſeinrne

78 Ο. HoRATII FLACCI

Uid bellicoſus (1.) Cantaber, & (2.) Scythes, 0
Hyrpine Quincti cogitet (3.) Adria ἥ
Diviſus objecto, remittas εἰ !

Quærere; nec trepides in uſum ῃ
Poſcentis ævi pauca. Fugit retrò ᾽

Levis Juventus, & decor, ὐ Ῥ
Pellente laſcivos amores ,
Canitie, facilémque ſomnum. μ
ἢ ᾽͵7͵᾽Ἴ

Non ſemper idem floribus eſt honos
Vernis, neque uno Luna rubens nitet
Vultu. Quid æternis minorem
Conſilus animum fatigas?
Cur non ſub alta vel platano, vel hac

,
Pinu jacentes ſic temerè, & 108 Rommwen
Canos odorati capillos, Ὥ

Dum licet, Aſſyriaque (4.) nardo
Potamus uncti? Diſſipat (F.) Evius ἤ
Curas edaces: Quis puer ocyùs Ninz
Reſtinguet ardentis Falerni .
Pocula prætereunte lympha?

ἡ Ν γδὰ υ
ι

ODE ΙΧ,

χ. Cantaber, Hiſpaniæ populus ab Agrippa domitus.
2. Scythes. Scythæ ſunt Europæ populi ad Septentrionem,
ubi nunc eſt Polonia, Moſcovia &c.
3. Adria, eſt ſinus maritimus Dalmatiam inter & Italiam,
ſic dictus ab urbe ejusdem nominis prope Venerias
poſita.
4. Nardo &c. Eſt unguenti pretioſi genus confectum ὃ
nardo, plantàâà Indiea.

5. Evius, id eſt, Bacchus. Vide Lib. χ. Oden 16.

,

CARMINVUM LIBER II. 79
ΟΙΣ IX.

Vide Lib. I. Oden decimam tertiam
ſimilem.

ARGUMENTIIM.

BReſpondet Maæcenati, à quo invitatus fuerat
ἱ ad ſiribendas res præclarè geſtas Rkomanorum,
unhepn maxime Auguſti.

Olis longa feræ bella Numantiæ,
Nec dirum (1.) Hannibalem, nec Siculum
mare

(2.) Pœno purpureum ſanguine, mollibus
Aptari citcharæ modis:
ὰ ὓ Nec ſævos (3.) Lapithas, & nimium mero
ο (A.) Hylæum, domitoôsque Herculeâ manu
ῶ („.) Telluris juvenes: Unde periculum

Fulgens contremuit (6.) domus
Saturni

ε. Hannibalem. Hannibal initium & cauſam dedit bello
Punico ſecundo, ac poſt varias clades Romanis illatas
Υ τοάϊτο coaétus eſt in Africam, ubi à Scipione vicus
ad Antiochum Syriæ, regem tum ad Pruſiam, Bithyniæ
regem fugit; apud quem, cùm ſe nequidem tutum pu-
taret, veneno ſibi mortem attulit.
14. Pœno ſanguine, id eſt, Carthaginenſium ſanguine.
μρϑιδηο 3. Lapithas. Lapithæ, Theſſaliæ erant populi, ἀς quibus
μ 0 υἹ Lib. I. Oden 26. .
μ 4. Hylæum. Hylæus erat unus e Centauris.
μ Ε ς. Telluris juvenes, 14 eſt, gigantes, maximé Othum &
Π Ephialten, cæteris audaciores.
ἰ δ. Domus Saturni, id eſt, cælum, Vetus dicitur Satur-
nus, quia deorum oſt antiquiflimus.

4
ἐν᾿

Π
Ο ἨΟΚΛΤΙΙ FLACCI

80 .
. . „ . Π Νι Ι:Πθὦἷ
Saturni veteris: Τύσας (7.) pedeſtribus ute N
Dices hiſtoriis prælia Cæſaris a de
Mcœcenas meliùs, ductaque per vias küri
Regum colla minacium. *M
Ν . - Ν ᾖἰἶ Ν
Me dulces dominæ Muſa (8.) Lyciniæ Μ ξΡ...
Cantus, me voluit dicere lucidum end
Fulgentes oculos, & bene mutuis
1 ,

: Fidum pectus amoribus: ΓΠῊ; "
Quam nec ferre pedem dedecuit choris, ale Ν
Nec certare joco, πες dare brachia
Ludentem nitidis virginibus, ſacro
Dianæ celebris die.
Num tu, quæ tenuit dives (9.) Achæmenes,
Aut pinguis Phrygiæ (10.) Mygdonias Opes,
Permutare velis crine Lyciniæ,
Plenas aut Arabum domos? ἡὺ

7. Pedeſtribus, 14 eſt, prosâ ſcriptis. : ()ἑιὁ ;
8. Lyciniæ. Lycinia, uxor Mœcenatis, Proculeji & Muræ- ΔἸ

næ ſoror. ᾿ '
9. Achæmenes, Rex Perſarum ditiſſimus.
10. Mygdonias &c. Mygdon, Rex Phrygiæ. —
. labumr ,

Vide Lib. I. Oden octavam ſimilem. mun
ARGUMENTIM. ὧι
Diræa in arborem, cujus caſu ραπὲ eppreſus " Ἔᾗἑὠξ{
fuerat. Mors improviſa fere ſemper ingruit. I Ἶ
Sapphus & Alcai landes. ac
Ue ὐς

" ξ)ττἷἳψ}ῖῇ'ἓἓ
Π

CARMINUM LIBER II. ΘΙ
Lle &, (I.) nefaſto te poſuit die,
Quicunque primùm, ſacrilegà manu
PFroduxit arbos, in nepotum
Perniciem opprobriumque pagi.
Illum & parentis crediderim ſui

!

eluin Fregiſſe cervicem, & penetralia
Π Sparſiſſe nocturno cruore
pedemhkh Hoſpitis: Ille venena (2.) Colchica
ὰ Et quidquid uſquam concipitur nefas,
εμῃ Tractavit: Agro qui ſtatuit meo,
Ὰ Te triſte hgnum, te caducum

In domini caput immerentis.
uid quisque vitet, nunquam homini ( }

Π

ὰ Cautum eſt in horas. Navita (3.) Bosphorum
Autmd (4.) Pœnus perhorreſeit, neque ultrà
. Cæca timet aliunde fata.
W NNNN—

Miles Sagittas, & celerem fugam
(5§.) Parthi: Catenas Parthus, & Italum
Robur: Sed improviſa lethi
Vis rapuit, rapiétque gentes.
Ἐ Quam

I. Nefaſto, id eſt, infelici: Alii enim dies apud Roma-
. 1 nos dicebantur faſti, quibus ſcilicet lites agi fas erat 5
εΝ nefaſti alii, quibus forum clauſum, nec Prætor ſeu
Judex Urbanus uti poterat ſolennibus verbis ſuis: Do,
Ε Ὶ
2. Colchica. Colchis eſt Aſiæ Regio propée Pontum, ubi
TAN. præſentiſſima venena naſcuntur. -
ΐΕΧ 3. Bosphorus, eſt fretum anguſtum & periculoſum inter
: ψΜξ.ᾗ Pontum Euxinum & Propontidem. ο Ἷ
Μ 4. Pcœnus, id eſt, Carthaginenſis: Ponitur pro quolibet
fne alio nauta. H“ ; ,
ἥ F. Parthi. Simulabant Parthi fugam ᾽ ὃζ inter fugiendum
ι converſo arcu in hoſtem ex humeris tela jaculabantur,
quibus perſequentes enecçabant.

μ Ν!

92 Ο. HoxATII FIACCI
Quam pene r regna Proſerpinæ ἼΠ
„„ . - : Ξ ι ἔΠ[ν
Et judicanter vidimus (6.) ἰασαπι» μ ς
κ . — Ν
(7.) Sedésque deſcriptas piorum, & wn
(8.) .oliis fidibus querentem μ{
(9.) Sappho puellis de popularibus; χ Menn
Et te ſonantem pleniús aureo Därigennmn

(10.) Alcæe plectro, dura navis;
Dura fugæ mala, dura belli!

Utrũmque Sacro digna ſilentio e
: . : . μ enen
Mirantur Umbræ dicere: Sed magis '
Pugnas, & exactos tyrannos ῃ

Denſum humeris bibit aure vulgus.

ι ὴ ῇ
mirum, ubi illis carminibus ſtupens ὰ
emittit atras (11.) bellua centiceps }
Aures? Et intorti capillis
(12.) Eumenidum recreantur angues. üfum

Quin , μ

ἰ η

6. Zacum. Eacus erat apud inferos Judex. Tres erant Min
ejusmodi Judices: Minos, Zacus, & Radamanthus. 4or,

. . 2 Ϊ ᾿
7. Sedes piorum, id eſt, Campos Elyſios. Ὶ
εῖ
8. oliis, id eſt, Lesbiis, quia ſcilicet in inſula Lesbo nn Nles i
urbes quædam erant olicæ ditionis. Koles autem η "

Græciæ populi fuerunt, qui, reliétâà patriâ, tranſierunt Νη
in Myſiam Regionem Aſiæ minoris, ibique 12. urbes Ν
condiderunt.
.“. . . „ ——
9. Sappho. Poëtria, oriunda & Lesbo Inſula. ς
I10. Alcæe. Alcæus, Poëta Lyricus, ejusdem inſulæ, 8 -
Sappho; civis urbis Mytilenes. ὐ Τ Ν .
II. Centiceps bellua, id eſt, Cerberus, cui tria vulgò caæ ὴ Ν
pita affingunt Poëtæ, interdum centena. Ν
12.Eumenidum, ſcilicet Furiarum. ri lur hin
ἴῃ

Π}
" [έςω : :
CARMINUM LIBER II. 82

) Quin ξξς ( Promètheus, & (14.) Pelopis parens
— Dulci laborum decipitur ſono: :
Ν ...Μ Nec curat (15.) Orion leones,
Aut timidos agitare lyncas.

— —

mle! ὶ

Π ͵ 13. Prometheus. Japeti filius, qui, quòd ignem hominibus
Ρ ὰ Diis iratis ereptum reſtituiſſet, admotâ ad currum
AIun. ſolis tædà sdetruſus eſt ad inferos, ubi vultur ejus
( ! jecur immortale rodit. :
ο γ4. Pelopis parens. Tantalus, qui mediis in aquis ſitit.
10 IS. Orion. Venator, dum viveret, inſignis, eandem
Π apud inferos artem exercere dicitur.
TMnnos ◻△
Π Ρ ΪΗ ODEXI.
iuee Vide Lib. I. Oden octavam fimilem,

ναὐτ ARGIMENTIIM.
Ν Ἷ
Τ. Brevitas vitæ; mortis neceſſitas.
ΤΗ ή fugaces, Poſthume, Poſthume
4 Labuntun, annie Nec pietas moram
Rugis, & inſtanti ſènectæ
Afferet, indomitæque morti.
Non { trecenis, quotquot eum dies,
Amice, places illachrymabilem
(I.) Plutona tauris: Qui ter amplum

ἰβμμ! (2.) Geryonem, (3.) Tityonque triſti
Μ Ε 2 Compe-

. .. Pluto, Rex inferorum. Ὁ᾿ : :
μ " 2. Geryonem. Geryon, Hiſpaniæ, üt ajunt, Rex, qui,

1,eſlen Η quèd Inſulas tres, aut tres Provincias obtineret, fictus
, eelt à Poëtis tria habere οοϑδότα inter ſe juncdta: Ab
ο ὐ 3 . . τ Σ εξ
Π ἨἩετουϊε demum οἐοίίαηι ferunt.

1 Ἢ
Ξἷω... . ν" . . : ; ἘΎ εΣ : .
ἠὲ 3. Tytion. Fuit Tytius ille, unus ὁ gigantibus, eujus
Ppræcordia ſemper renaſcentia aquila lancinat.

84 HoEATII FIACGCI

Compeſcit unda, ſcilicet omnibus,
nicundue terræ munere veſcimur,
Enaviganda, ſive reges,
Sive inopes erimus coloni.
F ruſtrà cruento Marte carebimus,
Fractisque rauci fluctibus (4.) Adriæ.
Fruſtrà per Autumnos nocentem
Corporibus metuemus Auſtrum.
Viſendus ater flumine languido
(5.) Cocytus errans, ὅ ( (6.) Danai genus
Infame, damnatüsque longi
(7.) Siſyphus Wolides laboris.
Linquenda tellus, & domus, & placens
Uxor: Neque harum;, quas colis, arborum
Te præter inviſas (8.) cupreſſos
Ulla brevem dominum ſequetur.
Abſumet hæres (9.) Cæcuba dignior,
Servata centum clavibus: Et mero
Tinger pavimentum ſuperbum,
10.) Pontificum potiore cænis.
D oe Ο Ε XII. ες

ΡΟΓωΗ
4. Adria, id eſt, mare Adriaticum. Vide Oden 8⁸. Lib. 2. eummimmhe
5§. Cocytus, eſt inferorum fluvius. Plrhrn
6. Danai genus &c. id eſt, ſeilicet Danaides, filiæ Danai, Π
quæ, quòd ſſuos ſponſos , Pgypti filios interemiſſent, nie
εᾷ damnatæ pona ſunt, ut in dolium pertuſum aquum ς
immittant.
. Siſyphus, Eoli filius, qui ſaxum in cacumen montis
propellit; ſed ſuàâ ſemper ſponte devolvitur.
΄ 8. Cupreſſos. Cupreſſini rami figebantur pro foribus
ejus domus, in qua quis diem obiiſſet: Eodem etiam
ligno cadavera cremaba :
9 Cæcuba, id eſt, vina nata in n,C. æcubis agris Campaniæ
Italæ.
10. Pontificum, id eſt, Saliorum, Sacerdotum Martis, qui
laute admodum, certis præſertim diebus, epulabantur.

Duums κ
ῃ Ἧ

{{
η ἡ

CARMINUM LIBEE II. 85

ΟῈ XII.
Vide Lib. I. Oden octavam ſi
ARGIIMENTIIM.
In Saculi ſui luxum.
Am pauca aratro jugera regiæ
Moles relinquent: Undique latiùs
Extenta viſentur (I.) Lucrino
Stagna lacu, platanũsque cælebs
Evincet ulmos: Tum violaria, &
Myrtus, & (2.) omnis copia narium
Spargens olivetis odorem ;
Fertilibus domino priori.
Tum ſpiſſa ramis laurea fervidos

milem.

Ἢ
!
Ἧ}}

." Excludet ictus: Non ità Romuli
S Præſcriptum, & (3.) intonſi Catonis

(4.) Auſpiciis, veteruümque normãa.
Privatus illis cenſus erat brevis,
Commune magnum: Nulla decempedis
- Metata privatis opacam
Ull Porticus excipiebat (F.) Arcton:
Nec fortuitum ſpernere ceſpitem
Leges ſinebant, oppida publico
Sumptu jubentes, & Deorum.
Templa novo decorare ſaxo
Ἐ . ODE XIII.-

unce χ. Lucrino. Lacus Lucrinus eſt in ſinu Bajano prope
re eſckinme lacum Avernum. : ᾽
μφ Π 2, Copia narium, id eſt, flores.
ἀπιμημε, 3. Intonſi γ) 14 eſt, inculti, alieni ab omni luxu. {
κ 4. Auſpiciis, ſcilicet legibus, quæ captis prius auſpiciis
εὐ vel conſiliis ferebantun: Auſpex enim dicebatur ille,
Ὁ cujus duétu & authoritate fiebat aliquid.
Lunli 5. Aréton. Ατέξος hic ſignificat ventum frigidum à ſepten- :
ἡμῖ εΠ trione & Arcto flantem: Aliàs ſigniſicat Urſam, ſignum
ἐμ" Septentrionale.

εὰ Pf ΔΝ
. 1 Werd⸗

ὶ

Π
Δ Ν
ἰ

—

1
"

{

86 Ω. HoATII FLAEcCI
OLE XIII.
Vide Lib. I. Oden ſecundam ſimilem.
ARGHMENTHM.

An:mi tranquillitatem, non opibus, aut ho-

noribus 7 [δ4 eorum contemptu comparari.

Tium Divos rogat in patenti
Prenſus (1.) .Ægo, ſimul atra nubes
Condidit Lunam, neque certa fulgent
" Sidera nautis.
Otium bello furioſa (2.) Thrace,
Otium (3.) Medi pharetrâ decori,
Grosphe, non gemmis, neque purpura ve.
nale, nec auro
Non enim gazæ, neque conſularis
Summovet (4.) lictor miſeros tumultus
Mentis, & curas (F5.) laqueata circum
Tecta volantes.
ivitur parvo bent, cui paternum
Splendet in menſa tenui ſalinum:
Nec leves ſomnos timor, aut (6.) Cupido
Sordidus aufert.
Quid

χ. EBgæo. Mare 5Ægæum eſt inter Græciam & Minorem
Aſiam.
2. Thrace, idem eſt, Thracia, Luropæ Regio, ſupra
Græciam & Ægæum mare ſita. ;
3. Medi, ſunt populi, habitantes propè Perſidem in Aſia.
4. Lictor, erat miniſter, publicus, qui Magiſtratibus
faſces præferebat: Ejus prætereà munus erat, ſubmo⸗
vere populum, ne eunti conſuli via occluderetur &c.
. Laqueatâ, id eſt, laquearibus pidtis aureis ornata.-
6, Cupido, id eſt, avaritia.

Ω
χΠ . "

ἰά
iane. η
Π
ο Μ
Π Π
ι
Tegereomm
Ἷ ὴ
ἓη: ἰκἰλὶν
Ν

Π
' Τ ὶ
' ι...ΐἷ.ι«[Ἱ Iihonn
Ὑ ἢ

'μ

! ἷἱλῦω

Ν
Π ἢ

n Νηη η μὶ,
Ἴ ῆ

Pnreni
Π Π
Π Π Ω
:
"
}
ΜΑΜΠΜΝ
ι
;οῖ;ἷκΐ;ὶΐὗ
reN
Eenn o
Ἦ
Π

—

rCtrdin

tn ee
; ᾽...Ὀ᾽{8 Ἵ ἶ

Π )

CARMINUM LIBEH ἴ 87

Quid brevi fortes jaculamur ævo
Multa? Quid terras alio calentes

Sole mutamus? Patriæ quis exul

Se quoque fugit?
Scandit (7.) æratas vitioſa naves
Cura: Nec turmas equitum relinquit,
Ocyor cervis, & agente nimbos
Ocyor (8.) Euro.

Leætus in præſens animus, quod ultrà eſt

Oderit curare: ΕἸ amara læto
Temperet riſu. Nihil eſt ab omni
Parte beatum.

Abſtulit clarum οἶτα mors Achillem:

Longa (9.) Tithonum minuit ſenectus:
Et mihi forſan, tibi quod negarit,
Porriget hora.
Te greges centum (10.) Siculæque circum

Mugiunt vaccæ: Tibi tollit hinnitum

Apta quadrigis equa: ΤῈ bis Afro
(11.) Murice tinctæ
F 4. Veſtiunt

7. Mratas. Eratæ dicebantur naves, quia earum proræ
& anteriores partes ære & ferro muniebantur.

3. Euro. Eurus eſt ventus flans ab Oriente.

9. Tithonum: Tithonus fuit auroræ maritus, cui cùm
vitam longiſſimam, imò ipſam immertalitatem à Jove
exoràſſet uxor, gravi denique & moleſtà ſenectute
confectus eſt, ut exſiccato corpore, membrisque con-
tractis, ab eodem Jove petierit, ut in cicadam mutaretur.
ῖο, Siculæ, id eſt, pingues, quia in Sicilia læta erant paicua.
II. Murice, id eſt, piſciculo, cujus è ſanguine aut tabe
fit purpureus color. In Africæ autem littore murices
capiebantur optimi, ùt in Tyrio.

88 Q.HORATII FLACCI

Veſtiunt lanæ, mihi parva rura, &
Spiritum (12.) Graiæ tenuem Camœnæ ͵
Parca non mendax dedit, & malignum
Spernere vulgus.

" — - " - --"-’--"Μ
13. Grajæz Camœnæ, id eſt, Poëtarum Græcorum, quos
Horatius imitabatur.

Ο )Ὲ XIV.
Vide Lib. I. Oden octavam ſimilem.
ARGIIIMENT'IIM.

Maæcenatem, de morborum & ſenetctutis in.

„

commodis querentem, conſolatur, cique [ ſu er-⸗
7 1674 ᾽

ſtitem ſore negat.

*

Ὕ me querelis exanimas tuis?
Nec Diis amicum eſt, nec mihi, te priùs
Obire Mœcenas, mearum
Ἔ Grande decus, columénque rerum.
ΔῈ Τ Te meæ ſi partem animæ rapit.
Maturior vis, quid moror altera,
Nec charus æquè, nec ſuperſtes
Integer? Ille dies urramque
Ducer ruinam. Non ego perſidum
Dixi (1.) Sacramentum, ibimus, ibimus,
Utcumque præcedes, ſupremum
Carpere iter comites parati.

— 1 Ῥ — Ὄ —
ή

I: Sacramentum, proprie eſt juramenti formula, quam

dieunt milites, cum militiæ nomen dant.

4
ὑ

"
I 0
Δ}
"

Ν
1
ἤἔϊπημε
Ν 1

CARMINUM LIBER II. 89.
Me nec (2.) Chimæræ ſpiritus igneæ,
Nec ſi reſurgat centimanus (3.) Gyas
Divellet unquam. Sic potenti
Juſtitiæ, placitmque parcis.
-- ὀ οο (4.) Libra, ſeu me Scorpius aſpicit
τ F ormidoloſus, pars violentior
Natalis horæ, ſeu tyrannus
Heſperiæ (Fy.) Capricornus undæ.
Ἅ Utrumdque noſtrum incredibili modo
Conſentit aſtrum. Te Jovis impio
μῃ { Tutela Saturno refulgens ΄
Eripuit, volucrisque fati
7 Tardavit alas, cùm populus frequens
„„ Laetum theatris ter crepuit ſonum:
η μή Me truncus illapſus cerebro
umzehel en Suſtulerat, nisi (6.) Faunus ictum
Dextrà levaſſet, (7.) Mercurialium
Cuſtos virorum. Reddere victimas,
démque votivam memento:
Nos humilem feriemus (8.) agnam.
ε: ODE XV.
μ 2. Chimæræ. Chimæra fuit mons in Lycia flammas evomens.
Monſtrum finxerunt Poëtæ capite leonino, caprino
Ϊ ventre, draconis caudâ:. :
"η ὰ 3. Gyas, unus ὁ Gigantibus, quem centum habuiſſe ma-
nus, Poëtæ fingunt.

}
ὧν -“Γ

:!ΠΠἝὉ 4. Libra, &c. Libra, Scorpius, ſunt duo ſigna cæleſtia ᾽
Π ſeptimum ſcilicet & avum ſignum in Zodiaco.

Pino,Dnn 5.. Capricornus, ſignum decimum Zodiaci. Putant Aſtro-
" emnon logi, Capricornum Occidentali parti terrarum maxime
ἰ dominari, unde hic dicitur tyrannus maris Heſperii,
un. icd eſt, Occidentalis, ſcilicet ab Heſpero ſtel la veſpertina:
65. Faunus. Bauni hic mentio fit ideò, quia fadtum, de
– 00 Horatius loquitur, contigic Π Π —
Μ N. 7. Mercurialium, id eſft, eruditorum, qui ſunt in tutela
Π Mercurii, eloquentiæ preæſidis. ς
μ 38. Agnam. Pauno immolabatur agna-

—

99 Q. οκατιι FLAcCCI
OLDEXV.

Carmen Trochaico -- Scazonticum,
cujus pedes ſunt iſti:
Ξὸ [ ο -Ἱ
υ-ἰυ -- - ’υ--ἰυ-ἰυ,
[υυυ] ι
Ode hæc Dicolos dicitur, quia conſtat

duplicis generis verſu. Diſtrophos
autem dicitur, quia alternis verſibus

recurrit idem genus carminis.

ARGUMENTIM.

Se parvo contentum vivere; alios mortis in-

ſtantis oblitos, nullum ædiſicandi, agros conti-

nuandi, & c. finem facere.
Non ebur, neque aureum
Mea renidet in domo Lacunar:
Non trabes (1.) Hymettiæ
Premunt columnas ultimdâ reciſas
(2.) Africà: Neque (3.) Attali
Ignotus hæres regiam occupavi: N
ἐ

τ, Hymettiæ, id eſt, caſæ in ſylvis montis Hymetti in

Attica.
2. Africa, ſcilicet in Numidia, ubi marmor eximium.
3. Attali. Attalus Pergami in Aſia rex fuit, Eumenis
filius: Qui cum ſine liberis moriens populum Roma-
num hæredem inſtituiſſet, Ariſtonicus Eumenis ex pellice
filius invaſit Aſiam & Regiam Attali, licèt ab eo hæres

non fuerit dictus; unde ignotus hie dicitur.

ὰ

ἐ μ
μ |}}}}
moeteiron,

Waunr
Τ:

ἱπϑ μῃ

Ὑ Σ
ἐ keren ὰ
ΔῈ ἀ γ1}

7
ψ η (

ἡ;
ὀῃ Ν

᾽|ωι ἡὴ
Ν Ν ,

Ϊ
Ἰ

{'Νσι...ὶεᾷἂ ἐ ι

Ν ἀ τ
' Πεοκῃ:πᾳεπ:ωἷξ

χ;;ξι"π Ἰ η
" Ν
τ γ

διμν ῃ

ule
CARMINUM LIEBENII. 91
S Nec (4.) Laconicas mihi
i. Trahunt honeſtæ purpuras clientæ.

ι At fides, & ingeni
Benigna vena eſt: Pauperémque dives
Me petit. Nibil ſupra

, Deos laceſſo: Nec potentem 5.) amicum
. Largiora flagito;
—,6. Satis beatus unicis (6) Sabinis.

Truditkr dies die,
Novæque pergunt interire Lunæ.
Π Tu Secanda marmora
, ᾽Μ Locas ſub ipſum funus, & ſepulchri
Ἷ μ Τ} Immemor ſtruis domos,
Π verlb Marisque (7.) Bajis obſtrepentis urges
ψ Summovere littora,
γ, Parùm locuples (8.) continente ripa.
Ae Quid quod usque proximos

ἈΝ Revellis agri terminos, & ultra
μή " Limites clientium
Π Salis avarus? pellitur paternos
} In ſinu ferens Deos
μ ἐ{ Et uxor, & vir, ſordidõsque gnatos.
Ἱ . Nulla certior tamen :
͵:;ππ“ὡ Kapacis Orci ſede deſtinata

—

— — —
αὐδδοεο 4. Laconicas, id eſt, lanas tinctas apud Tænarum Laco-

niæ in Peloponeſo promontorium ‚ubi eximius capie-

" ἷιἷἳΗἹ“Μ batur murex.
ὰ φ. Amicum, 14 eſt, Mœcenatem- ;
- 6. Sabinis, 14 eſt, villa mea in agro Sabino.
n , 7. Bajis obſtrepentis, ſcilicet Baias alluentis: Nam ad
Μ ΠΜΒ; παπι Bajanum propter loci amœnitatem ædes multæ
ὰ Ρ-οΡεηὶείιΡἁἶξ viſebantur à nobilibus exſtructæ.
S 8. Continente ripa. Terra continens eſt terra firma, ut
, Μἷ"ὧ;....... vulgus loquitur, ſcilioet quæ inſula non eſt.
le C

92 Ο. HoRATII FLACCI

Aula divitem manet
Herum. Quid ultra tendis? qua tellus
Pauperi recluditur, '
Regumque pueris: Nec (9.) Satelles Orci
Callidum (10) Promethea
Revexit auro captus. Hic ſuperbum
Tantalumn atque (12.) Tantali
Genus coërcet: Hic levare funétum

Pauperem laboribus. Ὶ
Vocatus, atque non vocatus audit. Π Σ
2. Satelles Orci, id eſt, Charon, inferorum cuftos & Fhnonleiin
portitor, Plutonisque quaſi ſatelles. . ὶ(... β
Ἰ Π

το. Promethea &c. Prometheus callidus dicitur, quia
ignem cæleſtem aſtu quodam in terras & cælo detulit
ab inſcio Jove0e. —
τι. Tantalum. Tantalus ſuperbus dicitur, quia Deos, κ ο τ κ
quos ad convivium vocaverat, falli à ſe poſſe ſperavit,
ignorantes, Tantali filium Pelopem ipfis à patre appo-
ſitum: Quod factum, cùm Cererem defaéto latuiſſet,
illius humerum comedit, cujus loco Jupiter Pelopi,
quem vità rurſum donavit, eburneum humerum in didit.
12. Lantali genus, id eſt, Athreum, Thyeſten, Agamem-
nonem.
ODE XVI.
Vide Lib. I. Oden 8. ſimilem.
ARGUMENTUM.
Bacchi Laudes.
Acchum in remotis carmina rupibus
Vidi docentem, credite poſteri.
Nymphasque diſcentes, & aures
Capripedum (1.) Satyrorum acutas. wim
(2.) Evoe " ῳ
I. Satyrorum. Satyri , Dü erant Sylveſtres, humano ο aen e⸗
capite, ſed cornuto, pedibus caprinis cum auriculis
grandioribus, & in acumen deſinentibus, :

!

Π }ι, ,
ller CARMINUM LIBER II. 93
Ὃ (2.) Evoe, recenti mens trepidat metu,
, Plenoque Bacchi pectore turbidum
Lætatur. Evoe, parce Liber,

6 , Parce gravi metuende (3.) thyrſo.
Hege Fas pervicaces eſt mihi (4.) Thyadas,
ΠΗ Vinique fontem, lactis & uberes

Cantare rivos, atque truncis
Lapfſa cavis iterare mella,

β ὴ
{ 10 Π

ὐ Fas & beatæ (5.) conjugis additum

ψά

Stellis honorem, tectaque (6.) Penthei
Disjecta non levi ruinà,
Thracis & exitium (7.) Lycurgi:
Ὸ

2. Evoe, ἰά eſt, Evæus, vel Evius dicebatur Bacchus ἃ
Jove, cum rem contra CGigantes præclare gereret.
Vide Lib. I. Oden 16.
3. Thyrſo. Thyrſus eſt haſta pampinis involuta, qua
Bacchus armatur.
4. Thyadas, ἰά eſt, Bacchi Sacrificulas, quæ & Mœnates,
& Baſſarides & Thyades dicebantur. Bacchæ dictæ
ſunt ab inſanis clamoribus, quia cum tædis accenſis,

- quibus utebantur in ſacrificiis ſuis, & crinibus paſſis
ῬΑ ὁ currebant, clamantes: Eu, Hoe; quibus poſteà vocibus
μ μ in unum compoſitis Bacchus vocari cæpit Evæus.
Π 5. Conjugis, 14 eſt, Ariadnes in numerum ſtellarum relatæ.
Fuit autem Ariadne filia Minois & Paſiphaës, cujus ope
Π ἐ Theſeus ἐ labyrintho Cretenſi evaſit; quæ cum ὰ Theſee
Ϊ } deſerta eſſet, à Baccho in uxorem ducta eſt.
lupſe. 56. Penthei. Pentheus Rex fuit Thebarum, qui cùm Bacchum
6, A ' ſperneret, à matre per Bacchum in furorem acta diſ-
Ἀ ὰ cerptus e juͤse ia everſa.
Cmonn ptus eſt, ejusque regia
7 ,

7. Lycurgl. Lycurgus Rex Thraciæ fuit, qui cum vites
„ tota regione juſiifflet exſcindi, à Baccho in furorem
ο δις, ὃ(ὲ oculis privatus eſt.

94 Ὁ, HohATII FLACCI

. . . .

Tu ſeparatis uvidus in jugis
(10.) Nodo coêrces viperino
(1I.) Biſtonidum ſine fraude crines:
Tu, cùm (12.) parentis regna per arduum
Cohors Gigantum ſcanderet impia,
(13.) Rhœcum retorſiſti leonis
Unguibus, horribilique malã.
Qamquam choreis aptior, & jocis,
udoque dictus, non ſat idoneus
Pugnæ ferebaris: Sed idem
Pacis eras, mediusque belli.
(14.) Te vidit inſons Cerberus aureo
Cornu decorum, leniter atterens
Caudam, & recedentis (17.) trilingui
Ore pedes, tetigitque crura.

Tu flectis (8.) amnes, tu mare (9.) Barbarum:

ODE XVII.

8. Amnes, ἰά eſt, Indumm & Gangem, fluvios Indiæ, de
qua Bacchus triumphãarat.
9. Barbarum, ἰά eſt, Indicum. .
10. Nodo &c. id eſt, crines Baccharum religas ſerpenti⸗
bus, & in nodum colligis: Pingebantur enim Bacchæ
anguibus coronatæ. .
1uI. Biftonidum, id eſt;, Baccharum ſic ditarum à civitate
quadam in Thracia, quæ Biſtonis dicebantur ) unde
ipſa Thracia Biſtonia dicta eft.
12. Parentis, id eſt, Jovis.
13. Rhœcum, ſcilicet unum ὁ gigantibus.
14. Te vidit &c. 14 eſt, Bacchum, qui ut Ariadnen uxo-
rem eriperet, inferos adiit. : τ ς
15. Trilingui. Trilinguis dicitur Cerberus, quia triplen

ΤΝ
ἷ δῃ ἰὴ

μ

μ
μ

μ

. Ρι’Πιΐἷ μ’υἓἕἷἷθἷ

ἰχ
μ
| 1..11
Ν ΎΝ

Π ο

δὴ ι μ
ἡμιὶ η
ς {πὐδῳ
τά

ο ἀμηι]

Nrar

r

ὶ Νἱἱἰι:ἰξ ΓςὶΗΐΐΐ ἢ
4 ἷν μῃ
ὴ en
ι

ψῃ

ὑ CANRMINUM {{|5ῈπὸῸ II.. 95

hhlien ODE XVII
ARGUMENTUM.

em, Se in Cygnum repente mutatum iri, pervo-
ἰ laturum orbem, & immortalem ſuturum.

ὑ εὶ τῇ
ὰ )Μ; On υἱιριᾶ; nec tenui ferar
R Ρεππὰ (1.) biformis per liquidum æthera
Ἰὰν VYVates: Neque in terris moraborx

“ Longiùs, invidiâque major.
ς {Π|} 85 relinquam, non ego pauperum

berustun .
)ᾗζῃᾖξο Sanguis parentum non ego, quem vocas;
6 inca Dilecte Mœcenas, obibo,
VNNS Nec (2.) Stygià cohibebor undà.

ῶ Jamjam reſidunt cruribus aſperæ
Pelles, & album mutor in alitem
Supernè, naſcuntũúrque læves
Ἢ Per digitos, humeréôsque plumæ.
11 Jam (3.) Dædaleo ocyor Icaro,
- Viſam gementis littora (4.) Boſphori,

— ; Ξ „
lue Kili⸗ (5.) Syrtésque Getulas canorus
Ales, (6.) Hyperboreôsque campos.
4 Π μ Με
».ι:ῃῃ..ὥ " π: δ —
ſam anb . . 3ε- . Σ
; 1. Biformis, ſcilicet ex homine mutatus in cygnum.

eübnm⸗ 2. Stygii. Styx, inferorum fiuvius, cohibet, ſeu coërcet
μ ΜΜΠ’ Manes, πε ad Superos regredi poſſint.
ἰ 2. Dædaleo &c. id eſt, filio Dædali " ſcilicet Icaro, quã
pPennas ſibi aptavit.
4. Bosphori. De Bosphoro vide Oden το. Lib. 2.
hnidt " - Syrtes. De Syrtibus vide Oden 4. lib. 2.
, . Hyperboreos &c. ἰά eſt, ſeptentrionales, Bareæqus
6r ſubjetas Pplagas.

96 HORATII FLACCI CARMINUM LIBER II.

Me (7.) Colchus, & qui diſſimulat merum
(8.) Marſæ cohortis, (9.) Dacus, & ultimi
Noſcent (10.) Geloni, me peritus

Diſcet (rI.) Iber, (12.) Rhodanique

potor.
Abſint inani funere næniæ, 0
Luctusque turpes, & querimoniæ:
Compeſce clanforem, ac ſepulchri IN e
Mitte ſupervacuos honores RRN

7. Colchus. ἀπὰ populus juxta Pontum, ααὸ Jaſon cum
Argonautis navigavit. ω
4. Marſæ &c. Marli erant Italiæ populi, qui pedeſtri pugna .
inprimis valebant. II μ
9. Dacus. Europæ populus ad Septentrionem. ω]
10. Geloni, populi vicini Scythis ad Septentrionem.
11.. Iber, id eit, Hiſpanus, ab Ibero fluvio ſic di cus: Hiſpani
autem tunc maximam litteris dabant operam.
12. Rhodanique poror, id eit, Gallus; Rhodanus enim
fluvius eit Galliæz Lugdunenſis. -

ῃ ἶ:ἷ......ῖ Ἵ
Ϊ [(] -

Π ;
TRAGOEDA
HERCIII ES EIIRENS.

Ὦ Nunmm, ὐ ὶ Cum Notis
nEE&N6 Ad uſum Academicæ in Rheto-
ἘΝ rica Juventutis.

CUM PRIVIILEGIO SACRE,ÆE CAESAREX
REGIEOUE CATHOLICA MAJESTATIS
Et Facultate Superiorum.

WIRCEBIUIRGI
Sumptibus Almæ Univerſitatis Juliæ,
ANNO MDCCXXXV.
Typis Marci Antonii Engmann, Univerſ. Typ.

SENECA, AUTHORE
TRAGOEDIARIIM.

WN. Ubsenecarum nomine jam
. ς } ἃ temporibus Octaviani
Auguſti plures viri illu-
ſtres floruêre, Cordubæ
in Hiſpania ex Annæo-
rum familià orti, cui no-
men ab annis, Senecæ, vel, ùt antiqui
habent, Senicæ cognomen à ſenio ob-
venit. Horum primus Marcus Annæus
Seneca, celebris ſub Auguſto & Tibe-
rio Orator, & trium filiorum pater
celebratus eſt. Hujus primogenitus,
Marcus Annæus Novatus, à Gallione
Romæ in filium adoptatus, mutato pa-
trio nomine, Junius Gallio appellari
maluit, ab Euſebio in Chronico egre-
gius Declamator dicitur. Secunde
A 2 natus

4 ξ ( ο ) ξφϑ»
natus Lucius Annæus Seneca Philo- ΘῈ
ſophus, & Neronis Præceptor, à ty- {{
ranno mori juſſus, ſciſſis venis, cum ἢ" Ϊ
ſanguine animam in balneo emiſit, mul-
ta ſapientiæ & virtutis ſuæ monumen-
ta poſteris relinquens, quem Juſtus Li-
pſius ſapientiæ fontem, magnum inter W.
magnos Virum, laudatiſſimum inter
omnes veteres ſcriptorem, & virtutis {{Π}
ſtudio planè Chriſtianum appellat. Na-
tu minimus Lucius Annæus Mela, Eques τ
Romanus, Lucanum Poëtam filium νααN&

genuit, grande, ùt Tacitus ait, adju- Aeen⸗
mentum claritudinis gentis Annææ, κ }
de qua Martialis: ente Pn
4 } Hen

ΕἸ docti Senecæ ter numeranda Do- «{} ἢ
mus. Doctum vocat genearcham 565 Ἰμ,]
necam, triplicem νετὸ Domum tres pee.
flios familiasque intelligit. Quis ho⸗- καὶ ἤν,
rum, an alius εχ corum filüs TPragoe- ο .
dias ſcripſerit, incertum eſt. Τ aili
olim in auctoritate fuerunt, ut, quòô *
. "

quis plures verſus ex illis reci- Υ͂
tare poterat, eò doctior "Τ "
haberetur. ἐ υ
, Πῃ
Ὶ Unan e

HER- εὐ

—53 (0) L2622=-
ἜΝ ΤΝ ΤΗ

unni e 9 90 ζΈ80}} φ
8, 4

ο HERCIILIS FIRENTIS

Ὑ. ὑ ARGUIMENTIIM.
numnappelet
meuſt COntinet hæc Tragædia querelas Juno-
1 Π „is contra pellices Jovis mariti ſui,
ῖ : ſimulque contra Herculem ex bellice na-
ο . Continet & Megaræ fietum ob
conjugis Herculis abſentiam, & ob mi-
" ...Μ,μ;ε;ὲᾷ' nas 1,γεῖ : Quiphbe gii, Creonte roge, &
unnend 11 occiſis, Ihebanum imberium ocou-
" baverit, egué im pariler inferre tenta-
ὰ Ὁ: erit. Mox ab inferis rediens Hercu-
Σ les, cognitis, quæ fecerat Lycus, ince-
πἰ ἧι aentem illam ob partum regnum ſacrifi-
! ataurum interfcit. Sed ſui in Hercu-
αἰοῖῦ, lem odii quno minimè etiam adbuc obli-
εὐδι ἔ᾽ Zuſſit „ μ ἧς furore corriperetur.
Quo altus miſerè Hercules conjugi &
᾿ liberis vitam eripuit. Poſtremò mente
reſunaptâ, illarumgue cœ‿Xdluim cognits
4312 aubtore

6 “ἘΕ ο ) ξδξβ"-
aubtore, ſibi pariter & manum intuliſſet
ultrò, ni Genitoris ſui piæ preces inter-

ceſſiſent.
INTERLOCUTORES.

JuNOo. LvVYCUS.
CHORUIS. HERCIILES.
MEGARA. THESEIIS.
AMPHITRYON.

Π
ἼΠ kebu,
inen ἐ
.
Π},

Ν
ὙΠηΔὴ
„ (xc
Ἱ η

Π

}
}

ε.;ξωὶξπὼεΐτιᾳἷ
—
. Ν

-»ς
μ τ ἢ
“ν

«όΒ (0}.88-- Ὸ 7
μῆληην ϑυξῖυ ξ ξῖ φῖ Φῖυ ἄ Θ αοριρα
ἼΤῚ Ἐ Σ Ν ΥΥ ΎΥΟΥΝΣ
Ν Ο Ο
ἹΠῚ. φρρρορῳφῳθφροϑῷρ ο ρορφρῳφφρῷς
- ANNEI SENECAEZ
. CORDUBENSIS
πῷ HERCIILES FURENS.

"
. ACTUS PRIMUS
SCENA HNICA.
Juno acerlèò de Jove queſta, dira
minatur Hertuli, quem malis omnibus
SS ſuperiorem & inaomitum fuiſſe dolens,
AN Eumenides ex orco evocat, ut in furo-
, γρ2 agant.

IINO SOLA-

Dimetri Jambici, ùt in omnibus Scenis,
exceptis Choris.

: 80κοτ Tonantis (hoc enim ſolum mihi

ὕ
Ἷ

Nomen relictum eſt) ſemper alienum
Jovem,
Ac templa ſummi vidua deſerui ætheris,
Locumque cælo pulſa pellicibus dedi.
Tellus colenda eſt; pellices cælum tenent.
ll A 4 Hinc
P M ι. Soror Tonantis eit Juno, Saturni & Opis filia, ſoror
' & conjux Jovis. ;

8 . L. ANNEI SENEC

: : . Ὁ Σ μ βο.
Nomina ſtellarum, in quas impuræ Jovis amiceæ " δ ἐ
converſæ ſunt. ἡ: ,
Hinc (2.) Ατέΐος alta parte glacialis poli μ
Sublime claſſes ſidus (3.) Argolicas agit. ἼΩΝ
Hinc, quà tepenti vere laxatur dies, olsſwlle
Tyriæ per undas (4.) vector Europæ niret. bernchen
Ilſinc timendum ratibus ac ponto gregem η μ
Paſſim vagantes exerunt (§.) Atlantides. Ν
Ferro minax hinc terret (6.) Orion Deos; Pwmceſunt
Suasque (7.) Perſeus aureus ſtellas habet. μ

Πίης ; εὐ

2. Ατέζος. Calliſto, Lycaonis, Arcadiæ regis filia, ſtudio
venationis inducta Dianæ ſe comitibus adjungxit, in — —

Π
αρΧΤΟΥ» id eſt, Urſam commutata, & à Jove und gilinl ὶ
cum filio Arcade inter ſidera relata eſt. Urſa autem n ᾽
alia major, ſive Helice, alia minar, ſive Cynoſura ὰ

dicitur. Π
3. Argolicas, ἰά ε, Græcas, quia Græci ρεϊπχὰπε obſer- emriim
. — Ὕ “. " Ν
vabant Helicen, ſicut Cynoſuram Sidonii. μ kan ι
4. Vector Europæ, id eſt, Taurus, ſecundum Zodiaci Genneſn.

ſignum, quod à [οἷς ſubitur 3. Ildus Aprilis. Taurüum iut nhntlet
hunc Poëtæ fabulantur, cum fuiſſe, qui Europam be inpetit
Agenoris, Phœnicum regis filiam ὶ Pheœnice transve- ummnicne ἴ
xit in Cretam; cujus rei causâ Jupiter hanc, illi gratiam cui {{
retulit, ut inter fſidera illum collocaret. Europa au- n nleu (

tem τορίο ab Europa Tyria nomen accepir. hren ι
§. Atlantides, id eſt, Plejades, ſeu ſeptem ſtellæ inter ἴ αμι }
ο8 Tauri & caudam Arietis Gtæ. Poëtæ Atlantis ῃ ;

filias genitas fuiſſe dicunt εχ Plejone Nympha; unde
& Plejadum nomen traxerunt. Earum nomina ſunt:
Electra, Alcyone, Celæno, Maja, Aſterope, Taygete,
Merope; quarum ſeptima vix cerni poteſt.

}

6. Orion, ſtrenuus venator, cùm Scorpionis iu inte- dnſie Niln
riiſſet, Diana comitis ſui necem ægréè ferens, in cælum Erinn
rranſtulit illum, & juxta Tauri ſidus conſtitnit, qui ſmn nlre
fulgenti è ſtellis ferro Plejadas videtur inſequi. Π "
7. Perſeus, Jovis filius, quem in aureum imbrem con- I

nene Uledn
verfus Jupiter genuit cx Danie, Acriſi Argiorum ἰχ ο

ἡ νὰὼ

AA,

)

} | ]

ο
χ
ΕΗ
ἐ χχίς,
γεῦῃ ἰπηὰὶ

Σ1}

{() Ἀ{ }
{{ }
ΤΝ [εἰ Me
Τ.
δ μ η μ

oomum, ἀ ὶ Joe

μαι εἰ

αμιυμλ μ
ν " "
noſurm Ainmi

HERCULES FURENS. ῶ

Hinc clara gemini ſigna (S8.) Tyndaridæ micant;
uibũsque natis mobilis tellus ſtetit.
Nec ipſe tantùm Bacchus, auft (9.) Bacchi parens

Adiêre ſuperos: Ne qua pars probro vacet,

Mundus puellæ ſerta (10.) Gnoſſiacæ gerit.
Sed verera querimur: Una me dira ac fera
(1I.) Thebana nuribus ſparſa tellus impiis
Quoties novercam fecit? Adſcendat licet,
Meumque victrix teneat (12.) Alcmene locum:
Paritérque natus aſtra promiſſa occupet,
In cujus ortu mundus impendit diem,
A ς Tardusque

regis filia, quæ unà cum filio in cælum à Jove trans-
lata eſt.
9. Tyndaridæ, ἰά eſt, Caſtor & Pollux, filii Tyndari,
regis Oebaliæ, & Ledæ mariti: Leda autem eodem
tempore dicitur ova peperiſſe duo, ἐ quorum altero
excluſi ſunt Pollux & Helena, ex altero Caſtor &
Clytemneſtra. Ex his priores immortales, poſte-
riores mortales erant: mortno autem Caſtore, Pollux
à Jove impetravit, ut immortalitatem cum fratre ſibi
communicare liceret, alternaàmque cum illo mortem
ſubire; cui fabulæ occaſionem dedit ſiderum illorum
natura talis, ut, oriente uno, occidat alterum.

2. Bacchi parens, id eſt, Semele, Cadmi Thebarum re-

gis filia, ex qua Jupiter Bacchum genuit: In cælum
poſteà relata dicitur.
1o. Gnoſſiaceæ puellæ, id eſt, Ariadnes, quæ fuit Mi-
nois, Cretenſium regis εχ Paſiphae filia, conjux autem
Bacchi, ἃ quo donata eſt coronâ Gnoſſiâ, ſeptem ador-
natà ſtellis, quam ille à Venere acceperat. Gnoſſiaca
autem hic Ariadne dicitur ab urbe Cretæ, quæ Gnoſ-
ſus vocabatur.
π, Thebana tellus, eſt urbs in Africa à Baccho condita,
Thebæ dicta.

εμ , 12. Alcmene, Electrionis & Lyſidices filia, Amphitrye-

nis uxor, ex qua Jupiter Herculem genuit.

10 , ANNYI SENECEY

Tardusque Eoo Phæœbus eſfulſit mari,
Retinere merſum juſſus Ocenno jubar:
Non ſic abibunt odia;, vivaces aget
Graviſlimorum malorum comminatio.
Violentus iras animus, & ſævus dolor
Piterna bella, pace ſublatà, geret.
Quæ bella? Quidquid horridum tellus creat
Inimica, quidquid pontus, aut aër tulit
Terribile, dirum, peſtilens, atrox, ferum,

Fractum atque domitum ε. Saperat & creſ-

cit malis
Iraque noſtrâà fruitur: In laudes ſuas
Mea vertit odia; dum nimis ſæva impero,
(13.) Patrem probavit: Inde, quà lucem premit,
Virtus Herculis toto orbe celebrata.
Aperitque (14.) Tethys, quà ferens Titan diem
Binos propinquà tingit Æthiopes face,
Indomita virtus colitur: & τοῖο Deus
Narratur orbe; monſtra jam deſunt mihi,
Minoôrque labor eſt Herculi, juſſa exequi,
Quàm mihi jubere: Lætus imperia excipit.
Quæ fera tyranni juſſa violento queant
Nocere juveni? Nempe pro telis gerit,
Quæ domuit, & quæ fudit: Armatus venit
Leone & Hydra; nec ſatis terræ patent:
Regna Ditis perdomuit, victum & vinctum Cerbe-
rum ex Orco abduxit.
Effregit ecce limen (15.) inferni Jovis,
Et

13. Patrem probavit, id eſt, virtute ſuâ, & relatis αδι-
que νιεέχζοτγὶῖς verum ſe Jovis filium probavit.
14. Tethys, Cæli & Veſteæ filia fuit, Saturni ſoror, Ne-
ptuni conjux, fluviorum & Nympharum mater: ἰῃς
pro mari ponitur,
I5. Inferni Jovis, id eſt, Plutonis.

Ν

μ !:

uIncrim ὃ
ἽΠΠ
ἐμηὶ ᾳυιι’ἑεῃ
Ἰλα η

υἀ μ

NeA humeros
Π colo ſe
Π .
Ἱ“}’[;ἶνς διῃμ ,

““““““

ὍἪ ' HEexRCULrS FURENS. 11
. Et (16.) Opima victi regis ad Superos refert.

Parum eſt reverti: fœdus Umbrarum perit.
Vidi ipſa, vidi nocte diſcuſsà inferûm,
ἀμν, Ft Dite domito, ſpolia jactantem patri
Fraterna. Cur non vinctum & oppreſſum trahit
Ioſum catenis paria ſortitum jovi?
Erebéôque capto potitur, & retegit Styga?
Patefacta ab imis Manibus retro via eſt,
Et ſacra diræ mortis in aperto jacent.
At ille, rupto carcere Umbrarum, ferox
De me triumphat, & ſuperbificà manu
ς Afrum per urbes ducit Argolicas canem.
e Viſo labantem Cerbero vidi diem,

en Pavidumque ſolem: Me quoque invaſittremor,

{ Ἐ Ἢ
Π Π 119

.:“:““Τ. ᾽ Et terna monſtri colla devicki intuens,
[{6} . . . κ Ρ . - . .„ .
χ Timui imperàſfle: Levia ſed nimiùm queror.
Dhhioe ι Superbi Victoris audaces conatus.

. Ceælo timendum eſt, regna ne ſumma occupet,
ἡπύμῦ, Qui vicit ima. Sceptra præripiet patri.
l Nec in aſtra (17) lentà veniet, ùt Bacchus, Vià:
minenh Iter ruinà quæret, & vacuo volet
een Regnare mundo: robore expenſo tumet;
μ Et poſſe cælum viribus vinci ſuis
Didicit ferendo: Subdidit mundo caput,
Nec flexit humeros molis inniſæ labor,
Mediusque collo ſedit Herculeo polus.
Immota cervix ſidera & cælum tulit
Et me prementem; quærit ad Superos viaam.
Perge ira, perge, & magna meditantem opprime!

Congredere: manibus ipſa jam lacera tuis!
tit nn 16. Opima &c., id eſt, Cerberum, quem ab Hercule ca-
μ tenãâ ΔΡ inferis tratum eſſe fabulantur Poëtæ.

17. Lentàâ, id eſt, morte exſpeRata,

12 L. ANNXI SENECX

Quid tacita mandas odia? Diſcedant feræ:
Ipſe imperando feſſus (18.) Euryſtheus vacet.
(19.) Titanas auſos rumpere imperium Jovis
Emitte: (20.) Siculi verticis laxa ſpecum!
Tellus gigante (21.) Doris excuſſo tremens,
Suppoſita (22.) monſtri colla terrifici levet:
Sublimis alias (23.) Luna concipiat feras!
Sed vicit iſta: Quæris (24.) Alcidæ parem?
Nemo eſt, niſi ipſe bella jam ſecum gerat.

Evocantur ab imo Tartaro Eumenides, ut Hercu-
lem in furias agant.

Adſint ab imo Tartari fundo excitæ

(25.) Eumenides: ignem flammeæ ſpargant

comæ:
Viperea

13. Euryſtheus, Stheneli filius, rex Mycenarum, qui Ju-

nonis odio obſequens, IIerculem ad difficillima quæ-
qu? pericula obeunda adegit, fruſtrà ſperans futurum,
τ pondzris magnitudine opprimeretur: Hercules enim
rebus ex ſententia confectis ſemper victor, clariorque
ecx periculis & major rediit. .
19. Litanas, id eſt, gigantes.
20. Siculi verticis &c. id eſt, étnæ: nam Enceladum,
Titanis & Terræ filium, Gigantum omnium, qui adver-
«ἂς Jovem conjuràârunt, longé maximum Jupiter
fulmine icdtum Atnæ monti ſuppoſuit.
21. Doris, id eſt, Sicula tellus: quia in Siciliam frequen-
tes colonias miſerunt Græci, & in his maximé Dores.
22. Monſtri; id eſt, Leonis Nemeæi, quem Hercules in-
terfecit, à loco, ubi interfetus eſt, nempe à Nemea,
Achajæ ſylvâà, aut regione ſylvoſa dium Nemeæum.
23. Luna Pythagoræorum opinio fuit, in orbe Lunæ re-
periri omnia, quæcunque apud nos ſunt: hinc & Leo-
nem Nemeæum é& Luna decidiſſe credebatur.
24. Alcidæ, id eſt, Herculi, qui vel ἃ Græca voce ἀλκὴν
robur, vel ab Alcæo, avo paterno Alcides dicus eſt.
25. Eumenides, furiæ ſunt ardenti face ac ſerpentibus
armatæ.

Ν
Ἰελωωυππμιξξ.:
Ν ΠΗ
ἡμν ὰ
ὴ ᾽υ:᾽υ͵|νζ.;
μ ο
Ν -!ω'];φ
μ

ἰναὶα ἢ
Heunr:bus
Centie μ
üngqricmin
Π
Σ
Π
υἷε:τερτἱινετπ Ι

En hent,
ὑ

μ 17

—
ὴ ,͵χ᾽ Ὦ

Ὑ ἡ,
εἢ Ν ᾷ

HeEnCLES FURENS. 13
μ τρονθα ſævæ verbera incutiant manus!
' ἰχ iperea ἘΕῸῪΣ ra incutiant manus!
ὑ Inunc ſuperbe! Cælitum ſedes pete:
Humana temne! Jam Styga & Manes ferox
Fugiſſe credis? Hic tibi oſtendam inferos:
Revocabo in altà conditam caligine
Nliiſg Ultra nocentum exilia (26 9 diſcordem Deam,
4,An namn munit ingens montis oppoliti ſpecus.
ἄχ FEdaucam, & imo Ditis & regno extrahamm,
Eimfang Quidquid relictum eſt: Veniat inviſum Scelus,
un hmiis 1 Suumque lambens ſanguinem Impietas ferox,
Errorque, & in ſe ſemper armatus Füror!

πὐμ) ᾽ Σ !
...Ἠ“ΗΜΘ...Η, Hoc, hoc miniſtro noſter utatur dolor.
{ kunner } Incipite (27.) famulæ Ditis; ardentem incitæ
" Concutite pinum: & agmen horrendum an-
“

— guibus
nn ς Megzæra ducat; atque luctiſicà manu
Anuiä⸗ Vaſtam rogo flagrante corripiat trabem!
τ Hoc agite: Pænas petite violatæ Stygis!
- Concutite pectus: Acrior mentem excoquat,
Qum qui caminis ignis E.tnæis furit!
Ut poſſit animo captus Alcides agi,
Magno furore percitus, nobis priüus
Inſaniendum eſt. Juno cur nondum furis?
Me, me Sorores mente dejectam me
Verſate primam! Facere ſi quidquam apparo
Dignum novercà, jam odia mutentur mea.
Natos reverſos videat incolumes, precor,
Manuque fortis redeat: Inveni diem,

Elenper iin

Inviſa
26. Diſcordem Deam, id eſt, Megæram, quæ Furiarum
' una eſt, Noctis & Acherontis filia, ſic dicta, à Græcs
Cera voce Aνααιπιιν quod odiſſe, ſeu invidere ſignificat.
az. Famulæ Ditis, id eſt, Tiſiphone ὅς Alecto, inferni
Π ζατὶν,

14 L. ANNEI SENECX

Inviſa quo nos Herculis virtus juvet;
Me pariter & ſe⸗ ν incat; & cupiat mori
Ab inferis reverſus: Hoc proſit mihi,
Jove eſſe genitum. Stabo, & ut certo exeant
Emiſſa nervo tela, librabo manam.
Regam furentis arma: pugnanti Herculi
Tandem favebo; ſeelere Perfecto licen,
Admittat illas genitor in cælum manus.
Movenda jam ſunt bella: Clareſcit dies,
Bies oritur.
Ortuque Titan lucidus croceo ſubit.

CHORIIS ANAPASTICI.

Orto ſole animantur omnia, & ad labo-
res redeunt . Aliiad innocuos, ad aſpe-
ros & diſſi⸗ iles ali. Hortatur ad vi-
tam quietam & blaci⸗ dam, càm cito
labantur anni, & mors ine vitabilis
omnes accipiat. Veram autem gquie-
tem in vita privata reberiri aſſerit.
Deſcriptio ſolis, pulsà nocte, orientis.
Am rara micant ſidera prono
ar i mundo: Nox victa vagos
ntrahit Ὶ ignes; luce renatàâ
SSei nitidum (28) Phoſphoros agmen:
Signum celſi glaciale poli,
Septem ſtellis (29.) Arcades urſæ

28. Phoſphoros, aut Ὁ Phoſphorus, eſt ſidus cæleſte, quod
ubi ſolem Fræcedit : Phoſphort us, latine Lucifer;
quandò veſperi ſolem ſequitur, Heſperus dicitur.
49. Arcades uͤrla, ἰά eſt, ſidera Borcalia, in quæ mutati

He e un

Ἰ ΡἩΟΒὈἸΟὈ" ...
Rana d "
Ν

ſor arune ἱ

)εῃῃέ'συ“ ἿΠ
ἡ ᾳυαωοε Ι

ννννν

Η ΓΟΠ ἿΠ
ἼΠΙ Οπ
ſdlinnni
A anpee
1e η ,

HERCULES FURENS.

Lueem verſo temone vocant.
Jam cæruleis evectus equis
Ἔ Titan ſummum proſpicit (30.) Oetan:
Wlem Jam (31.) Cadmeis inclyta baccis
ῃ Adſperſa die dumera rubent;
ὶ (952) Phœbique fugit reditura ſoror. .
Et laborum agreſtium, ad quos cum primàâ luce
innocens agricolarum turba excitatur.
Labor exoritur durus, & omnes
Agitat curas, aperitque domos
Paſtor; gelidà cana pruinà
Grege dimiſſo pabula carpit:
Ludit prato liber aperto
Nondum ruptà fronte juvencus:
Vacuæ reparant ubera matres;
Errat curſu levis incerto
Molli perulans hœdus in herba:
Pendet ſummo ſtridula ramo,
Pennâsque novo tradere ſoli
Geſtit querulos inter nidos
ὐ Thracia pellex, turbaâque circum
wH6 Confuſa ſonar, murmure miſto
eeſtata diem: Carbaſa ventis
Credit dubius navita vitæ,
Laxos aurà complente ſinus:
Hic exeſis pendens ſcopulis,
" Aut
" Caliſto & Arcas,ſeptentrionali plauſtro verſo, veluti
in meta ſeu confedâ νιὰ diem evocant. Vide ſup.
num. 4,
30. Oetan. Oeta mons eſt in Theſſaliæ finibus.
31. Cadmeis baccis, 14 eſt, baccis lauri ſylveſtris; vel
baccis vitium, quarum inventor fuit Bacchus, Thebis
ἃ Cadmo conditis natus.
, 32, Phœbi ſoror, eſt Luna.

16 L ANNXI SENECXY

Aut deceptos inſtruit hamos,
Aut ſuſpenſus ſpectat preſsà
Præmia dextra; ſenſit rremulum
Linea piſ-cem.
Hæc, innocuæ quibus eſt vitæ
Tranquilla quies, & læta ſuo
Parvéôque domus, ſpes & in agris.

Arduæ & ſpinoſæ illorum curæ, qui in urbibus

ς habitant.
Turbine magno ſpes ſolicitæ
Urbibus errant, trepidique metus.
Ille ſuperbos aditus regum,
Durâsque fores expers ſomni
Colit: Hic nullo fine beatus
Componit opes, gazis inhians,
Et congeſto pauper in auro &ſt.
Illum populi favor attonitum,
Fluctque magis mobile vulgus
Αὐτὰ tumidum tollit inani.
Hic clamoſi rabioſa fori
Jurgia vendens improbus, iras
Et verba locat: Novit paucos
Secura quies, qui velocis
Memores ævi, tempora nunquam
Reditura tenenr Dum fata ſinunt,
Vivite lati: properat curſu
Temporis & vitæ velox brevitas.
Vita citato, voluerique die
Rota præcipitis vertitur anni.
Dura peragunt penſa Sorores,
Nec ſua retrèò fila revolvunt.
At gens hominum fertur rapidis
Obvia fatis, incerta ſui.

{
εἰ μ
Ἶ Π
μ Ν

Ὶ }

εμ
Π
"μμμ
Ἵ Μψ; μ
Clorie Π Ν

)

Π Me we⸗

nii ſenn tu
mnend
Ν μ ι
1
ἐπρίιγη
ἐἴμα ι

" ῃ !

-ς
"«
᾽ Ν ςΓΕΟΠζᾗς ᾽
ἶἶἷἶζζ,ᾖ

λ e⸗ ! Ἷ
Ν

HERCULES FURENS. 12

Stygias ultrò quærimus undas.
Nimiùm, Alcide, pectore forti

Properas mœſtos viſere Manes.

Mors omnibus certa,
Certo veniunt ordine Parcæ,
Nulli juſſo ceſſare licer,
Nulli ſcriptum proferre diem.

ΠὮ e μ δι Recipit populos urna citatos. Ψ

000

Gloriæ vitam privatam præfero.
Alium mulktis gloria terris
Tradat, & omnes fama per urbes
Garrula lauder, cœlôque parem
Tollat & aſtris; alius curru
Sublimis eat: Me mea tellus

Lare ſecreto turõque tegat.

Venit ad pigros cana ſeneltus:
Humilique loco, ſed certa ſedet
Sordida parvæ fortuna doms:
Altt virtus animoſu cadit.
Sed mœſta venit crine ſoluto
(33.) Megara, parvum comitata gregem,
Tarduũsque ſenio graditur (34.) Alcidæ parens.
B ACTUS
——— : Ὶ
33. Megara, Creontis, Thebanorum regis filia, uxor
Herculis.

34.. Alcidæ parens fuit Amphitryon, princeps Thebanus.

ἡμὰ

μ }}}
: μ
ἘῈ ΕἸ Δ τ Π
ACTUS σΒΟΌΝΌΙ5, ὰ
ν εἰ
SCENA PRIMA. μ

Megara Herculis abſentiam &j labores Git laeni
odio Junqnis impoſitos deplorans, ἃ tbun
Jove ſnem maloraum betit, obtat re- hen "
ditum mariti, & multas ideo victi- tmque
mas Jovi Vovét. ι

18 . Τ, ANNEI SENECX

Magne olympi rector, & mundi arbiter,
Votum pro impetrando multorum malorum fine.
Jam ſtatue tandem gravibus ærumnis modum, εἰ ὶ

Finémque cladi! Nulla lux unquam mihi miklknennn
Seçura fulſit; finis alterius malt ῶ Nen,
Gradus eſt futuri- protinus reduci novus ſer μ
Paratur hoſtis; antè quàm lætam domum –
Contingat, aliud juſſus ad bellum meat. ἐπῖν:
Nec ulla requies, tempus aut ullum datur, hmmli ἔπη

Niſi dum jubetur: Sequitur (1.}) à primo ſtatim τὮ aſum
Infeſta juno. Nunquid immunis fuit μ η
Infantis ætas? Monſtra ſuperavit 2712 ἵζ,ζἶιᾖ"ᾗἳἁ ᾿
Enumeratio laborum Herculis ab ipsàâ infanti. Ν
Qudm néſſe ρο 12 : Gemina criſtati caput
Angues ferebant ora, quos contra obvius
Rapravit infans, igneos erpentium
Oculos remiſſo lumine ac placido intuens,

Arctos

mP. P

1. A primo, id eſt, à vitæ principio ſtatim Herculi in-
feſta Juno fuit, eoquòd ille ex pellice natus eſſet.

HERECULES FORENS. 19
Aros ſerenis vultibus nodos tulit;
Et tumida tenerâ guttura elidens manu
N Præluſit Hydræ. (2.) Mænali pernix fera,
Multo decorum præferens auro caput,
Deprenſa curſu eſt; maximus (3,} Nemeæ timor
Gemuit lacertis preſſus Herculeis leo.
Quid ſtabula memorem dira (4.) Biſtoniigregis,
Suisque regem pabulis armentis datum?
Solitumque denſis hiſpidum (y.) Erymanthi
Jugts
Arcadica quatere nemora(6) Mænalium fuem?
ΠΗΠΠ0ι Taurumque centum non levem populis metumꝰ
μ ᾿ . - τ . .
HINUN Inter remotos gentis (7.) Heſperiæ greges
(8.) Paſtor triformis littoris (9.) Tarteſſ
B 2 Perem-
2. Mænali &c. Mænalus, eſt Arcadiæ mons, ubi Hercules
æripedem cervam curſu comprehendit.
ἢ. Nemeæ. Nemea, ſylva Achajæ, aut regio ſylvoſa inter
, Cleonas & Phliuntem, ubi Hercules miræ πασπιτς
0rnoskec diais leonem inter fecit.
" 4. Biſtonii gregis. Biſtonis, eſt ſtagnum & regio Thraciæ,
cujus Rex Diomedes humanis carnibus equos paſcebat.
. Erymanthi. Erymanthus, Arcadiæ mons, in quo aprum,
agrorum vaſtatorem Hercules domuit „ Vvümque 11
humeris ad Euryſtheum retulit, quo wifo, Euryſtheus
in æreo ſe vaſe abſcondit.
Ὅ. Meænalium &c. vide hie num. 2. ; : Σ
7. Gentis Heſperiæ, id eſt, Hiſpanorum, quia Hiſpania
etiam Heſperia dicitur ab Heſpero ſtella, quæ veſperi
ad Occidentem apparet, & Hiſpania eſt omnium extre=
ma regio ad Occidentem.
8. Paſtor triformis, ἰά eſt, Geryon, Chryſaoris filius,
trium Hiſpanicarum inſularum, Balearidum ſcilicet
duarum, & Ebuſi rex: quæ res in cauſa fuit, ut fabu-
larentur Poëtæ, Geryonem ttiformem fuiſſe. Hune
interfecit Hercules, bovésque ejus in Græciam abegit.
8. Tarteſſii. Tarteſſus eſt Hiſpaniæ Beeticæ oppidum
maritimum,

᾿

.

'

. Δ
ἡ ὶ ἷῃι......

{

}

20 L. ANN EI SENECX

Peremptus; cta eſt præda ab occaſu ultimo,
Notum (10.) Cithæron pavit Oceano pecus.
Penetrare juſſus ſolis æſtivi plagas,
Et aduſta medius regna quæ torret dies,
Utrimque (11.) montes ſolvit abrupto obice,
Et jam ruenti fecit Oceano viam.
Poſt hæc adortus (12.) nemoris opulenti domos,
Aurifera vigilis ſpolia ſerpentis tulit.
Qui dqſæva Lernæ monſtra,z numeroſum malum,
Νίδη igne demum vicit, & docuit mori?
Solitâsque pinnis condere obductis diem
Petiit ab ipſis nubibus (13.) Stytnphalidas?
Non vicit illum cælibis ſemper tori
(14.) Regina gentis vidua Thermodontiæ:
Nec ad omne clarum facinus audaces manus
Stabuli fugavit turpis (15.) Augiæ labor.
Quid iſta proſunt? Orbe defenſo caret;
Sensêre terræ, pacis autorem ſuæ
Abeſſe terris: Proſperum ac felix ſcelus,
Virtus vocatur. Sontibus parent boni.
5

Ὴ

10. Citheron, mons Bœotiæ.
1I. Montes ſolvit. &c. Fingitur de Hercule, quèòd, colli-
bus inter Abylam & Calpen diremptis, introduxerit
Oceanum, qui Mediterraneus dicitur.
12. Nemoris opulenti domos, id eſt, Heſperidum hortos,
quorum cuſtos, præter tres Atlantis filias, erat vigil
draco.
13. Stymphalidas, ſcilicet aves à Stymphalo, Arcadiæ pa-
lude dictas, quas Hercules ærei Crotali crepitu fugavit.
14. Regina gentis &c. 14 eſt, Hippolyte, Amazonum
regina juxta Thermodonta, fluvium Cappadociæ.
15. Augiæ labor. Augias, rex Elidis bubile habuit, in
quo tria boum millia ſtabulabantur, & per 30. annos
purgatum non erat: Hercules igitur, immiſſo fluvio
Alpheo, ſtabulum illud ſine negotio purgavit.

unce⸗

μ
" ἀνι
Ἵ ρειε[ῃὶ ξλ 6τἑ
έωᾳυείιὗιζςὓ]
ἐ ὐ
μ
[ϑυϑιν
Π
υ
Ν Ω
ἡμψμῦι
ἼΠΩ
Π Ν

= —

:

ὐ
πἰαμυννὶ

—.—
ΡΗ
ε{πι|ἅς, (
Ἐ ἰ

n opiter ἢ t

Π Π

Alelir χή
ἐ :
Ἰη Π η
ἀὐμνι ,
ΔΝ erce
Ἱ.'εἶ:ιτιε μ
Ν
᾿ n
ſuennat
" Ν ὰ
ὑ ᾿δηνν
,
ὰ

μ HERCULES FURENS. 21
, 7 eſt in armis: opprimit leges timor.
Ante ora vidi noſtra, truculentä manu
Natos paterni cadere regni vindices,
Ipsämque (16.) Cadmi nobilis ſtirpem ultimam
Occidere. Vidi regium (17.) capitis decus
(Cunm capite raptum: (uis ſatis Thebas fleat?
. Laus urbis Thebanæ.
pen Ferax Deorum terra quem dominum tremit?
ΤἸ E. cujus arvis, éque fœcundo ſinu
Οἰα (18.) Stricto Juventus orta cum ferro ſtetit;
Glkdn Cujusque muros natus (19.) Amphion Jove
τ Ν Struxir, canoro ſaxa modulatu trahens;
ὑ In cujus urbem non ſemel divúm Parens,
; Cælo relicto, venit: Hæc, quæ cælites
nmmrsnm Recepit, & quæ fecit, & (fas ſit loqui)
ονβν Fortaſſe faciet, ſordido premitur jugo.

1
[
μ

ὙΝ Β. (20.) Cad-
Ν . , :Ὲ
Μᾗ(-ςἐχἶχι; 16. Cadmi &c. Cadmus, Agenoris filius, Phœnicum rex:
͵ 4 . Ν —- . - Ἶ „R —
in 1 hic à Patre miſius ad inquirendam ſororem Europam,

D quam Jupiter in taurum mutatus, rapuit, & in Cre-
tam tranſtulit, cùm illam non inveniſſet, nec ad Pa-
— trem redire auderet, non procul à monte Parnaſſo
ὐ Ὑδεῦθᾶς condidit: & cùm οχ ſociis quosdam à ſerpente
ὴ necatos vidiſſet, eum occidit, eique dentes evulſit ac
ſevit, ex quibus nati ſunt homines armati, qui omnes,
„ quinque tantüùm exceptis, ſe mutuis vulneribus con-
fecerunt.
17. Capitis decus &c. ſtilicet Creontis, Thebanorum
e regis, cui Theſeus bellum indixit, eumque prælio
Π Σ ι victum etiam vitàâà privavit.

Ἷ ΄᾽ξὡἓϊἆἑυω

Π {πγῖ

κ 1(}}"
::ιἓἱωἓνϊἵ’ἷΐ 18. Stricdto juventus &c. vide hic num. 16.
oce⸗ 19. Amphion, Jovis ex Antiope filius, muſicus tam inſi
ὑ ή gnis erat, ut teſtudinem à Mercurio dicatur acce piſſe
τ κἢς eyjüsque ſono ἴάχα ad urbis Thebanæ conſtructionem
Uenei Attrax iſſe.
les n “
μ

Ε Τ, ANNXEI ΘΕΝΕΟΚ

(20) Cadmæa proles, atque (21.) Ophionius
einis
Quò decidiſtis? Tremitis ignavum (22.) exulem,
Suis carentem finibus, noſtris gravem. .
ui ſcelera terrâ, quique perſêquitur mari,
Ac ſæva juſtà ſceptra confregit manu,
Nunc ſervit abfens, fértque, quæ ferri vetat;
Tenétque Thebas exul Herculeas Lycus.
Sed non tenebit: Aderit, & pœnas petet,
Subitusque ad aſtra emerget; inveniet viam,
Aur faciet. Adſis ſoſpes, & remees tuis:
Deſhderium Megaræ Herculem ab orco revocantis.
Tandémque venias victor ad victam domum!
Emerge conjux, atque depulſas manu
Abrumpe tenebras! UIla ſi vetita eſt via,
Itérque clauſum eſt, orbe diducto redi;
Et quidquid atrà nocte poſſeſſum latet,
Emitte tecum: Dirutis (23.) qualis jugis
Præceps citato flumini quærens iter
uondam dediſti, ſciſſa cùm vaſto impetu
Patuêre (24.) Tempe, pectore impulſus u⸗
uc

20 Cadmea, id eſt, Thebana, à Cadmo conditore dicta
Cadmea. :
21. Ophionius cinis. Ophion, Cadmi ſocins ex iis, qui

ἐ ſerpentinis dentibus nati fucerunt; ideoque & nomen

habet à ſerpente, qui græcè ὄφισ' dicitur.
22. Exulem, id eſt, Lycum, qui exul Thebanus erat,
eëque tempore, quo Hercules ad inferos deſcendit,
Creonte occiſo, regnum Thebanorum occupavit, po-
fſtea cum ſuis omnibus interfe us.
23. Qualis jugis S&c. id eſt, ſicuti quondam divulſis mon-
tibus, Oſſa & Olympo, exitum dediſti Peneo fluvie in
mare.
24. Tempe, amœniſſima Theſſaliæ loca.

“ μ

.

0

ὐ

Π Ν

β

οἀμεῖμ"

μ :
ες Μ
mutntring
μ (
μ
[μμ μ{
Π 11

π

ἰ l.

ΡᾺ
{

Π ( Π Ν
Ἴ Π

e Patrem. κα

Um ρη ς (

Nle ellin [ρ
Ἐ

—
n ὕπας (
ἄ εὰ ἤν)
Inn Eoder ῃ
Ν α ς
ζἁυἔι. διγὰ ὶ
ἀπ μῃ ν:

HERCULES FURENS. 2 3

. {ἢ}} Ἷ

, Huc mons & illuc cecidit, & rupto aggere
Novà cucurrit (25.) Theſſalus torrens νἱᾶ:
Talis parentes, liberos, patriam petens,
Erumpe, rerum terminos tecum efferens:
Et quidquid avida tof per annorum gradus
Abſcondit ætas, redde; & oblitos ſu1,
Lucisque pavidos ante te populos age!
Indigna te ſunt ſpolia, ſi tantum refers,
Quantum imperatum eſt. Magna ſi nimiùm
loquor, :
Ignara noſtræ ſortis, adde illum mihi,
uo τὸ tuamque dexteram amplectar, diem;
" Reditusque lentos, nec mei memores querar.
Votum ſacrificii.
Tibi, 6 (26.) Deorum ductor, indomiti ferent
Centena tauri colla: Tibi, (27.) frugum Parens
Secreta reddam ſacra; tibi multà fide
Longas (28.) Eleuſi tacita jactabo faces.
„Tum reſtitutas fratribus rebor meis
Animas, & ipſum regna moderantem ſua
Florere patrem. Siqua te major tenet
Clauſum poteſtas, ſequimur: Aut omnes tuos
Defende reditu ſoſpes, Δ omnes trahe!
Trahes, nec ullus eriget fractos Deus.
SCENA

— ——V—— —

Ν 2 ½. Theſſalus torrens, ſcilicet Peneus, Theilaliæ fluvius:
de Oſſam inter & Olympum decurrens.
" Ρ 265. Deorum ducor, id eſt, Jupiter.
Ν εμδη, a7. Frugum parens eſt Ceres
ἢ μ " 28. Eleufi. Eleufis eſt civitas vicina Athenis „ in qua
regnavit Eleuſius, qui Cererem, cum filiam quæreret,

– liberaliſſimè hoſpitio excepit; ob hujus rei memoriam
Μ ἆ,ἐ;ῃΡἅῖ-“ Eleufni inſtituerunt Cereri ſolennia lacra, qux Thei-

mophoria dicebantur.

μμ0}}

24 L. ANNXI SENECAXA
SCENA SECUNDA. i
Solatur Megaram Amphitryonpropinqud elucn n
46 redituri αὦ inferis Herculis. Erki
AMPHILRYON. MEGARA. ἰ

Conſolatio mœſtæ & amantis. meuegu Ἷ

Socia noſtri ſanguinis, caſtà fide μ ο
Servans torum natôsque magnanimi Her- Π
᾽ culis, ι ' Μ...
, 4 2 Ω . 11. ἵὼ
Meliora mente concipe, atque animum excital ataen |
Aderit profectèò, qualis ex omni ſolet c)
Labore, major. ME. Quod nimis miſèri volunt,
“7Χ δ
Hoc facilè credunt. AM. Imè, quod metuunt — —
nimis, li Anzo bni
3 : μ Deme ἣν
Nunquam amoveri poſſe, nec tolli putant. löem,ikur

Prona eſt timori ſemper in pejus fides. ι
ME. Demerſus, ac defoſſus, & τοῖο inſuper uimm mn
Oppreſſus orbe, quam viam ad ſuperos habet? Qinimuiin
AM. Quam tunc habebat, cùm per (29.) aren-
: tem plagam,
Et fluctuantes, more turbati maris,
Abiit arenas, bisque diſcedens fretum,
Et bis recurrens; cumque deſertà rate
Deprenſus hæſit ſyrtium brevibus vadis,
Et puppe fixà maria ſuperavit pedes?
ME. Iniqua rarò maximis virtutibus
Fortuna parcit: Nemo ſe tutò diu

Pericu-

29. Per arentem plagam, id eſt, per ſyrtes, ſcilicet duos
ſinus in mari Libyco periculoſiſſimos cumulis arenæ,
qui vento agitati, variè vadoſi, & fluxu refluxuque
impetuoſi, naves ad ſe trahunt; unde & nomen ἃ
ια traho, acceperunt.

ἐδ}

ΒΕώ ' HERCULES FURENS. 2 57
Periculis offerre tam crebris poteſt.
A, Quem ſape tranſit caſus, aliquando invenit.
ien ; hunl Sed ecce ſævus, ac minas vultu gerens,
Et qualis animo eſt, talis inceſſu venit
ONN Aliena ἀοχιγὰ ſceptra concutiens Lycus,
nh Urbis regens opulenta Thebanæ loca,
τ ο ὰ Et omne, quidquid uberi cingit ſolo
ureE. Obliqua (30.) Phocis; quidquid (31.) Ismenus
igar;
menmme Quidquid (32.) Cithæron vertice excelſo videt,

—

mie Et bina findens (33.) Isthmos exilis freta.

͵
Π
;

.,ς

ψ η η Ὦς 50ΕΝΑ

Π

39. Phocis, eſt regio Græciæ ad ſinuoſum litus Criſſæum-
ο , 31. Ismenus, Bœotiæ fiuvius.
ne l ult 32. Citheron, vide hic num. 1o.
γ}}61 β;εε. 33. Iſthmos, ſcilicet Peloponeſiacus inter XÆgæum & Jo-
Glu, A on nium mare: quo in Iſthino Corinthus eſt, unde &
ι μ (Corinthiacus dicitur.

!

μ Λ "ωΝ
Ὑ ἀδινν

26 Ἐ, ANNEI SENEC
SCENA TERTIA.

Lycus tegn u, tyrannide regnum con-

Jugio Megaræ ſtabilire volens ad nu-
ptias invitat, renuentem, minis ter-
ret, multa in contemptum Herculis,
imò & Caliorum Deorum exprobrat,
eusque dedultam à Jove originem
ironicèò explodit. Defendit econtra
Amphitryon, recenſitis heroicis Hercu-
lis facinoribus. Lycum nuptias Me-
garæ iterum urgentem, & extrema
tent aturum redux ab inferis Herculés

abſctorret.

LXYCIIS. MEGARA.
AMPHITRYON.

Non vetera patriæ jura poſſideo domũs
Ignavus hæres; nobiles non ſunt mihi
Avi, nec altis inclytum titulis genus,
Sed clara virtus: Qui genus jactat ſuum,
Aliena laudat ; rapta ſed trepidà manu
Regna injuſté rapta armis & tyrannide fulciuntur.
Sceptra obtinentur: Omnis in ferro eſt ſalus.
uod civibus tenere te invitis ſcias,
Strictus tuetur enſis: Alieno in loco
Haud ſtabile regnum eſt; una ſed noſtras poteſt
Fundare vires juncta regali face
Thalamisque Megara: Ducet ὃ genere inclyto
Novitas

μ

μ
" ἰ
Vopokod
κ μ

γγήν {{
μ ΏΝ

ῆΗ !

ψημ

1|ἆ|ζ’ρ8

Ν un
Aammn Ίμ
rlngveet
i {Π|}.:
ἀβη ς ι
Π ele
W Unlmos,

HERCULES FURENS. 257

. ! .
' ΤἘΜΑ Novitas colorem noſtra. Non equidem reor,
Fore, ut recuſet, ac meos ſpernat toros:

Pyemin Quodſi impotenmci pertinax animo abnuet,
ΤΝ Stat, tollere omnem penitus Herculeam domum.
* ὰ Invidia factum ac ſermo popularis premet?

τ Ars prima regni eſt, poſſe te invidiam pati.
Π Π : Tentemus igitur: Sors dedit nobis locum;
" . Namque ipla triſtis veſtis obtectu caput
} γν . Velata;, juxta præſides adſtat Deos,
„„ Laterique adhæret verus Alcidæ ſator.
" ME. Quidnam iſte, noſtri generis exitium ac
„lues;
W Noviparat? Quid tentat? LY. Ο clarum trahens
A ſtirpe nomen regià, facilis mea
Parumper aure verba patienti excipel
Invitatio ad pacem victori utilem, victo neceſſariam.
Si æterna ſemper odia mortales gerant,
Ὑ Nec cæptus unquam cedat ex animo furor,
ECIE Sed arma felix teneat, infelix paret,
INON Nihil relinquent bella: tum vaſtis ager
Squallebit arvis, ſubdità tectis face
Altus ſepultas obruet gentes cinis.
Pacem reduci velle, victori expedit;
Victo neceſſe eſt. Particeps regno veni:
Sociemus animos; pignus hoc fidei cape!
Continge dextram! quiq truci vultu ſiles?
ME. Egone ùt parentis ſanguine aſperſam
manum,
Fratrumque geminâ cæde contingam? Priùs
. Nunquam ſociabimur. :
Extinguet ortus, referet occaſus diem:
Pax ante fida nivibus & flammis erit;

Lt

28 L. ANN£Æ I SENECX

Et (34.) Scylla Siculum junget (37.) Auſonio
latus:
Priusque multò vicibus alternis fugax

(36.) Euripus undà ſtibit (37.) Euboicà piger.

Patrem abſtuliſti, regna, germanos, larem,

Patriam: quid ultra eit? Una res ſupereſt mihi,

Fratre ac parente charior, regno ac lare,
Odium tui; quod eſſe cum populo mihi

Commune doleo: pars quota ex iſto mea eſt?

Dominare tumidus, ſpiritus altos gere!
Sequitur ſuperbos ultor aà tergo Dens.
Thebana novi regna. Quid matres loquar

Paſſas & auſas ſeclera? Quid (38.) geminum

nefas,
Miſtumque nomen conjugis, nati, patris?
Quid bina (39.) fratrum caſtra? Quid totidem
rogos?

KRKiger

—
— —

34. Scylla, eſt ſaxum in freto Mamertino inter Siciliam
& Italiam, periculaſum mare faciens nautis.
35. Auſonio. Auſon, vel Auſonius in cauſa fuit: ut Italia
diceretur Auſonia.
36. Euripus, eſt fretum anguſtum inter Aulidem Bœotiæ
portum, & Eubœam inſulam; uniusque diei & ποᾶι!ς
ſpatio ſepties recurrit eo impetu, ut navigia repugnan-
tibus ventis ſecum trahat. :
37. Euboica. Eubœa, inſula maris Εβαΐ, inter Sunium
Atticæ promontorium, & Theſſaliam.
38. Geminum nefas, ſcilicet Oedipi qui filius erat Laij,
Thebanorum regis, & Jocaſteæ: Ortà inter Phocen-
ſes ſeditione, Lajum in illo tumultu incognitum in-
teremit, & Jocaſtam matrem ignorans uxorem duxit.
39. Fratrum caſtra, id eſt, Eteoclis & Polynicis, quos
Oedipus ex Jocaſta genuit. Eteocles autem cum Po-
lynice fratre ita convenerat, ut alternis annis regna-
rent. Εχαΐζο deinde primo anno, cùm Eteocles renueret

ὰ Π
ὑ μ
ψἀραι
Ν ἵ
Π
Ἴ
} Σ

“ } [}00}

ἐ ε.

—.—
ticekere, ἢ)
Ἦ ἐ{ Ὁ6 }

ΠΗ
' '᾽'.Π χ. εί

{},. ἢ "

ῃ Ξεκω
ὑ η ,

HEZRcCULES FURENsS. 29

τ Riget ſuperba (40.) Tantalis luctu parens,
Mœſtusque Phrygio manat in (41.) Sipylo lapis:
Quin ipſe torvum ſubrigens criſtà caput
“ὐν ο IIyrica (42.) Cadmus regna permenſus fugàâ,
NIN Longas reliquit corporis tracti notas.
χ Hæc te manent exempla: Dominare, ùt lubet,
Dum ſolita regni fata te noſtri vocent!
Kampm LVY. Agedum, efferatas rabida voces amove:
Λ 1 Et diſce, regum imperia ab Alcide patil
υὐηαηα Ego rapta quamvis ſceptra victrici geram
Urie. Dextrà, regämque cuncta ſine legum metu,
ὁ Πὐποηι Quas arma vincunt, Pauca pro causâ loquar
ὐ μ Noſtrâ: Cruento cecidit in bello pater;
τ ι Excuſatio crudelitatis à bellorum conſuetudine, δὲ
ὐ ς crudeli uſu petita.
πτοο ς Cecidère fratres: Arma non ſervant modum,
" υ ες temperari facilè, nec reprimi poteſt
Srricti enſis ira: Bella delectat cruor.
Sed ille regno pro ſuo; nos improbàâ
-τ΄ς Cupidine acti: Quaritur belli exitus,

ἐ } }
. Ἔ Ν

“Ἵ
ὑ

Non

fratri cedere, Polynices adjutus à Tydeo & Adraſto
μ ſocero, fratri bellum intulit, in quo ambo mutuis
umo vulneribus ceciderunt.
40. Tantalis, id eſt, Niobe, Tantali filia, uxor Amphio-
nis, Thebanorum regis, quæ cùm numerosâ prole ſuper-
biens Latonæ ſe prætulifſet, Apollin's & Dianæ ſagittis
interfecti ſunt ejus liberi omnes, Niobéque ipſa venti
turbine in Aſiam rapta, juxta Sipylum, Phrygiæ mon-
n tem, in ſaxum, quod perpetuo humore madet, eſt
ὐ transformata.

ſe: ὴ " . . Ξ
, εὐν , 41,). Sipylo Sipylus, mons aut urbs Phrygiæ, quæ, re-

ὴ ὐ gnante Tantalo, terræ motu concidit.
ἀ " 415, IIlyrica Cadmus &c. Cadmus, Thebarum conditor,
μ Μἂεμῃ:εωζ regno pulſus, in Illyrium recefſit, in ſerpentem com-
. nent, mutatus unà cum Hermione uxore.
Π " Σ
α.οε.πὓοδωὢ

ἸςἼ 'ἙἹΠΟΓ

30 L. ANNEI SENECA
Non cauſa. Sed nunc pereat omnis memoria,

Qùm victor arma poſuit, & victum decet
Deponere odia; non ut inflexo genu

Regnantem adores, petimus: hoc ipſum placet,

Animo ruinas quòd capis magno tuas.
Es rege conjux digna: ſociemus torosl!
ME. Gelidus per artus vadit exangue ſtremor.
Quod facinus aures pepulit? Haud equidem
horrui,
Cùm pace ruptà bellicus muros fragor
Circumſonaret; pertuli intrepidè omnia:
Thalamos tremiſco; capta nunc videor mihi.
Gravent catenæ corpus, & longâ fame
Mors protrahatur lenta;, non vincet fidem
Vis ulla noſtram: moriar, Alcide, tua.
LY. Animôsne merſus inferis conjux facit?

ME. Inferna tetigit, poſſet ut ſupera aſſequi.

LXY. Telluris illum pondus immenſæ premit.
ME. Nullo premetur onere, qui cœlum tulit.
LY. Cogêre. ME. Cogi qui poteſt, neſcit
mori.
LY. Effare, thalamis quod novis potiùs parem
Regale munus? ME. Aut tuam mortem, aut
meam.
LX. Morière demens? ME. Conjugi occurram
meo.
LXY. Sceptrône noſtro potior eſt famulus tibi?
ME. Quot iſte famulus tradidit reges neci?

LXY. Cur ergò regi ſervit, & patitur jugum?

ME. Imperia dura tolle, quid virtus erit?
LV. Objici feris monſtrisque virtutem putas?
Mh. Virtutis eſt domare, quæ cuncti pavent.
LY. Tenebræ loquentem magna Tartareæ pre-

munt. ΜΕῈ,

Π

Ι ,, (
φ ΉΠ} ἴ
{ἷἷἷἶ»ἷ...ῃῃ'ἆ᾽ ᾿

ὐ

Ν ἿΠ
ἀμαῦ

"

ΔῊ ἴ
“}}}

Π
1NL 4 ἰ ῶ
ΠἸΜΠΟἼΡ

ξ.ἵζί ᾳκτπ
ὑδ mon

[67η

lumeſe

ἢ
ι

..4.ιἶ.ἷ᾿ἦ Σχ:(. ἷἳ'
n μ
Ὦ }
μ .

.

HERCULES FURENS. 21

ME. Non eſt ad aſtra mollis ὁ terris via.
LV. Quo patre genitus cælitum penetret domos?
ΑΜ. ι{ἓἷἆῃἀἆ conjux Her culis magni ſile!
Partes meæ hæ ſunt, reddere Alcidæ patrem,
Genusque verum: P oſt tot ingentis viri
Memoranda facta, poſtque pacatum manu,
Quodcunque Titan ortus, labens vider;
Poſt monſira τοῦ perdomita, poſt (43 3: ) Phle-
grain impio
Sparſam cruore, poſtque defe endos Deos,
Nondum liquet de patre? Mentimur ſovem?
Junonis odio crede! LY. ( uid violas Jovem?
Mortale cælo non poteſt " ungi genus.
AM. Communis Ὰ Ph luribus cauſa cſt Deis.
L. Famuline fuerant antè, quàm fierent Dei?
Enumeratio TPleroum, qui ex hominibus inter Deos
relati ſunt.

AM. Paſter (44.) Pheræos Delius Pavitgreges.
LVY. Sed non per omnes exul erravit plagas.
AM. Quemprofuga terrâ mater erranti edidit.
LXY. Νδη monſtra, ſævas Phœbus aut timuit

feras.
güͤruum
" AM. Primus ſaginmtas imbuit Phæbi (45.) r aco.
" Ὁλυὸπι gravia parvus tulerit, ignoras, mala?
. Ematris utero fulmine ejectus (46.) puer,
. ͵
Ν Mox
ἰ Π...ῄυ: 43. Phlegram. Phlegra eſt vallis The aliæ, in qua Gi⸗
e aen Santes olim carm fuperis pugnavére.

Π 244. Pheræos &c. Pheræ, arum, Theſſal'æ oppidum; hins
deducitur Pheræus, id eſt, Theſſalus
1 4 5⁵. Draco, ſcilicet Python, ſerpens miræ magnitudinis,
Π Ὁσπ ἢ Junone iminiflum, ut Latonam inſequeretur,
Phœbus interfecit.

) Ν . " ο . , ν .
t! ἐδι Pucr, id eſt, Bacchus, Jovis ex Semelse filius, quam

32 L. ANNEI SENEC

Mox (47.) fulminanti proximus patri ſtetit.
Quid? (48. NQui gubernat aſtra, qui nubes quatit,
(49.) Non latuit infans rupis exeſæ ſpecu?
Solicira tanti pretia natales habent;
Sempérque magno conſtitit, naſci Deum.
1. ;,Ἕιενππἷξω miſerum videris, hominem
Fias.

AM. Quemcungue fortem videris, miſerum

neges.
Vituperium Herculis effœminati.
Τ. Fortem vocemus, cujus εχ humeris (50.)
Leo,
Donum puellæ factus, & clava excidit,
Fulsitque pictum veſte Sidoniâ latus?
Fortem vocemus, cujus horrentes comæ
Maduêre nardo? Laude qui notas manus
Ad non virilem tympani movit ſonum,
Mitrà ferocem (ς 1.) barbarà frontem premens?
Ejus excuſatio à pari.
AM. Non erubeſcit (52.) Bacchus effuſos tener
B : Sparſiſſe

fingunt Poëtæ fulmine, cùm gravida eſſet, exuſtam, pue-

rumque utero exemptum Jovis femori fuiſſe inſertum.
47. Fulminanti &c. ſcilicet in bello adverſus Gigantes,
ubi Bacchus in leonem converſus maximo erat terrori
Gigantibus.
48. Qui gubernat &c. 1ά eſt, Jupiter. :
49. Non latuit &c. ſcilicet Jupiter, Opis & Saturni
filius, ne, ex fœdere inito cum fratre Titane de maſcula
prole tollenda, à Patre devoraretur, in Cretæ antrum
à matre ablegatus, & enutritus à Curetibus fuit in
monte Ida. ;
50. Hercules ſub Omphale, Lydiæ regina, clavàâ & leonis
pelle exutus, muliebri ornatu purpurâque indutus &
unétus colum tractavit.
φι. Barbarà S&c. ἰὰ eſt, quæ Phrygiis & Lydiis in uſu ε.
52. Bacchus effuſos &c. Solebat ſcilicet & Bacchus

μ

Π
{

, ἅεωᾖυφ ἵ
μ μ
ἐκ(ὶ
ΠΌ
χα }
Π Ν
ο υ

Π
Ι

Ν

ψ ὁῳ... ᾷ
μ

παρϑι

—.—

Π ainido

nileregne ele
ἰκ μῃ
ἡ η ἤμοην
Ν
ἡΐπ ἤ :
ν } Π
aſllebat: 0
ὐ ἤπα ο
ὌΛΜΕ on
ὰ ſhulnst
μῃ ψ

-----

HERCULES FURRENS. 33

' ϑραγπῆς crines, nec manu molli levem
ψ Vibraàſſe thyrſum, cùm parùm forti gradu
ἄ Auro decorum ſyrma barbaricum trahir.
Poſt multa virtus opera laxari ſolet.
LVY. Hoc (53.) Euryti fatetur everſi donmmue,
Pecorumque ritu virginum oppreſſi greges;
Hoc nulla Juno, nullus Euryſtheus juber:
ὍἹ ii Ipſius hæc ſunt opera. AM. Non nôſti omnia.
lpſius opus eſt, cæſtibus fractus ſuis
ἴ (354.) Eryx, & Eryci junctus (55.) Antæus (56.)

Π - Libys;
Et qui hoſpitali cæde manantes foci
ὑ Bibére juſtum ſanguinem (57.) Bufſiridis.

) Ipſfius opus eſt, vulneri & ferro obvius
nensame Mortem coactus ante Geryonem Pari:
ünranun , ο Nec

miſn, diffuſis crinibus haſtam pampinis involutam vibrare,
τ . traheréque veſtem muliebrem longe caudatam: neque
hoc ipſi datum eſt probro.

53. Euryti fatetur &c. Eurytus, Oechaliæ rex cum filiis
ab Hercule occiſus fuit, ut potiretur ipfius 8{18 Jole.
Β 54. Pryx, fuit Butæ & Veneris filius, qui cůùm viribus
plurimum polleret, hoſpites ad cæſtuum certamen pro-
vocare ſolebat: Quâà ratione cùm non paucos truci⸗
daſſet, ab Hercule εκ Hiſpania redeunte ſuperatus occu-
buit, atque in monte, in quo Veneri matri templum
condidit, ſepultus fuit; unde mons ipſe Eryx, & Ve-
nus Erycina appellatur. .
75. Antæus, fuit Gigas, Neptuni ex Terra filius, quem
Hercules palæſtràâà pectori aſtridum expirare cocëgit.
56. Libys, id eſt, quia adolevit in Libya apud Lyxum
oppidum. ͵
57. Buſiridis. Buſiris, Neptuni filius, crudeliſſinus 5Ægyp-
tiorum tyrannus; qui cùm hoſpites omnes Jovi immo-
laret, ab Hercule in Sägyptum delato imnterfestus οἱὲ
unà cum Amphidamante filio, aræ miniſtris &c.

. }
Ν

34 L. ANNXI SENECX

Nec unus und (58.) Geryon victus manu.
Eris inter iſtos, qui tamen nullo ſtupro
Læsêre thalamos. LY. Quod Jovi, hoc regi licet:
Jovi dediſti conjugem, regi dabis:
Et te magiſtro non novum hoc diſcet nurus,
Etiam viro probante meliorem ſequi.
Sin copulari pertinax tædis negar,
Vel ex coactà nobilem partum feram.
Dira execratio conjugii. :
ΜΕ. Umbræ (59.) Creontis, & penates (60.)
Labdaci,
Et nuptiales impii (61.) Oedipodæ faces,
Nunc ſolita noſtro fata conjugio date!
Nunc, nunc cruentæ regis (62.) gypti nurus,
Adeſte, multo ſanguine infectæ manus!
Deeſt una numero Danais; explebo neſas.
Τ, Conjugia quoniam pervicax noſtra abnuis,
Regémque terres; ſceptra quid poſſint, ſcies.
Complectere aras, nullus eripiet Deus
Te mihi; nec orbe ſi remolito queat
Ad ſupera victor numina Alcides vehi.
Congerite ſylvas, templa ſupplicibus ſuis
Injecta

—

58. Geryon &c. vide hic num. 8.
59. Creontis. Creon, Thebanorum rex, Megaræ parens.
6o. Labdaci. Labdacus, Phœnicis filius, qui ætate jam
in ſenium vergente Thebas evocatus, aliquamdiu ibi

regnavit, filiumque habuit Lajum Oedipi patrem,

qui in regno ſucceſſit.
όι. Oedipodæ &c. vide hic num. 38.
62. Fgypti. £Ægyptus, Beli Priſci filius & frater Danai;
qui cùm ς ο haberet filios, eos fratris ſui filiabus toti-
dem matrimonio conjunxit, quæ à Patre Danao inſtru-
&eæ primàâ à nuptiis note ſuum quæque maritum inter-
fecerunt, præter unam Hypermeſtram, quæ Lynceo,

ἐ

{ !
τ ἢ Ν
μ {
{
ὰ
ἐ μ
ν
Ν
Π

Ἷ
.

=

=

GumcxN

Π Ὶ

{χμμι Π
Ἱηίι lemm
:
ι
ἈΝ

Memsmoſen

η ἴ ι

—
ΔΡ υ hepere
Π

HERCULES FURRENS. 37

Ν

mun Ἷ Injecta flagrent . Conjugem & totum gregem
δὼ ὰ ῃ Conſumat unus igne ſubjecto rogus.
ſterchl ἈΜ. Hoc munus à te genitor Alcidæ peto,
Rogare quod me deceat, ut primus cadam.

ὐ ΚΥ. Qui morte cunctos luere ſupplicium
ὴ Neſcit tyrannus eſſe; diverſa irroga:

πὐδ Miſerum veta perire, felicem jube!
„Ego, dum cremandis trabibus accreſcit rogus,
Sacro regentem maria votivo rogem.
AM. Pròô Numinum vis ſumma, pròô cæleſtium
Rector parénsque, cujus excuſſis tremunt

εἿ .; ᾽ ͵ ὴ

ἐ 1.::. 1
, ΗΜ}

.͵..͵͵͵7᾽οὀτε Humana telis, impiam regis feri
Copmpeſce dextram: Quid Deos fruſtrà
Grnmmng! recor?

οο Ubicunque es, audi nate! Cur ſubitèò labant
Agitata motu templa? Cur mugit ſolum?

:
ΔῪ Π

ι Infernus imo ſonuit & fundo fragor.
Audimur: Ε eſt ſonitus Herculei gradus.

marito ſuo pepercit, qui poſteà, pulſo Danao, Argi-
vorum regnum invaſit. ἦ

" ἡ

ἴ Ϊ S , , 23
Ν Ζ ΣΣ Σ

ὶ αὐξιτκτεν οο
μ , ἐ
Τ
. ο CHORS.
μ9 Μ
μ
ι.Ρ

μμ|

36 L. ANNEI SENECX
Sbentm
C E S R UIS. 6tmn (
μ

CHORIAMBICI TETRAMETRI. ῶ
Accuſat Fortunam viris fortibus, & rleri
Herculi maximò iniqam exponit mm ngle
dura fata Herculis, difficilem pracipub W
ad inferos acceſſum, & pretatur; ξ ψ .
" βομὲ Orpheus üumbrarum aominos can- elmi
tu ( preœcihus, ſic Hercules virtute &
viribus ſioltat, vincaätque. ,

Fortuna viris invida fortibus,
Qudm non zqua honis pramia dividis!
Deſcriptio laborum & itinerum Herculis.
(63.) Euryſtheus facili regnet in otio:
(64) Alcmenâ genitus bella per omnia
Monſtris exagitet teliferam manum:
Serpentis reſecet colla ferocia;
(65.) Deceptis referat mala ſororibus,

=

Λ ΔΡ υ
{ ΠῸΝ

Ν ἣ
Ν {ΠΠ|ΠΠΠῸΪ

Cùm ſomno dederit pervigiles genas Δ᾿
Pomis divitibus præpoſitus Draco. uluimm jn
Intravit Scythiæ multivagas domos, ἄμ

Et gentes patriis ſedibus hoſpitas:
Calcavitque freti terga rigentia,
Et mutis tacitum littoribus mare.

Illic dura carent æquora fluctibus,
Et

—

63. Euryſtheus., vide Act. I. num. 18.

64. Alemena. vide Ad&t. I. num. 12. di und
ὅς. Deceptis ſororibus, id eſt, Heſperi fratris Atlantis lnom e
filiabus, quarum nomina erant: Ægle, Arethuſa & ᾿ R
Heſperethuſa. Poëtæ fingunt, quèd ſorores iſtæ habue- ken
rint hortes, nemore aurifero pretioſos à dracone per- un "
ἰ ὰ

HERCULES FURENS. 37

0l Et quà plena rates carbaſa tenderant,
Intonſis teritur ſemita (66.) Sarmatis.
Δ Π Star pontus vicibus mobilis annuis,
Naavem nunc facilis, nunc equitem pati.
{ Mlic (67.) quæ viduis gentibus imperat,
WAurato religans ilia baltheo,
( ; Detraxit ſpolium nobile corpori,
Ἧ. ἶ πιι Et ͵Ρ6,1ίειπ1 & nivei vincula pectoris,
lenuncmm Victorem Poſito ſuſpiciens genu.
ἐ Ο ſpe Præcipites actus adl inferos,
υ Π E Audax ire vias irremeabiles,
Π Vidiſti Siculæ regna (68.) Proſerpinæ?
Π . Ὁεζςεἕἱζεξο regni roſerpinr.
NMNNK,, TIIlic nulla Noto, nulla Favonio
᾽ “...ψ Conſurgunt tumidis fHuétibus æquora:
Non illic geminum (69.) Tyndaridæ genus
Succurrunt timidis fidera navibus:
Stat nigro pelagus gurgite laaunguidum;
Et cùm mors avidis pallida dentibus
Gentes innumeras Manibus intulit,
Uno tot populi remige tranſeunt.
Evincas utinam jura feræ Stygis,
Parcarùmque colos irrevocabiles!
C 3 Hic

₰

} ͵]͵.᾽

Π !

—

vigili ſervatos, quem Hercules interfeciſſe, pomâque
aurea ad Euryſtheum retuliſſe dicitur.
56. Sarmatis. Sarmatæ dicuntur in libertatis ſuæ ſym-
bolum, capillos & barbam alere. : :
67. Quæ viduis &c id eſt, Hippolyte vet Antiopa, regi⸗
na Amazonum fine viris degentium in Scythia; ι
Herculi ſcutum & baltheum dedit ſpolia, ipſum vito-
rem flexo genu venerata. ὙΠ
68. Proſerpinæ. Prolerpina, Jovis & Cereris filia, 1
dicilia nata, ac inde à Plutone rabta.
ὅ». Tyndaridæ. vide Act. 1. numl. 8.

Ξ

43 L. ANNEI SENECX

Hic, qui rex populis pluribus imperat,
Bello cùm peteres Neſtoriam (70.) Pylon,
Tecum conſeruit peſtiferas manus,
Telum ter geminà cuſpide (71.) præferens,
Effugit tenui vulnere ſaucius,
Et mortis dominus pertimuit mori.
Fatum rumpe manu! Triſtibus inferis
Proſpectus pateat lucis, & invius
Limes det faciles ad ſuperos vias!

. . . . . Ν
Orphei cantu omnia trahentis & moventis vis & ἢ

potentia.
Immites potuit flectere cantibus
Umbrarum dominos, & prece ſupplici

(72.) Orpheus, Eurydicen dum repetit ſuam.

Quæ ſylvas & aves, ſaxaque traxerat
Ars, quæ præbuerat fluminibus moras,
Ad cujus ſonitum conſtiterant feræ,
Mulcet non ſolitis vocibu inferos,
Et ſurdis reſonat clariùs in locis.
Deflent Eurydicen (73.) Threiciæ nurus;
π Deflent

70. Pylon. Pylos vel Pylus, urbs in occidentali fractu
Peloponeſi, ubi Neſtor regnavit.
71. Præferens &c, id eſt, Pluto, qui inferis dominatur.
72. Orpheus, Calliopes & Apollinis filius, à Patre lyram
accepiſſe dicitur; eàque tantùm valuit, ut cantu ſyl-
vas & ſaxa moveret. Eurydicen uxorem habuit, 4
Ariſtæum fugiens ſerpentis morſu interuüit; cujus mortem
ægerrimè ferens Orpheus, acceptàâ lyrâà ad inferos deſ-
cendit, Plutonémque & Proſerpinam ſuo carmine ita
demullſit, ut Eurydicen ipſi redderent, eâ tamen lege,
ne cam ante, quàm ad ſuperos perveniſſer, intueretur;
quam ille legem cùm prævaricatus eſſet, Eurydice
rurſum ad inferos retracta eſt.

73. Threiciæ nurus, ſeilicet mulicres in Thracia natæ.

μποὶ

μἰ
μ
αἰηθον
ἠμυι Ν
μ μ
εμ }
Τ τ

ὙΠ
.}.1}}

'

—
ἐ dek, Nnn
Π Π
Π
Π Tenan
Π
Malten ἀμη
Π η neric
ΔΜΗ ſrum

HrREULES FURENS. 39

Deflent & lachrymis difficiles (74.) Dei;
Et qui fronte nimis crimina tetricàâ
, Quærunt, ac veteres excutiunt reos,
Plentes Kurydicen, (75.) Juridici ſedent.
Tandem (76.) mortis, ait, vincimur, arbiter:
A. Evacdle ad ſuperos; lege tamen datà:
ο Tu poſt terga tui perge viri comes;
ὴ ἃ'"“ᾗ Tu non ante tuam reſpice conjugem,
Ὅο (Quam cum clara Deos obtulerit dies,
renmn (77.) Spartanique aderit janua Tænari.
Odit verus amor, nec patitur moras.

unrh ᾿ Munus, dum properat cernere, perdidit.
W 9 ei Quæ vinci potuit regia cantibus,
ἐ Ἠὰς vinci poterit regia viribus.

74. Dei, id eſt, Pluto & Proſerpina.
Χ, 75. Juridici, id eſt, inferni judices.
Ἅ ἰὔνωτ, 76, Mortis arbiter eſt Pluto. :
᾽ Ι3 77. Spartani Lænari. Iænarus eſt promontorium Laco-
niæ, ubi deſcenſus ad inferos patere credebatur. Spar-
tanus autem dicitur à Sparta, civitate Peloponeſi, ubi
circa medium meridionalis lateris Peloponeſi eſt hoc
promontorium ſitum

40 L. ANNXI SENECE Π
ΑΟΤΠΞΤΕΒ]ἹΠΞἹΜἼ
SCENA PRIMA. ma

Weri Svicter ab inferis reverſus, Phæ- χὰ en
Jovem, & Neptunum debre- " ...ω»
Μκ;, veniam rogat, ſiguod monſtrum efrind,
Iuci & ſupero orbi incognitam &; terri- Inulim

bile ab Umbris adauxerit. ἐ Ἶ
͵ Πὶ].μι
HERCHLESSOLS. μ
Ο Lucis alme (I. )rector, & cœli decus,
Qui alterna curru ſpatia flammifero am-
biens, —
Illuſtre lætis exeris terris caput; Π
Monſtra inferni Superis inviſa & horrida. διᾷ
Da Phœbe veniam, ſi quid illicitum tui ( Τυϊα ſmul⸗
Vidêre vultus; juſſus in lucem extuli inmmdihn
Secreta mundi: tuque (2.) cæleſtům arbiter μ
Parénsque, viſus fulmine appoſito tege; ὑ Μί

Et tu, ſecundo maria qui ſceptro (3.) regis,
Imas pete undas: Quisquis ex alto aſpicit
Terrena, facie pollui metuens novà,
Aciem reflectar, orâque in cælum erigat,
Portenta fugiens: Hoc nefas cernant duo,
Qui advexit, & (4.) qui juſſit! In pœnas meas,
Atque in labores non ſatis ferræ patent
Junonis

——

Rector &c., id eſt, Sol.
C elel ſtum arhirer, Jupiter.
Rag s, 3 eit, Neptunus
Qui juſl tilirt ΕΝ ͵’ἷἶ1';ι:3, vel τρῷ June.

:
2
3.
4.

ΤΝ
Ψ1}}.}}}}}}

7 {
ℳ 91AN ͵
1

. 1

,

Π 1111

HIRCULES FURENS. 41
Junonis odio: Vidi inacceſſa omnibus,

Ignota Phœbo, quæque (5.) deterior polus

Obſcura diro ſpatia conceſſit Jovi:
Et ſi placerent (6.) tertiæ ſortis loca,
Regnare potui: Noctis æternæ chaos,
Et nocte quiddam gravius, & triſtes Deos,
Er fata vici, morte contemptàâ redi.
uid reſtat aliud? Vidi, & oſtendi (7.) inferos.
Da, Π quid ultra eſt: Tam diu pateris, manus
Ceſſare noſtras, juno? Quid vinci jubes?
Sed templa quare miles infeſtus tener,
Liménque ſacrum terror armorum obſidet?

C 5 SCENA

,
4. Deterior polus, ſcilieet Antarcticus, qui ſtygi ſubje-
Rus eſt. Ὶ : :
6. Tertiæ ſortis loca, id eſt, regnum Plutonis, 4864
cùm mundi Imperium inter Jovem, Neptunum & Plu-
tonem, Saturni filios divideretur, Plutoni obtigit.
7. Inferos, id eſt, Cerberum ad ſuperas auras tractum.

τ ἐρὲν

» ἜΝ Ὰ ὰ

42 L. ANNI SEN ο

SCENA SECIIND A.

Amphitrjon redeuntem Herculem lætus
excipiens, batratas à LByco cæades X⁵-
nit, aa quas morte tyranni vindican-
das dum iratus Hercules broperat,

Iheſeus exantlatos abud Inferos Her-

culis labores enarrans regna Deorum

infernalium, ſlumina, locorum Iſitum

ξ {ᾳαάά’ογεψ reorum ſitpplicia, de-
niqué Cerberum clavi Herculed do-
mitum & vinculis abſtractum de-
ſeribit.

AMPHITRYON. HERCULEsS.
TIHESEIIS.

rummne viſus vota decipiunt meos?
An ille domitor orbis, & Grajum decus,
Triſti ſilentůùm nubilo liquit domum?
Eſtne ille natus? Membra lætitià ſtupent.
Ο Nate, certa & ſera Thebarum ſal lus, ;
vVerumne cerno corpus, an fallor tuà
Deceptus umbraà? Tune es? Agnoſeo toros,
Humerosque, & alto nobilem trunco ma-
num.
HER. Unde iſte, Genitor, ſquallor, & lugu-
bribus '
Amicta conjux? Unde tam fædo obſiti
Pædore nati? Quæ domum clades

{

εϑμ
μ
05᾿Ρἴἓῃἷΐω᾿
...,Τ τΘΠΠ
"Μἓῃἷ Ὗ]
),ψ Μς
ι Μϊν

n
Π
μῃ ὶ
ἱ Π
Ν
" ]«{ἶδ ᾿
ψ μ
" ΙΟῬξΞ Π

Ἴ..ΝΧ
ἳι C ῃ
εωῃῃ ὴ
ἐ ι
ΝΠ οςςυηῃ
Ρξ , ῃ ἹΜ
Πὼοο...
η-ψ ΜΟ
κ 0
Ἴ

Ν
ἡν ἴην.
ΠΙΜ
'

HERCULES FCRFNS. 43

AM. (S.) Socer eſt peremptus; regna poſſider

(9.) Lycus:
Natos, parentem, conjugem letho petit.

: . WE HER. Ingrata tellus! Nemo ad Herculeæ doms

ἽΠΠΠΠ
ἹΠΝ, hnn ,

" {{ 4

ὶ Π

ΔΝ

Auxilia venit? Vidit hoc tantum nefas

ἰ Defenſus orbis? Cur diem queſtu tero?

Mactetur hoſtis. TPH. Hanc ferat virtus notam;
Fiarque ſummus hoſtis Alcidæ Lycus?
Ad hauriendum ſanguinem inimicum feror.
HER. (10.) Theſeu reſiſte, nequa vis ſubita
ingruat!
Me bella poſcunt: Differ amplexus parens,
Conjuxque differ! Nuntiet Diri Lycus,
Me jam rediſſe. TH. Flebilem ex oculis fuga
Regina vultum, tuque, nato ſoſpite,
Lachrymas cadentes reptime: Si novi Herculem,
Lycus Creonti debitas pœnas ἄ

Lentum eſt, dabit; dat: Hoc quoque eſt lentum;

dedht.
ΑΜ. Votum ſecundet, qui poteſt, noſtrum
Deus, :
Rebusque laſlis adſit. O magni comes
Magnanime nati, pande virtutum ordinem ε}
Οὐυδπῃ longa meœſtos ducat ad Manes via;
1

—.— —
3. Secer, id eſt, Creon, de quo vide Act. z. num. ς 9-
9. Lycus, exul Thebanus. qui eo tempore, 400 Hercules
ad inferos deſcenderat, Creonte occiſo, regnum The-
banorum occupavit. :
10. Theſeu. Theſeus, Æägæi regis Athenarum filius,
eum Pirithoo deſcendit ad inferos ad rapiendam Pro-
ſerpinam; ſed occiſo Pirithoo, ipſe aliquamdiu in
vinculis Plutonis fuit detentus, donec ab Hereule,
qui illum ſummà proſequebatur benevolentiâà, libera-⸗
retur

44 L. ANNXI SENECA

Ut V αἷὰ tulerit dura Tartareus canis.
TH. Memorare cogis adta ſecuræ quoque
H menti: Vix adhuc certa eſt fides
Vitalis auræ; torpet acies luminum,
Hebetésque viſus νὶχ diem inſuetum ferunt.
ΑΜ. Pervince Theſeu, quidquid alto pPectore
Remanet pavoris, πένετε fruétu optimo
Frauda laborum. ( Quod fuit durum pati,
Meminiſſe dulce eſt. Fare caſus horridos!

TH. Fas omne mundi, téque (11.) dominan-

tem precor
Regno capaci, téque, quam totà irrita
Quæfſivit (12.) Ennà mater, ut jura abdita
Et operta terris liceat impunè eloqui.
Deſcriptio acceſsůs ad Oreum.
Spartana tellus nobile attollit jugum,
De nſus ubi æquor (13.) Tænarus ſylvis premit;
Ηὶς ora ſolvit Ditis inviſi domus,
Hiatque rupes alta, & immenſo ſpecu
Ingens vorago faucibus vaſtis patet,
Latumque Pandit omnibus populis iter.
Non cæca tenebris incipit primò via:
Tenuis relictæ lucis à tergo nitor,
Fulgôrque dubius ſolis afflicti Kair⸗
Et ludit aciem: Tale non dubiè ſolet

Præbere lumen primus, aut ferus dies.
Deſcriptio locor um Infernalium.

Hinc ampla vacuis ſpatia laxantur locis,

In
II. Dominantem regno capaci, ἰά ς ,Plutonem, qui
dominatuùr regno omnes capixnt ti.
I2, Ennä. Enna eſt civitas inſignis in Sicil Ἔ Cereris

-

templo olim hubilirara: ub Ceres Proler Pinacn filiam
ὰ Plutone raptam quæ
13. Tænarus, tLide Act. 2. num. 17.

End

CrCMe Ν
Ν (

' er 2

lerr ὴ
ὈΜ ἁΠΜΒ

Ρ]

Ἰ

Ν “υι.... "

.ἨΜ AW
ſnegr πὶ
Μ Π
Ρἂ 0
ἐπι ἰυἂυε
ηκ ῖΔΠΟΕ

ὶ

kakalgel ἰ
. Μ...
ΕὈΕ ῃ

,

Μ ἢ
11

{
Π
,

"
μ

μ

HrERCULES FURENS. 45

In quæ omne merſum pereat humanum genus.
Nec ire labor eſt; ipſa deducit via:
Ut ſæpe puppes æſtus invitas rapit,
Sic pronus ar urget, atque avidum chaos;
Gradumque retrò flectere haud unquam ſinunt
Umbræ tenaces: Intùs immenſo ſinu,
Placido quieta labitur (14) Lethe vado,
Demitque curas: Néve remeandi ampliùs
Pateat facultas, flexibus multis gravem
Involvit amnem, qualis incertà vagus
(15.) Mæander undà ludit, & cedit ſibi,;
Inſtarque; dubius, littus an fontem petat:
Palus inertis fœda (16.) Cocyti jacet;
FHic vultur, illic luctifer bubo gemit,
Οτπέπαις triſte reſonat infauſtæ ſtygis:
Horrent opacà fronde nigrantes comæ,
(17.) Taxo imminente; quam tenet ſegnis
Sopor,
Famésque mœſta tabido rictu jacens;
Pudorque ſerus conſcios vultus tegit,
Metus, Pavorque, Funus, & frendens Dolor,
Atérque Luctus ſequitur, & Morbus tremens,
Et cincta ferro Bella; in extremo abdita
Iners

14. Lethe, inferni fluvius, cujus aqua hauſta demit cu-
. ras, id eſt, facit, Manes obliviſeci omnium rerum præte-
ritarum.
τς, Mæander, celeberrimus Phrygiæ fluvius multis anfra-
Qibus ſinuoſus & flexuoſus. ,
16. Cocyti. Cocytus eſt inferorum fluvius, à Styge pro-
fluens, & nomen trahens à χκωκύϑιν, quod eſt gemere
ac lamentari.
17. Taxo &c. Taxus eſt lethalis ac venenata arbor
Cocyto imminens.

46 L. ANNEI SENECX

Iners Senectus adjuvat baculo gradum.
AM. Eſtne aliqua tellus Cereris aut Bacchi
ferax?
TH. Non prata viridi læta facie germinant,
Nec adulta leni fluctuat Zephyro ſeges;
Non ulla ramos ſylva pomiferos habet.
Sterilis profundi vaſtitas ſquallet ſoli,
Et fœda tellus torpet æterno ſitu;
Rerêmque mœſtus finis & mundi ultima:
Immotus aër hæret, & pigro ſedert
Nox atra mundo; cuncta mœrore horrida,
Ipsàque morte pejor eſt mortis locus.
ΑΜ. Quid? Ille, opaca qui regit ſceptro loca,
Qu ſede poſitus temperat populos leves?
Deſcriptio regiæ Ditis, & Judiciorum in ea pera-
gi ſolitorum.
ΤΗ. Eſt in receſſu Tarfari obſcuro locus,
Quem gravibus umbris ſpiſſa caligo alligat:
A fonte diſcors manat hinc imo latex
Ater, quieto ſimilis (hunc jurant Dei)
Tacente ſacram devehens fluvio (18.) Styga:
At hinc tumultu rapitur ingenti ferox,
Et ſaxa fluctu volvit (19.) Acheron invius
Renavigari: Cingitur duplici vado
Adverſaà Ditis regia, atque ingens domus
Umbrante

18. Styga. Styx, Stygis à Poëtis dicitur eſſe palus apud
inferos, à ſuperis tanta in veneratione habita, ut ne-
fas ducerent, quidquam eorum, quæ, Styge tefte, ju-
râſſent, quovis modo violare. Siquis contrà feciſſet,

totos centum annos divimtate carebat, & ἃ nectare

arcebatur. Hic autem honos Stygi habitus propter

auxilium, quod Jovi adversùs Litanas tulerunt Sty⸗

gis filiæ, Vis, Robur, Vièt ria
19. Acheron, palus infernalis, dicta ſine gaudio.

Iner

Π ι ιτεᾗῳ
" ν
μ τεςωἰ
ωμἱοῦ
ἥ: Neennes:
onsrent0
(

μ μ

ἡ{{ηήν!"}}
ἰ νίῃ
( μ πῃ

ςὶ'...φο{επ:ί; ῃ
{ )γ..,
0

μ
0 }
ὙΠ
ἱπ0 [Πὲ
nenn ἰπὴ
Ἡ11}00}},
Τ 1.1})
χ ι με]
Π in e hert⸗

ὄ
ΧἸ
᾿μμμ
μ Ν

7

HERCULES FURKENS. 47

Umbrante luco tegitur; hic vaſto ſpecu
Pendent tyranni limina: Hoc umbris iter;
Hæc porta regni: Campus hanc circà jacet,
In quo ſuperbo digerit vultu ſedens
Animas recentes: Dira majeſtas Deo,
Frons torva: (20.) Fratrum quæ tamen ſpeciem
gerat ᾽
Gentisque tantæ: Vultus eſt idli Jovis,
Sed fulnminantis magna pars regni trucis
Eſt ipſe dominus, cujus aſpeétum timet,
Quidquid timetur. AM. Verane eſt fama, in-
Tam ſera reddi jura, & oblitos ſui
Sceleris nocentes debitas pœnas dare?
Quis iſte veri reétor, atque æqui arbiter?
THE. Non unus altâ ſede quæſitor ſedens
Judicia trepidis ſera ſortitur reis.
Auditur 110 Cnoſſius (21.) Minos foro;
(22.) Rhadamanthus illo; (23.) Thetidis hoc au-
: dier ſocer.
Quod quisque fecit, patitur: Auctorem ſcelus
Repetit, ſuoque premitur exemplo nocens.
Vidi, cruentos carcere includi duces,
Et impotentis terga plebeji manu
Scindi tyranni: Quisquis eſt placidè potene,
Domi-

20. Fratrum, id eſt, Jovis & Neptuni.
21. Minos, inferorum judex, didtus Cnoſſius, five Cre-
tenſis à Cnoſſo, urbe Cretæ.
22. Rhadamanthus. Rhadamanthum & Æacum, Jovis
filios, reges juſtos, Umbrarum judicio præfecit Pluto⸗
inoa arbitrum inſtituit, ſiquid difficile incideret.
4), Thetidis &c. id eſt, Æacus, pater Pelei, cui The-
tis peperit Achillem.

48 Τ, ANNEI SENECE
Dominuũsque vitæ ſervat innocuas manus,
Et incruentum mitis imperium regit,
Animôque parcit; longa permenſus diu
Felicis ævi ſpatia, vel cælum petit,
Vel læta felix nemoris (24.) Εἰγῆι loca,
Judex futurus. Sanguine humano abſtine,
Quicunque regnas: Scelera taxantur modo
Majore noſtra. AM. Cerrus incluſos tenet
Locus nocentes? Utque fert fama, impios
Supplicia vinclis ſæva perperuis domant?
Pœnæ damnatorum.

THE. Rapitur volucri tortus (25.) Ixion rotâz; ἢ

CGervice ſaxum grande (26.) Siſyphià ſedet.
In amne medio ſaucibus ſiccis (27.) ſenex
Sectatur undas; abluit mentum latex,
Fidémque cùm jam ſæpe decepto dedit,
Perit unda in ore; poma deſtituunt famem.
Præbet

24. Elyſii loca. Elyſium locus eſt, ubi piorum animæ
habitant: Nomen accepit ὠστὺ τῆς λύσιος; à ſolu-
tione, quia animæ poſt ſolutionem vinculi corpo-
rei deveniunt ad Elyſios campos.
2 5. Ixion, ſocerum ſuum fraude peremit; à qua cæde
cùm neque homines, neque Dii eum luſtrare vellent,
Jupiter tandem illius miſertus, in cælum aſſumptum
expiavit: Sed cùm flagitii novi reum ſe ibidem faceret,
indignatus Jupiter, fulmine ad inferos eum detruſit,
curavitque, τ ibi rotæ alligatus, perpetuèò circum-
ageretur.

26. Siſyphia &c. Siſyphus, oli filius, apud inferos
ſaxum ingens in montis cujusdam verticem pervol-

vere cogitur, quod cùm ad ſummum penè extulerit,
repentè deorſum relabitur.
27. Senex, ἴά eſt, Tantalus ad inferos detruſus, Eridano
ſluvio mento tenus immerſus, vel quòd Pelopem Diis

comedendum appoſuiſſet; vel quòd ad Deorum ſecretra

admiflus, ea evulgaflet.

Ἡμὶ
Ν ι'ο!κστι(ιξ
ει
Ν
χ {
cütCenign
ι ίιὶἷἷ
ψ
Τ:

μ μ

Τ.
Π Ν
Eoktevuum!

Π Π
ὑπι μ
Actur erupere
Μ Π ered
Ν λαΐα μ el
Γεζο ἰμημ εὶ
ἴ ἰΝ, μίη;
ὍΣ
ἰπημα η
διας ῳ
; Ιςζΐ:ἁε, Σ ι
uabe Minen
Π

νῇ
ὰ

Gentonnes: n

HEECULES FURENS. 49

pPræbet volucri (28.) Tityus æternas dapes;
Urnâsque fruſtra (29.) Danaides plenas ferunt.
Errant furentes impiæ (30.) Cadmeides;
Terrétque menſas avida (321.) Phineas avis.
ΑΜ. Nunc ede nati nobilem pugnam mei:
Patrui volentis munus, an ſpolium refert?
: Deſcriptio Charontis & Cerberi.
THE. Ferale tardis imminet ſaxum vadis,
Stupente ubi undà ſegne torpeſcit fretum:
Hunc ſervat amnem cultu & aſpectu horridus,
Pavidésque Manes (32.) ſquallidus geſtat ſenex:
Impexa pendet barba, deformem ſinum
Nodus coërcet, concavæ lucent genæ;
Regit ipſe conto portitor longo ratem:
Hic onere vacuam littori puppim applicans
D Repe-
28. Tityus, Jovis filius ex Elara, Orchomeni filia ς
Admiſſi flagitii causâ à Jove i tus fulmine, ad inferos
detruſus eſt; ubi humi exporrectus novem terræ jugera
dicitur occupare, jecúrque perpetuò cum Luna renaſ=
cens vulturi exedendum præbere.
80. Danaides, 1ά eſt, Danai filiæ, quæ & Belides ab avo
Belo dicuntur, cùm Patris juſſu, maritos ſuos, Egypti
regis filios, primà nocte peremiſſent, omnes ad ſub-
eundam hanc pænam damnatæ ſunt, ut pertuſis ſitulis
ſeu urnis aquas infumdant doliis item perforatis.
30. Cadmeides, id eſt, Cadmi neptes, Agaue, Ino, Au-
tonoë &c. quæ Pentheum dilaceraverunt.
3I. Phineas &c. Phineus, Agenoris filius, Idæ, Dardani
filiæ, ſuaſu indu Qus filios ex Cleopatra Πιΐζορτος ex-
cæcavit omnes: Unde & ipſe excæcatus ἃ Diis eſt, &
Harpyiæ contrà eum miſſæ, quæ cibos & menſam ejus
turpiſſimè fædarent. : ' -
32, Squallidus geſtat ſenex, id eſt, Chardn, Frebi &
Noctis Klius, inferorum porvitor, ἃ quo defundorum
animas futili cymba per ſiygiam paludem transvehi
Ῥοξτα fingunt. Ε

5 L. ANNlI SENECA

Repetebat Umbras. Poſcit Alcides viam,
Cedente turbàâ; dirus exclamat Charon:
Quò pergis audax? Siste properantem gradum!
Non paſſus ullas natus Alcmenà moras,
Ipſo coactum navitam conto domat, ͵
Scanditque puppem; cymba populorum capax
Succubuit uni: Sedit, & gravior ratis
Utrimque Lethen latere titubanti bibir.
Tunc vaſta trepidant monſtra, (33.) Cenrauri
truces,
(34.) Lapithæque multo in bella ſuccenſi mero.
Stygiæ paludis ultimos quærens ſinus
Fœcunda mergit capita Lernæus labor.
Poſt hæc avari Ditis apparet domus:
Hic ſævus umbras territat ſtygius canis,
Qui terna vaſto capita concutiens ſono
Regnum tuetur: Sordidum tabo caput
Lambunt colubri; viperis horrent jubæ,
Longusque tortà ſibilat caudà draco.
Par ira formæ: Senſit ùr motus pedum,
Attollit hirtas angue vibrato comas
Miſsumque captat aure ſubrectà ſonum,
. Sentire

33. Centauri, ab Ixione geniti εχ nube, unde & Nubi-
genæ dicuntur; qui cüm in nuptiis Pyrithoi vine
madentes ſponſam rapere conarentur, à Theſeo &
Lapithis partim cæſi, partim in fugam acti ſunt.
Centaurorum, qui à Poëtis maximè celebrantur, no-

mina ſunt: Chiron, Eurytus, Amycus, Gryneus,

Rhœtus, Arneus, Lycidas, Medon, Piſenor, Caumas,
Mermeros, Pholus, qui & Herculem hoſpitio exce-
piſſe dicitur.

»

34. Lapithæ, populi Theſſaliæ, Pyrithoi olim imperie ο

parentes.

ἅμ

, μαϑι
“μοάμθι
Π ιὶωυπ.}
Ω
ἼΝ χ
μ

Π Π

αἰνεηδιν,
Ἴ" :
η
Π Ν

μ
ἰμκάνμν
Ἰ

ο
τιϑδνα
υ
μ οὶ
Π Ν
Ἱ me
᾿ .
"Τ Π

ἢ

Ehotaezt
ὑ ς
εῃμ
μ ην..

ἴγιν

- ς -

R HERCULES FURENS. 51
c ſin ο Ῥαρηα Herculis cum Cerbero. τ ο
Π;ΐἰιοπ Sentire & umbras ſolitus. Ut propior ſtetir
ς , Jove natus, antro cedit incertus canis;
cnne. Et uterque timuit. Ecce latratu gravi
ἴ Τοοὰ muta terret; ſibilat totos minax
οο Serpens per armos: Vocis horrendæ fragor
Shmmm Per ora miſſus terna felices quoque
ἐ Ν Exterret Umbras; ſolvit à læva feros :
Τ} , : Tunc ipſe rictus, & (35.) Cleonæum caput
Opponit, ac ſe tegmine ingenti clepit:

P

! Coerberus victus, & in vincula conjectus, ægrée ὃὲ
= . reluctans in lucem protrahitur.
ἤΒῚ Victrice magnrnn dexterà robur gerens
ime Huc nunc & illuc verbere aſſiduo rotat;
ἐπ μ Ingeminat ictus: Domitus infregit minas,
rniten Et cuncta laſſus enit ſubmiſit canis,
eed Antrôque toto ceſſit. Extimuit ſedens

miken Uterque ſolio dominus, & duci jubet:
NIIHD Me quoque perenti munus Alcidæ dedit.
0 Tunc gravia monſtri colla permulcens manu,
μ Adamante texto vincit: Oblitus ſui
τ Cuſtos opaci pervigil regni canis
' Componit aures timidus; & patiens trahi,
Herûmque faſſus, ore ſubmiſſo obſequens
Π Utrumque caudâ pulſat anguiferà latus.
te Nl Poſtquam eſt ad oras (36.) Tænari ventum, &
ΤΝ nitor

, Percuſſit oculos lucis ignotæ, bonos
. ἐ Reſumit animos vinétus, & vaſtas furens
ἰ ς πτα
᾿π ; Ξ : ; Ὑ τ
Μ“ἰξῃ ! 35 Cleonæum caput, id eſt, Leonis ab Hercule occiſi in
μ loco juxta Nemeam, inter Cleonas & Phliuntem, cujus

u evxuviis tectus erat Hercules.
εἰ 36, Lenari &c. vide Αδὲ, . num. 77.

52 L. ANNXI SENECA

uaſſat catenas; penè victorem abſtulit,
Pronumque retrò vexit, & movit gradu.
Tunc & means reſpexit Alcides manus:
Geminis uterque viribus tractum canem
Irà furentem, & bella tentantem irrita
Intulimus orbi, vidit ùͤt darum æthera,
Et pura nitidi ſpatia conſpexit poli-
Oborta nox eſt, lumina in terram dedit;
Compreſſit oculos, & diem inviſum expulit,
Aciémque retrò flexit, atque omni petiit
Cervice terram: Tum ſub Herculeâ caput
Abſcondit umbrà. Denlſa ſed læto venit
Clamore turba, frontibus laurum gerens,
Magnique meritas Herculis laudes canit.

CHOQRISSAPPEICI
HENDECASXYLLABI.

Extollit Herculem regnorum Stygis do-
mitorem, precaturque, ut ad Ambras,
ad quas inviti rabimur, ſero aeſten-
damats.
Natus (37.) Euryſtheus properante partu,

Juſſerat mundi penetrare fundum:
Deerat hoc ſolum numero laborum,
Tertiæ (38.) regem ſpoliare ſortis.
Auſus eſt cæcos aditus inire,
Ducit ad Manes via quà remotos
Triſtis, & ſylvà metuenda nigraâ:

Sed

37. Euryſtheus. Vide Act. I. num. 18.
38. Regem &c. Vide Act. 3. num. ὅ,

Ε Π (

Π Π
Π
ΓΤ
ἰδνὶ
ἀν κ

VNnnernon
Ν

Μξπίεἃῃοωε
Drnm ſols
Fenmim "
CGmincont
ψ

—
ῇ Εω:ῃ Π
ξαἱπῳὢ.ἰωωε Ἷ
Ppir ἤηνὴ
ΤΑ }
Ν
μἓιο ὴ
! Ατᾗὶςὶ den
ἴ {

ἣν

ζ;.ωευπ:ὓεπτ
ttei hi

HERCUIL RS FURENS. 53
Multitudo & varietas Manium per umbras erran-
tium.
Sed frequens magnà comirante turbâ,
Quantus incedit populus per urbes
Ad novi ludos avidus theatri;
„Quantus (39.) Eleum coit ad Tonantem,
heig Qiinta cùm ſacrum revocavit æſtas:
henneé Quanta, cùm longæ redit hora noctis,
Π Creſcere & ſomnos cupiens quictos
γεπμ (40.) Libra, Phœbeos tenet æqua currus,
Τ Turba ſecretam Cererem frequentat,
Ilin ! Ἐ citi tectis properant relictis
*D (41.) Attici noctem celebrare Myſtæ.
Π ὶ Tanta per campos agitur ſilentes τ
ἦ Turba : Pars τατἀὰ gradiens ſenectà
NuC Triſtis, & longà ſatiata vitaà; :
IEHIN PDars adhuc currit melioris ævi,
η Virgines nondum thalamis jugatæ,
Et comis nondum poſitis Ephebi,
eetinmſis Matris & nomen modò doctus infans:
" Ἠϊς datum ſolis, minùs ut timerent,

Ν
}
᾿-

Ψ κ Ι
" ...Π“-ᾖ ἤνῃ

Μ;“ ᾷωῄίἓὓ' Igne prælato relevare noctem.
Π τ (Cteri vadunt per opaca triſtes,
Qualis eſt nobis animus remotà
ΤΝ " D 3 Luce
Wefohmn. — - - - ͵
ὶ]'ὕθωωἳ 39. Eleum ad Tonantem, id eſt, ad ludos in honorem
Τ᾿ Jovis inſtitutos propé Olympiam, Elidis urbem; unde

εἰ & Jupiter Eleus dicitur. ι
40. Libra Phœbeos &c. Scilicet Autumno jam inchoato,

2 ubi longiores noctes reddir ſol in Libra ab æqui⸗
Π ς noctio Autumnali.
Π AI. Attici noctem &c. Scilicet Cerealia celebrabantut
“ noQu per agros, Myſtæque accenſam manu facem te-
—8 nentes currebant ad templum Cereris. Praterea ſole-
bant Attici auſpicari diem ab occaſu ſaolis,

ζὰ L. ANNXYI SENEC

Luce, cùm mœſtus ſibi quisque ſenſit
Obrutum τοτὴ caput eſſe terrà.
Stat chaos denſum, tenebræque turpes,
Et color nodctis malus, ac ſilentis
Otium mundi, vacuæque nubes.
Spe citiùs moriemur omnes
Sera nos illò referat fenectus:
Næmo ad id ſoerò venit, unde nunquam,
Cùm ſemel venit, potuit reverti.
Quid juvat, durum properare fatum?
Ornnis hæc magnis vaga turba terris
Ibit ad Manes, faciétque inerti
Vela (42.) Cocyto: Tibi creſcit omne,
Et quod occaſus videt, & quod ortus;
Parce venturis: Tibi, Mors, paramur;
Sis licet ſegnis, properamus ipfi. :
Prima, qua vitam dedit, hora carpſit.

CHORIAMBICI GLYCONII.

:

ψ

Π ,

—
φ τ
ε,

Applaudit eidem Victori, civésque The-

tat.

Iebis læta dies adeſt:
Aras tangite ſupplices;
Pingues cædite victimas:
Permiſtæ maribus nurus
Solennes agitent choros;
Ceſſent depoſito jugo
Arvi fertilis incolæ!
Pax εἴ Herculeâà manu

banos ad triumphales victimas invi-

(43.) Auro-

48, Coeyto. Vide Act. 3. num. 16.

HERCULES FUENS. 55

aii (43.) Auroram inter & Heſperum,
Et quà ſol medium tenens
Umbras corporibus negat.
ὯΝ Quodcunque abluitur ſolum
m Longo Tethyos ambitu,
Ἦ Alcidæ domuit labor.
. Tranſvectus vada Tartari
Δ Pacatis redit inferis.
H Jam nullus ſupereſt timor:
ὙΝ Nil ultra jacet inferos.
WNI Stantes ſacrificus comas
Dilectà tege populo.

ἐ
Ὥ

Ἴ
Π

Ἷ τ : Σ ,
' 4). Auroram inter δις. id eſt, ab ortu uſque ad

occaſum.

36 L. ANNXEI SENECX

ACTUS QIHIARTIIS.
SCENA HNICA.

Hercules, dum Jovi ſacrißcium barat,

χ ;
furore 4 Junone immiſſo correbtus,

xorem &s lilberos obtancat, &j; in
ſomnum prolabikdur.

HERCULES. THESEIIS.
AMPHITRYON. MEGARA.

TLtrice dextrâ fuſus adverſo (1.) Lycus
Terram petivit ore: Tum quisquis comes
Fuerat tyranni, jacuit & pœnæ comes.
Nunc facra patri victor, & ſuperis feram,
Cæsisque meritas victimis aras colam.
Invocatio Deorum, quibus Hercules ſacrificiam
inſtruit.

Te, te laborum ſocia, & adjutrix, precor,
Belligera (2.) Pallas, cujus in lævaà ciet
gis feroces ore ſaxifico minas!
Adlit (3.) Lycurgi domitor & rubri maris,
Tectam virenti cuſpidem thyrſo gerens:
Gemi-

1. Lycus, Vide Act. 3. num. 9.
Φ. Pallas, filia Jovis, εχ cerebro ejus prognata, ſapientiæ
& diſciplinarum omnium Dea, quam Latini Miner-
vam vocant. Belli etiam & Conſilii Dea dicitur, cly-
Peo armata & haſtà, quam Hercules in omni certa-
mine præſentem habuit ducem ac præſidem.
3. Lycurgi domitor, eſt Bacchus. Lycurgus autem Thra-
ciæ rex fuit, Dryantis filius, qui quòd Thracas immo-
derato vino deditos videret ‚vites omnes toto regno
excidi juſſit, infeſtiſſimo Bacchum odio proſequens:
Hinc fingunt Poctæ, quòd juſtà Numinum irà in furo-

Ν
αἱμ
Π
μ

nellhele

ngallin,
ὐ
μ
Ἷ ποΙἩεεἓ
γμηι
ὰ Tommt.
1
Π Ὶ

W

Π
1Ὲ ἢ
Μ nlbias !
μ ἐϊιη
Π ῚΠ Ι
Π
. μ [;
Π ψ )

eneteol
Ν
;Νε:υοτ ἵἤν
Ε Π
Ἵ ᾽᾽᾽Η Ἱ .'. -᾿
| 8 mmn tone
Cencde Nert
Ν
ΤἨ”;
'“ιᾖμ!ςιπ "
ῬΜ.Μ

ς

HRCULES FURENS. 57

Wn Geminumque numen, Phœbus, & Phœbiſoror;
Soror ſagittis aptior, Phœbus lyræ:
UNe (4.) Fratéerque quisquis incolit cæxlum meus,
Non εχ noverca frater! Hue appellite
Greges opimos, quidquid Indorum ſeges,
Arabésque odoris quidquid arboribus legunt,
Conferte in aras; pinguis exſudet vapor:
Populea noſtras arbor exornet comas!
Te ramus oleæ fronde gentili tegat
ῶ Theſeu: Tonantem noſtra adorabit manus.
| THE. (5.) Di conditores urbis, & ſylveſtria
Trucis (6.) antra Zethi nobiles (7.) Dirces aquas,
(8.) Larémque regis qui advenæ Tyrium colis!

6 .

Π , τ ; jel A j
r de HI-K. Date thura flammis! AM. Nate manan-
ee; tes Priùs
ἀ
’ : Manus
Τ} 71 Ν '

ὑ ἀπϑοδ ς ῃ actus, uxorem & liberos trucidârit, &, cùm νίτος
quoque, ne Baccho in poſterum libaretur, exſcindere
vellet, tibias ſibi ſucciderit, à Pantheris denique in
Rhodope dilaniatus.
᾿ 4. Prater, id eſt, Jovis filius, ſed non ex Junone ſuſceptus.
ninmn⸗ 5§5. Di conditores &c. id eſt, Cadmus & Amphion, quo-

, “ΜΜ rum alter, Jovis monitu, primus Thebas condidit;
1115 . alter teſtudinis à Mercurio donatæ ſono ad arcis The-
Ἐ banæ conſtructionem ſaxa traxit.
— 6. Antra Zethi &c. id eſt, antrum Cithæronis, Bœotiæ

un hr montis, quò Dirces vinculis ſoluta Antiope fugiens
4 Π 5 } .
u , Μ

ὐ peperit enutrivitque Zethum cum fratre Amphione.
ψ ἹΜ”, 7. Dirces aquas. Dirce, Lyci Thebarum regis uxor,
Π quæ, interfecto Lyco, ab Amphione & Zetho indomiti
( ...ΐ:ι egdui caudæ alligata fuit; & cùm diu eſſet per terram

οο modo raptata, Deorum tandem commiſeratione in
ſui nominis fontem converſa eſft.
8. Larémque Regis &c. id eſt, urbem Thebanam, quam
Cadmus à Tyro illuc advectus, cùm ſororem Eura-
pam quæreret, condidit.

7

Her

48 L. ANNXYI SENECX
Ν 7 ν'᾽΄΄ Ι.’
Marus cruentà cæde & hoſtili ἐχρία! ς " niekin
HER. Utinam cruorem capitis inviſi Deis fndr
Libare poſſem! Gratior nullus liquor enn
Tinxiſſet aras; victima haud ulla amplior Π ᾽

Poteſt magisque opima mactari Jovi, Τ
Qum rex iniquus. AM. Finiac, genitor, tuos Omn
Oprta labores: Detur aliquando otium !

DQuiksqué feſſis. HER. Ipſe concipiam preces { Peromt

Preces Herculis ſacrificaturi. Famtolktwere
Jove méque dignas: Stet ſuo cælum loco, Wune ckonne
Tellusque & æther; aſtra inoffenſos agant τ mnd ι
Aterna curſus; alta pax gentes alat: AYAYater A
Ferrum omne teneat ruris innocui labor, {
Ensésque lateant: Nalla tempeſtas fretum 111
Violenta turber; nullus irato Jove ο ι
Exſi iat ignis; nullus hybernàâ nive ἄνν ι
Nutritus agros amnis everſos trahat. Π
Venena ceſſent: Nulla nocituro gravis Π
Succo tumeſcat herba; non ſævi ἃς truces ὑμήμε μ

Regnent tyranni. Si quod etiamnum eſt icelus un ο
Latura tellus, Properet; &; ſi quod parat ῳ ἤχῃ
Furor Aerculis. - : . Ἵ ιξ;ὲξῃᾳῃε ἐ
Monſtrum, meum ſit. Sed quid hoc? Μεάϊαπι . "

ἐ
diem . ι eken
Cinxèêre tenebræ; Phœbus obſcuro meat ὑ
Sine nube vultu: Quis diem retrò fugat, —
Agitque in ortus? Unde nox atrum caput „R
Ignora profert? IInde tot ſtellæ ροΐπσπι:. 5ςΟὃῦϑὅἕυδὦ
Implent diurnæ? Primus en, noſter labor ſauſi
Pæli refulget parte non minimâà Leo, ἰ
Iràque totus fervert, & morſus parat; Τ ξξἱἆ;.ὶἁ ἐ
Jam rapiet aliquod ſidus; ingenti minax N
Stat ore, & ignes efflar, &ũ rutila jubam ἤὰ ὰ

Π Π
Cervice inen

η

δ
"
Π Ν
δΝ}}

ἴ Ν
Π ἣν....}
ινλ
. AI

Δ,

Π

"1
Π
Π
κ υ μ
n
Π
Μ

!

εἰ μ
mNN
ἼἼΩ
{ ῃοἷἱθἴ ὲ
" ἰώ
Π

" νν

HuRCULgS FURENS. ξ9

Cervice jactat: Quidquid Aurumnus gravis,
Hyémsque gelido frigida ſpatio refert,

no impetu tranſiliet, & verni petet
Frangétque Tauri colla. AM. Quod ſubitum

hoc malumeſt?
Qud, nate, vultus huc, & huc acres refers,
Aciéque falſum turbidâà cælum vides?
HER. Perdomita tellus; tumida ceſſerunt freta:
Inferna noſtros regna ſensêre impetus.
Immune cælum eſt; dignus Alcidæ labor.
In alta mundi ſpatia ſublimis ferar:
Petatur æther; aſtra promittit pater.
Quid ſi negarer? Non capit terra Herculem,
Tandémque ſuperis reddit. En ultrò vocat
Omnis Deorum cœtus, & laxat fores,
Unà vetante. Recipis, & reſeras polum?
An contumacis januam mundi traho?
Dubitatur etiam? Vincla (9.) Saturno exuam,
Contraque patris impii regnum impotens
Avum reſolvam: Bella Titanes parent,
Me duce, furentes: Saxa cum ſylvis feram,

Rapiamque dextrà plena Centauris (10.) juga.

Jam monte gemino limitem ad ſuperos agam.
Videat ſub (11.) Oſſa Pelion (12.) Chiron ſaum:
ῃ

—

9. Saturno. Saturnus, Cæli & Veſtæ filius, cùm ex ora-
culo didiciſſert, fore, ut à filiis regno pelleretur:
ea de cauſa Jovi inſidias ſtruxit, ſed à Jove datus in
vincula Saturnus eſt, regnéque pulſus.
10. Juga &c. id eſt, montes Theſſaliæ, quos incolunt
Centauri, de quibus vide A&. 3. num. 33.

n. Ofſa &. Theſſaliæ montes.

12. Chiron, unus e Centauris, qui in Cælum translatus,
ſagittarius eſt.

δῶ L. ΔΝΝΑΙ SENECA
In calum (13.) Olympus tertio poſitus gradu
Perveniet, aut mittetur. AM. Infandos procul
Averte ſenſus; pectoris ſani parùm,
Magni tamen, compeſce dementem impetum!
HER. Quid hoc? Gigantes armapeſtifera mo-
vent:
Profugit & umbras (14.) Tityus, ac lacerum
gerens
Et inane pectus, quàm propè à cœlo ſtetit,
Labat (15.) Cythæron; alta (16.) Pallene tremit,
Marcéntque Tempe: Rapuit hic(17.) Pindi juga;

Hic apuit (18.) Oeren. Sævit horrendum (19.)

Flammiſera (20.) Erinnys verbere excuſſo ſonat,

Rogisque aduſtas propiùs, ac propiùs ſudes
In ora tendit; ſæva (21.) Tiſiphone caput
Serpentibus vallata poſt raptum canem,
Portam vacantem clauſit oppoſità face.
Sed ecce, proles regis inimici latet,
Lyci nefandum ſemen: Inviſo patri
Ζ

13. Olympus, Theſſaliæ mons, cujus vertex uſque adeo

attollitur, ut nubes penetrare, cælumque ipſum attin-

gere credatur. : .
19. Tityus. Vide Asct. 3. num. 28.
177. Cythæron, mons Bœotiæ, Apollini & Muſis ſacer.
τό. Pallene, urbs, ἃ Pallena, Sithones filia, uxore Clethi
ἀϊδα, quam alii Thraciæ, alii Macedoniæ adſcribunt.
17. Pindi juga. Pindus, Lapitharum ſedes, mons in fini-
bus Theſſaliæ.

13. Oeton. Oeta, vel Oetes, mons in finibus Theſſaliæ.

19. Mimas, mons minoris Aſiæ haud procul à Colo-
phone, continuis obſeſſus imbribus, unde futuræ tem-
peſtates ſentiuntur. . ' :
20. Erinnys, una furiarum infernalium, face armats.
21. Tiſiphone, eſt ultrix furia anguibus crinita.

μ

εμ '
( οο
μ ΑΜ.
ἐμονο!
Ρὶωϊω“ἔωυενἴο
Π Ν
πιμριν
χά

7

Pelimubul
en, κ
111
μῃ
ὶ
ἀὐδνδοὶν
ηή μ
Π

μ
mnpen
Μ ,

=

—
. ὶκ

.
ἧ

᾽ ωἷεξἷίεετἵρι
Ἷ ἴ Ῥεὖῖἶ
] ἷχἴιὓρὶᾖὓἳἶἴἷὗὶ]ῖἷ
᾿ ;π.ιεςπιτπ, μῃ
ἰΝ,
" ἁεἳςεπἀὶΐετ
ekinornn ,
η Ηἷ
μ
ἰῃ ἢ
“ΠἸἝΒἨ

=

— =

Ξ- 5Ξ

ΞΞ-: ὰ
ΞΞ-

ΞΞΞ 5

ὶ

HrRcCULES EFURINS. 61

Iæc dextra jam vos redder; excutiat leves

uhhn Nervus ſagittas. Tela ſic mitti decet

" . ΠῈ

!

ἀμ Π
ἀμηαί

.
Π

, οψἷὶϊξ 1

ι

Ἴ }

Cædes liberorum & conjugis.

Herculea. A M. Quòô ſe cæcus invergit furor?

Vaſtum coactis flexit arcum cornibus,

Pharetrâmque ſolvit: Stridet emiſſa impetu

Arundo; medio ſpiculum collo fugit

Valnererelicto. HER. Cæteram prolem eruam,

Omnésque latebras. Quidmoror? Majus mihi
Bellum (22.) Mycenis reſtat, ut Cyclopea
Everſa manibus ſaxa noſtris concidant.
Huc eat, & illuc aula disjecto obice,
Rumpätque poſtes, columen impulſum labet.
Procumbat omnis regia: Hic video abditum
Natum (celeſti patris. AM. En, blandas manus
Ad genua tendens voce miſerandà rogat.
Scelus nefandum, triſte, & Mpechu horridum!
Dextrà precantem rapuit, & circa furens
Bis ter rotatum miſit; aſt illi caput
Sonuit: Cerebro tecta diſperſo madent.
At miſera parvum protegens narum ſinu

(23.) Megara, furenti ſimilis & latebris fugir.

—.—

22. Mycenis. Mycenæ, Cyclopum opus perhibentur,
eorum ſcilicet, qui turrium conſtruendarum invento-
tes feruntur: Paſſim autem ommia magnæ molis opera
Cyclopibus tribuebantur.
23. Megara, Creontis Thebanorum regis filia & uvot
Herculis, quam, cùm Hercules Eurylthei juſſu ad in-
feros deſcendiſſet, Lycus exul Thebanus, occupate
Thebanorum regno, uxorem petiit: Sed opportunè ah
inferis redux Hercules Lycum interfecit, regnumque
Thebanorum Creonti reſtituit; quo fado, indignata
Juno tantum Herculi furorem immifit, ut Megaram
Axorem cum liberis οχ ea ſuſceptis interficeret.

΄

62 L. ANNEÆI SENECA

HER. Licer Tonantis profuga condaris ſinu,
Petet undecunque temer hæc dextra, & feret.
ΑΜ. Qudò milera fugis? Quam fugam aut late-
bras petis?
Nullus ſalutis, Hercule infenſo, eſt locus:
Amplectere ipſum potiùs, & blandà prece
Lenire tenta! ME. Parce jam conjux, precor;
Agnoſce Megaram: Natus hic vultus tuos,
Habitusque reddit; cernis, ùͤt tendat manus?
HER. Teneo (24.) novercam: Sequere; da
Pœnas mihi,;
Jugéque preſſum libera turpi Jovem!

Sed ante matrem parvulum hoc monſtrum au-

feram. ὺ

ME. Quò tendis amens? Sanguinem fundes

tuum?
AM. Pavefactus infans igneo vultu parris
Perit ante vulnus: Spirifum rapuit timor.
In conjugem nunc clava libratur gravis;
Perfregit oſſa: Corpori trunco caput
Abeſt, nec usquam eſt. Cernere hoc audes nimis
Vivax ſenectus? 51 piget luctů⁴s, habes
Mortem paratam: Pectus in tela indue;
Vel ſtipitem iſtum cæde monſtrorum illitum
Converte: Falſum ac nomini turpem tuo
Remove parentem, ne tuæ laudi obſtrepat!

THE. Quò te ipfſe, Genitor, obvium morti in-

Quò pergis amens? Profuge, & obtectus late,
Unumque manibus aufer Herculeis ſcelus!
HER.

— —

24. Noveream, id eſt, Jjunonem, quam εχ furore cum

Megara uxore (μὰ confundebat.

τ
Ἴ Ἷ
.
Vhwredhehun
en cecll:
εἰ ὶ
ἡ Nmdumh
κ μ

μ :

Ἷ "
cnemener
ἡμη hereuli

ΤΝ

γ
Ν
᾿ ψ
Π Ν
ι

ῃ

ὶ
]
"

᾽

Π Ν Ν

η
Δ εἰ τ
"1

Π
Uhere famn

——

ΕΥΝ

ἽΠ . 1
ἰΝ

Μ η
" , , Ἱ Π
ἀηλ , }
Β

'

ἰ

Ὁ Π η
Π εῃ }

᾽
Ε
᾿
ἤ,
ὴ

ῃ

ἐπ ὰ η .

Π Klit

ἢ
ni ben!
noeontrung

1

Ε {πὶ

Ν Ε,
umbprmm
ΤΝ
μεϊϑ»
Π

}

Λ
"

HEREUL Ε9 FURENS. 63

HER. Bene habet: Pudendi (27.) regis exciſa
eſt domus.
Tibi hunc dicatum, maximi (26.) conjux Jovis,

Gregem cecidi: Vota perſolvi libens

Te digna; & (27.) Argos victimas alias dabitr.

AM. Nondum litàſti nate: Conſumma ſacrum!

Stat ecce, ad aras hoſtia; exſpectat manum
Cervice pronâ: Præbeo, occurro, inſequor.
Macta! Quid hoc eſt? Errat acies luminum,
Visusque mœror hebetat: An video Herculiz
Somnus Herculis furentis.

Φ 4 .
Manus trementes? Vultus in ſomnum cadit,

Et feſſa cervix capite ſubmiſſo labat;
Flexo genu jam totus ad terram ruit,
Ut cæſa ſylvis ornus, aut portus mari
Datura moles. Vivis? An Letho dedit
ldem, tuos qui miſit ad mortem furor?
Sopor eſt; reciprocos ſpiritus motus agit.
Detur quieti tempus, ut ſomno gravis
Vis victa morbi pectus oppreſſum levet.

Removete famuli tela, ne repetat furens!

CHORUS

2 5. Regis, id eſt, Lyci, ἂς putabat Hercules.

26. Conjux Jovis, id eſt, Juno

27. Argos, &c. id eſt, Argos profetus, Euriſtheum quo-
que matabo tibi. Euriſtheus Mycçenarum rex erat; ſed
Poëtæ Mycenas & Argos confundunt.

64 L. ANNEI SENECX

CHORUS ANAPRSTICI.

Luctus ob infortunium Hercalis, animi

perturbati errore in ſuos ſavientis.
Votum ad Somnuam, ut ipſins ope mens
furibundo, &; priſtina Virtus redeat.
LUgent æther, magnusque parens
Stheris alti, tellusque ferax,
Et vaga ponti mobilis undal
Tuque ante omnes, qui per terras,
Tractusque maris fundis radios,
Noctémque fugas ore decoro,
Fervide Titan; obitus pariter
Tecum Alcides vidit & ortus,
Novitque tuas utrasque domos.
Solvite tantis animum monſtris,
Solvite ſuperi: Rectam in meliu
Deſcriptio Somni. ͵
Flectite mentem! Tuque ὃ 5 domitor,
Somne, laborum, requies animi,
Pars humanæ melior vitæ,
Volucer, matris (28.) genus Aſtrææ,
Frater duræ languide mortis,
Veris miſcens falſa, futuri
Certus, & idem peſſimus auctor!
Pater rerum, portus vitæ,
Lucis requies, noctisque comes,
αἱ par regi famuléque venis,
Placidus feſſum lenisque fovens;
Pavidum

—

2 ⁸. Genus Aſtrææ, ſcilicet, quia Somnus filius dicebatut
Juſtitiæ, Aſtræi gigantis flie, & Βεη βοίο Juſtitie⸗
tutò & ſecurè dormitur: Plerumque Somnus Nocis &
Erebi filius, & alatus dieitux.

—

Ν

! εὶ Γ{ι
μ ὶ
ζτἷτθ ὀενὲἂυπι
ἢ ὶῃἂοπιὶξοε
μ
Ὶ μ 1
μεαὶα ἁοτζ
χ
χκνλα
Π
Ἱ Ε

Π Π

Π

Π Ν

᾿μ ι ῃ
ἈΝ ν

μ
,

Ἰ ΤΝ

ltigue rir⸗

oeſnnd υ

HERCULES FURENS. 6

Mo
NWne pavidum Lethi genus humanum
Cogis longam diſcere mortem;
Ae,„Preme devictum torpore gravi!
Ropor indomitos alliget artus;
aunan. Nec torva priùs pectora linquat,

ἡμ....} Quàm mens repetat priſtina curſuml
Π en Hercules dormiens & ſumnians.
ε, En, fuſus humi ſæva feroci
εἰ Corde volutat ſomnia: Nondum eſt
Μ Tanti peſtis ſuperata mali;
ἰ Clavæque gravi laſſum ſolitus

Ἴ Mandare caput, quærit vacuàa
Pondera dextrâà, motu jactans
" Brachia vano: Nec adhuc omnes ,
ἂΝ Expulit æſtus; ſed, ùt ingenti
ἰὰ Vexata Noto ſervat longos
ndn Unda tumultus, & jam vento
Ceſſante tumet. Pelle inſanos
εὐνμμ Fluctus animi, redeat pietas,
Ὑ Virtusque viro; νεὶ { potiùs
Mens veſano concita motu:
΄ ( Trror cæcus, quà cæpit, ear!
Solus te jam præſtare poteſt
Μ Furor inſontem: Proxima puris
Sors eſt manibus, neſcire nefas.
. Lucdus de infortunio Herculis.
ἴ Nunc Herculeis percuſſa ſonent
Pectora palmis: Mundum ſolitos
ε᾽ erre lacertos verbera pulſent
ΤΝ μ νῖἂξἱἰ:ε manu; gemirus vaſtos
, Audiat æther, audiat (29.) atri
Ἀ9. Atri regina poli, id eſt, Proſerpina, regina infero-
μ

zum, qui polo Antaréctico ſubjecti vulgò creduntus.

66 L. ANNEI SENECE

Regina poli, vaſtisque ferox,
Qui colla gerit vincta catenis,
Imo latitans Cerberus antro.
Reſonet mœſto clamore (30.) Chaos
Latéque patens unda profundi,
Et, qui meliùs tua tela tamen
Senſerat, æther!
Pectora tantis obſeſſa malis
Non ſunt ictu ferienda levi:
Uno planctu (31 ) tria regna ſonent.
Et tu collo decus ac telum
Suſpenſa diu fortis arundo,
Pharetræque leves, date ſæva fero
Verbera tergo! Cædant humeros
Robora fortes, ſtipésque potens
Duris oneret pectora nodis:
Plangant tantos arma dolores!
Non vos patriæ laudis comites,
Ulti ſævo vulnere reges:
Non (32.) Argivà membra palæſtrà
Flectere docti, fortes cæſtu,
Fortésque manu; jam tamen auſi
Telum (33.) Scythici leve coryti
Miſſum certà librare manu,
Tutôsque fugàâ figere cervos,
Nondum-

30. Chaos, id eſt, rerum & elementorum confuſio, cu- “ἢ;

jus imago apud inferos eſt.
3ι. Tria regna, id eſt, cœlum, mare, infernus.
32. Argiva. Argos, Peloponeſi civitas juxta Athenas, un
Argi & Argivi populi dicti ſunt.
33. Scythici &c. id eſt, pharetræ, qualem gerunt Seythæ,
aut Scytharum pneruli, quos ab infantia parentes
ſagittis aſſuefaciebant. '

de

(irea

mncor.

“πὶ μ
πΤ
ἼΩ "
4 eleluo
gefue: ᾿
ἢ ίἑἓ.”.ῦὗ) (

S=
ἘΞ S

ὰ

}

ὶ

- -

᾿ "

1 ,
Π
Ἴ,
}
Π ι
Μ ψ
ΠῈ
1

ΔῈ α |
Ν

HERCULES PORENS.

Nondumque feræ terga jubatæ.
Ite ad ſtygios umbræ portus:
kRtte innocuæ, quas in primo
Limine vitæ ſcelus oppreſſit

nl Patriusque furor:
Ὦ Itee infauſtum genus, ὃ pueri,
1 Noti per iter triſte laboris:
⸗ Ite, (34.) iratos viſite reges!
{
ζἆ““ῶ"“" ACTUS ΟἹἵὶ [Ν ΤΊΊ[5.
᾽ SCENA UNICA.
Ἴ) τ ; :
-ᾷὥΨιὙ.͵ Hercules evigilans, ſibique readitus,
. . ὑ .
" dum conjugem liberosque chariſſimos
ψ - "».. ὁ 7
Ἷ exanimes aſpicit, ségue authorem ſce-
ὐ leuris in furore patrati intelligit, ſibi
ἩΝ) ipſi violentas manus inferre aggréſſus,
: . : ( ξ
Patlris precibus prohibetur.
Π}}}}}-
ἢ HERCUILES. ΑΜΡΗΙΤΆΥΟΝ.
ο THESEUS.
Π Hercules evigilans, & viſis Megaræ & prolium in

furore oociſorum cadaveribus attonitus.
Ν Uis hic locus? Quæ regio? Quæ mundi
W ὍΝ Plagaz?
΄ Ὀὕϊ ſum? Sub ortu ſolis, an ſub cardine
Ἴω Ε”.ἸΚἼ':ΙΙΙΒ Urſæ? Nunquid Heſperii maris
, ἘΧίγοίηᾶ tellus hunc dat Oceano modum?
Qas trahimus auras? Quod ſolum feſſo ſubeſt?

Π
'νναε'.Π...[ ᾽
Ὶ Ξ — Ε 2 Certè
μ ; ; .
iiz 34. Iratos reges &c. Plutonem & Proſerpinam, reges

Patri veſtro indignatos propter illatam vobis mortem.

L. ANNXYEI SENECZ

ljimus. Unde proſtrata domo
Video cruenta corpora? An nondum exuit
Simulacra mens inferna? Poſt reditus quoque
Oberrat oculos turba feralis meos.
Pudet fateri; paveo: Neſcio, quod mihi,
Neſcio, quod animus grande præſagit malum.
Ubi eſt parens? Ubi illa natorum grege
Animoſa conjux? Cur latus lævum vacat
Spolio leonis? Quéônam abiit tegimen meum,
Idémque ſomno mollis Herculeo torus?
Ubi tela? Ubi arcus? Arma quis vivo mihi
Detrahere potuit? Spolia quis tanta abſtulit,
Ipsumque quis non Herculis ſomnum horruit?
Libet meum videre victorem; libet.
Exſurge victor, quem novum cœlo pater
Genuit relicto: Cujus inceſtu ſtetit
Nox longior, quàm noſtra. Quod cerno nefas?
Nati cruentà cæde confecti jacent;
Eere mpta conjux: Quis Lycus regnum obtinet?
Quis tanta Thebis ſcelera moliri auſus eſt,
Hercule reverſo? Quisquis (1.) Ismeni loca,
(2.) Actæa quisquis arva, qui gemino mari
Pulſata (3.) Pelopis regna Dardanii colis,
Succurre, ſævæ cladis auctorem indica!
Ruat ira in omnes: Hoſtis eſt, quisquis mihi
Non monſtrat hoſtem. Victor Alcidæ ree⸗
roce-

—

1. Ismeni loca, ἰά eſt, Bœotiam, quam irrigat fluvius ο

Ismenus, ἐ Σ
Δ. Αϑαι, 1ά eſt, Attica maritima, ſic dicta αὖ ΥΤῚ)
littus.
4. Pelopis regna, id eſt, Peloponeſum, cui Pelops, Tan-
tali, Phrygiæ regis, filius dominabatur, à quo && Ἀ
men habuit illa Peninſula.

ὐ
μ
μ
ἶ πιιἂυε υ
uierwem⸗
Ν
Ὑ kens
μ Π
ΤΝ
παεμῖν
Ἷ 70
ο ὰ
μ
ἡεμα ti
Hensumend
μ
ι
(
( χ [ὰὶ
ι
τ ο
" ρυΐἓςυέ;
μ

-.

Ι
᾿
ἵ

E—=

,

{ alenti,
Enkkeole Π

Ϊ ἴῃ ιΗΠ[ )

HERCULIES FURENsS. 69

procede; ſeu tu vindicas currus truces

ὑ (4.) Thracis cruenti, ſive (5.) Geryonis pecus,

ἰδγῃ; (6.) Libyæve dominos: Nulla pu gnandi mora eit;

17
orn
ἐ 17

ι En, nudus adſto; vel meis armis licet
ἐ υ Petas inermem. Cur meos Theſeus fugit
Τυΐ , Patérque vultus? Ora cur condunt ſua?
uInsg Vifferte flerus! Quis meos dederit neci
nbmg Omnes ſimul, profare: Quid, genitor, ſiles?
ἀϊνήμς; At tu ede Theſeu; ſed τυῦ, Theſeu, fide!
η OUterque tacitus ora pudibunda obtegit,
πρϑήνη! Lurtimque lachrymas fundit. In tantis malis
ἄμ Quid eſt pudendum 2 Nunquid (7.) Argivæ

ἘΝ
Ἢ
ἰ

ὶ
) ”ἶτν

]

ὑὐπμμ ι . Potens φ „ Σ
ηἷν Dominator Urbis? Nunquid infeſtum Lyci
marnke Parentis agmen clade nos tanta obruit?
nten Per te, meorum facinorum laudem Precor,
Μ Genitor, tuique nominis ſemper mihi
ς 1 { Numen (δεαπάππι; fare, quis fudit domum?
)Ό Cui præda jacui? AM. Taclita ſic abeant mala.

" Πᾖύἳιἶΐἶἷἶ . Ἔ ξι ρζα! Η 5
ἵ...ᾗἷᾗἷ HEK. Ut inultus ego ſim? AM. Sæpe vindicta
obfuit.

μ ) HER. Quisquamne ſegnis tanta toleravit mala?

Pi AM. Majora quisquis timuit. HER. His etiam,
ὙΠῈ Pater,
Π{{ ὴ π E uid-
ἿἯ 3
ἐ — —

ricre 4. Thracis cruenti, id eſt, Diomedis, Thraciæ regis,
ἡ " - quem Hercules interfecit objiciendo eum equis in pa-
—, bulum, qui equos ſuos humana carne alebat.
— .ν3|ὸ 5. Geryonis pecus. Vide Act. I. n. 8.

t 4
αἱ Ἴ ο , Lybiæve dominos, id eſt, Arlantem regem, & Antæum
, ὀἰἆὶῥμ' gieigantem, Neptuni ex Terra filium, qui adolevit in Libya
mm,NH. apud Lyxum oppidum, qui locus Antæi regia dicebatur.
7. Argivæ potens dominator urbis, id ect, Euryſtheus, de

len, quo vide Act. τ. num. I1.
d. Numen ſecundum, id eſt, Jupiter.

70 L. ANNAXI SENECX

Quidquam timeri majus aut gravius poteſt?
A M. Cladis tuæ pars iſta, quam nòſti, quota eſt?
HER. Miſerere, genitorl ſupplices tendo manus.
Quid hoc? Manus refugit. Hic errat ſcelus.
Unde hic cruor? Quid illa puerili madens
Arundo letho, tincta (9.) Lernæâà nece?
Jam tela video noſtra; non quæro manum.
Quis potuit arcum flectere, aut quæ dextera
Sinuare nervum vix recedentem mihi?

Ad vos revertor: Genitor, hoc noſtrum eſt
ſcelus?
Tacuêre: Noſtrum eſt. AM. Luctus eſt iſtic
tuus;

Crimen novercæ: Caſus hic culpà caret.
Hercules agniti ſceleris, ſibi ipſi iratus, vindex.
HER. Nunc parte ab omni genitor iratus tona,
Oblite noſtri: Vindica ſerà manu
Saltem nepotes! Srelliger mundus ſonet;
Flammas & hic & ille jaculetur polus:
Rupes ligatum (10.) Caſpiæ corpus trahant,
Atque ales avida! Cur (I.) Promethei vacant
Scopuli? Paretur vertice immenſo feras,
Volucrésque paſcens Caucaſi abruptum latus,
Nudumque ſylvis. IIla, quæ pontum Scythen
᾽ (12) Sym-

9. Lernæa nece, id eſt, hydræ ſanguine & felle tindta.

10. Caſpiæ rupes, id eſt, Tauri montis, qui tribus in

locis interruptus, quaſi portis quibusdam pertranſitur
in Armeniam, in Ciliciam & in Mediam: Sed illæ
tantùm Caſpiæ appellantur portæ, quæ apud Medos
ſunt.
1I. Promethei vacant &c. Senſus eſt: Abripiar in locum
Promethei, qui Caucaſo eſt catenis alligatus, cujus
jecur renaſcens aſſiduè depaſcebat aquila ob ignem
Jovi ſurreptum. :

Η

ῃ
γμἰμν: ἰ
Π
μ
μ μ
ἡμίνν
(muore Π
ἐ ἱὶεες'εῃὀτω
Ϊ }ἶ ΜΠ|
γμίνῇ

,

ἼΠ0; Π

E uewomcn
Π
εὰ
ἢ
ΗἩΟ...ξ {Βὓἄἳζἶ
Ὑ ἰν.
ἁμιαρει
κ έριὸ '
1ξςᾗηΜΒΝ "
ἐκίμίῃ
—
Ε
πωω ἱδὼ
Etbnn χ
tin ἔνμι
"
"
ζξὤεηιευτ; ἀμ
Kalim ὴ

Koher⸗
ῃ Ner,.
tre

{

ῃ :
- Ἡππκουτες FURENS. 71

} (12.) Symplegas arctat, hinc & hine vinctas
Kan⸗ ἽΠ : manus τ
Rodhnmn Diſtendat alto: Cumque revocatà vice
" Η-ξϊἰἷ».ῖἓἶυς, In ſe coibunt ſaxa, quæ in cœlum exprimunt,
1 Ν Actis utrinque rupibus, medium mare:
υ Ego inquietà montium jaceam morà.
mnummm (uin ſtructum acervans nemore congeſto ag-
Π 1 gerem,
Π Cruore corpus im ο ſparſum cremo?
υ Mekm Sic, ſic agendum eſt; inferis reddam Herculem.
AM. Nondum tumultu pectus attonitum caret.
0I luce ( Mutavit iras: Quodque habet proprium furor,
In ſe ipſe ſævit. HER. Dira furiarum loca,
ΤΝ Et inferorum carcer, & ſonti plaga
Π Decreta turbæ, & ſiquod exilium latet
Π Ulterius (13.) Frebo, (14) erbero ignotum &
ἿΠ mihi,
ἡ Huc me abde tellus! Tartari ad finem ultimum
ἀὺ Manſurus ibo: Pectus ὁ nimiùm ferum?
μ . Ο 5 vos per omnem, liberi, ſparſos domum
Ἔ PDelfere dignè poterit? Hic durus malis

) Lachrymare vultus neſcit. Huc enſem date!

! “γεῃ;ν . —„ ΞΤ
ἷ-ἜἔζὲΜΜ DVate huc ſagittas; ſtipitem huc vaſtum date!
μ E : Tibi
pm R
12. Symplegas, id eſt, Symplegades, vel Cyaneæ inſulæ;
— tlen ſcilicet ſcopuli in Ponti Euxini oſtio, qui, cùm non
in⸗ ἀπὶ multùm à ſe diſtent, finguntur concurrere; & navi-
unni Ν gantibus medè disjungi, modèò coire videntur.
idwlmn ſien 13. Erebo. Erebus eſt infernalium fluviorum infimus.
n Nin , 14. Cerbero. Cerberus dicitur fuiſſe ſerpens in Teaænaro,
ΔΝ Laconiæ promontorio, cujus veneno mortales extin-
μ guebantur; & quoniam in Tænaro ad inferos dicitur
l n eſſe aditus, Ditis canem dixerunt Poëtæ, quem cum
arin , Hercules trucidâſſet, nata eſt fabula, qued canem

ſe ' tricipitem interemerit.

L. ANNFI SENECX
Converſus Hercules ad unum filiorum, eum alloquitur.
Tibi tela frangam noſtra, tibi noſtros, puer,
Rumpemus arcus;, ac tuis ſtipes gravis
Ardebit umbris: Ipſa Leruæis frequens
Pharetra telis in tuos ibit rogos.
Dent arma pœnas: Vos quoque infauſtas meis
Cremabo telis, ὃ novercales manus!
THE. Quis nomen unquam ſceleris errori
indiditꝰ?
HER. Sæpe error ingens ſceleris obtinuit lo-
cum.
THE. Nunc Hercule opus eſt; perfer hanc
molem mali!
HER. Non ſic furore ceſſit extinctus pudor,
Populos ut omnes impio aſpectu fugem.
Arma, arma, Theſeu, flagito, properè mihi
Subtracta reddi. Sana ſi mens eſt mihi,
Referte manibus tela: 51 remaner furor,
Pater recede; mortis inveniam viam.
AM. Per ſanéta generis ſacra, per jus nominis
Utrumque noſtri, ſive me altorem vocas,
Seu tu parentem; pérque venerandos pis
Canos, ſenectæ Parce deſertæ, precor,
Annisque feſſis: Unicum lapſæ domũus
Firmamen, unum columen afflicto malis
Temet reſerva! Nullus ex te contigir
Fructus laborum: Semper aut dubium mare,
Aut monſtra timui; quisquis in toto furit
Rex ſævus orbe, manibus aut aris nocens,
A me umetur: Semper abſentis pater
Fructum tui, tactumque, & aſpectum peto.
HER. Cur animam in iſta luce detineam am-
pliùs,

72

Morẽerque

: Cllrun

μ
} Π
Π ΩΝ,

ΓΤ

Π
ῃ

E Cein
{
Μ μαι
Π
ἘΝ Tenuumd
μ
Π

{{ τ

ὑ εΐηρν.
Wenre fern
Ε
ῃ η

-
μῃ ι

ἄδῃ,
. Ν

]
ἥ Μρηί}τυπι ὴ
ἐ
ἡ7, '
μ
"
᾿ Ὶ

ἤ ὰ
.
e N
Π lunte

ſekröcteni
" μ

eniths wn
Π
μ ὶ
μ εὶ
Π
ἼΠ]
μ

:

Π

Ξτ[} ζ)ἶὃΐθἶ)
Ν

"

{Π|}
Τ

Τ
[ ὀυὗὶυωωῃξ
εο
εὐ
Μ
Ν

| ἶθἷἷἷἷὢ

HERCULFS FUERENS. 73

Ὧ Morérque, nihil eſt. Cuncta jam amiſi bona:
Mentem, arma, famam, conjugem, natos,

manus,

Etiam furorem: Nemo polluto queat

Animo mederi. Morte ſanandum eſt ſcelus.

THE. Perimes parentem? HER. Facere ne

poſſim, occidam.
THE. Genitore coram? HER. Cernere hunc
docui nefas.
AM. Memoranda potiùs omnibus facta intuens,
Unius à te criminis veniam pete!
HER. Veniam dabit ſibi ipſe, qui nulli dedit?
Laudanda feci juſſus; hoc unum meum eſt.
Succurre genitor, ſive te pietas movet,
Seu triſte fatum, ſive violatæ decus
Virtutis! Effer arma; vincatur meâ
Fortuna dexträa. THE. Sunt quidem patriæ
reces
Satis efficaces; ſed tamen noſtro quoque
Moveare fletu: Surge, & adverſa imperu
Perfringe ſolito! Nunc tuum nulli imparem
Animum malo reſume; nunc magnaã tibi
Virtute agendum eſt: Herculem iraſci vetal
HER. 81 vivo, feci ſcelera: ſi morior, tuli.
Purgare terras propero: Jam dudum mihi
(15.) Monſtrum impium, ſævúmque, & immite,
ac ferum

Oberrat. Agedum dextra, conare aggredi

Ingens opus, (16.) labore biſſeno amplius!
E 3 Igna-

—

τς, Monſtrum impium, id eſt, monſtroſum ſcelus à me
admiſſum.
16. Labore biſſeno, id eſt, opus majus, quàm fuerint
duodecim preæclariſſima facta.

74 L. ANNEÆI SENECGA

Ignave ceſſas, fortis in pueros modò
Pavidasque matres? Arma niſi dentur mihi,

Aut omne (17.) Pindi Thracis exſcindam nemus

(18.) Bacchique lucos, & Cythæronis juga
Mecum cremabo: Tota cum domibus ſuis,
Dominisque tecta, cum Deis templa omnibus
Thebana ſupra corpus excipiam meum,
Atque urbe versà condar: Et, ſi fortibus
Leve pondus humeris mœnias immiſſa incident,
Septémque opertus non ſatis portis premar;
Onus omne medià parte, quà mundus ſedet,
Dirimitque ſuperos, in meum vertam caput.
Redde arma! AM. Vox eſt digna gen tore Her-
culis:
Hoc en, peremptus ſpiculo cecidit puer;
Hoc, Juno, telum manibus emiſit tuis:
Hoc nunc ego utar. THE. Ecce jam (miſe-
rum metu
Cor palpitat, corpũsque ſolicitum ferit)
Aptata arundo eſt: Ecce, jam facies ſcelus
Volens, ſciénsque. Pande, quid fieri jubes?
HER. Nihil rogamus; noſter in tuto eſt dolor.
Patris & Theſei precibus ab inferenda ſibi nece
cohibetur.
AM. Natum pores ſervare tu ſolus mihi.
THE. Sed ipſe necdum maximum evaſi metum.
HER. Miſerum haud potes me facere; felicem
potes.
ΑΜ. Sic ſtatue, quidquid ſtatuis, ut cauſam tuam
Famamque in arcto ſtare & ancipiti ſcias. Ἂ
Ut

— —

΄

17. Pindi Thracis. Vide Act. 4. num. 17.
18. Bacchi lucos, id eit, ſy lvas Baecho conſecratas Propé
Thebas.

N

"

ΤΝ
μ μ
Π
μ
ΤΝ
ἡνκ ῶ

"
;

ψαπ Π
ὶ
Τ μαΝ:

μ κ

Ν

ἰ

Π Ἢ
DNlne tecon
slo)

ἐ ι

1
ἡἢ

}
1

— —
19. W
; Ἰἕ..«.ε,ἵςγὡ;ῶ
} ἆπρ[ἱ

" Τ ᾿
,"'“-’ΔΔῬἩ
'

ὨΠ η ; ᾿ '
Π
Π μγίμει
[1.}.
eumfenm μ
ἰ

β

Π
μ

Δ Μ
᾽
ἡ

Ν
ΤΝ
αἰμον

{
"

.

Quis (19.) Tanais,

HERCULES FURENS. 75

Aut vivis, aut occidis: Hanc animam levem,
Feſsamque ſenio, nec minus quaſſam malis

In ore primo teneo: Tam tardè patri

Vitam dat aliquis? Non feram ulteriùs moram:
ethale ferrum pectori impreſſum induam:
Hic, hic jacebit Herculis ſani ſcelus.
HER. Jam parce, genitor, parce; jam revoea
manum:

. . * 4 9
Succumbe virtus; perfer imperium patris!

Eat ad labores hic quoque Herculeos labor.
Vivamus: Artus alleva afflictos ſolo,
Theſeu, parentis! Dextra contactus pios
Scelerata refugit. AM. Hanc manum ample-
Gtor libens:
Hac nixus ibo; pectori hanc ego admovens
Pellam dolores HER. Quem locum profugus
petam? ;
ὍΒΙ me recondam, 4υάνθ tellure obruam?
an quis (20.) Nilus, aut
quis Perſicà
Violentus undà (21.) Tigris, aut (22.) Rhenus
ferox,
(23.) Tagusve Iberà turbidus gazà fluens,
Abluere dextram poterit? Arctoum licet
(24.) Mæotis

17. Tanais, Scythiæ fluvius.
80. Nilus, Ægypti fluvius.
21. Tigris, fluvius, qui in Armenia majore naſcens,
magnam Aſiæ partem perfluit, & in ſinum Perſicum
defertur. Fluvius eſt rapidigimus, unde & nomen
habet, quia ſagittam Perſæ appellant Tigrim.
22. Rhenus ferox, id eſt, impetuoſus, forté ab accolis,
Germanis & Gallis, quos diſterminat, ita dictus.
23. Tagus, fluvius Luütaniæ, quæ lberiæ, ſive Hiſpaniæ
Pars eſt, aureis abundans arenis.

76 L. ANNE SENECE HERCULES FURENS.

(24.) Mæotis in me gelida transfundat (25.)
Mmare;,
Et tota Tethys per meas currat manus,
Hærebit altum facinus: In quas impius
Terras recedes? Ortum, an occaſum petes?
Ubique notus perdidi exilio locum. J
Me refugit orbis; aſtra transverſos agunt
Obliqua curſus; ipſe Titan Cerberum
Meliore vultu vidit: Ofidum caput,
Theſeu, latebrem quære longinquam, abditaml
Quicunque ſemper ſceleris alieni arbiter
Anas nocentes, gratiam merttis refer,
Vicémque noſtris: Redde me inferis, precor,
Umbris reductum, méque ſubjectum tuis
Reſtitue vinclis! Ille me abſcondet locus:
Sed & ille novit. THE. (26.) Noſtra te tellus
manet:
Illic ſolutam cæde Gradivus manum
Reſtituit armis: Π1ὰ te, Alcide, vocat,
Facere innocentes terra quæ ſuperos ſoler.

24. Mæotis, palus Scythiæ.
25. Marc Arctoum, id eſt, Septentrionale vel Euxinum.
a6. Noſtra te tellus maner, id eſt, Athenæ, quia Thefeus
Ζ ραι, regis Athenarum, filius fuit; quo in loco Mars
à Neptuno in judicium vocatus de cæde filii ſui Halir-
cothii, omnium Deorum ſententiis abſolutus eſt.

ἴ

Ξ"Μ Διηί

H

" ὑ
hohe
nlan
1
ἿΠ
Π Π μ
ἿΠ
Οὢϊὢ

ιό.λοκυειὲιὠ

ἽΠ

Μ
Ἷ

ι
Π
ς Π }
fariotumn
{{
}
υ{

INSTITUTIONUM
RHETORICARIM

R. P. Cypriano Soario S. J.
ex Ariſtotele, Cicerone & Quinti-
liano præcipuè depromptarum,
Variorumque Authorum) Com-
mentariis Illuſtratarum,
1 1B K 1 TK E J 4 :
Pro Uſu & Exercitio Academicæ
Juventutis in Rhetorica.

E
nnn -

Π ΞΞΑ Π Ν Ξ ( Π Χ{Ι.

ΟΟΜ PRIVILEGIO SACRAE CASAREX,
REGLEQUE CATHOLICE MAJESTATES,
Et Facultate Superiorum.

WIKCEBUIRGI
Sumptibus Almæ Univerſitatis Juliæ,
ANNO MDCCXXNVI.
Töbis Marei Antonii Engmann, Univenl, Typegs,

μἰ }
Π
ᾗαὶ; Uefefn u⸗
ΔΗ e ann
1 mn⸗
Π ῚΝ hnar,
Π
: :!ῄ{ΐξξ{Μ
Π
Ν Πνὴ
ἡΠμη μῃ
Ν

Π υ

S Ξ
Μ ς ἘῸΣ

ΠΠΠΠῚ —.,.

CYPRIANUSSOARIIIS
CHRISTIANO LECTORI

J. De

Π Οὐσὸ profecto melins atque prudentius
Vudiis ſüuis conſielunt, qui optimos au-
Aores in omni diſeiplinarum genere
legendos ſibi atque imitangos proponunt, quam
qui his neglectis, delectüs omnium diſoerimine
remoto, quosvis oupidiſſime ſequuntur. Quod ſi
η vetera paulo altins repetere voluerit, quo-
3cunque ſe animo & cogitatione convertet, hoc
ita eſé comperiet. Ut enim alios omittam,
qui in bonarum artium ſtudiis liberaliſſimis
Junt doctrinisque verſati; ſatis conſtat, Plato-
nem ingekio, doctrina & copiâ dicendi longè
omnibus ſuperioribur praſtitiſſe. Ergò ex ejur
diſeiplina quot viri quantà ſèientiä, quantäque
in ſuis ſtudiis varieiate & copià, quam admi-
rabiler extiterunt? Atque ut alior ſileam, quo-
rum ſeripta temporum injurid perierunt, ill
᾽ Arzſtotelem, Summum Philoſophum, 88 De-
moſthenem, omnium Oratorum facilè Principem,
brocul dubio debemus; liquidem Ariſtoteler 20-:
tos viginti annos Platonem audivit: Demoſthe-
ner verèò eundem non ſolum audivit, ſea etiam
lettita it . aia Cuceronem ad iantum in
Ω : A 2 Σ

4 —8 (0°) ξφ
Philoſophia ᾽ Eloquentia decus evexit? an
non Platonis, Aidtet 45 Demoſthenis imé
tatio ? Finiz non fit, ſi velim eos numerare,
μἱ ex Ariſtotelis diſciplina in omni doctrinæ
1 ingenii laude praſt antes prodierunt. Tanti
refert, quem imiteris, quem legas, quem admi-
vyeris. Hoc intelligenter noſtræ Societatis No-
minis ΖΕδΟ præceptores ex eo tempore, quo
juventutem virtute & litteris informant, eos
Auctores diſcipulis exponunt, qui præter cæte-
yos in ſuo genere floruerunt. Qua de cauſa
moleſtius etiam ferebam, nullum 6{16 librum
veterum Sscriptorum, qui adoleſcentibus diſten-
di cupidis primum aditum ad Eloquentiam
aperit. Non quòd doctrina diſeendi paruùm
Latinis litteris (Ὲ illaſtrata ; (nam ᾽ Quin-
Silianus de ea diligentiſſimè ſimul & doctiſſ.-
mè ſeripſit, & in libris Ciceronis tantume
curæ, tantum ſuavitatis, elegantiæ at que do-
grinæ, ut ne apud Græcos quidem aut pluri-
bus aut melioribus præceptis Orationis facultas
ſit ornata) ſed quòd ad primam iyronum in-
ſtitutionem eéorum ſeripta minus ſint accommo-
data. Quis enim diſcipulis ad haæc ſtudia in-
gredientibus explicare Quinctiliani libros?
Sunt illi equi dem, at dixit, ſummd diligentia,
ſingulari judicio, ſummi eruditione conſeripti;
at ita longi, ac nonnunquam obſèuri, ut majus
otium & acrius judicium deſiderent. Partitio-
ner Oratorias? At ità ſunt breves & conciſæ,
ut multas & magnificas Eloquentiæ opes con-
ſtructas nimis anguſtè coarétent. Præcipuas
auntem in iliis parter habent L. Ο μ

4

Ϊ ΜΜἷ“Ι,Μ
αμμὶ
᾿ Μ ἄ;{ί'ΜΗ
Π ὰ
ἐή
,, Μ
ἼΠ Ὶ
Π ,
( ἰ μ
Π
Π ςπι;ἑωι
llen
alimp, e
μά :
Π
υ{ ῃἡ
Π
Πή ἢν er
Π Π
Ν ἐή
ὴ lenn
Μ ὑ 7
Π Μ
η ,
ᾗ.“ίζΐὤλ᾿ ,
Σ "
μ
Μ ’ΜΜ Μ’}
. ;
Μ
ὴ ΐχξψᾶ

ὴ
;ἶικιπ ἰμι ἤμ
μ “
μ

͵ γεἶὶω Π

ἡμ }
Μ γηήηη 1
) ᾶμῃςΜ-

{ Μβπ ἡμμ}..

ὮΠ
7
ὙΠ Μι
mt. ἢμ1}
71)
μφ νηνι!
.
κ "
Π ὰ

δεδμμν

“}}}
} {}}}}}"

«ἘΠ (o) ξὲξ- 5

Μ. Antonius, homines, ut dignitate, ſic eloquen-
μᾶ in Romana Republica maximi, qui minora
illa, ſed diſeentibus imprimis necelſaria cele-
riter tranſigunt; qua verò ſunt ü vulgari in-
telligentia magis remota, ea non facile dixe-
rim, ornatiùuene an copioſius proſequantur.
Huc accedit, quèd, dum Craſſus perfectum,
Antonius communem informet Oratoerem, ma-
δὲν altercationibus, qui Dialogorum eſt mor,
in contrarias parter d'ſſeritur“ gquod medio-
criter quidem er uditis, qui judicii jam aliquid
habent, non ſolum magnam & ingennam de-
lectationem, ſed mirabilis etiam utilitatis
fructum affert?“ tyronibus non item, qui d' ſpu-
tationis vim atque incitationem aſpiciunt,
veſtigia insreſſumque κ intuentur. Duos
de inventione libros puero ſibi inchoatos &
rudes hic excidiſſe affirmat ; propterez quòd
nec Orationis expoliendæ & confirmandæ ra-
tionem docent, nec inveniendi fontes ab Ari-

ſyotele demonſtratos aperiunt. Itaque multa

in iis pracepta ſunt, μά editis ρο[ φ libris

idem Cicero improbavit. Libri verò ad He-

rennium, κ quocunque illi ſint ſcripti, ſimilem
inveniendi viam demonſtrant, & quædam de
ſtatu, multa de verborum & ſententiarum
continent ornamentis, diverſa ab his, quæ Ci-

tero & Quinctilianus eitdem de rebus tradi-
dAkrunt. Topicorum liber tantummodò decla-

rat viam ab Ariſtotele inventam ad reperi-
endum in omni ratione argumentum. & quo-
niam ad Trebatium juriwconſultum ſeribptur

NAt, exempla habet ex intima juris ſeientia

4A 3 de-

6 (°ο) ξφ -
deſumpta, quæ uſque eò ſunt dißicilia, ut ιά

obſeuritate multos ab ejus libri lectione reji-
ciant. In oratione υογὸ ad Brutum, quaæ {
optima ſpecies & quaſßt ſigura dicendi, Cicero
diſertiſſimè exponit. Sed cup- ad Brutum ſeri-
beret, vulgaria præcebta permulta, quæ Aiſcen-
di ſtudioſis vehementer conducunt, breviter
percurrit, vel penè prater: que vero de Ora-
tionis numero mirabiliter pracipit, ut adeunti-
bus ad eloquentiam utilia ſint, deſideramur.
His de cauſis cupiebant noſtri præceptores, 1Ὲ
omnes Eloquentiæ partes, explicatæ deſinitioni.
bus, exemplis iluſtratæ, ex Ariſtotelis ſenen-
tia, Ceceronis verò & Quinktiliani non ſen-
tentid ſoluùm, ſed verbis etian, quantuùm expe-
diret, aliquo libro, οἱά 45 ordine comprebhen-
Jerentur. Futurum enim exiſtimabunt, βι
fieret, 14 diſcipuli ſimul cun vulgaribus Khe-
toricæ præcéptis illa magis recondua de argu-
mentorum locis, de ampliſicatione, de Orationis
forma 89 numero perciberent. Luam ἐβὺ

provincinimn cum eorum voluntaie ſuſcepiſſein,

quibus libenter vitæ meæ vationes commiſi, his
rihus libris dicendi pracebta, quantum eXrρu

7770 " 7 2 27 7 7 , . Π ᾽ " -
ingenii mei vires eſſicere 9 conſequi potue-

runt, complexus ſiun, ut jzuvarem adoleſcentes
ad legendos Ariſtotelis, Ciceronis Quincti-
liani doctiſſmos libros, quibus eloquentia βη-
tes continentur. Neque verò ignoro, multa 00
rum, quæx ἃ veteribus ſunt tradita, ab bis, 4
giibus defendi zquius erat, ditis etiam libris
oppugnari. Sed càan d multis, qui ſingulari
doctrind ſunt prædite; eadem deſfenſa Ror,

Mlt

ἐ
Π {ωι!οπιπι
μ uce:
ἐ ofd
αἰ 1

ἽΠ
mmuin
ἡ ! Μ
Π :
ψ ΜΗ

)

)
Ω}

“108 (ὁ) det- ᾽
mibi eonſtlium fuit de bis, quæ 18 dofctiſſmo-
rum ſæculorum approbavit conſenſus, nibil ſinè
ratione mutare, umò verò te, Chriſtiane Lector,
vehementer oro atque obſecro, ut banc libidi-
nem temerè contradicendi veterilbus Scriptori-
bus de animo tuo penitus evellas, ne ad ejus
perniciem ἰοηρίὴς deinde ſerpat. Nam ſimul
atque cupiditas ῥάς ad ingenium, tanquam
χ ad materiam adbæſit, incredibile dictu
eſt, quæ continuò excitet incendia. Illud
etiam tibi perſuadeas velim, nos nibil ma-
gis oupere, quàm ut virtute & litteris maxi.
mè ſis ornatus, ut Cbriſto ES U, φαῖ eſt
berens & ſalus vitæ noſiræ, gratus ſis
8 jucundus.

A 4 EjIIS-

Ὥ } ᾷ (9) 85
ὍΣ οφ φι. : ἐ ϑαζονϑι. Ν .
ἝᾧἝἝἝἝἝἝΙἝἝἜἝἝἜ ζ.ἕ;ξιωῃῇχιετι.
EIUSDEM CYPRIANIS8 Π
μ ὶ ι
ΓΠῚ...

INSTITITIONES RHETORICAS. μ
PROOE 48. nenleih
O0OEMI M. nenleiinie

lenw 1010
Ationis & Σ ΓΤ :
do, ut Kcrirn tanta eſt ſimilitu- [Π
Ἰὰπι ſed lo Welnli on intelligendi ſo- Mikntütn
tenusrunt Aue i etiam prineipatum iemom!
Latini Grecor utramdue vocabulo; timünn
eodem penè nominarin um prudentiæ æmuli mincdhe
Rationis imago aadam E enim Oratio quaſi nind ὶ
eui 5 τ σ.: ationem in r
61 regnum . mente ,
Ορτὶππἷ Ξυἷἆ;ἕζλἑεεπιΐι.τκὡυωω eſt, Deus u
: oſuit: Orationi Ν
idem Summus Opi bolunt; ionis ſedem μῃ
)pifex in celſiſſim ς n e
ma corporis parte o ce a ac nobiliſſi- ἰ innn
ollocavit: Orati - n, μῃ
lux quæd , avit: Oratio eſt ſicuti μ
entum: Rati ες Ὶ, 1
deratur propri : : Ratio regit ac mo- ;
Ὴ eſt ſpecies admi bili mn
tamen intus latent ies admirabilis, eam κ
ntus latentem Orationis pulchri enme
clarat: [τὰ quod 1 nis pulchritudode. umman
* 1 umen eſt Soli prineipi Ogrnoſn⸗
deratori lumi ἐ oli prineipi ac mo- ne⸗
Rationi luminum reliquorum, id eſt Orati ψ
Rationi dominæ ac regi ᾿ ratio ῃ «ιἢ
τ μ μ ät, utsumini üliusſktec omnium. ἐ
ἜῈ ὓυᾗπε ὑοοι t, ut Summi illius Rectoris mun- ἄ
ἰ tatem, ſapientiam, vim & poteſta- nt
,

Ἶ
'

΄

.
MA

ἐ ε{ ſni
Π
ἀμμμμι
ααανὰ
χ

μ

. “ Π
4anen {{
! "

☛ (.ο ) δεᾷξ 9

tem ſuſpiciendam, admirandàmque hominum

generi, ut Rationis, fic Orationis vis ac natura
cogat confiteri. Quid enim admirahilius eſſe
poteft, quâàm cogitationes tam multas, tam ex-
cellentes, tam varias atque multiplices Oratio-
ni commendari. Orationem νέγὸ » exceptam
aẽre, quaſi vehiculo, incredibili celeritate, bre-
viſſimo temporis ſpatio, ad quàm plurimos
pervenire; ac poſtremò per tenuiſſimos aurium
meatus, fingulari opere artificioque perfectos, in
alienos introire, atque in eis tam perſectè, tam
inſigniter exprimere ſpeciem ſuam, ut mœren-
tes conſoletur, torpentes exciret, afflictos erigat,
inani lætitiâ elatos cohibeat, & in quemvis de-
nique motum auditorem impellat? Quodſi
Orationis tanta præſtantia eſt, non poteſt non
maxima eſſe dignitas Rhetorieæ, quà ornandæ
Orationis doctrina continetur. Eadem enim
hominis Ratio, quæ cæteras artes invenit, di-

cendi quoque artificium illuſtravit. Nam primò

terram pervagata, non modèò ejus formam,
ſitum, fœcunditatem, ſed eorum etiam, quæ
in ea gignuntur, varietatem, uſum naturàmque
cognovit. Tum mare ingreſſa profundum &
immenſum, quot genera quamque diſparia de-
gentium in eo belluarum inveſtigavit? Exin

ſiderum ornatum & pulchritudinem admirans,

cognito jam aëre, & his quæ ex eo generantur,
in cœlum uſque penetravit. In quibus rebus
tam multis, tam variis, tam disjunétis, tam
abditis atque obſcuris inveſtigandis ſi tanta fue-

rit Rationis ſagacitas & ſolertia, in expolienda

Oratione, quæ ejus comes & interpres eſt, non
A S minor

10 ὅδ 8 (ο ) ὰ ᾽
minor profectò fuit cura. Hic eſt eloquentiz ἡμε "
ortus, hæc nobilitas, hæc cum Ratione conjun- dlſemd
Qio. Qua de cauſa vehementer vigilandum eſt 6sanim,
iis, qui ſapientiæ flagrant ſtudio, enitendumque .9
Cmni curà ac diligentiâ, ut Rhetoricæ Dialeéti. τ νι !
cæque præceptis optimè cognitis, ad reliqua- ὐ
rum artium faſtigium contendant. Quam viam mutn
jucundam, facilem, brevem, & quaſi compen- οἠϊ, {
diariam, non modò non aſperam atque arduam ι εΝ
aut longam eſſe comperient. Quod υ faciliùs ο .
conſequantur, hi tres libri artificium dicendi, à ν, mmen
veteribus traditum, breviter explicabunt. Etin μ ο
prumo quidem libro, qui de Inventione eſt, ſe- ο ann
decim argumentorum loci ſunt explicati, ſimul. ὶ
cum his, quæ ad permovendos animos ex eis- εἰ
dem locis eruuntur. In ſecundo verò, qui diſpo- κ
ſitionis Præcepta continet, de Orationis parti- Dähgeck
bus, de ſtatu, judicatione & eâ controverſiäs,; η
quæ ex interpretatione ſcripti cxiſtit: prætereà mnen
deRatiocinatione, Enthymemate, Introductione ἐ ει
& Exemplo agitur. Et quoniam frequens men. κ ο
τίο facta eſt ab antiquis Auctoribus Epicherema. ἢ .
tis, Soritis & Dilemmatis, eorum vis explanatur; hen
additis præceptis ſpecialibus de iis, Jquæ ad ſin- ΕΝ
gula Cauſarum genera pertinent. Tertius de- Ὗν
nique liber docet Orationis ornatum, qui eſtin ἰ ῳ
verbis, vel ſimplicibus, vel conjunctis: itaque de ,
verbis novis, de inuſitatis, de tropis, de lumini-
bus verborum & ſententiarum, de origine, cau- Ο ς
ſa, natura & uſu Orationis aptæ ac numeroſæ; υ ι
tum ad extremam de memoria & pronuntiatio- Ν
ne in eo diſſeritur. Sed quò major utilitas ex Mln
Eloquentia percipi poſſit, Chriſtianis præcepiis Ν lalnt

dili-

Π
ἰ ι
αὐνεθ μ
ἀθῖ
εὐ

. Ὦ
Π{

Π

" α{'"';’
Ἰ}1}}}

κ (ὁ ) ,δᾷ9 {

ὍΝ Ἐ Δ Π ΈΠΓΟΥ ea purganda eſt. Ut enim bonus

agricola vitem, quæ ſylveſcit, & in omnes partes
nimis funditur, ferro coërcens tum fructu læ-
rtiorem, tum aſpectu pulchriorem reddit. ſic
Eloquentia, ſi amputetur errorum inanitas, in
quos delapſa eſt vitio hominum divinas leges
ignorantium, ſuam admirabilem ſpeciem recu-
perabit. Excidatur igitur mentiendi licentia,
quam, ſeverè divinis præceptis interdictam Ora-
tori, Quinctilianus & antiqui Rhetores conce-
dunt: amputetur procacitas, & vitium illud te-
terrimum lacerandi alios probris, contumeliis,
maledictis, cui utinam ne Demoſthenes & Ci-
cero tantoperè indulſiſſent: reſecetur arrogan-
tia & inanis laudis appetitus, qui aciem anifni
perſtringit: intelligatur, iniquum eſſe tenebras
auditoribus offundere, ne verum perſpiciant,
& ſuffragium atque ſententiam dicendo cor-

rumpere, quèd à Græcis & Romanis Audito-

ribus eſt factitatum. His tot tantisque deletis
maculis, continuò exiſtet illa divinæ & cœleſtis
Chriſtianæ Eloquentiæ Pulchritudo, quæ tantèò
erit præclara magis & eximia, quantò diligen-
tiùs ad omnium hominum utilitatem confere-
tur, & ad laudes celebrandas Dei Optimi Ma-
ximi, qui ſermonem homini dedit ad ſocieta-
tem & conjunctionem cum hominibus tuen-
dam. Heæc eſt illa Chriſtiana Eloquentia, quàâ
Gregorius & Baſilius, nobiliſſimum par amici-

tiæ, doctrinæ, ſanctitatis, plurimùm præſtite-

runt: & Juliani, amentiſſimi & profigatiſſimi
hoſtis Rel gionis, impetus omnes fregerunt: hâoe
Excelluit Athanaſius vir ſanctiſſimus, quem nec
ſxviſ⸗

12 ε5 (ο) ὅδ8ς

ſæviſſima periculorum tempeſtas, nec humano-

rum commodorum aura potuit unquam de fuo

eurſu dimovere, quin Arii impium & conſce-
leratum comprimeret furorem: hae floruerunt

Chryſoſtomi, Ambroſii, Auguſtini „Hierony-
mi, Cypriani, qui Chriſtianæ Reipublicæ fue-
runt lumen longè clariſſimum, ut alios quàm
plurimos omittam, quorum copia digna Chri-
ſtiani nominis glorià. Hos tales ac tantos Vi-
ros qui volet imitari, colat Chriſtianam Elo-
quentiam, quæ ex divinarum rerum cura &
contemplatione, ex Chriſti ESU amore, ex
maximarum denique artium ſtudüs
effloreſcit.

{ '-'͵᾽|᾽1|͵’

PRO-

Ν
|
ὰ
'

Α Penimn
ἢ
Ἷ

᾿η Γρι
Π
Ἰλίω
Δλ ;
χ
Ν
;ιπἹΡοΞἵκἹἄρ
Θἷῃθῃὀἓἷἕ

Π

:

'

]

Ὶ

uman

ῳ (

nkt

ΤἸ .

ἄμ
unr ἰπη ι
ΠΠΠ, Ε ἐ
μ
ἿΠ

Π

Π an
ἵαα,
{ kwdi

“) ( ) ξὲβ- 13
Σ Ἀ Σ ἀρς οο τ χ ο ς ἄ ς ο ὴ

ϑρξοϑξϑεϑεξϑοξξοοξξοϑεϑοθεξοοῆῃ

PROLEGOMENA
INSTITUTIONUM

RHETORICARIIM.
CAPIIT UNICIIM.

De Natura, Officio, & Fine

Rhetoricæ.
ARIICʒIULUS J.
Quid ſit Rhetorica?

penitũúsque perſpectis, & in unum exi-
tum ſpectantibus, ac nunquam rallenti-
bus præceptis continetur.
Talis facultas cùm ſit Rhetorica, bene defini-
tur, quòd ſit ars bene, hoc eſt, ornatè, gravi-
ter & copiosè loquendi.
Differt Ars Rhetorica à Grammatica, Hiſto-
ria, Poëſi, & Philoſophia, quòd Grammatica
emendatè loquatur, Hiſtoria ſimpliciter narret,
Ῥοδῆς imitetur & fingat, Philoſophia preſsè &
interruptè diſputet: Quare hæc manui in pu-
gnum contractæ, Rhetorica manui in palmam
explicatæ comparatur, '
: ΛΔΕΤΙ-

4 Rs in genere eſt facultas, quæ cognitis

14 INSTITUITIONES RHETORICA.

ARTICULIIS II.

DQuod ſit officium, quir finis, quæ dignitas, ἐφ

μά materia Rhetorica?“
ficium eſt id, quod Ars facere debet; offi⸗
cium Rhetoricæ eſt dicere appoſitè ad per-
ſuadendum.
Liniz eſt id, quod intenditur: finis Rhetori-
cæ eſt perſuadere dictione, quod tribus modis
fit: docendo argumentis & argumentatione;
delectando, quod fit ſuavi, culto & apto di-
cendi genere; movendo, quod amplificatione
& affectibus obtinemus. Primnm eft neceſſi-
tatis, ſecundum ſuavitatis, tertium victoriæ.
Dignitas Rhetoricæ vel ex eo intelligi poteſt,
quod in omni libero populo, maximéque in
Pacatis tranquillisque civitatibus præcipuè ſem-
per floruit, ſempêrque dominata eſt.
Quid enim tam jucundum cognitu atque audi-
tu, quàm ſapientiſſimis fententiis graviſſimisque
verbis ornata ac perpolita oratio? Quid tam po-
tens tamque magnificum, quàm hominum ani-
mos, in quamcunque Orator velit, partem fle-
Ctere? Quid admirabilius, quàm res, ſplendore
verborum illuſtrata? Certè perfecti Oratoris
moderatione & ſapientià non ſolùm ipfſius di-
gnitas, ſed & privatorum plurimorum ac uni-
verſæ Reipublick ſalus maximé continetur.
Materia Artis in genere eft ea, circa quam
Ars verſatur. Sic Medicinæ materia ſunt mor-
bi & vulnera, quia in his omnibus Medicina
verſatur. B
MWareria Artis Rhetoricæ eſt quævis quæſtio,
ad dicendum propoſita. —“MM
quo-

Ν

εὰ

{{

ἣμ
ῳχ{ὶἱοῃυπὶ |
ὐ
Π

η τ
" 111
Π 1ἢ
77
υ ς
Π :

, ΓῚ

ἡμΜΠ ῃ
Π
ἰ υ ι
μι ἄμ
ἰλϊὴ υ
ἷ ὀ Ν
ὑ η
17

'

μ
τ ὶ Μξ...ιὶιΡ
Π]} 4 }},....
ἰ

1 φ ,
ὕψμνι:
11
μι! Anhs
lentum vd
Π
Ἵ1}
ἐμαμι
Ν

INSTITUTIONES RHETORICX. 15

Quotuplex ſit quaæſtios

Quæſtionum duo ſunt genera; alterum in-

fnitum, quod Græci Θέσιν, Cicero Propoſitum

vocat: alterum certum & definitum, quod Græ-
ci ὑπόϑεσινγ Latini Cauſam vel Controverſtam
appellant.
Theſis ſive Propoſitum eſt, cùm aliquid ge-
neratim quæritur, v. g. An expetenda ſit Εἰ
quentia? Hæc quæſtio abſtrahit à certis per-
ſonis, locis, temporibus, actionibus, negotiis
& ſimilibus circumſtantiis.
Hipotheſis ſive Cauſa eſt, cùm aliquid ſpe-
ciatim quæritur, v. g. An Eloquentia Ciceronis
in Academiis Germaniæ etiam belli tempore ſit
epetenda? Hæc quæſtio finita & contracta
eſt ad certas perſonas, loca, tempora, aliasque
ejusmodi circumſtantias.
Ex utraque harum quæſtionum, id eſt, The-
ſi & Hypotheſi naſcitur alia duplex quæſtio:
prima dicitur Cognitionis, cujus finis eſt tan-
tùm ſcire, v. g. An δοί ſit major terrà?“ Secun-
da dicitur Actionis, cujus finis eſt aliquid effi-
cere, v. g. Quibus officiis colenda ſit amicitia.
Tria ſunt genera, in quibus fieri poteſt quæ⸗
Nio.
I. Genus judiciale, in quo ſpectatur Accu-
ſatio & Defenſio Rei, tanquam ejus partes; Pu-
nitio & Impunitae, tanquam finis; Sævitia vel
Clementia, tanquam motus & affectus. Verſa-
tur hæc quæſtio circa tempus prasteritum.
II. Deliberatiwun, in quo ſpectatur Suaſio
vel Diſſuaſio, tanquam partes; Utilitas vel De-
trxi⸗

16 INSTIIUITIONES RHETORICX. {|

trimentum, ùt finis: Spes aut Timor, tanquem { μ
motus & affectus. Reſpicit tempus futurrm. ian l
III. Demonſtrati vum ſive Exornativum, in μ 4
quo ſpectatur Laus & Vituperatio, àùt partes; Ho- Ὶ
neſtas vel Turpitudo, ùt finis; Delectatio vel In- Π
dignatie, ς motus & affectus. Attendit tem- cgin i

pus præſens vel præteritum. "Τ
ART ICULuüS III. (umor in
DQuibus & quot rebus comparetur Rhetorica mhtioc
ſeve eloqueniia? τ ΝΗ
ΗΙεεε quatuor: Natura, Arte, Exercitatione, mm mun
Imitatione. Um.
Quid Natura confert ad Rhetoricawmu? ὀ{

Confert ex parte animi ingenium, judicium, Π
Α]Ἰάηπα dona, ad inveniendum, diſponendum, ο ι
explicandum & ornandum idonea: ex parte Whffit
corporis, linguam ſolutam, vocem canoram, Π ἄ
latera firma, conformationem quandam totius "
oris & corporis. ες Π ὶ
Hæc dona Naturæ ſunt, quæ quidem ab Ar. ὑ ι
te limari, excoli, atque aliquo modo acui & ἴ ι
perpoliri, non autem inſeri & conferri poſſunt. 7
Unde & unâ voce dicuntur: Khetorica natu- Π Ν η
ralis. in μῃ
uid conferat Ars Ω Ἠϊ“ιξ;εἁἁἓῃἀωξ
Confert præcepta, certà & longâ Doctorum Mm
animadverſione probata. Ars enim eſt certior ἣ
dux, quàm Natura, habétque hanc vim, non kind
ut aliquid, cujus in ingeniis noſtris pars anteà ἷ ςΙῖἓεῃῄἴῃὶ͵Ε
nulla ſit, pariat & procreet, ſed ut ea; quæ in υἹ un
nobis jam procreata, & à natura indita ſunt, ἰ10,
perficiat & confirmet. Quare pauci, etſi magnis χ ῃ
: ο ἸΠῶ :

————

—☚

—

ὶ

17
Wingeniis præditi, ſinè Arte eloquentiam ſunt
conſecuti, & rectè vulgari proverbio dicitur:
Poëta naſéitur, Orator fit.
Quid conſerat Exercitatio?
Exercitatio in præſtanti natura, quam Ars
expolivit, abſolutionem perfectionémque di-
cendi auget & conſummar.
} LQuatuor autem ſunt, quæ potiſſimùm Ex-
μ 1.. Eercitatio compleétitur:

INSTITüuTIONES RHFTORICEZ.

„ I. Lectionem, tum plurimorum pro materia;,
ῖ tum unius probatiſfimi Auctoris pro ſtylo &
forma.
μ II. Meditationem, ut ſumatur ſpatium ad

cogitandum de re,; quæ proponenda eſt, ne
n Armer Perversè & extemplèò dicatur. .—
III. Sriptionem- cùm enim ſtylus ſit opti-
mus dicendi effector, magni intereſt, ſæpiùs

geum ihlanm

Ἐ,

Π κ Δὰ
Π ſcribere. 3
IV. Emendationenm eorum, quæ primûm feri-

. Ῥῖα ſunt; quod fit adjiciendo, detrahendo, mu-
tando: ἢ nimirum, quæ primo laboris æſtu in

ἐ Chartam effudimus, in aliquod tem pus repoſite,

ῖ , Per intervallum ſæpè reguſtemus, & tanquam
G"W⅓taliena legamus, damnando, quæ prius placue-
. " addendo, quæ priùs non occurrerant, mu-
791 N rando in melius, quæ diſplicitura notamus.
Ἷ Ν : - Ο μίαὶ cowferak Imitakio!
Αΐἆΐφγιω{“ Imitatio eſt expreſſio rationis, quam is;,
} Ὧ πΠι imitamur, in opere ſuo perficlendo te-

1

" “ὐ — 7 ς 111 Nrage Ν ΦΡΟΣΣΣ Ἵ“ ͵͵-᾽-, ο
ΜΟΜ 4 σπι|. Pro quo obfervanda lunt lequentlia:
. ,

1
υ , I. Ur Orator præſtantiflimus ſeligatur, quem
μ Dobis imitandum ProPohanms. alis Pl& C-

D ᾽ - ᾽ teris

18 INSTIIuITIONES RHETORICX.
teris omnibus ſuadetur Cicero Romanæ Elo-
quentiæ Princeps.
II. Ut Imitatio ſit moderatd, nec minutiora,
ſed tantùm ſelectiſſima & optima imitemur;
qualia ſurt, Inventio, iſpoſitio & Elocutio
Oratoris propoſiti.
Inventionem imitamur, ſi rationem, quam
tenuit, inveniendi & excogitandi argumenta,
ſequamur.
Diſpoſitionem imitamur, ſi ordinem natura-
lem & artificioſum ſingularum partium Oratio-
nis & argumentorum r'oblſervemus.
Elocutionem denique imitamur, ſi Oratio-
nem noſtram iisdem Figuris ill uſtremus; ſi pa- ἢ
ribus numeris Periodos noſtros vinciamus;, ſi
eddem verborum & ſententiarum varietate (εἰ-
monem noſtrum exornemus.
III. Ut poſito ob oculos Genere cauſ. quam
tractandam ſuſcepimus, ejusdem Generis Ora-
tionem in Or atore, 406Π) imitamur, inquiren-
tes, ad normam ejus dictionem noſtram confor-
memus. Ex. gr. Π cauſam agis in Genere jJudi-
Cciali, hoc eſt, ſi accuſandus vel defendendus fſit

aliquis, Orationes imitaberis, quas in ſimili Ge-

nere Cicero habuit plurimas; quales ſunt pre

Quintio, pro Rege Dejotaro, ahrd Annio Mi- in
ias quascunque μ

lone &c. Et has potiùs quàm a
conſiderabis.

51 quid in Genere Deliberativo probandum κ
ſuſcipias, conſulenda tibi erit Oratio pro Lege
Manilia, quæ tota ad De eliberativum Genus per-

tinet.

51 cauſam agas in Genere EKxornativo, conſu- )

les

Aunun

μ
μ
Ροωρη "
εἰψϑῦ
ῳὓνιιαεΧι
Ὑ
Τ ΜΡΙ{
Ῥά ἃΡ
Ἰα
ᾳιεπ
Ἷ τεω“π'ω
Τ
ἼΠ ...
ἢ αὐ έ
:;ά'ἑ , Μ:ι!
᾽ δ Ἷ
-ο[ Π Ν
|͵| Π
...Ὀ
Εν)

!

λ

|
'

Π
“ι ἢ ζ'Π] ,
͵ |͵’|:᾽΄|;’

INSTTTuTIONES RHETORICA. 19

" Orationem/pꝓro Marco Marcello quæ Caji
e Ceæſaris, & partem Orationis pro Lege Manilia,
ὐ } quæ Pompeji laudes complectitur.
HHI Si in aliquem acriùs & vehementiùs invehi ſua-
Mhibu que ipſi vitia exprobrare velis, leges Orationes
iin Verrem, η M. Antonium (quæ Philippicæ
In dicuntur) in Piſonem, in Catilinam.
Huin Modi & praxes imitandi ſunt multiplices
ἰχ χ Quando Sententia Ciceronis quidem mu-
nuurumͤ tatur, retinentur tamen eadem verba. Sic Cicero
ἴ de morte P. Clodii ironicè dixit: Ρ Clodi
Ὶ, 100 mortem ο aοänο nemo ſerre poteſt, &c. Sic
Ilenme imitando de alio ſincerè dicere poteris: Tunti
αὐμάπν viri mmortem ή animo ferre nemo poteſt, Iu-
Ν get denatus, Marret Equeſtris Ordo, &c. Ν εὶ
contrerio ſenſu de aliquo ſcelerato: Perditibu-
“ jus hominis mortem iniquo animo ferre nemo
} poteſt, gaudet Senatus, exultat Equeſtris Or-
. [0. δῖς.
ς . Commutantur quidem verba, ſed ſenten-
ἰ tia eadem retinetur: v. g. (icero dixit Divinat.
ι ἰη Verrem 2. De te Cæcili, jam extra conten-
Τ certaménque noſtrum familiariter te-
cum loquar: tu ἐρ[6 , quemadmodum exiſtimes,
vigde etiam atque etiam; & in 16 collige, Θ
| 65 φ quid facere poßſs, conſidera. Putäsne
ie poſſe, & c. Sic Ciceronem imitaberis: Sed AJe te,
nimium pertinax adoleſcens, jam extra omnem
vontentionis acerlitatem familiariter tecum
loquar: tu quemadmodum ſtudeas, vide etiam
atque etinn, & quis ſit progreſſus tuus, &G
quos judicxes exſpectaturus ſis, conſidera. Pa-
lasne poſſe, &c. 2 8, Οὗπι.

20 INSTITUTIONES RHETORICX.

3. Cùm mutatà ſimul ſententià & locutione,

eundem dicendi tenorem obſervamus: v. g. Ci-
cero dixit pro Milone ſect. 2. Nam illa praſi-
dia, 444 pro kemplis &. Sic imitabimur: Nam

illa caſtra hoſtium, quæ pro muris ſtipata con-

υ ὐ

Π οῖτῖς ; etſt ad vim inferendam, δις.
4. Cùm pro ſententia aliam ſêententiam, pro
verbis alia verba eodem ordine & tenore collo-
camus: v. g. Cicero dixit: Novi Zudicii nova
forma terret oculos, &c. Sic imitabimur: Per-
ditiſſimi viri inaudita impietas aſſligit bono-
rum animos. ὅζο.

5. Cùm easdem Figuras, mutatis verbis &

ſententiis imitamur: v. g. Cicero dixit pro Mi-

lone ſect. 15. Quid porro quærendum eſt?
Factumne ſit? At conſtat; à quo? At patet,

&c. Sic imitabimur: ΕΖ verò, qui velit in virum

doctum evadere, quid præſeribendum cenſetis?
11 ſtudeat? At couſtat. &c. Ut praſtantiſſ-

mos dcriptores imitetur? At patet, &c.

6. Cùm in aliquo dicendi Genere eadem ar-
gumenta, eandem argumentandi dicendique

methodum tenemus.

Cavendum tamen eſt, ne ſtudio imitandi eo- .
usque deducamur;, ut noſtra repudiemus; quæ

magna ſervitus eſt, atque ingenii contractio.
Imò mone Quintilianus, conandum aliquid eſſe
ſupra eos, quos imitamur, præſertim cùm ple-
rumque facilius ſit, plus facere, quàm idem.

Denique optima Imitatio eſt, ſi in ea non

appareat, quod imitati ſumus; vel certè, ſi appa-
reat, aliud ab illo videatur eſſe.

τ

ARTI.

Ar
ΤΝ
ntiore

μ
μ ..}
Ἴ

De }

INSIIIUTIONES RHETORICXY

AARTICILVUS ἱν.
DQuot ſunt partes Rhetorica?
Ν PArtes Rhetoricæ quinque numerantur: I. Iz-
ε; ventio, de qua in hoc Libro primo ſequen-
πα; tibus Capitibus agitur. 2. Diſpoſitio, de qua
inkmm Liber ſecundus tractabit. 2. Elocutio. a. Me-
ürgme moria. S. Pronuntiatio. Has tres Liber tertius
η μ explicabit.

Σ ΠΙΒΕΒ PRIMUS.

De Prima Parte Rhetoricæ,
SIVE DE
IN VENTLIONE.

CAPUIT PRIMIM
De Argumentis, & Fontibus, ex
εἰ ὦ͵ quibus hauriuntur.

Ν Ἔἷ’ ,
μ Ἂ Uoniam finis Oratoris eſt, dicendo per-
NdCN ſuadere, perſuaſio autem Fide & Motu

Oratori, Argumenta, & Argumentatio, Ampli-
1 well ficatio & Affectus. Priora duo valent ad faci-

, Poſteriora verò ad Motum ſive Voluntatem 1π-᾿
ωῃἑὖἆὓὖὼΐἷ clinandam requiruntur. ᾽
; Ρῃ[επᾖπἵξξ Π Ν ΤΊ ζ [ Ι.͵ Πδ I.
e Wid (Ὲ Inventio, quid & quotuplex ſit
τ μ Ό Β Argumentum!?
εἰ Nrentio eſt excogitatio rerum verarum aut ve-
riſimilium, quæ valent tam ad faciendam

Tr1 Ν Ἷ Ξ . “
Fidem, quàm ad Morus excitandos.
ε: B 2 “γρώ-

' Ρυἓῖκωὓἓἔζ endam fidem, & intellectum convincendum:

᾿ Ἂ “Κ᾽ conficitur, hinc quatuor invenienda ſunt

22 INSTITITIONES RHETORICAX,

Argumentum eſt inventum ad faciendam

Fidem vel eſt ratio rei dubiæ faciens Fidem: At

ſi velis Fidem facere, Eloquentiam eſſe expeten-
dam, excogitésque illud Argumentum, quia eſt
Ars bene dicendi; ità propones: Ars benedi-
cendi eſt expetenda: ſed ea eſt Eloquentia:
igitur eſt expetenda.
Argumenta ſunt triplicia; alia certe, alia pre-
habilia, alia dubia.
Argumenta certa ſunt I. quæ ſenſibus perci.-
piuntur; ùt quæ videmus, audimus. 2. Quæ
communi hominum opinione ſunt comproba-

ta; àùt afficiendos eſſe honore parentes. 3. Quæ

legibus cauta ſunt, aut in mores recepta. 4.
Quæ ità probata ſunt, ut his ipſe adverſarius
non con radicat.
Argumenta probabilia ſunt I. quæ ferè ſem-
per accidunt (& dicuntur firmiſſima) ùt liberos
à parentibus amari. 2. Ea, quæ communiæſti-
matione propè certa ſunt (& dicuntur propen-
ſiora) ùt eum, qui resétè valet, in craſtinum
perventurum. 3. Ea, quæ ſimplicem aliquam
ſpeciem habent veritatis& dicuntur non re-
pugnantia) ùt in domo furtum factum ab eo,
qui domi fuit.
Argumenta dubia ſunt, quæ ambiguam fa-
eiunf Fidem. Verùm ad probandum id, quod
eſt dubium, id, quod probabile eſt, poteſt ad-

hiberi; v. g. Sit dubium, an omnes Catilinæ ſocii

conjurârint; ſumetur illud, quod probałile eſt:
Homines æris alieni magnirudine opprefſſos, eos
denique egentes & ſump: uoſos, facilè adduci,
ut conjurent.

Deſu-

.

μ
Ω
μ For
eeprome
}
μ
ἼΠ Ν
ἐφ
Π
Π
Π
Ur, Π
LoNert
Ἵ Atern
,

᾽

εἰχ ἥπνι

ἔμῃνιι
Ν

ΤῊ

' ὴ ῳ

ἢ

“᾿
lennm

Ὶ

INSTIIUITIONES RHETORICAX. 23
Deſumuntur autem Argumenta ex Locis Rhe-

ttricis, quos Cicero appellat Argumentorum

Sedes vel Fontes, in quibus latent, & ex quibus
ſunt depromenda. ,
Duplex autem & Locorum Rhetoricorum

ῳ Genus: alterum eſt Locorum Intrinſecorum ſeu

ἢ

Π η
adimm. 1
ſeuntconn
lentes 10
electll
ἐἤ ι

{ {{ΠΠ}}|}

Inſitorum, hoc eſt, eorum, quæ ipſi rei, de qua
eſt quæſtio, quodammodo inſita & intrinſeca
ſunt
Alterum eſt Locorum Extrinſecorum ſive Ke-
motorum, hoc eſt, eorum quæ aliunde eruun-
tur, vocanturque extrinſecùs accerſiti.
Loci Rhetorici Intrinſeci ſive Inſiti ſunt nu-
mero ſexdecim: Definitio, Enumeratio parti-

um, Notatio nominis, Conjugata, Genus, For-

ma, Similitudo, Diſſimilitudo , Οὐηϊγαγία &
Repugnantia, Adjunktta, Antecedentia, Conſe-
quentia, Cauſæ, Effebta, Comparatio. De Lo-
cis Extrinſecis ſive Remotis forisque aſſumptis
1 Cap. 2,.

ARTICUL US 1I.
Ε DEFINITIONE.
Quid ΠῈ Defnitio, 85 quot modis fiat ⁵
DRhnitio eſt Oratio explicans naturam rei;
vel, ut Cicero 2. de Oratore ait: Definitio
eſt earum rerum, quæ ſunt ejus rei propriæ,
quam definire volumus, brevis & circumſcri-

Pta explicatio.

Modus conſtruendi Definitionem eſt iſte:
Accipe aliquid, quod Defianito commune eſt
eum aliis, vocaturque à Philoſophis Genus,
ς Β4 dein-

24 IHXNSTITUuTIONEFS RHFTORICEYXI.
deinde ſume aliquid, quod ſit eidem peculiare

ac proprium; idque ab iisdem Philoſophis Dif-

ferentia nuncupatur:: Sic Rhetorica definitur:
Ars bene dicendi. Ars ο Genus; quia hoc

Rhetoricæ cum Grammatica, Poëſi, Pictura,

cæterisque Artibus eſt eommune. Bene veròè
dicere eſt illius Differentia, quia hoc illi pro-
prium ac ſpeciale eſt.

͵

Heæc Definitio dicitur eſſentialis, & conſtrui-
tur per ea, in quibus rei definitæ natura ſive

Alia eſt Definitio non eſſentialis, Oratoribus

familiarior & uſitatior, quæ & Deſcriptio ap-
Pellatur: & variis modis componitur.

Primè per Cauſas, quando rei natura expri-

reitur per eas res, à quibus habet, ut ſit & ta-
lis ſit. Sic Cic. lib. I. de Legib. Hominem de-

finit à ratione, quæ 6 ipſius Cauſa Formalis,

ὃτ ajunt Philoſophi. Animal hoc providum ac
JigaX, miltislex, axutum, memor, plenum ra-

tionis & cozſilti, gaem vocamiess hominem,pracla-
γά giddainzaonditione geve: atum 6{1 à Supremo
Deo. Sotnä eſt enim ex tot animantinm generibis
ἰ ήηε natnr, is pàrticebs rationis, cum catera ſint
Ο Σ éberIa. Ἐ εῚ ’
Π οάετα pertinet illa hominis Definitio ex Se-
ἰ ο , v6,umnia bono ο conſtazt. Yitam fer-
Ί, on, mendat, ſarpor. ὐ αώ, velocikas ocer-
, Η ΠΣ fortia dorſo jenmenta ſint, quaris!?
Datim eorum, bic uenus eßt aſus ſareinam ferre. In
οσμο 1agtitsprima eſt,ſe inveſtigare debet ſe-
Ρ Σ Σ .τυ“α”ε;"ξ & in-
ὐφζε, έ i ἐ 2 ι’)ίὓἑ;’;:τωε;σ”ᾷ ſt, li naſoi-
; 722

2 μ

ὶ

| {ἔέᾳπἰἅΐπα
΄ τ'ω’ρεωψὗ“

Uermel 4
Π
ἐ
ρ;ψ“ί!ωνἶ ὶ

εὐ {{{|{]|| Π

Ἷ
᾿

'

μ

=,

D

χ:
(

}
Ῥ 0

ΠΠ bon
Π

Μη;

Emm
immi,
Π
,11}

Ἷ

lutert

. Μ

ΐἶνἶΐἰέἵἑ-,ῃς

᾿Μήηῃ

ἐ

Ϊ ἶἶ”)' (

Μ
{

Ϊ “Μΐίὲ;ζ
Ω

} Β......» ἧ
ΠΗ Ἡὗκἢῖι

17

Ἱ μ

Π Nunnd

ἡνθμμ}.
Χ η

Oe.

KmmeN
η

Π

ἽΓ ς

Ν

Ἷ

Ξ5Βεΐὶπι»ι.ιο...κξ
μ }ΠΜ}}

)
{
νυν

INSTIuTIONES RHETORICKN. 23

I tur, quo cenſotur. In homine optimum quid eſt è&

Rattos häc antecedit animalia, Deos ſéquitur.

Natio ergò perfecta proprium hominis bonum eſt.

catera illi cum animalibus ſatisque communia
ſunt. Valet? Et Leones. Formoſas eft? Et Pavo-
nes. Velox eſt ?à Et Equi. Non dicozin his omnibus
vincitur. Non quæro, quid in ſè maximum habeat,
ſed quid ſaum!? Corpus habett Et arbores. Habet
impetum & motum voluntarium? Etbeſtiæ &
vermes., Habet vocem? Sed quanto clariorem

canes, acutiorem aquilæ, graviorem tauri, dul-

ciorem mobiliorébaque laſtiniæ! Luid in homine
proprium? Ratio. Hæc recta & conſummata feli-

citatem honzinis implevit.

Secundò per Effecta; qui definiendi modus

Oratoribus eſt frequentior; quia notiora ſolent

eſſe Effecta, quàm Cauſæ; cùm res deſignatur
per ea, quæ ab ipſa procedunt. [τὰ Cicero vi-
rum bonum definit ab Effectis pro Cæcinna:
Vereor de tali viro ne plus dicam, qudm vos aut
ſentiatis, aut abud vos commemorari velitis.
Quapropter hoc d cam, nunquam ejts auctorita-
tem niminmvalere, ujus pruaenttamPopiulasRo-
manus in cavendonon 122 decipienaoperſpeverit,
: Juris Civilis rationem nunquam ab'zaquitate
υ ) ; qui tot annos ingenium, laborem, i-

dem ſiam Popilo Romano promptam expoſitam-

AJue prabuerit ; φη itàbonus &ͤ juſtus vir eſt, ut
natura, nos Aiſeiplina confeelts lſé videatnriita
beritus ac prudens, at erx ſure Civili non ſoieetia
Jolum quakdam, vernn etiam bonitas οξαυ 64-
uar 7 cijus Σ 2 μ εἰ ἱεαἕεπ.ἑπψ,έὲὲ bromptäu ſi-
des,ut, quidquid inde haurias, μΗ ) liquidunmà

͵ ς ΑΤ ; Ε ſéntias. Ὡς ἴς-

INSTITUITIONES RHETOERICAX.

deſcribit per Effecta, 14. Philipp. Bellum in-
expialile infert quatuor Conſulibus unus omnium

Iatronum teterrimus. Gerit idem bellum cum

Senatu Populéque Romano. Omnibus, quanqudàm
ruit ipſe ſuis eladibus, peſtem. vaſtitatem, ruca-
tum, tormenta denuntiat. . . Refugit animin,
P. C edque formidat dicere, χ L. Amonius in
Parmenſium liberis & conjugibus effecerit; quas
enim turpitudines Antonii libenter ſubiérunt, eas-
dem lætantur per vim aliis ſe intuliſſe. Seq υἱρ
calumitoſaeſt, quam illis imulerunt, libido flagi-
tioſa, qud Antoniorum ollita eſt Οἷτα..... Kecor-

dumint per Deos immortales, P. Cquid ῥοο biduo

timuerimus d dumeſticis hoſtibus, rumoribus imn-
mis 411

ὔ» “”Οὖέῄ 1 ἰ

gem aſpicere poterat ſene ſletu? quis domum? quis

tebta?“ quis Larem familiarem? Jam aut JFadiſ-

ſimam mortem omnes, aut miſerabilemfugam co-
gitabant. Hæc ὰ quibus timebantur, eos boſtes
appellare dubitamus? Gravius ſi quis attulerit no-
men, libenter aſſentiar; hoc vulgari contentus iX
um, leviore non utar. ἰ ν Ἱ
Tertiò per Negationem & Afürmationem;
càùm primùm dicimus id, quod res non eſt,
& per Ironiam, Interrogationem vel Exclama-
tionem rejicimus, & tandem veram rei natu-
ram afferimus. Ità Cicero in Piſonem pro-
bat, Piſonem non fuiſſe Conſulem, quem ne-
gat eſſe poſitum in lictoribus, in toga, ſed in
conſilio, cæterisque virtutibus. Tu etiam
mentionem facies Conſulatüs tui, aut te fuiſſe Ko-
mæ Conſulem, dicere aadelis? Quid! Tu li-
ori-

Ità bellum crudele, quod intulerat Antonius,

ſipatis. Quis liberog, quis conju-

{

.

᾿ μηὐδη

lbopuin
Π
᾿ Ρο!’ῇἶ”ἶἶἶἧΐ

{{Π|
} {{{|}
ΜΗ

ΐι'ξ:ῖιῖἱἅῖἳΐὶϊἓ

]
᾿

Corlolue

Vn. "

Τ }

τ {{π|Πὴ]

Ε,
. Μ η
Ε
Ε

INSTITuITIONES RHETORICE. 27
"

...ἷοῃἔ"! Foribus, in toga, in prætexta eſſe Conſulatum
' ͵ΙΜ“’”͵”Ζ- putas, ε5 ornamenta etiam in ὁ9Χ7. Clodio te
᾽ Consule A voluiſti? Hujus tu Clodiani canis in-
ſegnibus Conſulatum declarari putas? Animo Con-
ſulem eſſe oportet, conſilio, pide, gravitote, vigi-
lantid, curd, toto denique munere Conſulatüs &c.
Et Oratione pro Domo ſua Populum Roma-
num definit, tum remotis iis, quæ abhorrent

Ἴ;
ὴ

ὴ

] Π

“’“Ιᾖζἑξἣΐῖἔἕἑ à Populi Romani dignitate, tum eorum affir-
, ün matione, quæ huic dignitati conveniunt. An
Μ Π}; { Σ Σ ) Ἱ 4 40{
ΠΠ|, ; tu Populum Komanum eſſe illum bputas, qui conſtat

Ἱ 1}. ex 1155 711 mercede conducuntur, qui impelluntur,
t., {Ὲ ut vim afferant Magiſtratibus, μ obſideant Sena-

LiiH tam, optent quotidie cædem, incendia, rabinas“
unthe n. Quem tu tandem populum, ἰ } daußis tabernis
αν } Ffrequentare non poteras? Cui populo Duces Lenti-
Gulemm. 4 dios, Lollios, Sergios præfeceras?“O ſpeciem dignita-
' ᾖαιπ " témque Populi Komant, quam Keges, gquam Natio-

nes exteræ, quanm Gentes ultimæ pertimeſcunt, mul-
titudinem ex ſervis conductis, ex facinoroſet, ex
egentibus congregatam. Illa fuit pulcbritudo Po-
puli Romant, illa forma, quam in campo vidiſti
tum, ocum etiam tibi contra Senatüs totiusque Ea-
liæ auctoritatem & ſtudium dicendi oteſn Ffutt.
IWe, ille populus eft Dominus KRegum, viétor atque
Imperator omnium gentium, quem illo dariſſuno
die ſceleratè vigiſti tum, ciun omnes principes ci-
vitatis, omnes ordinum atque tatum ommnium

μ Juffr agium ſe, non de Civis, ſed de civitatis Julute
nge Yerre cenſebant; cùm denique homines in cambum
ἼΓ von tabernis, ſed municipiis clauſis venerunt.
b⸗ Quartè per Enumerationem Partium velAd-

" Junctorum. Cicero in FPiſonem pœnam &

28 INSTITüTIONES RHETORICX.
ſupplieium ità definit: Quæ eſt igizur pœnas

Ἷ

quod ſuphlicium? Id meà ſontentid, quod accidere

nemini poteſt . Aſeepta fraus, impedita & op-
preſſa mens conſeientid, bonorum omnium odium,
nota injuſta Senatüs, amiſſio dignitatis.
In Orstiene autem pro Sextlio ità Optima-
tes deſeribit aut definit per enumerationem.

Quls ergò Optimus ε} iſte? Quis? de numero ſi

quaris, innumerabiles i nequé enim aliter ſtare
poſſomus : ſunt principes conſzlii publici iſunt, qui
gorum ſectam ſequnnturz ſunt maximorumor-
dinum homines, quibus patet curia ; ſunt muni-
cipales ruſticique Romaniiſunt negotia gerentes;
ſunt etiam libertini Optimates. Numerus, ut di-

xi, hujus generis latèò & varie diſſufus eſt ; ſed

San ipſum, at tollatur error, brevi circumſeèri-

i & definiri poteſt. Omnesoptimates ſunt,qaui

neque nocentés ſient, nec nat uerd improbi, nec [2:-
rioſi, nec malis domeſticis impediti.

Quintò per Congeriem multorum nomi-

num, ex quibus in rei cognitionem faciliùs de-

venimus. Ità Cicero Lib. ς. Tuſculan. Quæſt.
ſic Philoſophiam definit: O vitæ Philoſophia
dux, indagatrix virtutum, vitiorum pultrix,
mater omnium artium, quid εἰ aliud, ut ait
Plato, niſi Deorum inventum!
Et pro Milone ità Curiam definit per Con-
geriem: OQuoquid miſerius, quid acerbius, guid
Iuctuoſius vidimus? Temtlum ſanctitatie, ampli-
zudinis, mentis, conſilii publici, aput urbis, araum
ſociorum, catut omnium gentium, ſodem ab uni⸗-
verſo PopuloRomano conceſam ani ordini inſtam-
mari, exſeindi, funeſtari?

Srmandum
ψ 4{}}
1
ΠΗ
.
“{
Ε
} ι

Ε

Π μ
Π
Ε,
Ε
Ε
θηῤ
' ΟἹΗΜἸΜ; ,
.7) Ἷ
Ηἷἳἷᾳᾳἕ
ἴπι
(]υὡὓἓζοῃ
μ
᾿ Μ
ἰλζ
Ε

u 1 INSTIITUTIONES RHEIORICA. 29

ſtem pro Plancio Opimii calamitatem ità per
Congeriem definit: Opimii quidem calamitas
utinam εχ hominum memoria avekli poſſet!
Vulnus illad Reipublicxæ,dedecushujus imberii,
turpitudo Populi Remati, zon judicinm pustat-

Ἔ dum eſt. .
Π Locus ἃ Definitione uſurpatur tum ad con-
υ ὰ γ
Π firmandum, tum ad amplificandum, nonnun-
ὰ Quam etiam ad delectandum.
ului ſen ; R I D U CI 8 III.

ΠΗ DE PARTIUM ENUMERATIONE.
. Quid ſit EäEnumeratio, & quot modis fat
Π r Nameratio partium eſt Oratio, qua totum
ν — diſtribuitur in ſuas partes. Sic Cicero Lib. t.
de Offic. probat, calliditatem non eſſe virtutem.
Omne, quod honeſtum eſt, id quatuor partium
oritur ex aliqua aut enim in perſpicientia
veri ſolertiaque verſaturs aut in hominune
Vocietate tuenda, tribuendoque ſuunm anicui-
gque, & rerum contractarum 465 aut in animi
excelſi invict ique magnitndine & robore, aut
in omnium, qua kunt, guagié dicuntur, ordine
& modo, in quo ineſt modeſtia & temperantia
Calliditas ex nulla illarum partiunm oritur-
non eſt igitur virtus.
Hic locus variis modis ab Oratore tractatur.
Primè cùm diſtribuitur res in eas partes, ex
quibus conſtat, ut càùm homo in corpus & ani-
mam; animus in memoriam, intelligentiam &
voluntatem dividirur.
[τὰ Cicero in Piſon: probat, neminem veniſſe
Obviàm Piſoni Romam redeunti; quia nee Lega-
Ἵ : τι

30 INSTITUTIONES RHETORICE.

ti ejus, neque cives, neque amici venerant.

Confer nune viciſſim reditum tuum, quando-
quidem, amiſſo exercitu, nibil incolume domun,

præter os illud priſtinum, retuliſti. Qui pri-

mum qua veneris cum laureatis tuis lictori-
bus, gJuis ſcit? QLuos tum Mæandros, dum
omnes Jolitudines perſequeris, ηά diverticula,
flexionésque quæſiſti *Quod te municipium vi-
dit ὁ Quis amicus invitavit * ( hoſpes
aſpexit? Nonne tibi nox erat pro die ὁ Nonne
ſolitudo pro frequentia?“ Caupona pro oppido ἐ
Non ut redire εχ Macedonia nobilis Imperator,
ſed ut mortuus infamis referri videretur?“ Ro-
mam verò ipſam fædavit adventus tuus..
Quemadmodum venißti * Quis tibi, non dicam
orum, aut civium, aut caterorum, ſed tuo-
rum Legatorum olvidm venit?
Item Orar. poſt reditum ad Quirites probat,
ſibi omnia fuiſſe reſtituta, & vocem illam ommia,
quæ totum eſt, in eas partes, quas continet,
nempe liberos, fratrem, rem familiarem, ami-
citias, conſuetudines, dignitates eleganti Enu-
meratione diſtribuit. Quid dJulcius hominum
generi à Natura dutum, quam ſui cuique libe-
γἱ ὁ Mibi verò & propter indulgentiam meam,
propter excellens eorum ingenium, vitä ſunt
med chariores; tamen non 1011 voluptaute
erant ſuſcepti, quantà nune reſtituti. Nihil
euiquam fuit jucundius, qudm mihi meus fra-
zer: non tam id Jentiebam ,ium fruebar, qudm
mne, ceum carebinmn, & poſteaquum vos 14 iWli,
& mihi eum reddidiſtis. Kes Jamiliaris μ
quemque deletlat: reliquz mea anane che
erat

tn
χ
ψ
Π
Rerden
cus he o
aniifu⸗
1
ἐ ΜΗ
{Π}} Ν
,
ο Ἰιὰ
i Π
Τ}
Ὶ}
Ε
Π
ἹΗ

-ΞΞ

Ω}
Ἱ

. .}}
"

᾿

Ε
᾿ μῃ
Ε Π
} Ἵ

. Ριἷἶὗ“ζ.χ
"
ἐϊγῃ ;
η ἰ

INsTITruTIONES RHETORICEN. 41

deratæ plus mihi nunc voluptatis afferunt,
qum tunc incolumi afferelant. Amicitiæ, con-
uetudines, vicinitates, clientelæ, ludi denique
& dies feſti quid haberent voluptatis, carendo
magis intellexi, qudin fruendo. .
Secundò cùm totum dividitur in 1145 partes.
quas Philoſophi Integrantes vocant; v. g. cum
corpus dividitur in caput, pedes, brachia &c.
Revocari ad eam Enumerationis ſpeciem lo-
cus hic poteſt Orat. in Piſonem, ubi ſingulas
capitis ipſius partes enumerat & excutit. Non
enim nos color iſte ſervilis, non piloſæ genæ, non
dentes putridi deceperuut: ocult, ſupereilia,
Ffrons, vultus denique totus, qui ſermo quidam
tacitus mentis eſt, hic in errorem bomines im-
pulit.
Tertiò cùm genus dividitur in ſpecies ſuas;
ùt Virtus in Prudentiam, Juſtitiam, Forrtitudi-
nem & Temperantiam, quæ ſunt quatuor Virtu-
tes, ut ajunt, Cardinales. Π
Habes exemplum illius Enumerationis Orat.
pro Plancio. Etenim, Judices, cum omnibus
virtutibus me affectum eſſe cupiam, tamen ni-
bil eſt, quod malim, quàm me & gratum eſſe dg*
videri. Haæc eſt enim una virtus non ſolum
maxima, ſed etian mater omnium virtutum
reliquarum. Quid εΠ Pietas, niſt voluntas
grata in Parentes? Qui ſunt boni cives? Qui
belli, qui domi de Patriea bene merentes, niſt
Ἢ bpatrie benefcia meminerunt ὁ Lu
ſantzi „ Jqui religionum colentes, η qutt
debitam Diis immortalibus gratiam juſtis
bonoribus & memori mente perſolvunt? Qux

boteſt

32 INzTITUTIONES RHFTORICE.

poteſt ε{ jucunditas vitæ, ſublatis amicitiis
Qua porro amicitia poteſt ἐ{ inter ingratos?

Quartèò fit etiam Enumeratio per Cauſas. Sic

Cicero pro Domo ſua remotione Cauſarum, quas

enumerat, oſtendit, uno Ciceronis odio addu-
ctum fuiſſe Clodium, ut tam multa adversùs
ipſum moliretur. Lüuid enim vos uxor mea

miſera violärat, quem vexaLiſtis, raptaviſtis,

omni crudelitate laceräſtis? Quid mea filia,
utus fletus aſſiduus, ſöordésqae Uugiebres Vobis
erant jucundz, cæterorum omnium mentes ocu-
loxquié Tezcen, ἐ Luid pavvus Flius, φή ε,
quamdiu abfui, nemo niſi Lachrymantem on-
feltumque vidit? Quid fecerat, oum eum toties
per inſidias interficere voluiſtis *Quid fraten.
meus, qui, chm aliquantum poſt meum diſeeſ-
ῃ ex Provincia veniſſet, neque ſibi viven-
duam, niſi me reſtituto, Putaret, ocum ejus maror
ε9 ſq;uallor ineredibilis & inauditus, omnibus
mortalibus miſorabilis videretur, quoties ex
veſtro ferro ac manibus eſt elapſus?

Quintèò fit Enumeratio per Effecta. Ità Divin.
Ξ Ὴ .
in Verrem enumerat quæcunque pravè ac ne-

quiter facta fuerant à Verre variis in Provinciis,
in quibus nomine Populi Romani Magiſtratum
egerat. Putasne, te poſſe, quæ C. Verres in Qud-
ſtura, quæ 1 Legalione, quz in Praætura, μ4
Kome, qua in I'alia, Jua in Achaja, Aſia, Thn.
philiaque paträrit, ea, quemadmodun 3
emporiburcſaue diviſa ſint, ſic criminibus
oratione diſtinguere? &c.
Et in Verrem 6. omnia Verris furta enume-
τ rat.

μ
Ν
Π
MPfen
ΓΊΩ
λ ῆ
μ n
μ
Ϊ ἡμ, Π
τ Men

Ϊ
Π ἤ
μ Π
ο φ
ἀῶμῃ
Π Π
[μι|{}|
ltgtrt }
" {{
Memmnorn

Π

Π
)
ἠϊμ
Ε
71}
Ἱ ξτἠπῃἰ Π

ι

ἰ ι
Π }
Ὶ
ο
ἜΠ Γ
η Δ)}ὴ
᾽ ἔμι Ν
Π
᾿ )
Π ἢ

INSTITUTIONES RHETORICXæ. 332
ginif rat. Mego, 12 Sicilia tota, tam vetere, tam lo-
" cuplete Provincia, 101 oppiks, fäamilis ullum ar-
genteum vas, ullum Corinthiacum, aut Delia-

, ἢ]
ἐ ᾿ } ἃ
ν..}
7

Ν Π μῃ fuiſſe; nego, uſlam gemmam aut margori-

τ ς 24 ἈΙῈ , aut quidquam ex auro aut ex ebore
ennit factum, ſignum ullum marmoreum, eburneum;
} nego, ullam picturam neque in tabulis, neque
textilem fuiſſe, quin quæſierit, inſpexerit, quod

Π
ἑ ΐὖἕ”ΐμλνῳ placitum ſit, abſtulerit.
Sextè fit Enumeratio ΒΞ Coacervationem
ἀμμ. SCongeriem variorurn. Irà Cicero 2. in Catil.
nuſiu, „ enumerat ſcelera Catilinæ. Quid enim mali aut
“

ſcelers βηρὶγ aut excogitari poteſt, quod ille non
Wmantte Rceherit τ βιξω 201ά Italid veneficuts 5* Ous
ἡ latro? LQuus ſicarius? Lus parricida ὃ Ο
ΤΝ ἘΟΠ ΔΜ Υ̓ΤΗ Jubjector 5*Luns circumſeriptor ⁶

!
πάᾳψντωέῆ; Π

᾽
Ὥ Τ geneo ὁ Quuss nepos ἐ μὰ adulter 5
Π μ mulier infams ὃ Quis corruptor juventu-
Σ υ qut ſe cum
ulnn Catilina non familiariſſimè vixiſſe fateatur?
“ Iuſtris & illa pervulgatâque eſt Enumeratio

a i er Diſtributionem, qua in Plinii Panegyrico
rajani in urbem ingreſſus deſcribitur, & pu-

᾿ ι
ἴἰωἔ,“ἷρΐζξξῃ;ε blica lætitia ἰτὰ pingirur. Ergo non atas quem-
nllefn⸗ quam, non valetudo, non ſexiss retardavit, Ζμὸ
" "ν Ῥημὴς oculos inſolito ſpectaculo impleret. Te
Cen 1 parvuli noſcere, oſtentare juvenes, mirari ſe-

"Ἱ .Ρ”Ἔ; , Μοῖ, «ΟὙΪ quoque, neglecto medentium imperio,
ird, ad conſpectum tui, qunſi ad ſalutein Jamta-
min, temque prorepere. Alii ſe [π|ὲ dixiſſe, 10 viſo,
Ν 26 veperto; alii magis vivendum eſſe Π ὴ prædi-
cabant. LVideres WMene tecta & laborantia,

opple-

Ἱ
4
"

" ἰε,ἦὶἆἵ
ΤΝ

Ν

54 IMSTITETIONES RHETORICX.
oppletas undique vias, alacrem hinc inde popu-
lum, &c.
Loco Enumerationis partium utimur ad De-
ſcriptiones & Amplificationes, in quibus atten-
dendum, ne ulla pars prætermittatur.

Adhibetur etiam, ut clarior fiat Oratio. Mul.

tùm confert ad oppugnandum Adverſarium;
prætereà ad fidem faciendam: Quod enim ne-

gatur aut affirmatur de toto, negatur pariter

aut affirmatur de ſingulis partibus: Similiter
quod negatur vel affirmatur de ſiogulis parti-
bus, negatur aut affirmatur de toto.
Figuræ, quibus hic locus exornatur, præ-

cipuè ſunt Repetitio, Interrogatio, vel iola,

vel conjuncta ſubjectioni.

ARTICULUS IV.

DE NOTATIONE NOMINIS ΕΤ
CONJUGATIS.
Quid ſit Notatio * Quid Conjugata? Quus eo-
rum uſus 15 ornatus
Nrartio nomini ſive Etymologia eſt Locus,
qui Verborum originem aut vim explicat;
ἂτ : Senatus à ſenibus dicitur; Conſul, qui
conſulit patriæ: Igitur Piſo non eſt Conſul,
qui patriam evertit.

Utimur hoc Loco, cùm ἰή aliquo nomine

laudem vel dedecus quærimus. [τὰ in nomen
Verris ſæœpè jocatus eſt Cicero, quaſi ſic dictus
eſſet, quaſi omnia verreret, hoc eſt, nihil reli-
quum faceret homo furax. Ità enim facetè

ludit in feſta Verréa, quæ Verres in Sicilia ſuo

nomine

ἰ
μ }
ὼ;ί;ιεσι;πιπἶ
.ΐ:ωπιιντὗϊῖῃ
η Δ
μ "
Μ ⸗
ε][ετἰἅεαῃπ
Fepol
cionemert
Ὶ
Δ}
,
μ
ἰ
Ν
{
μῃ
{0Π|1} ſe
ὯΠΠ}Ν]}
μ
[Ώ; ἐδὴ
Π
Β
ΕΥ͂
Τ
Ὶ
Ε
Ἐ
ι
}
.

Τ

ΙΠ.Ἰ ἐ ἰ
᾿ Ὴ
Π
ὰ
Π ἡ υ .
μῃ
"

Π9 ὅ1}}}

εἰ κ
oto.
Π Π

ἽΠ1.

Ν
ΟΥΝἢ
Π

Ἴ
Π Ι
Μ
(
μ Οοῃἵυ1,͵

ἡμ0 ποιπὶπε’

Ἐ,
μ
Δλ
"

)ςξω Ν
’ 5ἱείἷῖύἶ“0ἷ

INSTITUTIONES RHETORICE. 37

nomine inſtitui curaverat 4. Verr. Ο præclara
Verréa? Quò enun non acceſſiſti, quò non attu-
leris tecum iſtum diem? Etenun quam tu domum,
quam urbem adiiſti ?“ Quod fanum denique, quod
non everſum d te atque exterſum reliqueru“
Quare appellentur ſanè iſta Verréa, quæ non ex
nomine, ſed ex moribus naturaque tua conſtituta
6{70 videantur.
Sic pro Roſc. Amer. Chryſogonum in ſuſpi-
cionem avaritiæ vocavit ab ipſius nomine, quod
aureum ſignificat, aut quaſi auro genitum. Item
3. in Catil. inſultat Lentulo, qui eò proniùs
conjurârat, quod Libris Sibyllinis Aruſpicum-
que reſponſis dominatio dari tribus Corneliis
dicebatur, Séque eum tertium eſſe credebat poſt
Syllam Cinnamque, quia & ipſe Cornelius
eſſet. -
Conjugata ſunt ea, quæ ab uno eodémque
nomine ſeu vocabulo derivantur, eique ùt
communi jugo ſunt quaſi religata. Sic ab iſta
voce Imperium derivantur Imperio, Impera-
tum; à Sapiens, Sapienter & Sapientia.
Ità Cicero pro Marcello probat, Cœſarem in-
victum eſſe oportere, qui clementià & æqui-
tate animi victoriæ conditionem ſuperaverit.
Cateros quidem omnes victores bellorum civilium
jJum antè æqguitate 45 miſericordia viceras;
bodierno die te ipfum viciſti. Vereor, ut hoc,
quod dicam, non perinde intelligi auditu ΡΟΓΙ .
atque ego ipſe cogitans ſentio: ipſam victo-
riam viciſſe videri, cùm ea ipſa, quaæ erat illa
adepta, victis remiſiſti. Nam cùm ipſius vi-
ctoriæ conditione jure omnes vitti occidiſſemus,
Ω 2 clemen-

36 IXNSTITVUTIONES RHETORICX.

elementiæ tuæ judicio conſervati ſumus. Rectè
igitur unus invictus es, d quo etiam victoriæ ipſius
conditio visque devicta eſt.
Item pro Lege Manilia: Hoc jam ferè ſic ſieri
ſolere accepimus, ut Regum affictæ fortunæ facils
multorum opes alliciant ad miſericordiam, maxi.
meè eorum, qui aut Reges ſunt, aut vivunt in re-
gno, quod regale is nomen magnum & ſanctum
eſſe videatur.
Tractatur & ornatur iſte Locus per Hyper-
bolen; ùt Cicero 1. in Verrem: { mihi non
unus homo improbus opprimendus ſit, 14 quod
Siculi petiverunt; ſed omnino omnis improlitas,
id quod populus Komanus jam diu flagitat, extin-
guenda atque delenda ſit.
Per Paranomaſiam; ùt in Verr. 4. de Aſtro-
logo loquens, hæc ait: Quæ iſte cum cognoviſ-
ſei novus Aſtrologus, qui non tam cœli rationem,
quòm cælati argenti rationem duceret.

Per urbanam aliquam dictionem; ùt Lib. 3.
de Natura Deorum: Jam menſas argenteas de
emnibus delubris juſſit auferri, in quibus quò
more Græciæ inſeriptum eſſet, Bonorum Deorum,
uti ſe eorum bonitate velle dicebat.
Per Traductionem; ùt Phil. 2. Animacdverti,

P. C. dici jam à quibusdam, exornari etiam
. - ᾷ . . .
nimiim dà me Brutum, nimium Caſſum ornad-

ri... . Luos ego orno? nempe eos, qui ipſi ſunt

ornamenta Keipublicæ.

ARTI-

}
λ
"
}

Ἡὰτ ἣν
{
ὶ Orn
Ν
ι {Θ) {Μ ῷΐι
ἼΠ),.
(
Π
Μ ἡ
Ν
Ttghens

Π Ν

πηι
(Cenere
yothel
Ν
' ςῦίἱὀθϊεἰῃΙ
ΕΣῚ
Νἰγγὴ
κ
| ἷα!εατυγι '
η

. ΜΗ ὴ
᾽ ἤϊηγι

, ἰ
) i

}
Μ

1
Π}} ( υ
.}}

ὙΠ
1: {ππ|

Ἵ ὴ

9|}, μ

εἰΠ υ

ΓΠῚ)
Pranten⸗
.
}

Ε
μ ,
Π ;
μ

ΊΊ

; !
!

ᾧ
ΠἈΜΝ
λ'
Π ὥἷ.ἰ,
9({}":

Ἷ
Ι
Μ

Μἴω

INSTITUTIONFES RHETORICE. 37

ARTICULUS V.
ΠῈ GENERE ET FORMA.
Quid ſit Genus, quid Forma, & ι ſit utriusjus
in Oratione uſus
L& apud Philoſophos magnum diſcrimen
ſit inter Genus & Speciem ſive Formam;
apud Oratores tamen promiſcuè utrumque

confunditur, ut, quidquid habet multa infra

ſe, ſive ſpecie, ſive ſolo numero diverſa, Ge-
nus appelletur.
Genus itaque eſt, quod ſub ſe duas aut plu-
res Formas ſui ipſius communione ſimiles com-
plectitur. Sic Virtus ſub ſe habet Prudentiam,
Juſtitiam, Temperantiam, Fortitudinem.
Frequens hujus Loci apud Oratores eſt uſus,
quando Hypotheſin, id eſt, Speciem ſeu For-
mam ad Theſin ſive ad Genus transfers; vel à
Genere aut Theſi deſçendis ad Formam vel
Hypotheſin.
Sic Cicero pro Milone probat, licitum eſſe
occĩdere inſidiatorem; & deſumit argumentum
à Genere; quia licitum eſt aliquando occidere
hominem; quod probat
1I. Inductione Exemplorum. Megant, intueri
lucem fas eſſe ei, qui ὰ ſe occiſum bominem ſſe
Jfategtur. In qua tandem urbe boc homines
Rultiſſuni diſputant? nempe in ea, μά pri-
mum judicium vidit de capite M. Horatii, for-
tiſſimi viri, qui, nondum libera civitate, Populi
Romani comitii liberatus eſt, cum ſua manu
Jſororem interfectam eſſe fateretur . . . NMiſt
verèò exiſtimets dementem P. Africanum Jfuiſ-
Ο 3 .6

8 INSTITUTIONES RHETORICK.
ſe, qui, cum ἃ C. Carbone Tribuno plelis in concione
ſeditiosè interrogaretur, quid de Lib. Grachi mor-
te ſentiret, reſpondit, Jure cæſum videri. Neque
enim poſſet aut Hala ille Servilius, aut P. Naſica,
aut L. Opimins, aut C. Marius, aut, me Conſule,
Senatus non nefarius baberi, 7 ſceleratos cives
interſiei nefzs eſſet.
2. Ab armis, quæ ferre homines ſolent, &
reliquis adjunétis. Quid comitatus noſtri, quid
gladii volunt, quos habere certè non liceret, ſi uti
4 nullo pacto liceret.
3. ΔΡΒ ipſa Lege naturali. Eſt enim hbaæc non
feripta, ſed nata lex, quam non didicimus, ac-
cepimus, legimus, verum ex natura ipſa ar-
ripuimus, auſimus, expreſſunus: ad quam non
docti, ſed facti; non inſtitüti, ſed imbuti ſumus,
ut, ſe vita noſtra in aliquas inſidias, ſi in vin,
Τ in tela aut latronum aut inimicorum incidiſſet,
omnis honeſta vatio eſſet expediendæ ſaluts, &c.
4. Ab Auctoritate Legis ſcriptæ, quæ dat fa-
cultatem ſui defendendi. Etſi perſapienter &

guodam modo tacitè dat ipſa lex poteſtatem de-

Fendendi, quæ non modò hominem occidi, ſed eſſe
cum telo, hominas occidendi causä, vetat, ut, cum
cauſa, cùm tolum quærveretur, qui, {μὶ defendendi
caus, telo eſſet uſus, non, bomini occidendi cautä,
vabuiſſe telum judicaretur.

Similiter in Orat. pro Archia Poëta, cùm

eum laudandum ſuſcepiſſet, revocat Hypothe-
ſin ad Theſin, & humanitatis ſtudia Artésque

Liberales, quibus ille excelluit, in Genere lau-

dar. Sit igitur ſanctum apud vos bomines bu-

2141722:.

Π
’ῳτὶπιω Ν

Ϊ
ΤΝ

μι Π
αἱὴ [μ!}
Ἵ}}) ᾳωἱΠ
. ἐ
ἰγ μῃ

. 5}.}}}
Ἐ Γ1}0::

[{ὰ; ἥμῃ
{ υ
Τ
Ν νὰ
Π
Ν
ὕχχι
hrno d
Γ Ν }
runten
n
Ulrt
ΒΌ
, ἰ

Π ᾧ(

τ
Ἷ Θυὀΐΐ,
ἷἵῃἓᾶ"’«ἶὀνεε

,

Μ Π

ὙΠ [ |
7..}}}

1
Π
Π ihe e.
ἯΓ.,
7

ἢ β

᾽

ἼΠ

Ἱνοτιτύυτιονες RHETORICX,. 39

maniſſimos boc Poëtæ nomen, quod nulla un-
quam barbaria violavit. Saxa & ſolitudines
voce reſpondent: beſtiæ ſæpè immanes cantu
ectuntur atque conſiſiunt: nos inſtituti rebus
optim, non Poëtarum voce moveamur?*“ Ho-
merum Colophoni ſuum eſſe civem dicunt; Ο
uum vindicant; Salamanii repetunt; Smyrnæi
verò ſuum eſſe confermant.. . Ergè {{ alie-
num, quia Poëta fuit, poſt mortem etiam expe-
tunt. Nos hunc vivum, quia & voluntate (9
legilus noſter eſt, repudiabimus.
Forma ſive Species eſt res aliqua particularis,
quæ ſub Genere ſive Univerſali continetur; ὴϊ
ſi dicas: Homo ſceleratus eſt, quia homicida,
quia avarus, quia mendax eſt. Item: Romu-
lus fratrem ſuum ſecum regnantem ferne non
potuit; neque Pompejum τ ; nec Augu-
ſius Antonium: nullus igitur æquo animo fert
eonſortem Imperii.
Utitur Orator hoc Loco argumenti 1. Quan-
do ratio aliqua difficilior refellenda eſt; libenter
enim à propriis Perſonis, Locis, Temporibus
& Circumſtantiis, ſi poteſt, avocat controver-
ſiam, & ad univerſi Generis vim explicandam
traducit: Πὰς enim ratione fit, ut de Forma
ſeu Specie faciliùs ſtatui poſſit, ſi Generis na-
tura ſit cognita; nec negari facilè de Porma
boteſt, quod de Genere affirmatum eſt; &
viciſſim.
2. Quando rem habet cum Adverſario ma-
joris cujusdam auctoritas, cui obtrectare palàm
non audet. Sic. Cic. in Orat. pro Muræng, ubi

nactus Adverſarium fuit Catonem Philoſophum

ο 4 Stoi-

40 IxNSTITUTIONES RHETORICA.
Stoicum virum magni ponderis, quem ſua pro.
bitas & auétoritas tegebant, rem ità perficit, ut,
omiſſo veluti Catone, Stoicam Philoſophiam,
quam ille ſectabatur, vituperet audaciùs atque
reprehendat. Fuit quidam ſummo ingenio vir
Zeno, cujus inventorum æmuli btoici nominantur.
Hujus Sententiæ ſunt graviſſimæ & præcepta ejm.
modi: Sapientem rai nunquam moveri; nun-
quam ujusquam delicto ignoſeere: neminem mi-
Jericordem eſſe, niſi ſtultum & levem: viri non
eſſe ,neque exorari neque plocari: ſolos Sapientes
ſſe, ſi diſtortiſſuni, formoſos; ᾽ mendiciſſimi,
divites ; ſe ſervitutem ſerviaut, Reges; nos au-
tem, qui ſapicntes non ſumus, fügitivos, exules,
koſtes, inſanos Snee eſſe dicunt: omnia peccata
eſſe ραγία : omne delictuin ſcelus eſſe nefarium; nec
minus delinquere eum, qui Gallum Gallinaceum,
ciun opus non fuerit, qudm eum, qui Patrem ſuf-
focdrit: Sapientem nibil opinari, nullius rei pœ-
nitere, nulla in re falli, ſententiam mutare nun-
quam. Haæc homo ingenioſiſſmus Marcus Cato,
Auctor bus eruditiſſinus inductus, arripuit, nequé
diſputandi caus, ut magna pars, ſed ità viven-

ARTICULUS VI.
DE SIMILTUDINE ET DlISSIMI-
Quid ſit Similitudo, quid Diſzmilitudo, & |
utriusque uſus ?
Wmuülit ucho eſt Oratio de duabus vel pluribus

rebus, inter ſe quidem diverſis, quæ tamen

1

μ
ΜΟ ςθΠ“ἷΐΠ1
ἐ Δ}
Ν
Π
ἰμμ!ι, 6
ῤἓνἆἶἂ'ἃΐ Ι]
l
αἰ(μ
Μωο]ἆῖ” )
{Π} "μ]}}}}
Π
Π
ſſftagemn
Ε
Ν μ
7
1
μ
ἰ
Μ
Π ,
ἷὶὀετῃῃ
Ἕἓῖἁῃοῃ
bltn
Uunprin
ῃ
μῃ

Ν

- ς τ-:..-.. ....- - - ποος

—

=

INSTITUTIONES RHETORICE. 41
in aliquo conveniunt. Sic Similitudo eſtinter

, Hydropicum & Avarum; ſunt enim inter ſe di-

ἿΠ

Π Π{
)

ὧθξέ! .

Π

Π
εἰ ηιηι.

ὙΠ .

Ἴ) μ
Τ 1}.

Π

Υ
'

Π
ΠΉΜ!

᾿ | "9
ῃμ η

"

ipares, ſed conveniunt in eo, quòd neuter ſa⸗
tari poſſit: Inter Conſulem & Navarchum, qui
in eo conveniunt, quòd hic navim, ille Rem-
ublicam gubernet. :
Illuſtria hujus Loci exempla habet Cicero.
Sic pro Roſe. Amer. Accuſatores oomparat cum
Anſeribus & Canibus. Anſeribus cibaria publicè
Jocantur, && Canes aluntur in Capitolio, ΜῈ
ſegnifcent, ſi fures venerint: at fures inter-
noſcere non poſſunt, ſignifccant tamen, ſ qui
nöctu in Capitolium venerint; & quia id eſt
ſuſpicioſam , tametſi beſtiæ ſunt, tamen in
eam pertem potius peccant, ηά eſt cautior.
Quòd ſi luce quoque Canes latrent; cùm Deos

ælutatum aliqui venerint, opinor, 15 crura

ſuffringantur, quòd aeres ſint etiam tum, cùm
Juſpicio nulla ſit. Simillima eſt Accuſatorum
ratio. Alii veſtrüm Anſeres ſunt, qui tantum-
modò clamant, nocere non poſſunt; alii Canes;
gui latrare c mordere poſſunt. Cibaria vobu
præheri videmus. Vos autein debeta maximè im-
petum in eos facere, qui merentur, &.
Item: Ut non omnem frugem neque arborem
in omni agro reperire poſſis, Nc non omne facinis
in omni vita naſcitur.
Ibidem excuſat Syllam, quòd aliqua animad-
rere non potuiſſet in magna rerum, quas
zuͤrabat, mole, ab exemplo Jovis, cui non im-
putantur imbres & tempeſtates, quæ tamen de-
trimentum afferunt; quia iſthæc potiùs vi ᾷ

magnitudine rerum fiunt, quàm Divino conſilio.

—

42 IxNSTITUTIONFS RHETORICX.

Et ſic concludit: Δ hoc mirum eſt, quod vij
Divina aſſequi non poſſit, ſi mens bumana
adepta non ſit. Egregius eſt imprimis hic
locus.
Sic & pro Comœdo: Ut ignn in aquam
conjectus continuò reſtinguitur & refrigeratur;
ſic refervens falfiun erimen, in puriſſmam ca-
ſtiſſimam vitam collatum, ſtatim concidit & ex-
tinguitur.
Et in Verr. 7. comparat ejus avaritiam cum
illis hominibus, qui Poëtarum teſtimonio
ſinus maris & promontoria occupabant, ut in-
de in tranſeuntes naves impetum facerent.
Pro Muræœna incertas & obſcuras populi vo-

Iuntates comparat cum procellis & tempeſtati-

bus, quæ in mari oriuntur.
Pro Cluentio: Ut mare, quod ſud naturâ
tranquillum ſit, ventorum vi agitatur & pertur-
hbatur: ſic & Populus Komanus, ſuâ ſponte pla-

catus, bominum ſeditioſorum vocibus & violen-

ziſſimis tempeſtotilbus concitatur.
Poſt reditum ad Quirites fatetur Cicero, re-
cepta bona ſibi tantò graviora videri, quantò
ſanitas poſt gravem morbum jucundior eſt.
Similitudo plerumque dividitur in Parabo-
lam, Inductionem & Exemplum.
Parabola eſt Narratio veriſimilis, ad mores
informandos idonea, propter eam, quam habet
cum re, quam Oraror perſuadere nititur, N.
venientiam. Huc pertinent Apologi & Fabufe.
Sic apud Ciceronem de Anſeribus & Canibus
narratur loco fuprà deſcripto. Item 1I. in Ca-
kilin. Ur ſæpè bonnnes agri morbo gravi, ha
; æſt

Π

.

μ

Δ}
:;ξ“ι:ξ'ει'νεπιεπτιις
Π
“ἰμηῖμι
ΠῊΝ

"

Μυοῄωυι[εαἶι

Ἱ
Π {
Π ΠΠ
Ν
.

} }

ἐλη; fut,

Γ1}

, ἰ Potren

Π

.} ἀϊήῃ μ

.
{ ὉΗΜ Ϊ

ὴ ἠ;

Ἷ
Δ ἐ (

εῖ
μ

ἴ

Ν Π
Ἱ ῃ

ὴ κ

{
1.1.}.. :

ὙΠ
Ἱ μ Π
wprbent, Π
Ἴ
Ἱ Ν

Ἔ

μ
Ggenn ,
,ee
ΊΩ
Ι ᾽ ὲ
ΤΝ
ἐ ;
αὐκϑ ,
ῖωτ’ιπΡατὼο}

INSTITUTIONEHS RHETORICX. 43
æſtu febrique jactantur, ſi aquam gelidam bibe-
rint, primò relevari videntur, deinde multò gra-
viùs vehbementiusque affictantur; ſic hic morbus,
qui eſt in Republicu relevatus iſtius ραηά, vebe-
mentiùs reliquis vivis ingraveſcit.

μ } Item Lib. 6. Epiſt. famil. Epiſt. 7. Quem-

admodiun ſcalarum gradus, ſi alios tollas, alios
inciqas, nonnullos malè hærentes relinquas, ruinæ
periculuun ſtruas, non aſcenſum pares: ſec tot

malu tum victum, tum fractum ſtudium ſeri-

bendi, quid dignum auribus aut probabile poteſt
afferre?
Inductio eſt coacervatio multarum rerum ſi-
milium ad aliquid concludendum. [τὰ Cicero

pro Cornelio Balbo. Hic tu Cu. Pompeji bene-

είμηι ſeu potius judicium & factum infirmare
conaru, qui fecit, quod C. Marium feciſſe au-
dierat: fecit, quod . adſe, quod C. Syllam,
quod Q. Metellum, quod denique domeſticum au-
ctorem Patrem ſuum facere viderat. Neque veroò
in uno Cornelio id fecit; nam & Gaditanum Has-
drubalem ex bello illo Africano, & Mamertinos
obvios, ε5 quosdam Uricenſes & saguntinos fa-
bros civitate donavit.
Exemplum eſt probatio alicujus rei, dicto vel
facto alterius confirmata. Ita Cic. pro Roſc.
Amer. Næ tu, Eruci, accuſator eſſes ridiculiss,

! . . ἴ . ᾿
Π illis temporibus natus eſſes, eiun ab aratro ac-

cerſobantur, qui Conſules fierent. Etenim qui
pr&ſe agro colendo flagitium putes, profectèò il-

.

lum Attilium, quem ſud mank ſpargentem

Jemen, gqui miſz erant, convenerunt, hominem

turpiſſimum Τ inboneſtiſſimum judicares.

44 INSTITUTIONES RHETORICX.
At hercule Mejores noſtri longè aliter 9 4 illo ξ
de cæteru talilus viru exiſtimabunt, &c.
Item probat Oreſtis exemplo, eos exagitari
furiis, qui parricidium admilſerunt. ᾿
Sed de his jam alibi pluribus actum eſt, cùm
de Narratione & Chria tractaremus.
Licèt omnium Locorum, ex quibus argu-
menta depromuntur, nulli ferè minus virium
ineſt contra renitentem Auditorem, quàm Si-
militudini; at eum verò, qui ſponte ſequitur,
Séque docilem præbet, nullus eſt accommoda-
tior. Aperit enim rem, & quandam ejus ima-
ginem ſubjicit animo, ut, cùm aſſentiendi ne-
ceſſitatem non afferat, afferat tamen tacitum
diſſentiendi pudorem. Quare ad probandum

non ita crebrò, ad explanandum autem illu-

ſtranddumque ſæpe ab Oratoribus, ſæœæpiſſimè à
Poẽtis adhibetur. Habet tamen non rarò pro-
bantis ſpeciem Similitudo eo ipſo, quèòd rem,
qualis ſit, indicat.
Ornatur Similitudo Primò per Comparatio-
nem. Ità Cic. in Verr. 6. Feciſti, uti prædones
Jolent, qui cum communes hoſtes ſint omnium, ta-
7012 aliquos ſibi inſtituunt amicos, guibus non
modò parcant, verùm etiam prædd quos augeant,
eos maximè, qui habent oppidum opfortuno loco,
gqguò ſpe adeundum ΜῈ navilus, nonnunquam
etiam neceſſavioô.

Secundò per Fictionem; ùt Orat. pro Sextio.

Etenim ſi mibi in aliqua nave cum mei amici
naviganti hoc accidiſſet, ut multi ex multis loca
prædones claſſluss eam navem ſe oppreſſuros mini-

garentur, niſi me unum β ὴ dedidiſſent; ( 2 ge⸗
ore.

εμ
μ
εἰ
oet
1
ἢ :
Μ
μ
ngnkenii
ΓΤ

Π

Π in
Τ Νὰ η
}
itpnemt
lllelin en
"7]
17

Ν
Ε
Ε
Π Μ
εῃ
͵ ΘΒ]ρὶςἱιπῃς
ῃ
' 071)2||᾽ῃ͵ Μῥ

Ἐ 77

erlan
ὰ Πῃ
γΠ , μ

ἰ }

Ἵ
Ἵ .

{

men {|]
ἀμθμν.
,
η
ῃεππυπτπὀ;ω'
)ἰΡὡ,ξΠὀΐΝΙΠ; .

ὐ
Ν
εμ
ΤΝ
ἢ ψ}}}}
L nmm
!
'

INSTITUTIONES RHEFTORICX. 49
Sores negarent, 4 mecum ſimul interire, quam
me trudere hoſtibus mallent, jeciſſem meiſßſe po-
tins 11 profundum, ut cæteros conſervarem, quàm
ilos mei tam cupidos non modò ad certam mor-
zem, ſed in magnum vitæ diſerimen adducerem,

cye. . „ Per illam Figuram oſtendit Cicero,

quàm prudenter ceſſiſſet ex urbe, invitis ac re-
pugnantibus amicis, ne ipfos, in magna Rei-
publicæ perturbatione, maximis periculis ex-
poneret. .
Tertièò per Hypotypoſin; υτὶ fecit Cicero
Philip. 2. ubi Antonium cum Dolabella com-
parans utriusque ſævitiam fubjicit in morte
Trebonii: Ponite igitur ante oculos P. C. miſe-
ram quidem illam & flebilem ſpeciem, ſeg ad in-
citandos animos noſtros neceſſjariam, nocturnum
impetum in urbem Aſiæ clariſimam, Trruptionem
urmorum in Tvebonii domum, cum miſer ille
prius latronum gladios videret, qudm, quæ res eſ-
ſet, audiſſet, furentem introitum Dolabellæ, vocem
impuram atque os illud infame, vincla, verbera,
equuleum, carnificem, tortorémque Samarium ξ9 Ὁ,
Diſſmilitudo eſt rerum multarum, quæ inter
ſe diverſæ ſunt, diſſimilis affectio; vel: eſt
Oratio, quæ εχ re diſſimili diſſimile colligit.
Sic Cicero lib. 2. 46 Oratore: δ2 Barbarorum
eſt in diem vivere, noſtra conſilia ſempiternum
tempus ſpectare debent.
Sic Orat. pro Muræna, ubi Jurisconſultum
Sulpicium cum Imperatore Muræna comparat

per diſſimilitudinem ſtudiorum. Sed ut, boc

omiſſo, ad ſtudiorum atque artium contentionem
revertamur. Ο poteſt dubitari, quin ad Conſu-
laium

46 IxSTIIUTIONES RHETORICX.
latum adipiſcendum multò plus afferat dignitats
rei militars, qum Juru Civili gloria? Vigilas
zu de nocte, ut tun Conſultoribus reſpondeas; ille
ΜῈ eò, quò intendit, maturèò cum exercitu perve-
niat. Te Gallorum, iüllun buccinæ cauntus exſu-
ſcitat. Tu actionem inſtituis; 11Ὲ aciem inſtruit.
Tu caves, ne tui Conſultores; ille, η urbes aut
caſtra capiantur. Ile tenet & ſcit, ut hoſtium
copiæ; tu, ut aquæ pluviæ arceantur. Ille exer-
citatus eſt in propagandis fmibus; tu in regendi.
Item probat, debere Judices diſſimile facere
judicium de Muræna ab eo, quod Catilina fa-
Curus fuiſſet, ſi penes ipſum fuiſſet de Mu-
ræna judicare, ex diſſimili judicum & Catilinæ
in Rempublicam ſtudio. δὲ L. Catilina cum ſuo
conſilio uefariorum hominum, quos ſecum eduxit,
bac de re poſſet judicare, condemnare Luc. Muræ-
nam; ſi interficere poſſet, occideret. Petunt enim
rationes illias, ut orbetur auxilio Reſpublica, ut
minuatur contra ſuum furorem TWdsrctern co-
pia, ut mmajor facultas Tribunusplelis detur, de-
pulſo adverſario contentionu ac diſcordiæ conci-
tandæ. Idemme igitur delecti ampliſſants ex Or-
dinibus boneſtiſſimi atque ſapientiſſimi viri judi-
cabunt, quod ille importuniſſimns gladiater, Boſtas
KReipublicæ judicaret ⁵
Sic etiam probat ex diſſimilibus Catilinæ &
Murænæ in Rempublicam ſtudiis diſſimilem
ſuam cum utroque agendi rationem. ᾽
Ornatur hic Locus per Anthitheſes, per Fi-
Ctionem, per Hypotypoſin, &c.

ARTI-

ὶ
ῶ ῳ

Μ
ν
᾿ μ
}
᾽ }ῳιωιπ
γνν
Ο ἓυξ]πἃο
Τ

Σ
ὑ ι υ
ſtant ἀὐν
Ὑ }

ο μ

μῃ
Π

( ]
Ἱ η . ἰ
ἐ ι !
ἽΠΠ e⸗
7
"
ᾗηα:ἑα,εψω
᾽ ἤλιῃ
ἢπι Τ
ῃ ]
μῃ
) ὔῃ
ἤπη ῃ
η ῃ ί;
ςΜΜι ῇ

Me

} ὰ
W
Ἱ γ.
ἡ 1
᾿ μ ι
Ὶ
) ἐη
1
Ἢ1}.1
ἰΠ Ρ :
ι (
{ }
χπλύχι
Cerlinn cun ,
Π

Π

ψγῃ, Dure

,
!

ἠ ; ὶ
Ὑ μ
)

!
Ι

ψ ἰω;'ν;

dos Orim
ἐά
en. „
ἴ μ

N

NI

Ἵ Μἵωεττωμτ«μ ͵

INSTITUTIONES ἈπετΌκιοῦ. 47

ἈΙ Π

ῬῈ OPPOSITIS & REPUCGNANTIBUS.

Quid ſint Onpoſito, quot genera Oppoſitorum,
quomodo in Oratione tractentur.
Otoſßta ſive Contrarin ſunt ea, quæ in eodem
◻fubjecto vel ſimul eſſe non poſſum; vel, ſi
in eodem fuerint, neceſſariò inter ſe pugnant.
Quatuor ſunt genera Contrariorum: I. Ad-
werſa. 2. Relatd. 3. Privantia. 4. Negantia.
Adverſa ſunt ea, quæ inter ſe maximè di-
ſtant, & ab codem ſubjecto ſe expellunt; ùt
Virtus & Vitium, Calor & Frigus, &c.
Sic probares ab Adverſis, Virtutem eſſe ex-
petendam, quia vitium eſt execrabile.
Variè tractatur hic locus. Primò cùm ver-
ba verbis opponuntur. Exemplum habes in
Catil. 2. Ex hac parte pudor pugnat, illinc pe-
tulantia: hinc pudicitia, lline ſtupruum: binc ſi-
des, illince fraudutio: binc honeſtas, illinc turpi-
tudo: hine continentia, illinc libido: denique æqiti-
tas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes
omnes certant cum iniquitate, cum luxuria, cum
ionavia, cum temeritate, cum vitis omnibus. Po-
ſremò copia cum egeſtate, hona ratio cum perdi-
ta, mens ſana cum amentia, bona denique Pes
cum ommium rerum defperutione vonfligit.
Item pro Roſc. Amer. In urle luxuries crea-
ur, ex vuxuria avaritia exiſtat, neceſſe eſt, ex
varitia erumpat audacia, inde omnia ſcelera at
maleficia gignuntur. Vita autem bæc ruſtica,
Yunm zu agreſtem vocas, parſimoniæ, diligentiæ,
Mſtitiæ magiſra eſt. τ
Ἶ ͵ Ξἓει’:.τιή

48 INSTITUTIONEYS RHETORIC.
Secundèò cùm membra membris opponun-
tur; ùt in Verr. y. Nam qui hoc ſibi Jumpſit, ut
corrigat mores aliorum, ac peccata reprebendat,

quis buic ignoſcat, ſi qua in re ipſe à religione

offcii declindrit... Furvem aliquem ac rapacem
accusärn!? vitanda tibi ſemper erit omnu avari-
tiæ ſuſpicio. Maleficum quempiam adduxeri aut
crudelem * cavenlum erit ſemper, ne qua in re
aſperior aut inbumanior fuiſſe videdre. Corru-
ptorem, adulterum? providendum diligenter, ne
quod in vita ueſtigium lihidini appareat. Oinnia
poſtremò, quæ vindicari in altero, tili ipſi vehe-
menter fugienda ſunt. Etenim non modo accuſa-
tor ſes ne objurgator quidem ferendus eſt ( . qui,
quod in altero vitium reprehendit, in eo ipſo de-
prehenditur. Fidem in vita ſanctiſſimam qui
putat, poteſt ei non inimicus eſſe, qui Caor
Conſulem ſuum conſilin commiſſs, pecunid tradi-
ditàâ, rebus omnibus crediti ſpoliare, relinquere,
prodere, oppugnare auſus ſit?“ Pudorem & Pudi-
citium qui colit, poteſt animo æquo iſtius quotidia-
na adulteria, meretriciam ipeganm domeſti-
cum lenocinium videre ' Qui religiones Deorum
immortalium retinere vult, ei, 71 fana ſpoliärit
omnia, qui ex Cenſorum orhitu prædariſit auſus,
inimicus non eſſe qui poteſt “Qui jure æquo omnes
putat eſſe oportere, 15 tili non infeſtiſſimus ſit;
cùm cogitet varietatem libidinémque decretorum
tuorum ι..e. D.. :
Tertiò cùm Periodi Periodis opponumur;
ùt Orat. pro Lege Manil. Majores veſtri ſæpè,
mercatoribus ac naviculatoribus injurioſius ΤΥΔ-
btatu, bella geſſerunt: vos, tot civium 8
mano-

— —
=—

Ἷ

]
41}}}Π|

Ι

Ε

Ὑ

Μτ’᾽:'͵“ω͵ν;;7|͵
ττῇ
Π

Π Π

ῇ

1
Π

ὶ
' ]ὶμὀἓῖὶἷυὕὀῇ

ΓῚ

ἵη5]
Denmare
Π η
nuampre

mini⸗

n 0Pponot

Ι
"1,
" εἰ ,
᾿μδ μῃ
71}
77
ὍΤ
.
ἰ μ
Hureur O

Ἡ}}}}[.}

᾿

n ΝΜ} 1!
“
111 1;
ὶᾖαπᾖὶᾖιπωπι ἰ
}
" Μ
μ
Ἴ ᾳᾖν;ηιιοῖιἰιἵ

ὦ}Μ εἐ

μ

Ἴ, Μ
μ t
μ }}"
{

μ "

INSTTTUTIONES ἈΒΕΤΟΕΊΟΑ, 49
gorum milibus uno nuntio atque 120 tempe-
re necatis, quo tandem animo eſſe debetis? Le-
ati, quòd erant appellati Juperbius, Corin-
zbum patres veſtri totius Græciæ lumen extin-
Rum eſſe voluerunt: vos eum KRegem inultum
eſſe patiemini, qui Legatum Populi Romani
Conſularem, vinculis ac verberibus atque omni
ſupplicio exoruciatum, necavit? Illi Cvium Ko-
manorum libertatem imminutam non tulerunt?
vos vitam ereptam negligetis? Jus Legationis,
verbo violatum, illi perſecuti ſunt: vos Lega-
tum Populi RKomani ommni Jupplicio interfectum,
inultum relinquetis? Viqete ergò, ne, ut illis
pulcherrimum fuit, tantam deci gloriam γέ-
linquere, ſie vobis turpiſſmun ſet, illud, quod
accepiſtis, tueri ac conſervare non poſſe.
Relata ſunt ea, quæ ſe invicem ità reſpici-
unt, ut unum ſinè altero intelligi non poſſit:
ità ſe habet Pater & Filius, Dux & Miles, Præ-
ceptor & Diſcipulus.
Hujus Loci frequentiſſimus eſt uſus, licèt
plerumque minùs advertatur. Quid enim
magis commune eſt, quàm comparare præte-
rita cum præſentibus, Filium cum Patre? quàm
laudari ſubditum à Rege, hoſpitem ab hoſpite,
militem à Duce? : ;
Exemplum Relatorum habes pro Rabirio
Poſthumo, quem Tullius excusat à Patre. Satis
ſt homines, imprudentiäâ lapſos, non erigere?
urgere verè jacentes, aut pracipitantes 178-
Pellere, certeè eſt inbumanum; præſertim, Ja-
dices, cum ſit hoc generi ominum ργορὸ na-
turâ datuim, uti, qua in famulis laus aliqua
Ὦ ᾽ Jorn

56 INsTIruTIONES RHETORICX.
Jortè foruerit, hane ferè, qui ſunt ejus ſtirpit,
quòd ſermo hominum ad memoriam prodendam
batrum virtute celebretur, cupidiſſiméè perſe-
Kun Siquidem non modò in gloria rei mi-

taris Paullum cipio, aut Maximum filiur,
Jed etiam in devotione vitæ, & in ipſo genere
mortis ümitatus eſt P. Decium ſlius. ῚΩ igi-
tur ſimilia, Judices, parva magnis. Fuit
enim, nobis pueris, bujus Pater C. Curius

Princeps ordinis Equeſtris, fortiſſimus & ma-

ximus Publicanus, cujus in negotiis gerendis
magnitudinem animi non tam bomines probdſ-
ſent, niſi in eodem benignitas incredibilis Π
ſet, ut in augenda re non avaritiæ prædam,
[4 ἰἥβνωπεπτατῃ bonitati quærere videretur.
Hoc ille natus, quanqum patrem ſuum nun-
quam viderat, tamen & naturd 1ipsd duce,
quæ plurimum valet, & aſſduis domeſticorum
Jermonibus, Π paterneæ culpæ ſimilitudinem
deductus eſt. Multa geſſit, multa contraxit,
magnas partes babuit Publicanorum, credi-
dit populis, in pluribus Provinciis ejus verſata
res eſt, &c.
Privantia ſunt ea, quæ ſibi oppo nuntur;
ſicut Habirus & ejus Privatio. Ità ſe habet vita
& mors, viſus & cæcitas, lux & tenebræ; mors
enim eſt privatio vitæ, cæcitas vis⁴s, tenebræ
lucis. Sic brobo, mortem eſſe optabil em, quia
vita eſt miſera.
Hunc Locum non tam dilatare ſolet Cicero,
quâàm urgere preſſiùs, & per modum ſenten-
tioſi cujusdam Axiomatis adhibere. [τὰ Cic. pro
Milone argumentum petit à Privantibus: Ejus
tltur

eaer

ι

Π

[
Ἷ 1..
Ἴ
Ν
ἴ
Poobe
μ
ΕΝ
ι
( η
ἀβῃμίη
Ε
Β.
Ῥά

Ἷ
᾿

ἀ ι

Cininx

Müumge
Kmnd.

' η

}

ν“;ιζω;} {
Π Μι}

Μ } {

Π .

"

ἡ ι
Ὶ

Π 8 Π
Π τεπεὔΗΙ

οΡεὼὶὶεΜ“

Ἷ

INSTIUTIONES RHETHORICX. 51
igitur mortis ſedetis ultores, cujus vitam, (

putetis per ὍΟΣ reſtitui poſſe, nolitis; & de ejus

nece lata eſt quæſtio, qui ſi eédem lege reviviſcere

poſſet, lata lex nunquam eſſet.

Et pro Marcello: Equidem de te dies noctes-
que, ut debeo, cogitans, caſus duntaxat huma-
nos & incertos eventus valetudinis, & natura
communis fragilitatem extimeſco, doleéque, cum
Respublica immortalis eſſe debeat, eOam in unius
mortalis anima conſiſtere.
Et pro Cœlio: Exiſtat igitur ex iſta fami-
lia aliquis, ac potiſſunum cæcus ile; minimum
enim dolorem capiet, qui iſtam non videbit.
Negantia ſeu Repugnantio, & Contradicen-
tia ſunt ea, quorum unum negat aliud; ἀτ: Eſt
ſapiens, ne igitur dicas inſipientem aut non
ſapientem.
Duobus modis Argumentum ex hoc Loco
erui poteſt. Primèò; ſi duo contradicentia ſe-
cundum varios Effectus, Cauſas, & Adjuncta
ſumpſeris; v. g. Amor & Odium ſunt Contradi-
centia; hinc ſequitur, Amoris Effectus, Cauſas
& Adjuncta Odio repugnare. Ità rectè conclu-
des: Deum ille non odit, qui ſæpè Sacrificium
cum magno pietatis ſenſu offerre conſuevit, qui
preces aſſiduas fundit, quem uberrimis lachry-
mis ſibi propitium reddit, quem ut alii colant
& venerentur, omni ſtudio ac fervore conten-
dit. Econtrarièò: Si me amas cur me Cædis? cur
criminaris? cur convitiis oneras? curùt ini-
micum averſaris?
Secundè; ſi Antecedentibus & Conſequenti-

bus ad jeceris Particulam non: tunc enim ar-
D 2 8α-

͵

45 ἸΝΘΤΙΤΌΤΙΟΝΥ9 RHFTORICX.

gumentum facies à Repugnantibus; v. g. Sol
ortus eſt: ergo dies eſt; adde particulam non:
Sol non eſt ortus: ergo non eſt dies.
Deſervit hic Locus ad amplificandam & mi-
rificè illuſtrandam Orationem; ùt ex ſequenti-
bus exemplis apparet, ubi Cicero pro Cœlio
probat à Repugnantibus, falsò objectum fuiſſe
Cœlio, quòôd apud ſuos probatus non fuiſſet.
Nam quod objectum eſt, municipibus eſſe ado-
leſcentem non probatum ſuis; nemini unquam
præſenti Puteoloni majores honores habuerunt,
quam abſenti M. Celio, quem 85 abſentem in
ampliſſumnm Ordinem cooptärunt, 49 ea non
petenti detulerunt, quæ multis petentibur de-
negärunt: iidémque nunc lectiſſzunos viros 8*
chen Ordinis Equites Romanos cum Legatione
ad boc judicium miserunt cum graviſſuna at-
que ornatiſſima Legatione, &c.
Item probat à Repugnantibus, eum nullam
habuiſſe in conjuratione Catilinaria partem.
Sed quid; Ego qui Catilinam non laudavi, qui
veo Catilinæ Consul non adfui, qui teſtimonium
de conjuratione dixi in alios, adebne vobis
alienus ὰ ſanitate, adeò oblisus conſtontiæ
meæ, adeò immemor rerum d me geſtarum 6{
videor, ut, cum Conſul bellum geſſerim cum
Conjuratis, nune eorum Ducem conſervare
cupiam, & in animum inducam, cujus nuper
ferrum retuderim, flammamque relnrer n,

S nune cauſam vitämque defendere,
Ego 1110 conjurationis inveſtigator atque ultor
certs non defenderem Syllam, 4 conjuriſe
arbitrarer.

Uſus

ῳ

Ἷ
Π
Π
μ Π
Μ Π]}
μΗ
Π
;’μ;μτέαω
5͵νωψ;

Ε Π

ſanunti
Π

71}
ψ
ψιϑὶ
η
Aa
A /
ἡ (
ΡΜ, ῃ
1}) Ἵ
mnui
Μ
.
ἴμι
ἰγῃ!
{ ᾽
[1}
ΠΗ η
.

" φῥ
.

"1
1111
Ἱ |ὲ

1....}}}}}}

ἡ {ἰμῃι
Π 1
ᾧ n
Ἴ A
" ὙΠ (
ἽΠ)

Φ ΜΗ η ἡ
Π ἐ

ἸΝΘΈΙΤΌΤΙΟΝΕΦ RHETORICX. 43

Uſus Repugnantium multiplex ac frequens
eſt. Primèò deſervit hic Locus Amplificationi.
Sic Cicero in Verrem 7. Vide, quid interſit inter,
tuam libidinem, Majorümque auct oritatem:
inter amorem furoréeuque tuum, && illorum
confelium atqué prudenliam. Illi aditum lit-
toris Syracuſanis ademerunt; tu maritimum
imperium conceſſiſti. Illi habitare in eo loco
Gracuſanum, quò naves accedere poſſent, no-
luerunt; tu εἰ } & navibus praæcſſé yracu-
ſanum voluiſti. Quibus illi ſua urbis partem
M lis tu imperii noſtri partem de-
iſti.
Item pro Cœlio probat, non deditum fuiſſe
amoribus? quia repugnat, tantam eloquentiam,
quanta elucebat in Cœlio, ſtare poſſe cum amo-
rum blandimentis atque deliciis. Atque ſcitote,
Judices, eas cupiditates, quæ objiciuntur Cælio,
atque hæc ſtudia, de uibus diſputo, non facilè
in eodem homine poſſe ſteri enim non
poteſt, ut animus libidini deditus, amore, deſi-
derio, upiditate, ſæpeé nimiaà copia, inopiä etiam
nonnunquam impeditus, hoc quidquid eſt, quod
nos facimus in dicendo, non modò agendo, ve-
rùm etiam cogitando poſſit ſieſtinere.
Item. Anhic, ſi ſe iſti vitæ dediſſet, Conſu-
larem hominem admodum adoleſcens in judi-
cium vocaviſſet? Hic, ὶ laborem fugeret, i
obſtrictus voluptatibus teneretur, in hac acie
quotidie verſaretur, appeteret inimicitias,
in judicium vocaret, ſubiret periculum capi-
tis, ipſo inſpectante populo Romano, tot menſis
aut de ſalute, aut de Sl, dimicaret?

54 INSTITüTIONES RHETORLCX,.
Et pro domo ſuâ; ubi probat, non fuiſſe (

expellendum à Clodio, quem ejectum omnes
boni luxerunt, quo carere Civitas ſe non poſſe

profitebatur.
Secundò Locus hic Orationem illuſtrat. Sic
Cicero pro Milone: Nam illa praſidia, quæ
prvo templis omnibus cernitis, ΕἸ contra vim
coltocata ſunt, afferunt tamen Oratori borro-
ris aliquid, ut in foro & in judicio, quanquam
præſidtis ſalutaribus & neceſſariis ſepti ſumus,
zamen ne non timere quidem ſinè aliquo timore
boſſimus.
Item Verrinâ 4. ubi probat, fieri non potu-
iſſe, ut Siculi ſuà voluntate, & non coaéti ſta-
tuas Verri erexiſſent, quas decedente ipſo ἃ
Sicilia dejecerant.
Tractatur hic 1 ocus, vel per Affirmationem;
eùm ex Affirmatione unius infertur Negatio
alterius: vel per Negationem, ex qua infertur
Affirmatio. Sic dum affirmat Cicero, magnos
honores habitos fuiſſe Cœlio, etiam abſenti,
negat, eundem fuiſſe non probatum ſuis muni-
cipibus. Sic negat, Syllam habuiſſe ullam par-
tem in conſpiratione Catilinæ, quia Cicero ju-
ratus Catilinæ hoſtis Syllam laudaverat, ejus-
que defenſionem ſuſceperat.
ARIICULUS. VIII.
Ε ADIUNCTIS.
Quid ſint Adjunca, & guomodo ab iis deſumatur
Argumentum?
Djuncta ſunt ea, quæ rem, de qua agitur
₰ non quidem componunt, ſed circumſtant

ῃ
(Ξ] ᾿Ξ“͵'νιι͵ι
, ι

κ

ἃωπεοωἑτει
ΓΠ Ν
μιπεῖι
}
ἡΝ1}:"
ἤδι"» ἡ
Οῖι’ιζᾗθ, (

}

Compre
{ !
. Ἂ Ἷ
ἐ μ
μ
Innninee
Π 1}.

Π
Ν

εὰ

μῃ
. ῃχ

Π
ἢ } ᾧ
}
ἤ }

Π
....}}}}

"

}

Ὶ

4
111
ζἶΐἓᾧ“ Onne
ῃ " ,

“
͵
Ν ἧγψ
(ΛΜ!! Μ }
} !

Aoifimn

, άψσ Ἷ

ΠΠ0] Μ
Μ Ο ἰ
.

Ἵ

ὓΙι '
ΤΝ
Ἴ] sn.
ψ{μ0}»
( εμε-’

Τ
} |

INSTITUTIONES RHEFTORICA. χ

& concomitantur, aut ſunt in hominis animo
vel corpore.
Enumerantur præcipuè ſequentia: Genus,
MWatio, Patria, Serxus, Kttas, Educatio, Habitus
Corporis, Fortuna, Conditio, Natura animi,
Vittus, Studia, Affectus, Locus, Tempus,
Occuſio, Caſus, Facultas, Inſtrumentum, Modus,
Signum.
Comprehenduntur vulgari hoc verſiculo:
Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quomo-
doò, quando
Frequentiſſimus hujus Loci uſus & Oratori
maximè neceflarius eſt, cùm nulla pars ſit Ora-
tionis, cujuscunque demum generis illa ſit, cui
non deſerviat; unde pluribus exemplis decla-
randus eſt. ,
I. Càùm Parentibus ac Majoribus ſuis Filii
plerumque ſimiles creduntur, hinc, ad laudan-
dum vel vituperandum, Argumentum à Cenere
deſumit Orator. Exemp. Cic. pro Sextio. Pa-
rente P. Sextius eſt natus, Judices, homine, ut
plerique meminiſtis, & ſapiente, 5 Jancto, 69᾽
ſevero &. Et in Verr. 7. Inter ejusmodi vi-
ros ac mulieres adultd ætate filius verſabatur,
ut eum, etiamſi natura à Parentis ſimilitudine
abriperet, conſuetudo tamen ac diſciplina Patri
Emilem eſſe cogeret.
2. Singulis gentibus ſunt proprii mores;
ſimiliter etiam Civitatum Leges, Inſtituta, opi-
niones habent differentiam. Quare à Natione
& Patria variè Orator Argumentum deſumere
poteſt; v. g. Romanus eit? igitur bellicoſus.
Græcus? igitur levis. Barbarus? igitur im-
4 manis.

56 INsSTITüuTIONES RHETORIEr.
manis. Athenienſis? igitur fide; Pœnus? igi-

tur perfidia nobilis. Creta? igitur mendax.

Lacedæmonius? ergo fur. Exemp. Cic. pro
Archia. Natus eſt Archias Antiochiæ, loco
nobili, clebri quendam urbe & copiosd, atque
eruditiſſimis hominilbus, liberaliſſimis ſtudiis
affuenti, ubi ingenii at doctrinæ primas tulit-
igitur Archias eſt bonus Pozta. Item in Verr. 7.
Si 19 apua Ferſas, aut in extrema India de-
prehenſus, Verres, ad ſupplicium deducere,
quid aliud clamitare, niſi te civem elſe Ro-
manum?
3. Alia in Viro, alia in Muliere vel laudabilia,
vel probabilia ſunt. Sic Latrocinium faciliùs in
Viro, Veneficium verò in Muliere reperies;
atque ità de aliis. Unde etiam à Sexu argu-
mentum petitur. Exemp. Cic. Pro Sextio:
Mortem, quam etiam Virgines, Athenienthis
Regis, opiner, Erythræi filiæ, pro Patria con-
tempſeſſe dicuntur, ego Vir Cenſularis time-
rem?
4. Cùm aliud aliis æetatis humanæ annis con-
veniat, quæritur in perſona, an puer, an ado-
leſeens, natu grandior, an ſenex? Et inde
argumentum deſumitur. Exempl. Cic., pro leg.
Manil. Quid tam novum, quam adoleſcentu-
um, privatum, exercitum difhcili Reipublicaæ
tempore conficere? Confecit Pompejus. Huit
præeſſe? Præfuit. Rem optimè ductu ſuo ge-
rere? &. Luid tam præter conſuetudi-
neve, qudm homini peradoleſéenti, cujus 2 de-
vatorio gradu atas longè abeſſet, imperium
atquec exercitum dari? Siciliam ternut, ſik
ri-

᾿
ἰ

ſultinm
Ε

᾿
μ}}
".ἶ.ἷἶἶἤ 7
ῃ;;[εσιἁ) '

- Ρ[[) Role.

Pottemoe⸗
77
ἰβιι
} ὙἹ
Ν
ςωὶύἱεω
Π
αἰημῖ
ἀ {{
Ε
Ε

Ε |

Μ

Μήμ,.

( ;

Ε

' Μυμᾗ
Π Ἵ
Ε
Ί

Ε
Ἷ ,Μφύῇῃ}
“ΐ "
ὠζ2)
Μ”Μὖό
7

er
Ν Π
ὮΣ
ἷ "

ΔΝ η

1
}
71}
" Μσέῖἓ,ἐ
Ὶ ὗᾗ "

"
Ἅ

ὶ’ΘΗΞΠ(ἶΞΜΗ,{
....}}
ι πμῖδ.,
Ἦ 71

Ν Δ.

ν, Δ ιμι
ΠΠΠΙΔ
ζῃᾗ;ιψ' {Π-

Wemmi.
μ 4 400.
ι μ ὴ
: ιἀοἰε]σεπ-ζ:»
,
᾽ "
μ ἢ
ἐ }

{ n ce

IxsTITuTIONES RHETORICA. 57

Africam, bellumque in ea adminiſtrandum?
Fuit in his provincitis ſingulari innocentid, gra-
vitate, virtute: bellam in Africa maximum
confecit, victorem exercitum deportavit: Item
pro Roſc. parricidii crimen ab ætate refellit:
Patrem occidit Sext. Roſcius? Qut homo? Ado-
leſeentulus corruptus, & ab' hominibus nequam
inductus? Annos natus magis quadraginta;
vetus videlicet ſicarius, homo audax & ſæpe
in cade verſatis Ad hoc ab Accuſatore ne dici
quidem audiſtis.
ς. Quia multùm refert, à quibus, & que
quisque modo ſit inſtitutus; hinc ex educatione
& diſciplina multæ trahuntur ſuſpiciones &
argumenta. Exemp. Cic. pro Quint. OQuid ad
bhac Nævius Ridet ſeilicet noſtram amenti-
am, qui in vita ſua rationem ſummi officii de-

lideremus, &inſtituta honorum virorum requi-

ramus. Quid mihi, inquit, cum iſta ſumma
ſanctimonia ac diligentia?s Viderint, inquit,
iſta offcia viri boni; Ω me autem ita conſi-
derent: non quid habeam, ſed quibus rebus
invenerim, quærant: &, quemadmodum natus,
& quo pacto educatus ſim, memini. Vetus eſt, de
ſcurra multò facilius divitem, quàm patrem-
Ffamilias fieri ροῦξ, Hæc ille ſi verbis non au-
det, re quidem νεγά paläm loquitur. Etenim
Ii vult virorum bonorum inſtituto vivere, mul-
ta oportet, diſcat, atque dediſeat, quorum illi
etati utrumque difficile eſt. Item Philip. , Qusi
auktm tibi venit in mentem, redigere in me-
moriam noſtram, te domi P. Lentuli eſſe educa-
tum ?à An verebare, ne nen putaremuse naturd
- Ὦ ς 58

58 INSTITUTIONFS RHETORIOE.
te potuiſſe tam improbum evadere, niſt etiam
ncceſſeſſet diſciplina?“ Puer quidam apud Pla-
tonem educatus, cum ad patrem ex intervallo
rediſſet, eümque vidiſſet eſfuſius ridentem, ad-
nnratus dixit, ſe tale nibil unquam apud Pla-
tonem vidiſſe. Lanta res eſt jam inde d tene-
ris virtuti aſſueſcere.
6. Habitus corporis, qui ſermo quidam totius
mentis eſt, frequenter in argumentum Probi-
tatis aut improbitatis adducitur. Exempl. Cic.
pro Sext. Roſc. Nonne ipſum caput, & ſuperci-
lia illa penitus abraſa, olere malitiam & -clamita-
re calliditatem videntur? Qui idcirco eſt capite &
Juperciliis raſis, ne illum pilum boni viri habere
dicatur- Item in Piſonem: Jammne vides, bellua?
Ja mne ſentis, quæ ſit hominum querela frontis
tuæ?“ Nemo quæritur, Syprum neſcio quem de gre-
ge folctu m eſſe Conſulem: non enim nos color iſte
Jervilis, non piloſæ genæ, non dentes putridi dece-
perunt. Oculi, ſupercilia, frons, vultus denique
totus in errorem homines impulit. L
7. Non idem credibile eſt in divite ac pau-
pere; bomine claro ac obſcuro; ruſtico acurbano;
propinquis, amicis, clientibus abundante, && ῥὶς
ommnihus deſtituto. Laudi prætereà ducitur, ca-
ſus adverſos tuliſſe ſapienter, non extuliſſe ſe
in poteſtate, non fuiſſe inſolentem in divitiis,
genus ſuum nobilitàſſe &c. Unde ex his omni-
Pus argumenta depromuntur. Exempl. Cic.
pro Quint. ſtatim in Exordio queritur de gra-
τ Nævii apud Principes civitatis, quàâ ille ab-
utitur contra ſolitudinem & inopiam Quintii:
Ouæ res in civitate Juæ plurimum poſſunt, eæ
contra

μ
" Ν

ἡ; Ὸ

Uuſan
ingen
N Olllen
InIR.)
Π [εΜΡΞ
77
Ile iud
Μ 1
ὰ
" Π
Ε
Ὦ;
[Π
n
ln, 1
Ἷ Μἷζ ᾷ’{”
ἕ.ὠ

Ἱ (η]}

ἼΠ Π

ἼΠΠΠΝ

τ ς Π
ἼΠ

“ΜΜΝ;
μ ὐ
ὐ
ὐ
ΩΝ,
Ν (
Τ,
ὶ :
| (Ἐ...ἵξ

Π
4

Ἡ]Ι""

Π

INSTITuTIONES RHETORICX. 59

eontra nos ambæ faciunt in hoc tempore, ſumma
Gratia & Eloquentia, G. Et poſteà in Perora-
tione: Non comparat ſe tecum gratid P. Quin-
tints, χ. Nævi:non opebus, non Jacultate conten-
dit; omnes tuas artes, quibus tu magnus 61 tibi
concedit. Fatetur, ſe non bellè dicere, non ad vo-
luntatem loqui poſſe: non ab afflicta amicitia trans-
fugere, atque ad orentem aliam devolare: non
profuſis ſumptibus vivere: non babere domum

ddauſam pudori & ſanktimoniæ, patentem atque

cdeò expoſitam voluptatibus: contrà ſibi oſſiciumz,
dem, diligentium, vitam omninoò ſemper borri-
dam atque aridam cordi fuiſſe. Sic pro Milo-
ne, in gravi ac difficili tempore, vultum ſem-
per eundem & infractum ipfius animum com-
mendat: Nolite, Judices, ſe in noſtro omnium
hfietu nullam lachrymam aſpexiſtis Milonis, ſi vul-
tum ſemper eundem, ( vocem, {“ orationem ſtabi-
Jem ac non mutatam videtis, hoc minus ei parcere:
atque haud ſcio, an multò etiam 6Ὲ adjuvandus
magis. IIIuſtriora exempla habet pro Lege
Manilia & pro Marcello.
8. Indoles anumi, Virtutes ac Vitia, aliaque his
ſimilia faciunt frequenter, aut detrahunt fidem:
unde argumema ſubminiſtrant Oratori, qui
enim attendere ſolet, acutus an ſit aliquis, an
hebetior, memor, an oblivioſus, an comis &
facetus, an durus & impotens &c. Exempl.
Cic. pro Leg. Manil. Quare, etiamſi quem habeatis,
quicollatis ſegnis exeretus regios ſuperare poſſe vi-
ageatur, tamen niſi erit idem, qui ſe d pecuntis ſo-
ciorum, qui ab eorum conjugibus ac liberis, 7Η1
αὐ auro gazdque regia manus, oculos;, auiret
cobi-

60 INsSTITuTIONES ΚΗΕΤΟΚΊΟ ,
cohibere poſſit, non erit idoneus, qui ad bellam
Aſiaticum regiumque mittatur. Sic pro Balbo.
Habetis hominem ſingulari pudore, virtute δο-

gnitâ & ſpectatà Eae. Item in Verr. Hominem

ρὸ re, ſine ſpe, ſene Μ άε. ſink fortunis z ore,

linguä, manu, vitaâ omni inquinatum, 176 pa-

ziamini abſolutum. Et pro Rege Dejotaro: Dii
te perdant, fugitive, ita non modo nequam &

improbus, ſèd & fatuns & amens es., In Pi-

ſon. Ille gurges atque belluo, natus abdomini
ſuo, non laudi atque gloriæ.
9. In Perſonæ, de qua agitur, victum inqui-
rit Orator; an luxurioſus, an frugi & tempe-
rans, an ſordidus? ſimiliter in ſtudia; an ru-
ſticus, an forenſis, negotiator, miles, naviga-
tor? &c. Quæ ſingula cùm aliud efficiunt, no-
va præbent argumenta. Exempl. Cicero pro
Roſc. Qua in re pratereà illud, quod mihi ma-
ximo argumento ad bujus innocentiam eſſe pote-
rat, in victu arido, in hac horrida incultaque
vita maleficia gigni non ſolere. ProArchia Poëta.
Nam ut primùm ex pueris exceſſit Archias, al-
que ab his artibus, quibus atas puerilis ad huma-
nitatem informari ſolet, ſè ad ſeribendi ſtudium
centulit, celeriter antecellere omnibus ingenti
gloridâ contigit. In Catilinam: DQuodſi quis eétiam
2 culpa vacuus in amicitiam ejus liber, inciae-
rat, quotidiano κ atque illecebris facilè par ſi-
milisque cæteris eſficiebatur, quibus libido at que
luxuria ex magnis rapinis nihil reliqui fecerat.
10. Affectus animi (ùt ſunt Amor, Ira, Gau-
dium, rriſtitia, &c.) ſæpè argumenta ſuppeditant.

Exempl. Cicero pro Muræna: Videsne 1 il.
um

Π
ιῇ
Cohllen
funns, Ϊ
otus, '
.
Π
ἵ {
Π
ἠ μ
umanke
.
{ῃ ;
Πῃ
ἤδη η

,

Π
Δ}
Π

ΠΗ 1ὴ

Ἐ ει
ΔΠΔ] } . Ν
ιὲἑιυἷωὶέἱὓγω}
" ] " !
.1..}}}};

ἿΠ
ΓΠΠ1}

71}

Ν

INSTIIUTIONES REHETOERICIE. 61

lum triſtem, demiſſimm ? Jacet, diſfdit, abjecit
huſtam. De Aruſpiſc. reſponſ. Nihil feci ira-
zus, nihil impotenti animo, nibil non diu conſide-
ratum ac multò antè meditatum 5 . Pro Clu-
entio: Veſtrum, Judices, «quitatem && manſue-
mdinem una mater oppugnat: at quæ mater?
Quam cacd crudelitate & ſcelere ferri videtis, cu-
us cupiditatem nulla unquam turpitudo retarda-
vit, quæ vitiis animi in deterrimas partes jura
bominum convertit omnia; cujus ea ſtultitio eſt,
ut eam nemo bominem; ea vis, 1 nemo fœmi-
nam; ea crudelitas, ut nemo matrem abpellare
poſſct. Eò jam denique adducta eſt, ut ſibi, præ-
ter formam, nihil ad ſimilitudinem bominis re-

ὠ ννάνη. Quare, Judices, ſi ſcelus ociſtis, Pro-

Libete aditum matris d ſanguine ſilii.
II. Quando ἃ Loco argumentum ducitur,
conſidera tur omnes Loci differentiæ; ùt ſi pro-
fanus, ſi lacer, ſi publicus, ſi privatus, ἢ re-
motus, ſi opportunus &c. Exemplum Cicero
Philip. 2. Sed hæc, quæ robuſtioris inbprobitatis
ſunt, omittamus. Loquamur potius de iniquiſſt
mo genere levitatis. S iſtis ſaucibus, iſtis late-
ribus, iſtâ gladiatorid totius corporis Eirmitate
tantum vim in Hippiæ nuptiis exhauſeras, ut
tibi neceſſe eſſet in conſpettu Populi Romani vo-
mere poſtridie. Ο rem, non modò viſu fædazm,
Jed eriam auditu! 51 inter canam in zuis illis
immanibus poculis hoc tibi accigiſſet, quis 201
turpe duceret? ἴ cætn ψεγὸ Populi Romani, ne-
gotium publicum gereni; SR. agiſter PEcqititum, cui
ructare turpe eſſei, is womens, fruſtis eſculentis,
vinum redolenzbas, gremium Ii 47 totum tri-

buna!

62 INSTITITIONES RHETHOR ,

bunal implevit. Item: Tu ingredi domum il-
lam auſus es? Tu ülud ſanctiſſumum limen in-
trare ᾽ Tu ülarum ædium Diis Penatibus os im-
portuniſſimum oſtendere? Quam domum ali-
quamdiu nemo aſpicere poterat, nemo ſinè la-
ebrymis præterire, hac te in domo tamdiu diver-
ſari non pudet? in qua, quamvi mibil ſapias,
tamen nihil tili poteſt eſſe ucundum. An tu
illa veſtibula, roſtra, ſpolia cum eri, dJomum
tuam 16 introire putas.. .. Me quidem miſeret
parietum iſtorum atque tectorum; Zats enim un-
quam domus illa viderat, niſi pudicum, ΤΜ Χ
optimo more & ſanctiſſzma diſciplina?“ Fuit enim
ille vir, P. C. (Pompejus) ſicut ſcitis, cun foris
arus, tum domi admirandus; neque robus ex-
teris magis laudandus, qum inſtitutis domeſti-
cis. Hujus in ſedibus, pro cubiculis ſtabula, ro
tricliniis popinæ ſunt. ι
12. Præter Locum etiam Tempus attenditur,
hora, dies, hebdomas, menſis, hyems, æſtas;
olim, nuper, diu, noctu an aliquid geſtum ſu.
Exempl. Cic. pro Lege Manil. Ià tamum bel-
Jum, tam diuturnum, taim longé latéque diſper-
um, quo bello omnes gentes ac nationes Premne-
bantur, Cn. Pompejus extremäâ Heme abparavik,
ineunte vere ſuſcepit, medid æſtate confecit. Pro
Cœlio: Si quis fortè nunc, Judices, adſit igna-
rus legum, judiciorum, conſuetudinis veſtræ, mi-
vetur profectò, quæ ſit tanta atrocitas bujus cau-
ſæ, quòd diebus feſtis Iudisque publicis. ommnibus
negotiis forenſibus intermiſſis, unum ho judi-
ium exerceatur. Pro Quint. Septingenia millia

Ἔ ἙΈΞΕΣ Ρ Μ ςΖΡ 720 1 ψέρῶξ :
2 ΦΊ εΠ φρρμγ . biduo? ο : Ψ ὰ

κ

μ
Γ
, Ceen
ἰ
Π
τπεῃἓο.
ε! N
E
igenuun
μμι

'Ἱ]"

Cllitine
᾿ { μ ι
Π μ
η )
Π
{ }
ΝἹ ΟἹΙΜ
μῃ
ψ }
Π Ὶ
μ
Β
' λ'{υπαυι
Wngie Ἷ
ν..11
βηλ
Πῃ ἢ
} ἐ

Ρξᾧἶ““ἆ |

INSTTTüTIONES RHETYORIGCE. 63
Antè igitur miſiſti modò: ſi enim illud diceres,
improbè mentiri viderere.
13. Occaſto eſt pars temporis, habens in ſe
Alicujus rei idoneam faciendi aut non faciendi
opportunitatem; hinc ſervit Oratori pro argu-
mento. Exempl. Cicero pro Lege Manilia:
Quodſe Romæ Cn. Pompejus au eſſet hoc
tempore, tamen ad tantumm bellum is erat de-
ligendus atque mittendus. Nunc cum ad cæteras
ὑ ſummas utilitates bæo quoque opportunitas ad-
μ jungatur, ut in his ipſis ἰοοῖς haleat exercitum;
Mn, quid exſpectamus, aut cur ducibus Diis immorta- ι
ἰ ἣ! ἵὶὖω eidem, cui cætera ſumma cum ſalute Kei-
} Ppublicæ commiſſa ſunt, hoc quoque bellum regium
committimus. Item: Quem igitur cum omni
gratia noluit: hunc voluit cum aliquorum quere-
la? Luem jure, quem loco, quem tempore, quem
impuns non eſt auſus: hunc injurid iniquo ἰο--
co, alieno tempore, periculo capitis non dubitavit
occidere
14. Caſus etiam aliquando præſtat argumen-
tis Locum, ùt ſi dicam: Melior Dux eſt Scipio,
quàm Hannibal; vicit enim Hannibalem- Bo-
nus Gubernator nunquam fecit naufragium:
Bonus agricola multos fructus ſuſtulir. Exemp.
Cic. pro Leg. Manil. Mithridates, fugiens ma-
ximam vim auri atque argenti, pulcherrima-
ruùmque rerum omnium, quas & ὰ Majoribus ac-
eperat, & ipſe bello ſuperiore ex tota Aſia dire-
Ptas, in ſunm regnum congeſſerat, in Ponto omnes
veliquit. Hæc dum noſtri colligunt omnia dili-
gentius, Rex ipſe ὁ manibus effugit: itò illum in
Perſequendi ſtugio meœror, vos Iatitia retardavit.
15. -

͵!}

}

64 INSTITUuTIGNES RHETORICX.

15. Facultates ſunt id, quo aliquid fit faci-
liàùs; aut ſine quo aliquid confici non poteſt.
Sic credibilius eſt, oeciſos à pluribus paucio-
res, à fortioribus imbecilliores, à vigilantibus
dormientes, à præparatis inopinantes, quorum
contraria diverſum probant: unde etiam ab
his argumentum petitur. Hinc illa apud Ci.
ceronem conjectura: Insidiatus eſt Clodius Mi-
loni, non Milo Clodio; ille cum ſervis robuſtis,

bic cum mulierum comitatu: ille in equo, hic in

rheda, &. Cum alter veheretur in rheda penula-
tus, undà ſederet uxor. Quid horum non impedi-
tiſſimum? Veſtitus, aon vehieulum, an comes?
Quid minùs promptum ad pugnam, cùm penuld
irretitus, rbedâ impeditus, uxore penè conſtrictus
eſſet?
16. Facultati licet Inſtrumentum conjunge-
re & ex inſtrumento aliquando conjecturam
derivare; ùt: Spiculum in corpore inventum.
Exemplum Cic. pro Milone: Quamobrem {
eruentum gladium tenens clamaret T. Annius:
adeſte, duæ ſo, atque audite Cives, P. Clodium in-
terſeci: ejus furores, quos nullis jam legibus,
nullis judicus frænare poteramus, boc ferro ᾽
δῆς dexterd δ cervicilus repuli &c. ltem: Cum
facibus ad Curiam cucurrerunt, cum facibus α
Caſtoris ædem, cum gladus toto foro volitärunt.
17. Modus eſt, in quo, quemadmodùm
quo animo res facta ſit, quæritur: an graviter,
an contumeliosè? an clàm, palàm, vi Petin
ſione, inſcitià, caſu, neceſſitate? Et inde

probatio elicituꝶ. Exempl. Cic. pro Milone:
Ὰ P. Clodii eruenmm cadaver ejeciſti dome, 4

"

Ἂμ
μ
| ΜἹΜ“Μ“
Π
ψ ῖῦ
Dinum
um in e
h ἀι
ὑ ι
4Η μ
,
;πωκφῥἵμπ
. κ
Π }
{
ΤΝ :
ετυοτ;ὺτἑ
creprunme
ἰ
Ἰωνΐ,
μῃ
ΙὉΜῬίὗβψ;
μῃ
, ὀωπγωΗοεἃκ
᾿ πψ;ψ“,. Ἰ
Ἱ ὺ
μ ἢ
" 771012“;)
ἡ}}) ἢ
ninr.

Ammn, ,

ὰ

ξκςπίὄ }
ῃμ
ν co⸗

INSTITüTIONES RHETORICA. 65

in publicum ejeciſti, tu poliatum imaginibus,
exequiis, pompa, Iaudatione, infeliciſſimis lignis

ſemiuſtulatum, nocturnis canibus dilaniandum

reliquiſti. Sic Cic. pro Domo ſua contendit,
Legem Clodiam de ſuo exilio eſſe irritam,
quia per vim lata eſt; nam lapidatio, & ho-
minum conſcriptio, & comportatio armo-
rum in ædem Caſtoris, & Provinciarum ven-
ditio duobus improbis Conſulibus vim pro-

bant: Quid ſi per vim tuliſti? Tameénne lex eſt?

1Mlndn Aut quidquam jure geſtum videri poteſt, quod

Π
ὐ ι

per vim geſtum eſſe conſtet? An ſi in ipſa natione
tua captäâ jam urbe lapides lati &.
Denique ſigna quædam & quaſi impreſſa

WI facta veſtigia cùm ſuſpicionem moveant, & ſint
quaſi tacita criminum teſtimonia, pro argu-

mento allegantur; ùt telum; ùt eltigium⸗ ut
cruor; ùt deprehenſum aliquid, quod ablatum
ereptůmve videatur; ùt reſponſum inconſtans,
hæſitans, titubans; ut cum aliquo, & eo ipſo in

loco viſus, in quo facinus peractum eſt; ut pal-

lor, tremor, aut ſcriptum, aut obſignatum, aut
diſpoſitum quidpiam. Exemp. Cic. pro Milone:
Comprehenſus eſt in templo Caſtoris ſervus Ῥ.
Clodii, quem ille ad Cn. Pompejum interfxien-
dum collocurat, extorta eſt conftenti ſica &

“ῃ} ᾳῃαῃἰὗῃ;. Item in Carilin. 2. Ac mihi quidem,

Qirites, cùm illa certiſſima ſunt viſa argu-
menta, atque indicia ſceleris, tabellæ, ſigna,
manus, denique uniuscujusque conteM⸗ ,tum
multò illa certiora, color, oculi, vultus, taci-
turnitas; ς enim obſtupuerant, ſic terram in-
tuebantur, ſie furtim nonnunquam inter ſe
aſpi-

66 INSTITUTIONES RHETORIC.
Pient. ut non ab aliis indicari, ſed Τ} à

e viderentur. Paulo ante: ITum Cethegus re-
citats litter’ debilitatus atque abjectus, con-
ſcientid convictus, reticuit. Introduttus Sta-
tilius cognovit manum, && ſignum ſuum. Oſten-
di tabellas Lentulo, & guæſivi, cognoſcerétne
ſignum? Annuit: Eſt verò, inquam, ſignum
quidem notum, imago Avi tui, clariſſimi viri,
qui amavit unicè patriam, & cives ſuos; quæ
quidem te d tanto ſcelere etiam muta revocare

debuit.

ARTICULzIS ΊΧ.

DE ANTECEDENTIBUS, ET CON-
SEQENTIBUS.

Quid ſint Antecedentia, quid Conſequentia?

AMNiecedentia ſunt ea, quæ ſic antecedunt
Conſequentia, ut cum ipſis neceſſariò co-
hæreant.
Conſequentia vero ſunt, quæ rem neceſſariò
conſequuntur.
Sie vulnus cordis antecedit mortem, arma
bellum, culpa pœnam: Pœna verè culpam ſe-
quitur, bellum arma, mors vulnus cordis.
Ab hoc Loco ità fit argumentum: Tu
homo es natus; igitur moriêre. Grave ſcelus
admiſiſti; graviter igitur à juſto judice punie-
ris. Eſt fructuum copia; igitur & copia
florum fuit. Exempl. Cic. pro Murena:
Nemo fere ſaltat ſobrius, niſi fortè inſanit,
neque in ſolitudine, neque in convivio mode-

rato atque boneſto. Intempeſtivi convivii,
. amæni

S

Γ' !οΐι, ἰ
" "
tl
Ν
6
ΓΠ Ν
μ»"
, Μ
ἢ 1 .
rie ſin
) }

ἐ μμὶ ἶ

φάδι!
Uhumnen
| Π
}
ἿΠ
}
μ μ

Π

ΕΝ

ἢν ἐ
ὐἃἷΐ) Ρθ}}ῃῥ
μῃ

ἜΠ

Π κ
Μ Αΐἷἓ!{βωὔ
᾿ἀρ ῃ

μ

Ἷ .ἁ’ῃιἶ ͵ Μἷΐ
ῃ ἐἠ

Ὶ

ϊοιιξε:ἱιιεπιἰαἓ ,
κ
ρἵκε Μ
μ εἰ

ἢ
7 πι

Ν
ΓΙ ὰ

)
μ ν
: (

ἸΝΘΤΙΤΌΤΙΟΝ ς RHETORIC. 67

amæni loci, multaram deliciarum comes eſt ex.
trema ſaltatio. Tu mibi arripis id, Cato,
quod neceſſe eſt omnium vitiorum eſſe poſtre-
mum; relinquis illa, quibus remotis, hoc viti-
um eſſe non poteſt. Nullum turpe convivium,
non amor, non commeſſatio, non libido, non

ſumptus oſtenditur. Et cùm ea non reperian-

tur, gquæ voluptatis nomen babent, quæque
vitioſa ſunt, in quo ipſam luxuriam reperire
non potes, in eo te umbram luxuriæ reperturum
utas?
Item à Conſequentibus. Cic. pro Flacco:
Cim tabella vobis dabitur, jzudices, non de Flac-
co dabitur ſolum; dabitur de Ducibus auctori-
lusque conſervandæ civitatis; dabitur de omnilbus
bonis civibus; dabitur de vobismet ipſin; dali-
tur de liberis veſtris, de vita, de patria, de Ja-
lute communi. Non judicutis inhac cauſa de ex-
teris nationibus, non de ſociis; de vobis ac ve-
NRræ Republica judicatis. Sic pro Domo ſua
probans, adoptionem Patricii Clodii eſſe con-
tra jus Sacrorum, affert mala, quæ ſequeren-
tur, ſi quivis & Patricio plebejus fieret: Pro-
bate, Pontifces, genus adoptiona; jom omnium
Jacra interierunt, quorum cuſtodes vos eſſe debet= 3
Jam Patricius nemo relinqueretur. Cur enim
quisquam vellet tribunum blebis ſe fieri non lice-
re? Anguſtiorem ſili eſſe petitionem CUonſulatus, in
Sacerdotium cuùm poßſt venire, quia Patricio non
32 locus, von venire? Ut cuique aliquid acci-
derit, quare commodius ſit eſſe plebejum, {{
ratzone adoptabitur. liaque Populus Romanus
Ez brevi

68 INSTITuTIONES RHETORIC.

brevi tempore, neque Regem Sacrorum, neque
Kamines, nec Salios habebit 85᾽0, Ἷ
Obſerva: Quædam etiam dicuntur Antece-
dentia, quæ probabiliter tantùm, & non neceſ-
ſarid cum re conjunguntur; & tunc pariter
Conſecutio eſt tantùm probabilis; v. g. Flores
edidit hæc arbor: igitur probabile eſt, etiam
fructus habituram.
Nonnunquam ex multis Antecedentibus
unum tantùm Conſequens infertur; & contrà
ex uno Antecedente multa Conſequentia infe-
runtur.

ARTICULuUS Χ.
DE CAUSA.
Quid ſit Cauſa, & quotuplex, quomodo ab ea

Formetur Argumentum?

Auſa eſt id, unde res aliqua eſt. Eſt qua-
druplex: Materialis, Formalis, Effciens,
Finalis. Cauſa Materialis eſt id, ex quo ali-
quid fit aut componitur; ùt: Marmor eſt ma-
teria ſtatuæ, argentum poculi.
Cauſu Formalis eſt ratio quædam & forma,
er quam res aliqua in ſua natura ità conſtitui-
ur, ut per eandem à cæteris diſtinguatur.
Hæc triplex eſt: Eſſentialis, ùt anima in
homine. Accidentalis, ùt calor in igne. Ar-
tificialis, ůt colorum ductus in tabella.
Cauſa Eſpciens eſt, à qua res habet, ut exiſtat.
Multipliciter ab Oratoribus dividitur. Alia
eſt Procreans, ùt Deus, Parentes. L
Alia Conſervans, quæ rem tuetur, ùt lex
civitatem.
Alia

“

Γ

| Ιν
μ
Nohinn
μά
ἴ
ὰ
ὑ μ
Π
Ν
Gempet

Ἢ μ
"

ἀπρι
ΠΉΝΝΝΝ
μ
(μ }
Τ.
ὑτὸ ψ
' Argune
Π
ἹΟΗ"ΠΓΠΓρ:ἰ
Π
λλῇ

ῳ η

ῳ

3. I
| Πἂΐθυἶεωἷᾗ
᾿ μῃ
"1

4reich
Μ ἀμὶ
Πἰμμ ι

χῳωπιο(ἶοαἆε:
"
εἰ υ
πἰὶ [ἢ!
Π
ΠΓ1.)
|
μ {πὶ
αἰϊο!
ἱμ»
ἄ
igne.
ε.
ῃὡευυἳὓ";;
ἁ!
΄

υ
"

Δ μ
, μ

INSTIIUTIONES RHETORICE. 69

Alia eſt Interimens, ùt febris, intemperan-
tia, propinatio veneni.

Alia εἴ Eſſciens vel ſola, vel cum aliis. Ef-
ficiens cum aliis eſt Cauſa principalis, aur mini-
ſtra & adjuvans. Sic in navi Gubernator eſt
Cauſa principalis gubernationis; nautæ & re-
miges ſunt miniſtri & adjutores. :
Alia eſt, quæ impulſu ſuo aliquid efficit, &
dicitur Cauſa Efficiens moralis, quæ rem qui-
dem per ſe non efficit, movet tamen ad rem
faciendam, eique effectus tribuitur. Sic ille

cenſetur Cauſa Moralis homicidii, qui homici-

dium perſuaſi. Dux Cauſa victoriæ, qui licèt
non pugnaverit, animavit tamen milites, & in-
ſtruxit ad pugnam.
Cauſa Finalis eſt, propter quam aliquid fit.
Sic vita beata eſt Cauſa Finalis hominis, quia
homo agit omnia, ut illam conſequatur.

Argumenta ἐ Cauſa in genere triplici modo
ducuntur. 1. Si tollantur & negentur Cauſæ;
tolluntur pariter & negantur Effectus; v. g. Nul-
lus fuit archirectus; ergo nulla domus.
2. Si affirmetur Cauſa neceſſaria, Effectus
pariter affirmabitur; v. g. Fuit ignis in hoc loco;
ergo & calor.
3. Si res poſſibilis oſtendatur εΧ vi & poten-
tia cauſarum. Sic probabis reſurrectionem eſſe
poſſibilem, quia Deus eſt Cauſa efficiens, &
materia in homine etiam mortuo fſuperſtes
manet.

Ε 3 EXEM-

70 HsTITUTIONES RHETORICAX.

EXEMPLA ARGHMENTORUM
A CAUSIS IN PARTICUIL.ARI.

A Cauſa Materiali: Multa ſigna gemmis &
auro cælata ſuſtulit Verres; igitur gravia furta
commiſit. Cic. in Verr. 6. Candelabrum è gem-
ma clariſſimas opere mirabili perfetctum. Et
ibid. Non pauca etiam pocula ex auro, quæ,
ut mos eſt regius, & maximè in Syria, gemmu
erant diſtincta clariſſimis. Erat autem vas vi-
narium ex una gemma pergrandi, trulla excava-
za cum manubrio aureo. Et in Verr. 4. Sthenii
elegantem à materia commendat fuppellecti-
lem, quam Verres variis modis ſuam fecerat:
Etenim stbenius adoleſcentia Rucka aulè ῥάς
comparrat, ſuppellectilem ex ære elegantiorem &σ
Deliacam & Corintbiam. Tabulas pictas etiam
argenti benefacti, prout Termitani homini fa-
de ferebant. Quæ poſteaqum ipſe abſtulit,
lia Tckoneh, alia poſcendo, alia ſumendo, fere-
bat Sthenius, ut poterat, & c. Item Lib. 2. de
natura Deorum ſidera commendat à materia.
Atque hac mundi divinitate perſpectd, tribuenda
eſt ſderibus eadem divinitas, quæ ex nobiliſzma
puriſſimique ætheris parte gignuntur, nequé εᾷ
Præterea ſunt admiſta naturd, totäque ſunt cali-
da atque perlucida. : '
Α Cauſa Formali: Mors non eſt timenda,
quia animus eſt immortalis. Cic. pro Sext. An
mihi ipſi, in quidam putant, fuit mors zuo
animo appetenda? Quid Tum mortemne
Jfugiebam? An erat res ulla, quam mibi magis
optan-

"

“
{{}|1}
μ}}}}}}
{
μΝ}}
Ν
ι
" a
Tonm en
ΔΠΩ {
η ui
Π
Γ7.
Epinam
ἐ
ΝΌ

[αῬὶεπτἐΗ

) Π ί
{Ἱ Π}}}

Ἵ Ν

limn {
ἤμῃῃ.
Μ ὰ
"
ἐ
ἰμῳ,

Ι

]

ἢ

'

, ῃ
ὑ
.}}
. A
η
} ,

"

ὙΝ
μ

Μωίεἅ
1
Ν νη ,
Μ
1αωωὤι
1
[....}}
Τ
Π .
1 ſypeledh
( !
μ ι

ἰ εςαπτὶατεπι ΄

μ Ρξἷω Ἵ“

tm }
Τ
}
Π
μ Μᾳεηὡ '
γ7})
μ
) μ ι

4
ι ἐ
Ν "

" '
βΕ’; } ψ
1

η Μἷτ’Μ

μ "

|
ἡ}}

INSTITUTIONES RHETORICA. ςς

optandam putarem? Aut ego illas res tantas

in tauta improborum multuudine, cum gere-
bam, non mibi mors, non exilium ob oculos ver-
Jabamur? Non bac denique d me tum, tan-
quam fata, in ipſa re gerenda, continebantur?
Iin mihi erat in tanto luctu meornin, tanta
ſpoliatione omnium rerum, quas mihi aut na-
tura aut fortuna dederat, vita retinenda?
Tam eram rudis, tam ignarus rerum, tam
expers conſilii aut ingenii? Nibhil audieram,
nihil videram, nibil ipſe legendo quærendöque
cognoveram? Neſciebam, vitæ brevem eſſe cur-
Jum, gloriæ ſempiternum? Cum eſſet omnibus
definita mors, optandum eſſe, 1 vita, quæ ne-
ceſſtati deberetur, patriæ potius donatam, quàm
reſervata naturæ videretur? Neſciebam, inter
Ja pientiſmos bomines hauc contentionem fu-
iſe, ut alii dicerent, hominum animos ſenſus-
que morte reſtingui; alii autem tum maximèe
mentes ſupientum ac fortiſſmorum virorum,
cum è corpore exceſſſſent, ſentire ac vigere5
Quorum alterum fugiendum non eſſe, carere
Jenſu; alterum etiam optandum, meliore eſſe
enſu.
Et Lib. τ. Offic. conchudit, homini fugien-
dam eſſe voluptatem propter excellentiam ani-
mi, quâ pollet: Ex quo intelligitur, corporis
voluptatem non ſatis eſſe dignam bominis præ-
antiä, edmque contemni ac rejici oportere.
. . . Atque ettam, β' conſiderare volumus, ι
ΜῈ in natura excellentia & dignitas, intelli-
gemus, qum ſit turpe iu'r luxurid, g e⸗
' 1(4ἱ

72 INSTIUTIONES RHETORICE.

licats ac molliter vivere, quämque boneſtum,
parcè, continenter, ſeverè ſobriéque.
In Verr. 6. exaggerat ſacrilegium Verris ab
egregia forma ſimulacri Dianæ, quod abſtule-
rat: Fuit apud Segeſtanos ex ære ſimulacrum
Dianæ tum ſumma atque antiquiſſimd præditum
religione, tum ſingulari opere artificiéque per-
Fectum ξ7ε.
Α Cauſa Efficiente; quæ cùm multiplex ſit,
multiplex ab ea petitur argumentum.
1. A Cauſa Procreante: Mundus à Deo, re-

rum omnium Parente creatus eſt; igitur nume-

ris omnibus abſolutum eſt opus.
2. A Cauſa Conſervante. Cic. pro Cluentio:
Leges ſunt vinculum hujus dignitatis, qud frxi-
mur in KRepublica; boc fundamentum liberta-

tis, hic foni æquitatis; mens, & animus, & conſi-
lium, & ſententia civitatis poſita eſt in legibus.

Ut corpora noſtra ſins mente, ſic civitas ſinè
lege ſuis partibus, ut nervis ac ſanguine, ati
non poteſt. Legum miniſtri, Magiſtratus; le-
gum interpretes, Judices; legum denique idcircò
omnes ſervi ſumus, ut liberi eſſe poſſmus. .
A Cauſa Interimente. Cic. pro Cluent. Opia-
nicus uxori ſuæ Cluentiæ cuùm ipſe poculum de-
diſſet, ſubitò illa in media potione exclamavit,
ſe maximo cum dolore mori; neque diutius vixit,
quam locuta eſt. Nam in ipſo ſermone boc ᾽
vociſeratione mortua eſt.

A Cauſa Principali & Adjuvante. Cic. pro

M. Marcello, cùm militares Cæſaris laudes cum
multis communicat, quia fit à multis adjutus;

eique ſoli totam clementiæ gloriam attribuit,
L quia

7

Γ
" Μ
μ
)
Π
μ μ
}
εἶμι
{Η
α
Μ !
Pennn!
Π
}
ACa
Ε
Ε
Ε
ἐ α
Π
ὠ η
Γᾗῃ.ἀοε)ψἱ
: ᾳιιἆεπι,ῤ
Ν μῃ
Δ}

]
ἐ
ἷῃ Οα”ιφῃ;
7.}}
ἰ
ario
n un;

β"
. Gfktig⸗ .

η .

ehtum.

Ἴ Deote

11

" ὈΙπεπτἰρ
ἼΠΙ {τῃΙ
Π
ιιπὶπιιιεὤεςζςι:.ἷ
' " ἜἨἼ
μ{{ Ἵ
)

ἡ Π
Ἴ Ἵ""

Π

ΔΝ .

Π

INsTITUTIONES RHETORICXE. 73
quia ſolus ejus actor ſit & effector: Nam bel-

licas laudes ſolent quidem extenuare verbis,

eäâsque detrabere Ducibus, communicare cum

militibus, ne propriæ ſint Imperatorum; & certè
in armis militum virtus, locorum opportuni-

tas, auxilia ſociorum, claſſes, commeatus mul-
tum juvant. Maximam verò partem quaſi

Juo jure fortuna ſibi vendicat; & quidquid eſt

proſperè geſtum, id pene omne ducit ſuum. At
verò hujus gloriæ C. Cæſar, quam es paulò antèe

adeptus, ſociorum habes neminem. Totum hog,

quantumcunque eſt, inquam, tuum. Mihil ſibi
ex iſta laude Centurio, nibil Præfectus, nihil
cobors, nibil turma decerpit. Quin etiam illa
ipſa rerum humanarum domina Fortuna, in iſtius
Je ſocietatem gloriæ non offert; Η ὴ cedit, tuam eſſe
totam & propriam fatetur.
ΔΑ Cauſa, quæ efficit aliquid ſuo motu, con-
ſilio, naturâà; ùt confeſſio eſt Ciceronis pro Li-
gario: Suſcepto bello, Cæſar, geſto etiam magna
ex parte, nulla vi coactus, judicio meo ac vo-
luntate ad ea arma profectus ſum, quæ erant
Jumpta contra te. Neceſſitatis cauſa hoc mo-
do ſumitur in defenſione Ligarii ad eos excu-
ſandos, qui Pompejum ſecuti eſſent: At mibi
quidem, ῖ proprium & verum nomen noſtri
mali quæratur, fatalis quædam calamitas in-
cidiſſe videtur, & improvidas hominum men-
tes occupaviſſe, ut nemo mirari debeat, huma-
na conſilia divind neceſſtate eſſe ſuperata.
Pro cauſa autem hæc eſt deprecatio pro eodem
Ligario: Ignoſce pater, erravit; lapſus eſt
non putavit ; ſi unquam poſthac. Et paulò pòſt
ες Erra

74 INsTITüTIONES RHETORIC.

Erravi, temerè feci, pæœnitet, ad cdlementiam
tuam confugio, delicti veniam peto, ut ignoſcas,
oro.
A Caulſa Finali. Exempl. Cic. Philip. 7. Si
pace volumus frui, bellum gerendum eſt; ſi bel-
lum omittimus, pace nunquam fruemur. Et
Philip. 8. Quæ cauſa juſtior eſt bella gerendi,
qum ſervitutis depulſio? in qua etiamſi non ſit
moleſtus dominus, tamen eſſe poteſt, ſe velit.
Pro Cauſa Finali tria adhuc notanda ſunt:
Ὑ. Qualis eſt finis, ſive malus ſive bonus, talis
eſt res, quæ per ſe ad illum ordinatur; ut ſi
honeſta eſt ſcientia, honeſtum etiam erit illius
ſtudium.
2. Qui finem expetit, debet vel amplecti,
vel removere media, quæ ad finem illum con-
ducunt, vel obſunt; t ſi vis Rheroricæ præ-
cepta aſſequi, ſtudendum tibi eſt, & iners
orium vitandum.

3. χ negatione Cauſæ Finalis colligitur
negatio effectũs, hoc eſt, ἢ poſſit oſtendi, nul-
lum fuiſſe homini propoſitum finem aliquid
faciendi, probabile eſt, non feciſſe: Econtrà
ex fine & ſpe concluditur effectus. Ità Cicero
probat, Clodium ſtruxiſſe Miloni inſidias, quia
ſperabat, illo interfecto, multa bona ſe habitu-
rum: Quonam igitur pacto probari poteſt, inſidias
Müiloni εο 6 Clodium? Satis eſt quidem in illa
zam audaci, tam nefaria bellua, docere, magnam
ei cauſam, magnam ſpem 11 Milonis morte poſi-
zam, magnas utilitates fuiſſe &.

ARTI-

el
μ
ῳὲπι γ
Peon
Π
ὗἶυ ίΕΓἱὓ]ί
ο lole
{ 11
μ ὶ
ι
ι
ῃ
Π Ν
ἴ
ῃ
,
Ε
Ε
Mrhnni
.
ι ὴ
ἱμμῃ
ἐ
ἱπημ ι
Ρ"Ἠυεε[
Πθἓξῃξᾖᾶ
Πθἓθἳἰοῃῇ

᾿ . iin

,

ἐ η

Ἴ ,
ἀμμ" ὶ

Π ent Un

υ
Ν
ψ
᾿ ἐ

Πά

{ θἷΐἓῃὤξ
Π Ἴ]Ιᾳυ1ᾷ᾽᾽

ἰ
. ὰ
Π Ν

ΤΝΒΤΙΤΌΤΙΟΝΕΒ. RHETORICA. 7
A KTICULUS XlI.
DE EFFECTIS.
Quid, & quotuplicia ſint Effecta, quomodo ab eis

ducatur argumentum?
Eecta ſunt ea, quæ orta ſunt de cauſis;
unde ſequitur, tam multiplicia illa eſſe,
quàm variæ & multiplices ſunt cauſæ.
Effectus Cauſæ Marterialis eſt id, quod ex
materia fit. Ità ſtatua dicitur effectus reſpe-
Qu æris, lapidis aut ligni, quia ex tali materia,
ære, lapide aut ligno fit.
Effectus Cauſæ Formalis eſt ipſa actio, quæ
procedit à forma. Sic Effectus animæ im-
mortalis eſt intellectio, ratiocinatio, immorta-
itas. SS
Effectus Cauſæ Efficientis εἰ id, quod ab
11 efficirur, ς domus architecti, imago pi-
Coris. ι '
Effectus Cauſæ Finalis eſt quodcunque opus
vel adtio, quæ ad finem conſequendum ſuſcipi-
tur. Sic labores, vigiliæ, exercitatio virtutum
ſunt effectus cauſæ finalis nim. Beatitudinis, quia
hæc omnia ad eam conſequendam adhibentur.
Hic locus uſitatiſſimus eſt Oratoribus, &
quia Effecta notiora ſunt, quàm Cauſæ, ideò
frequentiùs ΔΡ illis, quàùm ab hac argumentum
tumitur, & quidem hàe ratione. Quando ε-
firmas effectum, affirmabis etiam cauſam; v. g.
Fumus eſt: igitur ignis eſt, aut fuit. Vel (
neges effectum ἃ cauia neceſſaria provenientem.
negationem cauſæ elicis, v. g. Nullus eſt ca.
lor: igitur nullus ignis.
Exem-

76 INSTITUTIONES RHETO RICg.

EXEMPLA ARGUMENTORUM.
AB EFFECTIS IN PARTICULARI.
ΔΡ Effectis Cauſæ Materialis: Corruptioni
ſumus obnoxii; igitur componimur ex cor-
ore.
Ab Effectu Cauſæ Formalis. Cic. lib. 1.
quæſt. Tuſculan. Mentem bominis quamvis eam
non videas, àt Deum non vides, tamen ut Deum
agnoſcis ex operibus ejus; ſic ex memoria rerum,
85 inventione, & celeritate motüs, omnique pul-
cbritudine virtutis vim divinæ mentis agnoſcito.
Et poſtea lib. 5. JSie enim Princeps ille Philo-
Jophbiæ diſſerebat: Qualis cujusque animi affectus
eſſet, talem ejus eſſe orationem, orationi autem
Jacta ſimillima, falctis vitam.
Ab Effectis Cauſæ Efficientis. Cic. lib. de
Senectute: Architas Tarentinus nullam ca-
pitaliorem peſtem, quam corporis voluptatem bo-
minibus dicebat à natura datam, cujus voluptati
avids libidines temerè & effrenatè ad potiundum
incitarentur. Hinc patriæ proditiones, bine re-
rumpublicarum everſiones, binc cum boſtibus
clandeſtina colloquia naſci dicebat, nullum denique
ſcelus, nullum magnumm facinus eſſe, ad quod ſu-
ſcipiendum non libido voluptatis impelleret; adul-
teria verò & omne flagitium nullis aliis illecebris
excitari, niſi voluptate, cumque homini ſive na-
zura, ſive quis Deus nibil mente præſtabilius de-
diſſet, uic divino muneri ac dono nibil tam eſſe
nimicum, qum voluptatem; nec enim libidine
dominante temperantiæ locum eſſe omnino, nec in
voluptate virtutem poſſe conſiſtere.
Ab Effectis Cauſæ Finalis. Cic. pro Quent.
refert,

3
Π

Ἷ
Π Ν

ςυὸἃ }
Π ῇεετεὀυ
μ}! ΜΜ
Π
Ν "
Ὶ
ΜΗΜ}}}}
ἐμμίι }
Μ "
lenpe
{ Ὶ
Π ΜΗ
ΜΙ!11}}}
{Π]} Π
η ει
Ἵ] ὶ
,

"
Ν

ὴ

[

ἣΐ; INSTIIUTIONES RHETORICE. 77

Uhnnn refert, mulierem juſtè capite damnatam eſſe,
Ὦ} quèd propter pecuniam in favorem ſecundo-
Ummin rum hæredum partum degeri⸗ Memorid te-
, neo, Mileſiam quandam mulierem, cuùm eſſem in
Aſia, quòd, abhæredibus ſecundis acceptä pecunid,
ὑ } tortum ſibi ipſa medicaminibus abegiſſet, rei ca-
μ Pitalis eſſe damnatam; neque injurid, quæ ſpem
ἐ paremis, memoriam nominis, öinen generis,
mmn beæredem familiæ, deſig-neatum Keipublicæ civem
, η Juſtuliſſet. . : „„
ἼΠ Item poſt reditum in Senatum: Qud ſtrage
Ἴ nonnulli permoti Magiſtratus, partim metu mor-
ἰ {| tis, bartim deſperatione Reipublicæ paulum dà meæ
ι cauſa receſſerunt. Reliqui fuerunt, quos neque
terror, neque vis, neque ſpes, nec metus, nec pro-
ἀὰ miſſa, nec minæ, nec tela, nec faces à veſtra au-
Π thoritate, d populi Romani dignitate, ἃ mea ſalute
ἡἰψμμ depellerent.

γιημ, ARTICUILUS. XII.
ipuin

Π ΟΡΕ COMPARATIONE. Ἅ
μἹ " Quid { Comparatio, 89 quotuplex, quomodo

. ea ducatur argumentum?
aul ¶ Omporatio eſt Oratio, quàâ duo vel plura in
lit lt⸗ tertio aliquo conferuntur, quod illis com-

irluñ mune ſit; v. g. Licuit Catoni ſequi bellum ci-
nini / 44 vile; ergo & Ciceroni licebit. Commune
Anhehus ) qui inter ſe conferuntur, & ſequi
ilin ih, ellum.

1 Comparatio differt à fimilitudine, quòd ſi-
γ1}

militudo verſetur circa rerum qualitates, Com-
Paratio autem circa quantitratem. Dum eninz

᾿
00"0 com-

ἷν
7

78 INSTIIUIIONFS RHETORICA.

comparamus, aut plus, aut minus, aut par in- B
eſſe alicui dicimus. Ità Cic. Philip. 3. Quid Ἴἢ
Tarquinius tale, qualia innumera fecit Antonius μ ;
Quod nihil aliud ſignificat, quàm: Plura fecit ἰΝ
Antonius, quàm Tarquinius. μ
In Similitudine verò attenditur tantùm, qua- dmm &
je ſit illud, de quo agirur. Ità Cic. Philip. 4A4. 8
Faciam igitur, ut Imperatores inſtitutd acie - ὐ
lent; quanquam paratiſſimos milites ad prælian-. ι

dum videant, ut eos tamen adbortentur. Sic ego lll inend
vos ardentes & erectos ad libertatem recuperan- " ;
dam cobortabor. Ὅι nulla fit paris, majoris 11
aut minoris mentio. Ἷ } "

Tripliciter inſtitui Comparatio poteſt. 1, φ }

Majoris cum minore. 2. Minoris cum ma- ὀ ΟΔΙΠΙ

jore. 3. Paris cum pari. ο μ
Α Comparatione Majorum ad Minora faci- eN.
mus argumentum, quando contendimus, id, ὑ

quod in re majori valet, valere etiam in mi- δαὶὶ
nori; v. g. Gigantem vicit; igitur & pig- δὶ
mæum ſuperabit. Item: Quem feret, ſi pa- Π

ι

entem non fert ſuum? Et Cic. in Antonium: dume
uid faceres domi tuæ, cùm alienæ tam ſis in- ψ;
ſolens ὃ εἿ
Α Comparatione Minorum ad Majora argu- ὑ
mentum ſumitur, quando contendimus, id, ῃ
quod in τ minori valet, valere etiam in ma- ummmn

jori; ùt Cic. pro Leg. Manil. Majoret noſtriſe- ἰκὴ
pe mercatoribus ac naviculatoribus injurioſius ἰμρῃ
zractatis, hella geſſerunt; vos tot Civium Komano- μῃ
rum millibus uno nuncio atque uno tempore neca- ὥῃῃὶ
tis, quo tandem animo , 2 deletis? Ttem pro (il ῃ
Archia: Saxa 87 ſolitudines voce reſpondent, be- Ν ῃ

44,

) ἣ Ν "
μῃ

Ἰδημ .

μ

} ῖ’ίίῖφ:“ϊιἰἓ-
18 }

) porel, ι

Π :

Mlum tu⸗
μ
001
{ }
}
μ

μ,,}}}}}

4 Uer⸗

μ Ὁ:
Ἴ ῃο]ΐἤί“'
ἡ .
Μ Π
}

INSTIIUTIONES RHETORICA. 79

ſtiæ ſepe immanes cantu ſlectuntur atque confi-
Tunt; nos, inſtituti rebus optimis, non Poëtarum

carminibus moveamur“
Α Comparatione Parium ducitur argumen-
tum, quando contendimus, parium par eſſe ju-
dicium, & quod in uno valet, admitti in alio;
v. g. Lex eſt: Qui occiderit patrem, inſutus in
culeum, dejiciatur in profluentem; ergèò & qui
matrem occiderit. Cic. pro Sext. Roſc. ut il-
lud incredibile eſt, mortem oblatam eſſe patri ἃ ſ-
lio, ſene plurimu & maximu cauſis; ſic hoc veri-
lZmile 5 odio fuiſſe parenti flium, ſenè cauſis
multis, 85 magnis & neceſſariiſ. Item pro Do-
mo ſua: MNeque enim ratio afferri poteſt, ecur; ſi
cuiquam novo civi poterit adimi civitas, non
omnibus Patricin, omnibus antiquiſſima civitati-
Oratores per Majus intelligunt Veroſimilius,
& cui id, de quo agitur, potiore jure con-
venit
Per Minus id, quod eſt minùs Veroſimile, &
cui non æquè res aliqua convenit, ac ei, cum
qua confertur. ο
Per Paria res æquales in gradu veritatis,
ut, utris res potiùs conveniat, illisne, quæ con-
feruntur, an illis, quibuscum conferuntur,

non ſatis intelligas.

Locus à Comparatione etiam ad hunc ſen-
ſum explicandus eſt; unde
Argumentum à Majori ad minus fit, quan-

do minus probabile concluditur ex magis pro-

babili. Exempl. Cic. pro Roſc Amer. Pprobat,
nihil mirum, quòd Sylla omnia advertere non
potu-

80 INSTITUTIONES RHETORICX.

potuerit, cùm ne Jupiter id poſſit: Qui mira-
mur, L. Illam, cin ſolus Rempublicam gereret;
orbémque terrarum gubernaret, impertique ma-
jeſtatem, quam armis veceperas, legibus confir-
maret, aliqua animadvertere non potuiſſe, niſi
boc mirumeſt, quòd vis divina aſſequi non poſſt,
ſi id mens humana adepta non ſit. Item Divinat.
in Verr. ità diſputat contra Cæcilium. Οπὸά ſi
ego Ne dac te magnitudinem rerum ac diffculů-
zatem aſſequi non potui, qui in omni vita nihil
aliud egi; qudm longè tu te ab' iis rebus abeſſe ar-
itrare, quas non modò antea non cogitſti, ſed
ne nunc quidem, cuùm in eas ingrederis, quæ 5
quantæ dDe, Juſpicari potes.
A Minori ad Majus fit argumentum, quan-
do magis probabile vel magis veriſimile ex mi-
nùs probabili ſeu minùs veriſimili concluditur.
Cujus argumenti vis in eo eſt. Si, quod
minùs probabile eſt, nihilominùs verum
eſt; igitur & quod erit magis probabile, ve-
rum erit exiſtimandum. Exempl. Cic. in Verr.
2. Quid eſt, quæſo, Metelle, judicium corrumpe-
re, ſi hoc non eſt? Teſtes præſertim Siculos, timi-
dos bomines & afflictos non ſolum auctoritate de-
terrere, ſed etiam Conſulari metu d& duorum Præ-

torum poteſtate ὁ Quid faceres pro bomine inno-

cente & propinquo, einn propter hominem perdi-
tiſſimum atque alieniſſimum de offcio ac dignitute
decedis? Et Orat. pro Cœlio: An ille vir, ill
bumanitate præditus, illis ſtudiis, artibus atque
doctrina, illius ipſius periculum, quem propter Ρά
ipſa ſtudia diligat, negligere potuiſſet? ΕἸ quod
Jacinus in alienum bominem illatum ſeverè cer.
peret,

[7},
Argume
ble er
μ
ἱμ η
}

11

Π
"

Ι Π {{Π]|0

} }
{{ ἤγῃ
Ε
ᾧᾷἃυι1᾽ευι᾽ὶ
“ }
ἤμῃ 6
" ΠΠη} 0

"
' ἡ
"
"1
δι .
"
ἤμ}}
ἰη .
111
.1..
Μ Μ}.}.
ἡ ι
,
ἼΠ1

ιωιπ,ᾳυεπ-
ἰ ι
ἰΝ
ς ὑ μ
.
μ !:.
ι
ἡπ|}}}}
{0}}
Π
μ
μμ|}}}}}
}

}
) ὧἶ’”ᾖξἶ

Π "

υ ᾽ Ff σλ-

INSTITUTIONES RHETORICE. 91

peret, id omiſiſſet curare in hoſpite? Quod per

ignotos actum cum comperiſſet, doleret, id d ſuis
tentatum eſſe negligeret? Quod in agris locisque
publicis faéctum reprebenderet, id in urbe ac {{
domi cœptum eſſe leviter ferret? Quod in alicu-
jus agreſtis perieulo non prætermitteret, id homo
eruditus in inſidiis doctiſſimi hominis diſſimulan-
dum puturet?
Argumentum à Pari fit, quando Pariter pro-
babile ex pariter probabili colligitur. Exempl.
Cic. pro Sylla: Neque verò, quid mihi iraſcdre,
intelligere poſſum. Si, quòd eum defendo, quem
tu accuſas; cur tibi quoque non ſuccenſes, qui ac-
cuſes eum, quem ego defendo? Inimieum, inquis,
accuſo meum; & amicum ego defendo meum.
Non debes quemquam in conjurationis quæſtione
defendere; imò nemo mag's eum, de quo nihil eſt
ſuſpicatus, quden is, qui de aliis multa cogitavit.
pidem probat à pari, ſe non eſſe reprehen-
dendum, quèòd Syllam defendat, qui à Sylla
aliisque defenſus fuerat. Iſta conjuratio ſi pa-
tefatéta per me eſt, tam patet Hortenſio, 0712
mihi: quem cùm videas, honore hoc, aubtoritate,
virtute, conſilio praditum, non dubitaſſe, quin
innocentem Syllam defenderet: quæro, ΚΗΥ γ qui
aditus Hortenſio ad cauſam patuerit, mibi inter-
tluſus eſſe debuerit? Quare illud etiam, ſe me, ἡμὲ
deſendo, reprehendendum putas eſſe, quid tandem
exiſtimes de hbis ſummis viris 8 clariſſimis civibus,
quorum ſtudio & dignitate celebrari hoc judicium
& oruari, cauſam deſendi hujus inunocentis vides?

42 INSTITUIIONES RHETORICX.B

CAPII II.

De Locis Extrinſecis ſeu Remotis.

ARTICULUS. 1.
Quid & quot ſint Loci Extrinſeci?

Oci Remoti ſive Extrinſecuùs aſſumpti ſunt
L. ii, qui non εχ viſceribus cauſæ, ſive ex
ipſis rebus, ſed aliunde & foris eruuntur.
Vocantur Inartificiales, quia ratione Inven-
tionis non pendent ab arte Oratoris, qui tamen
ea, foris ad ſe delata, per artem rractat.
Sex vulgèò nominantur: Leges, ſeu præjudi-
cia, Jusjurandum, Fama, Teſtes, Tubulæ, Tor-

menta.
ARTICULIIS Τ
DE LECIBUS SEU PREUDICIIS.
Quotuplex ſit Lex, quiq præjudicium, & quomodo
ſumatur probatio vel Confirmatio à Lege vel
Præjudicio?
Ex alia eſt æterna, quæ Dei eſt: alia Natu-
ræ, quæ ab eodem Deo eſt, ùt Auctore na-
turæ: alia humana, quæ ab hominibus poſita
eſt. ' ΄ :
Humana iterum dividitur in Eccleſiaſticam,
Milifarem, Civilem ſive Togatam, pro varia
hominum conditione.
Rurſum alia Lex eſt communis, quæ adom-
nes; alia propria, quæ ad aliquos tantùm per-
tinet; puta ad Regnum aut Provinciam.
Prajudicia, quæ vulgò confunduntur cum

Legibus, nihil aliud ſunt, quam Senatüiscdt-
ulta

ἴδ

{υἷ!ἑἶὗὔ'υΐεἷ
εἰ
1
μ
ΓΙ
ἐ ὰ
Π
πανιὰ
(
Ν Ἀιπρ!ᾗ
{Π|, 2
ſteum,
ἼΠΠ
ἱη!
Ἷ Π
ἿΠ

ξμέω, "

.

Π
Π
Π ψίμι
Ὶ,
{ μ
Τήν 11

Ἷ
Ἵ

INSIITUTIONES RHETORICAA. 8)

ſulta ſeu Decreta, in eadem vel ſimili cauſa jam
anteà facta, quibus Orator utitur ad ſimiem
cauſam definiendam.
Aliquando Præjudicia ſumuntur latiùs pro
quacunque præjudicata opinione, quam aliquis
affert ad cauſam, ſive illa decreto aliquo aut
exemplo nitatur, ſive nullà certà ratione ani-
mum videarur imbuiſſe.
Confirmatio ſumitur à Lege I. ſi oſtendatur
per Amphficationem necefſitas & digditas Le-
gum. 2. S1 commendentur ab iis, à quibus
latæ ſunt. 3. 51 damna, quæ ex earum viola-
tione ſecutura ſunt, demonſtrentur.
Exempl. Cic. pro Oluentio: Ut tibi concedam,
hoc indignum eſſe, quod, eujusmodi ſit, jam vi-
dero, ΤΝ draces, neceſſe eſt, multò éſſe indi-
gnius, in ea civitate, 71Ὲ legibus contineatur, di-
ſcedi à legibus. Hoc enim vinculum eſt bujus

ἼΠΠ

ν ͵
ΊΠ

μ α!
,

} ἴ ΟΠ:ι
0 μ "

τ
μ
S

Ϊ
Ί
!
᾿
᾿

dignitatis, qud fruimur in Nepublica; hoc fünda-
mentum libertatis; bie fons aquitatis.
Item lib. I. de Inventione, monet Judices,
Legum juratos cuſtodes, ne à Legibus diſce-
dant: Judices, qui ex Lege jurati judicatz, Le-
gibus obtemperare debetis. Obtemperare autem
Legibus non poteſtis, niſi id, quod ſeriptum eſt in
TLege, ſequamini Qud enum certius Legis ſJcri-
ptor teſtimonium voluntatis ſuæ relinquere potuit,
guàm quod ipſe magna cum cura atque diligentia
βνώρβ
Refutatur Locus à Leget. ſi probetur, mu-
tari poſſe Legem humanam ad arbitrium ho-
minis. 2. Si oſtendatur, cauſam { egis latæ
non eſſe ampliùs. 3. 81 retegatur, aliquid iui-
Ἐ 2 quum

84 INSTITUTIIONES RHETORICX.

quum εἴϊε in Lege. 4. 81 Lex Legi oppona-
tur. χ 81 demonſtretur, neceſſitatem fuiſſe
agendi contra Legem. Horum aliqua exem-
pla accipe. Cic. pro Rabirio: Verborum inau-
4114 erudelitate violare libertatem bujus populi,
tentare manſuetudinem, commutare diſciplinam
conatus es. Namque hæc tua, quæ te bominem
clementem popularémque delectant: I, Lictor, col-
liga manus: quæ non modò bujus libertatis ma-
gnitudinisque non ſunt, ſed ne Rowmuli gquidqem
aut Numæ Pompili, ſed Tarquinii ſuperliſſuni
atque crudeliſſimi Regis. Iſta ſunt cruciatüs car-
mina, quæ tu bomo lenis libentiſſimeè commemo-
as: Caput obnubito, arbori infelici ſuſpendi-
20. Qua verba, Quirites, jam pridem non ſolùm

tenebris vetuſtatis 1 hac Republiea, verum etian

luce libertatis oppreſſa ſunt. Sic pro Domo ſua
Legem impugnat, quòd per vim lata ſit. Quid
4 per vim tuliſti? Taménne lex eſt ὁ Aut quid-
quam jure geſtum videri poteſt, quod per vim ge-
ſtum eſſe conſtet? An ſi in ipſa latione tua, captd
jam urbe, lapides jacti, ſi manur collata non eſt,
idcirco tu ad illam labem atque eluviem civitatis
ſenò ſumma vi pervenire potuiſti
Contra præjudicia habe exempl. Cic. pro
Cluent. Quamobrem d vobis, Judices, ame-
qum de ipſa cauſa dicere incipio, hæc poſtulo:
primiun id, quod æquiſſimum eſt, ut ne quid praæ-
judicat! afferatis etenim non modò auctorita-
tem, [(] etiam nomen Judicum amütemus, niſi
bic ex ipſis cauſis judicabimus; ac ſti ad cuuſas
judicia jam facta domo deferemus. Deinde ſi
quam obinionem jam veſtris mentibus echnte⸗

"
Μ
Π
, ῃ
, ὴΝ
"
Π
unto ῃ
Ε
, δ
ἴ ῃ
ὑ
ΐθΡἓτδἀοε,
Ε
λ )
Probiru
Ulln
in
Wun

" ῖ“ίὖπ;ᾖ

.

. Ἵ

-ΞΞ
ΕΞΞῚ
= =

Mmnnr
Τ "
Π{ ῤφεγὺτ Ϊ

Π Π

ξῄᾗ)ἰὲ ΔΉ
ἽὩ ΜἈΜ

Ἴ7]}
Π ,
Τ,

Τ,
4 n }
Π ueht

μ }}}}}

--ΞΞ5ο:

Μ!

γ ΠΜ}}}
{

᾽
"

ΞΞ.
=

Π 4

INSTITWIIONES RHIETORIC. 85

bendiſtis, (ἦ eam rationem convellet, 7 oratio la-
befactabit, ſ denique veritas extorquebit, ne
repugnetis, edmque animis veſtris aut libentibus
aut æguis reimittatis.

ARTICULUsS. III.
Ε. IJUREIURANDO.

Quid ſit Jusjurandum? Quomodo bic Locus
conſarmetur?

J Usjurandum eſt Affirmatio vel Negatio ali-
cujus rei ritu religioſo, id eſt, quaſi Deo
teſte facta; proinde ſervari debet vel hoſti.
Confirmatur hic Locus I. ſi oſtenderis,
quàm inviolabile debeat eſſe promiſſum, quo
Deo quis obſtringitur, idque à Minore ad Ma-
jus: Nefas eſt, pacta cum homine violare,
quantò magis cum Deo, cui debemus id omne,
quod ſumus.
2. Si per Enumerationem partium recen-
ſeantur pœnæ, quas Jurisjurandi violatores
conſequuntur; experiuntur enim homines in
ſe perfidos, qui Deo perfidi extiterint, & ſce-
leris conſcientiàâ cruciantur.
3. Si magna in jurante vel auctoritas vel
probitas demonſtretur. Exempl. Cic. lib. 3. de
Officiis ità de Jurejurando loquitur: Nullum
vinculum ad aſtringendam fidem Jurejurando
Majores arctius eſſe voluerunt. Id indicant Le-
ges in 2. Tabulis; indicant ſacra; indicant fœde-
re, quibus etiam cum boſte devincitur fides; in-
Ε 3 dicant᷑

86 INSTITUuTIONES RHETORICX.

gicant notationes animadverſionésque Cenſorum,
qui nulla de re diligentius, quàm de jurejurando
judicabant.
Refutatur hic Locus 1, ſi oſtendtur, Jusju-
randum opponi Legibus, vel Juri ſcripto, vel
naturali.
2. Neminem obſtringi ad id poſſe, quod
iniquum eſt.
3. Si probetur id, de quo agitur, non con-
tineri in Jurejurando.
4. 81 probetur, Jusjurandum factum eſſe ab
improbo, vel imprudente, vel extra locum.
Ità Cicero pro Rabirio probat, eum, qui fal-
ſum ſemel dixerit, facere fidem non poſſe,
etiamſi per Deos omnes juraverit. 1 ſemel
quis pejeravit, ei credi poſted, etiamſi per plures
Deos juret, non oportet. :
Idem omnino confirmat pro Comœdo. Qui
mentiri ſolet, pejerare conſuevit: quem ego, ut
pejeret, exorare facilè potero. Nam qui ſemel ὰ
veritate deftexit, is non majore religione ad perju-
riam, quàâm ad mendacium perduci conſuevit.
Quis enim deprecatione Deorum, non conſcientiæ
6 commovetur? Proptered quæ pœna d Diis im-
mortalibus perjuro, ο eudem menduci conſtitu-
ta eſt. Nen enim ex actione verborum, uibus

Juurandum comprehenditur, ſed ex perfidia ς

malitia, per quam inſidiæ tenduntur alicui, Dü
znmortales hominibus iraſci, & ſuccenſere conſue-
verlnt.

ἰ

δ
)
{ "

Ν

{ιιτετιιτ'ΐ

Μ
Ρἤτπα ἡ

ὰ
Π Ω:
(ή
ἓῃπῖπξ!ἷει'ιἶ
Ἴ ,
πρλβι
νὐμὰ
Ε
ΠΪ Ν
Ε
Ε.
Ε

]
}{
Π ἐ
χἰ υ
ὰ

ΕἸ

ὐ η

μ

ἴ ſor.

χ

ἰμὰμ
111

Π11
)
Π
μ μ
}

Ἴ.)..

Σ
Π
"
"

}
!

ἰ μ '
ἐ 1! ἕπ'ῃἴ
μ }
}

|

|

IxSTITUüTIONES RHETORIC. 87

ARTICILIS IV.
DEFAMA & TESTIBUS.

Quid ſit Fæma * Quomodo confrmetur vel γέ-
futetur? Quid & quotuplices ſint teſtes?
Quando firmum vel infirmum ſit
teſtimonium?
PFAma eſt ſermo ſin ullo certo authore diſper-
ſus, cui malignitas initium dedit, creduli-
tas incrementum.
Confirmatur hic Locus 1. ſi oſtendatur, ma-
gnam eſſe vim & auctoritatem Famæœ ΔὉ exem-
plis virorum illuſtrium, qui bonæ famæ tam
impensè ſtuduerunt.

2. Si probetur, Famam vix unquam decipi,
quia videtur eſſe vox publica: notum eſt au-
tem illud: Vox Populi, vox Dei. Præterea {
teſtimonium unius aut alterius ad hominem
puniendum fſufficit; quantò magis Fama, quæ
velut omnium hominum teſtimonium eſt.

3. Etſi non {{ negandum, Famam ſæœpè
mentiri, tamen non eſt retinendus in conſeſſu
nobili vir ſiniſtri nominis: id enim toti ordini
perinde probroſum eſt, ſeu vera ſit Fama, ſeu
4. Quærendæ ſunt rationes, quæ cauſæ, de
qua agitur, ſint propriæ, per quas ſparſi ru-
moris veritas confirmetur.
Ad conſirmandam Famæ authoritatem valet
illud Cic. lib. 3. de Finibus: Eſt bominis inge-
nui ξ9 liberaliter educati, velle bene audire

à parentibus, à propinquis, ἃ bonis etiam i-
P 4 118)

88 INSTITUITIONES RHETOIeE.,
vit; & futuræ poſt mortem Fumæ, etiam detraéto '
uſu, conſulendum eſt. — ι ͵”“ἷι.
Et illud Plinii in Panegyrico Trajani: Ceſar, "
zales nos crede, qualis fama cujusque eſt; huic aux- ( }Ὁ
res, huic oculos intende; ne reſpicias elandeſtiugs ὀ{{]}
exiſtimationes, nullisque magis, qudm audienti ὀΠΗ
bur inſidiantes ſuſurros. Melius omnibus, quàm a
ſingulis creditur; ſinguli enim decipere & decihi υ
poſſunt; nemo omnes, neminem omnes fefelle. ἰΝ
runt. WWürtch
Refutatur hic Locus 1. oſtendendo, quàm ſit Η
inanis Fama, quæ apud ſolam plebem valere 1
debet, non apud viros prudentes Judicésque ψ
peritos, cùm innocentiſſimo cuique ex levitate τ
& malignitate vulgi aut inimicorum perverſus ι

rumor aſpergi poſſit. , Π ι
2. Inveſtigandum, uude nata ſit Fama, ut cndn
meliùs probetur ejusdem vanitas. Π

3 Afferendæ etiam rationes, ex quibus Fameæ uurtelin
falſitas demonſtretur. Ità Cic. contra Famam μ
diſputat pro Cœlio: At fuit Fama. Quotus- Ο ὑ
quitque iſtam effugere poteſt in tam maledica Ὸ ἤγγ
civitate ᾽ Vicinum hujus mulieris miraris ma- η w
le audiſſe, cujus frater germanus ſermones ini. mlenp
quorum effugere non potuit. Et pro Plancio ι

orat Judices, ne diſſeminatis rumoribus fidem Ο ἰχ
habeant. Illud unum vos magnopere oro atque Ο χ γ})
obſecro, cum bujus, quem defendo, tum commu- ſbagt

mis periculi causd, ne fictis auditionibus, 116 diſ- κ ῃ
ſeminato diſperſoque ſermoni fortunas Σ den
tium ſubjiciendas putetis. Multi amici Accu. ς
Jatoris, nonnulli etiam noſtri iniqui, multi [Π] ι
communes obtrectatores atque omnium teuta Mlunin

ἴ

1771

μ

Π
Ἷ Τ
' Ν
Π

Ζ

αὐ μ
kben υἱὰ
8 adtosg
Π etkinn
Ν ρετνετ[υεπ

"
ἥ

Π
Ἷ
}
Π Μ
) μ
{ {|Π|}} "
' ]Μοηε; Ἱ
χ γ

otidos μ
Ρῃε 4
μ

INSTTTUVTIONES RHETORICE. 89

multa finxerunt. Nihil eſt autem tam volucre,
udm maledictum, nibil facilius emittitur, ni-
i⸗ latius diſſipatur. Neque ego, ΄ fontem ma-
ledicti reperietis, ut negligatis aut diſſimuletis,
unquam poſtulabo. Sed ( quid ſine capite ma-
nahit, aut ſi quid erit eusmodi, ut non extet
auctor, qui audierit, aut itò negligen? vobis e
videbitur, ut, unde audierit, oblitus ſit, aut itd
levem babuit auétorem, ut memorid dignum non
putrit: bujus Ἱά vox vulgariy: Audivi; ne quid
γ60 innocenti noceat, oramus. :
Teſtes ſunt, qui dere, quæ in controverſiam
vocatur, vel voce, vel ſcripto teſtimonium fe-
runt. B
Triplex eſt Teſtimonium: Divinum, Angeli-
cum & Humanum. Ad Divinum referebantur
olim Oracula, quæ ſunt vox Dei, vel per ſe, vel
per alium loquentis: Auſpicia ſeu Auguria, quæ
ſunt teſtimonia, capta ex cantu & paſtu avium:
Vaticinatio, id eſt, Reſponſio alicujus Vatis: De-
nique Reſponſa Sacerdotum, qui olim conſule-
bantur; vel Aruſpicum, qui ex inſpectione ex-
torum conjiciebant; vel Conjectorum, qui
ſomnia exponebant. Sed hæc pertinebant olim
ad Ethnicos.
CGonfirmatur hic Locus τ, ſi Teſtes laudentur
vel à nobilitate, vel à probitate, vel ab alio quo-
vis capite, quo major ipſis authoritas concilie-
tur. Cic. pro Comœdo. Manilio & Luſcio ne-
gas eſſe credendum? Dic, aude; eſt tuæ arro-
gantieæ, contumaciæ, vitaque univerſa vov.
Quid exſpeétas, quàm mox ego Luſcium ο
AManiliumn dicam, ordine eſſe Senatoret, atate
F S5 gran-

90 INSTITUTIONES RHETORI& Ε,

grandes natu, naturä ſanctos & religioſos,
copiis vei familiaris locupletes && pecunioſos?
Non facinn, nibil mihbi detrabam; cum illis
exactæ ætatis ſeveriſſune fructum, quem me-
ruerunt, retribuam. Magis men adolcſcentia
indiget illorum bond exiſtimatione, quâm illo-
rum ſeveriſſuna ſenectus deſiderat meam lau-
dem. ι
2. Quærendi ſunt Teſtes oculati, qui rem
non audierint tantùm, nec per alios, ſed per ſe
viderint.
Cic. pro Archia: Quid enim bominem in-
rmare, Gracche, poteſt? Heracléæne eſſe eum
adſcriptum vegabis?! Adeſt vir ſumma aucto-
ritate & religtone & ſide, qui ſe non opinari,
ſed ſcire; non audiviſſe, ſed interfuiſſe, ſed
egiſſe dicit. Adſunt Heraclienſes Legauti, no-
biliſſtini homines, qui bujus judicii causd cum
mandatis & ecum Bii te teſtanonio venerunt, qui
bunc adſeriptum Heraclienſem dicunt.
3. Oſtendet Orator, Teſtes nulla ſpe, nullo
odio impulſos fuiſſe, ad dicendum teſtimo-
nium. : .
4. Rem dicet jurejurando confirmaiam. [τὰ
Cic. pro Comœdo: Hoc ego loco ſoluto & quie-
to ſum animo, &, quorſum recidat reſponſum
tunum, non magnoperè laboro: Prmiſſunis enim Ω͂
ſanctiſſumis teſtimoniis virorum optimorum cauſa
Koſcit munita eſt.
Inter Teſtimonia illud plurimum valet, quod
Oratoris arte atque induſtria ab adverſario pe-
titur. Cic. in Verr. 7. Hoc tu, Verres, idem duis;,

boc tu confiteris, ilum clamitſſe, ſe Civem ε}
ι : Koma-

7

Ε
Ε.
Δ 1
᾿αἰμι

'

Ἷ

" .

|
"
.
Π

Π

.

Π
} εῄἑεῃ;ῃ
μ Mn
Μ

ἿΠ

,

Υ͂
!

ἐ
Π

,
ΙΪ ζ“ἷ«ΐἶΐἷἵἆ}΄͵͵

ὴ
Ϊ

ἰ ὲρἐκΝΜ

μ

Ἡ]! | ſui
εμ
}
μ

'
9
η ὶμ’

Ϊ
...'νλ]ἓ[ζᾳυθ” Ὶ
"
ὴ !
ὉΙΝ, '

) “ἱ
NMℳ)H

ἢμ!
"

᾿

INSTITUTIONES RHETORICA. 91
Romanum-... Hoc teneo, lic hæreo, Judices, hoc

ſum contentus uno, omitto ac negligo cætera;

[μᾶ confeſſione induatur uc juguletur, neceſſe
eſt.
Infirmatur hie Locus I. ſi pravi Teſtium mo-
res oſtendantur; ſi probentur Accuſatorum te-
ſtimonia non modò veritati, ſed ne ſibi quidem
eſſe cohærentia. Stc. Cic. contra Flacc. At à
Teſtibus læditur? Antequàm dico, ἃ quibus,
qud ſpe , ηπᾶ vi, μ Te concitatis, qud levitate,
qud egeſtate, qua audacid præditis, dicam de
genere univerſo, 85 de conditione omnium no-
ſtrüm.
2. Si Teſtes dicantur eſſe inimici, allatis odio-
rum cauſis.
3. 81 infames & contempti probentur.
4. 81 Teſtes auctoritate digni proferantur,
quibus ignobilium Teſtium fides infringatur.

ARTICIILIS. V.
DE TABULIS.

Quid ſint Tubulæ, quomodo probent & re-
futentur?
Ahulæ ſunt ſeripturæ, vel publicæ; ut Leges,
de quibus jam dictum eſt Art. I. Vel pri-
vatæ, quibus pacta, conventa, contractus &
codicilli, ſtipulationes, teſtamenta, vel quidvis
aliud hujus generis continetur.
Conſirmatur hic LOeus Γ. per Negationem:
ùt Cic. pro Sext. Non recito vobis decretum,
oſfcio aliquo expreſſum vicinitatis, aut cliente
læ, aut bhoſpitii publici, aut ambitionis, aut
connnendationis gratid. Sed recito memoriam

berfun

92 INSTITUTTIONES RHEFTORICA

verfuncti periculi, præ dicationem ampliſſim

beneſicii, vicem officti præſentis, teſtinwnium
Prateritt temporis. Π :
2. Per Comparationem conferendum erit
Teſtimonium ſcriptum cum Fama cæterisque
Teſtibus, & rationes quærendæ, quibus pro-
betur, plus habere auctoritatis teſtimonium ſcri-
ptum, quàm aliud quodlibet.
Ità Cic. pro Archia commendat Tabulas,
quibus conſtabat, Archiam domicilium Rome
habuiſſe. At non eſt profeſſus. Imèò verò in Ta-
bulis profeſſus, quæ ſolæ ex illa profeſſzone col-
legioque Prætorum obtinent publicmn Tabula-
rum auctoritatem. Nam cum Appii Tabulæ ne-
gligentins aſſervatæ dicerentur, Gabinü, quam-
diu intolumis fuit, levitas, poſt damnationem
calamitas omnem Tabularum fidem reſignäſſet;
Metellus, bomo ſanctiſſimus modeſtiſſanusque
omnium, tantd diligentia fuit, ut ad L. Lemu-
lum Prætorem & ad Judices venerit, 95 unius
nominis liturä ſe commotum eſſe dixerit. His
igitur tabulis nullam lituram in nomen A. Lici-
4211 videtis. —
3. Per Frequentationem Conſequentium,
oſtendendo, non poſſe violari teſtimonium ſeri-
Prium & relatum in Tabulas publicas; quin hæ-
reat æterna labes ipſis impreſſa Tabulis publi-
εἰς ; adeque nullum fore jus, quod non poſſit
4. Ab Adjunctis exaggerabirur commiſſum
conitra Tabulas ſcelus. 81 reus eſt ignobilis; di-
cetut, neminem fore deinceps, qui 14 ſe impu-
nè facturum non ſperet; quandoquidem Vol
: ἂ-

Ν

μ
Ρθἷΐἁἴθἓ ον
ἐ
{ἷιᾖΐῖῃΐἷυ
ὶ
] Popomur,
1 Alll
Uit, Cecln
erheti
Molafe
ΜΗ
,ἡμ
Π
Π
υδο
ἰΝ
4
Ε.
μ ᾳὶ
ι
Δρὺ
Ἷ
Ἠ“ἔὃίὓὼζᾗ
ὶ
ἵγμ ;
ἡΐῃ
ὗυἷἰθῖπιπεἐ

pler

Ϊ ἑι;Μιὶυῃ

δη }

μ
ἄμῃ
Π η

η ν
Π } }}}}
η{
Π Π
Τ.
bini, gan⸗
ἿΠ
μ }
7

ἰ μμ!

Ι͂
" .{}}.

{{|

μ |
Π
" ἢ
“Μ}}ν ι

ημ4}}}

Π
ῃοῃὶυπιἷιπιζ
ΠΗ
ἀμ0}}"

' εοΠἸΓΠξΠἜἘ
μὴν
μ1΄ι ᾿ ΜἷΡ '
{
μπἀεΙΠ Ἵ

INSTITUTIONES RHETORICX. 93

Tabulæ violatores capite non vindicantur. 51
reus eſt nobilis, oſtendetur, peſſimum apud
poſteros exemplum fore, ſi ſcelus impunitum

relinquatur.

Infirmatur & refutatur hic Locus 1. afferen-
do Teſtimonium ſcriptum, quod Tabulis op-
pugnatur, & ejus auctoritas extollenda.
2. Si nullum ejusmodi Teſtimonium occur-
rit, declinanda vis eſt Tabularum, adhibità in-
terpretatione; quæ niſi accedat, dicendum eſt,
multa fore incommoda; quæ ex ſcriptis legibus
naſcantur.
3. Si nulla afferri poterit probabilis interpre-
tatio, probandum erit, non eſſe majorem vim
teſtimonii ſcripti, quàm vocalis: cur enim tan-
ta vis eſt calami aut typographiæ, ut, ſi acceſ-
ſerit, continuò ex teſtimonio faciat Oraculum.
4. Tam mutari poſſunt Tabulæ, quàm cæte-
ræ Leges; quia non majoris auctoritatis fue-
runt, qui tulerunt illas, quàm qui ſancitas &
ſcriptas acceperunt. ἐ :
5. Quò major eſt Tabularum antiquitas, eò
videtur eſſe major nonnunquam mutationis in
illas inducendæ ratio; quia pro varietate tem-
porum, ùt ſunt variæ conſuetudines variique

-

mores, ità varia decreta.

6. Quærenda ſunt exempla factæ aliàs in Ta-
bulis mutationis.
Denique ſi non integræ, nec incorruptæ Ta-
bulæ ſunt; fides Tabulis derogari poteſt. Ità
Cicero pro Cluent. corruptas Tabulas eſſe, con-
tendit, propter quasdam lituras, quæ factæ βι6-
rant. Quod C. Verres Praæter Olanus V
anctus

94 INSTITUIIONES RHETORICX.

ſanöétus ac diligens, ſubſortitionem ejus in eo
codice non baberei, qui tum interlitus profere-

batur.
ARTICUIL QUS. VI.

DE TORMENTIS SEU WF—STIONE.
Quid ſit Quæſtio? Quomodo ex hoc Loco probetur,
aut probatio elidatur?

Ormentum ſive Quaſtio eſt cruciatus, quo
reus ad confeſſionem ſceleris adigitur.
Confirmatur hic Locus I. ſi Orator dicat,
antiquiſſimam illam eſſe veritatis eliciendæ ra-
tionem, & à ſapientiſſimis Majoribus uſurpa-
tam.
2. Vix aliam eſſe, in tanta noſtrorum tempo-
rum diſſimulatione, veritatis extorquendæ viam.
3. Fieri poterit argumentum à Minori ad
Majus. 51 metus Quæſtionis ſæpè veritatem
exprimit, quantò magis Quæſtio.
Cic. de Quæſtione ità loquitur in Topicis:
TFuacit neceſſtas fidem, quæ cum à corporibus, tum
ab animis naſcitur. Nam && verberibus, tor-
mentis, igne fatigati Juæ dicunt, ea videtur ve-
ritas ipſa dicere. Et quæ d perturbatione animi
ſunt, dolore, cupiditate, iracundiä, metu, quia
neceſſtatis vim habent, afferunt auctoritatem &
ſidem.
Infirmatur hic Locus I. ſi timori & dolori
tribuatur extorta confeſſio, non veritati.
[τὰ Cic. Pro Sylla: Quaſtiones nobis ſervo-
rum ac tormenta Accuſator minitatur; in qui-
bus quanqudàm nihil periculi ſuſpicamur, tamen

zua torinenta gubernat dolor, moderatur na-
tura

{Π|
ΔΜ
{{
γ }

' ῤἆνοὼε{

„7
"

Cminen
Π Ν
Π
run μιὶ
{ΠΠ aueren
}
Ί (ΜΠ
ΕΝ
μ (
Ὶ
Ε

Ἱ ἰΝ Ἷ
Ε ὴ
40
um Unn
Umemnl
κ
ιΟΠθ, Ἴὓὸὠ

᾿

᾽

,
ἰ
Μ ὰ
111
" ΠΙἷΠΡε.

mtempo⸗
lenderian.

ἐ }-
Ἀ }

{1}}}}

Μ
49 {
ΗΜ

Gitnen

ἐὰ ἂι

ἐ
Π ]ιὶ
Ν
)

INSTITUTIONES RHETORICX. 9 5
zura cujusque, tum animi, tum corporis; regit
quæſior, flectit libido, corrumpit ſpes, infirtiat
metus, ut 11 tot rerum anguſtiis nibil veritati loci
velinquatur. Vita P. δγία torquentur, ex ἐα quæ-
ratur, num quæ occultetur libido, num quæ auda-
cia. Nihil erroris erit in cauſa, nec olſcuritas,
) vobis, Judices, vitæ perpetua vox ea, quægra-
viſſima debet eſſe, audietur.
2. Obſervandæ ſunt Leges, à Cicerone præ-
ſcriptæ Lib. Partit. Sepè etiam quaſtionibus re-
ſiſtendum eſt, quòd & dolorem fugientes multi in
dolore ementiti perſæpè ſunt, morique maluerunt
falſum ſatendo, qum inficiando dolere. Multi
etiam ſuam vitam neglexerunt, ut eos, qui bis
cbariores, qudm ipfi ſibi eſſent, liberarent. Alii
autem, aut naturdâ corporis, aut con uetudine do-
lendi, aut metu ſupplicii aut morti, vim tormen-
torum pertulerunt. Alii ementiti ſunt in eos,
quos oderant. Atque haæc exemplo confirmanda
unt. L
3. Quærendæ ſunt ab Adjunctis rationes,
quæ rei, de quaagitur, propriæ ſint, ex quibus
inanitas Quæſtionis arguatur, & his maximè
inſiſtendum; v. g. Quis contra reum depoſue-
rit? Contra virum clariſſimum homo nullius
fidei, vel iratus, vel inimicus, vel deſperatiſſæ
mus, vel à natura timidus & ignavus.
4. Opponenda ſunt teſtimonia clariſſimo-
rum virorum pro reo, contra teſtimonium, per
vim expreſſum ab homine nullius auctoritaris.
Ità Cicero vim Quæſtionis infirmat pro Mi-
lone, quòd Appius & apud ſe ſervos habuiſ-
ſet, & 40 Accuſatore producerentur, & ipſe-
mer

96 INSTTTOUTIONES RHETORICA.

met Quæſtionem urgeret de ſervis, qui ejus
gratia facilè mentiri poſſent.
Sed Quæſtiones urgent Milonem, quæ ſunt habi-
34 nunc 1 atrio libertatis. QLuibusnam ae ſervis?
Rogas? De P. Clodii. Quis eos poſtulavit? Ap-
pius. Quis produxit? Appius. Unde, Ab Ap-
pio. Dii boni! quid poteſt agi ſeverius? De ſer-
vis nulla quæſtio eſt in Dominum, niſi de inceſtis,
àt fuit in Clodium. Proximè ad Deos acceſſit
Clodius, propius qum tum, cum ad ipſos pene-
trarat. Cujus de morte, tanquam de cæremoniis
violatis quæritur: ſed tamen Majores noſtri in Do-
minum de ſervo quari noluerunt, non quia non
poſſet verum inveniri, ſed quia videbant, indig-
num eſſe, &W Domini morte ipsâ triſtius. In
reum de ſervis accuſatoris cum quæritur, verum
inveniri poteſt? Age verè, guæ erat α% qualis
Quæſtio? Heus ubt Ruſcio? ubi Caſca? Clodius
inſidias fecit Miloni? Fecit: certa crux. MWul-
lIas fecit: ſperata libertas. Quid ῥάς Quæſtione
certius? Subitò abrepti ſunt in Quæſtionent; ta-

mien ſeparantur d cæteris, & in arcas conſicuiun-

tur, ne quis cum iis coloqui poſſit. Hi centum
dies penès accuſatorem cim fuiſſent, ab eo ipſo ac-
cuſatore producti ſunt. Quid häc Quæſtione dici
poteſt integrius? quid incorruptiun?ꝰ
AkTIeuüULUS VII.
DE USU & UTIHITATE LOCORUM.
Icèt præcedentibus Articulis de uſu & uti-
litate Locorum non pauca commemorata
Knt, juvat tamen eadem hic ſummatim repe-
tere, & quæ hinc inde ſparſim diximus, in
unum eollecta recenfere. De

μ
ψ
ἰ
μ
gropenn
Ἷ
Π Π
LEyunen
} e
dells }
(ΜΠ|}}
μ
{Π|}1:}
Β
Ε
Otaronn e
UC—
η ἢ
ἄνμι
ΔΝ
ὑπὶη,}
unsor⸗
μ
ιἷἷἕἃς ἡ
δι
ΠΜΝ...
ἤπ η
δ"
ᾗΐἆῃὀυῃ)
' Φ}ΘΠ(ΞΟΓἨ

Ἅ }}}.
7

᾿ η

{

ἐ
}
,

nt, ἡ.}

, 1
nn, ὙΠ
εἰ {

ἷ{μἴϊ}ι

m

CMN
neron
mmrn 4.
}
ἐ

-

INSTITUTIONES RHETORICA. 97
Defnitionisz uſus eſt non tantàm, ur obſeu-
ræ rei adferatur notitia, aut involuta aliqua
quæſtio explicetur; ſed etiam ad amplificatio-
nes & deſeriptiones, præſertim illius defini-
tionis, quæ datur per cauſas & effecta, per ne-
gationem & affirmationem.
Notatio ad vim & originem verborum, aut
ad alluſiones & jocos adhibetur.
Enumeratio partium ad Oeconomiam Ora-
tionis, vel totum (explicatis partibus) clarè
oculis ſubjiciendum & amplificandum ſervir.
Genus valet ad excuſandum crimen alicujus
perſonæ, avocando orationem ab Hypotheſi
ad Theſin: item ad docendum, laudandum,
vituperandum.
similitudo & Diſſmmilitudo lucem affert rebus,
ornatum argumentis, animis voluptatem.
Uſus Comparationis aſſurgit per exempla ad
magnos motus. 2 5 ᾿
Repugnantium verò ac Oppoſitorum uſus eſt
in Amplificationibus, ἃς refellendum ac pro-
bandum; item per Antitheta ad ornatum ora-
tionis, & gratiam, & varietatem; tum ut res una
Per contrarium meliùs eluceſcat.
„Latè ac eleganter patent Adjuncta: nam 115
la animi, & corporis, & fortunæ, ad laudan-
dum vel vituperandum; illa temporis, & loci,
& facultatis, & ſignorum, vel ad narrandum,
vel probandum, vel confutandum, vel ampli-
ficandum, vel deſcribendum, vim habent ac
ſplendorem. 4
Idem eſt ferè uſus de Antecedentilus & Con-
Jequentibus, præſertim ad ſuadendum aut diſ-
ſuadendum. ξ Per

48 TNSTITUTIONES RHBTORICX. .

Per Cauſas & Effecta amplificamus: ac Ge- Π
nus quidem Demonſtrativum ex rerum bene gwolde
vel malè geſtarum cauſis conſtat. In Delibera- ute
ἔνο & Judicial' per Effecta & Cauſas copios? μ

probamus, confutamus;, deſcribimus. . ἰ μκαὼ
Locis Extrinſecis, At præjudiciis, utimur ad en oil
confirmandum & refellendum, ſi accedit au- pum
Coritas: in aliis verò, ùt Famà, ùt Tormentis, Nn

ùt Tabulis, üt Jurejurando, ùt Teſtibus, per= Piento,
ſonarumprobitas & improbitas ſpectari debet, 0
& rerum circumſtantiæ expendi. ἐή

} Dentaeml
De Amplificatione. ern ἱ
: : {
Quid 4 quotuplex ſet Ampliſwcatio5 i )
| — τ ὐ ᾽ Μ }
ARaviſſima pars Eloquentiæ eſt Amplifca⸗ t⸗
T tio; quæ per omnes Orationis partes Π ,
fuſa efſe debet; cùm omnis Rhetoricæ ς
vis in amplificando confiſtat. ded
Eſt autem Amplificatio gravior quædam Affir- ή
matio; quæ motu animorum conciliat in di- Uien '

cendo fidem. Dicitur Amplificatio, quia εΧ
parvis ampla facit; Dilaratio, quia ex anguſtis "
extenſa & lata; Explicatio, quia ex coaétis X& ο
compreſſis diffuſa & explicata reddit. Π
Amplifcatio duplex eſt: altera eſt rerum; αἶτ . ὦ ἤω

4
Eheng

tera verborum. De hac dicetur Lib. III. Cap. [ μ λ[μξ
4. &ñ potiſſimúm Cap. 6. τ Π Ν Γεῃἵζἃ.ὼ
Amplifccatio rerum toties fit, quoties ea, qugæ Gi
inſunt in ipſa re, aut cum illa affinitatem ha- ς cind
bentz Ὑ

Π
ἽΠΠ Ν

ὶ

ὶᾗω’;οῖ

.
)

Ἵ

: 1
. !
Π

{
Ἴ1]

ΓΝ

μ

"

,
Ἷ

INSTITUTIONES ΒΕΤΗΟΘΕΙΟΖ, 99
bent, dicendo exponimus, & quaſi ſub aſpe-
Ctum collocamus.
Etrſi autem ex omnibus Locis Rhetoricis,
tam Inſitis ſive Intrinſecis, quàm Remotis ſive
Extrinſecis, deſumi poſſit, ex ſequentibus ta-
men potiſſimùm eruitur.
Primus à Definitionibus conglobatis ſeu à Con-
gerie Deſfinitionum, per quas cujuslibet rei ex-
plicatio, quæ aut naturam ipſius, aut partes,
vel Cauſas & Effecta; vel Officia & Adjuncta
Continet, vel propriis, vel translatis vocibus de-
ſignatur. Ità Cic. pro Leg. Manil definit Im-
peratorem ab aliis virtutibus, quæ in eo deſi-

derantur, & quas deinde in Cn. Pompejo re-

periri demonſtrat. Ζ Π hæc divina atque inere-
dibilis virtus Imperatoris: quid cæteræ, quas pau-
lò anto commemorare peram, quantæ & 7Η Η
multæ ſunt ?“ Non enim ſolum bellandi virtus in

Jummo atque perfecto Imperatore quærendu eſt,

Jed multæ ſunt artes éximiæ, hujus adminiſtræbo-
mitérque virtutis. Ac primum quantd innocen-
tid Scon eſſe Imperatores, quantd deinde in
omnibus rebus temperantid, quantd ſide, quantà
Eelicitate, quanto ingenio, quantd bumanitate?
Aæ breviter, qualia ſint in Cn. Pompejo, conſide-
Ε. . Ὕ
Secundus ὦ Conſequentibus; cùm proferun-

fur bonavel mala, quæ oriri poſſunt ex aliqua

re. Cic. pro Muræna: Sed quid tandem fiet, ſa
bac elapſa de manibus noſtris in eum annum; qui
conſequitur, redundäârint ἢ Unus erit Conſul;
& is non in adminiſtrando bello, ſed in ſufycien-
do Colega occupatus. Hunc jam qui impedituri
ῷ Δ Σ

100 INSTITUVTIONES RHETORICAX.
Vint, parati ſunt. Illa peſtis immanis, importuna
Catiline prorumpet, μ poterit, & jam Populo
Romano minatur; in agros ſuburbonos repents
advolabit; verſabitur in caſtris furor, in Curia
timor, in foro conjuratio, in campo exercitus, in
agris vaſtitas; omni autem in ſede ac loco ferrum
ammaämque metuemus. Auæ jam diu compa-
rantur, eadem iſta omnia, ſi ornata ſuis præſidiis
erit KRespublica, facilè & Magiſtratuum conſiliis,
& privatorum diligentid opprimentur.
ertius ἡ Contrariis & Repugnantibus; cùm
contraria multa congeruntur. Cic. pro Mu-
ræna. Ζ01} in exilium miſer? Ομὸ Σ Ad Orien-
tisne partes, in quibus annos multos Legatus fuit,
& exercitus duxit, & magnas res geſſt 9 At ῥα-
bet magnum dolorem, unde cum honore deceſſeris,
eò dem cum ignominin reverti. An ſe in contra-
viam terrarum partem abdet; ut Gallia Trans-
alpina, quæ nuper ſummo cum imperio libentiſſ-
γπὸ viderit, eundem lugentem, mæœrentem, exu-
lem videat . In ea porrò Provincia, quo dnimo
C. Murænam, fratrem ſuum, aſpiciet? Qui ujus
dolor ὃ Qui illius mæror erit? Quæ utriusque
lIamentatio? Quanta autem perturbutio fortunæ
atque ſermonis, quòd, quibus in locis paucis ants
diebus faéctum eſſe Conſulem Murænam nuntii Ii-
teræque celebrdſſent, & unde hoſpites atque amici
gratulatum Romam concurrerint, repentè eò ac-
cedat ipſe nuntius calamitatis ſuc. S
Item pro Comœdo: Qua in re mibi ridiculè
es viſus eſſe inconſtans, qui eundem & læderes,
& laudares; & virum optimum, 5᾽ hominem im-

probiſſimum eſſe diceres. Eundem tu & honoris
causi

μυ)

ΜΗ Π

ο{ ne

inhunt nn
Π
᾿ ι
ἿΠ

Π Π

Π
Ε
μ β]ὴ
Ε
Μ η
βιμηι
Π
κ..
Π η
΄ Μξρϊππι ἤ
j Μ ,
¹ {
1 ἡιῃν |
' ἥπ ῃ
nnitmmi

͵ ῃ "

Ι
Ἷ
|
]
Ὶ

11
Π
Π
ἽΠ
{{Π]]}}}}
( μ
ἰ Δ}
Π
Ἵ.
71
εὐϑι»

β

Π

Ι

Ὶ

{1}}} πι)');;
! ραιπικ ᾽

ἹΝΟΤΙΤΌΤΙΟΝΕς RHETORICOZ. 101

causd appellabas, & virum primarium eſſe dice-
bas, & ſocium fraudäſſe arguebas. Sed, ὴ opi-
nor, laudem veritati tribuebas, crimen gratiæ
concedebas. De boc, uat exiſtimabas, prædica-
bas: Chereæ arbitratu cauſam agebas.
Et pro Milone: Quem igitur cum omnium
gratia noluit, hunc voluit cum aliorum querela ?à
Quem jure, quem loco, quem tempore, quem
impund non eſt auſus, bunc injurid, iniquo loco,
alieno tempore, periculo capitis non dubitavit oc-
cidere?
Quartus d Diſſimilitudine, in quo multa diſ-
ſimiſia adhibentur. Cic. 2. in Catil. probat à
diſſimilibus, non eſſe metuendos Catilinæ ſo-
cios: Obellum magnoperè pertimeſcendum, cuùum
ῥαης ſit habiturus Catilina ſcortatorum cohbor-
tem prætoriam!?! Inſtruite nunc, QLuirites, con-
tra has tam præclaras Catilinæ copias veſtra præ-
ſidia veſtrosque exercitus, & primum gladia-
tori illi confecto ac ſaucio Conſules Imperatorés-
que veſtros opponite. Deinde contra illam nau-
Jragorum ejectam ε9 delilitatam manum, florem
totlus Italiæ ac robur educite. Jam veru urbes
Coloniarum ac Municipiorum reſpondebunt Cati-
linæ tumulis Soeſrilu. Neque verò cæteras
copias, ornamenta, præſidia aſha cum illius la-
tronis inopia atque egeſtate debeo conferre.
Item in Verr. 6. Conferte hanc pacem cum
illo bello; hujus Prætoris adventum cum illius
Imperatoris victoria; bujus cohortem impuram
cum illius exercitu invicto; hujus libidines cum
illius continentia; ab illo, qui cepit, conditas, ab
ῥος, qui conſtitutas accepit, captas dicetissyracuſas.

102 INSTITUTIONES RHFTORICX.

Quintus ὦ Cauſis, cùm vel excuſatur ali⸗
quis, vel vituperatur, à variis Cauſis, pro-
pter quas videtur aut excuſandus, aut vitupe-
randus. Cic pro Milone probat à Caufis,
cur Clodius cæſus jure videri poſſit, etiam-=
ſi inſidiator non fuiſſet, qui ταπτὴ impu-
nitate per omnia facinora diripiendis civium
bonis, faciendis cædibus, admittendis quibus-
que flagitiis graſſatus eſſet: ſic, ut gloriari
Milo poſſet cæde Clodii, & palàm dicere: oc-
cidi, occidi...eum, cujus ſupplicio Senatus [0-
lennes ſæpè religiones expiandas cenſuit: eum,
quem cum ſorore germana nefarium ſtuprum fe-
iſſe, Lue Lucullus juratus, ſe, quæſtionibus ad-
bibitis, dixit comperiſſe; eum, gui civem, quem
Senatug, quem populus, quem omnes gentes ur-
bis ac vitæ civium conſervatorem judicabant, ſer=
vorum armis exterminavit; eum, qui regna de-

dit, ademit, orblem terrarum, quibuteum voluit,
tartitus eſt; eum, qui, pluribus cadibus in foro

Jactis, ſingulari virtute & glorid civem, domum
vi & armis compulit; eum, cui nihil unquam ne-
fas fuit in facinore, nec in libidine; eum, qui

æ dem Mympharum incendit, Π memoriam pu-
blicæ recenſtonis, tabulis publicis impreſſam, ex-

tingueret. ͵
Sextusab Effectis, quorum multitudo in lau-
de admirationem parit, in viruperio ciet in-
dignationem. Sic Cic. in Lib. de Senectute
miſerabiles effectus volupratis enumerat 8
amplificandos maturæ ætatis fructus, quæ ha-

ber, unde peſſimos æſtuantis ac libidinis ber.
ditæ ætatis motus reprimat ac coërceat: Nul-

lanz

μ
Η (ιυιςἰ
Π
αἰμῖν
π{μὼ
) ἰεπἑιἷειε

Λ

Τ:
ἐ {{}}
Μ

- Μ ὶ

..),
ἽΠΠ
ἱμηη,

lin α

" ἢ
Μ Μ
Runanp ton

Π μ

Π}} {

}

Μ ΠηΝ,
.}}}}
Νιηγη ὶ
}
Ν η
60,1 Ἷ
ἴδὰ Γςᾖὶἆ

Π un
Ἴ,
Ἴ .
({
{{ {
Ν
]ιιἃιεΐιΙΡππΙ)]ετι'
ἡμμη!.
Π
ἐ

"
“ν
͵

Ν
μΔ-
Π }"
Π
" "
᾿ὦ "
enio "
ὐ
ΘΠΠἘΠΕΓΞΙ 5
}
γΝ Ι .

"

“

S=-

INSTITUTIONES RHETOHICK. 103
lam copitaliorem peſtem, qudm corporis volupta-
tem dicbat κ natura datam homiribus, cujus -
Iuptatis avidæ libidines temerè & effrænatè ad
potiundum incitarentur. Hinc patriæ proditis-
nes, hine Kerumpublicarum everſones, bint Π
oſtibus clandeſtina conſilia naſfci dicebat; nul-
lum denique ſeelus, nullum ſocinus magnnin eſſe,
2 ἶαοἷ;ῥᾗ Π non libido voluptatis imbel-
leret; ſtupra verò 45 adulteria, & ongie tale
ſogitiuim nullis aliis illecelris exeitari, niſi vo-
luptate; ciunque homimi ſive Natura, έ εᾷ
mibil mente præſtabilius dediſſet, ὑπῖς divino mu-
neri ac dono nibil eſſe tam inimicum, qum -
luptatem.
Et in Verr. 3. Verris libidines ab Efectis
amplificat: Tantæne tuæ, Verres, lilidines erunt,
ut eas capere ac ſuſtinere non Provinciæ Pobpuli
Romani, non Nationes externæ poſſnt? Iunc quod
videris, quod audieris, quod concupieris, quod C0-

bitiris quod niſt ad nutiüm ΤΠῊ præſt fueritz

miſi libidini tuæ cupiditattque paruerit, inmiitten-
tur homines“ expugnabuntur domus?“ eivikates
non modò pacatæ, veram etiam ſociorum atquè
amicorum ad vim atque ad arma confugient, At
ſe, d liberis Jfuis Legat Populi Romant ſcelus at-
que libidinem propuljare poſſut? ς
Septimus à Similitudine. Ità Cicero probat
6055 apud quos loquitur, moveri debere ordn-

tis Archiæ precibus; quandoquidem ipfa { XA

Poëtarum voce movebantur: Saxa 97 ſolitudi-
7165 voce reſpondent; beſtiæ ſepè inmanes cantu
ſtectuntur; nos, inſtituti rebus optimis, Poetarun
vove non moveanr ὃ . .
α 4 Octe⸗

104 INsTITOTIONES RHETORICXY.

Octavus ab Exemplis, quibus nihil ſolet εὰ
efficacius ad movendum. Obſervandum eſt
tamen, ea non eſſe in Amplificatione enuclea-
tiùs explicanda; nam Amplificatio minores cir-

cumſtantias non patitur, nec admittit quid-
quam, niſi magnum ſit illud vel uſu, vel naturâ.

æ porrò quoties adhibet Cicero in Ampli-
ſicatione, quaſi punctis qnibusdam ac ſtimulis
utitur ad arguendum.
Sic pro Archia, quem admittendum in civita-
tem ε116 contendebat, affert congeriem exem-
plorum, petitam à muitis civitatibus, quæ Ho-
merum vel mortuum, ſuum eſſe defendebant,
æmulatione quâdam dignitatis, quam in Ροδτίς

nii civem eſſe dicunt ſuum; Ο ſuum ε{

eſſe poſitam arbitrarentur. Homerum Colopho-

vendicant; Salimini repetunt; Smyrnæi verà

ſuum eſſe confirmant; itaque etiam delubrum ejus
in oppido dedicaverunt; permulti alii Ppratered
Pugnant inter ſe atque contendunt. Ergo ΜῈ
alienum, quia Ῥοξία fuit, }{ mortem etiom
expetunt; nos bunc vivum, τ 9gur voluntate ξ
legibus noſter eſt, repudiabimus: .
Et I. Catilinarid: An verò vir ampliſſmus
P. Scipio Pontifex maximut T. Gracchum, me-
diocriüter lalefactantem ſtiatum Keipublicæ, pri-
vatus interfeeit; Catilinam verò, orbem terræ
eæde atque incendiiz vaſtare cupientem, 1103
Conſulet perferemus? Nam ille nimis antiqua
Pratereo, qudd Q. Servilius Hala sp. Melium,
vovis rebus ſtudentem, ſud manu occidit: fuit,
Juit iſßa quondam in hac Republica virtus, ut
viri ſortes acrioribus ſuppliciis civem ei,
3

Ν

[ωΜ“ἆω Ἷ
, γὐ !
ΓΤ
ἜΠ
χ.
ΠΠΠὉΠΡῃωπ
cimmtesil
ψαι η
Ε.
ἀ η
ΙΟί]υεπ[εΜ
ηἰ Μ ει
Π
μ
}
᾽ }ἶΠ'Ι)ΡΜ
on
r ᾿ Π}1}.

-«-

τ ἠ η

. ΑΠηηη)
" πμιϊ .
Ε
“...}}
μὸὺ (
ΜἸ ἐῃ
μ ῇεᾗεεεν
Π Ἶ
ἤγῃῃ)
Ε
.

" INSTTTUTIONES ΒΉΤΤΟΒΙΟΚ, 105
. 4 ſum, qudm acerliſſimum boſtem coërcerent. Ha-
d bemus Senatusconſultum in te Ε Catilina : vehe-
mens 45 grave: non deeſt Reipublicæ conſilium,
neque auctoritas hujus Ordinis, nos, dico aper-
1à, Conſules deſumus.
Ali in Noonus ἡ fictis Perſonis, & Proſopopcia
Gei nuncupatur; quà fit, ut homines vel belluæ, vel
ἰ etiam res inanimatæ loquentes inducantur. Fre-
quentiſſimus toto Cicerone iſte eſt Locus, de
ndmum quo ſuo tempore dicemus fuſiùs in Libro, qui
ἡμίη de Figuris inſcribitur. Sic I. Catil. ità patriam
ἡμνμιβ loquentem facit: Etenim ſi mecum Patrig, τ
endtn mibi vitd charior eſt, 7 cuncta Italia, ὶ omnis
μ Kespublica loquatur: Marce Tulli, quid agis
ι Tune eum, quem hoſtem 6{76 comperiſti, quem
ἰ ι 4 Ducem belli futurum vides, quem exſpectari Im-
Π m peratorem in caſtra hoſtium ſemis; auctorem ſce-
αἰ μ leris, Principem conjurationis, evocatorem ſer-
iinun vorum & civium perditorum, rnide e er⸗ τξ
1 ἴ αὖδ 16 non emiſus ex urbe, ſed immiſſus in urbem
Sementimm eſſe videatur? Noönne hunc iu vincula duci non
μ 4 mortem rapi, non ſummo uphlicio mactari
“ imperabis? Quid tandem impedit ie? Mösne Ma-
μ „orum? At perſiehè etiam privati in bac Republi-

AI pPey. ΐ
εἰ ca pernicioſos cives morte mulbéctärunt. An leges,
le, quæ de Civium KRomanorum ſupplicio rogatæ

Π Junt 2 , nungquam in bac urbe 11., qui à Kepu-
enen , blica defecerunt, civium jura tenuerunt. An
„R invidiam poſteritatis? Præclaram verò- Populo
᾽ : Romano refers gratiam, { te, hominem per te
. Eognitum, {{ commendatione majorum, tam
μ Mature ad ſummum imperium per omnes bono-
Cr rum

INSTITUTIONES RHETORICX.

106
rum gradus extulit, propter inviciam, aus
alicujus periculi metum, ſalutem civium tuorum
negligis, 85}0.
Decimus ab Ineremento ſive Gradatione;
quando nimirum per Amplificationem tali mo-
do augetur & creſcit Oratio, ut quaſi per gra-
dus aſcendens ad ſummum perveniat Oratio.
Fit hoc duobus modis: I. cùm in ipſo con-
textu & curſu Orationis ſemper aliquid priore
majus conſequitur. Ut Cic. pro Roſcio: Peti-

mus abs te, M. Fanni, d vobisque, Judices, ut

qudm acerrimè maleſicia vindicetis; ut quàm for-
tiſſimè hominibus audaciſmis reſiſtatis; ut boc
cogitetis, niſt in hac cauſa, qui veſter animus
Ί, oſtendatis, eò prorumpere bominum cupidi-
tatem, & ſcelus, & audaciam, τ non modò
clàm, verum etiam hic in fore ante tribunnl
tuum, M. Fanni, ante pedes veſtros, Judices,
inter ipſa ſubſellia cædes futuræ ſint. Gradus
ſunt, elàm, in ſoro, ante tribunal, pedes, in-
ter ſubſellia.
2. Qùm ea, quæ minora ſunt, magna faci-
mus, ut, quod ultimo loco ponitur, maximum
eſſe videatur. Sic Cic. in Verr. Facinus eſt vin-
cire Civem Romanum,; ſcelus verberare; propeè par-
gicidium necare; quid dicam in erucem tollere?
NWibil addi 7612 videtur ad banc amentiam, im-
probitatem erudelitatémque poſſe. .
Huc refertur Extenuatio, cùm præcedentia;
quæ verè maxima ſunt, elevamus, ut, quod ſe-

quitur, majus appareat. Cic. 7. in Verrem. Le-

via ſunt in boc reo erimina; metum virgarun
Navarebus nobiliſimæ civitatis pretie rede-

2412

μεὶ
ι ἢμμ]
}

ο Ν
}
τ
᾿ αἰϊοίμς
Τ}
" μ
. μ 4ſe
Umen

INSTITUTIONFES RHETORICX. 107

} mit: alius ne condemnaretur, pecuniar dedit:
Ἴμηη) uͤſztatum eſt, non vult Populus Komanus, obſo-
letis eriminibus accuſari errem, nova poſtulat,
ἴ } inaudita deſiderat, non de Prætore Siciliæ, ſed
In., ge ecrudeliſſimo tyranno fieri judicium arbitraiur.
Atque hæc de Amplificarione Rerum dicta
ſufficiant. De Amplificatione Verborum videa-
tur Liber Tertius de Elocutione,

ihimm
[:}}}. T ͵
Π 1}}: Π :Ὲ '
τ[;)’ {{|} De Affectibus.
Kud ARTICULUsS I.
Τ Σ Ξ
η }: Quid & quotuplices ſint Afectus?
τ ᾽͵͵” ΡΒξᾶἁ{ὶειπωΕωε pars Inventionis ſunt Affectus,
l⸗ Nin quibus excitandis maxima vis Oratoris
᾽ «Α"Ηὺ; eyxiſtit; hæc enim Eloquentiæ laus eſt & trium-
" Mnn phus, ut in animos dominetur; & idcirco Ke-
.Lina flexanima à Cicerone vocatur. Proinde
neceſſaria eſt cognitio, quàâ arte & modo Audi-
μ torum Affectus tractentur.
Eſt autem Aßectus motus animi, ex appre-
henſione boni vel mali exortus. :
Π Duplex generaliter dicitur: alter lenis, qui
"1 placidè afficit animum: alter vehemens, qui
acriter & vehementer impellit. ;
γδθ. } De numero Affectuum non una eſt omnium

.d . . ,
μ „Oobinio. Alii undecim numerant, ſtatuuntque
Ὑ. ſex in appetitu concupiſcibili. Hi ſunt: Amor,
" Deſideriun, & Gaudimn circa Bonum, quod
Π Π ς Pro-

108 INSTITUTIONES RHETORICX.
proſequimur: Odium, Fuga ξ Triſtitia circa
Malum, gquod averſamur.
Quinque in appetitu iraſcibili, qui ſunt:
Spes ac Deſperatio circa Bonum arduum: Timor,
Audacia & Ira circa Malum itidem arduum.
Alii cum Cicerone & Böetio quatuor; duos

cum Platone alii; alii viginti recenſent. Nos

ex omnium numero de ſequentibus, allatis ex

Cicerone exemplis, agemus; nimirum de

Amore, Deſiderio, Odio, Fugd, Ird, Manſuetu-
dine, Triſtitid, Commiſeratione, Indignatione,
Invidiâ, pe, Confidentid, Deſperatione, Timo-
ve, Gaudio, Kmulatione, Pudore. .

ARTICIIL US II.
Quid (Ὲ Amor? ΕἸ quid Deſiderium? Quibus
Cauſis uterqque Affeltus moveatur?
AMor, qui ab Oratore ſingulariter attenditur,
εἰ Affectus, quo alicui, quæ bona exiſti-

mantur, optamus, eâque efficere ſtudemus

propter eum, quem diligimus. Atque hic verè
eſt Amor Amicitiæ. Ulteriores Amoris ſpecies
prætermittimus. ;
Movetur hic Amor virtute & probitate vitæ,
in amico cognità, familiari conſuetudine, ſimi-
litudine morum, bonorum & malorum com-
munitate, beneficentiàâ, grati animi ſignificatio-
ne, bono denique honeſto, utili ac jucundo.
Exemplum Amoris inſigne habet Cicero in Ora-
tione pro Milone. Primùm ſui amici commen-
dat fortitudinem, propter quam miſericordid
& amore dignus eſt: MWolite, ſe in noſtro omni-
um fletu nullam lachrymam aſpexiſtic Milonit,

Ὶ

᾽ ͵.:ᾗ;;͵ῃ;

{{|}}
;ιξπινςηὤῦ
ὶ ι
Ω
μ! 8 η
Π

. ἢ
, “.2!
' ωιμιιξ, ͵
|
᾿ Ρ ι'ω
ΔΗ
"
ἰ ὶ
}
μ
Ῥ. ἥμ
Π
ψ ,
υ }
Δ Pret
Keng,
NMunij, 11
uit ἴη
. Ἣὸ

,
μ

Π .

ι
.
' ἷ“αππψ“ο::ιὲἷ
Ε ι
Unnnn,
εὐ
"

ἿΗ
Λ
ἸΛ Ἷ
.

Ὴ
᾽

Π
:
Π

, ἴ

Ἷ ΜΗΙ
Ἷ
ἩῖῖθΠὧζᾷΞ
Ἴ
εἰ
Π

μ
:

μ

INSTITUTIONES RHETORICA. 109
Η vultum ſemper eundem, vocem, oratio-
nem ſtabilem ac non mutatam videtis, boc minut
ei parcere; atque haud ſcio, an multò etiam ſit
ndjuvandus mag!s &. Mox patheticâ Proſo-
popœia charitatem Milonis & merita erga pa-

triam oſtendit: Me quidem, Judices, exani-

mant & interimunt hæ voces Milonis, quas audio
αῃαϊκὸ , 4 quibus interſum quotidie: Valeant,
inquit, valeant cives mei, ξ5ὼ, Exclamatio-
ne etiam illa merita recenſet: Ο fruſtra, in-
gquit, ſuſcepti mei labores? ſpes fallaces , 6
cogitationes inanes meæ? ego cum tribunus ple-
his, 9932
Deinde αἰτετὰ Proſopopœiâ Tullius intimum
dolorem ſuum prænuntiat, ſi non abſolvitur
Milo: Hæc tu mecum ſæpè his abſentibus, ſed
iisdem audientibus; hæc ego tecum Milo: Te
quidem ξ50. Tum lætatur, ſe nullius unquam
officii, aut periculi, aut mortis occaſionem ejus
causâ prætermiſiſſe: Nunc me una conſolatio
ſuſtentat, quòd tibi, ὁ Tite Anni, nullum d me
dinoris, nullum ſtudii, nullum pietatis omcium
defuit. Ego inimicitias potentium pro te abpe-
tivi, ego &c.
Quamlibet fortunam amici ducit ſuam: Quid
zam reſtat? Quid habeo, quod dicam“ Auid
faciam pro tuis in me meritis, niſi ut eam jor-
tunam, quæcunque erit tua, ducam meam ?
Non recuſo, non abnuo . Undique pericli-
tanti amico implorat auxilium, Judices obteſta-
tur, milites appellat, qui iſti judicio præſident:
Quid vos, Judices, quo tandem animo, ξ ς
Vos, vos appello, fortiſpmi viri, qui &c. Sortem
uam

110 INSTITUuTIONES RHETORIC.
ſuam deplorat, dubitans, quid reſpondebit li= lrle

beris & Qu. Fratri. δὲ per eos, Judices, per quos ᾽ ἄ]υᾧζ
revocatus eſt in patriam, retinere in patria Mi- lr
lonem non poſſem, me miſerum!? me infelicem " ἷμ
ςσ0, ᾿ [μ! ᾽

Reditum etiam ſuum accuſat, ſi cauſa eſt exi· ΜΗ
tii Milonis. Quodnam concepi tantum ſcelus! y tni
aut quod in me tantum facinus e “ρ,e.. Ἱ
Denique paſſim Exclamatione & Apoſtrophe }

ad Deos immortales, ad Judices, ad patriam, te- Μ
ſtatur, quantùm amet Milonem. Ο Dii immor- ΜΗ
tales, fortem, & à vobis, Judices, conſervan- {{||ν
dum virum, & . Hiccine vir, patriæ natun, Witn
usquam niſi in patriu morietur? . 6 . μ
Poſtremò affectum lachrymis abrumpit: Seq υὐὰι
fnis ΜῈ ; neque enim præ lachrymis jam loqui )

poſſum, ξδ᾽ ο : τ ἢ
Deſiderium eſt appetitus Boni veri vel exiſti ἢ }
mati, ſed abſentis.
Movetur ferè, ùt Amor, propoſità Boni ho. ἢμῳ
neſtate, utilitate vel jucunditate, aut ſpe obtinen- '

di, & difficultate conſequendi Boni. Exem- Auin
: . . : : " Ι“Ηὄ ᾽
plum: Cic. 3. in Catil. gloriam deſiderat, &
ſupplicationem Deorum ob conſervatam à 8 .

Rempublicam: Quibus pro tantis rebus, Qui- dn
rites, nullum ego à vobis præmium virtutis, nul- οο

: : Ε "
lum inſigne honoris, nullum monumentum laudis hmir

poſtulo, præterquam hujus diei memoriam ſempi- dim
ternam. In animis ego veſtris omnes triumphos Dennn
meos, omnia ornamenta honoris, monumenta " )
gloriæ, laudis inſignia condita & collocata volo; ι

nihil &.

Et

Ἀ }
er nu

iflen’

{

'
ΤΚ
Ὶ
4
ν Ἰν"

[

{

}
, ηι.

Π }

ἆωρὶπ:ἓεἅ '

Ι Ῥ;ιπ Ἷ

Π

ηἰἠι!!
7
}9
.

Π

) ἡ"

ἐ

ἱ

INsTITUTIONES RHETORICK. 111

Et in Peroratione pro Domo ſua deſiderat à
Diis & Judicibus, ut in ædes ſuas reſtituatur:
Quapropter ſi Diis immortalibus, ᾽ Senatui, (
Bopulo Romano, ſi cunttæ Iialiæ, ſi Provinciis,

Π exteris Nationibus, ſe vobismet ipſis, qui in

meu ſalute principem ſemper locum auctoritatem-
que tenuiſtis, gratum & jucundum meum redi-
tum intelligetis eſſe, quæſo obteſtörque vos, Pon-
tifces, ut me, quem auctoritate, ſtudio, ſen-
tentiis reſtituiſtis, nunc quoniam Senatus itd vult,
manibus quoque veſtris in ſedibus meis collocetis.
Uterque hic Affectus ſœpè eſt vehemens,
ſuſpirat, timet, optat, ſomnum non capit, ex-
poſtulat, pœnitet, eſt ſuſpicioſus, impatiens,
audax &c.
ι AR TL'ICUILUS III.
Quid ſit Odium, quid Fuga? ΕἸ quomodo
excitentur?
ODPium eſt Affectus Amori oppoſitus, quo
alicui mala optamus, caâque inferre cona-
mur illius causàâ, quem averſamur.
Movetur Odium εχ injuria cœpta, damnéque
in Bonis corporis, vel animi, vel fortunæ; præ-
tereà ex improbitate ac vitüs, ſi quid ab aliquo

factum ſuperbè, crudeliter, libidinosè, audacter.

avarè & impiè.
Exemplum: Cic. pro Domo ſua Odium exci-
tat in ſimulatam religionem Clodii: Ο dii im-
mortales (vos enim Sas audire cupio) P. CQo-
dius velre ſacra curat? Veſtrum Numen bor-
γεῖ ἐ Kes omnes bumanas religione veſtrâ con-
ι tine.-

112 INSTITUIIONES RHETORICX.
zineri putat? Hic non illudit authoritati horum
omnium, qui adſunt, ſummorum virorum? Non
veſträ, Pontißices, gravitate abutitur? Ex iſto
ore religionis verbum excidere aut elabi poteſt,
cùm tu eodem ore accuſando Senatum, quòd ſeve-
γὲ de religione decerneret, impuriſſumsè teterrimé-
que violdſti; aſpicite, &.
Et Orat. ⁊. in Verr. in Peroratione Odia Deo-
rum & Judicum excitat in ſcelera & ſacrilegia
Verris: Nune te, Jupiter optime maxime, cu⸗
jus iſte donum regale, dignum tuo pulcherrimo

templo, dignum Capitolio, atque iſta arce omniunn

nationum, digmun regio munere, tibi factum ὰ
Regibus, tibi dicatum atque promiſſum, per ne-
Farium ſcelus de regiis manibus exiorſit: cujus
Janctiſſimum & puleberrimum ſimulacrum ra-
cuſis ſuſtulit, tégue Juno Regina, cujus duo fa-
na duabus in Inſulis poſita ſociorum, Melitæ &
Sami, ſanctiſſna ᾽ antiquiſſimo, ſimili ſcelere
idem iſie omnibus donis ornamentisque nudavit:
téque, Minerva, quam idem iſte Juobus in cla-
riſſunis & religioſeſſimis templis expilavit: Athe-
nis, cam auri grande pondus; Syracuſis, cum
omnia, præter tectum & parietem, abſtulit: te-

que, Latona 45 Apollo, ς Diana, quorum iſte

Deli non fanum, ſed, ut hominum opinio & e-
ligio fert, ſedem antiquam divinümque domitci-
lium nocturno latrocinio atque impetu compilavit.
.. .. Ceteros idem Deos Dedtque omnes imploro
atque obteſtor, quorum templis & religionibus
iſte, nefario quodam furore & audacid inſtinétus,
bellum ſacrilegum ſemper impiumque ages⸗
ἠ

ο
4ἢι

Ϊ [ἢν

-Ξ--

: ῤ ἢ
Τ
ὙΠ

—

{Ἱ {{Π|
ΐ.»γἷἰξὥἴἷιἶπ ͵
ΓΠῚ ,
χ
᾽ μ κὶ
C(ipiunnxr.
ΓΠΝ
Ε
Ἱ ΟΠΟΠ]Π],ῳ
ἰ ἐ ( ν

]

Ε
(ἳἷἓιιἓῃὀο Ν
ἰ
Πππκπ...

μῃ

Ν
ῃἡ

Ε

ἰ 1}}}}
}
" Μ Ν
Ἴ).
Π Μέμμ!

Ἐ
Π Μ

Π
{ }
}
Τ "

Ὶ
Ἴ n

:
.
μ

|

INSTITUTIONES ΝΗΕΤΟΒΙΟ ο 113

dictum, ùt ( in ῥος reo, atque in bac cauſa,
omnia mea conſilia ad ſalutem ſociorum, digni-
zatem Populi Komani, fdem meam ſpectave-
runt: ſi ullam ad rem, τ ad oſpcium & ve-

ritatem omnes meæx curæ, vigiliæ, cogitationés-

cauſa fuit, fdes in agenda, eadem veſtra 1
judicanda ſit: denique uti C. Verrem, ſi ejus
omnia ſint inaudita, & ſengularia facinora
Jceleris, audaciæ, perfidiæ, Sicimi » waritiz,
rudelitatis, dignus exitus ejusmodi ΟἹ at-
6 factis veſtro judicio oegeznus; ütque
Rapuslire » med fde, unäque bäc accuſatione
med contenta ſit, mibique poſtbc bonos potius
defendere licegt, qum improbos accuſare ne-
ceſſe ſit.
Placatur Odium precibus & lachrymis: ex-
plicatione incommodorum, quæ εχ odio per-
cipiuntur: expoſitione fortunæ adverſæ &
malorum, in quæ inimicus incidit: demon-
ſtratione virtutum aut aliorum præclarorum
donorum, quibus inſtructus eſt inimicus: de-

gque elabordrunt: quxæ men mens in hins
; }

nique cauſas odii in meliorem partem expli-

cando.
Fuga eſt Affectus, quo à malo fugiendo ad
deteſtando recedere conamur.
Excitatur per Odium, ex utroque oritur
Inimicitia & Ira, ut vel expetatur ultio, vel
Pœna optetur alteri, & inſtigetur.
Uterque Affectus vehemens eſt: vituperat,
minatur, vindictam evocat, averſatur, plenus
iræ, mordax & acerbus.

HI ARTI-

114 INSTITUTIONES RHETORICT

ARIICULIS IV.
Quid ſit Ira? Quid Manſuetudo“ Et quo-
modò excitentur?
TLPa non multùm differt ab odio; éſtque cupi-
ditas ulciſcendi ſui cum dolore conjuncta.
Excitatur & incenditur iisdem ferme cauſis,
quibus Odium movetur; nimirum opinione
contemptũs & illatæ injuriæ: inimici noſtri
gaudio, dum adverſa patimur, contemptu di-
gnitatis & excellentiæ noſtræ: fruſtratã ſpe au-
xilii, ab adverſario exſpectati: vili conditione
illius, qui nos offendit: fraude, doloô, ingrati-
tudine inimici: denique obtrectatione.
Exemplum Iræ & Odii Orat. in Piſonem:
Age, Senatus odit te, quod eum tu facere jure
concedis: Affictorem & pperditorem non mods
dignitatis 65 auctoritatis, ſed omninò ordinis
ac nominis ſui videre Equites Komani non
poſſunt; quo ex ordine vir pra antiſſunus ᾽
ornatiſſinns L. Ε μ eſt, 16 Conſule, relegatus:
Piels Komana perditum cupit, in cujus tu info-
miam ea, quæ per latrones & per ſervos de me
egeras, aſſ⸗ .:Italia cuncta execratur, cuſis
idem tu ſuperbiſſimo decreta & preces repudiäſti.
Lac hujus oclii tanti ac tam univerſi periculum,
' audes, . ,
Mollitur Ira iisdem rationibus & medis,
quibus excitatur Manſuetudo.
Eſt autem Manſuetudo ſive Clementia ἄς-
preſſio atque ſedatio animi iracundi. ;
Excitatur depoſitàâ injuriæ damnique ſuſpi-
cione: confeſſione doloris & culpæ: humili-

tate & demiſſione animi: deprecatione & blandà
ſigni-

Τ}

"1
ἐ ιήμι
|

ὑ

: Π
„

tendite; omnes enim, quot ad illa arma fato

. Μ Π]

71

Π
Η ὐ
ἐ , ι
Π

Π

11 ;.πτε ᾽

Ἴ πὶ
{}|{}}} {

INSTITUTIONES RHETORICA.,. 115

ſignificatione Amoris: commemoratione bene-
ficiorum, aliàs ab inimico acceptorum: denique
propoſitaâ νετὴ ſolidàque glorià Manſuetudinis,
& Iræ turpitudine ac fœditate.
Exempl. Cic. pro Marcello: Atque boc C.
Cæſaris Judicium „»P. C. qudm lats pateat, at-

ſumus, neſcio quo, Keipublicæ miſero funeſtöque
compulſi, etſi aliqud culpâ tenemur erroris hu-
: Ὑ ; Χ
mani, à ſcelere certè liberati ſumus. Nam cum

M. Marcellum deprecantibus vobis, Keipublicæ

conſervavit, memet mihi, & item Keipublicæ,
nullo Jeprecante, reliquos ampliſſimos viros ς
Ν ipſis & patriæ reddidit, quorum & ſrequen-
tiam 89 dignitatem hoc ipſo in conſeſſu videtis.
Non ille zoſter induxit in curiem, ſèd judicavit,
4 plerisque, ignoratione potius & falſo atque
inani metu, qunm cupiditate aut ecrudelitate civile
bellum eſſe ſuſceptum. "
Et pro P. Quintio: Quorum ſæpè & diu ad
pedes Jacuit ſtratus, obſecrans per Deos immor-
tales, ΜῈ aut ſecum jure contenderent, aut in-
juriam ſine ignominia ſibi imponerent. Deindè
ipſius inimici vultum ſeperiec ubiit, ipſius
ex. Nævii lachrymans manum apprebendit, in
propinquorum bonis, proſeribendis exercitatam,
obſecrauvit per fratris ſui mortui cinerem, per
nomen netee per ipſius conjugem & [1-
beros, quibus propior P. Quintio nemo eſt, ut ali-
quanqo miſericordiam caperet aliquam, ſi non
propinquitatis, at ætatis Hur ( non hominis, at
butanitatis rationem haberet, &c.

FI z ARTI-

116 INSTITUTIONES RHETORICA.

ARTICULüUS V.
Quid ſit, & quomodo excitetur Commiſeratio?
aanſerei. eſt quædam ægritudo & dolor
animi, ex malo alterius, laborantis injuria,
exorta.
Excitatur commutatione fortunæ florentis in
adverſam; ſenectutis vel alterius ætatis calami-
toſæ circumſtantià; morte & orbitate propin-
quorum; enumeratis cruciatibus, vel morbis, &
malorum diuturnitate, quæ quis patitur: Ora-
tionis converſione ad ipſos Auditores, quæren-
do ex iis, quid in hac calamitate agendum pu-
tarent, ſi fortè in eam incidiſſent: Expoſitione
circumſtantiarum loci, ubi res acta fuerit, &

perſonarum, quibus malum illatum ſit: Appel-

latione rerum mutarum in teſtimonium rei tam
lugubris: Obſecratione frequenti, modò hujus,
modèò illius: Oſtendendo, res minimè noſtras,
ſed alienas nos lugere: Denique ità nos præ-
bendo miſericordes, ut non fortes exhibeamus.
Sic Cicero ex commutatione florentis fortu-
næ commiſerationem excitat in reum Syllam:
Ο miſerum & infelicem illum diem, 710 Conſul

omnibus centuriis P. Sylla renuntiatus eſt! ö fal-

Jam ſpem! voluerem fortunam? ὁ cæcam Ο}1-

ἀἰμαίοι " ὁ præpoſteram gratulationem? Ω

citò illa omnia ex lætitia & voluptate ad Iuctum
c& lachrymas reciderunt, ut, qui paulò antè Con iel
deſignatus fuiſſet, retineret repentè nullum veſti-
gium priſtinæ dignitatis.
Et εχ egeſtate ſeu bonorum amiſſione pro

Roſc. Amer. Prædia mea tu poſpdes: ego aliend

miſericordid vivo: concedo: & duòd animius
Ω
1

1

;

' ΙΜ}'ΕΜΠ
Π
Ε.
ἰχ }
ὮΠ5, ἃ
ἵχὶ ῃ
Ε
Μ ὴ ὁ
Π
{{ ΞΜΜ
ψ ,
nbig,
ἴ
ΓΙΠ; ἢ [ῃ
μ ΘΓΓΟαἨ
δ

—

—

S

Ν

Ι) .ΜΟ]ΟΓ ,
ν. 7

Π
ἰ μδι
Π Π
; ἔφάμ
Π .
ε: ὰ
Ἷ

ὴ

ῃ

ΔΜ
μ
ἀε

ἰ
{|} }
Π ᾿ ῳ
μ ἥ,
ἰ ΓΝ;
Σ ΜΝΝΝ,:

“8"
ΓΤΗ

—–

ΜἹ

INSTITUTIONES RHETORICXY. 117

æguus eſt, & quia neceſſe eſt. Mea domus tibi
patet, mibi clauſa eſt: fero, Familid med maxime
uteris; ego ſervum hbabeo nullum: patior, & ferem-
dum puto. Quid vis ampliuùs? Quid inſequeris“
Quid oppugnas? Qua in re tuam voluntatem lædi
à me putas Uli tuis commodis oſfcio? Quid tibi
olſto? δ1 ſpoliorum causd vis hominem occidere,
ſpoliéſti. Quid Heze ampliuùs ᾽ Si inimicitia-
rum: quæ ſunt tibi inimicitiæ cum eo, cujus anted
prædia Pedodst⸗ ,qudm ipſum cognöſti? Sin me-
tuis: ab eöne aliquid metuis, quem vides ipfum ἃ
ſeſe tam atrocem injuriam propulſare non poſſe?

ARTICULUS VI.
Quid ſit Indignatio?“ quid Invidia? & quo-

modo excitetur?
gae eſt dolor perceptus ob res ſecun-
das alterius, quibus indignus judicatur,
Excitatur comparatione vitæ prioris, quam
duxit is, in quem motum indignationis conci-
tamus, cum præſenti ejus vita: Explicatione
modi quo pervenit ad ampliſſimam fortunam:
Exhibità bonorum illius prodigalitate in convi-
viis, ludis, &c. Expoſità ejusdem inſolentiâ &
ſuperbia: Comparatione virtutis aliorum eum
ipfius vitiis: Expoſita facinoris admiſſi atroci-
tate ab antecedentibus, comitantibus & conſe-
quentibus: Item & comparatione cum aliis cri-
minibus; explicatâ ejus, cui illata fuit injuria,
dignitate, innocentià, virtute, conditione, me-
ritis in omnes Et contrà per antitheſes expli-
catà arrogantià & impudentia illius, qui inju-
Η 5 riam

118 INSTITUTIONES RHETORICX.
riam intulit: injurià illatà quodammodo ſubjectà
oculis per Hypotheſes, Exclamationes, Pro-
ſopopœias, & alias ejusmodi Figuras.
Cic. pro Sext. Roſcio Amer. variè indigna-

tur in divitias Chryſogoni, iniquè partas, quas

eleganter inſectatus, exclamat: bhicne etiam μ
putat aliquid poſſe Cbryſogonus ὃ Hic etiam
potens eſſe vult ὁ Ο rem miſeram atque acer-
bam . . . . Per Deos immortales, quænam
iſta tanta erudelitas eſt, gquæ tam fera imma-
nisque natura?“ Quis unquam Erece Ffuit tam
uefarius? Quis pirata tam barbarus, ut, cum
integram pradim ſenè ſanguine habere poſſet,
eruenta ſpolia detrabere mallet . Scis bunc ni-
bil habere, nibil audere, nibil poſſe, nibil un-
quam contra rem tuam cogitéſſe, & tamen op-
Pugnas eum, quem neque meiuere potes, neque
odiſſe debes, neque quidquam bhabere jam reli-
qui vides, quod ἐρ 7 detrabere poſzst. Ν hoc
indignum putas, quòd veſtitum ſedere in judicio
vides, quem tu ὃ patrimonio, tanquam ὁ naufra-
gio nudum expuliſti.
Sic indignatur Clodio Orat. pro Sext. Sed
fuit profectà quædam illa Reipublicæ fortuna
Ffatalis, ut ille ecæcus atque amens Tribunos
plebis nanciſceretur. Quid dicam Conſules?
Hoceine ut ego appellem nomine averſores bu-
jus Imperii? proditores veſtræ dignitatis? boſtes
bonorum ommium?
Mitigatur Indignatio efficiendo, ut, quem
honoribus & fortunæ donis indignum Judices
exiſtimant, eum illis dignum eſſe putent, quod
fit, aſſerendo, bona iſtius comparata eſſe virtu-
» ῖς

[μη}}}
ἡ μ
᾿μιπιὰ
Π 1
ὰ
ὰ conn
Moter i
Π
Π ο

INCern ſt

Δ
η

ε(

Ε
Ε

—

" ηἡ
Ο
ΜΗ gin
{]}}} ᾿
ἀίμῃ,
Μ Ἷ
βμῃ
ῃ
αΙιυω,κᾳι

᾿ ! 7
} ἸΝΞΤΙΥΌΤΙΟΝΙ5 RHETORICA. 119

Ἕᾧΐῶὤᾗ te & rebus præclarè geſtis: Probando inge-
tg, nium ejus nobile eſſe, & naturam egregiam:
Jam pridem εὰ bona illum poſſediſſe, nec per-
n. versè unquam uſum fuiſſe: Oſtendendo mo-

4 ῃ ἀείξαπι ſemper fuiſſe, nec unquam inſolentiùs
tatin ſe geſliſſe. :
1 Iuvidia eſt affectus, quo quis dolet de pro-
; ſpera ſorte alicujus, non quèd velit aliquid in-

4
Π ι de commodi percipere, ſed quia nollet illum,
μ ; cui invidet, bonum aliquod poſſidere, cùm
γιῦ : ſuam proptereà dignitatem exiſtimet minui.
Π , Diſfert ab Indignatione, quia indignatio bo-
Mm na immerentis, inwidia bona digni etiam ho-
ἰ minis inſectatur.
ἐ Π n. Excitatur Invidia, ſi doceatur, bona imme-
Ἄ, renti contigiſſe: ῃ oſtendatur, adverfarium
propter ſua bona inſoleſcere: ſi explicetur,
quàm parvo negotio parvôque ſumptu conſe-
cutus fuerit honores, quibus ornatus eſt: ſi eo-
rundem ſtudio æmulatio ſit: ſi probetur, ad-
verſarium alieneæ laudis eſſe æmulum.
Sic Cicero conciliat invidiam Hortenſio ob
ε. N authoritatem: Res omnis mibi tecum erit, Hor-

{ { ἐ ; dicam apertè: Π mecum dicendo, ac di-
μ luendis criminibus in hac cauſa contendere pu-
ι ( tarem, ἐβῸ ςιιοἶαε in accuſando atque 17 expli-
pnſrt candis eriminibus operam conſumerem. Nunc,
} ὀ 1πομίῶπι pugnare contra me inſtituiſti, non tam

ex tua natura, qum ex iſtius tempore .* cauſa
»"ϑ malitiosè, neceſſe eſt eusmodi rationi aliquo con-
anm } ο obſiſtere. in Inwidi
Ἐ Item Divinat. in Verr. vocat in Invidiam Cæ-
6% Aliumy requirens in ipſo integritatem, veritatem
Ὥ Η 4

120 INSITIITUTIONES RHETORICX.

& dicendi facultatem. Tu verò, Cæcili, quid
potes ? Luo tempore, aut qua in re non modò
cæteris ſpecimen aliquod dJediſti, ſed tute tui peri-
culum fſeciſti“ In mentem tibi non venit, quid ne-
gotii ſit cauſam publicam ſuſtinere, vitam alterius
tvotam explicare, atque eam non modò in animis
Judicunn, ſed etiam in oculis conſpectuque omnimm
exponere?“ Sociorum ſalutem, commoda Provin-
ciarum, vim legum, gravitatem judiciorum de-

Ffendere? Cognoſce ex me, quoniam hoc primum

Zempus diſcendi nactus es, qudm multa eſſe opor-
teat in eo, qui alterum accuſet.
Mitigatur Invidia, ſi probetur, bona com-
parata eſſe proprio & magno labore: confe-
rendo bona, quæ poſſidentur, cum malis, quibus
acquiſita ſunt: ſi oſtendatur, magni eſſe animi,
non invidere; & declarentur damna, quæ ab
Invidia proficiſcuntur.

ARTICuLuIS VII.
Quid ſit Spes? Quid Confidentia ε᾽ Deſperetio?

ΕἸ guomodo excitentur?
OPes eſt affectus animi in bonum abſens, ar-
duum & difficile, quod tamen labore ob-
tineri poteſt. .
Excitatur, ſi honeſtas boni ejusque magnitu-
do, opes & præſidia certa, vires corporis & ani-
mi, potentia, authoritas & induſtria, ſi amico-
rum, fœderatorum & copiarum auxiliarium
numerus, adverſariorum imbecillitas, & maxi-
mè favor Divinus, cui innixi, ſumma ſperare
poſſumus, oſtendantur. Debt.

— ὙΝ

Ϊ

Ε
hyumd
" μ
ε1!
Νιΐην
μΗ
irouken
Π
"{
Μ
Π
Ε,
Ε
{{ μ
Π
ἦμμ ε}
Π
Ἰ [μι ι
Τ}
Μ G
Ε
ſni ſen
lnumit⸗
ὑγίη
ν Π

=

Ϊ

!

----Ξ

=
—

ἡ"
!

it
|
ἑ

Ι

Π ἦ,
.
.

Π

χ: }.}
πἰννι
ὲππ.ὶ Ἴ
, Π Ξ᾽
Π ς...ἳ

Ἷ

GNprmn
Ἵ
΄
Ὑ "

μ
[ἵὶΐἶπ 1
εἰ
.

"

μ}}

ἐ .

INSTITUTIONES RHETORICZ. 121

Debilitatur Spes rei difficultate, præſenti ma-
lo, rerum & fortunæ crebrâ mutatione, ac me-
tuendis periculis.
Cic 1I. in Catil. ad ſpem ſecuritatis excitat
Magiſtratus Romanos: Polliceor hoc vobis, P. C.
tantam in nobis Coſf. fore diligentiam, tantam in
vobis auöétoritatem, tantam in Equitibus KRoimants
virtutem, tantam in omnibus bonis conſenſionem,
ut Catilinæ profetctione omnia patefacta, illuſtrata,
oppreſſa, vindicata eſſe videatis. Hiſce ommnibus,
Catilina, ecum ſumma Reipublicæ ſalute, & cun
tuld peſte ac pernicie, cimque eorum exitio, qui ſe
tecum omni ſcelere, Barrit kege junxerunt, pro-
ciſcere ad impium bellum ac nefarium. Tum tu,
Jupiter, qui tisdem, quibus hæc urbs, auſpiciis ἃ
Romulo es conſtitutus, quem ſtatorem hujus urbis
atque imperii verè nominomus: bunc & bujus
ſocios ἃ tuis aris cæterisque templis, ἃ tectis urbis
ac mœnibus, d vita fortunisque civium omnium
arcebis, & omnes bonorum inimicos, boſtes pa-
triæ, latrones Italiæ, ſcelerum fædere inier ſe ac
nefarid ſocietate conjunctos, æternis ſuphiciis vi-
vos mortuösque mactabis.
Confidentia ſive Audacia eſt ſpes quædam
propinquæ ſalutis, & rerum horribilium, vel
non futurarum, vel longè remotarum contem-
ptus.
Excitatur, ſi malum periculumque impen-
dens ponatur ob oculos; ſi difficultates ἐχ par-
te ſuperatæ, exſpectatus favor Divinus, rei
indignitas, quam patimur, æquitas cauſæ, rei
honeſtas, gloriæ cupiditas, ſpes victoriæ de-
monſtrentur.
Η ς Sic

122 INSTITUTIONES RHEIORICE.

—

Sic Tullius 4. in Catil. nullum pro Plur
Reipublicæ periculum, nullum fatumm, n
Gircn perferre dubitat: Ego ſum ille on 4,
ri⸗ forum, in quo omnis aquitas contine ur;
cui, ampus, conſularibus auſpiciis conſecratus ;
ο tria, ſummum auxilium omnium Rrermn ;
1;0;; εἷογηα;’,.ςοτπππιπε bperfugium; M le 1 ,
ataten datus; non denique hæc ſedes Voner, "
{ἴτῖεπιίί: unquam vacua mortis pericur 6 it 1,
ſhi fuit. Et paulò poſt: δὲ Bain d Ki,
ime öque moriar: ne
0 animo paratöque mor⸗ : τροωθι
ὢ{ζἴἵ forti Zirn poteſt accidere, neque immatur
1 —. . .
Conſulari, nec miſera ſapienti. Ε guidus ies
Minuitur Audacia iisdem mediis, ꝗ
infringitur
ee eſt affectus H Bun
do, vel de malo -
liquo conſequendo, ι
ἷὓοΐἳΐ) ͵ ρἶορτει' rerum difficultatem " ἓςἵοἑξι
ῃ ’ . . Ξ . . im .
ſüblidiorum, aut etiam ex ignavia di

ARTICUILIS VIII.

Quid ſit Timor? Quid Gaudium? Et quomode
excitentur? .
Imor eſt affectus animi perurdai Eoe
T tatione imminentis mali, do
mrern inlernn. propoſitâà periculi wicni
magnitudine, rerum chariunarvm je
impendentium malorum ſignis, orolſe M
que prodigiis, nocendi Poreſtue in ἀνβ .
ceptæ injuriæ recordatione, Relert
rum conſcientiâ, juſtâ Dei vindi RM ΠΗ
Sic Cic. 4. in Catil. Videor τμ1Ὁ ὰ

Ἵ ε.ιμοᾷ
Π μ
{πὸ ὰ
{
η

Π

χ
ἀ η

}

ἰλγα ὴ
Monum, 1
ἐ υ
1
Uune

Ren, Cn

}
ἷἶΐἃΐί! ἐῃβἨ
atn η
Π ι
““β“η;επππ
ἶἶ.ΐῤὼ)
Πῃ ,

Μω

ἣ {Ι!}' ἡ}

{ ἠ
Ἴ Μ

«-:

ι μ ι

ι ὐ
ἐ ὺν

4 ΠΗ
,

ἰ

͵
4

ὐ ſt A

Σ
τ

|
|
|
᾽
|

ἐδν
) ι
μ '
4

ν

INSTITUTIONES RHETORICX. 123

videre, lucem orbis terrarum atque arcem ommium
gentium, ſubito uno incendio concidentem: cerno
animo ſepultam patriam, miſeros atque inſepultos
cervos civntm: verſatur mibhi ante oculos aſpe-
ctus Cethegi & ſuror, in veſtra cæde bacchantis.
Quapropter Je ſumma ſalute veſtra, populique Ko-
mani, de veſtris conjugibus ac liberis, S ſni ac
templis, de libertate, de ſalute Italiæ, Jöque uni-
verſa Republica decernite diüligenter, àt inſtitui-
ſtis, ge htter.
Minuitur Timor, ſi noſtra vobis conſcientia
nihil exprobrat; ſi ope & auxilio Divino niti-
mur; ſi perſuadeamus, vires noſtras ſatis eſſe
firmas, alienas infirmas.
Gaudium eſt affectus animi, quo ferimur in
bonum præœſens, ex quo oritur delectatio, &
quædam animi tranquillitas.
Excitatur Gaudium inſperato bono, rei novæ
& admirabilis eventu, commutatione malæ
fortunæ, bonàâ conſcientià: item, ſi res dele-
Gabiles, ùt deſcriptiones celebritatum, trium-
phorum, locorum amœnorum, adhibeantur:
ſi præteritorum laborum & dolorum finis ac
jucunda recordatio inducitur.
Cic. hunc Gaudii affectum excitat in Piſo-
nem, dum reditũs ſui celebritatem ac lætitiam
deſcribit : VUnus ille dies mihi quidem immorta-
litatis inſtar fuit, cum in patriam rediit; cum Se-
natum egreſſum vidi, Populumque Romanum uni-
verſum; cùm mihi ipſa Roma, propè convul ſa ſedi-
bus ſuis, ad conſervatorem ſuum progredi viſa eſt;
quæ 116 ita accepit, ut non modò omnium generum,
ætatum, ordinum oinnet viri ac mulieres, Oin-
111

124 INSTITUTIONES RHETORICEZ.
nis fortunæ ac loci, ſed etiam mœnia ipſa videren.
tur 85 tecta urbis, ac templa lætari, 35 ο.
Reprimitur Gaudium rerum vanitate, & in-
conſtantiàâ, & mœrore illis adjuncto.

ARIICuüLCuüS IX.
Quid ſit Emulatio?“ quid Pudor? quomodo
excitentur?
PMüulatio eſt affectus animi, quo dolemus de
alterius bona ſorte: non quèd ea alteri
contigerit, ſed quòd nos eâ careamus.

Duplex eſt Emulatio: altera eſt honeſta,

aliene ſcilicet virtutis imitatio: altera mala &
inhoneſta, quàâ alienam felicitatem quocunque
nobis modo deſideramus.
Excitatur Emulatio, explicatis præclarè ge-
ſtis Majorum, virtutibus & egregiis facinoribus,
Ppropaſitis illuſtribus exemplis virorum illu-
ſtrium, promiſsâà laudis & gloriæ amplificatione.
Cic. Philipp. I. in Antonium: Utinam, Anto-
ni, Avum tuum meminiſſes?* de quo tamen mul-
ta audiviſti ex me ſæpiſſims. Putäsne lum im-
mortalitatem mereri voluiſſe, ut propter armorum
habendorum licentiam metueretur? Itlla, illa erat
vita, illa ſecunda fortuna, libertate eſſe parem
tum cæteris, principem dignitate; quare flelte te,
uæſo, & Majores tuos reſpice, atque ità guberna
Kec gaherant, ut, natum eſſe te, cives tui gau-
deunt, ſins quo nec beatus eſſe, nec clarus quis-
quam poteſt. Et pro Sextio Romanam Juven-
tutem excitat ad æmulationem Clarorum Viro-
rum: Vos Adoleſcentes, & qui nobiles eſtis, Ἷ
Majorum veſtrorum imitationem excitabo; & 4{
inge-

Γ}}}
Γ.,
ἐμ}}1}}}
1
ſonmm
.
helceben.
Ε
Ε Whnn e
Π
aintr
e, με
μῃ
gemin in re
Τ
Ε
μ χ
Ν ψῃ
Δ ,

{ Πή

=——

CCochent
41 Π
|
Π ΠΗ
ἡ ( Π Π

Π

ὴΝ

Ὀ ι “

INSTITUTIONES RHETORICA. 125

ingenio & virtute nobilitatem poteſtis conſequi, .
ad eam rationem, in qua multi homines novi ᾽
bonore & glorid floruerunt, cohortabor. Hæc eſt
una via, mihi eredite, & laudis, & dignitatis, ᾽
honoris. Item: Hæc imen erge Deos immor-
zales, qui dignitatem, qui laudem, qui gloriam
quæritis; hæc ampla ſunt, hæc divina, hæc immor-
talia, bæc famd celebrantur, monumentis annalium
mandantur, poſteritati propagantur; eſt labor, non
nego, pericula multa, fateor, multæ inſidiæ ſunt
bonis, veriſſemè dictum eſt &. ;
Minuitur æmulatio contemptu laudis & per-
ſonarum, & demonſtrando nihil eſſe, quod
magnoperè exiſtimatione & laude dignum ha-
beri debeat.
Pudor vel Verecundia eſt dolor ac perturba-
tio animi ex malis præſentibus aut Præteritis,
aut futuris, quæ infamiam inferre poſſunt.
Excitatur Pudor explicatâ rerum turpitudi-
ne, patefactà facinoris iniquitate, exprobratâ
ingratitudine, levitate & inconſtantià, negli-
gentià in rebus gerendis, inuſto dedecore &
infamiãâ.
Cic. 7. in Verr. Pudorem concitat à turpi

4

fuga & incendio claſſis Romanæ. Ο tempus

imiſerum atque acerbum Provinciæ Siciliæ? Ο

caſum illum, multis innocentibus calamitoſum

atque funeſtum? Ο iſtius nequitiam ac turpi-
tudinem ſingularem ἡ Una atque eadem nox
erat, qud Brætor amoris turpiſſmi flammd, ac
claſzs Populi Romani prædonum incendio confa-
grabat. Et ab infſolenze victoria piratarum,
qui, portum Syracuſanum ingrefſi, inſult runt
claſſi

126 INSTITUTIONES RHFTORICX.

claſſi Populi Romani: Ῥγό Dii immortales?
piraticus Myoparo, cum imperium Populi Κο-
mani, nomen ac fuſcer eſſent Sracuſis, usque ad
Forum Syracuſanuin, α ad omnes urbis re-
Pidines acceſſt, quò neque Carthaginenſium glo-
rioſiſimæ claſſes, ecum mari pluriminn poſſent,
multis bellis ſæpè conatæ, nunquam adſpirare
potuerunt, &. Ο ſpectaculum miſerum atque
acerlum ludibrio eſſe urbis gloriam, populi Ko-
mani nomen.
Minuitur Pudor deprædicatione rei geſtæ,
allatis eorum exemplis, quibus Pudor nocuit,
erectione animi, ac glorià connexàâ cum re,
de qua agitur.

ARTICILUS X.

Quinam Affectus in ſingulis Cauſarum Generibus
præcipus excitandi?“ Qux Figura?“ quis
modus adhibendus?
AXPibenm in Orationibus Generis Demon-
rativi vel Exornativi Affectus Amoris
& Gaudii.
In Orationibus Generis Deliberativi ſuaſorii
Affectus Confidentiæ, Spei, Deſiderii, Æmu-
lationis. In diſuaſoriis Affectus timoris &
Deſperationis. "
In Orationibus Generis Judicialis accuſatoriis
Affectus Iræ, Indignationis, Pudoris, Odii.
In Deſenſoriis Affectus Commiſerationis,
Manſuetudinis vel Clementiæ.
In Vituperatoriis Affectus Iræ, Odii, Pu-

oris Afe.

ἰ ῖ
᾿μπῷ;
Phponrel
Ponbe,ln
Inpreckio
(

“

Ε :
1
Π1}} Π
ἰ ὰψ
Π
.
᾿μα υ
Aguerum ι
“ Π
ἐ
Ὶ

ΕΧΜΞΜ

Ϊ

μῃ
Μ ὁ

H
.

.

" ΠΠΡη}

Ἐ Π μ

{ }
} cu }

INSTTTUTIONES ἈΒΕΤΟΒΙΟΚ. 127

Affedus ex iisdem fontibus defumi ſolent,
ex quibus argumenta; ſcilicet ex Locis Rheto-
ricis: ὧς ex allatis exemplis patebit.
Figuræ autem ad illos excitandos aptiores
ſunt ex, quæ ad amplificandum conducunt:
Hypotypoſis, Proſopopœia, Exclamatio, Apo-

ſtrophe, Interrogatio, Obſecratio, Obteſtatio,

Imprecatio, Optatio, & ſimiles.
Cauſas, propter quas Affectus excitandi ſunt,
magnas eſie oportet.
Duplex autem eſt magnorum genus: alia
magna ſunt ex ſua natura; dt Divina ac οα-
leſtia, & quæ in terris ſunt admirabilia, vel
cauſas habent occultas; ùt tempeſtates ma-
rium, terræ motus, fulgura & tonitrua, re-
pentinos obitus, improviſas exundationes
aquarum c.
Alia ſunt uſu magna, quæ hominibus pro-
ſunt maximè, vel obſunt; ùt opes, honores, li-
beri, egeſtas, ignominia.
Ex his ſi bona ſint, ut poſſideantur; Spes &
Deſiderium; ſi jam poflidentur; Gaudium,
Amor & Admiratio; ſi amittantur aliorum cul-
pà; Odium, Ira, & Indignatio; ſi caſu amittan-
tur; Triſtitia & commiſeratio eorum, qui frue-
bantur, excitari poteſt. Si mala ſunt, contra-
rii Affectus movebuntur.
Nihil autem potentius eſt ad movendos af-

ſfecus, quàm rei præſentis conſpectus: Itaque

detegendæ ſunt in adverſo peétore cicatrices,
parentum & cognatorum lachrymæ, infan-
tium, puerorum ætas, reorum ſquallor & ſordes
non

128 INSTITUTIONES RHETORICE.

ponenda ſub oculos, & præſentibus accommo-

danda Oratio, quæ tunc ingentem plerumque
vim in Auditorum animis habent. Sic Popu-
lum Romanum in furorem egit prætexta C.

Cæſaris adhuc cruenta, & in medium prolata.
Sciebatur, Cæſarem interfectum, corpus ipſum
impoſitum lecto erat: veſtis tamen illa, ſangui- '

ne madens ità repræſentavit imaginem ſceleris,
ut non occiſus Cæſar, ſed tunc modèò occidi
videretur.

Neceſſarium prætereà eſt, ut Orator in ſe

priùs excitet illum motum, quem in aliis con-

citare deſiderat: addat prætereà convenientem

actionem, ac etiam lachrymas, ne priùs aſſur-
gat in affectus, niſi re, ex qua eliciendi ſunt,
el per ſe manifeſtà, vel ſatis demonſtrata:
Fruſtrà enim voluntatem ad Amorem vel Fu-
gam ignoti impellere conaris. '
Spectandi etiam ſunt Auditores: nam boni
viri & ſimplices, nec non fœminæ & pueri,
Doloris & Miſericordiæ; juvenes iræ & læti-
tiæ capaciores ſunt: Viri maturi & docti, uti &
agreſtes & ſtupidi difficulter teneros mollés-
que affectus ſentiunt: Utrique doloris & in-
dignationis vehementioris aliquando flam-
mam concipiunt: Senes ad miſericordiam ſunt
*Proniores. : ᾿ -
Affectus ità temperandi ſunt, ut ſenſim cre-
ſcant, non tamen nimium producendi, ne diu-
turnitate langueſcant.

CA.

Lint
6 (

Ν
(

μ}}} ΙΡ!
(ὑ

Ὑ Ν
Ἡμιύ
᾿φρμν

lbntons

Τ:
lihchlis;
ἀι η
Hic ini
Aium, ὶ
ἰἰμὼν

ἰ ἐ

. μ
Uemminbinn

ὑ
ι
᾿ υ
Π

: Ἧ ’
INSTITUITIONES RHETORICE. 129

CaAPUT V.
De Inventione, ad varia Cauſarum

Genera in particulari pertinente.
: ARTICULUS I. τ

Quaænam ſpeciatim pertinent ad IEwentionem in
Genere Demonſtrativo vel Exornativo?“
Enus Exornativum vel Demonſtrativum
compleétitur rerum omnium laudes vel
Oruurat vituperia. 2
ἰ Hujus Generis Materia poſira eſt in rebus,
χ quæ laudandæ vel vituperandæ ſunt. Finis
ηἰδιῖ: Exornationis eſt voluptas aliqua, quæ percipi-
ί, tur εχ contemplatione objecti pulchri aut de-
ὐ Ieétabilis; vel eſt odium & moleſtia, percepta
ex conſideratione objecti turpis & deteſtabilis.
Hic finis non eſt ultimus, ſed ordinatur ad
alium, qui eſt vel commendario virtutis, vel
deteſtatio vitii, quæ utraque ab Oratore per-
ſuaderi debet.
Omnis laus fundari debet in veritate, non
autem in blanda quadam & adulatoria mentiendi
dulcedine. Idem dicendum de vituperio; ἃ
ὠὖρ quo abeſſe debent mendaces exaggerationes,
dmin ne in calumniam vertatur Oratio. Quis enim
non arguat Oratorem, qui vultum deformem
Π commendat, ùt pulchrum; aur hominem, orna-
enchet⸗ tum virtutibus, velut flagitioſum proponat.
Cunm hominem laudas,: Pona ejus Iuterna &
Externa conſiderantur.

ΒΝ
μ

1 ' ϑομᾷ

139 INSTITuTIONES RKYOZIEX.

Bona interna ſive animi ſunt virtutes, quæ par-
im in intellectu reſident; ut ſunt Scientiæ, Artes

liberales &c. partim virtutes, quæ in actione con-

ſiſtunt; ut Religio in Deum, Pietas in parentes
& patriam, Juſtitia & Clementia in omnes.
Temperantia, Fortitudo, Modeſtia, &c.
Harum virtutum laudes mirificè amplifican-
tur, ſi unaquæque in ſuas partes atque officis
diſtribuatur. Sic laudem Prudentiæ deſumes ex
ſequentibus:

1. Ex eo, quòd ſit animæ lucerna, cujus

beneficio cuncta videat, proſpiciat & perficiat.
2. Quòd fſit virtutum nutrix & moderatrix.

3. Judd aliorum conſilia non repudier in
᾿ῥά
1 μῃ

ſuis negotiis.
4. Quòd ſtudiosè eligat, à quibus conſilium
petat; nec utatur adulatoribus. L
5. Quòd pertinaciam omnem ex animo de-
jiciat, & impetum voluntatis licentioris repri-
mat.

futura diſcutiat, & inter ſe componat.

7. Quòd loco & tempore, ratione auditã,

ſententiam mutare non dubitet.
8. Qnòd nonleviter & juveniliter agat; nec
temerè cuivis animi ſui arcana retegaeart.
. Quèòd promptè & celeriter perficiat,
quod maturè deliberatum eſt.

Denique quòd fraudem omnem & callidi-

tatem ferre non poſſit, & virtute magis, quâm

dolo contendat; nec fidem unquam datam

violet.

6. Ουδά diligenter præterita, præſentia &

Laus

, ( Π

ἀ(

CMMfefetenn

μ ι

Qà homuoes

HMentior

Π μ ὰ

ψ iodemee
Dann ertr
(

Ε

ἰμι ἔμι
{ γγι
ι
ἓωξιἓ,λ ἡ
ὄ
ἐ ) ὶ

μῃ

ι

ΤΝΟΤΙΤΌΤΙΟΝΕς RHETORICX. 131
η Laus Keligionis ex ſequentibus:
, I. Ex eo, quòd bene ſentiat de obſervantia

Uiſtpen & cultu Dei. , '
ὑ 2. (Quòd ſapienter de Divina Providentia
nIg, judicet.

A 3. (Qòôd res Divinas complectatur, & quo-
Ἷ αὰς dammodò inſpiciat.
Ἔ 4. Quèd Dei gratiam & auxilium ſibi con-

edim cileet. Ν
. Quèd uni ſoli Deo omnia ſua bona ac-
η ! cepfa referat.
petlen 6. Quòd ſoli Deo honores omnes deferat.
Π ΜΜΙ, 7. Quòd ſacras Cæremonias π ulti faciat, &
μά cum reverentia uſurpet; denique Deum tem-
plis & donariis colat, magnoôque ardore am-
MueIm Plificandæ illius gloriæ incendatur, multasque
preces fundar, & vota nuncupet, résque ſacras
ὐ homines ſacros in honore magno habeat.
ὐὐ Hic ratione virtutes ſingulas commendare
poteris, laude ſemper in eum redundante,
, Ρ{;[ω{ωἃ qui iisdem conſpicuus eſt. ; : ’
μ Bona externa ſunt vel Corporis, τοΐ Fortunæ.
Σ Bona Corporis ſunt forma?; vires, valetudo,
ſtatura, agilitas, aliaque id genus.
Π Bona Fortunæ ſunt, nobilitas, educatio,
opes, honores ) propinqui, amici, potentia,
leten gratia, &c.
Singula ejuſmodi bona à ſuis Adjunctis &
Efrectibus commendabis. Sic laudem Pul-=

Ξ5-

ΞΞ-.

|
(

ἀ! Σ
" ἡ obritudinis deſumes
I. A formæ dignitatée.

12 Π ῷ, Ab

132 TIMSTTTUTIONES RHETHORICA

2. ΔΡ amabili νυϊτᾶς honeſtate.
4 A liberali quadam humanitate, oculis afe
4. Ab emicante gratia per totum vultum.
5. A colore.
6. A membrorum debita Droportions τ
7. Abeo, quòd pulchritudo ſit animi ims,
8. Ab eo, quòd virtutis ſit initium.
9, A virtute, cum qua conjungitur.

Laudem Mobilitatiz deſumes

I. Ab antiquitate. 2. A virtute Majorum.

3. Ab honoribus. 4. A liberalibus diſcipli-
nis, quæ Nobilem decent. ο ι ω ὗ
Laudem Divitiarum (9 Opum.
I. Ab earum abundantia. 2. A virtute;
eum qua conjunguntur; v. g. à liberalitate,
modeſtià, magnificentis &c. 3. A bono illa-
rum uſu. Denique ab earum jactura, ſi quis
aam ſapienter & moderatè tulerit.
Laudem Honorum deſumes

I. A ſtatu. 2. A ſplendore. 3. A celebras

tlone. 4. Ab authoritate. 5. A perſona, quæ
honorem defert. 6. A meritis perſonæ, cui

Ο . A modeſtia, quæ in honore obſervatur.
Φ. Δ ſuavitate morum in illis honoribus.

Haàc ratione reliquorum Bonorum Corpo-

zis & Fortunæz laudes amplificabis.
Prrter dicta in laude hominis tria Tempora

ℳ

Ε

ο αθμα

Nenhre⸗
τ dua
( eOru

ο μ
μ

1!

1 μίμι
ἘΠ

ΔΜ

Π ]

᾿ν Ρΐἰΐιἂἳὶ
Π Ν
γ . ῃ

" μ
Π Ν
ο ὰ

Ὴ

ἡ

ι

defertur. 7. A modo obtinendi honores. μ

ᾷᾳ Ἱχρ

" η

ὴ

:--

μ

υἰηγι

μ

ἐ

"
ΠῈ

Π Μη“οπ:πἷζ’

μἰμ.

Ρετἷοπἓν .
ὰ

Cbletran.

εἷδϑ

INSTIruTIONN ΠΗ " 5Ὲ Ὑ45

, . Tempus præteritum, ſive id, quod vitam

hominis anteeeſſit; in quo ſpectantur Reſponſa,
Vel Oracula, vel Signa, quæ fumuram ejus clari-
tatem præmonſträrunt. Item Natio, Patria, Ge-
nus; quæ ſi clara & illuſtria ſint, pulchrum
crit, eorum ſplendori virtute & moribus re-
ſpondiſſe; ſi obſcura & humilia, laus erit, re-
rum geſtarum magnitudine ea nobilitàſſe.
2, Tempus aſen ſive vitæ: ac primò
quidem Adoleſcentiæ, in qua ſpectatur indo-
les, pulchritudo, educatio, ſtudium ſapientiæ

& virtutis, linguarum peritia, itinera; uſque

ad ætatem virilem, in qua vitæ digmitas, hono-
res, præclarè fadta dictaque, amici; in ſeneétu-

tec verò conſtantia, religio, confilium, gra-

vitas; in morte tandem ejus occaſio, præpara-
tio, & modus, quo obita eſt, conſiderantur.
3. Eſt Tempus, quod mortem ſubſoquitar;
in quo bonorum luclus ac deſiderium; defun-

ς ( liberi & hæredes, pompa funebris, monu-
menta, hominum ſenſus, legata pia ſpectan-

Non ſolàùm laudantur homines, ſed etiam res,

quæ ſunt honeſtæ, utiles, neceſſariæ, jucundæ
ex earum pretio & communi æſtimatione, ex

uſu, ex cauſis, ex effectibus, denique ex fine.

Sic laudem Regionis deſumes
r. Ab antiquitate. 2. A primis cultorihbus.-

8. A Principibus. 4. Ab amplitudine, ſitu,

amcœnitate, aêris clementia & ſalubritate. 5.
A fluminibus, lacubus, mari, urbium fre-
Ἐ quen-

134 INSTTTuITIONES RHEFTORICX.

quentiâ, celebritate & fertilitare. 6. A frugi⸗
bus. 7. ΔΌ animalibus. 8. Α tuto itinere.

9. A virtute bellica incolarum ) ſtudiis &

humanitate.
Laudem urbis ,
τ. A Concditore. 2. A cæli temperie.

2. ἃ ſitu. 4 A auri. F. Ab amplirudi-

ne. O. A munitionibus. 7. A fluminibus.

3. Ab ædificis. 9. A numeroſitate civium.

10. A Viris Illuſtribus. 1I. A rebus præ-
εἰατὸ geſtis. 12. Ab adminiſtratione. 13.

A Magiſtratibus. 14. A Temphis. 15. Ab

Acac demiis. 16. A civium moribus.
Laudermm Academiæ

r. AConditoribus. 2. Ab antiquitate. 3.

A diſciplinis, quæ in ea pertractantur. 4. Ab
ο ὙΠ

iis, qui Π præſunt. ς. A loci commoditate.

6. Ab aëris ſalubritate. 7. Ab amœnitate &
ubertate loci. 8. Abi ingeniorum dexteritate.

9. A compenſatione eorum, qui præcellunt.
10. A prrceptorum celebritate. 1I. A bo-

nis moribus. 12. A Scholaſticorum achdu.

Laudem Pluminis

1. Ab ortu, ſcaturigine copioſa, velocitate,
eolore. 2. A piſcium generibus & multitu-

dine. 3. ΔΌ aliis fluvis, quos recipit. 4.
A locis, quæ alluit. 5§. A navium frequentia;
& aliis commodis.
Obſerva: Ut laudatio tam perſonarum,

quàm rerum inanimatarum ordinatè pr ocedat,
fervari poteſt ordo dignitatis rerum, init i0 ſum-

: pte

gen

(Iu

Π
}

ἰἀϊρι

71
Wln

ἰ Don

Π

μ ὐ

μῃ

Οτειὶο (

ἴ
ῃ }

͵ Ρ . "

᾿π o
Ρ εω

Ι
, ὈΟΓΠ ωιἷΙΜ
ἀ ι ὄ
Μ
ἂθὀθῃῃ ἴ
Ν

,
εἰ

ῃ ίείπετε.Χ
ἰ ι |

᾿

ἀἰ ὴ

ΞΞΞ- ἐ

χ }-

,
ἵν
ἱ
λλ
᾽

ἿΠ

Τ}

Ἷ

1
, t. A
ἐ

͵ !᾽᾽ 4
μ

Π ῃωὶπὶιυ.

εἰ

εἰμ
μ

Γ'ιἩΠ)ΙΠΠ |

Πῃ ᾿ἢ
} }

Ἷ
ξῖ

INSTITuITIONES RHETORICAX. 135
pto, vel à minoribus ad majora, vel à majoribus
ad minora. Haberi etiam debet ratio diverfſi-
tatis rerum ad excitandam delectationem, v. g.
jungendo parva magnis, læta triſtibus, incre-
dibilia probabilibus, utilia honeſtis, jucunda
neceſſariis.
In vituperationibus ſervanda contraria om-
nia illis, quæ de laudatione dicta ſunt.

ARTICULUS II.

Quænam Argumenta Orationum diverſarum ad
enus Exornativum pertinent, & 4πα In-
L ventio odbibenda?

Ratio Panegyrica illa propriè eſt, quæ ad
frequentem concionem vel populum con-
vocatum in laudem alicujus habetur. Ad hanc
variæ dictionis ſpecies reducuntur; & primò
quidem .
Oratio Genethliora, quæ dicitur in nativitate
Filiorum Principum aut aliarum Illuſtrium Per-
ſonarum. Pro hac ſpectanda ſunt 1. Vota
publica, preces, Sacrificia, exſpectatio ſubdi-
torum pro felici partu deſideratiſſimi Infantis.
2. Parentes, Majores, totaque Proſapia.
3. Signa vel prodigia, quæ nativitatem præ-

ceſſerunt. 4. Circumſtantiæ, quæ nativitatem

comitantur, loci, temporis, quandoque etiam
conſtellationum. 5. Conſiderandum, qui-
nam Viri magni nominis & in hiſtoriis celebrati
oodem tempore nati ſint, & inſtitutà comparatio-

ne, fieri poſſunt auguria de virtutibus rebusque

[4 : ma-

136 INSTTTOYIONES RHErYOEICX.
magnis, ab hoc Infante olim gerendis. Atten-
denda facies, forma habitũsque infantilis corpo-
ris, ſi quid ſpeciale præter naturæ ordinem in lu-

cem aftulerit. 6. Facienda pia vota precés-

que pro Infante & Parentibus.

Secundò Oratio Luſtrica ſive Gratulatori

nominis, pro qua conſideranda ſunt τ. Ce-
lebritas nominis, 400 olim Sancti, Viri ſapien-
tes, Heroés compellati fuerunt. 2. Cauſæ,

Propter quas nomen imponitur. 3. Virtutes,

vel bona omina, quæ ipsâ ſignificatione indi-
cat. 4. Merita & præclara facta, propter quæ
ali nomine quis dignus ſit. 5. Vota, quibus
nominis immortalitatem apprecamur, & ſeræ

"

͵ ᾳῃπὸἶἕ

Ε.
Μὗί]ἰἷ“ἆὗ)ἷἳ
Π
ὐ
ΓΊ,
ἰ
Π
᾿ίμ
ἰ ο
ωῃθρρΐι"ἆιἶἵ

Π

Mehlelt

ῃμ

poſteritati in ære, cedro, marmore, librisque {{ }ὺ

tranſcribimus.

Tertiòè Epimicium ſive Oratio Gratulatoria
de quovis felici eventu, vel facto aliquo beroi-
eo; pro qua ſpectandæ ſunt 1. Cauſœ læti-
tiæ publicæ & communis gratulationis. 2.
Si factum eſt v. g. victoria de hoſtibus; ho-
ſtiumrobur, inſolentia & damna, ab illis illata.
3. Repreſfus furor, domitus faſtus, amota
pericula, conſervata vel reſtituta libertas, opu-
lentia præœdæ, eædes aut captivitas hoſtilium
Ducçum. 4. Virtutes Victoris & commüilito-
num. 5§. Circumſtantiæ victoriæ, quæ per
narrationem exponuntur & amplificantur. 6.
Captæ poſt victoriam urbes, & imperü ampli-
ficatio. 7. Moderatio & prudentia Imperato-
ris in uſu victoriæ. : ι

Quar- π

Ὶ

Ε.
η μ
Π Ν

οφ ὰ

Ε:
Gehmidr.
inlyyen
Unfelnn
ΕἸ
η
ἴπγη
ἰ ῃ
ΠΞΙΟΠἨἨΕ
ἤπ! ;
͵ [ξῃῃ]͵ {
ΒΙ͂

4 TINSTITUTIONES RHETORICFENM. 137
᾽ “-Ψ- Quartò Epithalamium ſive Oratio Gratulato-
in ὰ nuptiarum; pro qua ſpectanda ſunt. 1.
μ Wobilitas, ætas, condirio, felicitas Sponſorum.
ὰ 2. Tempus, locus, perſonæ, quibus præ-
ſentibus nuptiæ celebrantur. 3. Ritus & Cœ-
υ remoniæ nuptiales, quæ diverſis gentibus olim
familiares fuerunt. 4. Ornatus & inſignia Spon-

χ.

"
Μ
Ἷ

. ſorum, annuli, corollæ, monilia, fcuta genti-
Δ Uitia, dignitates, nummi, in talem feſtivitatem
, Tn cuſi. 5. Munera, quibus Sponſi cohoneſtan-
ἰ ὶ { apparatus convivil; ludi equeſtres & pu-
Mher ς blici. 6. Vota pro ſpe Sobolis, Parentum vir-
Π ς expreſſuræ, vitæque diuturnitate.
υ Quintèò Oratio Euchariſtica vel gratiarun
ο actorta; pro qua ſpectanda ſunt I. Perſona,
quæ beneficium comulif. 2. Virtus, quæ col-
lati beneficii fuit cauſa vel occaſio, & inde de-

μ τ -. : :
1. rivata laus Benefactoris. 3. Magnitudo benefi-
η cii, quæ ex circumſtantiis perſonæ accipien-

tis, aut neceſſitatis, & utilitatis, inde conſecutæ
"Ὦ deſumitur. 4. Amor, beneficentia & libera-
ice⸗ Ἂ 8 largientis. 5. Modus, quo collatum eſt
μ penefctum. 6. bromiſlio immortalis gratitu-

"

Π
4

“ dinis & perennis memoriæ.
itün Sextò Oratio Inaugurationis, quæ habetun
, 18 Electione, Coronatione aut Conſecratione
Ρ Imperatorum, Regum, Antiſtirtum; in Crea-
fcnme tione & Inauguratione Magiſtratuum, Guber-
“ natorum; pro qua conſideranda ſunt. τ. Cir-
n cumſtantiæ loci, temporis, Perſonarum eligen-

iule- tiuiuum, affiſtentium & inaugurantium. 2. Me-
rita & virtutes illius, qui inauguratur. 3. Fa-
ὕ ἰς ͵ voz

138 INSTITuITIONFS RHFTORICX.

vor & benevolentia ſubditorum ἃς civium, ri-
tus & ſolennitates, quibus ejusmodi Inaugura-
tiones aut olim celebratæ fuerunt, aut ab exte-
ris hodiedum celebrantur. 4. Cauſæ & inſi-
gnia, quæ adhibentur Viri Principes &llluſtres,
qui ejusmodi Magiſtratus geſſerunt, & magnam

inde laudem ſunt conſecuti. 5. Spes & fidu-

cia in novum Principem. Ὶ
Septimò Oratio Dedicatoria, qua librum
aut aliud inſigne induſtriæ ac laboris noſtri opus
Principi vel Moecenati inſcribimus; pro qua

conſideranda ſunt. I. Dignitas & virtutes

Perſonæ, cui dedicamus. 2. Cauſæ, quæ ad

dedicandum impulerunt; v. g. gratitudo, meri-

ta Mœcenatis, exſpectatio patrocinii. 3. Ar-
umentum libri, vel qualitas operis, quod de-
icamus. 4. Exempla Mœcenatum, qui mu-
nera ejusmodi litteraria clementer & benevolé
ſuſceperunt.
Oétavò Oratio Funebris, quæ in funere Vi-
rorum Illuſtrium haberi ſolet; pro qua conſi-

deranda ſunt I. Mortis inclementia & ne-

ceſſitas. 2. Signa & prodigia, quæ mortem
præceſſerunt. 3. tas, locus, tempus, mor-
bi aut mortis genus, præmiſſa præparatio. 4.
Luctus publieus ex jactura tantæ Perſonæ. 5.
Media, preces & vota, pro ipſa in vivis conſer-
vanda adhibita. 6. Virtutes & merita defun-
Qi. 7. Poſteri, Hæredes, Familia. 8, Menu-
mentum, qued tumulo imponetur. 9. Gloris
poſthuma, & ſpes felicitatis æternæ.

: ΔΕΤΙ-

Π7]}.

.
2
emß

n ἢ
μμ 1
Π
Gium, ι
υ
αἰ μ
}
Π
μ
ΓῚ
.
᾿ δΠ,1}
Π
ί,
Π cum Ὶ
Ε Π
Πῃ (
ΕἸ
| Γιωωωωῃω
Ε ἢ ῃ
Ἔυἵἂςᾳτ;ἀὶπἰο
ἿΠ
Οῃἶἓἓῦἂιἵἓ
Π
: }υςῃῃἆιὶὶδ
ἢ Π]Π[Ι],γξ...
ἴγῷη

BNNN
ngn

NN .

Π Ν
,

Ἐ 4 }

ἅ }

ἩΦΡ}, ἑ

do,Mel.

}

Π

Π

μμαν,
11 15

eoen

Ἷ Π
)ΞΗΠΟ- 4"
Ἴ
: εθῃἶ“’ ᾿
ἐ .
εἰ
Ἷ ( "

4

INSTTTüuTIONES RHETORICæX. 139
ARTICUL US III.

Quænain ſpeciatim pertinent ad Inventionem ἴᾷ
( Genere Deliberativo?
Enus Deliberativum eſt id, quod cùm poſi-
tum ſit in eonſultatione, ſualionem vel diſ-
ſuaſionem complectitur. Unde aliud eſt ſua-

ſorium; aliud diſſuqſorium.

Pro Oratione ſuaſoria conſiderandum eſt,
an id, quod ſuadetur, ſit utile & honeſtum?
an pollibile? an neceſſarium? an jucun-
dum:
Ad utile pertinent bona omnia, ſive animi ſive
corporis, ſive fortunæ; ſive publica, ad felicita-
tem communem pertinentia, ſive privata, cui-

vis perſonæ in particulari propria.

Honeſtas compleétitur convenientiam natu-
ræ, legum, ſeu Divinarum, ſeu humanarum,
quæ cum re conjunctæ ſunt.
Poſſibilitas continet circumſtantias omnes,
quæ, rem facilè fieri poſſe. oſtendunt.
Neceſſitas complecétitur ea omnia, quæ con-

ſecutura ſunt ex re facta, vel non facta. Ne-

ceſſitas autem ſemper habet adjunctam ali-

quam conditionem: Non enim inſtituitur de-

liberatio de re abſolutè neceſſaria, vel quæ nul-
lo modo, aut aliter fieri non poteſt.
Jucunditas continet id omne, quod vel ani-
mum, vel corpus benè & ſuaviter afficit.
Pro Oratione Diſſuaſoria conſideranda ſunt
ea omnia, quæ prædictis ſunt contraria: an
Perne

:45 IMXSTTTOUTIONFS RHFTORICE,
pernicioſum & periculoſum ſit id, quod dif
ſuadetur? an inhoneſtum ac turpe? an im-
Fenhile „ arduum aut di fficile? an injucun-
dum? an inutile?
Maxima inſuper ratio habenda eſt perſona-
rum, quibus ſuademus aut diſſuademus. Alii
enim, ùt agreſtes & ſordidi, anteferunt utili-
tatem honeſtati: alii, virturis & gloriæ aman-
tes, rebus omnibus honeſtatem anteponunt.-
Apud utrosque variè inſtituenda eſt perſuaſio,

quà quivis re maximè alliciatur, an utilitate, am

honeſtate, an voluptate.

Diverſa autem hominum ſtudia χ tribus
potiſſimùm cognoſci dicuntur; I. ex Natio-
ne; nam pro hujus diverſitate diverſi etiam
ſunt gentium mores, ingenia, affectus; qua-
rum aliquæ ſolã honeſtate; aliæ honeſtate &

utilitate; aliæ utilitate & jucunditate; aliæ vi &

neceſſitate rapiuntur & inclinamur.

2. tate, cujus quatuor ſunt partes. In
his pueritia ludo capitur, & facilè temeréque
mutatur in horas, prœmiolis & propoſitis
pœnis movetur. : Ἵ
Adoleſcentia voluptatum ſectatrix eſt;
r iracundis & cupiditate facilè efferveſcit,
ità facilè & ſtatim ſedatur; honoris & gloriæ
eupidior eſt, quàm lucri; quippe adhuc neſcia
egeſtatis, ut fortunas tanti æſtimet multa ſj ὃ-
rat, quia multum habet futuri: hæc igitur ho-
neſta & jucunda anteponet utilibus, & ſpem
facilè concipiet.

ἐ

Ἢ

}
; Μ...ιππω
ὶ
ἐρβὶ
εἰ ὶ
ἰ
ἄ
ν (
Π
Π

--

}

}
Ε7ΠῚ
Γ}}}
μπ μ
Π

οἀπ μ

ῚΝ
Τ}

Π

luſnia.
Ε
, Μ...Ἱω) ῃ
ἨΙΡ ἰδι.

17

ἙἘΡὉΡΗΠ ἰἶἷ]ι :
ἄ μ

ἐ Ἀ }
Men καὶ

oien.

, Aern

Δ μή }

Π

ἰ α
. Ν
ὑ ὧι
ῳ
ἰ

αἰὐπν }

"

ἐή

Ὑ

ἰ Ρωροπωἷ

χ ὦ
elenelcn
Π
αι ᾿
cignn

)

]

INSTITUTIONES RHETORICX. 141
Virilis ætas amat verò mediocritatem: ut

partim utilitate, partim glorià ducatur, partim
etiam voluptate.

Seneétus lucro & quæftui inhiat, etiam tu-

. τ timer, voluptates & facetias aſpernatur: qua-
re honeſtati ac delectationi præfert utilitatem
& ſecuritatem. ' ι
Π

3. Conditione & fortunà; nam pro harum
varietate etiam varii ſunt mores; Nobiles ſiqui-
dem elaritudinis ſunt appetentes; divites opu-
lentiæ; plebeji commodorum, quæ ad corpus
pertinent. | ᾽
in eo, qui ſuadet, ſpectanda eſt virtus, ſa-

pientia, honeſtas, eloquentia, ut poſſit mente

providere, authoritate probare, & perſuadere

oratione, & vitæ exemplo præire. Igitur ſua-

dere aliquid, aut diſſuadere non eſt omnium,
ſed graviſſimæ Perſonæ, & ſanctæ, & ſapien-
tis, & honeſtæ, & diſertæ.
Ad Genus Deliberativum, præter Orationes

Juaſorias & Diſſuaſorias, pertinent & reducun-

Aur

Primò Adbortatorie, quæ à Suaſoriis diffe=
runt in eo, quòd ſuaſioni ſufficiat, ſi rem ορτί-
mam factu eſſe demonſtraverit: Adhortatio
verò etiam ſtimulos addir ad rem ſuſeipien-
am & aggrediendam; in quibus ſpectandg
undt

τ, Laus & gloria, quæ ex re colliguntur.
2. Spes rei conficiendæ.
3. Commemoratio amoris eorum erga noss
Pro quibus res ſuſcipienda ε,

142 ΤΝΕΤΙΤΌΤΙΟΝΕ5 RHETORIC.
4. Expoſitio miſeriarum ejus, de quo ſub-
levando agitur.
5. Declaratio periculi, quod nobis, vel aliis,
aut patriæ imminet.
6. Propoſita illuſtria exempla Majerum no-
ſtrorum, vel externorum in re non abſimilii.
7. Contemptus viriunm hoſtil um. 4
8. Commendata exſpectatio, quam ii, apud
quos agimus, virtutis ſuæ moverant, ob gene-
ris nobilitatem, ob indolem ſpectatiſſimam, ob
præclara geſta, &c. : ;
9. Adhibitæ preces & obſecratio.
10. Commota indignatio per declaratam
hoſtium inſolentiim. :
τι. Declarata vota populi, amicorum, pa-
triæ, omnium gentium, &c. "
12. Expoſita rei gerendæ neceſſitas propter
Pericula.
13. Adjuncta rei honeſtas. .
14. Oſtenſum dedecus, quod timetur, ſi
res non ſuſcipiaiur. εὐ τ .
15. Enumerata ea, quæ ad utilitatem confe-
runt. ἘΝ ᾽ :
16. Denique demonſtrata rei gerendæ faci-
litas &c.
Secundè Debortatoriæ, in quibus ſpectanda
ſunt .
1I. Turpitudo in re facienda, vel non facien-
da, prout dehortatio inſtituitur.
. Sententiæ variorum de re non facienda.
3. Inutilitas, quòd nihil inde boni ſperan-

: dum ſit.

{
Π
μ

—,— —
=
=

ἰ

Π
Π Π

᾽

; Ρετετοτὶε Ἷ

"Τ
Ἰμείη
νίμι
Π

Π 11

Γ1
Ε

μ

ηδὼ
}
on
rgtkone
nin erlo
"
η μ
ἢ .6' Πῃἕἵἶ
ἰχ
erik

Τυὰ

Π ῃ
u.
luen Ν

μ
ὑ

Μτῃ ἢν
Ν }
-
{

ἯΠΝ

Π ,

᾽
!

,

S

μὮ

Ἴ Π

Π

μμμι}

Π

INSTITuTIONES RHFTORICAX. 143

4. Incommoda, quæ inde timenda ſunt.
ς. Pericula, quæ impendent.
6. Impoſſibilitas, quod res fieri non poſſit.
Religio, quæ violanda eſt, ſi fiat, aut non

J

fiat.

Denique auctoritas ipſius dehortantis, cu-
jus rario haberi debet, ς Patris in filium, Im-
peratoris in milites.

FTertiò Commonitoriæ, pro quibus obſervanda
ſunt ſequentia:

τ, Cavendum, ne lædamus aut irritemus
eum, quem admonemus; quare Commonitio,

ne vehementior aut moleſtior videatur, tem-

perari debet.
2. Significandus amor & benevolentia in
eum, quem admonemus.
3. Officiosè declarandum, quàm ſponte in

bonum feratur.

4. Si Commonitio conjungi dehet cum Ob-
jurgatione, inveharur Orator in ipſum vitium,
non in perſonam.
5. Oſtendenda nonnunquam commiſeratio

in eum, qui admonetur,

6. Fingat aliquando, ſe tueri velle partes
illius, maximè ſi ſir ferocior.
z. Præmittenda quandoque congratulatio,
ut laudis & gloriæ ſtudio captus is, quem
monituri ſumus, libentius monitiones acci-
Piar.
Denique qui admonet, auctoritatem & po-
teſtatem præferre debet.

Quar-

144 IHMNSTITUTIONEBS RHETORICA.
Quartèò Conſolatoriæ, quibus mœrentem, &,
vel ex funere amici, vel alio adverſo caſu affli-
Rum conſolamur; in quibus adhibenda ſunt
I. Seria commiſeratio.
2. Adducendæ rationes, quæ Oratorem im-
pulerunt ad conſolationem ſuſcipiendam; v. g.
affinitas, cognatio, amicitia, offieium. &ce.

3. Provocandum ad Divinam Providentiam,

eui reſiſti non poteſt.
4. Laudanda fortitudo & ſapientia in ſini-
ſtris eventibus. " -
5. Demonſtrandum, reétè factorum con⸗-
ſcientiam doloris condimentum eſſe opor-
tere.

6. Glorioſam eſſe in adverſis animi fortitu-

dinem.
7. Utilem eſſe calamitatem ad morum no-
ſtrorum informationem.
8. Felices eos eſſe, qui hujusce vitæ miſe-
riis ſoluti ſunt.
9. Rerum caducarum & humanarum eam
eſſe conditionem, ut non diu permaneant-
το, Non paucos eſſe, qui eâdem advers
fortunâ utantur, eadémque incommoda pa-
tiantur.
ττ, Adverſis illuſtriorem animum noſtrum
Keri.
12. Non pauca eſſe ſimilia exempla.
Denique mortem viris probis tranſitum eſ-
ſe ad felicem vitam-

(

μ "

ἐ
Νφ
εἰ μ
τει”ρὶεὶεε,ῦ
ἰοθι
ψ άεἷεπε
ἰ ἀμ!
ε}
ἁμμὰ
Π
{μμ}}:}
γΝ ὶ

Ἰἀϊι

ὰ
εὰ

hicunnui⸗

dgmr, ,

Ν Π
{ὉΙςεΓο ἰ
ΟΠΠΙΠ

.
ἝΓΘΠ[ΘΠἹ" }
ἰχ (
S

Ν

ἰ N

βιην .
Ἴ1)}
μῃ en

}

ὶ πιυτπτππυιἶ

'

᾿

αὐὰ

μ

ΤΝ
μ

Ν

IxsTrruTIONES RHETORICæKA. 138
ARTIC ULUS IV.

Quenam ſpeciatim pertinent ad Inventionem in

: genere judiciali?
Càùm genus judiciale verſetur circa omne id,
quod ſub litem cadit, & judicio determi-
nari poteſt, ſive capitale illud ſit, & crimina

reſpiciat, ſive civile, in quo de jure agitur,

duo Oratori invenienda ſunt, quæ accuſet, &
quæ defendat, & quæ conveniant ſtatui cau-
ſæ, de qua agitur.
Status autem eſt quæſtio, quæ ex prima
cauſarum conditione naſcitur, rectéque dici-
tur conſtitutio cauſæ; v. g. ſi accuſator dicat:
Reus occidit: Status eſt hæc quæſtio: An reus
occiderit, quia in hac quæſtione tota cauſa ſtat
& ſiſtitur.
Tres ejusmodi Status in cauſa eſſe poſſunt.
τ. An ſit res, nec ne; diciturque Status
conjecturalu; quia in eo veritas conjecturis
indagatur; v. g. An Clodius inſidiatus ſit Μᾷ-

loni?

2. Quid ſit res, & quo nomine appellan-
da; diciturque Status defmitions, ſeu definiti-
vas, quia in eo facti vel rei nomen definitur;
v. g. An Julius Cæſar tyrannus ſuerit, an Rex?
3. Qualis ſit res, & dicitur Status qualita-
ti, quia in eo quæritur, qualis ſit res, an
honeſta, an æqua, vel imiqua? v. g. An cædes
Clodii utilis, honeſta & æqua fuerit? An
Gicero Lentulum Catilinariæ conjurationis

ſocium jure oeccidi juſſerit ξ
K Hue

126 INSTITüTIONES RHETORICE.

Huc pertinet ratio, ſive cauſa, quæ affer-
tur ad depellendum crimen, qua Orator reum
rationabiliter tuetur ac defendit.

Firmamentum eſt, quaod affertur ad pro-
bandum crimen, quo firmatur contra reum
ratio accuſatoris. "
Judicatio eſt ſtatus ille, ſeu quæſtio, quæ
dt antea dictum eft, ex rationis & firmamenti
conflictione oritur, quæque vocatur etiam
Judicatio, quòd in judicium veniat. Quan-
quam Status propriè dicitur, cùm quæſtio
conſideratur ſine ratione & firmamento: Ju-
dicatio verò, quando cum ratione conjuncta
ſumitur. Δ Σ
In hoc dicendi genere Oratori ad invenien-
dum maximè conducunt circumſtantiæ per-
ſonæ, loci, temporis, antecedentia, comi-
tantia, & conſequentia.
In Orationibus generis judicialis paſſim oc-
eurrunt ſequentia: ;
I1. Accuſatio, quæ inſolentiam improbi ho-
minis, gravitatem criminis, neceſſitatem pu-
niendi compleétitur; profert accuſator tabu-
las, teſtes inducit, explicat facinoris circum-
ſtantias; enumerantur etiam cauſæ adjuvan-
tes, intentio exaggeratur &c.
2. Defenſie, ſeu Apolog a: Hæc deſumitur
ἃ circumſtantiis locorum & perſonæ, quæ de-
fenditur, vel à collatis officiis, vel ab erroris
confeſſione, vel à clementia & humanitate
Judicis, vel à perſona illius, qui ascuſat, e⸗
cla⸗

κ

ΤΝ
Π ὶ
Π
Π
Γιὰ
Ν ἃ
μ ἐ
(tum ele.
Ptwvarr.
}
Μ
η ΜΙὶ
ὑμῖμι
ὶ .

Π

4 ἷῃ
Μ
hemenror:
Nicorum,
ΔΝ }
{ΠΠΠ }
ν ἴ
{ ἐγιῃ
ἀπε ι
)
ἱμι }
ἄμ

7

Μεὶν (
{
woetur ἐ
ῃ φιὶ
Weno: };
e Cniint

Π

εμ κ
.

ὰ γ. η
Ν

Π ἶ;πρτὡἢπι
Μ{ dd⸗
μ
μ

ὐ :

ὐά

4

INsTITuTIONES RHETORICX. 137

clarando, quèd ex ira, odio, avaritia &c. ac-
cuſationem ſuſceperit. :
Præcipua defenſionis pers εἴ Confutatio ac-
cuſatoris, 401: qui adverſarium refellit, æqui-
tatem ſuæ cauſæ ſimul confirmat. Manifeſti
criminis excuſatio per rationes, quibus pro-
batur, factum, quod arguitur, aliquando ]1-
citum eſſe: Id quod à ſimili & pari facto con-
firmatur.
3. Iivectiva, vel in perſonam, quod rariùs
fieri debet, vel in vitia. Hæc oſtendit faci-
rus repugnare pietati, legibus divinis & hu-
manis, patriæ moribus, majorum inſtitutis,
allegat incommoda, eoôsque affectus concitat,
qui odium & invidiam reo conflare poſ-
ſunt.
4. Expoſtulatio de accepta injuria: Diſtin-
uitur à querela, quia hæc lenior eſt, illa ve-
ementior: Continet commemorationem be-
neficiorum, quæ in eum collata ſunt, de quo
conquerimur; narrationem injuriæ, ejusque
amplificationem.
5. Deprecatio, quæ à defenſione differt,
quèd deprecatio ſuppliciter oret, non veroô
ſemper defenſio: Allegat rationes, propter
quas venia reo ſit concedenda, eoôque omnia
dirigit, ut vehementiſſimos commiſerationis
& clementiæ affectus excitet.

138 INsTITuTIONES RHETORICX.

: ARTICULVUS ν.
ὈΙΝΙΞΙΟ ORATIONIM Μ. T. CICE.
7RONIS IN TRIPLENX DICENDI
GENUS. :

Cm ſuperiùs Præcepta quædam inſtituendæ

Imitationis tradita ſint, & inter cætera
ſelectæ aliquot Orationes Tullianæ deſignatæ,
quas in triplici dicendi genere Orator ſibi ad
imitandum proponat, nunc eundem in finem

omnes, quæ ſuperſunt, M. T. Ciceronis

Orationes in tres partes juxta triplex dicendi
enus, Demonſtrativum, ſive Exornativum,
Pehtorasivaz, Judiciale diviſas ſubjici⸗
ORATIONES GENERIS DEMON-
STRATIVI.
Oratio pro M. Marcello, gratulatoria eſt.
Philippica 2. vituperatio eſt Antonii. -
lius ſtatus eſt qualitatis, quæriturque, an jure
agat Antonius, quæ egit in adminiſtratione
Reipublic?? K
Gatilinaria prima, vituperatio eſt Catilinæ.
Catilinaria ſecunda, gratulatoria eſt de ex-
bulſione Catilinæ ex urbe. .
Oratio I. poſt reditum, gratiarum eſt aétio
ad Quirites. ᾽ ͵
Oratio II. poſt reditum, gratiarum eſt actio
ad Senatum. . ο
Actiones in Verrem 2. 4. 7. 6. 7. vitupera-
tiones ſunt Verris.
Oratio pro Lege Manilia, ex parte eſt lau-
datio
Ora-

μ
χ }
Ψ
Ν

1
Ϊ

Ε:

ΓΙ

Piippie
Π

κ

μ
ἥ
71}
Π
ἤ μ
μ υ
ἘΝ
ἤ ὰ
ἝΠΠΜ ὶ
Uppie
ἰμ
Mpnee
μ ἐ
Π belon
Ν Π ᾽
η
Ὁ Ὶ
ὰ .
" ἴ }

ἵγ ε| ὈΟΗ]'ἓἐἸ

Π δὴ

Π

" ( ῃ
ευπὀεω Ι ᾗῃεπι
1 ε!
Π don
Π

l

Ν
β ςτλωὶωὶε εΠ:
μ Ϊ
{
Τ.

ἡάδι
μ υ ,

ἰ
μ ᾿
τ
"
"

Ἴω

IksrTrurloNEs RauFTORICX. 139

Oratio pro Archia Poëta, εχ parte eſt lau-
datio.

ORATIONES GNERIS DELIBERA-
TIVI.
Oratio de Provinciis Conſularibus, delibe-
ratio eſt: IIllius ſtatus eſt conjecturalis.
Philippica prima, deliberatio eſt: Ejus ſta-
tus eſt qualitatis, quæriturque, an omnia, quæ
in Calſaris actis proferuntur; fervanda ſint
jure!
Philippica tertia, ſuaſoria eſt & fimul judi-
cialis: Agitur enim in ea depœnis, & de præ-
mus.
Philippica quinta, deliberatio eſt: Illius ſta-

tus eſt conjecturalis, quæriturque, an rectè

Legati ad Antonium decernantur?
Philippica ſexta, hortatoria eſt, ut Populus
Romanus libertatem ſuam tueatur.
Philippica ſeptima, ſuaſoria eſt belli: Ejus
ſtatus eſt qualitatis.
Philippica octava, deliberatio eſt: Ejus
ſtatus eſt definitivus, quæriturque, an tumul-
tus, an bellum ſit appellandum, quod decernit
Senatus de proſequendo Antonio?
Philippica nona, deliberatio eſt: Ejus ſta-
tus eſt conjecturalis, quæriturque, an, cùm
lex ſit, ut in Legatione interfetis ſtatua po-
natur, Sulpitio mortuo in Legatione Antonia-
na ſtatua ſit ponenda? Ἔ ς
Philippica decima, deliberatio eſt: Ejus ſta-
tus eſt conjecturalis, quæriturque, an M. Bru-
3 to

140 HNSTITuTIONES RHETORIEX.

to Macedonia committenda ſit, cùm ejus po-

tentia metuenda videatur ?
Philippica undecima, deliberatio eſt: Fjus
ſtatus eſt qualitatis, agiterque de Imperatore
deligendo propter damnationem Dolabellæ,
qui in Aſia hoſt 1 arma circumferebat.
Philippica duodecima, deliberatio eſt: Ejus
ſtatus eſt qualitatis, quæriturque, an Legati
ſint, qui n iſſi ſunt ad Antonium?
Philippi adecima tertia, deliberat o eſt. Ejus
ſtatus eit conjecturalis, quæritrdque, an tuta
ſit pax cum Antonio?
Philippica decima quarta, dellberatio eſt:
Ejus ſtarus eſt qualitatis abſolutæ, quæritür-
que, an fugato Antonio, cùm pugnatum
fuiſſet ad Mutinam, retinenda ſint ſaga, vi-
GKores appellandi ſint exercitús Imperatores,
an victi appellandi ſint hoſtes?
Oratio de pace, ſuaſoria eſt pacis & con-
cordiæ inter Romanos cives.
Oratio pro Lege Manilia, ſuaſoria eſt belli.
Oratio de Lege Agraria, diſſuaſio eſt Le-
gis Agrariæ. .
Catilinaria quinta, hortatio eſt, ut de con-
juratorum peœnis fortiter Judices ſententiam
dicant; & tacitè necandos eſſe perſuadet.
Oratio pro Archia Poëta, conſoltatio eſt:
Ejus ſtatus eſt conjecturali., quæriturque, an
ſit civis Romanus? Π Ω
Oratio de Haruſpicum reſponſis, delibera-
εἶο eſt ad Senatum. ..
Divi-

Μ

ἐ

μ
η
μὰ ſes.
nnert! N
Oentoin
ἠν ύμ.
ε,
.
[

( }
μῃ
Ε:
ἐ ἰ s
Ϊ ζἰοὤω
μ
ἰ ἴ
Β

Π ΄

lbernio ἐ
Ι ᾳῃιη!.”{ἳ ΐ
Ῥνσῃἆῖὶὶ
ἀ }
5 lnrun

Cd aad 1

{ ᾿

TINSIIIUTIONES RHETORICE 141

Divinario i in Verrem, conſultatio eſt, quæ-
riturque, an Cicero, an Cœlius agere debeat
contra Verrem?

ORATIONES GENERIS8S UDICIALIS.
Oratio pro Sextio, e eſt: Ejus ſta-
tus eſt juris, quær turque, an vim publi icam
intulerit? N Negatur, imò probatur repuliſſe.
Oratio in Vatinium, rejicit teſtimonium Va-
tinii contra Sextium: Ejus ſtatus eſt conjectu-
ralis.
Oratio pro M. Ccœlio, defenſio eſt: Ejus
ſtatus eſt conjecturalis, quæriturque, an ve-
nenum M. Coelius Paràrit Clodiæ?ꝰ?
Oratio pro Cornelio Balbo, defenſio eſt:
Ejus ſtarus eſt conjecturalis, quæriturque, an
licuerit Pompejo Balbum donare civitate?

Oratio pro Milone, defenſio eſt: Ejus ſta-
tus eſt juris abſoluti, quæriturque, an jure
Milo Clodium Occiderit?
Oratio pro C. Rabirio, defenſio eſt: Ejus
ſtatus eſt con jeckturalis.
Oratio pro Q. Ligario, defenſio elt: Ejus
ſtatus eſt qualit⸗ tIs.
Oratio pro Dejotaro, defenſio eſt: Ejus ſta-
tus eſt conjecturalis, quæriturque, an Cæſa
11 Dejotarus inſidias ſtruxerit? Et negatur.
Oratio pro A. Cluentio, defenſio eſt.
Oratio pro Muræna, defenſio eſt à crimina-
tione ambitũs.
Oratio pro Flacco, defenſio eſt à crimine re-
Petundarum: Ejus ſtatus eſt con njecturalis.

Gratio

12 ΤΝΘΤΙΤΌΤΙΟΝΕ9 RHETORICX.

Dratio pro P. Sylla, defenſio eſt.
rationis pro domo ſua ſtatus eſt juris,
quæriturque, an jure in exilium pulſus fuerit
Cicero, & domus jure conſecrata?
Oratio pro Cn. Plancio, defenſio eſt: Ejus
ſtatus eſt juris, quæriturque, an jure .dilis
factus fuerit Cn. Plancius?
Oratio pro Publ. Quinctio, defenſio eſt:
Ejus ſtatus eſt juris, quæriturque, an bona
uinctii jure Nævius poſſederit?
Dratio pro Sext. Roſcio Amerino, defen-
ſio eſt: Ejus ſtatus conjecturalis eſt, quæri-
turque, an patrem occiderit?
Oratio pro Sext. Roſcio Comœdo, defen-
ſio eſt. Ἵ :
Actio 2. in Verrem, accuſatio eſt.
Actio 3. in Verrem, accuſatio eſt: Ejus ſta-
tus eſt conjecturalis. ᾿
Actio 4. in Verrem, accuſatio eſt.
Actio 5. in Verrem, accuſatio eft.
Oratio pro Fontejo, defenſio eſt à repetun-
dis: Ejus ſtatus eſt conjecturalis.
Oratio pro A. Cæcinna, defenſio eſt.
Oratio in Piſonem, invectiva eſt.
Philippica 4. invectiva eſt in Antonium.
Catilinaria 2. invectiva eſt.

LIBER

Π
Ι
11
ὶ
Ἷ
Π εὶ
ἡΐγη χ
Crnnto ὰ
η
ὰ {
εᾳὶτπἷυῃτ-οωπε
ἰδμὶ ψ
Ῥ η
ἨἨἜ»ΞΕΠ
τειπἱεχΜ ὶ
εΝ
η
(γήι]

Ε LIBER II.

τ -
ἨἹὈΜΘΠΙ De Secunda Parte Khetoricæ,
ὑ Sive
Π ᾿
μ DE DIS POSITIONE.
μ . ΓΑΡΊΓΓΙῚ
De Diſpoſitione in genere.
Σ CAkRTICULUS UNiCus.
Quid 49 quotuplex ſit Diſpoſitio, & quæ ejus
ἼΠ . in Oratione partes?
Iſpoſctio eſt rerum inventarum in ordi-
Ὅ} nem diſtributio; quæ pars non minùs
τ utilis & neceſſaria eſt ad fidem & mo-
mum faciendum, quàm inſtructa ad pugnam ac
ὐ victoriam acies, aut in corpore humano con-
οὐ formatio membrorum ad gratiam pulchritudi-

—DPDiſpoſitio duplex eſt; altera naturalis, quæ
ſinè arte inſtinctu quodam naturæ fit. Ità
ἐ enim ſunt omnes à natura comparati, ut ſi quis
μ dicturus ſit apud aliquem, exordii vice primò
præmittat aliquid, quo benevolum ſibi faciat
& attentum, aut cauſam dicendo explicet; tum
rem exponat, explicatam confirmet rationibus;
denique preces & motus adhibeat, ad flecten-
dum accommodatos; quæ ſinè præceptis omnia
Ἶ conficit.
Diſpoſitio artifcioſa eſt, quæ regulis & Ppræ-
A ceptis

2 INSTITuTIONES RHETORICA. Μ
ceptis artis, ad finem Orationis obtinendum ᾽
pertinentibus, nititur. vſekehen

Finis autem Orationis eſt Perſuaſio, quæ dua- m an
bus maximè rebus obtinetur; Pide nimirum, μῃ
quam argumenta conciliant, & Motu, qui εχ εμ
prudenti affectionum animi commotione exci- ὐ
tatur. γεμοὶ
Ex quo facilè intelligi poteſt, quatuor eſſe [ἰμ]
Orationis partes, Exordium, Narrationem, μ Δ!
Confirmationem, 85 Perorationem ſive Epilo. 4 ſ,
logum. Μ
Propoſitio, cùm Exordium terminet, aut ( Π
Narrationem inchoet, propriè pars Orationis ſpinm
non dicitur. : Γ Π
Narratio & Confirmatio fidem faciunt. IIla Aiſtentcel
per ſolam rei expoſitionem; poſterior per ar- μῃ ι
gumenta & probationem. ἰ cxlem
Exordium & Peroratio affectus excitant; il. (γύχῃ
lud quidem leniores, quia in Exordio gratia r e
conciliatur; hæc verò graviores & vehemen- { Π
tiores, quia auditorum animos flectit & incli- υ
nat. Ε Ε
Eſt etiam quædam & Argumentorum & μῃ
Affectuum diſpoſitio. Ν
Fortia Argumenta initio collocanda ſunt;
animis enim, quädam exſpeétatione ſuſpenſis,
niſi initio ſatisfiat, ægrè poſtmodùm poterit.
Argumenta Mediocria in mediam turbam
conjicienda ſunt, ſive ad ſpeciem, ſive ut ſimul
conſerta vim aliquam obtineant.
Argumenta Fortiſſima poſtremo loco collo-
canda ſunt, quibus maximè inſiſtendum, ut.
Perorationi & victoriæ certior via ſternarnlee
θ-

ὑ
Ἷ

" ρή,.
tummm,
ὰ
Ἷ

!
ἡπίᾳ,
17

Ἴ 4

" ( μ

ἐ {
ἐ ΜῈ }

Τ
γηΐν }
μ
Π

nemmm

cch ſrn
ἴ ἷυἷρεῃῇς;'
ῖ Ροεετπ,
Ἷ
ſye ψ

Π
{{

"

INSTITUTIONRS RHEIORIC. 3

Affectus in Exordio lenes, in Peroratio-
ne vehementes dominentur; optimè illi per
totam Orationem ſpargi poſſunt & debent,
præſertim poſt Narrationem, vel re expoſità,

vel argumentis noſtris confirmatis, vel contra-

riis confutatis; quod familiare fuit Ciceroni:
Nam pro Roſc. Amer. illicò poſt Narrationem
inſurgit in hos affectus : Quid primum que-
rar? Aut unde potiſſzmum exordiar, Judices?

Aut quod, aut d quibus auxilium petam?

Deorümne immortalium? Populine Romani?
&&c. Poſt refutationem iterum: Ο ſingularem
Japientiam, Judices? nönne videntur hbunc ῥο-
minem ex rerum natura ſuſtuliſſe & eripuiſſe,
cui repentè cælum, ſolem, aquam terramque ade.-
merunt? Rurſus ubi probabiliorem in adverſa-
rüs cedem eſſe demonſtravit, invehitur in
Chryſogonum: Hiccine etiam ſeſe putat aliquid
poſſe Chryſogonus? Hic etiam potens eſſe vult
Orem miſeram atque acerblam?! 85 0. Tandem
in Peroratione pœnè lachrymas elicit: Deus
immortalis? quaænam iſta tanta crudelitas eſt

Quæ tam fera nmanisque natura &c.

Φ᾿ ἃ 8 ὦ
ΕΣ:
*£
G

IN STIIUIIONFS RHETORICA.

CAPUT .

De Exordio, Primã Orationis
Parte.

ARTICUILUS I.

Quid 1 Exordium, quotuplex, & guid in eo D

Oratori obſervandum 5*

kordium, prima magnique momenti

Orationis pars, eſt Oratio Auditoris
animum idoneè comparans ad reliquam
dictionem. :

Duplex eſt Exordii genus: alterum eſt ex

abrupto; alterum juſtum &σ*legitimum.

Exordium ex abrupto eſt illud, quod ſind

præparatione, id eſt, conciliatione animi proce-
dit, quando nimirum Orator; quaſi quodam

impetu abreptus, dicere aggreditur, vel per

expoſtulationem, vel per commiſerationem,
vel per exclamationem & repentinum lætitiæ
motum, vel per deprecationem. Exempla

habes in Cicerone in Catil. I. Graecges tandem

abutére, Catilina, patientid noſtrd ἢ Quamdiu
etiam furor iſte tuus nos eludet 5 Quem ad finem

|Ὲ effrenata jactabit audacia?“ Nihilne te noctur-

num præſidium palatii, nibil urbis vigiliæ, nihil ti-
mor populi, nihil concurſus onorum omnium, ni-
hil hic nskateeu habendi ſenatüs locus, nihil
horum ora vultütque moverunt?“ Et Philipp. 2.
Quonam meo fato, P. C. dicam, ut nemo bis annis
viginti Reipublicæ hboſtis fuerit, qui non bellum eo-
dem tempore mihi quoque indixerit? Nec verd
neceſſe

ὶ Μἳῃ; ΐ!ι'

᾽ Ἰ"ῃ)

: Μἁἄᾗῆ ῃ

"

μ
tinun;

ες μ
᾿ἡνίι

κ

ὰ
Π

μμ|}
Μθ'ᾗἴίθἴἶἷἶ“)

,

ῤᾗἷὠ
71}

᾿

ἢεἰοὶ
(
Ν }
ὰ .
Π
᾿ιηΐϊη
Π
Antlguume

ψ Aus

Πῃ
Π
ἰδιψῃ

ἀδ η

ῳ

ἰχ μ |

μτ΄

)

lin

ἐ
Ἱ
᾽

Π
Διίμ!.

πῇ εἴ 4
Ν }
ὶ ἰ
ῆ
Π
ἐϊι " ι
nlenuen,
Γ}

, ΕΧὉΠΡἩ !

η
" μ
μ {
μ
Ἰ πἑὐπ{ ' '
Π
ς
Ὑ}}}}}
μ ΄
μ
Μ

ιιιιιι

|
ι τε]ίᾳπῃἷ :

INSTITUTIONEIS RHETORICA.
ueceſſe eſt, à me quemquam nominari. Voliſcum ipſt

recordamini; migzLagaren illi plus, quam opta-
ἐ

vem, dederunt. Te miror, Antoni, quorum facta
imitére, eorum exitus non perborreſcere.
Tale et iam videtur fuiſſe Exordium in Pi-
ſonem, cujus in iis, quæ adhuc extant, hoc
eſt initium: Jamne vides, bellua ?“ Jämne ſen-
tis, quæ ſit hominum querela frontis tuæ? Ne-
mo queritur, Grum, neſcio quem, de grege novi-
tiorum factum eſſe Conſulem. Non enim nos co-
lor iſte ſervilis, non piloſæ genæ, non dentes putri-
di deceperunt.
Hoc Exordium in Invectivis, Funeribus &
Gratulatoriis uſurpari ſolet, quando indigni-
tas rei vel perſonæ, quæ reprehendenda eſt,
vel doloris acerbitas, aut magnitudo lætitiæ
modum non habet. .
Exordium juſtum ac legitimum eſt, in qu-
animi auditorum per quandam inſinuationem
ad reliquam dictionem præparantur; quod fit,
quando Auditor Benevolus, Attentus & Doci-
lis redditur.
Benevolus Auditor redditur, τ. ſi hunc mo-
deſtè laudemus, præſertim ab ea virtute, quæ
cauſæ noſtræ accommodata eſt. Sic Cicero
pro Marcello, & pro Quinto Ligario clemen-

tiam Cæſaris extollit. Pro Marcello: - - ο

Tantam enim manſuetudinem, tam inuſita-
tam, inauditämque clementiam, tantum ΤῈ
Jumma poteſtate rerum omnium modum, tam
denique incredibilem ſapientiam ac pæne di=
vinam tacitus nullo modo praæterire poſſum.,
M. enim Marcello vobis, P. C. KReique publicæ red-

6 INSTITUTIONES RHETORICF.

dito, non ſolum illius, ſed meam etiam vocem &
auctoritatem, & vobis, & Keipublicæ conſerva-
tam ac reſtitutam puto, & . Pro Ligario - - -
Itaque, quò me vertam, neſeio, paratus enim
veneram, càm tu id neque per 16 ſcires, neque au-
dire aliunde potuiſſes, ut ignoratione tud ad ho-
minis miſeri laudem abuterer. Sed quoniam di-
ligentid inimici inveſtigatum eſt id, quod latebat,
confitendum eſt, ut opinor (Præſertim cum meus ne-
rceſſarius, &. Panſa, fecerit, ut id jam integrum
non eſſet) omiſsäque controverſiä, omnis Oratio
ad miſericordiam tuam conferenda eſt, qus
plurimi ſunt conſervati, cùm ἃ te non liberatio-
nem culpæ, ſed errati veniam impetraviſ-
ſent &.

Sic ultionem petiturus pro Quinctio, laudat

æquitatem Judicum : Certe aut apud te, &
eos, 4μὶ tibi adſunt, veritas valebit, aut ex
ῥος loco repultd vi & gratid, locum, ubi conſ-

ſtat, reperire non poterit. Non eò dico, C. Aqui-

li, quòd mibi veniat in dubium tua fides & on-
ſantia, aut quòd non in iis, quos tibi advocdſti,
viris electiſſimis civitatis ſpem ſumwam P. QCuin-
ctius habere debeat.
2. A perſona noſtra captamus Benevolen-

tiam, ſi noſtrum officium, aut meritum, aut vir-

tutem ſinè arrogantia commendemus. Ità Ci-
cero humanitatem & gratitudinem ſuam com-
mendat pro Archia Poëta: Si quid eſt in me
ingenii, Judices, quod ſentio, quàm NRt exi-
gunm Σ aut ſi qua exercitatio dicendi, in que
me non infieior mediecriter eſſe verſatum: au!t

71}

Ν hujuſce rei ratio aliqua, ab optimarum al-

N
" εοπᾗῖἓ'
Π
Π ῄωᾶωπ
ΓΤ
Pume
frten
Π
Π
Ε
Ε
Γ7}}

Ε

Ι
7

ἐ
μῃ
ἰη ὶ n

Π
"
Π }

εὐ

Ε
Π νοἐψ,ω

Ν εὐ
ἐ ῃ

ι

ἰλ }
Π
} ι'
( τοἆεπω.
Μοὀεἴἰἱεη
ἐ μῃ

Μ μ ἠ

.

Π
ἡμ η
Δ} !
Π
Ἴ),
μῃ

)
ἽΠΠ]
, 411
!
ΤΝ Δ,
αἰ "
77
μ

ΠΩΝ
μ
( Ν

INSTITVUFIONRS RHETORICA. 7
zium ſtudiis ac diſciplina profecta, d qua ego

nullim confiteor atatis meæ tempus abhorruiſſe:
carum rerum omnium vel in prunis ἀϊο A. Lici-
nius fruttum d me repetere propè ſuo jure debet.
Nam qubad longiſſime poteſt mens mea reſpicere
ſpatiuin præteriti temporis, & pueritiæ menioriam
recordari ultimam, inde uſque repetens, bunc
video mihi principem, & ad ſuſcipiendam, Ε
ad ingrediendam rationem horum ſtudiorum ex-
titiſſe. Quodſe hac vox, bujus bortatu præcehb-
tisque conformata, nonnullis aliquando ſaluti fuit,
à gquo id accebimus, quo cæteris obitulari, 95
alios ſervare poſſemut, ὑπὶς profecto ipſ, quan-
tum eſt ſitum in nobis, & opem & ſalutém ferre
debemus. ι
Amicitiam & officium fuum pro Rabirio.- -
Nam me cum amicitiæ vetuſtas, tum dignitas
bominis, tum ratio bumanitatis, tum meæ
vite perpetun conſuetudo, ad C. Kabirium de-
Ffendénqum eſt adbortata: tum verò, ut id
ſtudioſeſimo facerem, ſalus KReipublicæ, Conſu-
lare officiuin, Conſulatus denique ipſe, mibi
und vobiſeum cum ſalute KReipublicæ commen-
datus, coëgit. Non enim C. Rabirium culpa
delicti, non invidia vitaque turpitudo, non
denique veteres, juſtæ gravesque inimicitiæ civi-
um in diſerimen capitis vocaverunt; μβάι il-
lud ſummum auxilium majeſtatis atque imperii,
quod nobis à majoribus eſt traditum, de Kepubli-
ca tolleretur.
Modeſtiam ſuam pro Lege Agraria. - - -
De me autem ipſo, vereor, ne arrogantis ſit
apud vos dicere; ingrati, tacere. Nam,
A 4 quibus

4 INSTIITUIIONES RHETORICE.
quibus ſtudiis banc dignitatem conſecutur fem,
memet ipſum commemorare, perquàm grave
eſt; & ſilere de tantis veſtris beneficiis nullo

modo poſſun. Quare adhibebitur d me certa
ratio moderatiöque dicendi, ut, quid 4 vobis ac-
ceperim, commemorem: quare dignus veſtro ſum-

mo bhonore, ſingularique judicio ſim, ipſe medio-
criter dicam, ſe neceſſe erit: vos eosdem exiſti-
maturos putem, qui judicaviſtis»„-iãB
2. In genere judiciali captatur Benevolen-
tia, ſi clientis inopiam, ſolitudinem & calamita-
tem oſtendamus. Ita Cic. pro Sex. Roſcio - -
His de cauſis ego buic cauſæ patronus extiti,
non electus unus, qui maximo ingenio, ſed γὲ-
lictus ex omnibus, qui minimo periculo poſſem
dicere: neque uti ſatis firmo præſidio defenſus
Sewxt. Koſcius, verum utl ne omnino, deſertus
eſſet. Forſitan quæratis, qui iſte terror ſit, '
quæ tanta formido, quæ tot ac tales viros im-

ediat, quò minùs pro capite & fortunis alte-

vius, quemadmodum conſueverunt, cauſam ve-
lint dicere.
Si adverſarius in invidiam & odium voce-
tur, recenſitis ejus vitiis. Ita Cicero pro Re-

ὃε Dejotario : - - - Accedit, ut accuſatorum

alterius crudelitate, alterius indignitate con-
turber. Crudelem Caſtorem, ne dicam ſeele-
ratum 49 impium, qui nepos amnun in diſcri-
men capitis adduxerit, adoleſcentiæque Juc

terrorem intulerit ei, cujus ſenectutem tuert

& tegere debebat: commendationemque ineun-
Τ atats ab impietate & ſcelere duxerit; an

Jervum, corruptum præmus, ad orrkſagig
: ὶ : 0512

Ν

ο μ!
: ent.
"
ὑ
ἡμι μ
Ἴ
ᾳκεπ!ὶσ:
Ε

] .
η Mnn

Ἐ
Ε
,
Ε77}

Π
Π
ἐ
Ν μ
( ῤι;;;
ἰΠ
ἐ ο
Memn een
, ( (
ι Μ
. Π
Ν
ἰμ {
ἡ ῃ
ilei
innen
Π Ἵ
Δ}
Μ”ΜἨ
διη)

ἢ

ἶψπ; ,
}
μ
ἹῈ ,
ἼΠ

ἢ

,

117
7

r Begee.
ἡδ ἰ

, Κο .

Μ Δ}

μἹ {{Π|

Π Ν
ΐμι.

mim hſen

Ἶ

{{

Π

"

, ]ῖττ!;απέ; {Ἱ
Ἧ

θὠ'ωῃ μ

μ }80 Δ-

Μ (
μ }"}
“ "
ΜΜΙ“ '
ἼΠ ἡ
Ἂ

:

INSTITUTIONES RHETORICA. 9

dominum impulerit, & ἃ Legatorum pedibus
abduxerit.
Sic pro Quinctio gratia Nævii odioſo red-
ditu; uti eloquentia Hortenſii: Quæ res in ci-
vitate duæ plurimum poſſunt, hæ contra nos am-
bæ faciunt in hoc Hcne, ſumma gratia & elo-
quentia: quarum alteram, C. Aquili, vereor,
alterum metuo. Eloquentid Q. Hortenſti, ne
me dicendo impediat, nonnibil commoveor:

gratie Sex. Nævii ne P. Quinktio noceÄat, id
verò non mediocriter pertimeſco. Neque boc

tantopere querendum videretur, bæc ſumma
in illis eſſe, ſi in nobis eſſent ſaltem mediocria.

Verum ita ſe res babet, ut ego, qui neque uſu

ſatis & ingenio parùm poſſim, oum patrono
diſſertiſſimo comparer : Ρ. Quinctius, cui te-
nues opes, nullæ facultates, exiguæ amicorum
copiæ ſunt, cum adverſario gratioſiſzmo con-
tendat.
Et pro Sext. Roſcio avaritia Chryſogoni--
potentiſſmus boc tempore noſtræ civitats, Luc.
Cornelius Chryſogonus. Is à vobis, Judices,

boc poſtulat, ut, quoniam in alienam pecuni-

am tam plenam atque præclaram, nullo jure
invaſerit, quoniämque ei pecuniæ vita Sext.
Koſcii obſtare atque ofcere videatur, deleatit
ex anunmo ſuo Aſpicionem omnem, metiimque
tollatis: ſeſe, hoc incolumi, non arbitratur hu-

jus innocentis patrimonium tam amplum & co-

Pioſum poſſe obtinere: damnato & ejecto, ſpe-
rat ſe Se⸗ quod adeptus eſt per S , er
luxuriam effundere atque conſumere.
Docilis Auditor redditur, ſi breviter & dilu-
A 5 οἰἀὰ

1ο INSIIIUIIONES RHETORICA.
cidè ſumma rei, de qua dicendum eſt, profera-
tur; quod fit
I. Vel ſimpliciter proponendo, ùt Cicero
pro Lege Manilia ſimpliciter aſſerit: - -
Dicendum eſt enim de Cu. Pompeji ſingalari ex-
imidque virtute: bujus autem Orationis diſſt-
cilius eſt exitum, qudm principium invenire; itd
mihi non tam copia, qudm modus in dicendo Julæ-
rendus eſt. -

2. Vel clarè definiendo, ùt definit Cicero,
quid ſit dicturus in Verrem: Zenio nunc al

iſtius, quemadmodum ipſe appellat, ſtudium, ὺς

mmmici ejus morbum & mſaniam, ut Siculi latro-

cinium; ego quo nomine apellem, neſcio: rem
vobis proponam.
3. Si cauſa, ad adjuvandam Auditoris me-
moriam in ſuas partes dividatur. Sic Cicero
dividit pro Cluentio: Animadverti, Judices,
omnem accuſatoris orationem in duas diviſam
eſſe partes: quarum altera mihi niti, & magno-
perè confidere videbatur invididä jam inatera-
24 Fudicit Juniani; altera tantummodò con-
Juetudinis cauſa tinidé & diſßidenter attinge-
7ve rationem veneficii criminum; qud de re le-
ge eſt bac quæſtio conſtituta. Itaque mibi
certum eſt, banez eandem diſtributionem in-
vidiæ 85 criminum ſic in defenſione ſerva-
ve, ut omnes intelligant, nibil me nec jubter-
Jugere voluiſſe reticendo, nec obſcurare di-
celdo.
Attentus Auditor redditur 1I. ſi attentionem
ipſam peramus. Hujus paſſim exempla ex-
tant in Cicerone; e. g. pro Plancio: Illud nuun
᾽ ' υ

ἐϑο }
ἜΝΗ
Π77}}}
ἩΝ τ
1
}
Ε117
' ſun,
ΓᾺ,
Π
ὴ
ΠΝ ι

Π
Μ Π
Γ}
Π
Ε
ἐ μ
δι μῃ n
νπᾗκπνε Π
1.}}
"Τ
Ν
Μὶἷ"!ῳἆ
Μ ἢ
ὴ
η η
ῃ "

— —

---ἀ κ

-

-

INSTITUTIONES RHEIORICA. 11
intn. τ Μἱτ{ς;;ορενἐ oro atque ohſeero, ciun bujus,
. uem efendo, tum communi periculi causa, ne
. ptis auditionibus, ne diſſeminato diſperſoque
Vermoni fortunas innocentium ſubjiciendas pute-
ung. ἐ ἐσῶ, Pro Cluentio: Deinde ſiquam ορί-
Ὶ΄ mnionem jam veſtris mentibus zotrezegſed,
ἈΝ eam ratio convellet, ſi ratio labefactabit, ſi de-
. mque veritas extorquehbit, ne repugnetis, eäâm-
ZJue animis veſtris aut æquis remittatis. Tum
fnt ( autem cum ego mwaquagque de re dicam & dilu-
} am, e , 7, 74 contraria Δ{[ωπτ » tacitè cogita-
Π tioxi veſtræ labkettarzt, .. ad extremum ex-
Ἱ . ſpectetis, & me meum dicendi ordinem Jervare
Ἐ patiamini: cùm perorro, sum ſi quid erit præ-
terizinn, d me requirotixs. Pro eodem Cluen-
. πἴο : Vos quæſo, ut adbuc me attentè audiſtis,
. item quæ reliqua ſunt, audiatis: profelto nibil d
τ . πιὸ dicetur, quod non dignum hoc conventu & ſe-

μ entio, dignum veſtris ſtudiis atque auribus eſſe

"
᾿

. videatus.
Μ
Ι

Ξ

; 2. 51 de rebus magnis & neceſſariis nos eſſe
Π ; dicturos polliceamur Cic. Pro Rabirio: Ὶ
Π ͵|:|;΄υξε-ἷ Sic enim exiſtimare debetis, Quiriter, poſt bo-
Aα mninum memoriam, vem nullam majorem, ma-
ι " Ε: ])εγιεω]οῤαω,ᾗπαξπ αὖ οψπὤτυ vobis provi-
Μ i dendam, neque d tribuno plelis ſuſceptam, neque
Ἷ [Π'Μ' ι 4 Conſule defenſam, neqqus ad populum RKomanum
" eſſe delatam. Agitur enim nibil aliud in hac cauſa,
{μ Luirites, qudm ut nullum ſit poſthauc in Republica
publicum conſilium, nulla bonorum gonſenſio con-
tra improbornm furorem & audaciam, nullum ex-
. remis Keipublicæ temporibus perfugium & pra-
} ; ;
" ῄ' Μῇῖ Jalusis.
τ ὰ 3. Si

μ

12 INSTITUTIONES RHETORICA.

3. Si affirmemus, nos rem clarè eſſe demon-
ſtraturos. Cicero pro Plancio: Δ ejus in-
tegerrimam vitam, modeſtiſſunos mores, ſum-
mam fſidem, continentiam, pietatem, innocen-
tiam oſtendero, nibil de pæœna recuſabo: ſin omnia
præſtitero, quæ ſumnma bonis viris expetenda, pe-

am, Judices, à vobis, ut, cujus miſericordid
Jalus mea cuſtodita ſit, ei vos miſericordiam ve-

Iram, me deprecante, tribuatis.

ARTICULUS Π

Quid ſit Inſinuatio Exordii, & quomodo ab
Oratore exhibenda?

INſnuatio eſt Oratio, quà ſtatim in principio
¹ dicendi nos callidè & latenter inſinuamus in
benevolentiam Auditorum.
Adhibetur Inſinuatio, cùm aliquid vel in-
credibile, vel abſurdum, vel humile, vel du-
bium, vel obſcurum, vel ingratum, vel pro-
lixum, vel reprehendendum, vel turpe videri
poteſt id, quod proponimus. -
Honeſtum non indiget Inſinuatione, cùm
per ſe conciliet animum Auditoris.
Adhibemus autem Inſinuationem
1. Si res proponenda ſit incredibilis aut ab-
urda, præmunitione agimus. Sic Cicero pro
Marcello: Vereor, ut boc, quod dicam, Π07
perinde intelligi auditu poſſit, atque .
ξ-

cogitans ſentio: ipſam victoriam viciſſe Οἱ

γίδ, cùm ea ipſa, quæ illa erat adepta, viétis

remiſiſti: nam cinm ipfius victoriæ conditione
jurè onmes viéti occidiſemus, clementiæ ΠῈ

zudi

Ε
᾿

᾿ τε;;ιἷω ,

ῖταὶὶα !

Ε

Ἷ
Π
1
{1::
Ν }
»δμι!
7
Ἱ ἐ τ

μ
Π
ΠΠ[Π
Π Μ ἐ
Π μ
ΠΪ
᾿ἢῃ,

, ἡ

nn ῆ

Ν

ῃ
ἣ,

e

cenn.
Π
ζἔυτἥ,ῤῃα-
,
ς
μ

μ {

Π 1ι:,

Ι

1

ἈΜΝ} .
Ν :

ἰψ μ

πὐ ὐ "

Π 1}}}

ι Μᾳγχὰὶὓ "

, (Ἱ

1

visque devicta eſt.

,

Cceto N
{μ}ν}

μ ἠ

Ἷ

ἡμ &

un,

INSTITUTIONES RHETORICE. 13

judicio conſervati ſumus. Kectè igitur unus
invictus es, à quo etiam ipſius victoriæ conditio
Vel illam exemplis & teſtimoniis confirma-
mus; ùt Cicero pro Lege Manilia: Teſtis eſt
Italia, quam ille ipſe victor L. Sylla bujus
virtute & ſubſidio confeſſus eſt liberatam: te-

ſtis eſt Sicilia, quam multis undique cinctam

bericulis, non terrore belli, ſed celeritate con-
ſilii, explicavit: teſtis eſt Africa, quæ, magnis

oppreſſa boſtium copiis, eorum ipſorum ſanguine
redundavit 8900
2. Si humilis, Orator illam amplificet, rés-
que novas polliceatur. Sic Cic. Philip. 2. Par-
vis de rebus, ſe fortaſſe neceſſariis conſuli-
mur: P. C. de Appia via, & de moneta Con-
Jul, de Lupercis Tribunus plebis refert. QCua-
rum rerum etſi facilis explicatio videtur, ta-
men aberrat animus d ſententin, ſuſpenſus
curis mojoribus; adducta enim res in ma-
gnum periculum, 89 extremum pœne diſcri-
men. φ
3. δὲ dubia, ſecuritatem ac fiduciam oſten-
demus; ùt Cicero pro Ligario: Habes igitur,
Tubero, quod ε} maxime Accuſatori optan-
dum, conſtentem reum, ſed tamen itd confi-
tentem, ſe in ea parte fuiſſe, qud te, Tubero,
714 virui, ommni laude dignum, Patrem tuum.
Itaque priès de veſtro delicto confiteamini ne-
le eſt, qum Ligarii ullam culpam repreben-
datis.
Et pro Milone Cicero maximè fiduciam
oſtentat in nova judicii forma: Quam ob rem
{{

14 INsTITüTIONES RHETORICA.

ilu arma, Centuriones, cobortes, non periculum
nobis, ſed praſidium denuntiant: neque ſolum,
ut quieto, ſed etiam, ut magno animo Tiug, ῥογ-
tantur, neque auxilium modo defenſioni meæ, ve-
rùm etiam ſilentium bollicentur.
Et pro Rabirio: Nibhil me clamor iſte com-
movet, ſed conſolatur, cum indicat, eſſe quosdam
cives imperitos, ſed non multos. Nunquam, mibi
eredite, populus Romanus hic, qui ſilet, Conſulem
me feciſſet, ſi veſtro clamore perturbatum 11 ar-
bitraretur.
4. 81 res obſcura ſit, reddendus eſt' Auditor
docilis eo modo, quo præcedente Art. diximus.
5. 81 res ingrata ſit, incipiendum eſt vel à
perſona Auditoris vel Auditorum, vel aliã re,
quæ ſit grata. Hc arte Cicero Legum Agra-
riarum oppugnationem initurus, non ſtatim
eam proponit, ſed à ſua & Auditorum laude

exorditur, atque adverſarii vituperatione; unde

ſenſim delabitur ad eas leges oppugnandas.
6. Si prolixa, Auditoris defatigatio Oratio-
nis urbanitate, & honeſtis jocis aut fabula fal-
letur; quod animadvertes in qualibet Cicero-
nis narratione, ſi longa eſt. Sic Cicero pro
Quinctio : C. Quinctius - - ſanè cæterarum
rerum paterfamilias &W£ prudens & attentus,

una in re paulò minus conſideratus, qui ſocie-

tatem cum Sex. Nævio fecerit, viro bono, ve-
runtamen non ita inſtituto, ut jura ſocietatis, &
offcia certi patrigamilias nöſſe poſſet; non quò
ἐΐ deeſſet ingenium, (nam neque bariu ſacetus
curra Ser. Nævius, neque inbumanus praco εἰ
znquam exiſtimatu) Quid ergo eſt? Cum εἰ

)
Ι
|

} natu⸗

Ν
Ε.
ΜΗ
μι

}
ἀμνιι

᾿αμριὶ

Π

᾿ πιὶ
ἡ ἢ)
Ν
η
Ε7]
Ϊ Ππΐημῃ
Μἷἱαυπεεά
ῳ
"
ἐὑ
}
Cfrnt
len n
llufen

1,

Π
ὑ
᾿Μη .
Ἴνη, .

.Τ
Π
Τ
1 "

ὶ

Π

Π
πάχηι,

Π

ΓΠΠῚ

Π

,

}.}}.

ἿΠ
Ω
μὰ nh
μ μ
αὐὸν
Ὕ
( }
Τ
ῇ Ἴ ᾽
᾽ (]ῃι ]ΜἹ '
Ἷ
ΡανΜΐζ“ἐ

INSTITUTIONE9 RHETORICg. 15

natura nibil melius, quam vocem dediſſet, pater
nihil prater libertatem reliquiſſet, vicem in quæ-

fſtum contulit: libertate uſus eſt, quò umbunius
dicax eſſet &σ.

7. Si perſuaſa, ſtatim Auditor à perſuaſione
dimovendus eſt. Ità pro Milone Cicero refu-
tat præœjudicia ante Narrationem rei geſtæ. Sed,
antequam ad eam Orationem venio, quæ eſt
propria noſtræ quæſtionis, videntur ea G refu-
tanda, guæ & 11 Senatu ab inumcis ſæpè jakta-
ta ſunt, &α in concione M ab improbie, ἐ
paulo ante ab accuſatoribus: ut, omni errore
Jublato, rem planè, quæ venit in judicium, vi-
dere poſſtis. Negant, intueri lucem eſſe fas ei,
qui à ſe bominem eRe, εΠ futeatur. mn
qua tandem urbe bhoc homines ſtultiſſimi diſpu-
tant?
8. Si veprehendenda, varià præmunitione
opus eſt. Sic cùm acriorem & vehementiorem
motum exprimimus, adhibenda eſt excuſatio;

uti Cic. Si acrius egero aut liberiùs, quam qui

ante me dixerunt, peto à vobis, ut tantum Ora-
tioni meæ concedatis, quantum & piæ & juſtæ ira-
cundiæ concedendum putetis. ;
Vel reddenda eſt ratio, cur in aliquem acriùs
invehi velimus; ùt Cic. Phil. 2. MWon tracta-
bo ùt Conſulem; ne ille quidem me ùt Conſula-

rem; eiſi ille nullo modo Conſul, ego ſine ulla

controverfia Conſularis ... Vel: MNon con-
Juevi homines appellare aſperius, Quirites,
21 laceſſitus : Vellem, fieri poſſet, ut ὦ me ſine
controverſia nominarentur ü, qui ſe Decem-
viros

16 INsTFTuTIONES RHETORICAA.
viros &c. Vel: Nimis urgeo: commoveri vi-
detur adoleſcens: ad me revertar 85..
Vel illius, quem arguimus, ſubinde nomi-
ni parcendo; aut ejus excuſatio, vel laudatio
præmittenda eſt, ne Oratio fiat aſperior. Ità
Cic. pro Leg. Manil. Catulum & Hortenſium
laudat : At enim vir clariſſimus, Reipublicæ &
veſtris beneficiis ampliſſimis affectus, Q Catulus,

itémque ſummis ornainentis honoris, fortunæ,

virtutis præditus, Q. Hortenſius, ab hac ratio-
ne diſſentiunt?“ Luorum ego authoritatem apud

vos pluribus locis plurimiun valuiſſe, & valere

oportere confiteor. Sed inhue cauſa tametſi cogno-

ſceitis authoritates contrarias fortiſſimorum vi-
rorum & clariſſimorum, tamen ΟἹ 5 authorita-

tibus, ipſa re 85 ratione exquirere poſſumus veri -
tatem. Et pro Sylla Torquatum excuſat: Fe-

ro ego te, Torquate, & Jam dudum fero (
nonnunquam animum, incitatum ad uleiſcen-
dam Orationem tuum, revoco ipſe & reſftecto:
permitto aliquid iracundiæ tuæ, do adoleſcentiæ,
zedo amicitiæ, tribuo parenti: ſed niſi tibi ali-
quem modum vitæ conſtitueris, coges, oblitum me
noſtræ amicitiæ, habere rationem noſtræ digni-
zatis.
Vel abſtrahenda eſt Oratio à perſona, præ-
ſertim ſi ſit gravis. Sic Cic. non Catonem, ſed
Stoicorum doctrinam, cui erat addictus, vVe-
nuſtè reprehendit pro Munæna: In M. Cato-
ne, Judices, bac hona, llæ videmus divina
egregia ipfius ſcitote eſſe propria; 74 1be.
nunquam requirimus, ed ſunt omnia non
natura, Jed à Magiſiro: fuit enim quidam

Ϊ
] " . ſrpi

ſummo

ΓΠ

᾽
"

μ

Π

ὶειψι!:έᾖεπε
μεἰι

!

Π Π

᾿
ἰῄπ Ἱ
} {|} {Π|
μ ]

Ε.

ἐδι τ
ἤ]" nin
71}
al Π
ΠΗ
Ε
ἑ Νηι
Ε.
ῃ
Ν "
ῃ

inne

INSTITUTIONES RHETORICE. 17
ngi Jummo ingenio vir Zeno, cujussinventorum æmu-
Ἢ } Stoici nominantur & .
Ὧ 9. Si turpis, vel cum excuſatione obſcurè
ἰ declaretur; vel cum præteritione ſileatur. Ita
Ἅ Cic. pro Cluent. μ me non præterit, cujus-
hmrin modicungue mater ſit, tamen in judicio filu de

ἰμιῳ zurpitudine parentis dici viæ oportere. Non eſ-
. Jem ad ullam cauſam idoneus, Judices, ſe hoc.
. quod in communilus hominum ſenfibus atque in
le . ί]')[α natura poſitum atque infxum eſt, id ego,
mmn rum ad amici pericula depellunda adbilerer, non
. viderem. Facilè intelligo, non modò reticere ho-
Π mines parentum injurias, ſed etiam animo
Μ àa qaο ferre oportere. Sed ego en, quæ ferri poſ-
Μ ſunt, ferenda, quæ taceri, tacenda eſſe arbi-
ἍΗ 7γογ. Et 3. in Verr. Omnia præteribo, quæ mibt
} gictu turpia videbuntur; neque ſolum quid
μ μ iſtum audire, verùm etiam quid me oporteat di-
i ere, conſiderabo. Vos, quæſo, date hoz, & con-
. Lcedite nszan⸗ meo, ut aliquam partem de iſtiuz

lſenn, impudentia reticere poſſm: omne illud tempusz
quod fuit, antequam {9 ad Magiſtratus Kémque

!
Ι

Wmn puhlicam aceeſſit, habeat per me ſolutum ac libe-
μεὐμι γηπι : Plentur de nocturmis ejus bacchationilus ac
vighgliliis .
μ Ex his patet, Inſinuationem magno in judi-

μ cio & prudent à dicentis verſari, ut non intelhi-
γ8" gentiam modo, ſed gratiam & attentionem
Ἴ Auditoris comparet in omni cauſa, Plerumque
εμ etiam ſibi adversà : qu arte valuit Tullius, qui
„ ubigque artificioſo callideæ & aſtutæ Oratioris
7curltſu detinens Auditores, permovet tandem
" non ſolùm imperitos, fed etiam docios.
" B Sic

18 INSTITUTIONES RHETORICA.

Sic pro Ligario tam callidè & convenienter
dixit ut Cæſari (quamvis in iſta cauſa Judici
& adverſ rio tamen veluti ſtupefacto, & extra
ſe poſito, color variè mutatus ſit, & libelli qui-
dam è& manibus exciderint.
ARTICULIIS III.
Quæ ſint Virtutes & Vitia Ε xorqii?
VIrtutes Exordii ſunt I. ut ſit proprium, hoc
eſt, aptum ad cauſam, & exejus viſceribus
deductum.
2. Ut ſit accuratum, hoc eſt, verbis apertum,
& inſtruétum ſententiiis.
3. Ut ſit verecundum, moderatè longum, γεὶ
potiùs breve.
Vitia xordii ſunt 1I. ſi ſit vulgare, & pluri-
bus cauſis poſſit accommodari. :
2. Si ſit commune, quod tam in hanc, quàm
in contrariam parten cauſæ, tam reo, quàm ac-
cuſatori, tam laudi, quàm vituperio; tam ſua-
ſioni, quàm diſſuaſion poteſt convenire
3. Si ſit commutabile, quod ab adverſario,
paucis mutatis, pro contraria parte dici poteſt.

4. Si longum & pluribus verbis aut ſententiis,

ultrà, quàm ſatis eſt, producit τ : habet enim ſe
per modum Capitis reſpecu totius Orationis.
ς. 81 ſit ſeparatum, quod non εΧ ipſa cauſa
ductum eſt
6. Si ſit translatum, quod aliud conſicit, quâm
Genus cauſæ poſtulat. ΄
7. 81 ſit irregulare, ſeu contra præcepta, in
quo Auditor, nec attentus, nec docilis, nec be-
nevolus redditur.
Ex Figuris ad ornatum Exordii potiſſimùm
ſequen-

leulbns

ΤΝ
ὶ

Ε

{
ὴ
Ν
.1}}}

17

ἽΜ, ᾿

Ε

Ἀ :
)
Ὧ Ν
η δ
ὕμῃ

Ν

η
ΤΝ
}

ὶ
Ν
Π

D

Torpumt

Ἴ ,

nhum
Π

Ϊ

"
,
Ι
:

ἽΠΙΝ

Π
ἰ

ει
ἐ ι
Π
ῶ

᾽

ἐ

Ν
Ἷ Μ
μ

INSTIITUTIONES RHETORIC. 19

ſequentes conducunt: Dubitatio; maximè in
Defenſionibus, & cùm aliquem arguimus, ut
ſcilicet Auditoris animus ſuſpenſus teneatur.
Ἰτὰ Cic. in Verr. 7. Quid agam, Judices? QLuô
aceuſationis meæ rationem conferam? Lu me
veriam? Ad omnes enim meos impetus, quaſt
murus quidam, Boni nomen Imperatoris oppo-
nitur. Movi locum: Dideo, ubi ſe jactaturus F
Hortenſius: belli pericula, tempora Reipublicæ,
Imperatorum penuriam commemoralit. Et pro
Ligario: Itaque, quò me vertam, neſcio? para-
ztus enim venerum, cum tu id neque per te ſeires,
neque audire aliunde potuiſſes, ut ignoratione 777
ad hominis miſeri ſalutem abuterer. Sed quoniam

diligentiaâ inimici inveſtigatum eſt id, quod late-

bat, confitendum eſt, ut opinor (præſertim cum
meus neceſſarius, C. Panſa fecerit, ut id Jam
integrum non eſſet) omiſſäque controverſia,
omnis Oratio ad miſericordiam tuum conferenda
Hypotheſis cum fictione. Sic Cic. in Vatini-
um: Si, tua tantummodò, Vatini, quid indigni-
zas poſtularet, ſpectare voluiſſem, feciſſem id,
quod hbis vehbementer placebat, ut te, cujus keſti-
monium, propter turpitudinem vitæ Jordesque
domeſticas, nullius momenti putaretur, Tacitus
dimitterem: nemo enim borum aut ita te re-

futàndum, ut gravem adverſarium, aut 7 ro-

gandum, t religioſum teſtem, erbitrahabatur,
Sed fui paulò in te intemperuntior Jortaſſe, quàm
Occupatio & Licentia; in Cauſis maximè ju-

dicialibus, ut evellatur ex animis Judicum ſuſpi-
B 2£ CI1O

80 INSTITUTIONES RHETORICAX.

cio, quæ reo nocere poſſit. Cic. pro Rabirio:
Etſi, Luirites, non eſt meæ conſuetudinis, ini-
tio dicendi rationem reddere, qua de cauſa
uemque defendam; proptera quod cum omni-
us civibus in eorum periculis ſemper ſatis ju-
ſtam mibi cauſam neceſſtudinis eſſe duxi: ta-
men in bac defenſione capitis, famæ, fortuna-
rumque omnium C. Rabirü, proponenda ratio
vigetur eſſe officii mei: Proptered Zbe, quæ
zuſtiſſima mihbi cauſa ad bunc defendendum ε6
viſa eſt, eadem vobis ad abſolvendum debet vi-
deri &.
Diſtributio. Sic. Cic. pro Rege Dejot. Cum
in omnibus cauſis gravioribus, C. Cæſar, initio
dicendi commoveri ſoleam vebementius, gudm
videtur vel uſus vel ætas mea poſtulare: tum
in hac cauſa itd me multa perturbant, ut, quan-
tum mea pdes ſtudii mibi afferat ad ſalutem Kegis
Dejotari defendendam, tantum facultatis timor
getrabat. Primuùm dico pro capite fortunisque
Κορὶς : quod ipſum etſi non iniquum eſt, in tuo
duntaxat periculo: tamen eſt ità inuſßitatum,
Regem capitis reum eſſe, ut ante hoc tempus non
ſit auditum. Deinde eum Regem, quem ornare
anteà cuntto cum Senatu ekien, pro perpetuis
ejus in noſtram Rempublicam meritis, nunc con-
tra atrociſſimum crimen cogor defendere. Acce-
dit, ut accuſatorum alterius crudelinate, alterius
indignitate conturher &c.
Antithea. Ità Cic. pro Domo ſua: -- vobis
podierno die conſtituendum eſt, utruùm poſtbac

amentes, ac perditos Magiſtratus improborum

Ulterawt

ic

Ι η

Ι

ἰ ἷ{!{ΐϊἆω
}

μἶιι

μ }

— ——

Π

ὺ

Μ 1
Π
{|}}}}
Π
Π
Π
!
ἡΐμμι
Ἷ
ει
Π }
ΜΗ
'

υώὲψε |

Γ
Ε

—

Hſnen,

᾿ἰπη

{Π}}}},

ἐ
Ρ {ἅῄ{{ ᾿
Π η
ν}}

Ἅ
Δ;

ΠΠΜ ,
ὙΠ he

Π

Π μῃ

17

Ω
᾿

{}}} ψ... Ι.

" ἐ

μ
αἰν, Μ
Η {
lne: mm
ἽΠ
ΠΠμι !
Π !

ἣ
Π
ΜΜ Π
Π
Ἷ ρετρετιε͵
ΓΙΝ
Π Αι:ᾗ

{ Ν

Ν
" |

}
]ω}ψ:ἰ D |
᾿.

INSTITruTIONES NHETORICE. 21
ac ſceleratorum civium præſidio nudare, an
etiam Deorum immortalium religione armare Ma-
jitis: Nam [} illa labes ac flamma Reipublicæ
uum illum peſtiſerum &* funeſtum ttibunatum,
quem æauitate bpumand tueri non poteſt, divind
religione defenderit, aliæ ceremoniæ nobis erunt,
alii Antitiſles Deorum immortalium, alii inter-
retes religionum requirendi. Sin autem veſtri
auctoritate ae,tige, Pontifices, ea, quæ fu-
rore improborum, in Republica, ab aliis oppreſsd,
ab aliis deſeèrtd ab aliis proditd, geſta ſunt, re-

ſcinduntur, erit cauſa, cur conſiliuin Majorum in

ampliſmnis viris ad Sacerdotia deligendis jure ac
meritò laudare poſſunus &..
Suſpenſio. Sic. Cic. in Verr. Quod erat op-
tandum maximè, Judices, & quod unum ad in-
vidiam veſtri Ordinis, infamämaque judiciorum
ſedandam maximè pertinebat, 15 non bumano

conſilio, ſed propè divinitus datum, atque obla-

tum vohis ſummo Reipublicæ tempore vidqetur: in-

veteravit enim jam obinio pernicioſa Reipublicæ,

nobisque periculoſa, quæ non modo Komæ, ſed
apud exteras nationes omnium ſermone percre-
buit, his judiciis, quæ nunc ſint, pecunioſum
hominem, quamvis ſit nocens, neminem poſſe
damnari 950.
Apoſtrophe. Sic Cic. pro Ligario: Novum
crimen, C. Cæſar, & ante hbune diem inaudi-
tum, propinquus meus ad te, Ο. Tubero, dJe-
zulit, Q. Ligarium in Africa fuiſſe, idque ,
Panſa, praæſtanti vir ingenio, fretus fortaſſe
ε6 familiaritate, μά eſt ei tecum, auſus eſt con-

ſiteri &c.
Β3 . ΑΚΤῚ-

95 INSTITVUVTIONES RHETORICA.

ARIICIHILLIS IV.
Quo Artificio conſtruendum ſit Exordium?

PRimò aſſumenda eſt aliqua Propoſitio, quæ
cauſæ conveniat.
Secundò hujus Propoſitionis una vel plurcs
rationes afterantur; ità ut quaſi prima Argu-
mentorum ſemina, in Confirmatione poſtmo-
dàùm fufiùs explicanda, jacere videaris.
Tertiò hæ rationes deſumendæ ſunt exViſce-
ribus cauſæ, ſeu Locis intrinſecis; ut Genere,
Effectis, Similitudinibus, Adjunctis, &c. quæ
cum re connexa ſunt; ut Perſonæ, Loca, Tem-
pus, &c. à quibus Cicero Exordii Argumen-
tum frequentiſſimè mutuatur: nam pro Rege
De jotaro Loci anguſtias, pro Cœlio Temporis
inſolentiam, pro Milone novam judiciorum
rationem aſſumit. :
Οὐυαττὸ adhibenda etiam eſt aliqua Amplifi-
catio, Verborum maximè. Amplificatione
Rerum parcè & breviter utendum.
uintò Periodorum venuſtas, & numeri

Oratorii ſuavitas amplum & accuratum faciunt

Exordium.
Sextò Affectus Exordii ut plurimùm debent
eſſe lenes. Quodſi graves excitentur, ſint
tantùm quaſi inchoati: nondum enim exarſit
Orator, ſed ſenſim progreditur & aſſurgit.
Denique conſtruendorum Exordiorum ar-
tem facillimè intelliges imitatione Ciceronis,
cujus Exordia pro diverſitate cauſarum præ
oculis habenda ſunt. ,

CA-

φ

Εωᾖτε
| ὶ
Κ1}}
ΕΝ
ῃ
Π
}
Π
φ
Ε
ψ μ
;

Ilen

Mn {

Πηαῖ.
Πῃ
ίοεε, Ten
Ahonen
dempor
ἰ ι
.
ἰμ .
Π ;
ὐ
!

ἐά
{ Ιιἷἶἷζ

ιἓπυἷἕἰἷ'͵ ᾽
ἌΩΝ
πω
μ

'

INSTITüTIONES RHETORICE. 23

CAPUIIII.

De Narratione, Secunda Parte
Orationis.
ARTICULUS UNICUS.

Quid ( Narratio Oratoria, & quæ ejus
Virtutes ac Ornamenta?“

Χογάϊο communiter ſubjicitur Narratio;
¹niſi refutanda & priùs amolienda ſint præ-
judicia. In Orationibus Generis Exor-
nativi & Deliberativi rariſſimè adhibetur; ſed
tamen variis in locis inſeri queunt Narratiun-
culæ.
In Genere Judiciali exhibenda eſt Narratio.
Quodſi factum jam expoſuit Adverſarius, nar-
randum tamen eſt, ſed alio modo, ut appareat,
quæ falsò ille propoſuit. Ex quo patet, magni
momenti partem eſſe Narrationem; cuùm fit
quaſi quædam ſedes & fundamentum conſtitu-
endæ fidei; &, ſi ornatè ac copiosè tractetur,
meSearn ſæpè habet vim ſolidæ probationis.
De Virtutibus Narrationis vide Inſtitutio-
num Rhetoricarum Part. I. Caput I. de Narra-
tione; ubi pluribus de illis agitur. Hic pauca
ſubjungimus. :
Ut fidem faciat Narratio, is, qui narrat, ſit
perſpectæ probitatis & fidei, ac ſimpliciter &
clarè exponat rerum Circumſtantias, & Adjun-
cta Perſonarum, Loci, Temporis, &c. Sic in-
ſigne exemplum cſt Ciceronis pro Milone, ubi

Narratione probat, Clodium ſtruxiſſe Miloni
: Β4 inſi-

24 IMNSTITUTIONES RHETORICA.

inſidias: P. Clodius cùm ſtatuiſſet omni ſcelere in
Prætura vexare Rempublicam, viderétque ità tra-
Ccta eſſe Comitia anno ſuperiore, ut non multos men-
ſes Braturam gerere poſſet, qui non bonoru
gradum ſpectaret, ut æteri, ſed 5 L. Paullum
Collegam effugere vellet, ſingulari virtute civem,
& annum integrum ad dilacerandam KRempubli-
cam quæreret, ſubitò reliquir annum ſuum, ſéque
in annum proximum tranſtulit, non, ut fit, reli-
gione aliquã, ſed ut haberet, quod ipſe dicebat, ad
Præturam gerendam, hoc eſt, ad evertendam
Rempublicam, plenum annum atque integrum.
COecurrehat ei, mancam ac debilem Præturam ſuam

Jfuturam, Conſule Milone; eum porrò ſummo con-
Jenſu Populi Komani Conſulem fieri vi lebat. Con-

tulit ſe ad ejusmodi competitores; ſed itò, totam
ut petitionem ipſe ſolus, etiam invitis illis, guber-
naret: totaut comitia ſuis, ùt dictitabat, hume-

ri ſuſtineret. Convocabat tribus: ſe interpone-
bat: coloniam novam delectu perditiſſimorum τ

vium conſeribebat. Quantò ille plura miſcelat, tan-
1 hie magis in dies convaleſcebat. Uli vidit homo,
ad omne facinus paratiſſmus, fortiſſimum virum,

inimiciſſanum ſuum, certiſſimum Conſulem, idque

intellexit non ſolum ſermonibus, ſed etiam ſuffra-
.. : . τ ο . „
gi's Populi Romani ſæpè eſſe declaratum, palàm

agere cœpit, & apertè dicere, occidendum Milo-

nem. Servos agreſtes & barbaros, quibus ſlvas
publicas depopulatus erat, Etruriämque vexdrat,
ex Appennino deduxerat, quos videbatis. Res
erat minimè obſeura: etenim paldm dictitabat,
Conſulatum Miloni eripi non poſſe , vitain poſſe.
Significavit boc ſæpè in Senatu, dixit in concione;
quin

Ν
Μ Ϊ

Ἷ
ἰ

Ἰ {Ὲ !

{έμη

Ν
Π
nliint

br, .

INSTTTUTIONES RHETORICA. 25
quin etiam Favonio, fortiſſuno viro, quærenti ex
eo, qud ſpe fureret, Milone vivo, reſpondit, triduo
illum, ad ſummum quatriduo periturun. Quam
vocem ejus ad bunc M. Cutonem ſtatim Favonius
detulit. Interim cuùm ſeiret Clodius (neque enim
erat dimcile ſeire) iter ſolemne, legitimum, neceſ-
" ſarium 4116 diem XIII. Kalendas Februarii Mi-

"

. loni eſſe Lanuvium ad Flaminem prodendum, quòd
Π

͵͵υ;͵π͵ἅε|ε:εω
" μ Ι

}

}

Δ)1 erat Dictator Lanuvii Milo, Komd ſubitò ipſe pro-
Π ι fectus pridie eſt, ut ante ſuum fundum, quod re
annn intellectum eſt, Miloni inſidias collocaret. Atque
in itd profectus eſt, ut concionem turbulentam, in
Δ qua ejus furor deſideratus eſt, quæ illo ipſo die ῥα-

ἡμμιι" byita eſt, relinqueret: quam, niſi obire facinoru

H
ε, . locum tempursque voluiſſet, nunquam reliquiſſet.
. Milo autem, cum in ſenatu fuiſſet eo die, quoad
U Senatus dimiſſus eſt, domum venit; calceos ξ ᾽
Ἡὐν μ veſtimenta mutavit: paulisper, dum ſe uxor, ut
: , comparat, commoratus eſt: deinde profectus
μ eſt id temporis, cum jam Clodius, ſiquidem eo die
Romam venturus erat, redire potuiſſet. Obviam
71 ei Clodius expeditus, in equo, nulld rhedd,
Πμ}}!}᾿ nulli impedimentis, nullis Græcis comitibus ut
ἐ Jolebat: ſinè uxore, quod nunquam ferè: cuùm hic
μμ}} infidiator, qui iter ilud ad cædem faciendam ap-

Ϊ
R

Π
Π
.
4
ὮΝ

'
"

”...Ἡῳίξπ parſſet, cum uAxore veberetur in rbeda, penula-
μ tus, magno impedito && muliebri ac delicato
εἰι vnillarum puerorumque comitatu. Fit obvidm
μ Clodio ante fundum ejus bord ferè undecimä, aut
ſeur von multò ſecus. Statim complures cum telis in
υ Π ῥμῆς faciunt de loco ſuperiore impetum: aorer,
n rbedarium occidunt. Cum autem bic de rheda,
d rejectd penuld, deſiluiſſet, ſeque acri animo defen-
{}}}} Μ γ Β᾽; deret,

26 INsTITUTIONES RHETORICX.

deret, illi, qui erant cum Clodio, gladiis educti
partim recurrere ad rbedam, ut ὰ tergo Milonem
"dorirentur; partim, qud hunc jam merfettun
putarent, cædere inciſpuunt ejus ſervos, qui pdſt
erant; ex quibus, qui animo in Qominum deli
& præſenti fuerunt, partim occiſi ſunt, purtim,
um ad rbedampugnar: viderent, & domino ſuccur.
rere prohbiberentur, Milonémque occiſum etiam
ex ipſo Clodio audirent, & reverò putarent, fece-

runt id ſervi Milonis (dicam enim non derivandi

criminis causä, ſed ut factum eſt) neque imperan-
te, neque ſciente, neque præſente domino, quod
ſuos qutisque ſervos intali re facere voluiſſet. Haæc

ſicut expoſui, itd geſta ſunt.
Non midus illuſtris eſt Narra io 3. in Catil.
ubi Cicero manifeſtam ejus & ſociorum con-
jurationem exponere his verbis orditur: Quz
quoniam in Senatu illuſtrata, patefacta, comper-
taque ſunt per me, vobis jam exponam breviter,
Quirites, ut & quanta, 85 qudm manifeſta, 85᾽ qud
ratione inveſtigata, & comprehenſa ſint, vos, γηΐ
ignoratis 85᾽ exſpectatis, ſcire poſſitis Sc.
Ad elegantiam & ſuavitatem Narrationis
pertinet, ut inſerantur Admirationes, Exſpe-
ctationes, Exitus inopinati, Motus animorum,
Colloquia etiam perſonarum, &c.
Ut non eodem, ſed modè breviori ſtylo,
modò prolixiori utamur; v. g. ut parva preſè,
magna ſubtiliter, atrocia invidiosè, triſtia mi-
ſerabiliter, læta jucundè efferamus. Plura
Narrationum Exempla vide in Actionibus con-
Fra Verrem.

Quænam potiſſimùm Figuræ in Narrationi.
us

=

in,
Do
Β.
( Me
Π nten
iiin 1
.
Ε
ψ(ῃ
| Ρ“ἵ“ὗ {
ΕΠ] ῤφῤ
. Π
εμ
Ε.
Μιἰπαεὀὠ
Πῃ
ῃ
μ

ἤῃ Ἷ ᾿

Ν

.
Ἱ Π!.

Ἐ

Ἅ

ΜΠΠΉ}

Π ἐ
ΠΗ

Π μ .

ἡνν ι

(
Ὁ:

:

εἰ
ι

Ἵ
ἐ

}
'κΐοϊωνω[κε:αανι ;
Atſinin

INSTIIUTIONES RHETORICEZ. 27

bus adhibendæ ſint, vide in ſequentibus
exemplis.
1. Hypotypoſis; ùt Cic. 7. in Verr. Cedeba-
tur virgi in medio fſoro Meſſanæ Civis Komanus:
cùm intered nullus gemitus, nulla vox alia iſtius
miſeri inter doloves erepitüumque plagarum au-
diebatur, η11 hæc: Civis Komanus ſum. Ibidem:
Ipſe, inflammatus ſeelere & furore, in forum venit:
ardebant oculi, toto ex ore erudelitas eminebat.
2. Suſpenſio; ùt 7. in Verr. Quid deindes

Quid cenſetis? Furtum Fortaſſe aut prædam

exſpectatis aliquam? Exſpectate facinus, gqudm
τ ς improbum „vincam tamen exſpectationém
omnium, ξδο, "
3. Dialogiſmus; ùt 2. in Verr. Qua ſo, inquit,
Philodame, cur ad nos ſäliam tuam non intrò vo-
cari jubes ? Et paulò pôſt: Tum ille, ut aliquid
reſponderet 5 negavit, eſſe moris Gracorum, ut in
convivio virorum accumberent mulieret. Hic
tum alius ex alia parte: enimverò ferendum hoc
non eſt, vocetur mulier &.
4. Communicatio; àùt 7. in Verr. δὲ tu apud
Perſas, aut in extrema India deprebenſus Ver-
res, ad ſupplicium dueerere, quid aliud clamita-
res, 210 te Civem eſſe Romanum?6
5.. Exclamatio & Admiratio; ùt pro Cluent.
de Saſſia illa matre, ubi poſt aliquam narratio-
nem hæc interſerit ad motum: Ο muliera ſce-
Ius incredilile, & præter bane unam, in omni vi-
ta inauditum ! Ο libidinem effrenatam & 1405
mitam?, Ο audaciem ſingularem?! non timuiſſe,

Μ minùs vim Deorum, hominüumque ſamam

at illam ipſam noctem, facésque nuptiales &.
Χ

28 INSTIUTIONES RHETORIC.
Ex his patet, in Narratione reperiri etiam
motus, qui tamen plerumque ſunt lenes & mo-
derati, fiuntque quaſi per Digreſſionem.

CAPUTIV.

De Confirmatione, Tertia Parte
Orationis.
ARTIiIiCüLUSI.
Quid ſit Confirmatio?“ Quot habeat Partes, &½
quid de eâ prænoſcendum?
Onfermatio eſt pars Orationis, in qua rem
à nobis propoſitam confirmamus. Ab
aliis vocatur Contentio, ut totum à Parte,
quæ eſt Confirmatio propriè talis, & pars Con-
tentionis, diſtinguant.
Duas Partes complectitur: Prima eſt, quæ
propriè Confirmatio dicitur; in qua ca,; quæ
pro nobis ſunt, Argumentis & Argumentatio-
nibus ſtabilimus.
Altera eſt Confutatio ſive Reprebenfio, in qua
ea, quæ contra nos ſunt, refellimus & confu-

tamus.
Ad utrumque utiliter præſtandum neceſſa-

rium eſt, ut ſtatus ſive conſtitutio cauſæ co-

gnoſcatur & proponatur. .
Propoſitio autem eſt brevis ſtatũs & totius cau-
ſæ comprehenſio, habétque duas partes, Se-
junctionem ſcilicet & Diſtributionem.
Sejunctio eft Oratio brevis, declarans id, in
quo cum adverſario convenimus, & quid in

controverſia relinquatur. τ
Diſtri-

l
Mui

᾽
; Γὤὃἱἆυἵ
οὑμβ
Μ
{{
ὶ
Ceunrur ἢ
Π
ΕΝ
Π
μ
Dehn

Π Π

}
MNN!
Ε
Β
Agun⸗
Π
Δ
ΕΝ
ypcno
Ε
ἤμμῇ
η
Ν }

2
Π ein
ὰ ῃ

7

Ἴ
:
Π
αἰν ἐ
Τ

WoCor

INSTIIUTIONES RHETORICE. 29

Diſtributio eſt Oratio proponens, quibus de
rebus dicturi ſimus; vel eſt Explicatio ordi-
nis, quem ſequi volumus per totam Oratio-
nem.
Utraque debet eſſe clara, brevis, & ferè
nunquam ultra tria capita compleclens. Vi-
deantur ea, quæ Cap. 2. Art. I. de Auditore
Docili reddendo in Exordiis dicta ſunt.
Fit Propoſitio regulariter in fine Exordio-
rum, nonnunquam etiam in fine Narrationis,
aut poſt Confutationem Præjudiciorum.
De Statu ejusque diviſione egimus Lib. I. de
Inventione Cap. ult. Art. 4. Z
Omiis igitur Confirmatio conſiſtit in Argu-
mentis & Argumentationibus, quibus cauſæ
noſtræ Fidem, Authoritatem & Firmamentum
adjungimus. :
Argumentum eſt ratio, ex Locis Rhetoricis,
aut aliunde petita.
Argumentatio autem, per quam Argumenta
in Oratione collocantur, eſt fuſior & artificioſa
Explicatio.
Duplex eſt Argumentatio: Philoſophica &
Khetorica ſive Oratoria.
Argumenta io Philoſophica alia eſt Perfecta,
quam Syllogiſmum; alia Imperfecta, quam En-
thymema appellamus.
Argumentatio Perfecta ſive llogismus con-
Π τ tribus propoſitionibus; quarum prima di-
citur à Philoſophis Major; ſecunda Minor; ter-
tia Conſequenta; quæ ità diſponuntur inter ſe,

ut, conceſſis duabus prioribus, rertia neceſſariò

admitti debeat; v. g. Ommis virtus eſt laude di-
φῬηᾷ

30 INSTITUTIONES RHETORIC/.

digna; ſed Temperantia eſt virtus: igitur Tem-
perantia eſt laude digna.
Enthymema eſt Argumentatio, conſtans dua-
bus Propoſitionibus, quarum illi alteram An-
tecedens, alteram Conſequens nuncupant; v. g.
Ommne vitium eſt turper ergò Ebrietas eſt turpis.
Vocatur Argumentatio Imperfecta; quia in
εὰ ſemper ſubintelligitur una è& tribus Propo-
ſitionibus, ex quibus Syllogiſinus componitur;
unde licet ſemper negare Concluſionem, do-
nec ad perfectam revocetur; v. g Omne vi-
tium eſt turpe; ſed Ebrietas eſt vitium: igitur
Ebrietas eſt turpis. Ἐ
Differt Argumentatio Philoſophica à Rheto-
rica; quia Philoſophus habet Argumentationes
nudas ac ſimplices, quas certo ſemper Propo-
ſitionum oraine & ſinè artificio exquiſito pro-
ponit; Rhetor ὃ contrario ſuam in collocandis;
amplificandis, ornandisque Propoſitionibus ità
ponit induſtriam, ut tamen artem diſſimulet.
Qujus rei ratio ex eo repetenda, quòd Philoſo-
phus probare tantùm, Rhetor & probare, &
probando placere etiam intendat. .
Argumentatio Rhetorica eſt apta, & exqui-
ſito cum artificio facta Propoſitionum, ex qui-

bus Argumentum conſtat, Diſpoſitio; unde le-

gitima Concluſio elicitur, & amplificata orna-
taque effloreſeit Oratio. ι
Varias ſub ſe ſpecies complectitur; nimirum
Ratiocinationem ſive Syllogiſmum, Enthymema;
Epicherema, Soriten,; Dilemma, Induétionem,
Eemplum.

ARTI-

iumn
ὄ ο
ΓΠῚ
ὐ

Π
Ο
Ἱ
ἀμη μ
Ε
ΕΙ
{Γπιο"ε-λἁυΐ’
᾿ἀῆἤι
Aünptun
Ζ
Kotnni ar
Demn
}
ΡοᾖείοπίεΑ}

᾿ ῬἩΜΜψ

μῃ ,
ὕ Ἰηίγ
ὴ
Ἷ

)

,

Π
)

ὐ Παὺ.
Neliniooes
ἐ .
Μ Ν

Ἴ )

ηΝ .
Τ |
ἀὰμ
ῃ }.
; υΠἆΘ " ΄’
}

Ὑ

Π
εἰ "

'

INSTITUTIONES RHETORICA. 31
ο ΔῊ ΤΙΟ Τ 15.ὦ1ἃ
Quid ſit Katiocinatio, ſive yllogiſmus, ς
quenam ejus Partes?
Atiocinatio eſt Argumentatio perfectifſima,
ſuis omnibus conſtans partibus, certôque
inter ſe ordine connexis; logiſmus alio nomi-
ne vocatur. : . ͵ .
Quinque partes habet KRatiocinatio. 1. Pro-
pohtio, per quam breviter Locus is exponitur,
ex quo vis omnis, oportet, emanet Ratiocinatio-
2. Propoſitionis Approbatio, per quam id;
quod breviter expoſitum eſt, rationibus affirma-
tum, probabilius & apertius fit.
3. Aſſumptio, per quam id, quod εχ Propo-
ſitione ad oſtendendum pertinet, aſſumitur.
4. Aſſumptionis Probatio, per quam id, quod
aſſumptum eſt, rationibus probatur.
5. Complexio, per quam 14. quod conficitur
ex omni Argumentatione, breviter exponitur.
Exemplum. I. Propoſitio. Quod conſelio ξ
Providentia vegitur, optimè regitur. 2. Pro-
Poſitionis App robatio. Eercitus enim is, cui
Præpoſitus eſt ſapiens Imperator, commodiſſmè
regitur. 3. Aſſumptio. Mundus autem conſilio
& ῥγουϊ ο regitur. 4. Aſamptionis Pro-
batio. Nam 85 ſignorum obitur & ortus;, gui
defmitum quendam ordinem ſervant, & annuæz
commutationes, quæ ad utilitatem rerum oimnium
ſunt accommodatæ, ſapientiſſimum aliquod Numen
eſſe oſtendunt, d quo reguntur. . Complexio.
Providentià igitur mundus optimè adminiſtratur.

Aliud

32 INSTIT UIIONES RHETORICA.

Aliud Exemplum εχ Cic. pro Leg. Manil.
ubi probat per Ratiocinationem, committen-
dum eſſe Pompejo exercitum Pomani Imperii
propter ipſius Imperatoris felicitatem.
Propoſitio. In deligendo Imperatore non
tantùm virtutis bellicæ, ſed etiam felicitatis ha-
benda ratio eſt.
Ego ſic exiſtimo, Maximo, Marcello, Scipioni,
Mario, & cæteris magnis Imperatoribus non ſo-
lum propter virtutem, ſed etiam proſpter fortunam
Japius imperia mandata, atque exercitus fuiſſe
commiſſos.
Probatio Propoſitionis: Quia fummis Viris
ad magnas res bene agendas divinitus adjuncta
eſt fortuna.

Fuit enim profectò quibusdam ſummis Viris

quadam ad amplitudinem & gloriam, & ad res
magnas bene gerendas divinitus adjuntta for-
Zund.
Aſſumptio. Pompejus fuit ſemper felix.
De bujus autem hominis felicitate, qua de mint
agimus, hac utar moderatione dicendi, non ut 11
illius poteſtate fortunam poſitam eſſe dicam, Jed
ut præterita meminiſſe, reliqua ſperare vidgeamur;
ne aut inviſa Diis immortalibus Oratio noſtra,
aut ingrata eſſe videatur.
Probatio Aſſumptionis: Nam magnas res
domi militiæque, terrâ marique feliciter gefſit.
Itaque non ſum prædicaturus, Luirites,
quantas res ille domi militiæque, terrâ mari-
que, quantäque felicitate geſſerit: ΝΗ ejus ſem-
per voluntatibus non modo cives aſſenſerint,
Jocii obtemperarint, boſtes obedierint, ſed etiam

venti

}
ἼΝ
μ
Π ΡΙΟΡἵ |
ΠῈ
Γ
(
ἰ
ἤμ!
,
ἡΉ ι
)
ἩΠΠ}ὺ

ἐ ι ,

|

ΓῚΝ

ἡ Π
ἐπω
Kimilte
Dentum,

ὐῈ 0

ὴ
θαΐῃ
ΝΞΠΙ N

Ν

} δὴ
"
Chdi ῇ
ſen
Μ ῃ
Ἰηΐι
"

50
Π 1..
" ψ ’“ΖΚ""'᾿
Ἷ n
Ἷ (}}}}1}

Π ν},.}

"1 {πΠ8}}}}
ἽΠ Π

ὶ ἽΠ

ἐ Ἵ ι

ΤΝΒΤΙΤΏΤΙΟΝΕΒ RHETORICA. 33

venti tempeſtutésque obſecundärint. Hoc bre-
viſſimè dicam, neéminem unquam tam impuden-
tem fuiſſe, qui à Diis immortalibus tot & tantas
res tacitus auderet optare, quot & quantas Dii
immortales ad Cn. Pompejum detulerunt: quod
ut illi proprium ſit ac perpetuum, Quirites, cum
communis ſalutis atque imperii, tum hominis ipſius
causd, ſicut facitis, velle & optare Jebetis.
Complexio. Igitur Pompejus diligendus eſt
Imperator.
Quare cùm bellum ità neceſſarium ſit, ut nepli-
gi non poſſit; ità magnum, ut accuratiſſunè ſit ad-
miniſtrandum; & cum ei Imperatorem præfiere
poſſtu, in quo ſit exinmna belli ſcientia, ſingula-
γὰ virtus, dariſſima auétoritas, egregia ſortuna;
dubitabitis, Quirites, quin boc tantum boni,
quod Diis immortalibus oblatum & datum eſt,
in Rempublicam conſervandam atque amplificau-
dam conferatis?“
Similiter in Miloniana hoc inſtituit Argu-
mentum, quod Ratiocinatione perfectà dilatat
atque exornat. Licet occidere inſidiatorem;
Clodius fuit inſidiator: ergò licuit Clodium
occidere.
Nam Propoſitionem: Licet occidere inſidia-
torem; primum exponit, eandémque probas
multis exemplis.
Deinde dilabitur ad Aſumptionem; nempe:
Clodius fuit Inſidiator: cujus probationem af-
ſert in tota cædis Narratione, quàâm ità com-
parat atque inſtruit, ut ex ſingulis rerum Ad-
junctis appareat, Clodium fuiſſe inſidiato-
rem.
C Sequi-

34 INSTITUTIONES RHETORICA.
Sequirur Complexio, quâ concludit, jure
Clodium occiſum fuiſſe.
Commodiùs Ratiocinatio vel Syllogismus in
tres partes diſtribuitur. Prirna eſt Propoſitio,
quæ more Philoſophorum Major appellatur.
Secunda Aſſumptio, quæ Minor Acirun. omiſſis
ſcilicet Majoris & Minoris probationibus; cùm
utraque adeò ſæpè clara ſit & perſpicua, ut, pro-
bationibus prætermiſſis, Ratiocinationem confi-
cere poſſimus. Tertia Complexio ſive Concluſto eſt.
Quando vel Propoſitionis, vel Aſſumptionis
probatio omittitur, Ratiocinatio nihilominus
perfecta erit. Sic Cic. initio Orationis pro
Milone videtur hoc iniſfituere argumentum:
Si licet aliquando occidere bominem, maximéè li-
cet inſidiatorem; ſed licet aliquando occidere ho-
minem: ergò maximè inſidiatorem. Primam
Propofitionem ſive Majorem, de cujus veritate
non dubitat, non probat, ſed ſtatim progredi-
tur ad Aſſumptionem, quæ ſola faceſſere dif-
ſicultatem poterat; & probat multis ac variis
argumentis, licere aliquando hominem occi-
dere; unde concludit poſteà, poſſe jure in-
terfici inſidiatorem.
Sic & 7. Philipp. pacem nullam eſſe poſſe
cum Antonio, contendit hac Ratiocinatione:
Pax populo Romano cum ullo mortalium turpis
eſſe nulla debet: cui propoſitioni per ſe notæ

nullam rationem ſubjicit. At cum Antonio, niſi

turpi⸗ PpaX, eſſe nulla poteſt . hanc verò Partem
pluribus probat. Denique concludit, alienos

J
pace animos eſſe oportere.
ARTI.

)

᾽ ΕΜ;;ΜΕΜ
ὰὶ
ἰ ὶ
ἼΝ ἱ
(
Δ}
Μ
17

Μ
Π 1
111
Π
Π
}
Ἱ ὴ}}
εἰ ῃ
1..]
κ|ιπἱῳιθ Π
.ἘἨἘΜΓ
Π ὰ

ἤ;
ἰ , ῄκἷ

— ΞΞῚ
SE

Ἦ

᾿
}
ὈΝ .
Derhiennn
Ceinttnnt
Ulieliudt
elſingn
}
ὑ }
Π
1, Μ 1!
ἼΠ

ἜΞΞΞ

ἱ

, Ἅ ἢ

ἐ γετὶτξ;
D
τὑ
μιμὰ
e Ι'

εἰ μ
ἠίμ ο
Π
μ
}
Τ,
ἀΐι"

INSTITUTIONES RHETORICX. 3 5

ARTICILUS III.
Quid ſit Enthymema? Quid Epieherema?

ENymema eſt Syllogiſmus imperfectus, vel,

àt alii definiunt, Syllogiſmmi pars; deeſt
enim illi aliqua priorum partium, ſive Pro-
poſitio, ſive Aſſumptio. Varia habes apud
Ciceronem exempla.
Sic pro Cœlio: Atque ſeitote, qudices, ens
cupiditates, quæ ohjiciuntur Cælio, atque hæc
ſtudia, Je quibus diſputo, non facilè in eodem ho-
mine eſſe poſſe.
„Enthymema hoc eſt: In Cælio eſt ſummus
ſtudiorum amor: non poſſunt ergo in eo eſſe pra-
τά cupiditates.
Huic ſi addas Propoſitionem ſive Majorem:
Non poſſunt in eo, in quo eſt ſummus ſtudiorum
amor, eſſe & pPravæ cupiditates: erit Syllogiſ-
mus perfecius.
Aliud pro Muræna: Ομὸδ ſi tum, cuùm KRes-
ublica vim & ſeveritatem deſiderabat, vici na-
turam, & tam vehemens fui, qudm cogebar,
non qudin volebam; nunc, cum me omnes cauſæ
ud miſericordiam atque hbumanitatem vocent,
quanto tandem ſtudio debeo naturæ meæ conſuetu-
dinique ſervire?
Enthymema hoc eſt: vincenda mihi fuit
olim indoles mea, ut ſeverus eſſem: ergo nunc,
cùm me omnia ad manfuetudinem excitent,
naturæ ſervire debeo.
Aliud pro Milone: Quem igitur cum omnium
gratia noluit, bunc voluit cum aliquorum que-
C2 vela?

36 ἹΝΟΤΙΤΌΤΙΟΝΕΒ RuETORICA.

rela? LQuem jure, quem loco, quem tempore,
quem impunè non eſt auſus, bunc injurid, iniquo
Re, alieno tempore, periculo captis non dubita-
vit occidere? Ξ
Enthymema hoc eſt: Milo non voluit occi-
dere (Todium, cùm potuit id impunè facere:
igitur non eſt credendus id voluiſſe, cùm non
potuit ſinè ſummo ſuo periculo.
Enthymema acutiſſimum & præſtantiſſimum
eſt, quod ex Pugnantibus & Contrariis con-
ſtruitur.
Exemplum. Cic. pro Milone. Ejus igitur
mortu ſedetis ultores, cujus vitam, ſi putetas, per
vos reſtitui poſſe C&.
Et illud Philip. 2. Igitur à quo vivo, nec
praæſens, nec abſens quidpiam æqui honi impetra-
vit, apud mortuum factus eſt gratioſus?
Epicherema, quo nomine Græci etiam Syl-
logifinum perfectum appellabant, eſt brevis
Ratiocinatio, in qua tamen integer Syllogiſmus
comprehenditur.
Exemplum Cic. pro Rege Dejot. quem ſer-
vus apud Cæſarem accuſabat: En crimen, ex
cauſa 7 Cur Regem fugitivus, dominum ſervus
accuſet. Ubi vehemens argumentum Epiche-
remate incluſum & involutum eſt. Erit autem
abſoluta Ratiocinatio, ſi hoc modo evolveris:
Sine cauſa non debet Dominum ſervus accuſarer
ῥὶς Medicus eſt ſervus Dejotari: non igitur debe
ſinè cauſa dominum accuſare.

ARTI-

4
Eil
i⸗
(ὑ
ἀνμθὰ
γὸ ὰ
Leenpl
{ ἰ
Ἰὰ ο
" Ἷ )
( !
}
{{
Π
᾿ἰκ]
Π}}}
Μ {ξια
ὀμή
777
Ν :
ἔ]οτὶιυπ, ἓἷῃ;
71}
Ν κ
ἘΘΗΘΧἆ
iin lin
ἰη Ἵ
}
ἠ, ἣ Ἷ
ᾖυοἆ ἣν
ἴ 1 ἢ]
ἤηγμῃ

.,
ἄ
ἢ Μὴ [ῃῃ

ἰχ nſini n

Rint ,

ι ππ[ἷυπὲω
ᾷνᾳ]ω υὰῃ
ἴη})
ἀ μῃ
ἀύμα:

)

.

ἐμ uin in
Μ
Ἷ
Ἐ
ἡμ ἡ ι
ὐ

---

Μ ᾿
, n "
μ{{
Π τ
Ὕ
Π

INSTITUTIONIS RHETORICA. 37
ARTICUL US IV.
Quid (Ὲ Sorites? Quid Dilemma?

Orites eſt Argumentatio, qua multis conge-
ſtis Propoſitionibus velut gradatim & coa-
cervatim collectis aliquid infertur; hinc Cicero
latind Acervalem appellavit.
Exemplum habet in ς. Tuſculan. ubi proba-
turus, ἰά ſolum eſſe bonum, quod honeſtum,
ità arguir: Etenim quidquid ſit, quod bonum
ſit, Ρ expetendum; quod autem expetendum, id
certò approbandum; quod verò approbandum, 4
gratum acceptumque habendum : ergèò etiam
dignitas ei tribuenda eſt: bonum igitur omne
laudabile.
Et illud Lib. 2. de Diivnat. Si Prætor pecu-
niam dedit, ut eſt ſeriptum, à QLuæſtore nume-
ravit, Quæſtor d publica menſa, publica menſa
ex vectigali, aut ex tributo: ἐγρὸ ſi Prætor pecu-
niam dedit, ex vectigali dedit.
Aliud: Africano virtutem induſtria, virtut
gloriam, gloria æmulos comparavit: igitur Afri-
cano induſtria æmulos comparavit.
Sed hoc argumentandi genus ſæpè ſolet eſſe
fallax & captioſum; ut hoc: Bibliopola multos
babet libros, eôsque βερὲ evolvit; qui autem
libros ſæpe evolvit, multùm ſtudet; qui multum

ſtudet, doctus evadit: ergò Bibliopolu doctus eva-

dit. Sic Stoici fallaciter concludebant, omne,
uod quavis ratione bonum eſſet, eſſe hone-
tum: Si honum, igitur optabile, eæpetendum: β
expetendum, dignitatem babet; ſi dignitatem ha-
bet, laudabile ; ſi laudabile, boneſtum: igitur ſt
C3 bonum

38 IIXNSTITUTIONES RHETORIC.

bhonum eſt, honeſtum eſt. Hic tertia conſecu-
tio eſt vitioſa; multa enim ſunt expetenda,
quæ dignitatem non habent; ùt nonnulla uti-
lia, & alia quædam jucunda.
Quare cavendum, ne in diſcurſu aliquid
non legitimum admittatur, aut minùs conſe-
quens ex alio. ;
Dilemma eſt Argumentatio, conſtans dus-
bus partibus contrariis, quarum utramvis con-
ceſſeris, reprehenderis. Dicitur etiam Syl-
logiſmus cornutus, ubi utrinque impinges.
Frequentiſſima ſunt hujus Argumentationis
exempla apud Ciceronem; ùt in Piſonem: Vel
triumphi, vel prædæ cupiditas te ad provinciam
petendam rapiebat; non triumphi, ut tutè prof-
teris: ergò prædæ.
Item Philip. 2. probat, Cæſaris acta, quæ vul-
gaverat Antonius, fuiſſe adulterata. Sed ad
Chirographa redeamus. Quæ fuit tua cognitio?

Acta enim Ceſaris pacis causa confirmata ſunt

ἃ Senatu. Quæ quidem Cæſar egiſſet, non ea, quæ
Cæſarem egiſſe dixiſſet Antonius. Unde iſta
erumpunt? Quo auctore proferuntur? Si ſum
falſa, cur probantur? ſi vera, cur væneunt?
Et pro Cœlio Clodiam perſtringit, & pur-
gat Cœlium hoc Dilemmate: δὲ qua mulier ſit
ujusmodi, qualem ego paulò amè deſcripſfi, tui
Sſri vitd inſtitutéque meretricio, cum bac
liquid adoleſcentem bominem babuiſſe rationis,
num tibi perturpe aut perflagitioſum eſſe videa-
tur? Ea ΠῈ tu non es, ſicut ego malo: quid eſt,
quod objiciant Cælio? Sin eam te volunt :

NI

ἼΝ
Ί
![σπΐ Ν
Γ lolt
προῇ
μ μ
ἐ ὐ
εὶ
ο ὰ
ἄμ
lemanpin
Doh, }
Μ
.

Ν Π

uunm bun
Ε

ἐ μ
Π :
} 7]
Μά
ἤ; Π
{ l ῃ
ΠΗ 5
γ ὈΠὲΠΙΠ]ῃ͵
ὑ ῃ
mmmme
Unn
ῃ
ὕγ

"1

Ἱ

Dnn

ἴ

ι

Ὶ ὶ

Δ, αὐμι
mmmmunmn.
Minreing
rinpigf
Atonnenii
IMren.
Τ|
11

ο
ἐ ὧ!
{

͵

Ὑ!Ηξἷἶπ ἆΡυ

, Π

}

μ
"
ἡμ! !
ηἹ ᾖ“: |
}
.

INSTITUTIONFS RHETORICX. 39
quid eſt, cur nos crimen boc, ſitu contemnit
pertimeſcamus?
Item Philip. 5. Legatos decernitis ?ſiut depre-
centur, contemnet; ſi Μ imperetis, non audiet.
Et pro Quint. Reſtat, ut ſumma tibi negligen-
tia obſtiterit, aut unica liberalitas. Si negligen-
tiam dices, mirabimur; ( bonitatem, ridebimus.
In his aliisque exemplis Dilemma conſiſtit in
Propoſitione ſimplici, cujus utraque pars nuda
effertur, quia veritas clara eſt. Quandoque au-

tem amplificatione figuratâ utraque pars exor-

natur; ut in Verr. 4. Utrùm ει siculos publicè
privatimque amicos, an inimicos exiſtimari οἹ

( inimicos, quid de te futurum eſt? Quò confu-

gies? Uli nitére . Modò Aratorum boneſtiſſe-
morum bhominum ξ ᾽ locupletiſſnnorum maximum
mumerum abs te αἰϊομ , Nune de civitatibus
Siculis quid ages? Dices, tibi Siculos eſſe amicos
Qui poteris? e quod in nullo homine anted fſece-
runt, ut in eum publicè teſtimonium dicerent, ciun
præſertim ex ea Provincia condemnati ſint com-
plures, qui ibi Prætores fuerunt, duo ſoli abſo-
luti, buc conveniunt cum litteris, veniunt cuu
mandatis, veniunt cum teſtimoniis publicis.
Dilemma, ſi verum eſt, nunquam confuta-
bitur; ſi falſum, vel Inverſione, vel alterius,
aut utriusque partis Infirmatione diluetur.
Pro exemplo ſit hoc Dilemma Varronis apud
Ciceronem: Cuùm viderem, inquit, Philoſophiam
Græcis litteris diligentiſſunè explicatam, exiſtima-
vi, ſiqui de noſtris ejus ſtudio tenerentur, ſi eſſent
Græcislitteris eruditi, Græca potius, qudin noſtra
CA leciu-

(

40 INSTTUTIONES RHFTORICAX.

* . . „„ „
lectuvos: ſin à Græcorum artibus & diſciplinis

abbhorrerent, ne hæc quidem curaturos, quæ ſinè
eruditione Græca intelligi non poſſunt. Itaque ea
ſeribere nolui, quæ nec indocti intelligere poſſunt,
nee docti intelligere curarent. Hoc Dilemma
deinde Cicero in eum vertit hoc modo: Imnè
verò & Latina legent, qui Græco non poterunt;
&& qui Graca poterunt, non contemnent ſua.

AKIICILIIS V.
Quid ſit Inductio? Quid Exemplum?
INduétio eſt Oratio, quæ rebus non dubiis
captat aſſenſionem Auditorum: quibus aſ-
ſenſionibus facit, ut illis dubia quædam res

propter ſimilitudinem earum rerum, quibus

aſſenſerint, probetur. Vel: Eſt Argumenta-
tio, quâà ex muſtis ſingularibus Propoſitio uni-
verſalis infertur. Cic. de Invent. Lib. 1. Domum
ea, quæ conſilio regitur, omnibus inſtrubtior eſt
vebus && apparatior, qudm ea, quæ temerè &α nul-
lo conſilio adminiſtratur. Exercitus u, cui præ-
poſitus eſt ſapiens &* callidus Imperator, omnibus
partibus commodius regitur, quàm is, qui ſtulti-
71 & temeritate aliculus adminiſtratur. Eadem
eſt navigii ratio: nam ea navis optimè curſum
conficit, quæ ſcientiſſimo Gubernatore utitur; igi-
tur melius accurantur, quæ conſilio geruntur,
quàm quæ ſinè conſilio adminiſtrantur.
Tribus modis fit Inductio.
I. Enumeratione partium { uno genere;
ut: Prudentia laudanda eſt; laudanda item Ju-
ſtitia, Fortitudo, Temperantia; & ſic de cætera:
ergò omnis virtus laudanda eſt. Fit
2. Fi

ἱ
!
χἰή
Ν
Ῥνα}ἱωπ;[β
1}}} μ
.
, ἢ
inperfe⸗
Ε.
υ

Ν Ρ!ππω’ἆ

᾿ἠ η

ΕΝ

Π

οτππτὶῃὑπυ

ΕΝ

, }

[ μῃ
}

.
(
! .
Ἀ "
ί) ἤϊμῃ
ἡμ
Nontien
ſe
( )})

nnnt
Π
}Ὦ
Ἴ
Ἐ
Γ]
;
Auppem
Ntnu
εἰλιν
ἐμἡ !
:
{
ψτωγ,ωω
αἱ }
{ {
μ μ
Ν ἴ
Π μΗ
tun.

ὑ ὶσθῃΐ
μ

β ἳἷῥΐᾖ““'

INSTITUTIONES RHETORICA. 41

2. Fit plurium ſimilitudinum ſeu compara-
tionum congeſtione 5 ut: Quss optimiuls arhborum
fruttus, εὐ qui dulciſſimus? Quænam ſumma
pulcbritudo, niſi ea, in qua omnia lineamenta per-
fecto inter ſe ordine conſentiunt?“ Quænam ergò
præſtantiſſna virtutum, niſi Prudentia, cujus
inter cæteras & fructus ſuauviſſimi, & fulgor exi-
mius, 85 ordo perfectus.
3. Exemplo. Eſt autem Exemplum Inductio
imperfecta; quia Inductio à pluribus ſimilibus,
Exemplum ab uno tantùm procedit ad aliud.
Idcirco elegans eſt Inductio, quà Cic. Orat.
pro Plancio probat Exemplorum collectione,
nihil eſſe, quòd Laterenſis doleat, quoôd in pe-
titione Ædilitatis repulſam paſſus fuiſſet: Quæ-
γὶς etiam, Laterenſis, quid imaginibus tuis, quid
ornatiſſimo atque optimo viro pat ri tuo reſpondeas
mortuo. Moli iſta meditari; atque illud cave po-
tius, ne tua iſta querela dolörque nimius ab illis
ſapientiſſimis viris reprebendatur. Vidit enun
pater tuus, Appium Claudium, nobiliſſunum ho-
minem, vivo pautre ſuo, potentiſſimo & clariſſimo
cive, C. Claudio Edilem non eſſe fFactum, && eundem
ſinè repulſa factum eſſe Conſulem. Vidit, homi-

nem tibi maximè conjunctum, egregium virum,

L. Volcatium, vidit, M. Piſonem, in iſta Edi-

litate offenſiuncula ucceptä, ſummos d Populo Ko-
mano bonores eſſe adeptos. Avus verò tuus & P.
Naſicæ tibi Edilitiam prædicaret repulſam; quo
cive neminem ego ſtatuo in hac Republica foriio-
rem; & C. Marü, qui, duabus idilitatis ac-
ceptis repulſis, ſepties Conſul factus eſt: & Luc.
σς Cæſaris

4² INSTIITUITIONES RHETORICGX.
Cæſaris, Cn. Obtavii, M. Tullii, quos omnet ſci.
mus, Rdilitate præteritos, Conſules eſſe factos.
Vide de iis plura Lib. r. de Invent. Cap. 5.
Art. 4. ubi de Similitudine & Diſſimilitudine
actum ε,
ARTICILIS VI.

Quibus modis enumeratæ Argumentationet in
Oratione varientur?
Qvando recenſitæ Argumentationes in Ora-
*tione uſurpantur, multiplici ratione va
riandæ ſunt, tum ad levandum tædium, tum
ad prolixitatem fugiendam. Quod fit
Primò; cùm rationes multæ, quæ tractandæ
occurrunt, non eodem, ſed vario Argumen-
tationum genere pertractantur; v. g. 51 ad pri-
mam rationem amplificandam & ornandam ad-
hibita ſit Ratiocinatio, ſecundæ Enthymema
deſerviat; tertiæ varia Epicheremata; aliis vel
Dilemmata, vel Inductiones, vel Exempla.
FExemplum dabit Tullius primà Catilinari,
in qua rationes quatuor, quibus probat, Catili-
næ in exilium eſſe abeundum, varietate Argu-
mentationum illuminat. Prima eſt: Quia ejus
Conjuratio patet; quam rationem quadriparti-
tà Ratiocinatione traciat: Etenim quid eſt jam
amplius, Catilina, quod exſpectes, ſi neque nox te-
nebris obſcurare cœtus nejfarios, nec privata do-
mus continere parietilus vocem Conjurationis tuæ
poteſt; ſi illuſtrantur; ſi erumpunt omnia. Muta
jam iſtam mentem, mibi crede: obliviſcere cædis
atque incendiorum; teneris undique: hate ſunt cla-
: riora

Μ

Π ,

γμ|4!
Π
Π
{{
αιιἆαεὶα]“πεεἰ
ε͵
(eechate
Ν
ι
,
Ἴ

,
1

ἘΠΠ)}},

Π
Ε
μ
ΓΙ
Μ 1 }
ſlen ΔΜ
ἿΠ Π
Π }
(
lumnn

} .
Π ἶΐθ]έἶΐ{ε'

ἢ}..

ῃμ

ῆ

Π ]}}.
( }
μῃ

Ἷ

Τ 1
Ὁ Agnen⸗
φλανὶ
ἿΠ
ἼΠ1

|
Ν

Μ
μ(μ}
εη
ἰ }
Ἴ !
Ν
ᾖτιγα;ὶοπιΐἷ
}

"

71)

᾽
"
ἡ
Ἱ

INSTITUTIONES RHETORICE. 43

riora nohis tua conſilia omnia, quæ etiam mecum
licet recognoſcas.
Rationem affert Aſſumptionis: Meminiſtine
me ante diem XII. Calendas Novembris dicere in
Senatu, certo die fore in armis Cajum Manlium,
audaciæ ſutellitem atque adminiſtrum tuæ 95 0.
Secunda ratio eſt: Quia nihil eum in urbe
delectare poteſt; quam per Enthymema am-
plificat, cujus hæc eſt prima Propoſitio: Ti-
bi nihil in urbe jucundum eſt. Quid enim eſt
Catilina, quod te jam in hac urbe delectare poſſit,
in qua nemo eſt extra iſtam conjurationem perdi-
torum hominum, qui te non metuat; nemo, εὶ
te non oderit . Quæ nota Jomefſticæ turpitudinis
non inuſta vitæ tux eſt?“ Quod privatarum rerum
dedecus non hæret infamiæ? Quæ libido ab oculis,
quod facinus ἃ manihbus unquam tuis, quod flagi-
tium ὰ toto corpore abfuit? Cui tu adoleſcentulo,
quem corruptelarum illecebris irretiſſes, non aut
ad audaciam ferrum, aut ad libidinem facem præ-
tuliſti?
Concludit: Egredere ex urbe, Catilina; li-
bera Rempublicam metu; in exilium, ſi hans vo-
cem exſpectas, profteiſcere &α.
Tertia ratio eſt: Quia omnes honi cupiunt
vehementer, illum egredi; quam rationem ità
tractat: optat Senatus, Equeſter Ordo, Populus,
S. De te autem, Cutilina, cum quieſeunt, pro-
bant; cum patiuntur, decernunt; cum tacent,
clamant. Neque hi ſoluun, quorum tibi auctori-
tas vildelicet chara, vita viliſſima, ſed etiam
iſli Ejuites Komani, boneſtiſſimi atque optimni
vit ?,

44 INSTITUTIONES ΚΗΞΤΟΒΊΟΞ..

viri, cæterique fortiſſimi cives, qui cireumſtant
Senatum, quorum tu & frequentiam videre, &
ſtudia perſpicere, & vores paulò antè exaudire
potuiſti; quorum ego vixæ abs te jam diu manus ac
tela contineo &ρ.
Concluſio: Quamobrem, ùt ſæpè jam dixi,
proficiſcere, ... din autem ſervire laudi meæ ma-
vis, egredere cum importuna ſceleratorum manu;
confer te ad Manlium; concita perditos cives; ſe-
cerne te d honis; infer patriæ bellum; exulta im-
pio latrocinio, ut d me non ejectus ad alienos, κ
invitatus ad iſtos eſſe videdre.

Quarta Ratio: Quia ipſe cupit ad Manlium

proficiſci; quam tractat Enthymemæste: Quan
qum quid ego te invitem, quo jam ſciam eſſe
præmiſſos, qui εὶ ad forum Aurelium praæſtolaren.
zur armati? Sciam, pactam 85 conſtitutam eſſe
cum Manlio diem &c.
Secundò variatur Argumentatio, cùm Pro-
poſitiones immutantur, 8 imminuuntur; ità
ur, ſi primo loco ponatur Aſſumptio & ejus-
Probatio, ſecundo loco ponatur Propoſitio &
ejus Probatio; & viciſſim: vel omittantur etiam
Bropoſitiones; maximè cùm claræ ſunt, & non
egent probatione.
Tertiò variandæ ſunt Figuræ, quæ ad am-
plificandas & exornandas Argum entationes ad-
bibentur. Hæc enim Exornationis diverſitas
facit, ut eadem Argumentationis forma quaſi
altera appareat.
Quartò ad Argumentationum varietatem fa-
ciliùs obtinendam neceſſarium eſt, ne Syllo-
giſmorum & Enthymematum frequentià ſar.

Ν
μ 03“”
ἰ ΜΠἹ
Π
μ

Ν

εἰ ι
μ
Deougve

Ε

μαο ῃ
{
Ἰἷὼπῤιἐο ἃ
ι
μ
ἰ
Qimr

ΕΝ} ΘΧὉΠ]{

τ ᾿
Ὀμμὴ
.
ἀμη,.
Μἷ“ι
1Nh
ſamn
Π
ὑή
ἐ 0
η
" .
" ΠΠ}}}

e,

annen
ἄχ Ἵ
ἐ

ἔωμ

.Π]
Μηνύμῃ,
1}}7}
Π
}
Π ΔΠ}ν.

Ἴ]

'
Ἵ]
Π (
Ἴ1]
ψιβὦᾶϊε!ξ
Ἷ εβ.!ἱ
Μ;ῃ ᾿" Ἱ
μμηι}}
ἰ e
.
Χ

ιά

ὝΝ

Ἷ ὶ :

ὑ
ι

INSTITUTIONES RHETORICX. 4
ferta ſit Oratio: Dialecticis enim Diſputatio-

nibus, quàm Actionibus Oratoriis eſſet ſimilior.
Nec in tantam coacervatarum argumentatio-
num multitudinem artificioſa ſive verborum,
ſive figurarum varietas tam facilè induci poteſt,
ut ſiné faſtidio & ſatietate Auditoris non ani-
madvertatur.
Denique multùm etiam conferunt ad eandem
varietatem Ttanſitiones, quibus ab uno Argu-

mento progreſſus fit ad aliud. De quibus ſit

ARTICULUS VII.
Quid ſit, & quot modis fiat Tranſitio?

Ranſitio eſt ab una Orationis Parte ad aliam
idonea progreſſio; vel: eſt vinculum ſeu
nexus, quo pars Orationis poſterior cum prio-
re aptè conjungitur.
Quàm variis modis fiat, ſequentia εχ Cice-
rone exempla elucidabunt.
1. Fit per ſimplicem dicendorum Propoſi-
tionem; ùt Cic. pro Mur. Venio nuncad M. Ca-
tonem, quod eſt uarsarun ac robur totius ac-
cuſationis. Item: Cognoſcite nunc judicium Se-
vatus, ἔ5.. At videte ſingulare genus fraudis.
2. Per Partitionem; ut pro Roſc. Amer.
Ties Junt res, quantum ego exiſtimare poſſum,
quæ obſtant hoc tempore Sex. Roſcio: crimen ad-
verſariorum && audacia, & potentia. Criminiz
confiétionem accuſator Erucius ſuſceplt: audaciæ
partes Roſcii ſibi popoſcerunt: Chryſogonus autem
kis, qui plurimum poteſt, potentis pugnat. De
biſce omuibus rebus me dicere oportere ielige, ᾽
ιὰ:

46 INSTITuITIONES RHFTORICX.

Vide ejusmodi per Partitionem Tranſitio-
nes in Exordiis pro Quinctio & Cluentio.
3. Per brevem ſuperiorum Repetitionem;
ùt Cic. pro Leg. Manil. Quoniam de genere ἐ
dixi, nunc de magnitudine pauca dicam. Et ibid.
Cauſa quæ ſit, videtis; nunc quid agendum ſit,
conſiderate. Et pro Archia Poëta: Quæ cum
ità ſint, quid eſt, quòd de ejus civitate duhitetit,
Praſertim, cum in aliis qucque civitatihus fuerit
udſcriptus? Etevim &c.
4. Per Concluſionem, quæ viam facit ad ſe-
quentem Orationem; ùt pro Muræna: Mibil
igitur 11 vitam Murænæ dici poteſt: nihil, inquam,
omnino, quo conſtituto facilior eſt mibi aditus ad
contentionem dignitatis, 7ά pars altera fuit ac-
cuſationis. :
ῦ. Per Comparationem, aut aliquid affine,
aut conſequens ex re præcedenti; ùt: Negue
verò illa pax cum Antonio turpior, qudm pericu-
loſior cenſeri debet: nam 8 . Sedme, Judicet, non
minus hominis ſapientiſſuni atque ornatiſſuni Ser.
ΔΉ Ρ conqueſtio, qudim Catonis accuſatio mo-
vebat, qui &. Qux cùm ſint gravia, Mlud acer-
biſſimum eſt, quòd habet tres accuſatores, Go.
6. Per Incrementum ſive Gradationem. Cic.
Pro Cluent. Neque ſolum in εο diligens fuit,
ut accuſatorem filio ſuo compararet, ſed etiam co-
gitavit, quibus eum relus armaret.

Et pro Roſc. Amerin. Quid ab his tot male-
ſeciis ſceleris abeſſe videtur? Tumen lac alüs ne-

fariis cumulant atque adaugent, crimen incredi-
hile confingunt &.
6 ; Per

ἡμι ι
η }
μι!ὠπτιιἃυ

απϊ8

Ἷ φυεἰ.
4. 6
μ
έΐωπωπ,γ

Μ
ι
ὙΠ kon
Μ ΙΩ
, Ley
Π Μ ,
Ἂ bere
ἿΠ ῃ
}
, {
,11}
ἴκ

erle

Π , ͵
)

in (
} 1
'πκ!νζ;)ψωπα
Π

.

ὑ
Π λᾗ(ῖἶ )
Ν

ἼΠ,
{

}

INSTITUTIONES RHETORIC. 47

7. Per attentionis renovationem; ùͤt: At-
tendite nunc ad id, quod ſum dicturus.
8. Per Prolepſim ſive Occupationem; ut:
Sed dicet aliquis, ut minor ſit in hac re dignitas,
magnam eſſe utilitatem: imò attendite detrimen-
tum; am&nitas eum, credo, locorum, urbium
pulchritudo, hominum nationümque illarum hu-
manitas & lepos retinet. Quid illis terris aſpe-
rius? quid incultius oppidis?
9. Per Allegoriam; ùt Cic. pro Sext. Verùm
ῥάο ità prætereamus, ut tamen intuentes & reſpe-
tantes relinquamus. Ad tribunal, quia ipfum
ad ſeſe jam dudum vocat, & quodammodgo ab-
ſorbet orationem meam, comtento ſtudio cursuque
veniamus.
10. Per Dubitationem; ùͤt: Quid nunc de
virtutis boneſtate dicam 5 Quid reliquam vitæ
conſtantiam commemorem?
11. Per Communicationem; ùt: Jam quæ-
ro ex vobis, quantam Rhetoricæ utilitatem ponetis?
12. Per Conceſſionem; ùt Cic. pro Muræna.
Sed hac ſanè paria ſint omnia; ſit par forenſis
opera militari, ( ßer militari ſuffragatio urba-
na. Quid in ipſa Prætura, nibilne exiſtimas in-
ter tuam & illius ſortem interfuiſſe ὁ Et pro
Roſc. Amer. Eſto, cauſam proferre non poter,
tametſi ſtatim viciſſe debeo, tamen de meo jure de-
cedam, & tibi, quod in alia cauſa non concede-
rem, in hac concedam, fretus bujus innocentiä,
non quæro abs te, quare patrem Set. Koſcius oc-
ciderit; quæro, quomodo occiderit?
13. Per ejusdem vocis repetitionem; ut
Pro

48 INSIITGTIONIS RHETORICX.

pro Milone: Quem ſi interfæcere volulſſet, quan-
tæ quoties occuſiones, qum præclaræ fuerunt “ Po-
tuitne, cum domum ac Deos Penates ſuos, illo op-
pugnante, defenderet, jure ſe ulciſci?* Potuitne,
cive egregio & viro fortiſſimo, P. extio, Collegd
ſuo, vulnerato? Potuitne, Fabricio, viro optimo,
cùm de reditu meo legem ferret, pulſo, crudeliſſi-
ma cade in ſoro factd? Potuitne, Cæcilii juſtiſſmi
Prætoris oppugnatd domo? Potuitne illo die, cum
eſt lex lata de me.
14. Per Apoſtrophen; ùt: Nunc vos appello,
Cælites, quantum eſt gaudium veſtrum, quanta
virtutis veſtræ merces ac gloria:
15. Per Ironiam; ùt: Cur igitur manumiſit?
Metuebat ſeilicet &ů.
16. Per Correctionem; ùt: Sed quid hbaæc
diutius diſputo, cim bac luce clariora vdeantur?
Itaque ad aliud progredior.
Denique tot ſunt ferè modi & formulæ
Tranſitionum, quot ſunt Figuræ Sententiarum.
Verùm ſunt & aliæ minores Tranſitiones, quæ
partes ſeu propoſitiones Argumentationum
connectunt; ùt hæ: Quid, quid nunc, jam ver,
etenim, eguidem, accedit quòd, & verô ignoratis,
quamobrem, igitur.
Ad extremum juvabit ſeligere plures ex Ci-
cerone formulas, quibus ab uno vel argumen-
to vel Orationis membro tranſirur ad ahud; ut
ulcherrimè εἰ pro Lege Manil. Primum mi-
bi videtur de genere belli, deinde 6 magnitudine,
tum de Imperatore diligendo eſſe dicendum. Ge-

nus eſt enim ejusmodi, quod maximè veſtros ani-
η11

Ν

ΓΙ Μ
" Π
ἐανὰὺ
μ ἰ
Π
ΓῚ
ΓΊ
" εἰ }

"
Ϊ
Ϊ
Ί

{ ἐ
Ν
|
4
N. μ
μ
Ν
"
Μ Τη
Ἷ εΧἰΙπίεη
υἶηνγ ο
ι
Ο ῃ
ες
μ χ.
Οω[ἱοπὶὶῃῃυ
κ Ν
Ροὓἷἷ)ἳἓἀὶω
ὰ

{

" “ψ; Π}})
η },
ἐ ) ᾽

ι Ρυεαίῃ;ε,

Δ 1

. 71
( !

7

.1171

Π Μ

)

β

Ν μ ι
Π
ιἀίπι!
ἀ}Π|,
ἡμαι
μ Ν
Π n
Ἵ ;ἔ;}θϊᾶΐῖ!γ

ι9 ῦ
Π
δὐι!
ῬΗ
εη
Μ
ℳ

ΞΞΞ

=☛R

ΞΞ

"

Ὲ -..

=

!

INSTITUTIONeS RHETORICA. 49

mos excitare, atque inflammare debet. Sic pri-
mum membrum aggreditur Cicero. Ad ſe-
cudum verò ſic progreditur: Quoniam de ge-
nere belli dixi, nunc de magnitudine dicam. Ad
tertium: Satig mibi multa verba feciſſe videor,
guare hoc bellum eſſet genere ipſo neceſſarium,
magnitudine periculoſum; reſtat, ut de Impera-
tore ad id bellum deligendo, ac tantis rebus præ-
Ffciendo, dicendum eſſe videatur; utinam &ταte..

ARTICILUS VII˖.I.

QLuid ſit Digreſſio?
NOn inter partes, ſed inter ornamenta &
virtutes: Orationis numeratur Digreſſog
& ſic definitur: Eſt alienæ rei, ſed ad utilita-
tem cauſæ pertinentis, extra ordinem excur-
rens Tractatio; ut ſi aliquod facinus Fortitudi-
nis eximiæ prædices, ad laudes ipſius Forti-
tudinis vel eorum, qui ſinuilia patrârunt, cum
judicio excurras. Quod ut ordinatè fiat, tria
obſervanda ſunt. '
1. Ut res, ad quam excurritur, cohæreat
cum Cauſa; neque per vim, neque temerè
Orationi intruſa ſit.
2. Eà re, ad quam excurriſti, tantiſper ex-
Polira⸗ reditus ad propoſitum ſignificari de-
et; maximè ſi fuerit longiuſcula Diggreſſio.
3. Digreſſionem præcipuè adhibeas ad lau-
andum vel vituperandum, &,- ſi materia in-
grata eſt & inamœna, ad delectandum.
Sic Cic. Act. 2. in Verr. ſtatim ab initio di-
greditur in laudem Siciliæ & Siculorum.-—
Ὠ Ommnium

—

᾿

50 INSTITUTIONES RHETORIC.

Omnium Nationum exterarum Princeps Sici-
lia, ſe ad amicitiam fidémque Populi Komani

applicuit: Prima omnium, id Pos ornamentum

Emnperii eſt, Provincia eſt appellata: Prima do-
cuit Majores noſtros, quòm præclarum eſſet ex-
teris gentibus imperare: Sola fuit ed fide bene-
volentidque erga Populum Romanum, ut civi-
tates ejus Inſulæ, quæ ſemel in amicitiam no-
ſtram veniſſent, nunquam poſted defcerent; ple-
ræque autem, & maximé Muſtres in amicitig
perpetuò manerent. Eaque Majoribus noſtris
in Africam ex hac Provincia gradus Imperii
factus eſt; neque enim tam Nariß opes Cartha-
ginis tantæ concidiſſent; niſi illul & rei fru-
mentariæ ſubſidium, & receptaculum claſſibus
noſtris pateret &. --- Jam verò bominum
ipſorum, Judices, ea patientia, virtus fruga-
täsque eſt, ut proximéè ad noſtram diſciplinam
iMam veterem, non ad hanc, quæ nune inerebuit,
videantur accedere. Nihil cæterorum ſimile
Græcorum, nulla deſidia, nulla luwuria: con-
trà ſummus labor in publikis rwurzer⸗ re-
bus, ſumma parfimonia, ſumma diligentia.
Sie porrò noſtros bomines diligunt, ut 18 }
neque publicanus, neque negotiator odio [2.. Ma-
giſtratuum autem noſtrorum injurias ità multo-
vum tulerunt, ut nunquam ante hoc tempus ug
aram legum præſidiumque veſtrum publico conſi-
lio confugerint ἐ ς αόρι αβείν Ν
Adhiberi autem poteſt Digreſo non tan-
tùm in Confirmatione, aut Confutatione,

ſed etiam in Narratione; Prætereà in

/

Conten
δαὶ
Ν
ἰχ
ἔπι; φι
ἰμῃ μ
ῃ
Colari

ἿΠ

Ἷ Ρπἓ'κφ: ἠ
"
31404 ἤπηῃ
Aun 7}
Τ ,

.ῈΗ

ΠΠΠ]} ιΐ’,ΐι[
1 Π 1 ..
}
Ἢ ἢ πὶὶ
Π}}}1:}}}
γμ} Ν
Μ (
Π
lun ἐ
ὴ
ἡΜ }
hn tin
μΗ
}
μ

Μ;’ιτ”ΐχ” 1
!
ΠΗ !

εΝ

—

ΞΞ- Ξ

Ι
!

"

ΞΞ- ΞΞ- ξξ

INSTITUTIONFS RHHTORIC. ξ1

uriverſis; modòè appoſita ſit, nec ab oſtenta-
tione ſola proficiſcatur.

CAPUIT V.

De Confutatione, quæ eſt altera
Pars Confirmationis, ſive Con-
tentionis.

ARTICULIIS UNICIIS.
Quid Μ Confutatio? Quo ordine 45 “ηο

modo inſtituenda?
N Onfutatio eſt pars Confirmationis ſeu
Contentionis, quà contraria Adverſario-
rum Argumenta diſſolvimus.
ο ἈΔᾷ hanc inſtituendam iisdem Inventionis
fontibus utimur, quibus in Confirmatione uſi
fumus; quia εχ iisdem locis, quibus res con-
firmari poteſt, poteſt etiam infirmari & dilui.
Ordo tamen Argumentorum tenendus eſt
contrarius ab illo, qui fuit in Confirmatione.
Nam in Confutatione primo loco infirma Ad-
verſarii Argumenta collocanda ſunt, infirmiſſi-
ma ultimo, in medio fortia. Vel ordinem
ſervabis eundem in refellendo, quem Adver-
ſarius in objiciendo tenuit.
Triplex confutandi modus eſt, Negando,
Retarguendo, Elevando.
Negando confutamus I. Si omninò rem alla-
tam ab Adverſario, negamus. Ità apertè Cic.
pro Quint. Negamus te bona Quinctü, Sexte
Nævi, poſſediſe ℳ 2; Praætoris.
D Σ

2. Si

52 INSTETUTIONES RHETORICX.

2. Si crimen ab ejus, quem defendimus,
perſona & moribus alienum oſtendimus. Pro
Roſc. Amer. Patrem occidit Sext. KRoſcius:
ui homo ὁ Adoleſcentulus corruptus, & ab
loinie nequam inductus ὁ Annos natus ma-
g' quadraginta; Vetus videlicet ſcarius, homo

audax, 895 ſæpè in cade verſatus ?* At boc ab

accuſatore ne dici quidem audiſtis &.
3. Si factum negemus ab Adjunctis Loci,
Temporis, à Conſequentibus, à Remotione
Cauſarum, Efficientis & Finalis. Sic Cic. pro
Rege Dejot. Cum in convivio comiter & jucun-
4ὲ fuiſſes, tum illuc iviſti, ut dixeras: quo
in loco Dejotarum talem erga te dognae ᾽
qualis Attalus in P. Africanum fuit, cui ma-
gnificentiſſma dona, ut ſeriptum legimus, us-
que ad Numantiam miſit, ιά Africanus,
inſpectante exercitu, accepit. Quod cuùm Κγά-
ſens Dejotarus Rex && animo 85 amore feciſſet,
tu in cubieulum diſceſſiſti. Obſecro, C. Siſen
repete temporis illius memoriam, pone illum
ante oculos diem, vultus bominum te intuen-
tium atque admirantium; recordare, num 764
trepidutio , num qui vultus, num quid ni
moderatè, niſi quietè, niſßt ex hominis graviſ-
ſemi & ſunétiſſzmi diſciplina. Et pro Ccœlio
-ς ς Reliquum eſt toitur crimen de veneno;:
cujus ego neque principium invenire γ ΟῈ
evolvere exitum poſſum. Qux fuit enim cau-
ſa, quamolrem iſti mulieri venenum vellet
dJare Calius * Ne aurum redderet ἐ Num
perivit? Ne crimen hæreret? Num 7{ οὐᾧαζἐ

μ{

ΊΝ

Π πωἶ.ἶ{

ΜΠ|0}
ψ Ateritc
μ ἰ (

Ἴ "
Π
᾿ ι
Π ſuen
Π
{] ὴ

Π}π }

Π
ἡὶ μ
ὙΠ ,
ἐμπ;
ἴνη ι
ψ (
[17}
[᾿ ἡΝ
Nen |
ΔΗ in

Ψ|γ},
1 [

ὁ ἡ )

4An ἴ ηι.
71
ι }

( }
) μ
Μ {
' κοςωυεᾖί ,
)
Τ
( ΠΗ
|

Ἰ }

,

ΓΊ Σ

᾽
} {}}}}

Ἵ) ψ{ξἔ .

ε}
Η {ΠΠ΄ .

ὶ γ1}
Τ

"
Μ

INSTIUTIONES RHETORICX. 73
Num quis denique feciſſet Ῥ Ώ ! 0167 ſi hic nemini
nomen detuliſſet“ Quin etiam Herennium dicere
audiſtis, verbo ſe moleſtum non ſuturum fuiſſe Cæ-
lio, niſi iterum eadem de re N familiari abſoluto
nomen ῥΐς detuliſſet. Credibile eſt igitur, tantum

facinus nullam ob cauſam eſſe commiſſum ὁ Et

vos non videtis, Rn ſceleris maximi crimen,
ut alterius cauſa ſceleris ſuſeipiendi fuiſſe videa-
tur? Cui denique commuſit? Quo adjutore uſus

eſt? Quo ſocio?

Retarguendo confutamus 1. 51 dubium
aut fictum, aut falſum eſſe, poſſimus dice-
re, quod Adverſarius ſumpſerit. Sic Cice-
ro in partitione pro Roſc. Exbaæredare pa-
ter filium cogitabat; mitto quærere, qua de cau-
ſa : quæro, qui ſcias: itum quidem voluiſſe
exhæredare, ceriè tu planum facere debes.
Quid ergò affers, quare id factum putemus ⁵
Verè nihil potes dicere: finge aliquid ſaltem
commodè, ut ne planè videaris id facere, quod
apertè facis, bujus miſeri fortunis, & borum
virorum talium dignitati üludere. Exhære-
dare fliium voluit; quam ob cauſam ς Meſcio.
Exhæreditavitne . Non. Quis probibuit?“ Co-
gitabat. Cogitabat ὁ Ομὶ dixi ξ Nemini.
Duid eſt aliul, Judicio, ac Legibus, ac Maäaje-
ſtate veſtrâ abuti ad quæſtam, atque ad libidi-
nem, niſi hoc modo accuſare atque id ohjicere,
quod planum facere non modò non poſſis, verùm
ne coneris quidem?

2. Si non probabile affert Adverſarius; ut
' D 3 Ppro

54 INSTITUITIONES RHFTORICI.
ro Cluent. Jam verò illud, qudin non pro-
habele Juàm inuſitatum, qudm novum, in pane
datum venenum 5 Faciliusne potuit, qudm in
poculo ἢ Latentius potuit abditum aliqua in parte
panig, qudm ὴ totum colliquefactum in potione
eſſet ἐ ε.
3. 81 ; Contraria & pugnantia ab Adverſa-
rio dici, oſtendimus; ùt pro Roſc. LVides,
Eruci, quantùm diſtet argumentatio tua abs re
ipſa, atque veritate: quòd eonſuetudine Pa-
tres faciunt, id quaſi novum reprehbendis: quod
benevolentid ft., id odio factum criminarig;
quod honoris causd pater plio ſuo cenceſſt, 14
eum ſupplicii causd feciſſe, dicis. Negue ῥάς
tu non intelligis, ſed uſque eò, quid arguas, non
babes, ut non modò tibi contra nos dicendum
putes, verùm etiam contra rerum naturam, con-
trque conſuetudinem hominum, coutragque opinio-
nem omnium.

4. Si contemnimus crimina;, leviter ab Ad-
verſario objecta; ùr pro eod. Roſc. Quod
Erucio accidebat in mala nugatoridque aecuſatio-
ne, idem mihi uſuvenit in cauſa optima. Ile,
quomodo erimen commentitium confirmaret, non
inveniebat: Ego, res tam leves quâ ratione
infirmem ac diluam, reperire non poſſum. Quid
as, Eruci, &. Et poſteà: Odium igitur
acerrimum patris in flium ex hoc, opinor often-
ditur, Eruci, quòd hunc ruri eſſe patiebatur.
Nunquid eſt aliud Σ Imò verò, inquit, eſt.
Nam iſtum exhæredare in animo babebat. Au-
dio: nunc dicis aliquid, quod ad rem ertmc’;
' ἰ {{

ο Μ

αἷ}}}
{Λ;;τ;'ὶι;ψῖα:
Ἴ
͵
Nävee
μ !
᾿μνἢ
ἱ 8ὶ (

Ν

Π

ὴ
Cun μ
Π
Π
Π{
( ι
Π
μ
lanen }
ſerh voe
lro, ι
ῃ η
Π
ἔΐηη!}
μῃ
" η
ἰχ
ἰ ὰ
ὴ
η
{ ἢ

.

} ; :
͵ INSTITUTIONES RHETOEICX. 55
. ᾽ : ͵ ἢ
͵᾽;ζ.ῖ"ι ing nam illa, opinor, tu quoque conoedis;, levia eſſe
atque inepta: Convivia cum patre non inibat
Pstunz Denique eoncludit: Quid mihi ad defenden-
ns“ qum dediſti, bone accuſator &σ.. diſſolvitque re-
liqua Argumenta.

5. 81 crimen in adverſarios detorqueamus,

Π ὑ ἐ μ : ᾽ lea
1 & ſuis ipſos (quod Ciceroni frequentiſſimum
“ eſt) Argumentationibus jugulemus.

ἠπὰ!} ς Ità rurfus Cicero ſuum Erucium conſicit,
it dum probabilius eſſe oſtendit, iſtos ſicarios
ΠῈ noctu, qui Sex. Roſe. oceiderunt, eſſe adver-
ΔῊ ſarios: (μὶα eſt ergo, quò, tandem aocuſator in-
aneh, Θ 1 argumentorum oonfugerit? 856..
μ ὑ , Si interrogando, increpando, conce-
I; dendo, indignando, ſimulande irridemus ad-
ἈΝ η verſarium; tum enim victores videmur; modò
num« tamen absque arrogantia & immodeſtia. Et
Μ9 verd potentiſſimus eſt ad deprimendos adyer-
ſaͦrios, & concitandos pro noſtra cauſa affectus,
ὐ riſus. Unde in cauſa Murenæ Cicero nihil
κ μ æquè videtur oppoſuiſſe Catonis & Sulpitii,
NG maximorum virorum, authoritati, quàm læ-
ἡμ. M. tiſſimam illam ſuam facetè dicendi feſtivitatem:
" iicque omne judicium ſolutum eſt riſu, ut Ca-
π{ 10, quamvis naturâà & inſtitutione, ipsà quo-
ἴηι, que accuſatoris perſonà, quam ſuſtinebat, hor-
Wridior, cùm tamen riſum tenere nequiret, fe-
ratur dixiſſe: Dii boni, Audm ridiculum Con-
Ptiln Julem babemus. ; Præterea ſatis conſtat, non
, ΑἸ ὰ re, quàm jocorum opportunitate, in wa⸗
μμ' nifeſtiſſimis criminibus, I. Flaccum ſe veritar
Ἵ Ὦ4 υ

ἦι !
"

56 INSTITUTIONES RHETORICA.

Judicum à Cicerone eſſe ereptum: perpetuo
enim riſu ac facetiis in teſtes Aſiaticos Ro-
manôsque cavillatur; adeò, ut Quintilianus
dixerit, Ciceronem in jocis modum non te-
nuiſſe.
Confutamns elevando, quando res, quam
adverſarius ſumpſerit, negari non poteſt; aut
quando infirma eſt noſtræ cauſæ ratio. Duo
aſſignantur elevandi ſeu elabendi modi.
I. Regerendo aliquid in Perſonam Adverſarii.

2. Regerendo in Rem ipſam. In Remregeri-

mus, cùm rem parem aliquam ei, quæ nobis
objicitur, reponimus; ut, quantùm nos urget
Adverſarius, tantùm videamur nos eum è di-
verſo eo, quo regerimus, urgere. Quale eſt
pro Cœlio; cui cùm objecta eſſet luxuria ma-
jor, quàm ut eam defendere auderet Cicero;
apertior, quàm ut poſlet eam negare, molliit
quidem aures, quantùm potuit, Orator, &
Partim temporum magis ea vitia dixir, quùàm
ominis; partim contendit, concedendum eſſe
aliquid ætati: tum (quod hujus loci pro-
prium eſt) velut remedium invidiæ oppoſuit
ſpem futuræ induſtriæ & probitatis in ætate ven-
tura, ex adtionibus laboribusque, quos Cœ-
lius jam ſuſeipiebat ſuſtinebatque
In Perſonam regerimus, cum, dimiſsâà re,
oſtendimus, qualiscunque ſit, non convenire
tamen Adverſarii Perſonæ, objicere eam, neque
reétè hæc ab eo dici. Cujusmodi eſt pro Li-
gario, quòd Tubero accuſator Ligarii, in ea-
dem cauſa fuerit, cujus Ligarium aecuſahar⸗
imi⸗

{

εὐ
Ϊ Π
41}}}}

Π βΞ ι

Γ}

(
Debenm

Π
Ἷ
ἰὀ,ᾳ
᾽ ῆ
μ
Ν
elenn,
, [ἡ
ΐἂυετεεψ
ἄ n
ΟΠἸΠΜΠΠ
nektin
᾽ ὁΠἸΟἘω

ἴμῃ

ΛΠΘ“ΡΙΜ}ΦΟ

'

Π
ἱΠΐΟΒ Κθ.
Π

Ἷ Π}} te.

.

Ν
Ἵ]
η
Π
demtegei
} )
nos Π
eumn .
Ν εἰ
ὙΠ
Ν

Ἵ}
ι

Π
ΠΗ
Ν "
.
)
ὶυοε (

( 1
γ1}
εἰ
ΙλϊῖΜ 1
λ ἢ
{

INSTITUTIONES ΝΗΓΣΤΟΕΙΟΖ, 57

Simile eſt in Saluſtium: Quaſßi verò tu ſis ab il-
lis viris, Saluſti, ortus? Et paulèò poſt: Ecquid
te tui piget, bomo leviſſime, cum ea culpas,
quæ in Hiſtoris mibi gloriæ ducis; qui mihi
auſus ſis eloquentiam Σ vitium objicere
cujus ſemper nocens egulſti patrocinio.

CAPUT VI.

De Peroratione, Quartãâ & Extre-
ma Parte Orationis.

ARTICULUS. UNICUS.
Quid ſit Peroratio, & quæ ejus Ῥαγοῖ ὃ

DEroratio eſt artificioſus Orationis exitus;
P vel: eſt extrema pars Orationis, in qua
id, Quod τοτὰ Oratione intendebat Ora-
tor, majori vehementiàâ evincere & obtinere
contendit.
Cùm Peroratio à nonnullis ſedes Affectuum
appelletur, videantúrque omnes Affectus huc
referri, (nam aliæ quoque partes Orationis
Affectus recipiunt, ſed breviores) hic, 11 us-
quam, totos Eloquemiæ fontes aperire licet,
& omnes animorum motus adhibere.
Tribus partibus conſtat Peroratio. I. Enu-
meratione. 2. Amplificatione. 3. Affectu.
Primò Enumeratio fit, cùm ea, quæ per to-
tam Orationem variè ſunt ſparſa, colligimus,
ὅζ uno velut aſpectu ponimus ob oculos per
Anacephalæoſim ſeu Raoppitulationem quæ
: 5 eſt

58 INS TrüTIONES RHETORIC.
eſt rerum fusè dictarum brevis & ſumma &
artificioſa repetitio. Sic Cic. ſigillatim pro
Quinctio omnia repetit, & ordine ſuo, quæ
Probaverat, fubjicit cum ratione. Oſtendi,
quàm multa antè feri convenerit, qum bomi-
nis propinqui bona poſſderi poſtularentur; præ-
ſertim cum Romæ domus ejus, ἩΧΟΥ ᾽ liberi eſſent,
& Procurator zqus utriusque neceſſarius. Do-
cui, cum deſertum eſſe dicat vadimonium, ommi-
nà vadimonium nullum fuiſſen quo die bunc ſibi
promiſiſſe dicat, eo die ne Komæ guidem eum
fuiſſe, τά teſtibus me pollicitus ſum planum fa-
cturum, qui & ſcire deberent, & cauſam, cur
mentirentur, non hbalerent. Ex ediéto uutem

non potuiſſe bona poſſideri, demonſtravi &.

Er pro Lege Manilia: Quare, cum bel-

lum ita neceſſerium ſit, ut negligi non poſſt;
ità magnum, ut accuratiſſmè ſit adminiſtranr
dum; & cum ei Imperatorem præficere poſſtis,
in quo ſit eximia belli ſcientia, ſingularis virtus,
clariſſima auctoritas, gregi⸗ fortitudo; dubi-
tabitis, Quirites, quin hoc tantum honum, quod
Diis ortahlar oblatum & datum A., in
Rempublicam conſervandam atque amplifican-
dum conferatis. L
Hc Enumeratio vel Repeditio non ſem-
per fit ſimpliciter; uùt in allatis Exemplis, ſed
βρυγαῖδ. ᾽ ; .
Sic per Ironiam facit Cicero Orat. 1. de
Lege Agaria. Hoc motu atque hac pertur-
atione animorum atque rerum cùm populo Ko-
mano vo 45 autboritas Conſulis reben

{{
| Μ;Μω
Ν
“ nlln
ΓῚ] Π
Ν
} ᾿
m, ſunn
: ἩΜΙ
) '
zur. (
ἆέῃψ“ἆἶἶἶ;
.
Σ
Ε

,

Ι

Ν κεῚ
"
ἽΠ N
{ γ1}

ὶ ῖ'ξ|||’0 ὴ

π: ἰ
111
ᾗωγωπ, |
17᾿
ΥΤ
Π
δ η ῃ
ι '
τ;νεΗε Ἷ
μ
Ἰὔγη) ,
Ι.Μῃῃ ἢ

ἽΝ Ν

.1.}
μ
ὴ
ἼΠ Ν
o μ{{
n Ν
"1}}

hunſtn

{ ΄

Π
re,

}

ί.
ἰ

INSTITVUTIONES RHFTORICEY. 59
tantis tenebris illuxerit, cuùm oſtenderit nibil eſ-
Je metuendum, nullum exereitum, nullam ma-
num, nullas colonias, nullam venditionem vecti-
galium, nullum Imperium novum, nullum KRe-
gnum decemvirale, nullam alteram Komam, ne-
que aliam ſedem Imperii nobis Conſulibus futu-
ram, ſummuümque tranquillitatem pacis atque
otii: verendum, eredo, nobis erit, ne veſtra itd
præclara lex Agraria magis popularis eſſe videa-
tur. Cum verò ſcelera conſiliorum veſtrorum frau-
démque legis, inſidias, quæ ipfi Populo Koma-
no à popularibus Tribunisplelis fiant, oſtendero,
pertimeſcam, eredo, ne mihi non liceat contra
vos in concione conſaſtere.

Vel per interrogationem; ùt Cic. pre
Roſc. Amer. An verò, Judices, vos intelligi-
tis, nihil aliud agi, niſi ut proſcriptorum liberi
qudvis ratione zaru, ) 85 ὀή rei initium in
veſtro jurejurando atque in §. Koſcii periculo quæ-

Τ. Dubium eſt, ad quem maleficium pertineat,

cùm videatis ex altera parte ſectorem inimicum,
rarium, eundemque accuſatorem hoc tempore:
ex altera parte egentem, orbatum ſuis filium,
in quò non modò culpa nulla, ſed ne ſuſpicio qui-
dem potuit conſeſtere. Nunquid ic aliud videtis
Roſcio, niſi quòd patris bona venierunt
. ᾽ τ

Vel per præteritionem, ne omnia repete-
re velle videamur; ùͤt Cicero pro Cluent.
Mitto primam illam libidinis injzuriam; mitto
nefarios Generi nuptias; mitto cupiditate matris
expulſam ex matrimonio filiam, duæ korcen

Ὶ

§0 INSTITUTIONES RHEFTORICX.

ad Ladale⸗ vitæ periculum, ſed ad eommune fa-
miliæ dedecus pertinehant. Nibhil de alteris Op-
pianici nuptiis queror, quarum illa; ciun obſi-
des filios ab eo mortuos accepiſſet, tum denique in
familiæ luäétum atque 11 privignorum funus nu-
Plit. Praætereo, quèòd Augium Melinum, cujus
illa quondam Socrus, paulò antè uxor fuiſſet:
càùm Oppianici 6 operà proſeriptum occisimque
agraſeerer , eam ſibi domum ſedémque conjugii
delegit, in qua quotidie ſuperioris viri mortis in-
dicia & ſpolia fortunarum videret.

Aliquando fit cæſim, & quaſi membratim;
ùt Cicero pro eodem Cluent. Quare, Ju-
dices, ſi ſcelus odiſtis, prohibete aditum ma-
tris ἡ Π ſanguine: date parenti hunc inere-
dibilem dolorem ex ſalute, εχ victoria libe-
rum : patiamini, matrem, ne, orbata fflio,
lætetur, vittam potius veſtrâ æquitate diſcedere.
Sin autem, id quod veſtra natura poſtulat, pu-
dorem, bonitatem virtutémque diligitis, leva-
26 hunc aliquando ſupplicem veſtrum, Judicés,
tot annos in falſa invidia periculisque verſatum,
qui nunc primum poſt illam flammam, aliorum
facto cupiditate excitatam, ſpe veſtræ æqui-
tatis erigere animum, & pauliun reſpirare ἡ me-
tu cœpit &.

Vel per Comparationem & Collationem
Argumentorum noſtrorum cum Argumenus
Adverſariorum; ùt Cic. de Lege Agraria.
Et quoniam, qud de causd, & quorum causd

ille hoc promulgavit, oſtendi, doceat ipſe, 229

γὲ }
ψ
Ῥ Η
,
4}}:}
{{πν;
[βε ι
{ ἡ
Ἀμμ}}
Μ κ
{{Π}}} (
δ
ὰὺ)ῳὓ Γὶ]
Tertd
Atenum
nltn
η
δίνη,
ὸε:ξΡῄ)Η
Π )ἶῃ-:π
ἣ" ἠ
: ΕΠΙῃ
᾿"Ηἓῃ1ῖπξτἑ
ὶ

]

.
η Ν

" }

nliiſein
ſ..
ἼΠ
}
Ἴ7
Ἷ
Π

nbrurmn
Ω
Π mue.
Π

Ἄ }

η }
Ἵ ὴ
μΗ Η
}
Π
Π

]οὶἳπκὶοπἓἷ

ἐ

INSTITUTIONES RuEFTORICX. 61

ego quem poſſeſſorem defendam, num Agrariæ
egi reſiſto. Sluam Scantiam vendis; Res-
Pahhen poſſdet: defendo. Campanum agrum
dividis; vos eſtis in poſſeſſtone: non cedo. De-
inde Italiæ, Siciliæ, caterarumque Provincia-
rum poſſeſſiones venales ac proſcriptas bac lege
video: veſtra ſunt praſidia, Poſſeſſiones: reſi-
ſtam atque repugnabo.
Vel per Antitheta repetendo, quæ ab Ad-
verſario dicta ſunt; ùt Cic. pro Roſc. Amer.
Prædia mea tu poſſdes; ego aliend miſericordiä
vivo: concedo, & quòd animus æquus eſt, & quiæ
neceſſe eſt: mea domus tibi patet, mibi clauſa
εἐ ; Fero: familiä meä maximä uteris; ego
Jervum habeo nullum; patior, && ferendum puto.
Quid vis amplius ὁ Quid inſequeris “ Quid op-
pugnas ?* Qud in re tuam voluntatem lædi d me
putas? Ubi tuis commodi officio? Quid tibi
obſto ὅ &. :
Secundò Amplificatio adhibenda eſt eo mo-

do, quo ſuprà de Amplificatione egimus.

Tertiò ſimiliter procuranda eſt excitatio
Affectuum; in Laudationibus quidem: Amoris,
Gratulationis, Admirationis & Laætitiæ; In
Vituperationibus: Odii, Invidiæ, Contemptüs
&& Pudoris; In Deliberationidus de re facien-
da: Spei, Piquciæ; de re non facienda: Tu-

moris 45 Periculi Metüs; In Accuſationibus:

Odii, Invidiæ, Indignationis; In Defenſioni-
bus: Amoris, Clementiæ, Miſericordiæ.
Denique Peroratio brevis ſit oportet, ne
inflammatus Auditor refrigeſcat; vel aliò ani-
mus rapiatur.
Ex

62 INSTITuITIONES RHFTORICX.
Ex iis, quæ hoc Libro ſecundo dicta ſunt,
collige artificium conſtruendæ totius Oratio-
nis, cujus hoc compendium eſt.
Præmittit Orator Exordium, ex Viſceribus
cauſæ deductum, quod continet prima ſemina
Argumentationum, Amplificationum & Affe-
Rum, quæ reliquà Oratione pertractantur.
Deinde aſſumit brevem & claram Propoſitio-
gyem, vel in Genere Demonſtrativo, vel Deli-
berativo, vel Judiciali. '
Seligit & Locis Rhetoricis duo triàve argu-
menta præcipua, quibus Propoſitio niti, & in
quæ, quaſi in ſuas partes, Oratio diſtribui poſſit.
Tum accedit Argumentatio aut Katiocinatio,
vel Tripartita, vel Quinquepartita, vel Encthy-
mema, vel Inductio, quæ argumenta efferat &
explicet. Singulas autem Argumentationis
Partes Amplificatio Rerum ac Verborum ex-
ornare, & aptæ Tranſitiones colligare debent.
Excitantur Affectus, vel Orator digreditur,
aut confutat, re confirmatàâ & amplificat.
Peroratio omnia, per Orationem ſparſa, ve-
hementiùs colligit, ac primum Argumentatio-
nes ſtrictim ac ſapienti quàdam confuſione re-
cenſet, eas rurſus amplificat, inchoatos Affe-
QGus reſumit, adauget, & ad ſummum perdu-
cit. Nonnunquam novo Argumento aut Ατ-
gumentatione, tanquam fortitelo, ad finem
reſervato, Auditorem vincit.

ὐ ίῃ
Μ η.
ἬΪΗ
Ν Π
Π
μ ὦ
ἰ
γηγ,

Π }
. ὶ
{ !
Ἴ
Μ .
εὐ
Π
ἐ
Π
lrl,.
Ementatlo.
016 1Ὁ
οδ
ῇ Ρἓἷἆὓ'
ΤΝ
μ

,

ι

) ἰ
ΜῈΝ

β Ν κι

.
miin pron
i Allten
G worie.
Mopart
1
Πλη υ
ψιημ
ΟἨἨἹ ὶ

Π
ἰ ῃ
ἷυΓ ) ωῃξ...ἳἷ
μ
ἴ

ο 889 (1) ἐ

Ο ΤΠΒΕΒ III.

De Tertia, & Reliquis Partibus
Rhetoricæ, ;
nimirum,
DE ELOCäITIONE, DE

MEMORIAETPRONUN-
ΤΙΑΤΙΟΝΕ.

CAPUXTI.

De Elocutione in genere.
, Quid eſt Elocutio?
St eorum omnium, quæ mente conce-
peris, per idonea verba ad Auditores
☛' prolatio.
Ab hac nomen Orator habet, qui græcè
Rhetor, latinè Eloquens dicitur, quia ſenſa ani-
mi ita promit, ut probet, quod eſt neceſſita-
tis; delectet, quod eſt ſuavitatis; flectat, quod
eſt victoriæ.
Quæ ſunt in Elocutione ſpectanda5
Du‚uo potiſſimùm: I. Ut fiat latinitate plana
" χ emendata, de qua in Grammatica agitur;
maximè autem ut ſit purus & dilucidus ſermo,
qui tum conſuetudine & exercitio quotidianæ
locutionis, tum maximè veterum Oratorum,
aliorumque Authorum claſſicorum lectione
comparatur & confirmatur.
II. Ut aptè & ornatè, & ad id, quod agi-
tur, congruenter inſtituatur.
Ex quo conficitur ornatus Orationis?
Omnis Oratio, cùm εχ verbis conficiatur,
Α eE

2 IXNSTITUTIONES RHFrTORIC.
εχ illis etiam ſingularis Orationis ſplendor & di-
gnitas reſultat.

Ratio verborum vel ſimpliciter vel con-

zuncte conſideratur: Unde ornatus vel eſt

in verbis ſingulis, vel in conjunctis & conti-
nuatis, vel in propriis unà cum rebus natis,
aut novatis & quaſi factis.
Luid in verbis ſimplicibus, vel ſingulis conſi-
derandum eſt? O
Verba ſimplicia naturà ( alia ſunt Conſo.
nantiora, ùt moderatio; quàm modeffia;
concertare, quàm confligere; Grandiora, ut
optimus, quàm bonus; immanis, contruci-

dare officioſiſſimus, quàm magnus, necare,

officioſus. Nitidiora, ùt bos, quàm vacca.
Ex ſimplicibus optima creduntur, quæ ma-
ximè ſonant, aut ſunt jucundiſſima:
Honeſta turpibus potiora ſunt: Sordidis
enim in Oratione erudita non eſt locus.
Verba clara & ſublimia juxta rationem argu-
menti & materiæ ſeligenda ſunt; quod enim
alibi magnificum, tumidum alibi: Humilia cir-
ca res magnas apta ſunt circa res minores; quæ

cùm aurium judicio & bene loquendi conſue-

tudine ponderanda ſint, certis legibus aut ex-
emplis hic definiri non poſſunt.
Quibus verbis Orator ad ornandam Orationem
uti ſoleat

.

I. Verbis inuſitatis; qualia ſunt priſca fer?

ac vetuſta, & ab uſu quotidiani ſermonis pri-
dem intermiſſa, quæ ſunt Poëtarum licentiâ
liberiora, quàm Oratorum; eôque ornamen-
το

μ
{Π}}
Π
ἐ ὰ}}
CGencur
μ eer
μ Krik
Gmigtur n
ψ
betei
Τ,

Ε
Π
Ε
S
lntſen ἰ
ἐ ;
ἰγμ
Ἠἷεὲἷὶέςῃἶ
͵ ἷΐἷᾗἃὤ"έ;
ε"
κὰ ῃ
Ε.
ς Μαηι
ῶ
μ Dõ
.

lley

ἰχ ἀὰ

ἐ con.

ι e
Δλ
,

ἰπώμ!

ἴπ ὰ
, Πχϊί,,
711
Π
d, Necnle,

᾿ ῶ .

!

Π

ὶ
ε: δ .
Rð
ἹΗ
μ
Τ
Ν .

ἰ ὦ

1 } {:

γμΝμ.

INSTITVTIONFS ΒΗΕΤΟΒΊΟΣ 4
ἴο acerrimi judicii P. Virgilius mirificè uſus eſt:
Olli enim, & quia nam, & ponè, pellucent
& aſpergunt illam, quæ etiam in picturis gra-
tiſſima eſt, inimirabilem, arti auctoritatem.
Cavendum tamen, ne frequentiori priſco-

rum uſu terſæ orationis nitor deformetur; ùt
cùm ſæœæpiùs beic pro bie, quum pro cùm:

anteiquus pro antiquus, ad nauſeam auditoris
obtrudis.
Habet etiam in Oratione Poëticum aliquod
verbum dignitatem, ſi τατὸ & in loco adhi-
beatur : non enim eſt, cur aliquis fugiat dicere,
Jobolem, effari, nuncupari, & plura hujus-
modi, quibus apto loco poſitis grandior at-
que antiquior Oratio videri poteſt.
2. Verbis novs; Sunt autem verba nova,
quæ ab eo, qui dicit, gignuntur, ac fiunt?:
Similitudine, ùt Sllaturit, ſimbriaturit, quo-
rum ilud à Cicerone, hoc ab Aſimio forma-
tum eſt, ad ſimilitudinem verbi Scyipturite
Soboleſcere à Livio, juveneſcere ab Horstio,
lenteſcere & igneſcere dictum eſt, ſicut ſer-
veſcere. " ΤΝ
Imitatione; ùt tinnio, rugio, clangor, mur-
mur, aliaque multa.
Inftexione; ùt à bibo, biboſus.
Adjunkctione; ùt verſutiloquus, expectora-
re &c. Græcis magis conceſſum eſt fingere;
audendum tamen aliquando Latinis, & ſiquid
periculoſius finxiſſe videbimur, quibusdam
remediis præmuniendum eſt: 7Ὲ ita dicam, ſt
licet dicere, quodammodo, permitte mihi ſie di
cere.
A 2 5. Trant⸗

INSTITUTIONES RHETORICF.

3. Translati, ſive Tropics, de quibus mox.
Plura de verbis ad ornatum Orationis adhi-
bendis vide parte 4. cap. 4. & potiſſimùm cap. 6.

CAPUT II.
De Tropis, ac primô de iis, 4
in uno verbo poſiti ſunt.
Quid eſt Tropus?
Ropus eſt verbi vel ſermonis à propria
ſignificatione in alienam cum virtute &
dignitate mutatio. Hoc ipſa vox indi-
cat: Tropus enim dicitur à verbo τρέπω, ἰά
ε, converto ſive immuto. Sic dicimus lætas
ſegetes; ubi verbum lætus à propria ſignifica-
tione, quâà homines lætos dicimus, ad ſegetes
cum virtute transfertur.
Quot ſunt in uno verbo Troporum genera?
Septem vulgò recenſentur: Metaphora,
Synecdoche, Metonymia, Catachreſis, An-
tonomaſia, Onomatopœja, Metalepſis.

Quid eſt Metaphora?
Eſt translatio; cùm nomen zut verbum
propter ſimilitudinem transfertur ex eo loco,
in quo proprium eſt, in eum, in quo vel
proprium verbum deeſt, vel translatum eſt
proprio ſignificantius & pulchrius. Sic gem-
mare vites, homo durus 5 aſper, defectu pro-
priüi verbi ex neceffitate dicimus; ſigniſican-
tius, incenſus ird, lapſus errore; pulchriùs Gr-
cimus, Lumen orationis, flumen cioguentte.

Poidu ὶ
|

(
.
Ἱ
μ
Γ1)
,
οαμλιι
}

7

(Ἰηκὶ
ἁψίν

Morc.

ἰ
111

au⸗

Nicerd
Π
ἳξᾖῇεωτς Ὶ
ἰ μ
Ε
οφ
' {ΠΘΠΠΙΘΟςῃ
) ΜΜ Ἶ

.
Π ῃ

Ontons Ἷ

)ὶὶἱἷιωἰιωεεεε

Ι

(
[}
)

Ὑ γ1}
Im ὙΠ
Ἱ γυχ ὶ
γ Ὸ Ἷ
ommos [υὶ
} ἴ
α μ

INSTITUTIONES RHETORICæ. ξ

Cauſa, cur delectemur verbis translatis, li-
cet adſint propria, eſt, φαδα translatio ſit ſi-
militudo ad unum verbum contracta; ſimili-
tudine autem mirificè capiuntur hominum ani-
mi. Differt tamen Metaphora à ſimilitudine,
quòd hæc comparet aliquid rei, quam volu-
mus exprimere: Fecit ùt leo; hæc pro re ipſa
ponitur, ùt homo eſt leo.
. Quotuplex eſt Metaphora?
Quatruplex. 1. Cùm ab animali ad ani-
mal fit translatio; ùt ſi dicas, bominem la-
traré.
2. Cm inanima pro inanimis ſumuntur; ἂϊ
concentu virtutum nibil eſt ſuavius.
3. Cm pro rebus animalibus ſumuntur in-
anima, ut duo fulmina belli 5 cipiadæ.
4. Càùm animata pro inanimis; ùt acci-
pient ſonitum ſaxi de vertice paſtor.
Cùm rebus ſenſu carentibus actum aliquem
& quaſi vitam tribuimus; ùt pontem indignatus

Arawxes.

Et illa Ciceronis: Quid tuus ille. diſtrictus in
acie gladius agebat? Cujus latus ille mucro pete-
bat? Qui ſenſus erat armorum tuorum?
In facienda metaphora cavenda ſunt 1. nimia
diſſimilitudo; ùt ſi diceres cum Ennio: Cæœli
ingentes fornices. 2. Ne nimis longè ſimile
trahatur; ùt ſyrtim patrimonii, ſcopulum liben-
τἰὰς dixerim: Charybdim bonorum, voraginem
potiùs. Faciliùs enim ad ea, quæ vidimus,

quàm ad illa, quæ ſolo auditu percepta ſunt,

mentis oculos reflectimus. 3. Ne ſit humilis;

At ſaxea verruea: Nec major, quàm res po-
Α ς : ſtu δἴο

[2 INSTITUTIONES RHETORICK.

ſtulat; ut tempeſtas commeſſationis: Nec mi-
nor; ut commeſſatio tempeſtatis. 4. Non ſit
frequens metaphora, nec immodicus ejus
uſus: Aliàs potids obſcurat Orationem, quâm
illuſtrat; continuata verò metaphora in Allego-
riam & ænigma migrat. ς. Sit verecunda, ut ex
incidenti occurriſſe, non vi intruſa videatur.
uodſi metuas, ne ſit durior, mollitur di-
cendo: Ut ita dicam. 6. Non omnia, quæ
Poẽtis licent, etiam Oratoribus concefla ſunt;
nec enim probatè diceres? aves pennis remi-
gare, aut alatam velis navim volitaxe per Occa-
vum.

Quid eſt Gnecdoche?
Synecdoche, ſeu intellectio eſt tropus, in
quo ſignificatur.

τ. Ex parte totum; ùt ex pupphi navis; ἜΠ{

ἘΧ mucrone; ex tecto domus.
2. Ex uno plures; ut Romanus prælio victor:
Hoſtis habet muros.
2. Ἐχ forma, ſeu ſpecie genus; ùt Sabelli-
cus ſut, pro quovis. =
4. Ex materia res univerſa; uùt ex binu na-
vis; ex auro pecunia; ex ferro gladius.
5y. Ex toto pars; ὧξ fontemque 6 Μ 4{
ferebant. .
6. Ex pluribus unus; ùt Oratores Ὁ u-
mu7rs.
7. Ex genere pars illi fubjecta; ùt alei⸗
dpro aquila. —
8. Ex antecedentibus conſequentia; ut ara-
nva jugo referunt ſuſpenſa juvenei.

Quid

Π
Π
“ Doo⸗
εἷὰ ἴ
ἽΠ
ἰ
ἐ Ke
ΓῚ
Π
Εὺ
Π
}
β ῃ
Δ Ν Ν
ΕἸ
η μ
enie

Μ "
Π
" '

N.
[ ISTITUTIONES Κηπτοκιου y
Nee ι Quideſt Metenymia?
ὰ Eſt tropus, in quo ſignificantur.
er I. Per cauſas effecta; ἂς donæ laboratæ Ce⸗
η veris. Platonem legi, id eſt, ejus ſcripta.
, 2. Per effecta cauſas; ùt cum ſcelus com-
η prebenſum dicimus, pro ſcelerato: Mortem pal-
ὰ lidam, timorem maſtum. 18
ἐ 3. Ex eo, quod continet, ἰά quod conti
ῃ netur; ùt urbes moratæ, ſæculum felix, Ko-
ὑ ma, pro Komanis. L
μ 4. Ex poſſeſſore res poſſeſſa; ùr arder
. Wealegon, id eſt, ejus domus. 5
τφ Ex ſigno res; ùt Toga, pro pace, faſces, pro
Magiſtratu. Hanc Rhetores Hypallagen vocant,
Quid eſt Antonomaſia?
ἴ Eſt tropus, quo pro nomine ipſo aliquid
quivalens nomini, aut etiam ſignificantius
ὴ ſubſtituitur; ut everſor Carthaginii, pro δοῖ-
dpie,one, domitor Aſiæ, pro Alexandro, Komanæ
Χ Princeps, pro Cicerone.
“ Epitheton, latinè appoſitum, non eſt tro-
1 pus, quia nihil vertit. Neceſſe eſt enim, ut
͵ id, quod eſt appoſitum, ſi à proprio nomine
: ſejunxeris, rem per ſe ſignificet, & faciat An-

teonomaliam, quod non facit epitheton.

{{ Appoſitis, ſive epithetis frequentiùs & libe-
riùs utuntur Poëtæ, quàm Oratores, modò
1 } conveniat verbo, cui apponitur; unde illi di-
Lunt: Dentes albi; humida vina, quod apud
IA. Oratorem eſſet ſuperfluum. .
Quogdli epitheton vim aliquam verbo tri-
„buat, non eſt ſuperfluum, ut in his: O abo⸗
minandum ſcelus? Ο deforinem lilbidinem
Ν Δ 4 ᾿Οὐηξ:

᾽
(

ᾷ IMXSTITuITIONES RHETORICX.
Ornatius epithetum eſt, ἢ ex translatis, ſive
tropis aſſumitur; ut cupiditas effrænata, in-
Sere ſubſtructiones, turpis egeſtas, triſtis ſene-
us.
Sicut ſine epithetis nuda & incompta eſſet
Oratio, ita ſi multis oneretur, longa erit &
impedita.
uid eſt Ouomatopæja, latinè fictio nominit?
Eſt tropus, cùm vox aliqua fingitur, quæ
ad rem ſignificatam nativà aliquà ſui ſoni ſimi-
litudine accedit; ùt mugitus, boatus, rugituts,
pro ipſo ſono, quem bos vel leo edit.
Hic tropus apud Græcos inter maximas
Virtutes habetur, Latinis vix permittitur.

Quid eſt Catachreſis, latinè abuſio?

Eſt tropus, qui verbo ſimili aut propin-
quo pro certo & pro proprio utitur; ὧξ vi-
ges hominis breves, longum conſilium, Oratio
gravis, pro magna, minutus animus, pPro
parvo.
Abutimur verbis propinquis non ſolùm,
cùm res carent nomine, ùt cùm matris in-
terfectorem vocamus parricidam; ſed etiam
cùm nomen habent, ùt æquum ædificant, oculis
perlegunt.
Differt abuſio à translatione, quòd ſit licen-
tior & audacior, licet non ſit impudens.

Quid eſt Metalepſis, ſive tranſumptio?
Eſt tropus, quo ex alio ad aliud veluti per
gradus aſcenditur; ùr cùm dixit Virgilius:
Poſi aliquot mea regna videns mirabor ariſtas
id eſt, poſt aliquot annos; nam ex ariſtis lpi⸗

.ὩΣ

ἰ
Ἷ

μ

os

e

Π

ὉΠἹ, |
7

ἴ
{{
ἤμίμν
ἐμιιῃ!
17

Ε

ῃ
ἴμη

Nege⸗
unſtl
len
Anin
Theln
n, μῃ

lee ,l⸗

111
nlriin
...}}.}
Π
Ἷ }

Τ
" 17
{
.
, 0
ἐ ωεκἱτπεεξ

!

Ἱ{
"
}
Υ{ }
ἤμ, ἡμ
Μ 10

.

ῇ Π "
7
{ οεω::ξ

δὶ ίπἴκε“ὖ

INSTITUTIONES ἘΒΕΤΟΒΙΟΒ. 9

cas, ex ſegetibus æſtates, ex æſtatibus annos
intelligimus.
Eſt tropus rariſſimus & maximè impro-

prius.
CAPUT III.

De Tropis, qui in Oratione, hoc
eſt, in pluribus verbis ſunt.

Quot ſunt Tropi in Oratione, ſve in pluribus
verbis?

Uinque ſequentes: Allegoria, Periphra-
ſis, Hyperbaton, Hyperbole, Ironia.
Quid eſt Allegoria, ſve inverſio?
Eſt tropus, quo aliud verbis, aliud ſenſu
oſtenditur, ùt illud Ciceronis pro Milone:

Equidem cæteras tempeſtates ac procellas in illis

duntaxat fluctibus concionum ſemper putavi Mi-
loni eſſe ſubeundas. Ubi per tempeſtates ἃς
procellas ſignificat perturbationes, quibus Milo
erat obnoxius.

Habet uſum frequentem in Oratione, ſed
plerumque apertis permiſcetur verbis, ita ut
non ſit allegoria perpetua.
Hæc porrò omnium eſt præſtantiſſima, quæ
ſimilitudinis & translationis gratiâ permiſta eſt.
Talis eſt illa Ciceronis pro Muræna: Quod fre-
tum, quem Euripum tot motus tämque varias
habere putatis flultuum agitationes, quantas per-
turbationes & quantos æſtus habet ratio comitio-

ἴο INsTITUTIONES RHHTORICXAM.
rum? Dies intermiſſus unus, aut nox interpo-
ſita ſæape perturbat omnia; & totam opinionem
barva nonnunquam commutat aura rumoris. Ubi
vides, comitia per ſimilitudinem freto & Eu-
ripo comparari; dici perturbationes & æſtus
de comitiorum ſtrepitu ac negotiis per alle-
oriam, & rationem pro modo ex ratione ad-
ibito translatitiè uſurpari.
Obſervandum autem eſt in allegoria, ut
quo genere translationem cæperis, eodem fi-
nias. Unde non incipias ab incendio, & finia
tempeſtate. δὴ
Quid eſt Periphraſis, ſive circumlocutio
Eſt tropus, quo id, quod paucioribus di-
ci poterat, pluribus explicatur, ut oratio ſit
plenior & ſignificatior; ut tempus erat,
quo prima quies mortalibus ægris incipit, ἐ do-
no Divüm gratiſſima ſerpit.
Quid eſt HWyperbaton, ſive transgreſſo?“
Eſt tropus, quo in perpetua Orationis ſe-

rie ordo verborum decorè perturbatur; quod

fit vel perverſione, ùt mecum, tecum, qui-
bus de rebus, maria omnia circum. SZ
Vel transjectione; ùt Orationem in duar
diviſam eſſe partes. Poëtæ etiam verborum di-
viſionem faciunt; ùt ſeptem-ſub'jecta- Trio-

πὶ, quod Oratio non recipit,
Quid eſt HEoperhole, ſive ſuperlatio?
Eſt tropus, qui rem auget, vel minuir ſu-
pra vel infra veritatem; ùt falminn ΘΟΥΟΥ͂
alis, via oſſus haret: Et illud Ciceronis pro
Marcello: Vereor, ut hoc, quod dicam, non per-
inds intelligi auditu poſſit, atque ego ipſe ce.
ὶ ἕ Ω

Ι͂

“"“"

Γν
μΗ
Ε
ΓΙω
Π
αἤνμ!
Π

Πχ
μ ι
ι 0}
ὰ ἓθ)ὼ
ἡϊ,
Huempln
Aihe: I
{ inte
ὑ μ
Μ η 1
ἄμ
. μή
ΕἸ Π
Π
' {οεὶωπμἠπὶᾗ
μ ηῃ
Ἢ Μπᾳωτπἷ
ο Ἱ 17
ῳ ἀδηι
η

Μ

ur μῃ
Ἢ μ η
nmm. {}}
ἐ ῃ
Ξἷιυᾳεςξχῄὥ
71
ἄμ

Algtu t
μ ΘΟἆὉΠἸἓ-;

ῃὼ'ο͵ ἀϊΐ

᾽

Ν
ι ᾧ
)
} ὑ{]}.
Ν ν ἐ β

μῃ
( τ
ἐμϑὶ
} }

πἢ! ἐμ
ἐ

4 Τ

νἶπτὶο.ἶ
Ω
τ "
"

"

! Ἱ .

INSTITUTIONES RHRTORICE. 1Ἱ

ſentio. ſam victoriam viciſſe videri, cùm ea

ipſa, quæ illa erat adepta, victis remiſiſti.
Hic ſupra veritatem; in ſequenti exemplo
infra veritatem utitur pro Roſcio: Oro atque
obſeero vos, faciem utriusque conſiderate: Non-
ne ipſum caput & ſupercilia ila penitùs abraſa ole-
re malitiam, & clamitare calliditatem videntur
Nonne ab imis unguibus usque ad verticem ſum-
mum, εχ fraude, fallacis, mendacin conſtare
totus videtur, qui idcircò capite & ſuperciliis
ſemper eſt raßis, ne ullum quidem pilum viri lboni
babere videatur?
Quid ἐ{ Ironia, ſive illuſto
Eſt tropus, qui ſenſum indicat contrarium
is verbis, ex quibus conficitur; ùt ſiquis di-
ceret: Ο pium & mitem & gratum animum,
de eo, qui hominem in ſe beneficum truci-
daſſet.
Exemplum elegans & Cicerone in Verrem
excipe: Erat byems ſumma, tempeſtas perfri-
gidaæ, imber maximus, cuùm iſte imperat lictori-
us, ut Soſopatrum de porticu, in qua ſedebat,
præcipitem in forum dejciaut. Lixæ erat ῥος
etiam imperatum, cùm illum ſpoliatum ſtipa-
tümque lictoribus videres. Omues ideo putabant,
ut miſer atque innocens virgis cæderetur; fefellit
bæc homines opinio: Virgis iſte cæderet ne cauſa
ſocium populi Romani atque amicum? Non usque
eò eſt improbus; non omnia in eo uno ſunt vitia?
Nunquam fuit crudelis; leniter bominem οἱ -
menterque aeccepit. Quo in exemplo ſimulatio
tota fit in ſingulis verhis à ſua ſignificatione in

contrarium mutatis. Nam narrat poſtea Ci-=

C6O

I12 INSTITuITIONES RHETORICK. μ
ἡμμ!

cero, quàm cruentum in morem Soſopatrum η
illum Verres cruciàrit. : μ
Nota. Ironia facilè intelligitur, vel ex mo- ' Πᾳλῃᾳυλτῃ
do, 400 pronunciatur, qui illuſionem ſonat; rm i
vel ex perſonà, aut rei naturâ verbis, quæ pro- αἷμὲ

feruntur, contrariâ. ἐ
' Π
CAPUT IVWVy. |μα
Ξ * bekum
τ Σ ο . ι
De Figuris in genere. Ε
Quid eſt Εἴραγα ὃ ἴ

Εἱἓυτε eſt conformatio quæxdam ſermonis {
remota à communi & primùm ſeſe offe- &
l1ente ratione. , Μχζᾖς
Differt à tropis; quia fieri poteſt in pro- ὙΝ
priis verbis, quod in tropos non cadit: Con- κ
veniunt tamen frequenter in eandem ſenten- λ η
tiam tropus & figura; ùt ſi duo verba ſimili μ{ ἰ
ter deſinentia eſient tropica, ſive translata. )Fnil
Sicut omnis Oratio verſatur in verbis, ita & }
figura: Hinc ſicut de tropis dictum eſt, du- ἐ
plex eſt figura:
*Altera verborum, altera ſententiarum.
Figura verborum eſt ornatus quidam in ver-
bis ipſis poſitus, nimirum in eorum ordine, Re
iteratione, & aliis hujusmodi. ὶ
Figura ſententiarum eſt ornamentum Ora-
tionis, quod non in verbis, ſed in ipſis ſen- ἧ{
tentiis collocatam habet ſuam dignitatem; Græ- 9
'

cis ſchemata vocantur, quæ non tam in ver- "
bis pingendis pondus habent, quàm in illumi-
Pingencdis Ρ 4 ς ΕΚειῃΡ]ωΠ

Mey,

Δ μῃ

Ὑ χΠ
Ἰπη η

ele.

ἢ ſemmoni
n el oſe

ὙΝ
ὐ (
Μ μΜ:
Ν

Π
ΤΝ

ὶ
ὙΠ ͵

Ὥ
Amminſe
μ

|
Π Ο” ε
ἱω[ἓἵῃἷ {

INSTITUTIONES RHETORICE. 13

nandis ſententiis. Ex quo patet diſcrimen in-
ter utrasque.
Quanquam etiam in eo differant, quòd
verborum figuræ tollantur, ſi verba muten-
tur, figuræ verò ſententiarum permaneant,
quibuscunque verbis utaris; ùt ſi eſſet repe-
titio cum interrogatione, ſublatà repetitione,
oteſt manere interrogatio.
De figurarum numero & nominibus inter
Auctores non convenit; & aliqui aliquas inter
verborum, alii inter ſententiarum figuras re-
jiciunt; nos uſitatiorem ſententiam hic ſeque-
mur.
Fiunt autem figuræ verborum tribus mo-
1s:
1. Adjectione; àùt Occidi, occidi non ſpu-
rium Melium ε5 .. Ubi verbum figuratè gemi-
natur.
2. Detractione; ùt abiit, exceſſt, erupit,
evaſit. Ubi detrahitur conjunctio.
3. Similitudine vocem; uͤt cùm gratiæ
causà nibil facias, omnia tamen ſunt grata, ιά
facis. J
„CXA5PUT V.
De Figuris Verborum, quæ fiunt
per Adjectionem.

Quæ ſunt ſiguræ verborum per Adjectionem?
REperitio, ſeu Anaphora eſt figura, quà

E ab eadem voce ſæpiùs inchoatur oratio.
xemplum Cicer. pro Quintio: Luid bæc
amen-

14 INSTITUTIONES RHEFTORIC.
amentia, quid bac ſeſtinatio, quid hæc maturi-
tas tanta ſignificat? Non vim? Non ſcelus? Non
latrocinium? Non denique omnia potius, qudm
jus, qudm officium, qudm pudorem? :
Converſio, ſive Epiphora eſt figura Repetitio-
ni contraria, quà ratio in eadem voce ſæpe
finitur. Exemplum Cic. in illud Philipp.
2. Doletis tres exercitus Populi Romani
interfectos ? Interfecit Antonius: Deſide-
ratis clariſſimos cive, ? Eos ogue volis eripuit

Antonius: Auctoritas hujus ordinis afficta eſt?

Afflixit Antonius.
Complexio, ſeu Symbloce figura Repeti-
tione ſimul & Converſione conſtans, ita ut
ab eadem voce inchoetur Oratio, & eâdem ſæ-
pius finiatur. Exemplum lib. 4. ad Herenn-

Qui ſunt, qui fædera ſæpè ruperunt ?“ Carthaginen.

Jes. Qui ſunt, qui crudele bellum in Italia earun
Carthaginenſes. Qui ſunt, qui Italiam deforma-
verunt * Carthaginenſes. Qui ſunt, qui μὲ
poſtulant ignoſei Ζ Carthaginenſes. ι
Traduclio eſt figura, quæ facit, ut, cùm idem
verbum creberiùs ponatur, non modò non of-
fendat animum, ſed etiam concinniorem Ora-
tionem reddat. Exemplum lib. 4. ad Heren-

nium: Eum tu hominem appellas, qui ſi fuiſſet
homo, nunquam hominis vitam crudeliter petiiſ-
Jet. At erat inimicus: Ergo inimicum ſic ulciſci

voluit, ut ipſe ſibi reperiretur inimicus.
Ad eandem figuram pertinet, cùm idem ver-
bum in diverſa ſignificatione ponitur. Exempl.
εχ eod. Cur rem tam ſtudiosè curas, 44

ern
Ε
ἷεπν...“ἆἰ '
Ὰ Ἷ
᾽ ;'ἷ;';ΡΐΟΐΟΜ ἣ
;ἷτ.’εἑὶὔμε,ινεὶ
} [ιιῃι
]ω, ἡμ8}
ΐ:πεππε !

Ι

ΠΌ
μ
ὰ τ ) Ἷ
μ
ἰ μ
Π
utumren
Π 111
Π
ἿΠ
η Π
Π
ἡ Π
] δ;ξωπχππαι
ΐιἓηὶᾖι-ωίω
Ilunnntn
μῃ
β ΜΙ ingi
cgiugin
Π Μ
] ἴ
Μῤἑὶ’ἱξππα
ἆἰοῃζζ}ΐ”ἀ
᾿ ΜΜ

. Ὁ INSTITUTIONES RHETORICF. 15
Ὶ Μ”Μῃωἔ }25 tibi dalit curas?“ Aliud: Amari jucundum eſt,
ſla i ſi curetur, ne quid inſit amari. Ε
η μῃ ΡΒοϊγρτοέοῦ eſt figura, quà nomen idem variis
Ἰ in caſibus, vel generibus iteratur. Cic. pro Ar-
ἀϊηῃ, chia: Pleni ſunt omnes libri, plenæ Japientüm vo-
ces, plena exemplorum vetuſtas. Item in Verr.
Eſtcertus locus, certa lex, certum tribunal, 7πμο
δῶ μ hoc reſervetur. Ἄ
Π Conduplicatio eſt figura, quà idem verbum
ψ η vel initio, vel in ipſo decurſu Orationis gemi-
lig natur, vel affectûs exprimendi, vel leporis gra-
tià. Cic. Orat. I. in Catil. Vivis, co υἱυῖς
" μ non ad deponendam, ſed confirmandam audaciam.
. Interdum verba repetunrurin fine ſententiæ,
Keene. Quæ poſita fuerunt in initio. Cicero pro Sex-
AHeem tiO: Ademit Albino ſoçeri nomen mors filiæ; ſed
Cmtmm charitatem illius, neceſſitudinem && benevolentiam
e non ademit. Item pro Marcello: Lidimus tuam
ι victoriam præliorum exitu terminatam, gladium
} vagina in urbe vacuum non vidimus. :
β Bnonymia eſt figura, cùm multa verba idem
“ ſignificantia coacervantur. Cic. in Catilinam:
ὐ Illam tandem aliquando furentem audaciam ſcelus
iuen 0t onhelantem, peſtem ſenatui nefari molientem,
η bonis omnibus exitium õ λ
4 | ejecimus, eliminavimus. Abiit, exceſſet „ ΕΥ̓ΉΡΙΣ 5

" evaſit. Ilum redire non ſinam, non ſeram, non
u Patiavx. Item pro Milone: An verà vos ſoli
Ἴμω "

ignoratis, ὍοΣ hoſpites in hac urbe verſamini, ve-⸗
ω ſræ peregrinantur aures? Ἔ Θ ο ἐ

ΜΙἙΘῬΜ Polyſyndeton eſt figura, cùm multæ conjun. ι
. lones in ſententia ponuntur Exempl. T20 ι
Ἱ ι

45ὲ) tuaqiue ſimiles, tibique echaros & aſpernor, ἐ"

Ψ εὐ

16 IXNSTITUTIONES RHETORICA.

averſor, & execror; nec timeo minas, quas ja-
Ras; nec terrent me pericula, quæ denuntias.
Gradatio, ſive Climax eſt figura, in qua Ora-
tio per certos gradus ad aliquid, ſummum &
ultimum veluti aſcendit, aut ad aliquid infi-
mum deſcendit. Cicero pro Roſc. Amer. 1{2
urbhe luxuries ereatur, ex luxuria exiſtat ava-
ritiu, neceſſe eſt; ex avaritia erumpit audacia,
inde omnia ſcelera ac maleficia gignuntur. Item
pro Quintio: Miſerum eſt, exturbari fortunis
omnibus; miſerius eſt, injurid: Acerbum eſt, ab
aliquo circumveniri; acerbius à propinquo, cala-
mitoſius eum dedecore: Funeſtum eſt jugulari à
forti & boneſto viro; funeſtius ab eo, cujus vox
in præconio quæſtum præſtitit: Indignum vinci;
indionius ab inferiore utque humiliore: Lüultuoſum
eſt wadi cum bonis, Iuctuoſius inimico: Horribi-
le eſt, cauſam capitis dicere; horribilius priore loco
dicere.
Nota. Cavendum eſt τ. Ne figuræ iſtæ ſæ-
jus adhibeantur. 2. Ne aſſumantur illæ, quæ
frequentiori uſu viluerunt. 3. Ne per vim
intrudantur. Gradatio præſertim rariùs ad-
hibenda, & tunc ſolùm, cùm res ipſa ſucceſ-
ſionem habet, & certos gradus. Exempl.
Quintil. Africano virtutem induſtria, vir-
tus gloriam, gloria æmulos compa-
ravit.

ξ * ᾧὦ
*

Am

CA-

μ1}}

"

μἶμι
β De
ſyeht
ὶ
ἰ

ſeticetut,

{{ Ν

βιῦ: "
Ἷ

ΓΠ

11
ἴ

")

Ἱ

Π

μ

ἰλα ὰ
ἩΝΝ Ν }
[1] ἡἶι
Ὑ [η
Π
Ν η
ἡ μ
}
Π ἡ
, ζἕἷὖΜ”:ἴῖ
ιὈΙΠἩλϊΞνΟςΞ
Ἀ
. Βἷὖἳὓ“ιἶεὶι..ε
ὰ ΠἸὉΓΠὉΠ)
η {
ΟΙἸΗ. .

ἴ

}

' ΠΠ. .
1 }}
Π
;αὲΐὲὶἷψἆᾖ .
Π
Ἱ Π ,
ω al,
ἽΜΜΙ, ῃ
,
ἡὐμ}}}
ΜΗ , ε!

᾿ μιηὶ.

᾽ Μ}α;ω
Cnun tinct,
εἰ
Ἴ)
1

ἐμεΐμμι
μ
δ "
ημϊηὶ
Ν
{ "
"

ἸΝΘΤΙΤΌΤΙΟΝΕΒ RHETORICAX 17

CAPUI VI.
. υ ν
De Figuris Verborum, quæ per
Detractionem fiunt.
reecdoche eſt figura, quà verbum aliquod
Mreticetur, quod aliunde facilè intelligitur,
éſtque in Narrationibus uſitatiſſima. Exem-
plum: Hic tumultuari famuli, lugere ancillæ,
mœrere ſili, conjux miſera lamentari; ſubaudi-
tur, cœpit vel cœpère.
Achunkctio, ſive Zeugma eſt figura, quâ ad
unum verbum, ſive primum, ſive poſtremum,
plures ſententiæ, quarum unaquæque illud de-
ſideraret, ſi ſola poneretur, referuntur. Cic.
lib. de Orat. Quid tam commune, quàm ſpi-
vitus vivis, terra mortuis, mare Ructuantibus,
littus ejectis? Ubi vox illa commune, multis
vocibus inſervit, ad quam illæ referuntur.
Item pro Lege Manil. Sed beæ res, μά cæte-
vos remorari ſolent, non retarddrunt; non ava-
ritia ab inſtituto curſu ad prædam aliquam
vevocavit, non libido ad voluptatem, non amæz-
nitas ad delectationem, non nobilitas urbis ad
cognitionem, non denique labor ipſe ad quietem.
Ubi multa vocabula ad unum idemque verbum
vevocavit, referuntur.
Dis ſunctio eſt figura, quàâ unicuique Oratio-
nis membro ſuum verbum apponitur, cùm
unum toti Orationi poſſet ſufficere. Cic. pro
Archia. Hæc ſtudia adoleſcentiam alunt, ſe-
" nectu-

19 INSTITUTIONES RHETORIC. μ
nectutem oblebtant, ſecundas res ornant, aduerſis “
perfugium αὐ ſolatium prælent, delect unt domi, 9, Ν
non impediunt foris, pernoctant nobiscum, pere-. S1
grinantur, ruſticantur. ἐ ΓΓῚ
Diſſolutio eſt figura, cùm demptis conjun- ὰ
Qiocmibus difſſolure plura dicuntur vel in ſin- eteln
ulis verbis, vel ſententiis. Callia, cujus ἰ 1 ψ
ndei, felicitati vommendata eſt. { }
᾽ äl Μ 1
π L * ἐ { Ν
De Figuris Verborum, quæ con- Ὁ
ſtant ſimilitudine, aut aliquo con- Π
ctu & contrarictate. {{
: ΤΑ μοιμϊμαϊο, ſive Paronomaſia eſt figura, K
quà paulùm immurata verba atque deflexa Uml⸗
in Oratione ponuntur: Lt fit *“““
Adjectione; ἂξ emit morte immortalitatem. UWni!
Detractione; uùt non exigo, ur immoriaris Wledn
jegationi, ed immorare. ῳ Π
Commutatione; ς en, cur Magiſter ejus ἐχ Δ
Oratore anator factus eſt? Non mod vincere-, ἽΠ
ed vincire oporteret. }
Translatione; ùt bomini navo, αΠ vano. nh
Hæc figura levis eſt, niſi ſententiarum pon- lral
dere impleatur. lua
Compar, ſive Iſocolon eſt figura⸗ quâà mem- an
bra Oratiouis in fimili ferme numero (γ}|αρ8.. μ :
rum collocakurx. Cic. pro Leg. Manil. Lan- ῃ ὲ
tumm bellum, tam diuturnum, tam longé loti- ς ᾽
͵ Jue μ

Π

Ἷ
ἹΙ ἢ
|

ἸΝΘΤΙΥΌΤΙΌΝΕΘ RHEFTORICE. χ9
que diſperſum Cn. Pompejuy exeunte byeme ap-
" baravit, ineunte vere Juſcepit, extrema æſtate
μ confecit. τ
τ Ἀ μ ηον cadent eſt figura, quâà in eadem
. conſtructione plura ſunt verba, quæ iisdem ca-
uAnh. ſibus efferuntur. Cic. pro Marcel. Soleo ſæpe
) Σ oculos ponere, idémque libenter crebris
uſurpare ſermonibus, omnes noſtrorum Impera-
torum, omnes exterarum gentium, potentiſſi-
7 mworum ue populorum, omnes dariſſmorum re-
Π Ν res Léſtas cum tuts, 1160 contentonttm
magnitudine, nec numero prælisrum, nec va-
Π rietate regionum, nec celeritate conficiendi,
) nec diſzmilitudine bellorum poſſe conferri. Ubi
vides plura nomina partim in Genitivo, par-
ἵ tim in Ablativo poſita.
ε} Sumiliter deſenens eſt figura, quâ duæ νεῖ
τ plures ſententiæ, ſive membra Qrationis ſimili
ferminationis modo finiuntur. Ciæ; Pro Leg.
GV. τ Manil. Itaque non Jum pradicaturys, φιαηξαξ
“ΠΠ ille domi, zmilitiæque, terra Π Ὶ uare⸗

DAiue felicitate geſſerit; ὼ ejus volukigtibus non
γ1} moad cives ſemper αἱ enſerint, ſocii oltemperärint,
ἽΠ|7 Bofes obedierint, ſed etiam venti tempeſtatésete
Σ Π π "
͵ Contrapoſitum, ſive Antitheſis, prout verba
ΗἹ præcisè, & non ſententias ſpectar, eſt figura,
} qua verba verbis opponuntur Cic. in Verr.
Conkferte hanc pacem cum iſto bello, Bujus Præ-

4 tors adventum cum illius Imperatoris victoria,
8 bujus cobortem impuram guin illius exercitu

" ἑμυϊξᾷο. Item Orat. pro Milone. Eſt enim
" bac non ſeripta, Jed nata lex, guam non di-
B 4 dicimus,

20 INSTITUTIONES RHEFTORIGX.
dicimus, accepimus, legimus, verùm ex natura
ipſa arripuimus, bauſimus, expreſſunus . φ
quam non docti, ſed facti, non inſtituti, ſed imbuti
ΠΗ τ τυσ ς ἐ ’ L

Commutatio eſt figura, quà duæ ſententiæ

inter ſe diſcrepantes ita efferuntur, ut à priore
poſterior ipſi contraria proficiſeatur, ut non
ut edam, vivo, ſed ut vivum, edo. Et illud
Cic. pro Quinéct. Mavult commemorari de
ſe, cùm poſſet perdere, peperciſſe, qudm, cum par-
cere potuiſſet, perdidiſſe. M
Synacioſis eſt figura, quàâ res eadem rebus
contrariis tribuitur; ùr peſſima res eſt & ni-

mia ſervitus, & nimia libertas. Item. Tam

deeſt avaro, quod babet, qum quod non
babet.
Correctio eſt figura, quæ corrigit verbum,
quod poſitum eſt. Fit duobus modis: Vel
enim tollitur verbum non ponendo aliud, uùr
civi, ſi tamen civu appellari poteſt; vel aliud

magis idoneum ponendo; ùt omni oſſicio; vel

potius pietate.
*Antimetathefis eſt figura, in qua procurrit
contrarietas cum transpoſitione verborum.
Οἷς. lib. 3. de Legib ait: Magiſtratum 6{
legem loquentem, legem autem mutum Magi-
ſtratum. . υ
Oxvymöron eſt figura, quà idem de ſæ ipſo ne-
gatur, ut ineptè dictum videatur illud. quod
oſtea acuté dictum cognoſcitur. Cic. lib.
de Amic. ita loquitur: Amici & aliſentes
adſunt, 99 egentes abundant, Θ imbe-
iltes valent, & mortui vivunt. Item cdn
6

ΚΞΠΤὈ
Ἷ Ἷ
ι
ΠΗ {

0

Ἷ
Ρ.ΙΗ[Η
;
caiguin
6 ſ e
Ε:
Π
}
Ε
υ
1
Dhendndt
Ἔ Π
Gen ἡν
[η,
ἤμ ι Ι
ἡϊ n
Δ}
.
!τ’ιψε ὴ
Π
[ηϊΐῃ

ἰΐμῃ

ἴ [ἂ γ

in er

dtnur,

iiirne
ἰ αΐχῳ
m γὴγῃ;
ὑ un
"
ὙΝ
.

ΓΝ.
,
,
μ Ν

τὶξιινεὡυιπ
ο 1
Π
Ὶ
εὐ
Π
μ

| ' '
Π

μ
{

4 }
ζ| Ω
ν

ινᾗτπ“

INSTITUTIONES RHETORICE. 21
de Sicilia à Verre expilata loquitur: Sic erat
deformi atque borrens ager Siculus, ut in ipſa.

Scilia Sieiliam quæreremus.

QAKQAPUT VIII.
Quæ, & quot ſumt figuræ ſen-
tentiarum:?

ræcipuæ numerantur ſequentes viginti ſex:
P Interrogatio, Reſponſio, Subjectio, Pro-
lepſis, Correctio, Dubitatio, Communi-
catio, Proſopopœia, Apoſtrophe, Hypotypo-
ſis, Apoſiopeſis, Ethopeœia, Emphaſis, Suſten-
tatio, Prætermiſſio, Licentia, Conceſſio, Pa-
rentheſis, Diſtributio, Permiſſio, Antitheſis,
Deprecatio, Optatio, Execratio, Epiphonema,
Exclamatio. ἰ
Interrogatio eſt figura, quâ Orator vel ad-
verſarium, vel alium quemlibet, vel ſe ipſum
interrogat ob aliam, quàm ſimplicem ſeiſci-
tandi cauſam. Cic. I. in Catil. Quougzue tan-
dem abutöre, Catilina, patientiä noſtra?
Quamdiu nos etiam furor iſte tuus eludet?
Quem ad finem ſeſe effrenata jactabit auda-
cia *⁹ Mihil te nocturnum praſidium palatii,
nibil urbi vigiliæ, nibhil timor populi, nihil
oeesgi bonorum omnium, nibil munitiſſimus
babendi ſenatüs locus, nibil borum ora vul-
tüsque moverunt 5 Patere conſilia tua non
Jentis? Conſtrictam jam borum omnium con-
ſcientid teneri conjurationem tuam non vides5
Quid proximd, quid ſuperiori noécte egern, ubi

22 INSTITUTIONES RHEFTORIC.
fueru, quos convocärs, quid conſilii ceperis,
quem noſtruùm ignorare arlitraris?
Frequentiſſimè utimur hac figurà in omni
genere cauſarum in Exordio, in Narratione,
in Confirmatione. Valet autem præcipuè in
laundando & vituperando, in votis ac deſideriis.
Uſurpatur perrò maximè, cùm urgendus eſt
adverſarius vehementiùs; quod etiam fit, quan-
do crebris & minutis interrogariunculis urge-
tur. Cic. pro Comœdo. Stipulatus es? Ubi?
Quo die? Quo tempore? Luo praſente ὃ
Quis ſpopondiſſe me dicit ? Nemo. Item. Pi-
rvatam vivum tenuiſti? Luem ad fnem?
uam ob rem“ Quam ob cauſam?“ Quo exem-
plo? Cur tamdiu?“ Etiämne reus ἐ Etidmne
bpene damnatus? . Σ
Reſponſio eſt figura quà aliquid interroganti
aliud, quod utilius eſt, reſpondntur. Cic.
pro Roſcio. Quid vis amplius?“ Quid inſe-
queris Quid oppugnas? Qua. in re voluntatem
tuam ὶ me lædi putas?“ ὶ τ commodius offcio?
Qutdà tibi olſto“ Si ſpoliorum cauſd vis hominem
occidere*“ Spolidſti. Quid gquæris amplius? δὲ
inimicitiarum? Quæ ſunt tili inimicitiæ cum
co, cujus antea prædia poſediſti, quàm ipſum
cognoſti ?* Sin metuis“ Ab eòne aliquid metuis
guem vides ipfſum ab ſe tam atrocem injuriam
ropuſſere non poſſe
dubje ᾽
gat ſe ipſum, & reſpondet ſibi; vel cùm alium

interrogat, non exſpectans reſponſum. Cic.
pro Leg. Manil. Quid tam novum, Adte

adoleſcentulum privatum exercitum Aer ἐ ῆ

-

Gtio eſt figura, quâ Orator vel interro-

Snn.
" μ
Π
μ

Π

Mungte
μἹ
εἰ μ
{ }

{
εὐ
10
Π "
Ε.
ἀϊι)

. "

ἠ ι
in in
Ἴ ril
}
}
en,
ΓΤ
ἄ ῃ
Δ }}}}
ἤΜ, Ἷ
Π
ν
...}}

Ν INSTITUTIONES RHEHTORICAX. 23
m Reipublicæ tempore conficere? Confecit. Huic
ἀΐμι:, braeſe ' Præfuit. Rem optimè duéctu βιο gere-
᾿ μ Geſſit. Quid tam prater conſuetudinem,
DRK quàm bomini beradoleſcenti cujus d ſenatorio
ten gradu ætas longeè abeſſet, imperium atque exer-
Kr citum dari? Siciliam permitti atque Africam,
t bellumque in ea adminiſtrandum? Fuit in ὰ
Laärig provinciis ſingulari innocentié, gravitate, vir-
Nimaen tute; bellum in Africa maximum confecit, victo-
ΔΜ rem exercitum deportavit. on B
1
ὑ ῃ 1 Utimur maximè hac figurà in amplificatio-
εἰ μ ne cùm ad laudem, tum ad vituperium; ſeu
ἐά cm urgetur adverſarius, aut ſuadetur aliquid,
εἰ vel diſſuadetur. Egregium hujusce rei exem-
plum offert Oratio pro Muræna, ubi Cicero
Humm diſſuadet judicibus exilium Murænæ: Si, quod
μ ἃ Fupiter omen avertat;, hunc veſtris ſententiss
} aßtixeritis, 4u0 ſe miſer vertet? Domiumne, ut
ΝΗ eam imaginem clariſſmi viri, parenti ſui,
αὐὐδὶ quam paucu ante diebus lLaureatain 11 ſua
μ gratulatione conſpexit, eandem deformatam
μ ignominid, lugentémque videat? An ad ma-
τ a trem, quæ miſera modô conſulem oſculat filium
Δ} ſuum, nunc cruciatur, ξ ſolicita eſt, ne
eundem paulò poſt ſpoliatum omni dignitate

ἼΠΠ,
Ξυι Ἴ) conſpiciat ἐ Sed quid ego matrem aut Jorun
appello, quem nova pænua legis domo, ς ζ;ΐ,“ᾳἑᾠις ὴ
ἐ vente, (9 omnium [ιόγπηὶ conſuetu dine conſpez ὑ

auts (cüque privar? Ilit igitur in exilien miſet
un. ͵ Οπὸ 2 ἘΞ Ad Orientune partes, in ἢ uibus multos
μ Ρά bgeur Πώρ. Τ erxereh διικῖ!.... Π
naghay γὸ Θ } ἐ Ar babet mnäpnum Aolorem, —

44 INSTITUTIONES RHETORICA.
unde cum honore duceſſeru, eodem cum ignominia
Anteoccupatio, ſive Prolepſis eſt, quâ Orator
occupat id, quod ab alio objici poſſet. Uſum
frequentem haber in Exordiis. Cic. in Verr.
Siqui veſtrüm, aut eorum, qui adſunt, fortè
miratur, me, qui tot annos in cauſis, judiciüt-

que publicis ita verſatus ſim, ut defenderim

multos, læſerim neminem, ſubitò mutatd vo-
luntate ad accuſandum deſcendiſſe; s, ᾽ mei
conſilii eauſam ratonzufee cognoverit, und
& id, quod facio, probalit, & in hac cauſa
profeétᷣ neminem praponendum eſſe mibi octorem
Atabit.
Anteoccupatio fit quinque modis. 1. Cùnm
fatemur, verum id efle, quod nobis objicitur.
Cic. pro Rabir. Siqus eſt, Judices qui C. Ka-
birium, quòd ſuæ fortunæ jundatas præſertim
atque optimè conſtitutag opes poteſtati KRegiæ
libidinique eommiſerit, reprebendendum putet,
adſeribat ad judicium ſuum non modo meam,
ſed hujus etiam ipſius, qui commiſit, ſententiam;
neſſue enim cuiquam ejus conſilium vebementid,
quam Τ duplicet. J
2. Cm aliquid ſibi objicit Orator, & ipſe
ſtatim refellir. Cic. pro Arch. Qucret 441-
piam, quid { ſummi viri, quorum virtutes
ἰΠ ο ς proditæ ſunt, iſtäne doctrind, quam Μὶ
effers laudibus, eruditi fuerunt?“ Ο οο εξ
boc de omnibus confirmare; ſed tamen t cer-
tum,' quid veſpondeÄXam. Ego multos ominet
excellenti animo ac virtute fuiſſe . ſene ἐα-

trina, naturæ ipſius habitu propè divino, per

Ϊ

Ις...ἳυἷ

| ῃᾳἷε:ἵἷ"“ἀ
' Ν .

!

Ν
εὐ
Ἵ "
μ

1
η, ςὺω

—

ſle Me
Minn Cout.
μ μ

Ε

ἐ η
yun
Π
Ε
ο
ὰ

{ )
|

Τ}
ε{Π}}}}) !

ἰή "
κ(.η,

᾽ INSTITUTIONES RHITORIek. 835
le ipſos && moderatos ( graves extitiſſe fateor;
atque illud adhungo, Jæpius ad laudem at-
dgue virtutem naturam ſine doctrina, qudm
line natura valu’ſſe doctrinam. Atque idem
ἃ ego contendo, cùm ad naturam eximiam at-
que illuſtrem acceſſerit ratio quædam confir-
matiéque doctrinæ, tum illud neſcio, quid præ-
ctarum ae ſingulare ſoleret exiſtere.
2. Cùm Orator aliquid præoccupat, quod
Μ 4 alio objici poſſet. Cic. pro Cœlio. Licet
η aliqus: Heæc eſt igitur tua duciplina? Sic tu in-
γἰμ η adoleſcentes? Ob banc cauſam {Ὅ unc
Madn buerum parens connmnendavit ξ tradidit, ut
in amore & voluptatibus adoleſcentiam collo-
caret, & banc tu vitam, atque bæc ſtudia tu
defenderes ? Ego, iguns, Judices: hoc animi
robore, atque hdc indole virtuta ac continen-
tiæ fuit, ut reſpueret omnes voluptates, omnem-
que vitæ ſitæ ecurſum in labore corporis atque
animi contentione conficeret; quem non qutes
non æqualium ſtudia, non ludt, non convivia
Munn delectarent; nibil in vita putaret expeten-
ἡπηὼ dum, niſt quod eſſet cum laude, & cum digni-
tate conjunctum, bune med ſententiä divinis
υ quibusdam bonit inſtructum atque ornatunte
μ ΡμΙο. ἜῈ ; ᾽ :
. 4. Cùm Orator emendat aliquid, priusquàm
! ἰά dicat. Cic. pro Sext. Iraqueé ' aut acrius
Ν ! gero ἀπ liberiùs, qudm qui ante me dixerunt,
ἰΠ δέῖο ἃ vobis, ut tantum Orationi mea concedatu,
εἰ lantum Ε᾿ pio dolori & juſtæ iracundia conce-
ἐ ξἶεπκ]ψη;;)ιωεξεξ. ι —
. τὸ Cùm dicit Orator aliquid, antequam id
ἰοιναΐο ι Β᾿ ᾿ dicere

6 INSTITUTIONES RHETORICX.
dicere videatur. Cic. 6. in Verr. Magnum
v'deor dicere; attendite etiam, quemadmo-
dum dico: Non enim verbli, neque crimini
agendi cauſa complettar omnia, cum dico, nilil
iſtum ejusmodi rerum in tota Provincia reli-
Anteoccupationis formulæ ex Cicerone ſunt
ſequentes: Forſitan quæretis; fortè dicet quis;
etiam dicere audebis; at etiam ſunt, qui di-
cant; ſed quæ exaudio, diſſimulare non poſ-
ſum; at ne quis à vobis &. veprebendo igitur?
Minimè verò; ne jue enim.
Correttio eſt figura, quæ tollit ſententiam
aliquam, & eam alià, quæ magis idonea vide-
tur, emendat & corrigit. Cic. pro Lig. Ve-
nielati igitur in Africam, Provinciam unam
ex omnibus huic victoriæ maxims infeſtam, in
qua erat Kex potentiſſimus, inimicus buic causaæ,
aliena voluntas, conventus frmi atque magni.
Quæro, guid facturi fuiſſets? Lunnguam,
quid facturi fueritu, non dubitem, eiun videam,;
uid feceriu. Item pro Dejot. At credo, hoc
Hon; inconſultus && temerarius non videbat:
μ conſideratior illo?“ Quis tutior? LAus pru-
dentior? Quanquam boc loco Hejotarum non tam
ingenio pPrudentiâ, qum de ε. religione υά
deſendenduin puto. Π ο
Dubitatio eſt figura, quâ Oraror fingit ne-

ſcire ſe, quid dicere debeat, aut quam in par-
tem animum convertat. Cic. pro Roſc. Amer.
Hoc conſilio, atque adeo häc amentid impulſt,

quem ipſi, cum cuperent, non potuerunt oceide-

re, eum jugulandum vobe tradiderunt. A
. Π SMa ἜΡ Ο μ

κ

ΓὴΝ
sſeeln
Man
μ
Π (ἶ...
Π [μ
Ν
ἜΠ
μηπρε
ἐ
Σ bagn
ο μ
}
αἰμίνι!
μ
εἰ
Ε.
Ν η
(
Ν .
ἷί[ἃωΙῃΡ
ὑ
ἀπ
{ μῃ
"1
Ε
Ε,
en ῃ
Πῃ
ἶῃψῃ'ἱο Ρῃ.ί
,νωξθω
Ceihen
funenen
nit "

"

ὰ

μ

ἱ Μας;;ῃῃ
}

}
Π

η

Canein
Τ
Π μὶ
ΜΠ}}}}
"} }

Π
Ν Η
Ἷ
{ π}}
ἩΝΜΙΜΙ
ΜΠ|}
ἰω;π:μῳεπ,
ἡ elen
Π

ψ :

* "
Ἴ,}.
ἼΩΝ
ἡμν

μ8}}}"

}
! ,

Ϊ

INSTITUTIONBS RHETORICEY. 27

primum querar? Aut unde potiſſmum exordiar
Aut quod, aut d quibus auxilium petam? Deo-
ruùmne immortalium?“ Populini Komani 5 Ve-
ſtrümne, qui ſummam poteſtatem bhabeti, boc
tempore fdem implorem?
Multiplex eſt hujus figuræ uſus.
1. In Orationibus Panegyricis, quando ea
rerum geſtarum ubertas occurrit, aut virtutum
alicujus & ornamentorum magnitudo, ut Ora-
tor fingat neſcire ſe, unde potiſſimum debeat
ordiri, & quid primum dicere.
2. In genere judiciali, cùm indignitas ali-
cujus facinoris eſt exponenda, aut vitia alicujus
redarguenda. :
3. In genere deliberativo, quando rei geren-
dæ tot occurrunt rationes, ut, quam primo lo-
co ponat, fateatur Orator ſe neſcire.
Communicatio eſt figura, quà Orator vel ad-
verſarios, vel auditores, vel judices ita conſu-
lit & compellat, ut bonitati cauſæ ſuæ confi-
dens, eos rei judices quaſi conſtituere velle vi-
deatur. Cic. pro Rab. Tu denique Labiene,
guid faceres in re ac tempore, cuùm ignaviæ
ratio te in fugam atque in latebras coimnpelerer;
improbitas & furor L. Saturnini in Capitolium
arceſſeret; Conſules ad patriæ ſalutem ac liberta-
tem vocarent? Quam tandem auktoritatem;
quam vocem, cujus ſectam ſequi, cijus potiſſmam
imperio parere velles?
Vulgares hujus figuræ formulæ funt apud
Ciceronem: Nunc ego vos covſulo, Juid mihi
faciendum putetis 5ο. QLucro, , te bodie
domum tuam redeantem coalti bomine; ᾽ aAr-.

28 INSTITUTIONES RHETORICA.
mati non modò limine tectöque ædium tuarum;
Ἂά primo aditu veſtibuloque probiberent, quid
acturus ſis?“ Quid tibi ſuturum μ . Ὸ

Proſopopæja eſt perſonarum ficta induéctio,
quàâ rebus etiam mutis ac ſenſûs expertibus
ſermo accommodatur, aut vità functi tanquam
præſentes ſpirantésque., loquentes inducun-
tur. Cic. pro Muræna inducit milites loquen-
tes: In Conſule declarando multum apud univer-
ſum populum Komanum auctoritatis bablet ſuffra-
Aatio militaris; Imperatores enim comitis Con-
Jularibus, non verborum interpretes deligumur.
Luare gravis eſt illa Oratio: Me ſaucium reerea-
vit, me præddâ donavit; duce hoc caſtra cepimus;
ſigna contulimus; nunquam iſte plus laboris mi-
Iiui impoſuit, quùm ſibi ſumpſit: Ipſe cum forti

tum eotiam felix.

Mortuos ab inferis excitat, & loquentes
exhibet Cicero pro Cælio: Aliqguis mihi
excitandus eſt ab infers ex barbatu iltusz non
ex illa barbula, qua iſte delectatur, ſed illi hor-
riddâ, quam in ſtatuss antiqus & imaginibus vi-
dimus, qui objurget mulierem, & pro me lo-
quatur, ne iſta mihi fortè ſuccenfeat. Exiſtat
igitur ex illa familia aliquis, ac potiſſimum ὑὥ-
cus 1110 minimum enim dolorem capiet, qul iſtum
non vigebit) gui n Yeet ' extiterit, με
ἐ ſec loquetur: Malier, quid tibi eum Ca 108
Ouid cum homine adoleſcentulo?“ Quid cum alie-
no? Cur aut tam familiaru illi fuiſti, ut au-
rum coimmodarks; aut tam inimica, ut veſte-
Π timertt?“ Non patrem tuum videras, Mon

8

μη}}
η "1,
οἀμ}

Π
ἠμι: L.

Π

{

. πβῃ

᾿ηΐῃῃ
ζ}ζι'ᾶπι ι
μῃ
μ
μῃ

ὴ

, }

ΠΗ .
,
{ 1Π.
}
Ἱ "1
Τ}

ΧΝ
Π
ἝΜΗ "

INSTITUTIONES ἈΗΕΤΟΚΙΟ , 29
patruum, non avum, non proavum, non atavum
audieras Conſules fuiß'e? ξσο, :
Rebus etiam inanimatis vocem tribuit 4.
in Verr. Sicilia tota, ſi una voce loqueretur, ῥος

diceret: Quod auri, quod argenti, quod ornamen-

torum in eis urbihus, ſedibus, delubris fuit, quod
in unaquaque ε. beneſicio Senatüs,populique Koma-
ni juris habui, id mili tu C. Verres, eripuiſti atque
alſtuliſti-: Quo nomine abs te ſeſtertium millies
ex lege repeto. . τ
Apoſtropbhe, ſive Averſio eſt figura, quâ Ora-
tor convertit Orationem vel ad Deum, vel
ad judices, vel adverſarios, vel etiam ad res
inanimatas, ſive ad invocationem, ſive ad in-
vidioſam implorationem. Cic. 1, in Catilin.
Tum tu, Sacpeer qui isdem, quibus hæc urbs,
auſpiciis d Komulo es conſtitutus, quem ſtatorem
hujus urbis atque imperii verè nominamus; bunec,
& hbujus ſocios ὰ tuis aris cæterisque templis, ac
tectis urbis, ac mœnibus, d vita, fortunisque

civium omnium arcebis &.

Ad judices convertit Orationem 7. in Verr.
Per Deos immortales, Judices, quo tandem ani-
mo ſedetis? Aut baæc quemadmodum auditis?
Utriun ego deſipio, & plus udm ſutis opus eſt,
doleo in tunta calamitate miſeriäque ſociorum?
An vos quoque bic acerbiſſimus innocentium cru-
ciatus & mror pari ſenſu doloris afficit?
d adverſarios Orationem convertit Cic.
in Piſon. Jumne vides, bellua, jämne ſenta,
quæ ſit hominum querela fronta tuæ“ Nemo que-
ritur, Syrum, neſcio quein degrege novitiorum fa-
Ktum eſſe Conſulem; non enim nos color iſte Ger⸗
: ; μ

30 INSTITUTIONFS RHETORICX.

vilu, non piloſæ genæ, non dentes putridi dece-
perunt.

Ad res inanimatas convertit Orationem
Cic. pro Balbo. Ο natones, urbes, populi, re-

gee, tetrarchæ, teſtes Cn. Pempejſi non ſolum
virtutis in bello, ſed etiam religions in pace? Vor
denique mutæ regiones, imploro, & ſola terra-
rum ultimarum, vos marta, portus, inſulæ,
littoraque ". μά eß enim ora, quæ ſedes, qui lo-
cus, in quo non extent bujus cuùm fortitudinis,
tum verò humanitatis, tum animi, tum conſilii
impreſſä veſtigia? Item 7. in Verr. Si ῥάο non
ad cives Komanos, non ad aliquos amicos no-
Iræ civitatis, non ad eos, qui populi Romani
nomen audiſſent, denique ſe non ad homines, ſed
ad beſtias, aut etiam, ut longius progrediar, ſi
in aliqua deſertiſſima ſolitudine ad ſaxa & ſcopu-
los hæc conqueri & deplorare vellem, tamen omnia
muta utque inanima tantä & tam indign rerum
atrocitate commoverentur.
Hypotypoſis, ſeu Deſeriptio eſt figura, quà res
quæpiam ſic verbis exprimitur, ſive facta ſit,
ſive fiat, aut futura ſit, ut non tam legi, vel
audiri, quàm oculis uſurpari videatur.
Ad hanc figuram pertinent deſcriptiones lo-
corum, rerum, perſonarum &c. Cic. pro
Roſc. Etidmne in tam perſpicuis rebus argu-
entatio quærenda, aut conjectura capienda a
Noönne vobis hæc, quæ audiſtis, cernere oculis
videmini “ Num illum miſerum, ignarum ca-
ſüs ſui, redeuntem à cœna videtis? Non poftas
inſidias, non impetum repentinum?“ Non verſa-

zur vobis ante oculos in cade Glaucia? Non 40
ἐ
"

᾿ἄγῃμ;

S=

,
ἡμὴ
Π
ψ
ῳ
μἰμ Ν

(uen,

Ueefe
ἡ{Π||
,
μ
Π
"
ἡμ η
ἠμδι
Π

(

{{}}

.
Ἢ

Μ
Π
ὑ
" Π
μ
ἀὴ μῃ
ἀγι ι
e
1 (
anim,

Nlier,

Π

,

fgl.
ἡπ ὰ
" ΜῬΜ...Ἠ ,
Ἱ ξ};](ὓ{ᾶ ᾿
ὙΠ ,
ἶ Με:,ᾳιι;- ΄
" [ΠΠ]ὶ,
n
ἤ ο
}
" ἤμιι
Ν Π

Ὶ

Ἔ

)
ἢ .
υ

Ἴ
ἼΩΝ
Ν
μ 4}}}
μΗ O
μ
Ν }

}

INSTITUTIONES RHETORICX. 31

ipſe KRoſcius? Non ſuis manibus in curru collocat
Antomedontem illum, ſui ſceleris acerbiſſuni, ne-

fariajue victoriæ nuntiumn? Non orat, ut eam

noctem pervigilet? 7 honoris ſui cauſä laboret?
Ut Capitoni quamprimiun nuntiet?
Ethopæja eſt figura, quâà vitam & indolem
alicujus quibusdam ſignis ita deſcribit Orator,
ut in cognitionem morum ſaltem aliquam de-
ducat.
Hæc figura magnam habet eum Hypotypo-
ſi affinitatem, &, ſicut illa, in Exornatione & in
motibus excitandis frequenter uſurpatur. Cic.
pro Comœdo. Oro atque obſecro vos, qui 716..
ſtis, vitam inter ſecdutriusque conferte; qui non
nſtis, fFaciem utrinzque conſiderate! Nonne ipfum
nput & ſuperecilin illa penitus abraſa olere mali-
tiam & clamare oalliditatem videntur? Nönne
ab imn unguibus usque & verticem ſummum, ſi-
quam conjecturam affert hominibus tacita corpo-
ri ſigura, ex fraude, fallaciis, mendaciis conſtare
videtur? Qui idcirco capite &α ſuperciliis eſt ſem-
per raſis, ne ullum pilum viri boni habere videa-
tur.
Apoſiopeſis eſt figura, quàâà Oratio intercidi-
tur & interrumptur alicujus gravioris affe-
Cts, aut etiam pudoris ſignificandi gratiàâ, aut
ut id, quod reticetur, majus quidpiam ſuſpi-
candi det cauſam, quàm ſi efferretur, ut illud
apud Virgiluum: Quos ego: Jed motos Praſtat
componere fluctus. Cic. Epiſt. 21. δὰ At. lib.
7. De Pompejo ſcio nihil, eümgue, ὴ in na-
vim ſe contulerit, exceptum iri puto: Oeri-

tfatem ineredibilem! hujus autem noſtri: (Teticet

tardi-

32 INSTITUTIONES RHETORIC.
tarditatem aut ignaviam.) Sed non poſſum acen-
ſare eum, de quo angor & crucior. Cic. pro
Cœlio. Hic etiam miramur, ſi illam commen-
titiam pyxidem obſcœniſſima ſit fabula conſecuta.
Wibil eſt, quod in eusmodi mulierem cadere non
videatur. Audita & pervulgata 9 celebrata

ſermonibus res eſt. Percipitis animis, judicet;
jam dudum, quid velim, vel potius quid nolim

dicere: Quod etiam ſi eſt factum, certè à Calio
non eſt factum. l
Eiphaſis eſt figura, quâ Orator plus Πρηϊῇς
cat; quàm dicit; aut cùm ex aliquo diéto ali-
quid latens eruitur, ὧτς jacuit per antrum
immenſum; ubi ex antri amplitudine magnitu-
do corporis intelligitur. Convenit cum Hy-
perbole, de qua in Tropis actum eſt. *
Suſtentatio eſt figura, quàâ diu ſuſpenduntur
auditorum animi, donec aliquid inexſpectatum,
ſive admiratione, indignatione, & commiſe-
ratione, ſive riſu dignum ſubjiciatur. Cic. 7.

in Verr. Quid deinde? Quid cenſetis? Furtum

fortaſſe aut præadam exſpectatis aliquam? Nolite

usquequaque eadem quærere: In metu belli fFu-

randi locus quis poteſt eſſe? . . Etiamnum mihi
exſpectare videmini, Judices, quid deinde fa-
ξ “”ΐ{ἷΐ quòd iſte nibil unquam fecit ſine aliqu
quæſiu atque præla. Quid in eusmodi ve lei
potuit? Quod commodum eſt. Exſpeltate fuci-
nus, qudm vultis improbum, vincam tamen ex-

ſpectationem veſtram; nomine ſceleris, conjura-

tionitque damnati, ad ſupplictum tradulcti, 4
palum alligati, repentò multis hominum φ ει

TA=

inſpectantibus ſoluti ſunt, & Leonidæ Pen.

no rvedditi.

Π

ΝἩΗἨΞἼΙ
Ε.
μΜάῳᾖΜ
ἤ,. Π{
ὕἶᾗ!ί.ἷ Π Ὶ
᾿ Ϊ 7
Ε:
}

ὐ ἐ
( {ΠΠ|6Ὶ

111
ἰπηὶ
Ε
Π
Ἀμμμνη
! ι͵;.͵. ͵
Ε

Ϊ
᾿Νη;

Δ}

Π Ἕςπ

᾽Ἱωίξχ

[᾿}}; |,͵͵ῤ͵

koniet

“ Π
" κ
Uononrneg.
ilimnſtit, |
μῃ .
Ἱ }
Π η }
ΣΓῚ
Χ}

Ἵ}.1
1 ({}.
Μ Μ
Π Monin
ἰ
Ependumt
μ η ἢ
ἐ
. (. "
"
μ Ν
}
{|}}}}}}}.
μ }
Ἷ αᾳξ
ἯΝ ;επ
γ{|}}:
Π '
Η
"

μρ᾿

ἼΩ

"

INSTITUTIONES ΠΗΕΤΟΚΙΟ,.. 43
Prateritio eſt figura, quàâ Orator id maximè
dicit, quod nolle ſe dicere, aut prætermittere
ſe fingit. Cic. 3. in Verr. ltazue primum
actum iſtius vitæ turpiſſunum 99 flagitioſiſſi-
mum prætermittam. Ν d me de Jſuæ pue-
Τ Plagitiis audiet 3 nibil ex illa impura
adoleſcentia ſua, quæ qualis fuerit, aut memi-
niſtis, aut ex eo, quem ſui ſimillimum produxit,
recognoſcere poteſtis. Onmia præteribo, quæ
miht turpia dictu videbuntur: Neque ſolum,
quid iſtum audire, verùm etiam, quid me de-
ceat dicere, conſederabo. Vos, quæſo, date hoc,
ἐ concedite pudori meo, ut aliquam partem
de iſtius impudentia reticere poſſun. Omne illud
tempug, quod fuit, antequam iſte ad Magiſtra-
tus rémque publicam acceſſit, babeat per me ſolu-
tum ac liberum.
Formulæ, quibus hœc figura exponi ſolet,
ſequentes ſunt Ciceroni familiares: Prætereo;
non dico; non conmemoro; non bic profero; non
audietis d me; non attingam; ſinite, me boc
loco præterire; poſſem multa dicere; ſentio, mihi

{ moderandum, jam Orationi meæ fugiendam

Jutietatem veſtram; non verſabor in uno gene-
re; Hi nolite exſpectare; ſed quid ea commemo-
vo?“ Nunc agam modicèò, nec longius progre-
diar &.
Diſributio eſt figura, quàâà Orator dividit
aliquid in ſuas partes, ita ut ſingulas partes

acervatim ſemel propoſitas ſtatim reſumat, &

quod cuique parti convenit, ſubj ciat Cic.
pro Leg. Manil. Ego enim ſic exiſtimo, in

, Jummo Imperatore quatuor has res ineſſe opor-

24 INSTITVUTIONES RHETORICX.
tere, ſcientiam rei militaris, virtutem, aucto-
ritatem, felicitatem. Quis igitur bhoc bomi-
ne ſcientior unquam aut fuit, aut eſſe debuit?
&c. Singulis hujus Diſtributionis membris
ſuas rationes tribuit, quibus probat, quatuor
illas magni Imperatoris virtutes in Pompejo
reperiri. Item pro Cœlio. Sed ego bumaniſſ-
mo atque optimo adoleſcenti, meo mneceſſario

ignoſco, qui babet excuſationem vel pietotis,

vel neceſſtatis, vel ætatis. 81 voluit accuſare,
pietati tribuo: Si juſſus eſt, neceſſntati: Si ſpera-
vit aliquid, pueritiæ.
Interdum fit Diſtributio ita, ut Orationis mem-
bra inter ſe ſolùm dividantur, quin aliquid
ſubjiciatur, quod ipſis reſpondeat. Cic. pro
Marcello. Hujus gloriæ Caſar, qudm e erl
antè adeptus, ſocium habes neminem. Totum
boc, quantumcunque eſt, quod certè maximum
eſt, totum eſt, inquam, tuum. MWibil ſibi ex
iſta laude Centurio, nibil Præfectus, nibil co-
bors, nihil turma decerpit, quin etiam illa ipſa
rerum humanarum dominia, Fortuna in illius
ſocietatem gloriæ ſe non offert.
Licentia eſt figura, αυὰ Orator pro jure ſuo
ſine offenſione dicit aliquad audacius apud eos,
quos vereri & metuere debet. Cic. pro Sylla.
Attende jam Torquate, qudm ego non deſu⸗
giam auctoritatem Conſulatig mei. Maxima
voce, ut omnes exaudire pocſint, dico, Jemper-
que dicam: Adeſie omnes animis, η {ξζ]’ι’:ζᾗίἳ
corporibus, quorum ὁρῸ frequentid magnoßere
lætor; erivite mentes aurésque veſtraſ» : Μ

tonzcdite!

de invidioſis rebus, ut ille putat; dicenien 41-

—

Π 8

D0 Con

rer

Ϊ
Ϊ
7

} }

Ἷ
Ἷ
ἈΝ d⸗
Τ μ
Ἷ ὰ

.

ψπω ῃ

}
, ἢ
Δ. ᾿ν

{Π}}}}}}}

!

{ ip gie
{}}, ſe

{ } ῃ

eflie N
g

— —

Π
finn,n
Π "
ἐμ(ῃ

—
“ΞΞ.

=

—
=,

Β

μ
11 {{

fiomstnen
vin 4{11

(c DrO

ἽΠΠ1
ἡ, .

ἩΝ muurimun
" .

!
᾿

μ{:}}
;ευυίἷ "

Ἷ ὀι...;
) ᾳ'ι!]ἷΐΠ
{Π|..} Ι

Π
Ν !
ψ Π ΠἜ}ὼ |

INSTITUTIONES RHETORICX. 88
η } Ego Conſul, cùm exercitus perdito-
rum civium clandeſtino ſcelere conflatus cru-
deliſſunum τ Iuc, uoſiſſunum patriæ exitium
compardſſet &c. Item 10. Philipp. Vor, Patres
Conſeripti, gruve dictu eſt, dicendum tamen,
v05, inquam, Julpitium vitd priväſtis. Item
pro domo ſua: Quare disrumpatur licet iſta
Juria, atque audiat hæc ex me, quoniam laceſſi-
vit: Bis ſervavi Reinpublicam, & cim Conſul
togatus armatos vici, & cuùm privatus armatis
Conceſpo eſt figura, quâ Orator aliquid etiam
iniquum, fiduciâ cauſæ ſuæ, adverſario videtur
concedere. Eſt autem Conceſſio illa vel ſeria,
Cùm parte aliquà conceſsâà, ſperat Orator, ſe in
reliquis ſuperiorem fore; vel ironica, cùm
res conceſſa invidiam conflare poteſt adverſa-
rio. Cic. pro Roſc. Apud bhomunes pruden-
tiſſunos agitur, qui intelligunt, neminem ne
nmunumnum quidem malefcinm ſine cauſa admit-
tere. Eſto: Cauſam proferre non potes, tam-
etſi viciſſe debeo; de meo jure decedam, & tibi,
quod in alia cauſa non concederem, in hac con-
cedam, fretus bujus innocenti?. Non quæro
abs te, quare patrem Sex. Koſcius occigerit;.
Juæro, quomodò occiderit Item ς in Verr.
Verum eſto: Eripe hæreditatem propinquis, da
balaſtritis; prædare in bonis alien's nomine civi-
atiz; verte leges, teſtamenta, voluntates mor.
zuorum, zura vivorum: num etiam Heracliun
bonis privari oportuit?
Delectat inprimis Conceſſio, cùm id, quod
conceditur, adverſario nocet. Cic, pro Ligar.
C 2 Habes

36 INSTITUTIONES RHETORIC.

Häales igitur Tubero, quod ο{ accuſatori maximè
optandum, confitentem reum, ſed tamen ita con-
atan, ſe in en parte Ffuiſſe, μά te, Lubero,
qud virum omni laude dignum, patrein tuum.
Itaque prius de delicto veſtro ſateamini neceſſe eſt,
qudm Ligarii ullam culpam reprebendatis.
Habet etiam multam gratiam hæc figura,
cùm id adverſario conceditur, quod negari
non poteſt, ut alia meliora & majoris mo-
menti ſubjiciantur. Cic. pro Flac. Hoc dico
de toto genere Græcorum: Tribuo 5 litteras;
Jo multarum artium diſciplinam; non adune
ſermoni leporem, ingeniorum acumen, dicendi
copiam; denique etiam, ſiqua ſumunt alia, non
repugno. Teſtimoniorum religionem ἐ Pdem
nunquam iſta natio coluit; totiusque hujusce rei
quæ {Ὲ vis, quæ ductoritas, quod pondus, igno-
rant.
Formulæ Conceſſionis, quibus Cicero uti-
tur, ſunt ſequentes: Eſto; verùm fac; verum
eſto; parior non moleſtè; uz tibi concedam; Ted
leri Δ bellum &. Sit ita ſanè; ſed bine ΠῈ
paria omnia; hoc do tibi & concedo; tamen de
meo jure cedam; ita fac & . αἴσιδιοι
Antitheſis eſt figura, φαὴ non tantùm verba
verbis, ſed ſententiæ ſententis opponuotur.
Cic. pro Roſc. Accuſant ii, quli 11 fortunus
njus invaſerunt; cauſam dicit is, cui non
modò luctum mors patris attulit; ſed etiam
egeſtatem. Accuſant i, qui hunc ipſum Jugu-
Iare ſummè Eulpierunt; cauſam dicit 150 12

tiam ad boc udicium cum præſidio venit, e

.

μ

κ
Π
{
7
fin ane
ἴ ]
Cthnz
Π
}
}
ἰ
ἰπί μῃ
Π

put
{{

4 ἤ ῃ

le

Πῃ

Π

Ἱ 0 }
ἀ Π ,

ὴ

ufen teen.

ΤΝ

ΠΠ1}1.
{ {||
1 {{}}
, Nnt
Τ
Ἴ M
' ὔιί;.ιιξίι Ἷ
ἽΠ

Ἴ Ν
.
.
Π Λή
Π }
«{Π|}}}

ΤΝ
᾽
ροῃυΠϊΠΙ᾽ '

INSTLTUTIONES RHETORICEY. 37
bic ibidem ante oculos veſtros trucidetur. De-
nique accuſant ii, quos populus poſeit; eauſam
dicit 5, qui unus reliétus ex nefariu cæde reſtat.
Permiſſo eſt figura, quâà Orator bonitate
cauſæ ſuæ fretus quædam judicibus, aut ad-
verſariis æſtimanda permittit, & ſtatuendi -
cultatem largitur.
Hæc figura eadem pene eſt cum Conceſſio-
ne, niſi quòd multò gravior & acerbior ſit,
quàm illa. Cic. J. in Catil. Catilina, perge, qudò
Ρ Ν ; egredere aliquando ex urbe; patent
portæ, proſiciſcere? Nimium diu te Imperato-
rem illa tua Manliana caſtra deſi’derant: Educ
tecum omnes tuos; purga urbem Item pro
Flacco. Litemus igitur Lentulo; parentemus
Cethego; revocemus ejectos; nimiæ pietatis &

ſummi amoris in patriam viciſſun nos pœnas, (

ita Diis placet, ſufferamus.

Parentheſis eſt figura, quâà Orator breviter
declinat à propoſito, & nonnihil alicujus con-
tinui partibus interjicit. Cic. in Verr. Quare
negent; ex me non audies; bos patere 14 {π|--
ſpicari, quod neceſſe eſt. Illi quidem (ἣ: eſt
hominum genus nimis acutum ἐφ ſuſpicioſum )
non te ex Sicilia litteras in Verrem deportare
velle arbitrantur. Item z. in Verr. ded vi-
deo, quid agat (neque enim agis occultiſſmè )
proponit inania mihi nobilitatis, boë eſt, ar o-
gantium hominum nomina. Item 2. Philip.
At etiam auſus es (quid eſt autem, quod Τ
non audeas?J cdivum Capitolinum dicere, me

Conſule, pieuum ſervorum armatorum Π Ε

3 Item

ς INSTITUTIONES RHFTORIC.
Item ibid. Ο miſerum, ſive illa tibi nota non
ſunt Onilil enim boni néſti ἴ ſunt, qui apud
tales viros tam imprudenter loquare?
Deprecatio eſt ſigura, quâ alicujus opem, aut
miſericordiam Orator vehementer implorat.
Eſt eadem cum Obteſtatione, quaâ ſcilicet in
re gravi vel Deum, vel hominem aliquem in
teſtſimonium veritatis advocamus. Cic. pro
Rabir. Quæ cum ita ſint, primum, qubd in
tanta dimicatione capitis, famæ, fortunarum-
que omnium ſieri neceſſe eſt, ab Jove Οριήπιο
Maximo, caterisque Liis, Deabüsque immorta-
libus, quorum ope & auxilio multò magis baæc
Reipublica, qum ratione Bominum & conſe-
lio gubernatur, pacem ac veniam peto, precor-
ue ab iig, ut bodiernum diem, & ad bujus ſa-
lutem conſervoendam, & ad Rempublicam con-
ſtituendam illuxiſſe patiantur. Deinde vos;
Quiritet, quoruin poteſtas maxima ad Deo-
um, immortalium Numen aeccditt, oro 4171
olſecro, quoniam uno tempore vita C. Kabirii,
bominis miſerrimi atque innocentiſſmi, Jalus
Reipublicæ veſtris manibus, ſuffragiisque per-
mittitur, adbibentis in hominis fortunis mi-
ſericordiam, in Reipublicæ ſalute ſapientiam,
quam ſoletis. Item pro domo ſua. (δηᾶ-
propter, ſi Diis immortalibut, ({ ſenatui, . Po-
pulo Romano, ſi eunctæ Italiæ, ſi Provincüs, ὶ
exteris nationibus, ſi vobismet ipfis, qui in
mea ſalute prineipem locum, auctoritatémque
tenuiſtis, gratum ac jucundum meum reditum
imelligiis eſe; quæſo, obteſtörque voy, Ponti-
fices, ut me, quem auéctoritate, Kudio, Kur e⸗

{{ 1
{
ΊῚ
Π ι

ἐ On

μ
μ

Ορι'ωὲο «

Ετι

μ {
Ἴ,
1
" 6}
}
Π
μ ι

ὰ
Μ 110
[ἐμα

ς

Nled
Π

Π
χ.

ῃ a
ι
ἣ 'ἆἨἘΜἹῃ ᾗῃ
ἐ ὰ }
, Ul

, Ζ lttte
[Π.}}}}}}

( }}}}}}}

β ) ν)
εἶι (

"
Μὶἑ»
winent,

!

ν
β

'

INSTITUTIONES RHETORILCE. 29

η reſtituiſtis, nune, quoniam ſenatus ita vult,
manibus quoque veſtris in ſedibus meis collocetis.

Adhibetur hæc potiſſimùm figura in Pero-

ratione, quia tota dirigitur ad movendos affe-

Qus, quod communiter in Peroratione præ-
ſtari ſolet.
Optatio eſt figura, quà Orator vehemens
aliquod deſiderium ſignificat. Cic. pro Leg.
Manil. Utinam, Quirites, virorum fortium

atque innocentium tantam copiam baberetiz,
ut bæc vohis deliberatio dißfeilis eſſet, quem-

nam potiſſimùm tantis rebus ac tanto hello præ-
fciendum putaretis? Item pro Rab. Utinam
banc mihi facultatem cauſa concederet, ut poſſem
boc prædicare, C. Rabirii mamt L. Saturninum,
boſtem Populi Romani interfectum!
Valet hæc figura plurimùm ad ſpem, dolo-
rem, timorem & amorem ſignificandum; ſed

frequentiùs uſurpatur apud Poêtas, quàm apud

Oratores.
Execratio, ſive Imprecatio eſt figura, quâ

Orator malum alicui apprecatur. Cic. Philip.

13. LQuin tu abis in malam peſtem, malumque
cruciatum! Ad 16 quisquam veniat, nißi Ven-
tidii ſimilis
Eſt & hæc figura Poëtis uſitatior, quàm
Oratoribus, valétque ad ſignificandum odium
& indignationem.
Epiphonema, ſive Acclamatio eſt figura, quà
Orator rei narratæ, vel probatæ ſententiam, aut

pronuntiatum aliquod ex ſuperioribus dedu-
etum coronidis inſtar ſubjicit. Ita Cic. pro

C4 Sextio,

Ὧσ INSTITUTIONES RHETORICE.
Sextio, poſtquam docuit, oportere legibus ac
judiciis vitam tueri; quod ſi fieri non poteſt,
vim vi propulſandam, ſubdit: Hoc ſentire pru-
dentiæ, facere fortitudinis, ſentire verò & fa-
cere perfectæ cumulatæque virtutis.

—

Sic & Paradoxo I. Cùm parſimoniam mul.

tis extulit laudibus, concludit: Dii immorta-
ες 2 non intellgunt homines, qudm magnum
vectigal ſit parſimonia.
Exclamatio eſt figura, quàâà Orator vehe-
mentem aliquem affectum ſignificat, cujus-
cunque tandem generis ille ſit. Cic. 1I. in
Catil. O Dii immortales, ubinam gentium ſu-
mus? Quam Rempublicam babemus? 7 qua
urbe vivimus? Item pro Cluenr. Ο mulieris
ſcelus incredibile 4 præter hanc unam in
omni vita inauditum? Ο libidinem effrena-
zam & indomitam? Ο audaciam ſingularem!
MWon timuiſſe, ἰ minùs vim Deorum, hominum-
gque famam; at illam ipfain noctem, facsſqle
illas nuptiales. Item pro Flacco. Ο vox }
quæ pene aternas buic urbi tenebras attul’ſti,
cum Galli ad bellum, Catilina ad urbem, on-
jurati ad ferrum & fammam vocabantur!
Ο Nonæ illæ Decembres, quæ me Conſule fuiſtis!
uem ego diem verè natalem bujus urbis ΔΗ certè
Jalutarem appellare poſſum O nor ila, Huam
iſte eſt dies éonſecutus, fauſta buic urbi: 12{718
me? metuo, ne funeſta nobii.

Ad exprimendam hanc figuram neceſſarium

nomeſt, ut Interſectio O, apponatur; nonnung

Ζ

quam enim rericetur: ut Saperi! ΔΑ ΥΗΜΕν

Π

)
ἠ
ἰ

Ν

)

Ν

"
Π
Non
"
{ 1
{ μ
ἰ ῃ
χ
Wbiden p
μῃ Ὴ
Repettion
in negs

6
ἐ .

INSTITUTIGNYS RHEFTORICEI. 41
CAbPIIT Ί.
De Ufu Figurarum.

Εἰπιὸ. Figurarum uſus deber eſſe parcus
P & moderatus, ne crebra hujusmodi or-
ἴλπῃῃ namentorum uſurpatio tædium generet,
: puerilem levitatem redoleat.
Diſtinguendum tamen eſt duplex Figurarum
Gunnk genus: Primum earum, quæ tantum ornatum
Ω ὐ non præ ſe ferunt; quales ſunt Interrogatio-
4 nes, Apoſtrophæ, Diſtributiones &c. Alterum
ἐφ earum eſt, quas ſtudioſiùs Oratoris induſtria
μ perſequitur; quales ſunt Complexiones, Anti-
Onden theſes, Hypotypoſes, Proſopopejæ &c.
. Secundò. Primi generis figuræ frequentiùs
adhiberi poſſunt. Nihil enim apud Cicero-
nem magis crebrum, quàm Interrogationes,
Repetitiones, Diſtributiones &c. quæ laten-
tem magis ornatum habent. Quod verò ſpe-
Gat ad ſecundi generis figuras, ille nimirum
ſunt, quarum frequentior uſus faſtidium pa-
rere ſolet.
Tertiò. Nonnullæ figuræ ſunt, quæ adhiberi
poſſunt in omnibus Orationis partibus, ùt ſunt
Diſtributiones, Communicationes, Apoſtrophæ
&c: Aliæ verò ſingularum partium propriæ
eſſe ſolent. Quæ ad docendum valent, perti-
nent ad Exordium: Quæ ad delectandum,

neli, ες ο Confirmationem & Confutationem: Quæ
s ad movendum, ad Perorationem.
! ἢ Ἰ κ - ; ' ἷ .
Quartò. Quædam figuræ ſunt, quæ ſtatim
Π τύλο. φ initio

42 IXNSTITUTIONES8S RHETORICX.
initio uſurpantur, ùt Interrogationes, Apoſtro.
phæ, Diſtributiones &c. Nonnullæ verdò ali-
quam veluti præœparationem requirunt, ùt ſunt
Exclamationes, quæ non uſurpantur, niſi poſt
explicatas res graviores; Hypotypoſes, Proſo-
Ῥορα]α & ſimiles, quas abſurdum eſſet ſtatim
ab initio Orationis, vel capitis adhibere.
Quintò. Figuræ verborum ſunt hujusmo-
di, ut plus afferre τ } Orationi poſſint, quàm
figuræ ſententiarum, ſi illæ crebrius uſurpa-
rentur.
Denique nullà re magis poteſt de figurarum
uſu judicari, quàm frequenti Ciceronis lectione,
qui figuras ſuis quibusque locis fic accommo-
dat, ut ad eadem pertractanda factæ quodam-
modò & inventæ videantur.

DFEF ELOCUTIONE NUMEROSA,
SIVE DE PERIODO.

CAPUT I.
Ομὶά eſt Periodus?

Friodus Græcè, Latinè circuitio, ſive am-
bitus & comprehenſio verborum, eſt Ora-
tio in quodam quali orbe incluſa pro-
currens, quoad inſiſtat in ſingulis perfectis ab⸗
ſolutisque ſententiis; vel
Periodus eſt continuatio verborum & cir-
cumſcriptio, in qua à primo membro ſic ſu-
ſpenſa fertur Oratio, ut in ipſo tandem fine
con quieſcat.

5

Bre-

Π
Μ:ΤΠΠἸ Ρἓϊ{

Ε
ι

α M
Menbrn
μ ψὶ
Π
[μ]}}.
Π
ψίμιπὶ
Π
ει
εἰ
Μ1}} n
ἔΜ.
lucde
ῃ ς
ἰπηι
Π
ἀῤη;
Π
ΐῃ)
ψ ψ
δ } 1

ΕΙ

ΓᾺ ι
ῃ]ςἶῃὗὶ'ἱδπςς

0lle;

6. ἰ Po⸗ 4 Ἷ
ὑ
μ ὺἴὢ!π
μ
πΐ
ἐ .
ὙΝὸ }

Pfounmn
Π
Τ} 1}

kecoden

Μ
)

|

:

ἼΠι
οἱ Oer
ἀι}}}

membris coaleſcit: Tantus eſt enim ſplendar

INTSITUTIONES RHETORICEN. 43
Breviſſimè: Eſt Oratio habens ſenſum &

numerum perfectum.

Quæ ſunt partes Periodi?
Partes Periodi majores ſunt Græcè χῶλα;»
Cola, ſeu membra, minores χόμμωτα ; Com-

mata, latinè Incifa. Ἷ

Membrum, ſive colum eſt pars Periodi per-
fectam quidem ſententiam definiens, non ira
tamen abſolutum reddens ſenſum, ut auditor
conquieſcat, nec exſpectet ſubſequentia, uùt
Si amico laboranti opem tuliſſet.
Inciſum „ ſive comma eſt pars membri
imperfecta ſenſu; vel eſt Oratio habens
quidem ſenſum aliquo modo perfectum, {84
nullum numerum, niſi Periodus εχ multis in-
ciſis confletur, quæ ſimul compoſita numerum
efficiant, uùt: Mibil agis, nibil cogitas, nihil
moliris, quod ego non videÄam, claréque intelli-
gam.
Itaque membrum cum Periodo convenit
quidem, quègd ſit Oratio habens aliquem ſen-
ſum ac numerum; disconvenit verò, quòèòd ſen-
fus ac numerus, qui in Periodo perfectus eſt
& abſolutus, in membro ſuſpenſus & imper-
fectus inveniatur.
Inciſum habet hoc commune cum Periodo,
quèòd quidem perfectum habeat ſenſum, ùt pa-

tet in illa Oratione: Nibhilagis; &c. differt tamen

ab eidem & à membro pariter, quòd omni nu-
mero propter Orationis brevitatem deſtituatur.
Pro exemplo habe illam Ciceronis Pe-
riodum pro Marcello; quæ ex duobus

23

44 IxNSTITUTIONFS RHFTORICX.

in laude vera, tanta in magnitudine animi

& conſrlii dignitas: Hœæc Oratio, vel Senten-
tia primi membri rationem habet, in qua eſt
ſenſus aliquis, ůt patet, & numerus propter
aptam vocum ſingularum diſpoſitionem, ſed
imperfectus uterque, donec altera pars Perio-
di, ſive membrum ſecundum, quod ſequitur,
advenerit: { bac à virtute donata, catera
ὰ fortuna commodata eſſe videantur.
Ex his colligitur, tria eſſe dicendi genera:
Periodicè, membratim, inciſim.
Periodicè dicitur, cùm ambitu Periodorum
finito, effertur & explanatur ſententia., [τὰ Ci-
cero de Provinciis Conſularibus: Siquis ve-
ſtrüm exſpectat, quas ſim Provincias decreturus,
conſideret ipſe ſecum, quinam mihi homines ex
Provinciis potiſſinum detrabendiſint; non dubita-
bit, quid me jentire conveniat, cum, quid mil
ſentire neceſſe ſit, cogitdrit. ἰ

Membratim dicitur, cùm ſingulis membris

rocurrit Oratio, donec pleniùs abſoluto ſen-
ἴ fubſiſtat. Cic. in Piſonem. Audiſtis Phi-
loſophi vocem? Negavit, ſe triumphi cupidum un-

quain fuiſſèe. Ο extinguebas Senatum, venr
debas auctoritatem hujus ordinis, addicebas Tri-
buno plebis conſulatum tuum, rempublicam ever-
tebâg, prodebas caput & ſalutem meam und mer-

cede provinciæ; {{ triuimphum non cupiebas, Cuus

tangem rei te cupiditate arſiſſe dJefendes?
Inciſim dicitur, cùm Oratio inciſis conſtat.
Cic. in Piſonemh. Ο ſcelus?! 6 peſtis? 6 labes?

Item poſt redit., in Senatu. Cum boc bomine;
42 ( βξξὺπΐε“; bhiope, ſi in ſoro couſitihei,

Ro m
Π

Μ

Π

(
ἄμ
Choc exen

ccxt: Mane
77]

|
|

nen

Ν 4
η η

u Μ
ὑ ι
᾿ν

Ἵ",

ὍΠ

Ῥ η
, [{{|
᾿ {{Π||}.
Π
Ἵ Ἷ er
ΔΝ ,

n, {{}}|!

lls rerdes

}
Τ 1}
Μ{ '
Π Π
hun, }

-Ξ

{{

Ἵ1}
Ἱ Ν

INSTITUTIONES RHETORICX. 4 5
an crederes intereſſe . Sine ſenſu, ſine ſapore,
Ainguem, tardum, inbumanum, neglectum, Cap-
padocem, modò abreptum de grege venalium di-
ceres. Idem domi quàm libidinoſus? qudm im-
purus?“ Audm intemperans?

CAPUT II.

Quotuplices ſunt Periodi?

Ro numero & varietate membrorum,
varia & multiplex eſt Periodus.

I. Periodus unius membri, quæ ἃ Græcis
dicitur μονόκωλος. Hujus exemplum vix in
Cicerone reperies, unde à multis inter Perio-
dos non numeratur; admittit tamen Pomey,
& hoc exemplo periodum unius membri do-
cet: Infantium tenelli mores, ſequax eorum du-
tilisque in omnem partem indoles, ceredque a
quaſi teneritudo, & tanquam argillæ in quascun-

que vguras mollitudo formalbilis, domeſticorum

primo veluti attactu verius multò, qudm natalium
affatu, influxuque ſiderum plerumque fingun-
Ζηγ. Ἢ ͵
2. Bimembris, ſive δύκωλος, Exempla hu-
jus & ſequentium Periodorum ex Cicerone
ſubjungimus propoſità ſententiä, quam Ora-
tor in Periodo tractat.

SENTENTIA.
Nihil eſt tam admirabile, quàm virum ali-
quem infinitæ multitudini poſſe dominari.
Quid tam eſt admiralile, Audin X H
: mul-

46 INSTITUTIONES RHETORIC.
multitudine hominum exiſtere unum. (I. membr.)
qui id, quod omnibus naturd ſit daium, vel ſolus,
vel cum paucis facere poſſit?

SENTENTIA.

Archias Ciceroni auétor fuit ad perdiſcendas

artes liberales.

Pro Archia Poëta. Quoad longiſſimè poteß

mens mea reſpicere ſpatium præteriti temporis,
& pueritiæ memoriam recordari ultimam, inde
usqus repetens; (τ. membr.) bunc video mihi

Principem & ad ſuſcipiendam, & ad ingredien-

dam ruationem horum ſtudiorum extitiſſe.

◻ S
SELNTLENIIA.
Plùs Ciceronem deterruit initi ab adole-
ſcentia conſilii ratio, ne in Senatu diceret,
quàm ipfa dicendi gloria & opportunitas ille-
xir. L
Pro Lege „Manilia. Wanquam mihi ſemper
Jrequens conſpectus veſter multò jucundiſſimus;
bic autem locus ad agendum ampliſſmus, ad di-
cendum ornatiſſmus eſt viſus, Quirites, (I. mem-

brum) tamen hoc auditu laudis, qui ſemper opti-

mo cuique maximè patuit, non mea me voluntas,
Jed mecx vitæ rationes ab ineunte ætate ſuſcebts
prohibuerunt. '
3. Trimembris, ſive τρίκωλος.

}

Devovi caput meum multis periculis amore
laudis & honeſtatis. .
Pro Archia Poëta. ΔῊ multorum praceptis»
multisque litteris mili ab adoleſcentia ſuaſ. 6
,

Ἷ
"1}..
7
ΕἼ}
Π
ΠΠ Π }
Π

Π Ν
ἰ

Ε
Ε,

. ᾿
"

ΤΗ
Μ

Π
Verſl

Ὸ

Μ

[ῳἃ τε!ἱἑ

Nnnet

Umembr
1

ἢ "
Ι
ψ ἤνην
)

Π }
Ἵ Ζ;ζξ;'εῤ;ε;.
, ' ]
Π
{

ἐ ἡ χ
Ν .
ὙΠ

INSTITUTIONES RHETORICN. 47

nihil eſſe in vita magnoperè expetendum, niſe lau-
dem atque honeſtatem; (I. membr.) in en autem
perſequenda omnes cruciatus corporis, omnia pe-
ricula mortis atque exilii parvi eſſe ducenda; (2.)
nunquam me pro ſalute veſtra in tot ac tantas di-
mieationes, atque in hos profligatorum hominum
quotidianos impetus objeciſſem. (3.)

SENTENTIA.

Vanus eſt perfidioſus ille, id eſt, qui ami-
cum ſpoliare conatus eſt.
Pro Quintio. Si veritate amicitia, fide ſo-
cietas, pietate propinquitas colitur, (I. membr.)
neceſſe eſt, iſte, 2Η1 amicum, ſocium, affinem
Ffam ac fortunis ſpoliare conatus eſt, (2.) vanum
Je & perſidioſum eſſe fateatur. (3.)
SENTENTIA.
Sapienter à Romanis inſtitutum, ut Ponti-
fices & religioni & reipublicæ regendæ præ-
ſint.
Pro domo ſua. Cùm multa divinità, Pon-
tifßices, ἃ Majoribus noſtris inventa atque inſti-
tuta ſunt, (I. membrum) tusn nilil praclarius,
qudimn quòd vos eosdem 7 religionibus Leorum
immortalium & ſummaæ reipublicæ praeſſe vo-
luerunt, (2.) ut ampliſſuni ε5 clariſſimi cives
rempublicam bene gerendo, religiones ſapienter
interpretando rempublicam conſervarent. (3.)
4. Quadrimembris, ſive τετρώκωλος,

SENTENTIA.
Timet Cicero dicere pro Milone, etiam
dum turpe eſt, pro ἰρίο dicentem timere.
*Pro

-

48 INSTITUTIONES RHETORIC.

Pro Milone. Etſi vereor, Judices, ne turpe
ſit pro fortiſſimo viro dicere incipientem timere
(I. memb.) miniméque deceat cum T. Annius Milo
ipſe magis de Reipublicæ ſalute, quàm de ſua per-
turbetur, me ad eJus cauſam parem anumi magni-
tudinem afferre non poſſe? (2.) tamen hbæc novi ju-
dicii forma terret oculos, (3.) qui quocunque inci-
derint, veterem conſuetiudinem Fori, & priſtinum
morem judiciorum non vident. (4.)
SENTENTIA.

Facilè quis intelliger, quas ſit Provineias Ci-

cero decreturus, Π cogitârit, quinam homines

ex Provincia detrahendi ſint.
De Provinciis Conſul. Siquis veſtrüm exſpe-
ctat, quas ſim Provincias decreturus, (1. memb.)
conſideret ipſe ſecum, qui mibi homines ex Pro-
vinciis potiſſunum detrabendi ſint: (2. non dubi-
tabit, quid me ſentire conveniat, (3.) cùm μά
me ſentire neceſſe ſit, conſiderärit. (4.)
ΘΕΝΤ ΒΝ Τ Τ
Reddit rationem Cicero præter conſuetudi-
nem, cur defendat Rabirium. Ἷ
Pro Nabirio. Etſi, Quirites, non eſt meæ con-
ſuetudinis initio dicendi rationem reddere, gua
de cauſa quemque defendam; ( I. memb.) propte-
rea 71) omnibus civibus in eorum periculis atis
juſtam imihi cauſain neceſſtudinis ſſe duxi; (2.)
tamen in huo dJefenſtone capitis, fJamæ, ſortunarum
omnium Caſit Kabirii proponenda γα 10 .ωκῖεΐ’ιν
oſſcii mei, (3. propterea quöd, quæ juſtiſſima cau-
ſua ad hunc deſendendnm eſſe viſa eſt, eadem vobis
AA abſolvendum debet videri. (4.)
ΤΕΡΝ ' τ Perio-

]ΗςΤΙΠΙ

μ
ωοἶὤΐ"ἶὕῄἷλἷ
ιρμϑι
Π
Ε
μ
Geuitn ἐ
Ἷ Docrure
Π
μαημεῦ
Comee μ
Β}
meraman
lenieputptet
Π ο νι
μ !
ἰ ι
ἰχ
{ pror
Dpelamr Ge
Uerocdobie
}
oacninenb
Puin ufe
Ε
μ

Ἱ INSTITUTIONES RHETORICEZ. 49
Ἷ Πι’πινμι ς, Periodus quadrata dicitur illa, quæ qua-
Π ; tuor membris admodùm ſimilibus & ejusdem
Iin i, fere magnitudinis conſtat, qualis eſt poſtrema
pro Rabirio in exemplo allata.
uſa ac volubilis illa eſt, quæ plu-
ribus contexta membris, longôque verborum
circuitu decurrens denique ſententiam abſol-
vit. Dicitur etiam Pneumatica; quèòd propter

longitudinem & multiplicitatem membrorum
, frequentem Oratoris dicentis reſpirationem,
Norpis. donec abſolvatur, requirat.
ὰ “ Dubium tamen eſt, an verè nomen Periodi
! "

mereatur, cùm potiùs ſit fuſa amplificatio ſen-
ἡῊ " tentiæ, multiplicitate membrorum & inciſorum,
Ὑ ΤΑ interjectis variis figuris, concinnata. Tale eſt
mmb) apud Pomey eloquium adoleſcentium vitam
mlr religioſlam amplectentium.
In quavis Periodo duæ partes conſiderantur,
quarum prior Protaſis, poſterior verò Apodoſis
appellatur. Geminas has partes facilè invenies in
Periodo bimembri, cujus primum membrum
Protaſin, poſterius Apodoſin conſtituit: Item in
quadrimembri, cujus priora duo membra ad
κ Protaſin, poſteriora ad Apodoſin pertinent.
μ } In trimembri Periodo quæritur, an Pro-
Ἅ}},0 taſis Apodoſt, an Apodoſis Protafß: debeat eſſe
productior? Sive: An duo membra Prota-
" , & Apodoſis unpum complecti debeat? Re-
ſpondetur: Nullam dari poſſe ſuper hac re
certam regulam, cùm apud Ciceronem in
trimembri Periodo nunc Protaſis Apodoſi,
nunc Apodoſis Protaſi longior eſſe inveniatur.
onſulendum itaque Πᾶς in re eſt judicium au-

' Ἐϑ Σ } rium,

49 INSTITVUTIONES RHETORICA.
rium, ἃ quo in Oratione numeroſa plurima
dependent.
Datur tamen modus, quo in Periodo tri-
membri diſcerni poteſt, quot membra ad Pro-

taſin, & quot ad Apodoſn ſpectent. Attenden-
dum nimirum eſt ad ſecundum beriodi mem-
brum; quod ſi particulà aliquà conjun-
kum cum primo membro inveniatur, tunc
duo priora membra ſpectabunt ad Protaſin:
Sin ab eo planè ſolutum ſit, tunc duo poſte-
riora membra ad Apodoſin pertinebunt, ut in
ſequentibus exemplis videre licet.
Primum in Periodo trimembri pro Archia:
Niſi multorum præcepti multisque litterus mibi
ab adoleſcentia ſuaſiſſem, nibil eſſe in vita magno-
perè expetendum, niſi laudem atque honeſtatem;
(I. memb.) in ea autem perſequenda omnes crucia-
tus corpori, omnia pericula morti atque exili parvi
T ducenda: (2. Proraſis.) nunquam me pro ſa-
ute veſtra in tot ac tautas dimicationes, atque
in hos profligatorum hominum quotidianos impe-
tus objeciſſem. (3. Apodoſis.)
Hic obſerva, particulam autem in ſecundo
membro poſitam hoc membrum connectere
cum membro primo, adeôque duo priora
membra ad Protaſin ſpectant. Secus eſt in
exemplo ſequenti pro Quintio: Etenim ſi ve-
ritate amicitia, fide ſocietas, pietate S
colitur; (1. memb. Protaſis.) neceſſe e iſte,
qui amicum, ſocium, affnem famd && fortu
ſpoliare conatus eſt, (2.) vanum ſe 89 pertdioſum
45 impium eſſe fateatur. (3. Apodoſis.)
In hac Periodo, quia ſecundum membrum
nun⸗

μ
ὶ μπἱευὶἂ
" ἐ
Π
Π
Ν
γιβεὶ
{ἷΡΜθβἆ . Ἷ
m, Μ
} ἵμη!
Δ}
Ἰναμ ἰ
πΔΝ
17
[7..}}
ἤ Π
Π
Π
Ἵ]
Ν }
11
ἀγ ψ εὶ
11
Λ“ρ{{ in
11
) Μἔα
hin η
ἥλθῃ

Δ,
Ἢ ὴ

ἰή .
emngb.

7
iebunt, un
᾿
ipro Ank
)
Ἴ ,

Ἴ
Π
{]|}! ρΜι
{ {

{ ΠΗΠ1}"

η ! ΜΙΠΟΟ᾽

Ἵ εοππεᾷεω
ἐ μ
ψ εἰ
ἼΝ

Ἵ)
Ἷ

᾽ Ϊ

,

-
"
ἣΙ

INSTITUTIONES RHETORICA. 41
nullà particulà cum primo connectitur, cen-
ſendum eſt, pertinere ad Apotoſin
Periodus, quæ ſic inter ſe diſpoſita mem-
bra numerat, ut eodem manente ſenſu & con-
cinnitate Orationis pars prior Periodi, ſive
Protaſis eollocari poſſit loco poſterioris, ſive
Apodoſis, ita ut poſtrema membra fiant pri-
ma, vocatur decuſſata à vocabulo decuſſs, cu-
jus figuram exhibet numerus major denarii
Romani, quæ figura talis eſt, ut, ſi eam
invertas, & partem imam ponas loco ſum-
mæ, manet eadem figura & nota denarii Χ,
Exemplum habes in Periodo pro Cæcinna:
Si, quantum in agro locisque deſertis auqacia po-
teſt, tantum in Prd atque in judicis impudentia
valeret; (Protaſis.) non minàs 1 cauſa cederet
Cæcinna Sex. Ebutii impudentiæ, quàm tum in
vi facienda ceſſit audaciæ. (Apodoſis)
Nam ſi Protaſin poſtponas Apodoſit, ſeu duo
priora membra poſteriorum loco colloces, &
duo poſteriora viciſſim priorum locum occu-
pent, manebit idem ſenſus, qui priùs; v. g.
WNon minus in cauſa cederet Cæcinna Sex.
Ebutii impudentiæ, qum tum in vi facienda
Ο Σ audaciæ; ſ“, quantum in agro locisque
deſertz audacia , tantum in foro atque
in judiciis impudentia valeret.
CAPUT III.
De Venuſtate Periodi.
In quo ronfiſtit venuſtas Periock?
VEnuſtas Perxiodi in tribus præcipuè con-
2 V ſiſtit.

45 IXSTITVUTIONES RHETORIC.
ſiſtit. I. In Numero. 2. In Verbis. 3. In

Clauſulis.
Quid eſt Numerus ὅ
Numerus ſecundùm Ariſtotelem eſt rhyth-
mus quidam exquiſitus, non canorus, qualis
eſt in Poëmatis & verſibus, ſed ita diſſimula-
tus, & latens, ut ſentiatur tamen, ac jucun-
do fine concludatur. S
Cicero ita definit: Eſt Oratio conſtans par-
tibus ſonoris, aurium judicio rectè & æquali-
ter fluentibus.
Conſiſtit autem iſte numerus in certa qua-
dam ſyllabarum quantitate, & idonea vocum
collocatione ac ſtructura, commodaque ver-
borum ac ſententiarum diſpoſitione, quæ co-
hærentem lenitérque fluentem reddat Oratio-
nem, ut neque claudicet, neque fluéctuet,
ſed æquabiliter conſtantérque ingrediatur.
De hoc ita monet Cicero in Orat. ad Brut.
Neque numeroſa eſſe, àt Poëhna, neque extra
numerum, . ὮΣ ſerino vulgi eſt, debet Oratio:
Alterum nim eſt vinctum, ut de induſtria fa-
Cctum appareat; alterum nimis diſſolutum, 1
pervagatum ἐ9 vulgare videatur.
Quid in Verbi ſpectandum?
In verbis ſequentes virtutes quærendæ ſunt.
1. Vis; ut ſi parricidam dixeris pro nefario
homine, ſacrilegum pro fure. 2. Majeſta;
ùt immenfitas locorum pro magnitudine. 3.
Splendor ùt immenſæ camporum declivitates
pro declivi aliquo loco. 4. Vebementia; ùt tem-
porum procellæ pro calamitatibus. 5. Epitheta &
Verba ficta ad contumeliam; ùt gurges bononi
ΤΑ mne ΡῈ

ὑ
ἐν ὰ
{{ ,
1 Ftecbenn
Porn ι
11
[π9] {}
εἰ ι
Π
ἰά
en.
ψ μ
10, nedlo⸗
Τ μ
Ν Π
Verborun
R Vkhanm
.

ἐ
ΒΠ Π
Ε.

'
proi
hrirn
4 ühanian
: Min
Celd
Ἂ
”ἶῄ'!ἓἰςεπἃαυ;
) ὺΐ
Ὦ ;

ἐ ἐγ!.
ὑμι εἰ
ἴ

Π ἐ ῃ

Π .
ῇδ Keni.

Ἱ 1
oner γ061:
Π 6 er.
Ν { ὦ
ἰ ὑ
ε{ Π
Π
{ Π|
1 ε.ι'τψ
Π }}
μΝ}}}}

ἤ ιμ"}

Ἢ
ΤΝ
μὴ εἷι
ἡυδι "
εὐά

ΤΗ

*

INSTITUTIONES RHFTORICE. 43

peſtis reipublicæ: Et illud Cicer. in Piſonem:

Non enim nos color iſte ſervilis, non piloſæ
genæ, non dentes putridi deceperunt.
Sequentia autem vitia in verbis evitanda.
τ, Conſonantium aſperior concurſus; ùt Xer-
xis exercitus. 2. Earundem ſyllabarum repe-
titio; ůt hunc timorem morémque perpetuò
retinuit. 3. Crebra ejusdem vocis repetitio.
4. Frequentior uſus ſimiliter cadentium. 5.
Plura monoſyllaba. 6. Verba longiora, niſi
hoc poſtulet tarditas & gravitas Orationis. 7.
Inepta verborum transpoſitio.
Quid in Clauſulis obſervandum 5
I. Verbo elegantiùs clauditur Periodus,
quàm nomine. 2. Sicut in initio & medio

Periodi pedum ratio habenda eſt, ita vel maxi-
mè in fine. Soarius Cap. 40. Lib. 3. pluribus

agit de pedibus, eôsque determinat, qui in ini-
tio, medio, & fine Periodi adhibendi ſunt.

Verùm judicio aurium & frequenti potiùs

Ciceronis lectione ac imitatione numeroſa iſta
verborum quantitas, quàm laboriosà & anxia
verborum ad regulas Poëſeos dimenſione per-
diſcenda eſt, præſertim cùm vix Periodus ſit,
in qua promiſcuæ longitudinis, vel brevitatis
verba mixtim non uſurpentur. 3. Pro Clauſu-
la nihilominus inſervire poſſunt pedes ſequen-

tes: Primus Ciceroni uſitatiſſimus geminus
Trochæus, ν. g. Comprebendet, continebi, con-
ſequentur. Secundus geminus Spondeus, ùt
infringendam. Tertius Tribrachys & Spon-
deus, ùt probibuerunt. Quartus Dactylus,
maximè ſi præceſſerit Iambus, ut perborreſce-
τ Χ ΠΡΆΣ ῬΌ ο ὙΝ Ἂ επῤξϑ)

)

5S4 INsSTITuITIONRS RHETORICA.
vet. Verbo: Periodus gravioribus, longiori-
busque verbis venuſtè concluditur. Cic. pro
Milon. Ejus cadaver infeliciſſimis lignu ſemi-
uſtulatum nocturnis canibus dilaniandum reli-
quiſti. Item pro Mur. Megat judicium homi-
num in Magiſtratilus mandandi corruinpi
voluptatibus oportere.
Cavendum denique eſt, ne iisdem ſemper
pedibus Periodus in Oratione claudatur: Vi-
tium enim eſſet non leve, paribus ubique ſpa-
di⸗ eodémque modo Periodum circumſcri-
ere.

CAPUT IV.
De Arte conſtruendi Periodum,
ejusque membra, ſeu partes alias cum
aliis, aut etiam Periodos cum

Periodis in ipſo Orationis curſu
connectendi.
In quo conſiſtit artificium Periodi?
Onſiſtit in uſu & diſpoſitione particula-
rum, per quas Periodi ſenſus ſuſpendi-
tur & abſolvitur. Quævis enim Ppar-
ticula in principio Periodi, ſive Protaſßi præ-
poſita, relativa eſt, & dicit ordinem ad aliam
particulam Apodoſi præfigendam; quæ niſi ad-

venerit, perfectus & completus ſenſus eſſe non

poteſt. Unde diceres, particulas illas eſſe in
Periodo, quod ſunt in ædificiis interruptis pro-

minentes & ſalientes lapides, qui videntur ales
exipe-

μ}}:}

Cnn
Ἷ Ω
υ
ΤΝ
Ν !
᾽ Ὀὶὓῖὶὕι}
ψ Μ
εὐ Π}}}
,
Π}}
μ ὶ
εἰ
Ε
Dinol
,
Σ
ἐ

͵

—

]

☛

—

ἴ ἢ
Ἷ ἰπηη,
Β.
}

Ἱ .
.
}
{ ἢ
ἐϊβῃῃ

μ
; Ιοῦξἷοῃ'.
χ (

ἰ η ῃ

πη ι ῳ..}
Er Mann.

} mmi

Ἐ ἰΝ η

ἐ .

Ἱ’ὁυευὑίᾳυεἴμ᾽
{ curunle⸗

}

Perodon⸗
ἿΠ
ο cn
ὶ

μ
ο μίαίν
: ἔἶΡἓ"ὤ'
Ι' ΘΠἰΠἸ Ρπ'
Π
μ
πω ἐ

ἐ
μ
μ

INSTITuITIONES RHETORICg. τΡ

exſpectare, quibus inſerantur, & quibuscum
unum opus perfectum & abſolutum efficiant.

Quænam ſunt illæ Particulæ“

Multiplicis generis recenſentur.
I. Particulæ, quæ comparationem inſti-
tuunt; v. g. Tantum, quantum; talu, qualis;
eo mojor, quò; quemadmodum, ſic.
2. Diſtributivæ, quæ bis aut ter repetitæ
ſerviunt partium enumerationi; v. g. /ve, aut,
vel, neque, primium, deinde, poſtremò, cum, tum.
3. Partieulæ conditionales; v. g. ſi, ſiquidenn
4. Particulæ augentes; v. g. non ſolum, ſed
etiam; tam, adeo, ut.
3. Particulæ cauſales; v. g. Coniam, quun-
doquidem, cùm.
6. Particulæ pugnantes; v. g. Etſi, quamvi,
tamen. :
7. Particulæ relativæ; ν. g. Qui, φμαγ qu0d;
2 γ eà, id.
Quomodò iſtarum Particularum uſu conſtrui
Periodus poteſt?
Fit hoc ſequenti modo. Primò. Quærenda
eſt ſententia, quam in Periodum extendere
velis, v. g. Wibil in vita amico utilius.
Secundè. Vel cauſam ſubjunges, quare amr-
co nihil ſit utilius; vel tantùm vocem illam
utilius, hoc vel alio modo dilatabis: Nihil tam
naturæ aptum, tam conveniens ad vitæ ſocieta-
tem & conſuetudinem. S
Tertiò. Præpones particulam cauſalem Cum,

ut ſuſpenſus ſenſus eſſe poſſit, & ſic bimem-
24 brem

45 INSTITUTIONES RHETORIC.

brem Periodum efficies; ν. g. Cùm nihil ſit
tam aptum naturæ, tam conveniens ad vitæ -
cietatem & conſuetudinem, qudm amici benevo-
lentia; (I. membrum) tum ſapiens homo quu-
quis erit, illam rebus omnibus hbumanis facilè
anteponendam judicabit. (.2.)
Quodſi propoſitæ ſententiæ cauſam volue-
ris ſubjungere v. g. hanc, quia amicus res ſe-
cundas lIætiores facit, adverſas leviores, Perio-
dum bimembrem ſic efformabis: Cùm nihil,
eſt ad ſecundas res lætiores faciendas tam potens,

quàm amici benevolentia; tum ſapiens =

erit, illam rebus omnibus bumanis facilè ante-

ponendam judicalit.
Ex hac Periodo bimembri ut trimembrem
facias, dilatabis Protaſin in duo membra, &
per particulam Ut, poſterius membrum jun-
ges cum priori, hoc modo: Cùm ea eſt veri ſin-
cerique amici natura atque indoles, (1. mem-
brum ) ut res ſecundas lætiores, adverſas leviores
efficiat, (2. Protaſis) quis tot inter ac tantas
ujus vitæ varietates ſine amici benevolentia vi-
vere ſe poſſe arbitretur? (3. Apodoſis.)
Denique ut Periodus, quæ trimembris eſt
fiat quadrimembris, dilatanda eſt Apodoſßts,
per particulas comparativas tam, ut; vel tan-
tum, quantum; v. g. :
Cuùm ea ſit veri ſincerique amici natura atque
indoles, (Iau membrum) ut res ſecundas lætiorei,
adverſas leviores efficiat (2. memb.) eritne ali-

quu tiam parum cupidus tranquillitatis ac pacis,
(3. memb.) ut tot inter ac tantas bujus vita i)

varieta-

0
ι ℳ ἴ
{ .
μ
μἡνὶ
Ὶ}

ίεπ(εῃιὶεεὶπξ
Ῥη dk-
ἄμ
ἼΠΠΝ

“ Ὴ
Ὶ
(μαπα
[ιὶὶ]!.υ'ΐι.μ!;

} 1

μῃ berio
Ὰ Drerio
Τ

Π

Ulaene

ῃ

; Μφΐἵ ἣ

.1...

Prohley,
( μ ᾿
Π ᾳξ Π ,
Π ἰγρ,.
"
Π
}

Π 11
Π Π
kuim
; Ο
Mir tan Μι
Π μὴι
Ι ᾗακίἔ ΠἹ

{
O Π ἰ
ΕΠΠΠ}}
μ }
; [ν|8}.
Π
Π
Μ "
γἰ )
παϑϑ ε,
7
ΓΤ

μίμι }
, ὖἵἱ"ψἶπι Ϊ

"

INSTITUTIONEB8 ΝΗΕΒΈΤΟΒΙΟΣ, 57
varietates ſine amici benevolentia vivere ſe poſ-
e arbitretur?
Vel: Quantò diffcilioris operæ videtur, æquam
rebus in arduis pariter ac bonis ſervare mentem,
tantò dulcior amicus ac jucundior cenſendus
Ex dictis obſervandum eſt, duplicem eſſe
ſententiæ in Periodum conformandæ rationem.
Prima eſt, quando ſola propoſita ſententia
dilatatur. Ita Cicer. Orat. 2. in Verr. ſenten-
tiam illam: Accidit tandem, quod optabamus,

ſolà dilatatione ſic in Periodum trimembrem

fundit: Quod erat optandum maximè, Judices,
(I. membrum) 95 quod unum ad invidiam ve-
ſtri Ordinis, infamiamque judiciorum ſadandam
maximè pertinelat, (2. memb. Protaſis.) id
non humano conſilio, ſed propè divinitus datum
atque oblatum vobis ſummo Reipublicæ tempore
videtur. (3. memb. Apodoſis.) Ubi patet,
totam Periodum nihil eſſe aliud, quàm me-
ram brevioris hujus ſententiæ dilatationem:
Accidit tandem, quod optabamus.
Alia ratio eſt dilatandæ ſententiæ & in Pe-
riodum conformandæ, quando nimirum ali-
qua ſententiæ cauſa ſubjicitur. Sit in exem-
plum iſta ſententia: Caput meum objeci multis
periculu: cui Cicero pro Archia hanc ratio-
nem adjicit, quia nibil non ferendum eſſe duxi
pro conſectanda laude atque boneſtate, & ſic Pe-
riodum trimembrem informat: Nilt multorum
præcepta multisque litteris mihi ab adolefcentia
ſuaſiſſem, nihil eſſe in vita magnoperè expeiendum,
viſi laudem atque boneſtatem; (I. memb.) in
) ς ι

ΞῚ

τ INSTIITUTIONES RHETORICX.
ea autem perſequenda omnes eruciatus corporu,
omnia pericula mortis atque exilii parvi eſſe du-
cenda; (2. membr. Protaſis. ) nunquam me pro
ſalute veſtra in tot ac tantas dimicationes, atque
in hos proftigatorum hominum quotidianos impe-
tus objeciſſem. (2. membr. Apodoſis.)

RXEMPLA PERIODORUM PER
PARTICULAS RECENSITAS AD IMI-
TATIONEM CICERONIS CON-
FORMATARUM, EX ILLA
SENTENTIA:
Nihi! in vita amico utilius, quia lætiores fa-
Ἷ res ſecundas, adverſas leviores.

PERIODI BIMEMBRIS.
Primum Cic. pro Arch. per particulas re-
lativas Quod, id pag. 47. Quod in ſecundis
rebus dulciſſimum, in adverſis multò optatis-
ſimum eſt, id in amici veri ſincerique benevo-
lentia invenitur.
Secundum pro Leg. Manil. per particulas
pugnames Quanquam, tamen pag. 47.
Quanquam difficultatibus plurimis vita mor-
talis obnoxia, in bonis autem & in arduis rebus
rara æquabilitas animi videri poteſt; his ta-
men omnibus incommodis non certum modò
in amici benevolentia remedium, ſed etiam
ſuaviſſimum vitæ ſolatium offertur.
Tertium Lib. 1. de Orat. per particulas
relativas Is, qui, pag. 46. Quid eſt tam
expetendum in vita, quàm in ſecundis Pariter
& adverſis rebus habere eum, qui has levio-
TesS, illas jucundiores efficiat? ”l
; PERIODI

ἡ

Ι:ςςτΙΤΠΤ
Ν

μ
:ΙΜΒ ΟΠἹ'Ἠ
arnis)
ancncein
ot 1 {
:οΡΟῃιἱΠΠλ
Π
ΕΠ]
ἐ
Π
{Η }{
ἼΠ}
Ε ανμ
ΕΊ curn
ι
Ε
Ε
Ε
Ν
γ ι ub
ſeiis ὰ }
τυΓ,ίωἷεᾳυε
ῃ η
{ 10
᾽
ἴγῃ;
'ξψ;
| ψᾷετυ...
ὀπιοῃς ἢ
"η)

Π

'
Μ μ
} .

᾽ι|"ι’κ
"...} }

Τ
}
βακ.
IA

ἼΠΠ Μ

,
Diclske.
71)
ΠΪ μ
Ἴ Ω

Μ Ρετὐ.εὼξ
Ἱ , ἐ
Ν ΠΗ
αἰμιθι.
l; ho t.
{ ΠὉὼ
ἐ

' Ρἓΐἷἷωἷὕ
ἐ
εὐ

INSTITuITIONES RHETORICIJ. 709

PERIODI TRIMEMBRIS.

Primum pro domo ſua per particulas diſtri-

putivas Cùm, tum pag. 48. Cum ad lenien-

das mortalis vitæ moleſtias multa nobis præ-
ſidia non deſunt, tum certè nullum eo majus,
quod in amici ſinceri fidelisque benevolentia
proponitur, qui res ſecundas lætiores, adver-
ſas leviores efficit.
Secundum pro Quint. per particulam con-

ditionalem ,,; & Relativas Is, qui pag. 48.

Si res aſperas mitiores, lætas jucundiores, vi-
tam totam æquiorem verus ac fidelis amicus
facit; neceſſe eſt perfectò, ut, qui in tanta hu-
jus vitæ varietate de comparanda amici bene-
volentia curandum ſibi non arbitratur, is ne-
que in adverſis ſolatium, neque in proſperis
jucunditatem, neque in omni vitæ parte tran-

qvWuillitatem habere velit.

Tertium pro Archia per particulam condi-
tionalem Niſi pag. 47. Niſi tot inter tamque
varias, quibus vita hominum obnoxia efſt, mi-
ſerias dulciſſimum in amicis ſolatium habere-
tur, in iisque præſentiſſimum adversùs utrius-
que ſortis incommoda remedium occurreret;
quem demum, quantumvis cupidus vitæ vide-
retur, longioris ævi non pigeret?
PERIODI QüADRIMEMBRIS.
Primum pro Mil. per particulas pugnantes
Etſt tamen pag. 48. Etfi difficilioris operæ
videtur æquam in varia ſortis utriusque con-
ditione mentem retinere; multésque reperire
eſt, cùm iniquioris fortunæ telis reſtitiſſent,
ejus⸗

60 ILINSTITUTIONES RHETORICX.

ejusdem illecebris fuiſſe ſuperatos; tamen cer-
tiſſimum adversùs difficultates ejusmodi ſub-
ſidium ſemper invenies in amico fidei, qui &
patientiam in adverſis, & in proſperis mode-
rationem ſuadere poſſit.

Secundum de Provinc. Conſular. per parti-
culam conditionalem &, & diſtributivas Cùm,
tum pag. 49. Si quis nôſſe velit, quàm ne-
ceſſaria ſit inter tantas hujus vitæ varie-
tates fidelis amici ſocietas, conſideret ille ſe-
cum, quantum in utraque ſorte juvare amicus
poſſit; tum certè non dubitabit, quantam in
amico parando debeat operam ponere, cùm

ſine tali præſidio vix ferendam æquabiliter

cùm proſperæ, tum adverſæ fortunæ condi-
tionem eſſe intellexerit.

PERIODI ΕΈΑΤ ,

Pro Cæcin. per particulas conditionales S&,
& comparativas tantum, quantum, non mi-
nus, qudm pag. 52. Si, quantum ad mitigan-
das molliendasque res adverſas amicus poteſt,
tantum ad temperandas ab inſolenti lætitia res
ſecundas valet; non minùs quærendus eſt ami-
cus in proſperis ad ſervandam moderationem,
quàâm in adverſis comparari ſolet ad retinen-
dam patientiam.
ο ἘΧ his exemplis reliquarum particularum
ad conſtruendam Periodum, ejusque partes
inter ſe connectendas uſum facilè percipies.
Sicut ſingula Periodi membra inter ſe con-
nectuntur, atque in hoc nexu tota ejus con-

forma-

,
Γ }
en;
Μ }
}
1
Γν
Ε
Ὑ τ
μ 1
Ε.

ΕΝ
Μ

ἤμμη
ἡγ η )}
ῃ ῃ
Π 1
' : ὶ
,
ἸΠ) ἡῃ }
}
ἐ{ (
Ὑ ) ᾿

Ὅμ

Miumener
η ἢ}
Μεἱ,ςωἆ
.Τ

{ }
ἶιΗτΙὃυιὶνπςύὶ...,
ὮΠ 11
} γ} «ð
Nücerer ,
ἈΝ ὰ
ὑ guumam
ponere, aln
ὙΠ ς
ὙΝῈ ο

}

Π
tun,
αἰ Π
μ Me
η |
εὐ :
Nelztonen
εὐ τ
εο
ἴ
υ
. 4 Υ͂ Π-
μ
1 "
Ἷ
|

ΟἸΝΒΤΙΤΌΤΙΟΧΕΒ RHETORICE. 61
tio conſtituitur, ita in ipſa Oratione, ut flui-
da & conjuncta ſit, Periodi cum Periodis, ſe-
quentes cum antecedentibus, certis quibusdam

voculis ac particulis vinciuntur.

Præcipuè adhiberi ſolent iſtæ: Atque ego
quidem; ac med quidem ſententiä; ac illud
quidem; & verò; at enim; quæ ciun ita ſint;
ῶ ob rem; verum ego; ut enim quisque;
verum enim verò; nunc igitur; qus ἐγθὸ 5
nemo ſanè; itaque; nam cum; ac primò qui-
dem; enim verò; neque verò; 411 etiam;
igitur; ergo; χά quòd; adde quòd; accedit
& illud; & aliæ multæ, quas uſus frequens
ac lectio attentata earum Orationis partium,
quæ Periodicè tractantur, docebit. Quoniam
verò plurima exordia in Orationibus Ciceronis
Periodis conſtant, unicum pro exemplo ſub-
jungitur, in quo obſervare licebit, quinam
nexus connectendæ Orationi inſerviant.

EXORDIUIM CICERONIS
PRO LEGE MANILIA.
Oratio.
Quanquam mibi ſemper frequens conſpectus
veſter multò jucundiſſimus, hic autem locus ad
agendum ampliſſimus, ad dicendum ornatiſ-
ſimus eſt viſus, Luirites; tamen poc aditu lau-
dis, qui ſemper optimo cuique maximè patuit,
non mea me voluntas, ſed meæ vitæ rationes
ab ineunte ætate ſuſceptæ probibuerunt.
Nam cùm anted per ætatem nondum hujus au-

cioritatem loci contingere auderem, ſtutuerémque:
nihil

62 INSTIYUTIONES RHEFTORIC.
11 buc, niſi perfectum ingenio, elaboratum in-

duſtrid afferri oportere, omne meum tempus ami.

corum temporibus transmittendum putavi.
Itaque neque hic locus vacuus unquam ab in,
ui veſtram cauſam defenderent; & meus labor
in amicorum periculi caſtè integréque verſatus,
ex veſtro judicio fruétum eſt ampliſſunum conſe-
cutui.
Nam cùm propter dilationem Comitiorum ter
Prator primus cunctis Centuriis renunciatus ſum,
facilè intellexi, Quirites, & quid de me judica-
vetis, & quid aliis faciendum praſcriberetis.
Nota, hic de particulis ſermonem fuiſſe, non
autem de illis tranſitionibus, quæ integram
dictionem, licet perbrevem complectuntur, &
ad connectandas inter ſe totius Orationis par-
tes, & adducta ad probandum argumenta uſur-
Pantur: De his enim agetur, cùm de diſpoſi-
tione Orationis dicendum erit.

CAPUT V.
De Amplificatione, ſive Dilatatione
Periodi.
Quid eſt Amplifcatio Feriodi?
—st dilatatio ſententiæ, cujus brevitas ad-
ditione plurium in plura membra ex-
— tenditur.
CQuibus modis ſit Amplifcatio ſententiæ?
Variis modis amplificare ſententiam licet.
1, Per Definitionem; quæ propoſitæ rei Πά
turam explieat. [τὰ Cic. Orat. ρὲσ Mil. qui
cùm vocem illam Curiam amplificandam habe-=
ret,

μ
ΠΌ
;
ψ
ἽΜ; ΠἸΟΡΙ
Π
Ν
,
{ }

" ρ;ἓ;ωπ,
ΕΝ
ἰ πὶ
Ε
Ν
ἐ ι
ΠΗ ῃ
{Π|} ire/
lue

Π

ln "
Ε]

ῃ ᾿

Π
ἄμ
1 ,
}
ἤψμηι,
αυφ!ῃ;πυωιωυἶει

Ἴ
ἴ }
Π
Ἧ
Π
D
Ὧ μῃ
γδμμι
Oruions un
romemnii

μ εη ΄

Ἷ

Ν

INSTITUTIONES RHETORICA. 523
ret, ita dilatat per varias Curiæ definitiones:
Vidimus templum ſanctitats, amplitudini, men-
tu, ΓΟΉ 11 publici, caput urlis, aram ſociorum,
tortum omnium gentium, ſedem ab unwerſo po-
pulo Komano conceſſam uni Ordini, inflammari,
exſcindi, funeſtari.
Sic in Piſonem: Poſtquam naufragium, exi-
lium, mortem, & cætera fortunæ tela nega-
vit ſupplicii loco eſſe ducenda, delapſus ad
Piſonis Gabiniique ſcelera, definit, quid ſit
propriè ſupplicium; contenditque, ipſorum
furorem atque audaciam vera eſſe ſupplicia,
quæ Deus ab illis exigat: Quæ eſt igitur pœna?
Quod ſupplicium? Id meà ſententid, quod accide-
re nemini poteſt, niſi nocenti; ſuſcepta fraus, im-
pedita ε5 oppreſſa mens con cientia, Vonorum om-
nium odium, nota inuſta d Senatu, amißſio di-
gnitati.
2. Per Enumerationem partium; quando
ejusdem rei & ſententiæ partes variæ recen-
ſentur. Ita Cic. pro Mil. cùm per ironiam hoc
tantùm haberet dicendum: Omnes lugent Clo-
dium, ita vocem illam Omues, dilatat per enu-
merationem partium: P. Clodi mortem kquo
animo ferre nemo poteſt: Luget Senatus, m&ret
Equeſter Ordo; tota Civitas confecta ſenio eſt,
Muelm, municipia, affittantur coloniæ, agr’
denique ipſp tam beneficum, tam ſalutarem, tam
manſuetum civem deſiderant.
Sic in Piſon. oſtendit, illum fuiſſe omnium
ſententiis damnatum, & vocem illam, Omnes,
ita dilatat per enumerationem: Omner me-
moriam Conſulatis tui, enores, facta , ς
{16}8.

64 INSTITmITIONES RHETORICX.
deteſtantur. Legati, qui und ſuere, alienati: Tri-
uni militum inimici: Centuriones, ſiqui
ex tanto exercitu milites reliqui exiſtunt, non
dimiſſ abs te, ſed diſſpati, te oderunt, tibi pe-
ſtem exoptant, execrantur 45
Et Orat. poſt reditum in Senat. brevem
hanc ſententiam, mihi omnia reddidiſtis, ita
per enumerationem amplificat: Mibi fratrem
optatiſpmum, me fratri amantiſſimo, liberis no-
ſhr parentes, nobis liberos, dignitatem, ordi-
nem, fortunas, ampliſſimam Kempublicam, pa-
triam, qud nibil poteſt eſſe charius, denique nos-
metipſos nobis reddidiſti.
3. Per Interpretationem, ſive Synonymiam;
cùm id, quod ſemel communioribus verbis
dictum eſt, poſtmodàùm multis & elegantio-
ribus repetitis exprimitur.
Sic Cic. Orat. poſt red. in Senat. brevem
hanc ſententiam, veſtra in me beneficia explica-
ri dicendo non poſſunt, per interpretationem
dilatat: Quæ tanta poteſt exiſtere ubertas inge-
nii, quæ tanta dicendi copia, quod tam divinum
atque incredibile genus Orationis, quo quitquam
poſſt veſtra in nos univerſa promerita non dicam
complecti orando, ſed percenſere numerando?
Et Philipp. 2. ſententiam illam brevem,
zu Pompen Jomum ingredi auſus es ” quà incre-

pat Antonium; ita AAnplieer⸗ Tu ingredi do-

mum illam uuſus ες . Tu illud ſanctiſſimum li-

men intrarxe? Tu illarum zædium Diis Penatibus

os importuniſſimum oſtendere &.
4. Per Auxeſin, ſive Incrementum; cuùm

multa verba idem ſignificantia cum nc
em-

Π
emneurann
[ }
{ Μ Π
Π
mnifemin
ἐ εἰ
Β.
7
" 71

ἵ μῃ
ἐβ εὴ

ἡη) "Μ")}
"
" 7
Μἷἷ!ψ ΓΠΗ;Η ἜΡἼ
β ὔἓωςε Ν
Ν ἴῃ ᾖξ Ϊ

}

μηη!})
. "
"
μἹ
n ἣῃ, 1
Υ͂
ἰ Minn
ἽΠΠ), []1}.
Π ,
ἩΜ1Ι,};
" ἀημηι,

Ἱ verdi
δἀ μ

ΔΉ ἐ
Π
Ἷ ὰ
ἜΠ ἢ
Π ΊῚ
Π ὦ

} ἵμ!.

μμ.
n ὑ
ὑ ;
! ῃ.ῖἓτἶἆ
nttiſpmmn,

“ Π

"

ὙΠ ΠΊΙ,
"

INSTITUTIONES RHETORICA. 6 5
ſemper incremento congeruntur, donec ad
ſummum perveniat Oratio.
Sic Cic. Orat. 3. in Verr. ejus ſcelera per
incrementum amplificat: Non enim furem,
ſed ereptorem, non adulterum, ſed expugnato-
Ὑ pudicitiæ, non ſacrilegum, ſed hoſtem ſacro-
rum religionumque, non ſicarium, ſed crudelem
carnificem civium ſociorimque in veſtrum judi-
cium adduximus.
Et pro Κοίς, Amer. Eò prorumpere hominum
rupiditatem & ſcelus & audaciam, ut non modò
clàm, ſed etiqmn hoc in foro, ante tribunal tuumm
M. Fanni, ante pedes veſtros, judices, inter ipſa
Julſellia cædes futuræ ſint. -
Et Philipp. 2. Antonii vinolentiam per in-
crementum ſic amplificat: Tantum vini in
Hippiæ nuptis exhauſeras, ut tili neceſſe eſſe in
rconſpectu populi Komani vomere poſtridie. Ο rem
non modò viſu fwdam, ſed etinm auditu! Si in-
er cæanam, in immanibus illa tuts poculis hoc
ibi accidiſſet, qui non turpe duceret ὁ In catu
verò populi Romani negotium publicum gerens,
Magiſter Equitum, cui ruttare turpe eſſet, ς vo-
mens, Fruſtis eſculentis, vinum redolentibus gre-
mium ſuum ξ ᾽ totum tribunal implevit.
Plures Periodum amplificandi fontes in Li-
ΤῸ primo de Inventione apertos reperies.

CAPUT VI.
Quibus verbis conſtare debeat
Amplificatio.

D’ verbis ad ornatum Orationis, aut Pe-

riodi pertinentibus pauca εχ SOario Par-
E te

ἐς INSTITUTIONES RHETORICX.
te 3. Capite 1. paginâ 132. diximus, quæ nunc
ex Cicerone Lib. Partit. Orator. diſtinctiùs
explicanda ſunt. Ponenda itaque ſunt verba,
quæ vim habent illuſtrandi, id eſt:
τ. Illuſtria, ita tamen, ut ab omnibus in-
telligantur, nec abhorreant à ſenſu communi.
Sic Hluſtris eſt exclamatio Ciceronis: Ο acer-
am mibi memoriam temporis illius ac loci, cum
δὶς in me incidit, complexus eſt, conſpersitque
lachrymis, nec loqui præ mæœrore potuit 4 Ο rem
cùm auditu crudelem, tum viſu nefariam Ο
reliquos omnes dies noctésque eas, quibus iſte ὰ
me non recedens, Theſſalonicam me in Quaſto-
riumque perduxit?
2. CGravia, hoc eſt, plena ſententiarum &
majeſtatis. Ita Cic. pro Milone: Ex omnibus
præmiis virtutis, ſe eſſet habenda ratio præmio-
rum, ampliſſimum eſſe præmium, gloriam 4
hanc unam, quæ brevitatem vitæ Zaberincn me-
morid conſolaretur; quæ efficeret, ut abſentes
adeſſemus, mortui viveremus; banc denique eſ-
ſe, cujus gradibus etiam pomines in cælum vi-
deantur aſcendere.
Porrè verba illa graviora ſunt, quæ ma-
jorem vim bonitatis oſtendunt; τ charitas &
pietas, quàm amor & benevolentia. '
Hinc Cicer. lib. epiſt. 9. Perjucundæ mibi
fuerunt litteræ tuæ, quibus intellexi, te perſpi-
cere meam in te pietatem; quid enim dicam
lenevolentiam, cum illud ipfum ſanctiſſimum
nomen pietatis levius mibi meritis erga ΗῈ tuis
eſſe videatur? .
Graviora ſunt pariter, quæ majorem vnio-

ſitatis vim præ ſe ferunt; ut latro, Prædo, va-
Pto 7

μ }
n benenn
Π

,

ἓί
lin hui
μ ι
ΤΚ
71}
.
}
ἰ
.
ΠῈ nun
[}}}
ῥίψῃ
ἰπΐχῃ
"
ἐ }} Ε[
Μ
ῃ η
ontlen

᾿

!

dee INSTITUTIONES RHETORIE. : 67
. ὠίΗῃᾶἘἶ tor, guan, fur⸗ Sarnife „quàm ſicarius;
Ν ΐλπῖνετὁ; parricida, qu n omicida; impius ac nefarius,
ὰ quàâm improbus; profligator, quàm malus.
Π Ita & quæ majorem nocendi vim habent; ut
tenaun vulnerare & ferire, quàm percutere; exter-
ὴ ς Winare, quàm ejicere; trucidare, quàm oc-
᾿ Π cidere &c.
Μ ἰ 3. Plena, qualia ſunt 1114 pro Milone: De
, nmie μῃφ ſemper populus Romanus, Jemper omnes gen-
Pemus In zes loquentur, nulla unquam obmuteſcet vetuſtas.
ἱ “ᾧ”“’“”ἷΐ 4. Jonantia, qualia ſunt illa, quæ leguntur
Ι ’ἵ’ἶἶί'“ in Miloniana: Polluerat ſtupro Janctiſſimas re-
111 {{

Vligiones; Senatus graviſſima decreta perfregerat;
tftecunid ſe paldm d judicibus redemerat; vexârat
meninmmi in Tribunatu Senàtum; omnium ordinum con-
εΝ ſenſu pro ſalute reipublicæ geſta reſciderat; me
umm Δ patrid expulerat; bona diripuerat &.
μ{ Et pro Plancio: Huc exurge tamen, quæſo,
μ Ν vetinebo, & complectar; nec me ſolum deprecato-
Π 10 rem fortunarum tuarum, ſed comitem ſocium-
κ μ que profitebor.
ΔΝ Ο γς Cognominata, hoc eſt, ejusdem pene
ſignificationis; ὼς pro Milone: Pac tanta
en virtus ex urbe expelletur, exterminalitur, éji-
Nchis cietur ἐ Et pro Plancio: Quid me adſpectas
. Quid mea promiſſa repetis ᾽ Quid meam fidem

—

bri, 1 4 6. Vim habent amplificandi verba juncta,
en quæ non ſimplicia ſed compoſita ſunt; ùt per-
4

horreſcere, excruciare, contrucidare &c.

„Orator ipſe fingit, ut acriùs & vehementiùs
ἐ dicat. Ita Cic. ad App. lib. 3. dicit: Nullam
n Appietatem, μφ Lentulitatem valere plus :
μ Β Δ qum

68 INSTITUTIONES RHETORICXAX.
qum ornamenta virtuti. Sic malus Poëta per
contemptum Poêëtaſter nuncupari poteſt.
8. Non vulgata, quæ ſupra vulgarem dicen-
di morem efferuntur, ne humilis videatur
Oratio; ùt pro Milone: Vos Albani tumuli
atque luci, vos, inquam, imploro atque obteſtor.
Vosque Albunæ aræ ſacrorum pobuli Komani
ſociæ & æquales, 742 ille praceps amentid, cæ-
Ὑ proſtratisque ſanctiſſimis lucs, ſulſtructionum
inſanis molibus oppreſſerat. ,
Hæc aliquando ſubſtituuntur vulgaribus,
& ex collatione videntur ampliora. Exem-
plum dabit hic locus ex Verrina: Non enm
furem, ſed ereptorem, non adulterum, ſed ex-
pugnatorem pudicitiæ, non ſacrilegum, ſed ho-
ſtem ſacrorum religioniunque, non ſcarium, ſed
crudeliſſimum carnißicem civium ſociorüumque in
judicium veſtrum adduximus.
9. Superlata, quæ veritatem excedunt, &
dicunt plus, quàm revera eſt; ùt pro Archia:
Saxa & ſolitudines voce reſpondent, beſtiæ ſape
immanes cantu flectuntur atque conſiſtunn.
Et pro Marcello: Domuiſti gentes imma-
nitate barbaras, multitudine innumerabiles, lo-
cis infinitas, omni copiarum genere abundantes.
τὸ. Multum valent cùm ad illuſtrandam,
tum ad augendam Orationem zranslata verba,
qualia ſunt illa: Lumen Orationis;, ſplendor
generis, concionum procellæ, Orationis ful⸗
mina, incenſus ἰτὰ » inflammatus cupiditate,
errore lapſus &c. ùt pro Mil Equidem cæ-
terus tempeſtates ac procellas in illa duntaxat ſiu-
CKibus concionum ſemper putavi Milom eſſe Jub

eundas. Et ibid. Quid enim odiſſet Clodium ,
. Ὶ ᾽

ψ
μ
Π
!
Π Ν Ϊ
ῃμά
μ

.

τ:εᾗατκτιπς Ι

Ε
{Π1}}}}}}
[υἱμ}
ἣἰ εᾗζ...ῃ:
᾿ηὺν
Π
Ν 7
in heben

{{ tern
iden
Π
.
ἰ
:
. 7

Ἠ«ιᾖἐ ᾿ Ι
“ ἢν

ἷηἶἶᾗ“ῖ”ἑαι
ῃ
Μ ,

ἳθὐφἷιἶἷξ’ ͵'

Me
Τ byen
ΔΝ
ι
tnibitenn
.Τ
. 71}
1

ὨΜ Ν .

Μ}ΠΠῤμῃ

}
Plora Lin
; ἐ
lenun, [1
flgun, {{
Ν emun,
Ἴ ,

en Ν
μ μά
ἰ !
ΜΠΝ,
Π μὼ
vlettile,
Π
|
μ
ο ,͵Γρὶ͵ΐ9͵ς-;ε
: Οωυοᾳιζἔ

μ cl⸗

᾽

κ

civile odium, quo omnes improbos odimus?

INSTITUTIONES RHETORICE. 69
lo, ſegetem ac materiam ſuæ gloriæ, præter boc

Monet autem Cicero, adhibendam eſſe
Disjunctionem : quod fit, cùm unumquodque
membrum ſuum verbum habet ac ſenſum.
Talis eſt locus ille pro Milone: Me patrid er-
pulerat, bona diripuerat, domum incenderat, li-
beros, conjugem meam vexaverat, Cu. Pompejo
nefarium bellum indixerat.
Fit etiam Disjunctio ſingulis in verbis; ut
pro Mil. Quodnam concepi tantum ſcelus, aut
quod in me tantum facinus admiſi, cùm illa in-
dicia communis exitii indagavi, patefeci, protu-
li, extinxi ? Et pro domo ſua: Jus igitur ſta-
tuets eſſe, uniuscujusque veſtrüm ſedes, aras,
focos, Deos Penates ſubjectos eſſe libidini Tri-
bunitiæ?
Maximam quoque, ſi Ciceroni credimus,
vim habent amplificandi relata verba, dupli-
cata, iterata, & quæ aſcendunt ab humilio-
ribus ad grandiora.
Quod ſpectat ad relata verba, illa tribus
modis poſſunt inrelligi.
1. Cùm paria paribus referuntur; ùt pro
Milone: Eſt enim bæc non ſeripta, ſed nataæ
lex, quam non didieimus, accepimus, legimus,
verùm ex natura ipſa arripuimus, hauſimus, ex-
preſſimus, ad quam non docti, ſed facti, non in-
ſtituti, ſed imbuti ſumus &c.
2, Cùûm contraria contrariis neféstuntur; ùt
pro Sextio: Sed mihi omnis Oratio eſt cum vir-
tute, non cum deſidia; cum dignitate, non cum
voluptate; cum ratione, non cum amentia; cum

iis, qui ſe patriæ, qui ſuis civibus, qui laudi
-

ο IXNSTITUTIONES RHEFTORICFE.

qui gloriæ, non Bi ſomno co conviviis & dele-
ctationi natos arbitrantur.
3. Càùm ad unum verbum multi caſus per
Adjectionem referuntur; ùt pro Cluent. Itafla-
graore cæpit amentid, ſic inflammata ferri libidi-
ne, ut eam non pudor, non pudicitia, non pietat,
non macula familiæ, non hominum fama, non ΓᾺ
lii dolor, non fliæ mœror ὰ cupiditate revocaret.
Iterata dicuntur ea, quæ ſæpius initio mem-
brorum, vel inciſorum repetuntur; ùt pro
Milone: Ubi nunc Senatus eſt, quem ſecuti ſu-
mus * Ubi Equites Komani illi, inquit, tui?
WULi ſtudia municipiorum5
Duplicata verba ſunt ea, quæ geminantur;
At pro Mil. Excitate, excitate eum, ſi poteſtit
ab inferis!
Plurimùm valent quoque ea verba ad au-
gendum, quæ ab humilioribus ad grandiora
Perveniunt. Ita pro Mil. VUtinam Dii immor-
tales feciſſent ( pace tuã, Patria, dixerim; me-
tuo enim, ne ſceleratè dicam in te, quod pro Mi-
lone dicam piò ) ut P. Clodius non modò viveret,
ſed etiam Prætor, Conſul, Dictator eſſet, ante-
quam bhoc ſpectaculum viaerem? Et Verrinâ:
Facinus eſt, vinciri civem Komanum; ſcelus,
verberari; propè parricidium, necari; quid di-
cam in erucem tollere ὃ
Denique conſectanda eſt in verbis Conſonan-
tia, Cicerone teſte: Hinc ſuperlativa meliùs
ponuntur pro abſolutis; ùt pro Lege Mani-
lia: Quanquam mihi ſemper frequens conſpectus
veſter multò jucundiſſimus, hbic autem locus α
S nczen ampliſſimus, ad dicendum ornatiſmus

eſt viſus.
Π Pluralia

Ν

nd
Een

μ
μ}Ὁ β
͵ι;,ἑἷιἷἷἷἷ
ε}
ἐ ἐ
(
ΠΗ

Ι!}

ἀὐμιν

}

ΕἼΠ
η
Man
11
μ
ἀμὴ

"

ὴ
" }
Πη
πὰμῃ
ἢξι
" Π (

}

Eumet

bemi

nieſ
μ ;
nnr n
ulali metn
nnin ι χἰ
;;Μ Π
" Π
" )
'

Ξ-

77})
77

Ἐ geminanur

μ }

α ῆ
Ὕ
1! Mmmn
μ
ψψ
| }
Π
7)71..}
μ !
miz μὶὦ

bis Clent .

hudwa e
ἰ
1 Δ]"
|}}"
! { ῃ

!

INSTIITUTIONES RHETORICEůæ. 7r.

Pluralia pro ſingularibus; ἂς pro Balbo: Si
auctoritates patronorum in judiciis valerent, ab
ampliſſumis viris L. Cor nelii cauſa defenſa eſt; 17
uſus ἡ peritiſſimis, ſi ingenia ab eloquentiſſimis, ſi
udia αὖ amiciſſmmis, ς cùm beneficiis cum L.
Cornelio, tum inaximè familiarvitate conjunctis.
Verbalia pro abſolutis conſonantiora ſunt;
ut dominatriæ animi cupiditas, Pro domina vi-
tæ: Philoſobphia, Jux virtutis, indagatriæx, ex-

pultrixque vitiorum, & artium procreatrix.

CAPUT VII.

De reliquis ad Elocutionem per-
tinentibus.

DE MEMORIA.
Um officium Oratoris ſit, ea, quæ dili-
C genti meditatione animo concepit, &
exacto ad leges Eloquentiæ ſtudio in
ſcripta digeſſit, ad Auditores voce proferre;
memorià indiget, eãque firmà & fideli, ma-
ximè quando in longum excurrit Oratio.
Eſt autem memoria Plutarcho cella penua-
ria diſciplinarum; Platoni, Muſarum omnium
parens; Ciceroni, rerum omnium theſaurus,
denique firma animi rerum & verborum in
ordinem diſpoſitorum perceptio.
Duplex eſt; altera naturalis, quam Auctor
naturæ, Deus inter cæteras animæ dotes ho-
mini dedit; altera artificialis, quæ exercitatio-
ne & artificio comparatur.-
Hujus inventor dicitur Simonides, qui ob-
trita convivarum corpora ex loco, quo quis-

que diſcubuiſſet, agnovit: Quo facto obſer-
Ε 4 νᾶ-

72 INSTITUTIONES RHETORICX.
vatum eſt, memoriam deſignatis animo ſedi-
bus juvari. Quod etiam unusquisque proprio
experimento animadvertere poteſt, quia, cùm
in loca poſt intervallum temporis redimus, fa-
cilè reminiſcimur eorum, quæ ibi facta ſunt.
Quare non immeritò artificialis memoria,
licet ad alias etiam artes & ſcientias neceſſaria
ſit, ſpecialiter tamen artis Oratoriæ pars exi-
ſtimatur. Neſciretur enim, quanta vis eſſet
Eloquentiæ, niſi in hoc lumen perorandi vim
extuliſſet; quia non rerum modèò, ſed etiam
verborum ordinem Præſtat, nec ea pauca con-
rexit, ſed ropè infinita, ita ut etiam in lon-
giſſimis aiorbus priùs audiendi parientia,
quàm memoriæ fides deficiat.

PRECEPTA PRO MEMORIA
ARTIFICIALI.

, Cùm aliquid memoriæ mandandum eſt,
in id unum intenti omnem aliam cogitatio-
nem deponamus.
2. Cùm aliquid longius memoriàâ compre-
hendendum, illud addiicamus per partes, eas-
que breves.
3. Margini chartæ, in qua deſecripta eſt
Oratio, notulas quasdam appingamus rei, de
qua ſermo eſt, convenientes; ùt ſi de cælo lo-
queris, aſteriſcum; ſi de prælio, gladium,
vel ſignum militare; ſi de navigatione, re-
mum, vel anchoram appone.
4. Oratio, ſicuti in legitimas partes diviſa
eſt, ita etiam ſcripta in partes intervallo ali-
quo à ( ſeparatas diſtinguatur.
5. Poterit etiam memoriæ artificium ex cer-
[15

;;επτυῖ
“ ῄῃλξιῖ
ξᾗἳζὓἷω{ἓῃ'ἷ...
Γ η
εἰμι
ἐ Ν
μ Ν
εἐ

ψ
Π
αὐμιμι
Θ
71}
μὑ
ει
ἰμϑ ι
ψ πὶιὶ
gllunen,
lufet,n
ει ᾽
Ἱ Ν
Hhemen
ΊΠ )

) ΧΙ’.Τ’ΧΜ ἡἢ
Μ ῳ

ἓυἷεϊιπωῄ
Πχ
,“νὶ'νἶὓαιιῃ
ΤΝ
"
Ἷ ὀρ“ἀ"π
ιἓι}ἓ[ῃς[

Ἱ "
Πγὼ μ
11
Π
el paczen.
{ΠΠ in ,r.
Τ μῃηι,

ἿΠ
.

Ἴ 1
ἰχ (

μ Ο
( Ρἆἶ Ἰν ( |

Ἐ{ "
Π
ἀαὺν
᾿ ἓὶεὼυὤ
Π
ςᾶΠΟΠ ͵
μδι

᾿

ἼΩΝ

. ξζἳἓἳ'
{ ὴ

INSTITUTIONES RHETORICE. 73
tis locis ac imaginibus Oratori dicenti ob ocu-
los verſantibus excoli & juvari; v. g. Loca mul-
ta & ſpatioſa, multàâ varietate ſignata, modicis-
que intervallis explicata, quæ videris, animo
concipe, inſtar magnarum ædium aut alterius
ædificii: Atque hæc tam firmiter affigenda
menti ſunt, ut etiam non viſa ſine cunctatio-
ne occurrant, tum ea, quæ ſcripſeris, vel co-
gitatione comprehenderis. His locis com-
mendanda & quaſi per ſigna quædam illis ex
ordine affigenda ſunt eo modo, quo præcep-
to tertio de margine chartæ diximus. His per-
actis, cùm memorià repetenda fuerint, inci-
pies ab initio loca recenſere, & quod cuique
credideris & affixeris, quaſi ab illo repoſces.
Imago enim cujusque admonebit, ut, quam-
vis multa ſint, quæ meminiſſe oporteat, ſin-
gula tamen, quaſi vinculo connexa heæreant.
Ita fiet, ut ordinem rerum locorum ordo
conſervet, res autem ipſas rerum imagines
repræſentent.
Hoc memoriæ artificium prodeſt ad mul-
ta rerum nomina audita per ordinem repeten-
da, & ad res diverſiſſimas complectendas.
Veràùm ad ſingula continuæ Orationis ver-
ba perdiſcenda nihil fere prodeſt, quia ſin-
gulorum verborum imagines memoriæ man-
dare nimis arduum & infinitum foret; eam-
que magis debilitat & deſtruit, quàm confir-
met & adjuvet.
6. Multàùm relevat memoriam, ſi ex iisdem,
quibus Orationem inſcripſiſti, chartis addiſcas.
7. Quæ memoriter addiſcis, qualſi ſecu-
turæ declamationi præludens clarà voce pro-
Ἐ nunties,

74 IxNSTUTIONES RHEFTORICX. "

nunties, ſi loci circumſtantia, aut modus di-

ſcendi, cui aſſuetus es, id permittat.
g. Affectum nullum vehementiorem, ſive ἰ

inter diſcendum, ſive inter dicendum admittas. rälid
Denique maxima memoriæ ars eſt indu- n
ſtrius labor & frequens exercitatio. μ ο
,
DE ACTIONE. zut

Actio eſt quædam Eloquentia corporis, quæ cs
ejus motum rerum & verborum dignitate cum "

aliqua venuſtate moderatur, ſine qua ſummus naen
Orator diſplicet, mediocris verò hàc eleganter in ei
inſtructus ſummos frequenter ſuperaverit. δ07
In duas partes diſtribuitur, ſcilicet in vo- egl
cem, quæ aures occupat, & in geſtum, qui aile
oculos rapit; per viſum enim auditumque man⸗
omnis in animum affectus penetrat.
DE VOCE, SIVE PRONUNTIA M
TIONE. Β.
In Voce & Pronuntiatione cavenda ſunt ohys
ſequentia: Ν
τ. Ne ſit muliebriter affectata ac mollis. Meni
2. Ne canere videamur. Ϊῃ
3. Ne cum eodem tenore, aut cum mono- μηὴ
tonia pronuntiemus.
4. Ne furioſam & ululantem vocem imite-
mur. ἀ ῳ
ζ. Ne ſupra vires vox augeatur. Νίῃῃ
6. Ne longiori ſpiritu aut anhelitu protra- uen
hatur. ῃ ῃ
7. Ne ſuſpiriis interrumpatur. Ε
8. Ne naribus potiùs, quàm ore efferri r
videatur. ῃ

9. Ne ſit nimiùm præceps, nimis tardea 2d- . "

mis clamoſa.

o ἰχ
ἀπ η ὶ
Ν
Π
Π η
Ἰδ ὐ ὴ
Ὑ}),

Ν

Δά ὦ

"1
[6 4 Π
ie ckont
ἰ
ΠΘ in o
geum, g
n WArIG
Μ{

Ο Ν

.

INSTITVUTIONES RHETORICE. 75

Δά rectam Pronuntiationem requiruntur
ſequentia:
ι. Ut ſit facilis, urbana, & pro rerum va-

rietate diſtincta.

2. Ut ſit articulata, & legitimis interpun-
Rionibus diſcreta.
3. Ut extremæ ſyllabæ non abſorbeantur.
4. Ut ſit æquabilis, continua & clara.
5. Ut pro varietate affectuum etiam vox
immutetur; quod facilè Orator efficiet, ſi
eundem in ſe, quem in audiente poſtulat, mo-
tum ſenſerit, cui dein certum vocis ſonum
accommodabit.
Sic iracundia poſtulat ſonum vocis acutum,
incitatum, crebrò incidentem.
Miſeratio & mœror flexilem, plenum, in-
terruptum, flebili voce.
Metus demiſſum, hæſitantem, abjectum.
Vis vehementem, contentum, incitatum.
Voluptas effuſum, lenem, tenerum, hila-
rem ac remiſſum.
Moleſtia gravem & preſſum; & ſic de re-
liquis animi affectibus, quibus vox eſt attem-
peranda. :

DE CGESTII.

Sicuti Geſtus, qui loquax filentium dicitur,
plurimum confert ad perfestionem Oratoris,
ica vocem comitari debet, animôque ſimul
cum ea parere; itaque
I. Status ſit erectus & celſus, rariſſimus in-
ceſſus, & ille prebrevis.
2. Caput aptè componendum, nempe ſe-
cunduùm naturam rei: Nam capitis demiſſio
: animi

*

76 INSTITUTIGNES RHETORICX.
animi dejectionem, erectio ſuperbiam ſignifi⸗

cat; quare motus accipere varios deber pro
varietate geſtůs manuum rotiusque corporis,

cùm aſpeétus, ſive oculi ſemper eò vertan-
tur, quò geſtus, niſi cùm aliquid damnatur,
aut removetur.
3. Vultus, ſive oculi componendi ſunt pro

ratione argumenti, ita ut videantur modò ſup-

plices, modò minaces, nunc blandi, nunc tri-
ſtes, nunc hilares, nunc ſubmiſſiores.
4. Cervix ita ſit conformata, ut nec rigida
ſit, nec ſupina, niſi in extremis affectibus.
5. Humeri decenter attollantur, porrigan-
tur; & contrahantur. .
6. Manus ita conformari debent, ut loqui
videantur, nunc poſcendo, nunc minando &c.
7. Cavendum eſt in geſtu, ne ſit nimius,
nimis actuoſus & affectatus, ſed accommoda-
tus ad rem, quam exponimus.
§. Siniſtra manus non ſola movenda eſt,
niſi per contemptum, licet dextera ſæpe ſola
moveatur. Ἔ
ο. Utraque manus cùm movetur, confor-
mari debet ad ſignificationem verborum, &
quaſi rem ipſam & locum indicare.
10. Caput, barbâmve mulcere, capillos re-
trò agere, clariùs excreare, ſtare ſupinum
vel recurvum, indecorum eſt.
Denique geſtus omnis ita componendus,
ut unà cum Pronuntiatione elegantiæ & vVir-
tuti Orationis reſpondeat, ne moleſtus
& ingratus ſit Auditori.

φ (ο £

m—

ἰμὶ Π
ι .
}
ι χ.
iſtores
d,t hee Ν
Τ
Ν ροπίξετἳ

Π
Π

ν

ἢ

Τ
Π
γεῖυ
μ μΠ}}
, |
ὙΝ
Ἷ ἷΠΡΙΠ”Ἱἷ

ὶ
Π
5 Π

„C. CORNEII

TACITI
NOTIS ILLusSTRATI-

Pro uſu & exercitio Aca-
demicæ Juventutis in Rhetorica.

Sumptibus Almæ Univerſitatis Juliæ,
ANNO MCCXXXV. : Ξ
Typis, Marei Antonii Engmann, Univerſ. Typoge.

CUM PRIVILEGIO SACRNE CESARENRE
REGILEQUE CATHOLICA MAJESTATIS, .
Et PFacultate Superiorum.
Τ TIRCEBURGI
Ι

Ὅο

χ , ᾧ 3
ἐ ΤΑ ἐξ.ΐθὄπ . ὄ ὶ ὍΩ Ν Ὦ “
α'ὶ Ἐ Ξᾗἓἓ See τ Ξ Σ
Ὡ ο φάξωῃν

δο ὰ
RNELII ΤΑΟΙΤῚ
VITA

EX DESCRIPTIONE
Jus TI LIPSII.

Ν ΔἸΌ CORNELIUS ΤΑ-
Γ " ΟἸΤῦϑ; cui νυἱρὸ P. Præ-
nomen faciunt, non illà pa-
tricià Cornelià gente, ſed
alià minàs illuſtri natus eſt,
extremis, ùt opinio mea

— fert, Ti. Claudii Imperato-
τὶς temporibus. Pater avusque honores geſſe-

rint, & ad Rempublicam acceſſerint, nec ne,
ut in re vetuſta & incerta nihil affirmem: pro-
piùs à vero abeſt, ipſum primum jus imaginis
& honores in familiam non minus illuſtrem in-
mliſſe. Initium dignitatis 811 ſub Veſpaſiano
fuit, ἃ quo, Plinio auctore, procurator datus
Galliæ Belgicæ, rationes Principis adminiſtra-
vit; quæ cignitas Equeſtri Ordini diu pecu-
liaris fuit. Reverſus à Tito, ùt opinor, Quæ-
A 2 ſturam

4 8( ο ) 2=-
ſturam accepit: certè digniratem ſuum, quam
Veſpaſianus inchoaverat, auctam & adjutam
eſſe à Tito, ipſe in Hiſtoriis profitetur: nec
aliud fuſpicari eſt quàm quæſturam, aut ſi for-
τὸ Kdilitatem, quia Præturà KIV. demum
Conſulatu Domitiani auétus ε, In quo er-
roris manifeſtus eſt eruditus vir, qui Domi-
mano IX. & Verginio Rufo II. Conſulibus Præ-
torem Tacitum conſtituit. Nam Tacitus
quidem ipſe in Annal. XI. diſertè ait, ſe X V.
virum S. F. ac tum Prætorem ludis ſæcula-
ribus Domitiani cum cura adfuiſſe. Atqui
ludos ſæculares à Domitiano editos A. V. Ο
DCCCVLI. id eſt, quinquennio ipſo poſterias,
quàm Vertranio placuit, ex monumentis anti-
quis liquidæ veritatis eſt. Extant nummi non
pauci cum his notis, IMP. (Ε. FLAV. DO-
MITIANUS. AUG. GERM. PONT. MAX.
ΤΗ PO I ES T. VIII. COS. XIV. LUCD. Σ
FEC. Ad Conſulatum deinde ſatis longo in-
tervallo, imperante Nervaâ, pervenit. A. V. C.
DCCDL. ſuffectus in locum demortui T. Ver-
ginii Rufi, illius qui delatum à Germanicis le-
gionibus imperium conſtanter ſpreverat, quem
defunctum pro Roſtris Tacitus laudavit. Exu-

läſſe eum ſub Domitiano quidam tradiderunt;

magis tamen, ùt opinor, pro more vulgi, qui
magnis viris inſignes caſus affingere amat, quàm
quod ejus rei certus auctor ſit. Ego legendo

non aliud comperio, quàm abfuifle eum ali-

quot annis ab urbe, idque eo ipſo tempore,
quo Julius Agricola ſocer ejus mortem obierit
Conſ. Pompelo Conlegà, & Cor. Priſco, non
: {{ }}}}

ἷέζοι'ιΙΠἸ ἁ
ler dee⸗
won ere
Ulognr,
Π
ſbremuns
umi
Π
ἴ

ὰ
αἰ ( ι
Π
ἿΠ

}

ΜΗΟ, ῃεΡ
μῃ
Peinoren
PAninn
Drenem Ϊ
δψηηγ;
{

( ῃ
ῃ
“"
" ἢ

28): (o): (Se⸗ 5
tam exilii neceſſitate, ùt arbitror, quàm tædio
temporum & cupidine otü. Nam, quod ii-
dem, ut omni ex parte tam anxia diligentia
eonſtet, decennium in exilio egiſſe ſcribunt, ac
demum exorato Domitiano telinuiunn latine
ut loquar, inanis fabula eſt; at credo, eos, ho-
mines, cum hoc ſcriberent, indormiiſſe bello
Trojano, & illinc decennia ſua ſumpſiſſe. Con-
ſtat enim apud vigilantes & ſobrios, Domitia-
num à Ludis ſuis ſæcularibus quibus certè Ta-
citus Prætor Romæ adfuit, VII. duntsxat an-
nos vixiſſe: octavo, conſpiratione ſuorum oc-
ciſum. Hæc ferè in Republica. In privata
ejus vita iſta ſunt. Uxorem duxit A. U. Ο
DCCCXXX. Veſpaſiano IIX. & C. Julio Agri-
colà Conſulibus Agricolæ filium; idque illi ad
extremam ætatem concors & tranquillum ma-
trimonium fuit. Liberos haud dubiè reliquit,
χ εχ iis, niſi conjecturà fallor, longo inter-
vallo, nepotem M. Claudium Tacitum, qui
Poſtea Imperator appellatus ( ἢς enim eum Im-
pPeratorem nummi appellant, non ut vulgus,
P. Annium Tacitum) qui, ἂς Vopiſcus refert,
parentem ſuum appellare hunc Tacitum ſolet.
Hiſtoriæ ſcribendæ ſenex demum vacavit, cùm
reliquum ætatis in foro cauſis orandis egiſſet.
Ex Plinii epiſtolis, & Tacitum in principibus
Oratoribus fuiſſe, & Orationes aliquot edidis-
ſe, intelligimus. Mquales habuit Fabium
Quinctilianum, utrumque Plinium, Julium
Plorum, Secundum, Maternum, Μ. Aprum,
Eprium Marcellum, Vipſanium Meſſalam.
Scripfit primüm omnium, Hiſtoriarum libros
" A 2 ab

!

6 ℳ ): (0): (σ—
ab exceſſu Neronis ad imperium Nervæ: de-
inde Annales ab Auguſti exceſſu ad finem Ne-
ronis, quorum omnium quanta jactura, & Ρ
quibus locis facta ſit, in tempore memorabo.
Nominantur & ejus facetiarum Librià Fulgen-
tio, cum hoc fragmento, Cæſi itaque morum Ἷ
eclogio in filiis reliéto. Mortis ejus tempus non
exprimo: naturalem tamen annum propemo- n
dum inveni Odoratus ſum ex Plinii nepotis Ἷ

Epiſtola, quæ libro VII. Nam ait diſertè pro- Μ
pemodum ætate æqualem ſe Tacito. Ατ Pli- 4}}}}
nius incendio Veſuvini montis, quo avunculus (
periit, agebat, àùt ipſe ait, duodeviceſimum |
annum. Natus ergo Plinius (nam incendium μ
illud ſecundo anno Liti) non dubiè, anno urbis Μ
conditæ DCCCXVI. Memmio Regulo, & Ver- irhi
ginio Rufo Conſulibus. At Tacitus paulò ma- μ η
ſor natu, quod eàdem illà epiſtolà teſtatum re- ἈΝ
iquit Plinius. Ergo natus extremo imperio μ
Claudii, vel potiùs, initio Neronis, vixerit- μ
que, opinor, vel ad imperium Hadriani. Hi- | μην
ſtoriam quidem orſus eſt ſcribere poſt mortem ſuuſebi
Nervæ. Clarum, quoniam principio lib. I. ψ

Hiſtor. vocat Divum Nervam, qui honos ΔΜ
non habetur niſi principi fnt
mortuo. memr
(οὐὔξ. [ὃ
: .
77
Ἱ
Ὅ}

C. COR- ἴ

α ς «Ε8 9 ξφ» φ
Ἕξἓ]ἓἱυτε;; AB EXxCESSU DIVI AUGUSTI

Οὐηι π} LIBER PRIMUS
ἀπείπη BREVIARIUM LIBRI.
{ Uguſtus Nolæ mortem obit. Tiberius ſucce-
ner η η ἕέι, tardè & cupidinem diſſimulans: Pan-
η11{ {{|8}} *nonicas legiones tres gravis ſoditio inceſſit.

Τ, Hea Miſſo Druſo Ti. Ε. agrè componitar. Idem in
Τ Germania inferiore motus, qui conſodit non ſine
Π ſanguine & Cæde. Germanicus Ceſar in ho-
ί. ſtem ducit- eaque expeditione Marſi, Tubantes,
ἀδυν Bructeri, Uſipetes vaſtati aut caſi. Zulia Au-
oNe gaſti Ε, Rhegii vitam finit. Sodales in honorem
Π μ Auguſti, & ludi Auguſtales inſtituti. Germa-
ηά nicus iterum Rhenum transmittit, in Cattos du-

Π ΠῈ 41}: 25709 domos, homines vaſtat, urit, cædit. δέ-.
Nenide geſtes obſidione Arminii liberatur. Ob haæc Im-
Π kr perator conſalutatus. Bellum deinde in Cheru-
μ ῖ ſos geſtum reliquiæ Vzari & militum lecta Σ iis-
ψ ἰν, gae Suprema ſoluta. Romani in reditu, ſib Cæ-
μ cina l tamen hoſtes proſpera eru-
ptione fuſi, fugati. Majeſtatis Léx reducta &
aſperè exercita. Tiberis inundat. Theatralis tu-
multus ἐ{{ : & per eam cauſam decreta Patrum
expreſſa ad coërcendos hiſtriones. Poſtremò
actum de ſubdäducendis Tiberi aquis, égué nomi-
ne querelæ civitatum Italiæ & legationes. Hac
biennio ferè geſta, SEX. ΡΟΜΡΕΖΟ ETLSEX.
APPULE 70 COSS. NERONE CLAIUIDIO
DRISO GESARE, ETC. NORBANO K.
A 4 r-

ε. : Ὁ, Cornelii Taciti

. Rbem (a) Romam à principio Re-
Ὑ ἓεε habuêre: Libertatem & Con-
ulatum L. Brurus infſtituit. (b)
Dictaturz ad tempus ſumebantur:
neque Decemviralis poteſtas (c) ultra biennium,
(d) neque Tribunorum militum Conſulare
jus diu valuit. Non Cinnæ, non Sullæ longa
dominatio, & Pompeji Craſsique potentia citèò
in Cæſarem; Lepidi atque Antonii arma, in
Auguſtum ceſsère, qui cunéta diſcordiis civi-
hlibus feſſa, (e) nomine Principis ( impe-
rium accepit. Sed veteris Populi Romani pro-
Ipera vel adverſa, claris Scriptoribus memorata
ſunt: temporibusque Auguſti dicendis non de-
fuêre decora ingenia, donec gliſcente adulatio-
ne deterrerentur. Tiberii, Cajique & Claucdii.
ac Neronis res, florentibus ipſis, ob metum
ἘῈ ) poſtquam occiderant, recentibus odiis
. com-

4

—

(a) Roma. Urbs Italiæ in Latio caput orbis terræ olim
ſub Imperatoribus.

(b) Dictatura. Magiſtratus fuit ſummæ poteſtatis. Ra-

τὸ, nec ferè niſi ſummà necefſitate urgente conferebatur,

quâ depulsà eeſſabat, aut extra neceſſitatem legitimo ſenx

menſium tempore decurſo.

(e) Decemviralis poteſtas. Decemviri circa annum ab

Urbe Condita CCCI. Legum ferendarum causàâ cum
ſumma poteſtate ereati, cùm contra leges dominationem
retinerent, tertium intra annum ejecti ſunt.
(d) Tribanorum. Tribuni militum Conſulari pote-⸗
ſtate circa anum ab U. C. CC(X. primùm inſtituti, non
proceſſerunt ultra annum CCCXC.

(e) Nomine Priucipis. Non autem nomine Regis,

quod Romanis à tempore Tarquiniorum & Regum eje-
Rorum invifum erat, ſed Principis abſolutè, τά ek, Prin-
eipis Senatus.

“
( ἱ
αὐδϑ!
ἴ
ἤβὺι
εἰ
Γ
μ ,
ἁμ ι
Ε1)
Ϊ μή
Ε.
ἐ
Τ μ
ὰ
Π
Cperia

Gerumn |

Τ μ ὶμ

Π
,
1

Π

ἰ μ χνῚ
Ν Ν
ἜῊ
Π η
{ Πἶπεὕἰον:;’

'

»

Ἱ η (χὶ
) Μ
Aupni τ
1 ρίι:

Π ὐ in

IRoni

Π Ρ
endsnote.
( 010
ἡμ
[δὑνν
μ ὶ
[
— Ἵ
ωΜΜΜ
Π ρο:εἕέτἓς, Ν
{9 αώὀπυῃ
nn iinb le

citn unnn
ι ο Ἂ
εὐνδιμηον

Ὶ
"

Πτ. . ο
Ω

8

Annalium Liber Primus. 9

eompoſitæ ſunt. Inde conſilium mihi, pauca
de Auguſto, & extrema tradere: mox Tiberii
principatum, & cætera, ſine ira & ſtudio, quo-

rum cauſas procul habeo. Poſtquam (a) Bruto

& Caſſio cæſis, nulla jam publica arma; Pom-
pejus (b) apud Siciliam oppreſſus; (c) εχυτό-
que Lepido, ( d) interfecto Antonio, ne Julianis
quidem partibus niſi (e) Cæſar Dux reliquus:
Poſito Triumviri nomine, Conſulem ſe ferens,
ad tuendam plebem Tribunitio jure conten-
tum; ubi militem donis, populum annonâ,
cunRtos dulcedine otii pellexit; inſurgere pau-
latim, munia Senatůs, Magiſtratuum, Legum
in ſe trahere, nullo adverſante; cùm ferocifli-
mi per acies aut proſcriptione cecidiſſent: cæ-
teri nobilium, quantò quis ſervitio promptior,
opibus & honoribus extollerentur: ac novis
ex rebus aucti, tuta & præſentia, quàm vetera
& periculoſa mallent. Neque provinciæ illum
rerum ſtatum abnuebant, ſuſpecto Senatũs
populique imperio ob certamina potentium,
& avaritiam Magiſtratuum invalido legum au-
zilio, quæ vi, ambitu, poſtremò pecunia
turbabantur. Cæterùm Auguſtus fubſidia Do-
A ς mina-

(a) Poſt cladem Pharſalicam Brutus & Caſſius partes
Pompeji ſuſtinentes.
(b) Apud Siciliam victus, ſed in Aſia jugulatus
Eit. . ΄
(c) Lepidus Triumvir ſe Auguſto ſubmittere coactus,
& vivere in Italia ſub cuſtodia permiſſus eſt. :
(4) Antonius itidem Triumvir prælio navali victus ſibi
ipſi necem conſcivit.
(e) Auguſtus Cæſar abje de Trinmviri nomine Conſa⸗-

lem ſe dixit.

10 C. Cornelii Taciti
minationi, (a) Claudium Marcellum, ſororis
filium admodum adoleſcentem, Pontificatu &
curuli .dilitate; M. Agrippam ignobilem lo-
co, bonum militiàâ, & victoriæ ſocium gemi-
natis conſulatibus extulit: mox (b) defuncto
Marcello, generum ſumpſit: Tiberium Nero-
nem & Claudium Druſum privignos, Impera-
toriis nominibus auxit, integrà etiamdum do-
mo ſuà. Nam genitos Agrippaà Cajum ac Lu-
cium in familiam Cæſarum induxerat; nec

dum (c) poſità bpuerili prætextà, (d) Princi-
bes Juventutis appellari; deſtinari Conſules;

Specie recuſantis flagrantiſſimè cupiverat. Ut
Agrippa vità conceſſit, L. Cæſarem euntem ad
Hiſpanienſes exercitus, e Cajum remeantem
Armenià, & vulnere invalidum, mors fato pro-
pera, vel novercæ Liviæ dolus abſtulit; (f)
Drusôque pridem extincto, Nero ſolus & pri-
vignis erat: illuc cuncta vergere: filius, colle-
ga imperii, conſors Tribunitiæ poteſtatis adſu-
; mitur,

*

(a) Adoleſcentem maximis virtutibus ornatum Octa-

viæ ſororis plium. .
(b) Marcellus Bajis obiit non ſine ſuſpicione veneni à
Livia ipſi porrecti. .
(c) Prætexta veſtis erat prætextam habens in ora pur-
puram, quâ pueri utebantur uſque ad annum decimum
ſeptimum ætatis, qui annus Tyrocinii dicebatur.
(d) Hic honor & titulus ab Auguſto invaluit, conceſſus
Cajo & Lucio, tanquam ad ſummum imperium omen &
titulus. ᾽
(6) Cajus ad componendum Orientem & Armenis Re-
gem dandum, ab Auguſto miſſus, accepto ab homine
perfido vulnere in Lycia periit. . ἰ
(Ώ) Drafus duodecim terme ante mortem Caji annis
ετ laplu equi in Germania oblit.

,

Μ
μ}}

Π
i 4
Uen [ὰὶ
Π
ptwun
Π
ῳ
Guunquu
Π
μ
[μμ:}
ΤΝ :
β {
Nenimm.
Π
"1
ἿΠ Ν
Ν αῃ.
ἡἰ .
Ε
Ε
Ῥο“ἁῳε... ;
ῳ

"
᾿

" 1}
; 'Ρ : ἷΐ{ῃί

᾽ ΄'ξ|'᾽ι ᾽
Ηὸί’ἄι'ἶ.

nhn
ꝛMüm
ἢ }
Ν
ἸΣ ὴ Π
0 ’ἆ Ἵ
ἐ ι
Nonolnr.
Tetumum-.
Ἰγημ,;
Ἰἰχηη} κ
( ( }η1.
{ ( ι
ῬΡ ἰ
Π
Ἱ ΠΜΠ Ν
Μ ) 10..
ἿΠ
Ἷ ΓΟ]Π5 N.
ἐ Π ι -
χδι ς

.

.΄.- ᾿

ἐαμμῃ ὴ
( Μ

ὝΝ
( Cecimum

, 1
tium onen

μμμὴν
οὗ “

ὐ 4

Annalium Liber Primus. 11

mitur, omnisque per exercitus oſtentatur: non
obſcuris, ùt anteà, matris artibus, ſed palàm
hortatu. Nam ſenem Auguſtum devinxerat
adeo, uti nepotem unicum Agrippam poſthu-
mum in (a) Inſulam Planatiam projiceret:
rudem ſanè bonarum artium, & robore corpo-
τὶς ſtolidè ferocem, nullius tamen flagitii com-
pertum. At hercule Germanicum Druſo or-
tum, octo apud Rhenum legionibus impoſuit,
adſcirique per adoptionem à Tiberio juſſit,
quanquam eſſet in domo Tiberii filius juvenis:
ſed quò pluribus munimentis inſiſteret. Bellum
eà tempeſtate nullum, niſi adversùs Germanos
ſupererat: abolendæ magis infamiæ ob amiſ-
ſum (b) cum Quinctilio Varo exercitum, quâm
cupidine proferendi imperi, aut dignum ob
præmium. Domi res tranquillæ. Eadem Ma-
giſtratuum vocabula. Juniores poſt Actiacam
victoriam, etiam ſenes plerique inter bella ci-
vium nati. Qorns ira reliquus, qui Rem-
publicam vidiſſet? Igitur verſo civitatis ſtatu,
nihil unquam priſci & integri moris: omnis
exutâà æqualitate juſſa principis aſpectare. Nul-
Ἰὰ in præſens formidine, dum Auguſtus ætate
validus, ſéque & domum & pacem ſuſtentavit.
Poſtquam provecta jam ſenectus ægro & cor-
pore fatigabatur, aderatque finis, & ſpes novæ:
pauci

(a) Planaſia, vulgè Pianofa Inſula maris Tyrrhæni Iluam
inter & Corficam. ;
(b) Quinctilius Varus cum Romano exercitu in Ger-
mania cæſus cum tanto Auguſti Caæſaris dolore, ut alliſo
ad parietem capite exclamaret: Readelegiones Vare, red-
ge legiones. :

12 C. Cornelii Tacil
Pauci bona libertatis incaſſum diſſerere; plures
bellum paveſcere; alli cupere; pars multo ma-
xima imminentis dominos variis rumoribus dif-
ferebant: trucem Agrippam, & ignominid ac-
cenſum, non aætate, neéque rerum experientid
tantæ moli parem. Tiberium Neronem (a)
maturum annis, ſpectatum bello, ſed vetere
atque inſitâ (b) Claudiæ familiæ ſitperbid;
multäqué indiciaz ſavitiæ, quangiam preman-
tur, erumpere. Hunc & prima αὦ infantia
e3dultum in domo regnatricen congeſtos juveni
conſulatus, triumphos: (C) Ne iis quidem an-
nis, quibus (d) Rhodi ſpecie ſoceſſus 6vulem ege-
rit, aliquid, quaäanm iram, & ſimulationem, &-
Jſecretas libidines meditatum accedere ma-
trem mæliebri znpotentiäs ſerviendum ſäami-
næ, duobüsque inſuper adoleſeentibus, qui
Rempublicam interim premant, quandoque
diſtrabhant. Hæc atque talia agitantibus,
graveſcere valetudo Auguſti, & quidam (e)
celus uxoris ſuſpeckabant. Quippe rumor
inceſſerat, paucos ante menſes, Auguſtumele-
Ctis conſciis, & comite uno Fabio Maximo
: Pla-

(a) Nam annos quinquaginta quinque natus erat.
(b) Gens Claudia in utroque ſexu fuperbiſſima duode-
triginta Conſulatus, Dicteturas quinque, cenſuras ſe-
ptem, Triumphos ſeptem, Ovationes duas adepta eſt.
(c) Tiberius octo annis Rhodi manfit.
(4) Rhodus Inſula maris Carpathii, ubi Apollo præci-
puè colebatur, eique Coloſſus unum ex ſeptem Mundi
miraculis dedicatus erat.
(e) Livia maximè ſuſpecta fuit in morte Marcelli, Dru-
ſi, Lucii & Caji Cæſarum, aliorumque Auguſtææ ſtir-

–
͵

pis, fœmina crudelis & nova Aulæz Medaa.

-

γυμοί!
Π
( {{{|!
μ lee
ἀπἢ
Π 1
ψ
ἴ
ἀμΐιι
}
η 1
τ μῃ

]Μἔ ! Ηι

.

7

. Π
ἰ μμ}
ΤΝ
͵ἷυἶῃ᾽Μς”“ΠΜ
711
]
Δι Ξ
Ν
͵.͵’͵3|ᾳι”ἄ|᾽ωζἐ
ΕΝ
Π Ή,Ή.
1 ι Ὁ Ῥ
;!α,“,.ἱω“ι’ὤὤ

Ι
Ὁ.}},,.«": ᾳΑΔ
Τ{

ἰΝ,

ἰ

.
"

—
μ
ἡ{πὶ ἀμίν.
, αὐϑν
οὐρο

Τ
ἰ ἵν

Annalium Liber Primas. 13

Planaſiam vectum, ad viſendum Agrippam,

multas illic utrimque lachrymas, & ſigna cha-

ritatis, ſpémque ex eo, fore ut juvenis Pe-

natibus Avi reddererur. Quod a) Maximum
uxori Marciæ aperuiſſe: IHlam Liviæx: Gaa-
rum id Cæſari, neque multèò pòſt, extincto
Maximo (dubium an quæſità morte) auditos
in funere ejus Marciæ gemitus ſemet incuſan-
tis, qudd cauſa exitii marito fuiſſet. Urcun-
ue ſe ea res habuit, vix dum ingreſſus ()
Ulyricum Tiberius, properis marris litteris ac-
citur. Neque ſatis compertum eſt, ſpiran-
tem adhuc Auguſtum apud Urbem Nolam,
an exanimem repererit. Acribus namque cu-
ſtodis domum, & vias ſepſerat Livia: Ιατί-
que interdum nuntii vulgabantur, donec pro-
viſis, quæ tempus monebat, ſimul exceſſiſſe
Auguſtum, & rerum potiri Neronem fama
eadem tulit. Primum facinus novi Principa-
τὴς fuit, Poſthumi Agrippz cædes: quem
ignarum inermémque, quamvis firmatus ani-
mmo Centurio ægrè confecit. Nihil de ea
re Tiberius apud Senatum diſſeruit. Patris
juſſa ſimulabat, quibus præſcripſiſſet Tribuno
ceuſtodiæ appofito, ne cunct aretur Agrippam
morte aſſicere, quaudocunque ipfſe ſuprensum
diem
(a) Fabio Maximo Auguſtus mentem ſuam de redu-
cendo e Panaſia Agrippa exule; ilk ſecretum Cæſaris
uxori ſuæ Marciæ, hæc Liviæ Auguſtæ aperuit. Quâre
offenſus Cœſar venienti ad ſe Maximo de more dicenti:
υ Cæſar, repoſuit Auguſtus: Vale Fabi. Que diéto
Perturbatus Maximus ſe ipfum interemit.
(b) Ampla Europæ regio Pannoniæ contermina in duas
Partes dividitur, Liburniam & Dalmatiam.

14 C. Cornelii Taciti

diem expleviſſet. Multa ſine dubio ſæväque

Auguſtus de moribus adoleſcentis queſtus, ut
exilium ejus Senatusconſulto ſanciretur, per-
fecerat; cæterùm in nullius unquam ſuorum
necem duravit; neque mortem Nepoti pro
ſecuritate privigni illatam, credibile erat. Pro-
pius verò, Tiberium ac Liviam, illum metu,
hanc novercalibus odiis, ſuſpecti & inviſi ju-
venis cædem feſtinaviſſe. Nuntianti Centu-
rioni, ut mos militiæ, factum eſſe, quod im-
)εγά 8 : neque imperaſſe ſeſe, & rationem fa-

ἐ reddendam apud Senatum, reſpondit.

Quod poſtquam (a) Salluſtius Criſpus parti-

ceps ſecretorum (is ad Tribunum miſerat co-
dicillos) comperit: metuens, ne reus ſubde-
retur, juxta periculoſo ficta ſeu vera prome-
ret, monuit Liviam, ne arcana domüs, ne con-
ſelia amicorum, miniſteria militum vulgaren-
tur: néve Tiberius vim Principatüs reſölve-
ret, cuncta ad Senatum vocando: eam con-
ditionem eſſe imperandi, ut non aliter ratio
conſtet, quam 1 uni reddatur. At Romæ rue-
re in ſervitium Conſules, Patres, Eques,
quantèò quis illuſtrior, ταητὸ magis falſi ac
feſtinantes, vultuque compoſito, ne læti ex-
ceſſu Principis, ne triſtiores primordio lachry-
mas, gaudium, queſtus adulatione miſcebant.
Sex. Pompejus & Sex. Appulejus Conſules pri-
mi (b) in verba Tiberii Cæſaris juravêre, apud
608

——— — —.— —— — — .
(a) Hic Salluſtii Hiſtoriarum Principis ex ſorore nepos.
(b) Duplex erat ſacramentum: unum, quo Patres in

verba ſeun nomen Principis; alterum, quo jurabant in
Acta Principis.

Μ"
( ὴ
Γ͵͵;[Π ὉΟΜ
' ωῃἃᾖ
{ Μ9
ῳ
μ Ἷ
Μιὶ ῷ
β Ρειυω, '
rent
μ
μι ͵5εᾷ᾽ε
{{ }}}}
᾿ Π
Nles n on
.
Ν
loneten
μῃ
ἱππηῇ.
Νιὴ

ΕἸ

Θἶθἂὶἷἔᾳῃε
μ
η
ἱτἓπιἰεε εῄῃῃ
ἰ
.
ῃ

Ν
ῃ

Π ; ἴ

'θῦἱὗἷἆὲῄιγεἳ͵ |

ὙΠ .
{ un.
Gming,
1, Π
( μ
Ἱ
ὙΠ
᾿ Ν :
Π
Π

Π

Π
Π
nes, e
εὐ ἐ
81 8'
γἰο :
ἐ μ
Π ΩΝ,

Ιἓνἓἷΐ) " '
ι'

—.
{
θἌ{ Μ

.{
lo

ι σμὄὶοἵεενἑᾳυἶ
"
Π
"
" Π

um,Unm

Annalium Liber Primus. 15

805 Sejus Strabo, & C. Turranius, ille præ-
toriarum cohortium Præfectus, hic annonæ.
Mox Senatus, Milésque & Populus: nam Ti-
berius cunéta per Conſules incipiebat, tanquam
vetere republica & ambiguus imperandi, ne
edictum quidem, quo Patres in Curiam voca-
bat, niſi Tribuniciæ poteſtatis præſcriptione
poſuit ſub Auguſto acceptæ: Verba edicti fuê-
re pauca, & ſenſu permodeſto: De bonoribus
parentis conſulturum neque abſcedene à cor-
pore: idque unum expublicis muneribus uſur-
pare. Sed defuncto Auguſto, ſignum præto-
riis cohortibus, ùt Imperator dederat: excu.
biæ, arma, (a) cætera aulæ: miles in forum,
miles in curiam comitabatur: litteras ad ex-
ercitus, tanquam adepto Principatu miſit:
nusquam cunctabundus, niſi cùm in Senatu
loqueretur. Cauſa præcipua ex formidine,
ne Germanicus, in cujus manu tot legiones,
immenſa ſociorum auxilia, mirus apud po-
pulum favor, habere Imperium, quàm ex-
ſpectare mallet. Dabat & famæ, ut vocatus
electûsque potiùs à Republiea videretur, quàm
per uxorium ambitum, & ſimili adoptione
irrepſiſſe. Poſteà cognitum eſt, ad introſpi-
ciendas etiam Procerum voluntates, inductam
dubitationem: nam verba, vultus, in crimen
detorquens recondebat. Nihil primo Senatũs
die agi paſſus, niſi de ſupremis Auguſti, cu-
jus

—

—

(a) Nimirum li tores, faſees laureati, & quæ tunc alia
diſtinguendo Principi in Aula recepta erant.

16 ξ Cornelii Taciti

jus teſtamentum illatum () per Virgines Ν 8
ſtæ, Tiberium & Liviam hæredes habuit. Li-
via in Familiam Juliam, noménque Auguſtæ
aſſumebatur: In ſpem ſecundam Nepotes,
Pronepozésque: tertio gradu Primores Civi⸗
tatis ſcripſerat: plerosque inviſos ſibi, ſed ja-
Ctantiâ gloriàâque ad poſteros. Legata non ul-
tra (“) civilem modum, niſi quod populo &
plebi (c) CCCC. (ἀ) XXXV. prætoriarum co-
hortium militibus ſingula nummm mullia, le-
gionariis autem cohortibus Civium Romano-

Tum conſulatum de honoribus, ex quibus
maximè inſignes viſi: Π (f) portà triumpha-
li duceretur fenus, Gallus Aſinius; ut Le-
φ lalsum tituli, victarun ab eo gentium
vaocabulaz anteferrentur, L. Arruntius cenſuè-
re: addebat Meſſala Valerius, renovanaum
per aunos Sacramentum in nomen Tiberii in-
terrogatusque à Tiberio, nam Je mandante
eav ſententiam promiſelſet ὁ ſponte dixiſſe,
reſpondit: neque in iis, quæ ad Rempublicam

ber-

(a) More Romanorum Pactiones, Fœdera, Teſtamen-
ta, etiam pecuniæ deponebantur in templis, & ſæpiſſimé
in templo Virginum Veſtalium.
(b) Id eſt, legata modica, & uſitatum locupletibus ci⸗
vibus in condendis teſtamentis modum non excedentia.
(c) Decies centena millia coronatorum. .
(d) Triginta ſeptem coronatorum millia & quingenti-
Coronatus in noſtra moneta aliquid ultra Imperialem valet
(e) Septem & dimidium Coronatos- :
(7–) Erat hæc porta trans Tiberim in ea parte mœnium,

ts dicitur. Per eam ſemper ducebantur triumphi.

rum, (e) trecentos nummos viritim dedit.

quæ producebatur usque ad portam, quæ hodie S. Spiri-

τἷν ἣὶ
ΓΤ
ι

Ε

41 ρυῖἁιεκέα

Π }
᾿ἀμπμμὶ

ἼΠΠ
{{π| {{
" Π

Δ}
Ε

.

)
lrl, hiim
{}Πςτ

—
1 —
Ν
1 .

ἰφ (

᾽

ῃ ῃ

Δ ,
Π Π η
Π ἤγι;
ΠΠΠῃ (

4 ἃ φ

Ἵ ΜΜΜ-
ἀμ᾽ 41
Τ ΠἩηΐμ!

.

ς ΠΗΝΗΝΗ
| 1101
ἽΠ,,
}Μὲ ἆἰκί;]“ετ

4 iullen
"

— —
len, τ
ἠνὰ {;ρπἩω:'

!

ΩΝ,
non Π
" , 4}
μεὰ ψ
ΙπιρετἱεΙεωνΜν

Annalium Liber Primus. 17

pertinerent, conſilio niſt ſuo teſurum, vel cum
tericulo offenſionis: Ea ſola adulandi ſpecies

ſuperat. Conclamant patres, corpus ad ro-
gum bumeris Senatorum ferendum. Remiſit
Cæſar arroganti moderatione, populumque
edicto monuit: ze, 21 quondam nimiis ſtu-
diis funus Divi ο ὴ turbàſſent, ita Augu-
um in foro potius, guam (a) in campo Mar-
vis ſede deſtinata crémari vellent. Die fu-
neris, milites velut præſidi ſtetére, multùm
irridentibus, qui ipfſi viderant, quique à pa-
rentibus acceperant diem illum crudi adhues
ſerviti, & libertatis inproſperè repetitæ,
cùm occiſus Dictator Cæſar, alis peſſimum,
aliis puleherrimum facinus videretur: Nune
ſenem Principem, longaâ potentiän proviſa
etiam hæredum in rempublicam opibus, auxi-
lio ſeilicet militari tuendum, at ſepultura &jus
quieta foret.
Multus hinc ipſo die de Auguſto ο πιο υ
Vana plerisque mirantibus: qaòd idem dies ac-
cepti quondam imperii princeps & vitæ ſupre-
mus quod (b) Nolæ in domo & cubiculo, in
quo pater eJus Octavius, vitam finivilſete nu-
merus etiam Conſulataum celebrabatur, quo
(e) Valerium Corvinum &0 C. Marium ſimut

pultus dicitur. Ῥοϊεὰ Juliæ ibi tumulus, & mox ipſius
Jalii Cæſatis, nunc Auguſti in Mauſolæo, quod ſibi ex-
Atruxit.
(b) Urbs & antiqua Romanorum Colonia in Campania
(9 Valerium Corvinum, qui ſextum, & C. Marium.
qui ſeptimum Conſules erant, ſimul æquavit Auguſtus,
decies ter Conſul. " Ὶ

18 C. Cornelii Taciti
aq averat continuata per ſèptem & triginta

annos Tribunitia poteſtas, (a) nomen Impera-

toris ſomel atque vicies partum, aliaque bono-
rum multiplicata, aut nova. At apud pru-
dentes vita ejus variè extollebatur arguebaturve.
Hi pietate erga parentem, E ec Si ndine Rei-
publicæ, in qua nullus tunt legibus locus, ad
arma civilia actum, qua neque parari poſſent,
neque haberi per bonas artes. Mult z Antonio,
dum interfectores patris ulelſeeretur, multa
Lepido conceſſilſe. Poſtquam hic ſocordia ſonue-
rit, ille per libidines beſſundatnr ſit, non aliud

Aiſeordantis patriæ remedium fuiſſe, quum uat

ab uno regeretur. Non regno tamen, neque
dictatura, ſed principis nemine conſtitutam
Remvublicam mari Oceano, aut amnibus lon-
ginquis ſöéptum imperium, legiones, provincias,
g undt a inter ſo connexar jus apud cives,

modeſtiam apud ſocios: urbem ipſan magnifi-

co ornatu, pauca admodum vi tractata, quo
caæteris quies eſſet. Dicebatur contra, pietatem
erga parentem & tempora Reipublicæ oltentui

Jumpta:

(a) Olim Duces Exercituúm re bene geſta gaudio &
impetu victoris Exercit⁴s Imperatores clamabaniur, po-⸗
ſteà Imperatoris nomen ſummam omnium rerum poteſta-
tem indicârat, idque præponebant ſuis nominibus, ut
olim poſtponebant ex. gr. Inperator C Julius Divi F. Cæ-
ſar Octavianus Auguſtus. Sed tum quoque jam enperium
adepti, quoties aut per ſe, aut per legatos inſignem ali-
quam victoriam 4 lepti erant, Imperatorum nomen aſſu-
mebant. Et ſic Auguſtus nomen Imperatoris ſemel ae
pepererat, ut quo anno mortuus eſt, vocarotur, Imp.
XC P F. Auguſtus Coſ. XIII. trib. pot. XXAXVII. imp.
. ο 9

ΜΙ

ζἷωε Ρ"“άἆ“
Π
η Ρἵἅΐοἶἶἷ
Π
Ἴ
Με, ΜΗ
Π "
Μ
!
{|||}}}}}}
}

. "

Π
γηηηι
11

Ε

[ηη;
᾿μ 70

Ϊ αἰμ ὰ

ΠΠ}}}ν
17
}
ἼΠ}}}
ΜἨΜ "
͵ ἴἆᾗᾳῃ,«) ͵

—
A
ἰ ῃ
ἡῃ ᾿

e ἡ,,.

. Uie n

:
Ν
Ἅ μ α

ἄμ 1

᾿

Μ η
711
Ἷ ῤ, ἽΜ11.
ΜΗ 1||

Ε ΠΗ Ίη
Τ}
" Ν

ἩμΝ ι

ἡ μ
71)
Ἱ ΜΜΝ.
ἽΠ Euti
ΠἹ
-
ι αἱ! ςιυἃὶοἃ᾽᾽͵
ψ "
Τ Ρ[)ϊἓὶἶξὶ“
μπμ"
{ ' 6
Ν “Ρἓ"ψ
χ inlgnen ,
μ nonen
χ ἷθω;ᾖ
ΠΗ

,11}

᾽ ὸ

Annalium Liber Primus. 19
mpta: caterum cupidine dominandi coneiteos

per largitiones veteranos, paratum ab ado-

leſcente privato exercitum, corruptas Conſulis
legiones, ſimulatam Pompejanarum gratiam
artium. Mox ubi decreto patrum, jasces &-

jus Praætoris invaſerit, oæſis Hircio & Panſa

({ἴνο hoſtis illos ſèu Panſam venenum vulneri
adfaſum, ſui milites Hircium & machinator
doli Cæſar abſtulerant) atriusque copias occu-
24729 extortum invito senatu Conſulatum, ar-
maäque, 4214 in Ant oniud acceperit, contra
Rempublicam verſa, proſeriptionem civium,
diviſiones agrorum, ne ipſis quidem, qui fecére-
laudatas. Sant Caſſii & Brutorum exitus pa-
ternis inimicitiis datos quanquam Pas ſit pri-

vata odia publicis utilitatibus remittere Μά
Pompejum imagine pacis, ſed Lepidum ſpecie
amicitiæ deceptos. Poſt Antonium Tarentine
Brunduſinoque fäadere, & nuptiis Jororis ille-
(tum, ſubdolæ affinitatis pœnas morte eſolviſ-

ο 46. Pacem ſine dubio poſt hæc, verum cruent am,

Lollianas, Varianäsque cladese interfebtos
Romæ Varrones, Egnatios, Julos. Nec do⸗
meſticis abſtinebatur. Abduéta Neroni uxor, &
conſulti per ludibrium konret, an concepto,
necdum edito partu, ritè nuberet. ΘΗ Accdii
& Vedii Poflionis luxus: poſtremè Eivia gra-
vis in Rempublican mater, gravior domu
Ceſurum noverca. Nihil Deorum honoribus
reliltum, cum ſe (a) templis & efigie numi-

õ ι : Φ
(a) Auguſtus adhuc vivus pro Deo coli voluit, non in
Italia aut Romæ, ſed in Provinciis, ejusque ſtatuis ᾷ ς
δπ Deorum appoſita, ſcilicet radius, hata, fulmen-

20 C. Cornelii Taciti.
num (a) per flamines & Sacerdotes coli vellet-:
ne Tiberium quidem eharitate, aut Reipublicæ
curà Succeſſorem adſèitum; ſoa quoniam ar-

rogantiam ſavitiämgue ejas introſpexerit,

comparatione deterrima ſibi gloriam quæſiviſſe.
Etenim Auguſtus paucis antè annis, cùm Tibe-
rio Tribunitiam poteſtatem à patribus rurſum
poſtularet, quanquam de habitu cultûque & in-
ſtitutis ejus jecerat, quæ velut excuſando ex-
probraret. Cæterùm ſepulturàâ morte perfectà,
templum & ccleſtes religiones decernumur.
Verſæ inde ad Tiberium preces, & ille variè

diſſerebat de magnitudine imperii, ſuà mode-

ſtia: ſolam (b) Divi Auguſti mentem tautæ
molis capacem: ſè in partem curarum ab illo
vocatum, experiendo didiciſſe, quàm arduum,
quaàm ſubjectum förtuna e , uncta onusr
proinde in civitate tot iduſtribus viris ſubnixd,
non ad unum omnia deferrent; plures facilids
munia Reipublicæ ſociatis laboribus exécuturos.

Plus in oratione tali dignitatis, quàm fidei erat,

Tiberiôque etiam in rebus, quas non oculeret,
ſeu naturà, ſive aſfuetudine, ſuſpenſa ſemper &
obſcura verba: tune verò, nitentiut ſenſus ſuos
Penitus abderet, in incertum & ambiguum ma-
gis implicabantur. At patres, quibus unus
metus, fi intelligere viderentur, in queſtus,
lachrymas, vota effundi: ad (c) effigiem Au-

guſti

(a) In numerum facerdotum non ſalùm viri adſcribe-
bantur, εὰ etiam fœminæ, ſicut & ipſa Livia Auguſti.
(b) Titulus Divi Imperatoribus ſolùm poſt mortem tri-=
buebatur. : :
(6) Erat Auguſti effigies in ipſa Cuxia.

Μ

Ν
vuinedn
Enunb
ἐ
Π
ἷν εὀἁὶᾷε
Π
ἀμ, Π
τ ρτοεν{πὶ

ἤημημ
71
Π

ἰΝ

ἤγιηιῃ
ΜΌ
᾿ιήνω
Enern),
ἄμ
}
μ
Ἵ
᾿ Π
ὑλημὶ

ὦ ἈΝ

Umeng
ἄ

ιιιιι

,

ἡξηὶ "ὴ,
ἰψι
Ὑῃ ἣ
Ὰ

μ

Ὶ
ωευΙωΜΠ. |

Π
ore μ
Ὁ ἰ
; ἀϊρῃ!
ἼΠ "
71}
ὶπἐνι Π
Π Ἢ
ἼΠ )

Π

Π

ψἰίνιαι,.
Π

εὐ ὶ

Π

ῃ

ῃχῥ;ξ[]ΠΙΠ : '
μῈ
ῃ ᾳυἁᾗυὤ
Ηὶςὶεκπ .
"
—
ο
μ "

μ

Annalium Liber Primus. 21
guſti ad genua ipſius manus tendere, (a) cùm
proferri libellum recitarique juſſit. Opes publi-
cæ continebantur, quantum civium, ſociorum-
que in armis: quot claſſes, regna, provinciæ,
tributa, aut vectigalia, & neceſſitates ac largitio-
nes, quæ cuncta ſuâ manu perſcripſerat Augu-
ſtus, addideràtque conſilium coërcendi intra
rerminos imperii, incertum metu, an per invi-
diam. Inter quæ Senatu ad infimas obteſtatio-
nes procumbente, dixit fortè Tiberius, ſé, ut
non toti Reipublice parem, itsæ quacunque pars

Νὐϊ mandaretur, us tutelam ſaſcepturum.

Tum Aſinius Gallus, interrogo, inquit, Cæſar,
(b) quluam partem Reipublicæ mandari tibi ve-
lis? Perculſus inprovisâà interrogatione, pau-
Ἰὺπι reticuit: deinde collecto animo reſpondit:
Nequaqgiam decorum pudori ſuolegere aut evi-
tare ex eo, cui in untverſum excuſari mallet.

Rurſus Gallus (etenim vultu offenſionem con-
jectaverat) non idcirco interrogatum, ait, ut

divideret, quæ ſeparari nequirent, ſed ut ,ά
confeſſione argueretur, unum elſe Reipublicæ
orpus, atque unius animo regendum. Addi-
dit laundem de Auguſto, Tiberiùmque ipſum
victoriarum ſuarum, quæque in toga per tot
annos egregiè feciſſet, admonuit. Nec ideo
iram ejus lenivit, pridem inviſus, tanquam
ductà in matrimonium Vipſaniã M. Agrippæ

(a) Rationarium Imperii, quia illo rationes publicæ
continebantur.
b) Tres Reipublicæ partes diccbantur. Prima Romam
Italiam complectebatur, Altera exercitus. Tertia Pro-
vincias.

22 C. Cornelii Taciti

fil, quæ quondam Tiberii uxor fuerat, plus-
quam civilia agitaret, (a) Pollionisque Aſinii
patris ferociam retineret. Poſt quæ L Arrun-
tius haud mulrùm diſcrepans à Galli oratione,
perinde offendit; quanquam Tiberio nulla
vVetus in Arruntium ira, ſed divitem, prom-
ptum, artibus egregiis, & pari famàâ publicè
ſuſpectabat. Quippe Auguſtus ſupremis ſer-
monibus cùm tractaret, quinam adipiſci prin-
cipem locum fuffecturi abnuerent, aut impares
vellent, vel üdem poſſent cuperéntque: M. Le-

itum dixerat capacem, ſed aſpernantem: Gal-
lum Aſinium avidum & minorem: L. Arrun-

tium non indignum, ᾽ ( caſus daretur, au-

ſurum. De prioribus conſentitur. Pro Arrun-

tio quidem Cn. Piſonem tradidére, omnésque
præter Lepidum, variis mox criminibus, ſtru⸗
ente Tiberio, circumventi ſunt. Etiam Ω. Ha-
terius & (b) Mamercus Scaurus ſuſpicacem
animum perſtrinxêre. Haterius cùm dixiſſet:
Quousque patieris Caſar, non aTdeſſe caput
Reipublicæ? Scaurus quia dixerat, ſpem dl. N

eo non irritas fore Senatüs preces, γηδα rela-
tioni conſulum jure Tribunitiæ poteſtatis non
inter-
(a) Aſinius Pollio ferociæ arguitur, quòèd ſubmittenti-
bus ſeſe aliis plus libertatis & juris ſui retineret, qui pue-

ro etiam tum privatôque Oc&ctavio magnis legionibus im-

peraverat, dein adjutor partium ſe judicaret commeruis-
ἴδ, ut regni, cujus condendi non leve momentum fue-
rat, particeps magis, quàm famulus eſſet.
(b) Vir ut Eloquentiâ clarus, ita turpis νἱτᾶ & probro-
ſus fuit. Damnatus tandem, quèd verſus famoſos ſcri⸗
pſiſſet in Tiberium, ponam imminenten voluntariâ mor-
ge prævenit. ΄

Aan

Etagtii
Enreahli
ἱμεῖι
Π
ΓΠΠῚ
11
ἐ
ΜΗ
ἐμνὰι
᾿ Ν
ἀμαν
ἐ
ΜΗ
( ι
πὐπηι
Π
(Π]ν, ὁ
Cemni-
un η
Kin ie (

.
Π μ μ ὦ
ἰ ἔμηιι.,
Ὧ }}
ΤΝ i
Tenque: A
ΠΉΜΜΠ Ί: (
{Π,. 1,. 401
Π
Ὧ Ν ἐ
ἰμιμθᾳ .
ι
ι Lind
Π ΠΠ|11
Τ}

μηρ n
mn ψΗ Ν
ἴ |7͵2κ|ἃ||͵’ ,
Μ
— —
εὐ μ
εἰνοθ du ;Γ

{

Annalium Liber Primus. 2%
interceſſeſſet. In Haterium ſtarim invedtus eſt;

Scaurum, cui implacabiliùs iraſcebatur, ſilentio

transmiſit, feſſusque clamore omnium, expo-
ſtulatione ſingulorum, flexit paulatim, ut non
fateretur ſuſcipi à ſe imperium, ſed ut negare
& rogari deſineret. Conſtat Haterium, cùm
deprecandi causâ palatium introiiſſet, ambulan-
tisque Tiberii genua advolveretur, propè à mi-
litibus interfectum, quia Tiberius caſu, an ma-
nibus ejus impeditus prociderat: neque tamen
periculo talis viri mitigatus eſt, donec Haterius
Auguſtam oraret, ejusque curatifſimis precibus
protegeretur. Multa patrum & in Auguſtam
adulatio; alii perentem, alii matrem patriæ ep-
pellandam; plerique ut nomini Cæſaris adſcri-
beretur uliæ filius, cenſebant. Ille moderan-
dos fmxrminarum honores dictitans, esdm (ὃ tem-
perantid uſurum in his, quæ ſibi tribuerentu »
cæteràùm anxius invidiàâ, & muliebre faſtigium
in diminutionem ſui accipiens, (a) ne lictorem
quidem εἰ decerni paſſus eſt, (b) arämque ad-
optionis, & alia hujuscemodi prohibuit. At
Germanico Cæſari proconſulare imperium pe-
tivit miſſique legati qui deferrent ſimul mœ-
ſtitiam ejus ob exceſſum Auguſti ſolarentur:
B 4 αυὸ

— —

(a) Licoribus præeuntibus etiam Principes fœminæ
uſeæe fuerunt exemplo Virginum Veſtalium, cùm aliàs ſo-
lis Magiſtratibus proprii ſint. Officium licdtorum mu-
liebrium erat præire, ſummovere turbam, & intra ἀο-
mum vocare amicos ad ſaltandum.
(b) Mos Romanorùm fuit, ut propagandæ memori,
caus?s, ara aut templum ſtatueretur Virtuti aut Rei,
quam celebratam volebant. Erat autem Livia teſtamen-
ἴο adoptata in familiam Juliam & nomen Auguſti.

24 6. Cornelii Taciti
quò minùs idem pro Druſo poſtularetur, eâ
causâ, quòèòd deſignatus Conſul Druſus, præ-
ſénsque erat. Candidatos Præturæ duodecim
nominavit, numerum ab Auguſto traditum: &

hortante ſenatu ut augeret, jure jurando obſtrin-

git ſe non eſſe exceſſurum. Tum primùm ἃ
campo comitia ad patres translata ſunt, nam
ad eum diem, etſi potiſſima arbitrio Principis,
quædam tamen ſtudiis Tribuum fiebant: neque
populus ademptum jus quefſtus eſt, niſi inani
rumore; & Senatus largitionibus ac precibus
fordidis exſolumus, libens tenuit, moderante
Tiberio, ne plures quàm quatuor candidaros
commendaret, ſine repulſa & ambitu deſignan-
dos. Inter quæ Tribumi blebei petivêre, ut
proprio ſumptu ederent ludos, qui de nomine
Auguſti faſtis additi Auguſtales vocarentur. Sed
decreta pecunia εχ ærario, urque per Circum
triumphali veſte uterentur, curru vehi haud
perm'ffum. Mox celebratio annua ad præto-
rem translata, cui inter cives & peregrinos ju-
risdictio eveniſſet. Hic rerum urbanarum ſtatus
erat, cùm Pannonicas legiones ſeditio incxſſit:
nullis novis cauſis, ΠΗ quòd mutatus princeps
licentiam turbarum, & ex civili bello ſpem
præmiorum eſtendebat. Caſtris æſtivis tres
fimul legiones habebantur, præſidente Junio
Blæſo, qui fine Auguſti & initiis Tiberii auditis,
ob (a) uſtitium aut gaudium, intermiſerat ſolita
munia.

—

— —

Qa) Ob mortem Auguſti publicus dolor & ceſſatio ſive
Juftitium, & gaudium propter initia Tiberii feriæ in

natali imperii indicta ſunt.

"
μ Ν

Γ Π '
αἰνϑ
εὐϑψὶ
Π ὸέ... ἓἷ

'ηπὰ

heriios
Filtir con
n noctn
ἀοά !
Π εΝ
(

κἱ ὑ

771
Π

Π an

4{1.}} ἢ
φ ἡ ὴ
Ν ὴ
ὮΠ
ἰ μιὶν
ἑ ore

μ

—
Ν

Ὶ
ὑ

ῃ
"

Ἷ
ἣΐ

Ἷ

ΞὉΜΜὈ 4

μῃ

Ἡἷἳῦπ'ἆω...ἅ ᾿

}

Ν .

Π

Ν ῃ υ
ἸΠ0 Ν
Ἱ Π
κ μ
᾿ πγοὀετεπ[εξ
or Π μ
ἡνά μ
Ἴ ut
ψ η
Π
ἐ (m
m ſeiue
μ μ
Μ
}
εμ
μ }|0}}
Π
ἴ ι
μ Ν
Π
εμ
}

Annalium Liber Primus. Π 2
munia. Eo principio laſcivire miles, diſcorda-
re, peſſimi cujusque ſermonibus præbere au-
res, denique luxum & otium cupere, diſcipli-
nam & laborem aſpernari. Erat in caſtris Per-
cennius quidam, (a) dux olim theatralium ope-
rum, dein grégarius miles, procax linguâ, &
miſcere cœtus (b) hiſtrionali ſtudio doctus. Is
imperitos animos, & quænam poſt Auguſtum
militiæ conditio ambigentes, impellere paula-
tim nocturnis colloquiis, aut flexo in veſperam
die, & delapfis melioribus, deterrimum quem-
que congregare. Poſtremò promptis jam aliis

ſeditionis miniſtris concionabundus interroga-
bat. Cur paucis Centurionibus, paucioribus tri-

bunis in modum ſorvorum obedirent? Quando
auſuros expoſcere remedia, niſi novum & nu-
tantem adhuc principem precibus vel armis
adirent? Satis per tot annos ignavià peccatum,
quod (c) tricena aut quadragena ſtipendia ſe-
nes, & plerique truncato ex vulneribus corpore
tollerent: ne dimiſſis quidem finem eſſe militiæ,
ſed apud vexillum retentos, alio vocabulo, eos-
dem labores perferre: ae fi quisttot caſus vità
ſuperaverit, trahi adhuc diverlſas in terras, ubi
B 5 per

(a) In theatro ſicut in Circo, ſuæ partes & factiones:
diſtracto ſcilicet favore plebis in hunc hiſtrionem & in il-
lum. Exin non ταγὸ in tumultum exibant, iméò pu-
gnam, imò & cædem. Dux his factionibus & ſignifer le-
viſſimus, quisque ὁ plebe, cui lingua manusque ad in-
Jurias & contumelias promptæ.
(b) Quod ſolitus erar praſtare hiſtrionibus in compa-
randis, augendis, & incitandis fationibus plaudentium.
(c) Romani miktes vicena mereri ſtipendia ex Lege te-
nebantur, & tunc Peterani dicti ſunt. =

26 6, Cornelti Taciti

per nomen agrorum, uligines paludum, vel
inculta montium accipiant Enim verò militiam
ipſam gravem, infrué uoſam, (a) denis in diem
aſſibus animam & corpus æſtimari: (b) hinc
veſtem, arma, tentoria, hinc ſævitiam centurio-
num, & vacationes munerum redimi, at hercu-
1ὸ verbera, & vulnera, duram hyemem, exer-
citas æſtates, bellum atrox, aut ſterilem pacem,
ſempiterna: nec ΔἸ levamentum, quàm {
certis ſub legibus militia iniretur, ut ſingulos
denarios mererent; ſextus decimus ſtipendii
annus finem adferret; ne ultra ſub vexillis te-
nerentur, ſed iisdem in caſtris præmium pecu-
niâà ſolveretur. (c) An prætorias cohorte:, quæ
binos denarios acceperint, quæ poſt ſexdecim
annos penatibus ſuis redd ntur, plus periculo-
rum ſuſcipere? Non obtrectari à ſe urbanas ex-

"1
Γ

cubias, ſibi tamenapud horridas gentes ὃ con-

tuberniis hoſpitem aſpici. Adſtrepebat vulgus

diverſis incitamentis: hi verberum notas. illi
canitiem, plurimi detrita tegmina & nudum
corpus exprobrantes. Poſtremò eò furoris ve-
nêre, ut tres legiones miſcere in unam agita-
verint, depulſi æmulatione, quia ſua quisque
legioni eum honorem quærebant, aliò vertunt,
atque

(a) Id eſt, ποῆτᾶ pecuniàâ, quinque crucigeri.
(b) Auéto à Julio Cæ ſare Ve, ab Auguſto ſtipendio, ab-
rogata eſt 1114 lex Gracchi, quâ militi é publico veſtem
dari juſſit ſine ulla ſtipendii detraſtione.
(c) Prætoriani erant delecti, eximii ſtaturâ, robore &
militià conſpicui, ita ut illa militia Romana eſſet velut

præmium emeritæ militiæ, niſi forté aliquande gratia

aut favor Præfectorum in delectu prævaleret.

Ε

Π

ἶ

Ν

“ἂν
ι

εὴ tile

ῳ

οωτε ἆἵω’
εμ !
τν, ἡ!
μβὺ
Μ
η μ

7

ὑ

ἐὺὴν
{ am
77
01
Πημ
Π
)
.

βυήγι
|}} Π
ἂ Ν

—

n "
μ "
ἱ
ἡάμ
ψ ῃ η

Ἰ

ine,

ΞΞ
S=

.

Π 1
, 1 χ.
η ἤγὴ
[ὐ erilott
ὙΠ Ω
Τ
ἐ [υ η
Ν

ἬΠΠΠ 1

ἐἰμρημὶμι
{
αα M 1
εὰ min
Ν Π
Π
Π
Τ
Π
αὐὐκη. .
Ν
ὶ ριὡὶἰςο ἡ
Ἐεωκἓ, Μᾗἷἓ

ἤ

Ι!
Ο[ΜΠΞ Ι Π
ε}ᾖᾳυᾶὓυ- ᾽

ἼΠ

Annali um TLiber Primus, 27

atque unà tres aquilas, & ſigna cohortium lo-
cant; (a) ſimul congerunt ceſpites, exſtruunt
tribunal, quò magis conſpicua ſedes foret.
Properantibus Blæſus advéênit, increpabar-
que, ac retinebat ſingulos, clamitans, Mea
potins cade imbuite manus: leviore fla-
gitio Legatum interficietis, quàm ab Impera-
Ἴυγ deſeiſeitis, aut incolumis fidem legionum
retinebo, aut jugulatus panitentiam accele-
rabo. Aggerebatur nihilominùs ceſpes, jäm-
que pectori usque adcreverat, cùm tandem
pervicaciâ victi inceprum omisére. Blæſus
multàâ dicendi arte, non per ſeditionem &tur-
bas deſideria militum ad Caſarem ferenda,
ait, neque veteres ab Imperatoribus priſèis,
neque ipſos à Divo Augiſto tam nova betiviſ-
Je, & panum in temhore, ineipientes Prin-
cipis curas onerari, 7 tamen tenderent in
pace tentare, quæ ne civilium quidem bello-
rum victores éxpoſtulaverint“ cur contra mo-
rem obſequii, contra fas diſeipliuæ vim me-
ditentur? (b) Decernerent Legatos Jeque co-
ram mandata darent. Acclamavêre, ut ſi-
lius Bæſi Trilunus legatione δά fungeretur,
deterétque militibus maſſionem 2 Oexdecim an-
nis: cætera mandaturos, ubi prima provenis-

lJent. Profecto juvene, modicum otium: ſed

ſuper-

(a) Pro more antiquo tribunal Imperatorum in caſtris,
ex quo militem alloquebantur, ex viridi ceſpite conſtrue-
batur.
(b) Ab hoſtibus vel ab'aliis non mittebantur Romam Le-
gati etiam ævo Principum, niſi juſſu Præfecti ſeu Reste-
ris Provinciæ, ad quem poſtulata Legatorum ſpectabant

28 C. Cornelii Taciti.
ſuperbire miles, quod filius Legati Orator

publieæ cauſæ ſatis oſtenderet, neceſſitate ex-

reſsâ, quæ per modeſtiam non obtinuiſſent.
Intere manipuli ante cœptam ſeditionem ()
Nauportum miſſi ob itinera & pontes, & alios
uſus, poſtquam turbatum in caſtris accepére,
vexilla convellunt; direptisque proximis vicis,
ipsõque Nauporto, quod municipii inſtar erat,
retinentis Centuriones irriſu & contumeliis,
poſtremò verberibus inſectantur: præcipua in
Aufidentium Rufum Præfectum caſtrorum ira,
quem direptum vehiculo, fareinis gravant,
agúntque primo in agmine, per ludibrium
rogantes, an tam immenſa onera, tam lon-
ga itinera libenter ferret? Quippe Rufus diu
manipularis, dein Centurio, mox caſtris Præ-
fectus, antiquam duramque militiam revoca-
bat, vetus operis, & laboris, & e&„ immitior,
quia toleraverat. Horum adventu redinte-
gratur ſeditio, & vagi circumjecta populaban-
tur. Blæſus paucos maximè prædaà onuſtos,
ad terrorem cæterorum, affici verberibus,
claudi carcere jubet: nam etiam tum Legato à
Centurionibus, & optimo quoque manipula-
rium parebatur. IIIi obniti trahentibus, pren-
ſare circumſtantium genua, ciere modò no-
mina ſingulorum, modè centuriam quisque,
cujus manipularis erat, cohortem, legionem;
eadem omnibus imminere clamitantes: ſimul
probra in Legatum cumulant, cœlum ac Deos
obteſtantur: nihil reliqui faciunt, quò minùs
invi-

(4) Urbs Carniolæ & illius regionis caput-

ſermn

μ
Φ η
ΓΩΝ
ᾧςτωιιοκ ἵ
εἴ
ἐ
ὐ
ἤεμήμι
,
"ὰ {{
.
{ nn
ἰ Μ{
{ΠΉ}}}"
ἐ ι
ψημν ſe
71
{ mcit⸗
4 ſidu,
lanit ὶ Ι
ἀμᾷν:
ὀ15}6ὢ3͵ Ι
μ (
ἰ μ
Γἢν κ "
ἘΡΞΓΒ ἢ
ἅῃ,
Ἡ ᾽Ἰ͵'᾽ "
Πθιῃ ὴ
,
" ) Ὁ]
Penth
" ςωἓω;ἃ
Ἣ

!

Π

Τ
β ῃ μ
,) «ἑιιΐ{ιᾗἷἆἷἓ "
ῳ
ὰ
n tü [;
Ψ "
Ν
: ΡἹΟΧΙΙΗΜἸἘ»
ἆωπωπ.ὼ
Γ Π
ὑ }
,
Ν un -

μ .

)
η werdo⸗
χ Π]
1

διρμὰρ.
ΤΝ

1 γοίμη
Π
" "
εῃἹθὀΟ Ν
. Cgällen
ἰ ,
γἱδ! ἷ“ἷ
un N
ἿἊ
4

Ἷ

Ἱ μ,..

— Annalinum Liber Primus. 29
invidiam, miſericordiam, metum, & iras per-

moverent. Accurritur ab univerſis, & carce-

re effracto, ſolvum vincula, deſertorésque,
ac rerum capitalium damnatos ſibi immiſcent.
Flagrantior inde vis, plures ſeditioni duces;
& Vibulenus quidam gregarius miles, ante
tribunal Blæſi allevatus circumſtantium hume-
ris, apud turbatos, & quid pararet intentos:
Los quidem, inquit, bis innocentilus & mi-
Serrimis lumen & Tpiritum reddidiſtise ſed
uis fratri meo vitam, quis fratrem mihi
reddit? Quem miſſam ad Vos à Germanicoex-
ercitu de communibus commodis, nocte proxi-
mä jngulavit per gladiatores ſuos, quos in
exitiunm militum habet atque armat. Reſpon-
de Blaſe, ubi cadaver abjeceris? Ne boſtes
Tn ſöèpulturam invidente cum oſculis, Gum
achrymis dolorem meum implevero, me quo-
que trucidari jube; dum interfectos nullum
ob ſelus, ſed quia utilitati legionum conſule-
bamus, hi Jeèpeliant. Incendebat hæe fletu,
& peâtus arque os manibus verberans: mox
disjectis, quorum per humeros ſuſtinebatur,
Præceps & ſingulorum pedibus advolutus,
tantum conſternationis invidiæque concivit,
ut pars militum, gladiatores, qui è& ſervitio
Blæſi erant, pars cæteram ejusdem familiam
vincirent, alli ad quærendum corpus effunde-
rentur, ac ni properè neque corpus ullum
Treperiri, & ſervos adhibitis cruciatibus abnue-
re cædem, neque illi fuiſſe unquam frarrem
Pernotuiſſet, haud multùm ab exitio Lega-
ti aberant. Tribunos tamen ac Præfectum
caſtro-

,9 , Ο Cmxrelii Taciti :

caſtrorum extrusère. Sarcinæ fugientium di-
reptæ, & Centurio Lucillus interficitur, cui
militaribus facetiis vocabulum, Cedo alteram,
indiderant: quia (a) fractà vite in tergo mi-
litis, alteram clarà voce, ac rurſus aliam
poſcebat: cæteros latebræ texêre, uno retento
Clemente Julio, qui perferendis militum man-
datis habebatur idoneus ob promptum inge-
nium. (Qun ipſæ inter ſe legiones Octava
& Quintadecima ferrum parabant: dum Cen-
turionem cognomento Sirpicum illa morti
depoſuit, Quintadecumani tuentur: ni mi-
les Nonanus preces & adverſum aſpernantis,

minas interjeciſſet. Hæc audita, quamquam

abſtruſum, & triſtiſſima quæque maximè oc-

cultantem Tiberium perpulèêre, ut Druſum fi-

lium cum Primoribus civitatis, duabúsque
Prætoriis cohortibus mitteret, nullis ſatis cer-
tis mandatis, ex re conſulturum; & cohortes
delecto milite ſupra ſolitum firmatæ. Addi-
tur magna pars Prætoriani Equitis, & robo-
ra Germanorum, (b) qui tum cuſtodes Im-

peratorum aderant: ſimul prætorii Præfectus

Mlius

—.—

(a) Militari lege cautum erat, ut ſi miles, qui à Duce
ob crimen cœditur, vitem frangeret, aut Centurionis vel
tribuni manum teneret, de gradu dejectus militià amo-
veretur. Si autem manus inferret violentas, capite lue-
ret. Hic autem intelligitur fractam eſſe vitem à Centu-
rione, cùm in tergum militis ſæviret, non à milite, qui
vim repelleret.

(b) TLiberius recepit iterum in cuſtodiam corporis

Germanos, quos Auguctus poſt cladem Varianam rfeli-
querat.

Aun
ὮΝ

ὁ

ίξμνθπὶ)
ἐ
ι
Ν
Π Ν
Ι Ροἷἷ]}'
Ἷ
ounbs
ingen mnn
Π 71
ἱμϊπἴι
ἰ ὰ
ὑ munmn
ὰ ὰ
" :

Ὑ unuleu I

ſupum ι
Π
Π
ἤ"!, ἶῃ

Ν ἡην
.
Ἅ ὶ
Ν
ὑχῃ

Ὦ} Ρ
"

—

Uri⸗ ι

Ν
genin ὑ
ῖὶπ’ετᾖαωτ, ι
ἢ
) ᾿Μἰ{ἵ”ιἰἴΐἢ
»πωτ.;τξ....
Ν
ΔὮ μῃ
η ,
ππμης
}..,}1
: ἐ
Π 11
Wenmr: II.
Ἱ
Ν

μ ΠΗ . -

ὙΝ τ
) udo
αἰδ ς
m ὑ
ἐπι!, kl.
οο
πα }
Σ υ
ἐ

ΡῈ —
ies gin D
μ
ααἰ! }
ῖ αδ ο
Ω {

4
"

Annalium Liber Primus. 31

lius Sejanus, collega Straboni Patri ſue

datus, magnà apud Tiberium auctoritate, re-

Cctor juveni, & cæteris periculorum præmio-
rúmque oſtentator. Druſo propinquanti,

quaſi per officium obviæ fuêre legiones: non
lætæ, t aſſolet, (a) neque inſignibus fulgen-
tes, ſed illuvie deformi & vultu, quanquam
mœ ſttitiam imitarentur, con umaciæ propio-
res. Poſtquam vallum introiit portas ſtatio-

nbus firnant, globos armaorum certis ca-

ſtrorum ο 15 operiri jubent, cæteri tribunal
ingenti gmine circumveniunt. Stabat Dru-
ſus ſilen ium manu polſcens. IIli quoties ocu-
los ad multitudinem retulerant, vocibus tru-
culentis ſtrepêre; ru sùm viſo Cæſare trepi-
dare: murmur incertum, atrox clamor, &
repentè quies. Diverfis animorum motibus
pavebant, terrebantque. Tandem interrupto
tumultu litter s patris recitat, in quibus per-
ſeriptum erat, pracipuam ipſi fortiſſimarum
legionum curam, quibuseum plurima bella to-
leraviſſet, ubi primum à lultu requiéſſet ani-
mus, alturum apud Patres de poſtalatis eo-
rum, miſeſſe interim filium, ut ſiné cunctatio-
326 concederet, quæ ſtatim tribui polſent: cæ-
tera denatui ſorvanda, quem neque gratiæ,
neque ſoèveritatis expertem baberi par eſſet.
Reſponſum eſt à concione, mandata Clemen-
ti Centurtoni, quæ perferret. Is orditur de
miſſione à ſoèdecim annis: de pramiis Reie mi-
Σ

—

(4) Rebus kætis militià proſperâ ornati conſueverant
militaria ſigna lauro, floribus, unguentis, &.

32 C. Cornelii Taciti
litiæ: ut (a) denzrius diurnum ensgen
foret: ne veterani ſich vexillo haberentur.
Ad ea Druſus, cùm arbitrium Senatús & Ῥὰν
tris obrenderet, clamore turbatur. CQur ve-
niſſet, neque augendis militum ſtipendiis, ne-
κ allevandis laboribus, denique οά bene-
Ffaciendi licentib At bercule verbera & ne-
cem cunctis permitti. Tiberium olim nomine
Auguſti deſideria legionum ſrieſtrari ſolitum:
asdem artes Druſum retuliſſe, nunquaämne
ad ſe niſi flios familiarum venturos? Novum
id plane, quod Imperator ſola militis commo-
da ad Senatum rejiciat, eundem verò Sena-
tum conſulendum, quoties ſipplicia aut præ-
lia indicantur. An pramia ſub Dominis, pæ-
nas ſine arbitrio elſe? Poſtremo deſerunt tri-
bunal, ut quis prætorianorum militum, ami-
cormve Cæſaris occurreret, manus intentan-
tes, cauſam diſcordiæ & initium armorum:
maximè infenſi (b) Cn. Lentulo, quòd is an-
te alios ætate & gloria belli, firmare Druſum
credebatur, & illa malitiæ flagitia primus aſper-
nari. Nec multò poſt digredientem cum Cæ-
fare, ac proviſo periculo hiberna caſtra τέρον
ι ' tentem,

— d ꝰ d(——

(a) Denarius valebat decem aſſes Romanos, poſtea ſub
Auguſto duodecim. Triginta denarii æquabant aureum
noſtræ monetæ, qui erat ſtipendium menſtruum. Duo-
decim aurei ſtipendium annuum. Nunc igitur petunt
denarium ſolidum duodecim aſſium, ſicque lucrati fuis-
ſent in diem duos afles Romanos, in menſem quinque
denarios Romanos. UMD
(b) In viro hoc ſtrenuo laudatur bellica gloria trium-
pho nata, bene tolerata paupertas. Deinde magnæ opeés

innocenter partæ & modeſle habitæ.

R
Ν

}
μ} Π
μ κ
4 Π
[υὼῃιὶὃ) ῳᾖ
ηκὃ
μῃ ι
ἑ
ἣν ignnnt
orbiu
erſeah⸗
Μ !
Π
μ
{ :
Ἴ ι
Π -
Π
Π
Ἰμ ι
Ἱ

ὶ

}ἷὼἑῖ. μ

Ε

λη ί,

Ρἁτετωτᾗ;όῤβζ
mumit⸗

!
"
᾽

,

171

,
nn ῃ Ul.
" , ,.
ὑ 1
᾿ΠΠ}}}}.
.
ἩΠΠ]} {

ᾗὓ ΜΜ ,

ἼΠΠΝ
ἼΠΠ
Ἱ ) μ
{Ἱ Δ| 1
Diniußhe⸗
Ν μ τ
ἿΠ
Μ Μ
11 {Π|11:
κά
Π ὴ

Μ .

( ΠῈ
Π

=—
nos lae '
μ innil
kuum. ὑ
ΤΝ
ἵ {

“ Ἷ !
ἰα ῳ

Annalium Liber Primur. 33

rxentem, circumſiſtunt rogitantes, quò perge-

ſtuis
17

γο; ἡ Ad Inperatorem, an ad Pattes ut il-
lic quoque commodis legionum adverſaretur
Simul ingruunt, ſaxa jaciunt; jäamque lapidis
jctu cruentus & exitii certus, accurſu multi-
tudinis, quæ cum Druſo advenerat, prote-
ς eſt. Noctem mingcem & in ſcelus eru-
pturam ſors linivit Nam Luna elaro repen-
tè cœl! (a) viſa langueſcere. Id milæzs ratio-
nis ignarus omen Præſentium accepit, ac ſuis
laboribus defectionem ſideris aſſimulans, pro-
peréque céſſura quæ pergerent, ſ fulgor 495 cla-
ritudo Deæ reäderetur. (b) Igitur æris ſo-
nò, tübarum cornuumque concentu ſtrepe-
έ : prout ſplendidior, obſcuriõrve;, lætari,
aut mœrere: & poſtquam ortæ nubes offecéê-
ὃς viſui, creditůmque conditam tenebris, ut
ſunt mobiles ad ſuperſtitionem perculſæ ſemel
mentes; ſebi æternum laborem portendi, ſua
facinora averſari deos lamentantur. Utendum
inclinatione εὰ Cæſar, & quæ caſus obtulerat,
in ſapientiam vertenda ratus, circumiri tentoria
jubet. Accitur Centurio Clemens, & ſi qui alii
bonis artibus grati in vulgus, 11 vigiliis, ſtationi-
bus cuſtodiis portarum ſe inferunt, ſpem offe-
runt, metum intendunt. Quvusque filium im-
peratoris obſidebimus? Quiscertaminum ſinir!
Percennione & Vibaleno Sacramentunm n
umus?

(a) Viſa obſcurari vel Eclipſim pati
(b) Fuit hec Romanorum ſuperftitio, ut Lunæ defi-
cienti, &, ùt credebant, laboranti tubarum buccinaruùm-
que ſonitu ſuccurrere, eamque animare vellent.

34 C. Cornelii Taciti
ſamus? Percennius & Vibulenus Stipendia mi-
litibus, agros emeritis largientur? Denique (a)
ῥγο Neronibus & Druſis, imperiunz popueli Ro- luln
mani capeſſent? Quin potins, ut ο Π in lenlun
culpam, ita primi ad pæœnitenztiam ſumus? SI μ
Tarda ſunt quæ in commune expoſtulantar: μ
privatam gratiam ſtatim mereare, ſtatim re- peneente
cipias. Commotis per hæc mentibus, & inter Π
ſe ſuſpectis, (b) tironem à veterano, legionem {
à legione diſſociant. Tum redire paulatim amor ldent
obſequii: omittant portas, ſigna unum in lo- χ }
cum principio ſeditionis congregata, ſuas in ſe- μ
des referunt. Druſus orto die, & vocatàâ con- Τ}
cione, quanquam rudis dicendi, nobilitate in- ψ
genità, incuſat priora, probat præſentia, negat εο
Je terrore & minis vincir flexos ad modeſtiam ἰγμηὶ
Iſe videat, ſi ſupplices audiat, Nripturum patri, damen
ut placatus legionum preces exciperet. Oran- mmons)
tibus, rurſum idem Blæſus, & L. Apronius Π
eques Romanus (c) ἃ cohorte Druſi, Juſtusque Ὶ
Cato- ψευ
(a) Hic intelligit Tiberium, & Filium Tiberii Druſum, Π
& etiam Druſum patrem Germanici & Germanicum ipſum imin
vel cæteros, qui ejusdem familiæ Claudiæ ſuccedere & ΜΗ
habere imperium poterant. L {}}|} 9
(b) Tirones dicuntur, qui nondum militiam incepère, '
nondum Centuriæ cohorti ac legioni adſcripti, ſed tan-
cùm delecti ſeu conſcripti ſunt. Alii Tirones, de quibus Ν
hic Taeitus, ſunt, qui jam aliquot ſtipendia fecerunt, μ

—

. " . .“ΔἋ" ἷἷἆὃξ'χνν᾽᾽:᾽.
ſed nondum ſunt exautorati aut emeriti, in quo diſtin- D
guuntur à Veteranis, qui jam ſua ſtipendia expleverunt, nninua
& taenm adhuc ſub vexillo retinentur. Cæterorum im- n
. ebene

amunes, niſi propulſandi hoſtis. Π
(c) Habebant Principes ejusmodi ſpecialem cohortem .
micorum.

Nentbde

erno lann
ΕΡἈ }

{Π| η }}

Π Πμ}}.

᾽ λ
ιή
nobilittkein.
enti,ngt
Π
7fturunznr,
χ η
Π
᾽11}
ν
———
Π Tbeini,
Cammoun nin
αἰεἰμαεὶ

ἰ εμ
Ἷ μ ῃ
1 ,ὀξ ηυω
εἰ η
Ἅ ἐ:
ο
Cetetonn

querent: caſtra infauſta temeratagque, & ſo-
C 2

Amhnalium Liber Primur. 35
Catonius primi (a) ordinis centurio, ad Tibe-
rium mittuntur. Certatum inde ſententiis, cùm
Δ operiendos legator, atque interim comit ate
erm uleendum militemn cenſerent: alii fortio-
γίδες remediiz agendum: nihil in vulgo mo-
dicum: terrere, ni paveant : ubi pertimuerint,
impunè contemni: dum ſieperſtitio urgeat, ad-
jiciendos ex duce metus, ſublatis ſoditionis au-
Soribus. Prompfum ad aſperiora ingenium
Druſo erat: vocatos Vibalenum & Percennium
interfici jubet. Tradunt plerique intra ta-
bernaculum ducis obrutos; alii corpora extra
vallum abjecta oſtentui. Tum ut quisque præ-
cipuus turbator, conquiſiti, & pars extra caſtra
Palnue à centurionibus, aut prætoriarum co-
dortium militibus cæſi: quosdam ipſi manipu-
l, documentum fidei tradidére. Auxerat mili-
tum curas præmatura hyems, imbribus conti-
nuis, adeôque ſævis, ut non egredi tentoria;,
congregari inter ſe; vix tutari ſigna poſſent,
quæ turbidine atque undà raptabantur. Dura-
Pat & formido cæleſtis iræ, nec fruſtrà aaver-
ſus impios hebeſéere ſidera, ruere tempeſtatés:
non aliud malorum levamentum, quane ſi lin-

luto

— —

(a) Erat caput & dutor omnium Centurionum. Im-
perabat quidem tantùm ſuæ Centuriæ, ſed quia mandata
Imperatorum aut Tribunorum ſepe per illum edebantur
in vulgus, etiam in acie ipſum aſpetabant, & ad ipſius
nutum ſiſtebant vel procedebant, ipſe regebat Aquilam,
& ſub iter ille τεῆχαπι evellebat, dabatque Signifero. In
ipſa acie ſtabat ad Aquilam, eamque tuebatur. Vocaba-
tur etiam Centurio primi pili vel Primopiles.

36 Ο. Cornelii Taciti

luto piaculo ſuis quisque˖ hibernis reddereniu

Primùm octava, dein quinta decuma legio re-
diêre. Nonamus operiendas Tiberii epiſtolas
clamitaverat, mox deſolatus aliorum diſceſſione,
imminentem neceſſitatem ſpontè prævenit; &
Druſus non exſpectato legatorum regreſſu, quia
Præſentia ſatis conſederant, in urbem rediit.
Iisdem ferme diebus, iisdem cauſis Germanicæ
legiones turbatæ, quantèò plures, tantò violen-
tius: & magna ſpe fore, ut Germanicus Cæſar
imperium alterius pati nequiret, darétque ſe le-
gionibus ΝἹ ſua cuncta tracturus. Duo apud
ripam Rheni exercitus erant, cui nomen Supe-
riori, ſub C. Silio legato; inferiorem A. Cæ-
cinna curabat. Regimen ſummæ rei penes
Germanicum, agendo Galliarum cenſui tum in-
tentum. Sed quibus Silius moderabatur, mente
ambiguâ, fortunam ſeditionis alienæ ſpecula-
bantur: inferioris exercitus miles in rabiem
prolapſus eſt, orto ab una & viceſimanis quin-
tanisque initio, & tractis primâ quoque ac vi-
ceſimà legionibus. Nam iisdem æſtivis in fini-
bus Ubiorum habebantur per otium aut levia
munia. Igitur audito fine Auguſti, (a) verna-
cula multitudo, nuper acto in urbe delectu, la-
ſciviæ ſueta, laborum intolerans, implere cæte-
rorum rudes animos: Veniſſe tempus, quo ve-
terani maturam miſſionem, juvenes largiora
Kipendia, cuncti modum miſeriarum expoſce-
rent,

(4) Sunt 11 milites qui nuntiat Romæ Varianâ clade

ſubitò conſcripti abh Auguſto, & ad tuendam Rheni ri-
bpam miſſi fuerant.

κ

Ἱ
"

ἐ
" μδ
;ςξῃῃὶὤπ ῖ
εγ δον
ἐπι
μ }
Π ,
η
ΜῬΘ Ρὶιτἷ!

Π
ι
ἰ 1πῃ
Ἰπονὶ
Π λΝν
μ
ι
ſgiemse
ἰ
Π
Dilerori
ε}
μῃ }΄υ

Ν

ἵ '
Ὶ ἵἔ“’ὰ)'εω“ΐεἰ

Δ,
; φΜ;ζ
᾿

e I

Δ}
Π ,
Ἱ η
Ὦ Mo
ἜΝ
norem 4, C.
mn kei ene⸗
Nüahiitmin.
ἀ Ν
Τ}
111
Ὧ 1}

6 ſnn
ὑ!

αἔπ ὶ
Π
τἀὐ μ
Π μ
nnerecrte
ἼΝ
μ ΜΗ
μῈ }
Μ
—

— Ἴ
α Ἵ{}}"
αἰα "

Ἴἶ[ἓϊἶὗοῃἠ Ϊ

Amnnalium Liber Primurs. 37
rent, ſævitiamque centarionum ulciſeerentur.
Non unus hæc, ut Pannonicas inter legiones,
Percennius, nec apud trepidas militum aures
alios validiores exercitus reſpicientium, ſed
multa ſeditionis ora vocésque: ſua in manu
ſitam rem Romanam, ſuts viétoriis augeri
Rempublicam (a) in ſuum cognomentum ad-
ſeiſci imperatorer. Nec legatus obviam ibat:
quippe plurium vecordia conſtantiam exeme-
rat. Repentè lymphati, diſtrictis gladiis in cen-
turiones invadunt: ea vetuſtiſſima militaribus
odüs materies, & ſæviendi principium: pro-
ſtratos verberibus mulctant (b) ſexageni ſingu-
los, ut numerum centurionum adæquarent.
Tum convulſos laniatôsque & partim exani-
mes, ante vallum aut in amnem Rhenum pro-
jiciunt. Septimus cum perfugiſſet ad tribunal,
pedibusque Cæcinnæ advolveretur, εὸ usque
flagitatus eſt, donec ad exitium dederetur. Caſ-
ſius Chærea mox cæde C. Cæſaris memoriam
apud poſteros adeptus, tum adoleſcens, & ani-
mi ferox, inter obſtantes & armatos ferro viam
patefecit. Non tribunus ultra, non caſtrorum
pPræfectus jus obtinuit: vigilias, ſtationes, & ſi
quæ alia præſens uſus indixerat, ipſi patieban-
3 tur.
(a) Ja&tant ſeditioſi à Legionibus Germanicis dici im-
peratores Germanicos. Sic Druſus Germanicus, Clau-
dius, Caligula dicti Germanici.
(b) In Legione ſexaginta Centuriones erant, duo in
quolibet manipulo, & triginta erant manipuli. Mani-
pulus ex centum & viginti militibus conſtabat, divideba-
türque in duas partes, quas Ordines vocabant: cuilibet
Ordini ἐ ſexaginta militibus unus præerat Centurio.

28 C. Cornelii Taciti

tur. Id militares animos altiùs conjectantibus

præcipuum indicium magni atque implacabilis
motus, quod neque disjecfi, nec paucorum in-
ſtinctu, ſed pariter ardeſcerent, pariter ſilerent,
tantà æqualitate & conſtantiâ, ut regi crederes.
Interea Germanico per Gallias, ut diximus, cen-
ſus aecipienti, exceſſiſſe Auguſtum affertur.
Neptem ejus Agrippinam in matrimonio, plu-
résque ex ea liberos habebat. Ipſe Druſo fratre
Tiberii genitus, Auguſtæ nepos, ſed anaius ος-
cultis in ſe patrui aviæque odiis, quorum cauſæ
acriores, quia iniquæ. Quippe Druſi magna
apud populum Romanum memoria, (8) crede-
batũrque, ſi rerum potitus foret, liberalitatem
redditurus, unde in Germanicum favor, & ſpes
eadem. Nam juveni civile ingenium, mira co-
mitas, & diverſa à Tiberüſermone, vultu, adro-
gantibus & obſcuris. Accedebant muliebres
offenſiones, novercalibus Liviæ in Agrippinam
ſtimulis: atque ipſa Agrippina paulò commo-
tior, niſi quod eaſtitate, & mariti amore, quam-
vis indomitum animum in bonum avertebat.
Sed Germanicus quantò ſummæ ſpei propior,
tantò impenfius pro Tiberio niti. (b) Sequanos
proximos, & Belgarum civitates in verba ejus
adigit. Dehinc audito legionum tumultu, ra-
ptim profectus, obvias extra caſtra habuit, de-
jectis in terram oculis velut pœnitentiàâ. Poſt-
quam

(4) Imò prodita εἴ à Fiberio Germanici Epiſtola, qua
de cogendo ad reſtituendam libertatem Auguſto agebat;
quæ cauſa neeis fuit pio in patriam Juveni.
(b) Populi Galliæ Belgicæ ab Eduis Arare iluvio di-
viſi vulgò la Franche, Comtée. -

μ
ἐ
ἀφὰ
, μ
ἐ αἱ
αὐπ οο
Π
:
ἐ }9
Π
Π ,
ἐιψᾖὖωπν;
.....1]
μ
η
} Ρζι,';π
({π}
ο
Τ
Π Π
βῃ; 1
ΜΗ μῃ
Ὶ
Ὅμῃ
ὑ γὴ
ἄ
7

,
,

e

—
9 ἴῃ
ἘΗ ἢ ᾿

᾿ ὴ
μ

Ἷ

τ '
.ιυεηωῃ]εᾶεπτἱὁυεἷ
ἀμη μ
Ν
.
Π
Ν η .
n ᾧῃ)
Π } ι
Π }
Τ Π
Π Π΄
ἐηίπμι
1 i ) Gele
berlluen
ἐ ΐα
Cium .
ΤΝ
μ miin
ι
Μ Δ:
η
μ ὶ
Τ
ὥ! Elumat

}

;ΗΠἹΠἩΠἹ μ

Annalium Liber Primus. 39
uam vallum iniit, diſſoni queſtus audiri cœ-
êre, & quidam prehensàâ manu ejus, per ſpe-
ciem oſculandi, inſeruerunt digitos, ut vacua
dentibus ora contingeret: alii curvata ſenio
membra oſtendebant. Affiſtentem concionem,
quia permixta videbatur, diſéedere in manipu-
los jubet, μ melius audituros reſponfum: ve-
xilla praferri, ut jam ſaltem diſeerneret co-
hortes, tardè obtemperavêre. Tunc (a) ἄ ve-
nenatione Auguſti orſus flexit ad victorias tri-
umphösque Tibeni, præcipuis laudibus cele-
brans, quæ apud Germanias illis cum legioni-
bus pulcherrima feciſſet. Italiæ inde conſen-
ſum, Galliarum ſidem extollit, nil asquam tur-
bidum aut diſeors. Silentio hæc, vel murmure
modico audita ſunt. Ut ſeditionem attigit, zibi
modeſtia militaris? Ubi veteris diſeiplinæ de-
cus? Quonam tribunos? Qud centuriones exe-
giſſent Σ Rogitans: nudant univerſi corpora,
cicatrices ex vulneribus, verberum notas expro-
brant: mox indiſcretis vocibus pretia vacatio-
num, angnſtias ſtipendii, durittiam operum, 86
propriis nominibus incuſant, vallum, foſſas,
pabuli, materiæ, lignorum adgeſtur, & ſi quæ
alia ex neceſſitate, aut adverſus otium caſtro-
rum quæruntur. Atrociſſimus veteranorum
clamor oriebatur, qui tricena aut ſupra ſtipen-
dia numerantes, mederetur feſſis, ne mortem
in iisdem laboribuss ſed finem tam exercitæ

militi?, neque inopem requiem, orabant:

4 fuêre

; (a) Non venerabatur ampliùs humanam Auguſti Ma-
jeſtatem, ſed quia inter Divos adſcriptus erat Auguſtus,
divinitatem ejus colit, & in principio Orationis precatur.

49 C Cornelii Taciti.

fuêre etiam, qui legatam à divo Auguſto pecu-

niam repoſcerent, (4) fauſtis in Germanicum
ominibus, &, ſi vellet imperium, promptos
oſtentavère. Tum verdò quaſi ſcelere contami-
naretur, præceps tribunali deſiluit: oppoſue-
runt abeunti arma, minitantes, ni regrederetur.
At ille moriturum potius, quam ſidem eueret,
clamitans, ferrum à latere iripuit, elatumque
deferebat in pectus, ni proximi prehenſam dex-
tram vi attinuiſſent: extrema & conglobata in-
ter ſe pars concionis, ac vix ediite dictu,
quidam ſinguli, propius incedentes, feriret,
hortabantur: & miles nomine Caluſidius ſtri-
ctum obtulit gladium, addiro acutiorem eſſe.
Sævum id malique moris etiam furentibus ν]-
ſum: ac ſpatium fuit, quo Cæſar Ρ amicis in
tabernaculum raperetur. Conſultatum ibi de
remedio. Etenim nuntiabatur parari legatos,
qui Superiorem exercitum ad cauſam eandem
traherent: deſtinatum excidio Ubiorum oppi-
dum: (b) imbutaärque pradämanus in direptio-

nem Gatllizrum erupturas, Augebat metum

gnarus Romanæ ſeditionis, & ſi omitteretur
ripa, invafurus hoſtis. At ſi auxilia & ſocii ad-
verſum abſcedentis legiones armarentur, civile
bellum ſuſcipi: pericçuloſa ſeveritas, flagitioſa
largitio, ſeu nihil militi, ſeu omnia concede-
rentur, in ancipiti Reſpublica. Igitur volunta-
tis inter ſe rationibus, placitum ut epiſtolæ no-
mine

(a) Omnia hoc loco ſunt fauſtæ acclamationes. Omen
enim dictum quaſi Osmen vel Oremen, quod ore & ver⸗
bo fiebat.
(b) Id eſt, initiatas vel aſſuefactas prædæ manus.

nit, wilt
ἐ
Ρ
Π
εί,
1

,
Μ ἰΝ
ello, cone
Π Π
[ ῃ
uncs Π
Π "
Π γΐ η
ψίιυξὐπί {
Π |1}
υ (

μ εὶ

l Ἱ }
ὑδπῃῃ
Ν

ΞΙ;ι; W

}
Ν Ν
Ι]
Ὶ Π:Γ“ζπ:ῳ....
ἈΝ ὤ

Π
Τ Ν (

Π βηι.

Π .
μ γη} (
Π

„

ΤΗ [μη
Π
μ }
{ ΜΗ
Π Ν
{ Ο
Π
Ω
ι
ἶε εΡὶΗοἹα
menone,
ψ

Ἴ μ

Annalium Liber Primuts., 41
mine principis ſcriberentur: miſſtonem dari
vicena ſtipendia meritis: (a) exauctorari qui
ſenadena feciſſent, ac retineri ſub vexillo, Cæ-
terorum immunes, niſi propulſandi hoſtis: le-
gata quæ petivrant exſolvi (b) duplicarique.
Senſit miles in tempus conficta, ſtatimque fla-
itavit: miſſio per tribunos maturatur: largitio
differebarur in hiberna cujusque. Non abfſceſ-
sêre quintani unetriceſimanique, donec iisdem
in æſtivis contracta ex viatico amicorum ipſis-
que Cæſaris pecunia perſolveretur. Primam
ac vice ſimam legiones Cæcina legatus in civita-
tem Ubiorum reduxit turpi agmine, cum (c)

ε: fiſci

(a) Exauctorationis ea vis fuit, ut Sacramento ſolve-
rentur, ſegregati à ſignis & Aquila, non dimitterentur
protinus, ſed deorſim in exercitu agerent ſub uno aliquo
vexillo, donec præmia ſolverentur & agri. Interea im-
munes à labore, excubiis, aliisque muniis, exceptàâ pugnâ.
(b) Prætorianus miles (hæc enim nobilior apud Ro-
manos militia fuit) poſt ſedecim annos exauétoratus re-
cipiebat vicena millia nummorum ſeſtertiorum. Centum
nummi valent duos Coronatos & dimidium. Mille num-
mi viginti quinque Coronatos ſive 75. libras Gallicas. Sic
viginti millia ſeſtertiorum ſunt quingenti Coronati ſive
1500. libræ Gallicæ. Sed Legionarius miles poſt viginti
ſtipendia miſſus præmium militiæ recipiebat duodecim
millias nummorum ſeſtertiorum ſive trecentos Coronatos
aut 900. libras Gallicas, & tamen retinebatur adhuc ſub
Vexillo. : γ
(c) Duo fſiſcorum genera erant apud ſigna, ut duo ge-
nera pecuniarum Principis Romani, & privatorum: ſi-
gna apud Romanos ſacra, ſicut Romæ pecunia reponeba-
tur apud templa & ædes Deorum, ſic & apud ſigna. Ita-
que ex donativo, quod milites conſequebantur, dimidis
pars ſeu peculium caſtrenſe ſequeſtrari debuit apud ſigna,
56 per lucrum pecunia illa abſumeretur.

4² C. Cornelii Taeiti
fiſci de imperatore rapti inter ſigna inter aqui-
las veherentur. Germanicus ſuperiorem ad
exercitum profsctus, ſecundam & tertiam de-
cumam, & ſextam decum legiones nihil cuncta-
tas ſacramento adigit. Quantadecumani pau-
lIum dubitaverant : pecunia & miſſio, quamvis
non ſlagitantibus oblata eſt. At in (a) Chaucis
cœptavèêre ſeditionem, præſidium agitantes (b)
Vexillarii diſcordium legionum, & præ ſenti
duorum militum ſupplicio paulum repreſſi ſunt.
Juſſerat id Mennius caſtrorum præfectus, bono
magis conſilio (c) quàm conceſſo jure. Deinde
intumeſcente motu profugus repertuũsque, poſt-
quam intutæ latebræ, præſidium ac audacia mu-
tuatur: Non prafectum ab' iis, ſed Germanicum
ducem, ſeèd Tiberium imperatorem vielari,
ſimul exterritis, qui obſtiterant, raptum vexil-
lum ad ripam verſit, & ſi quis agmine deceſſiſ-
ſetz, pro deſeèrtore fore clamitans, reduxit in hi-
berna turbidos & nihil auſos. Interea Legati à
Sena-

(a) Chauci alii Minores ſive Parvi, alii Majores dicun-
tur. Sunt Populi Majores quidem inter Albim & Viſur-
tim fluvios, ubi hodie Luneburgenſium territorium eſt,
quibus aliqui inſuper tribuunt terram Hildeſienſium.
Chauci Minores Populi Viſurgim inter & Amaſium flu-
vios in Friſiæ & Weſtphaliæ confiniis: Ν εἴ tribuunt ipſis
territorium, quod hodie Friſii Grœningenſes inhabitant.
(4) Proprié ſunt Legionarii milites Veterani, qui ab
Autiis legionum ſeparati ſub propriis Vexillis milita-
ant.
(e) Ex inſtituto Auguſti jus plectendi militis ſoli ha-
bebant Rectores Exercits.

μ
Π
εὐ
Π
π ι
{ Π
}
Π
Π

eiim
' πῇ Non
Ε
' "Ἠ»Ροῖἷρ

Μ
η ψ|}}}}
, ἁ μ
Umrhrlin
Π έ ;
ὅμι [λ ὶ
enione, μ
Τ Π :
.
tnen τ ν
Ν
71}
Δ ΡΗ ῃ
μ ΔΝ
μλ ὶ
ἣ
— —
Mreden
Π
lerigriun (
Ἴ Ν
ἀλῃ!"
el tebvom

Π εἰΝ,
, ἰ 61
Teretili, "
Ὑ

κεἱ»

.ι᾿

Annalium Liber Primus. 43
Senatu regreſſum, jam apud (a) aram Ubiorum
Germanicum adeunt. Duæ ibi legiones prima
atque viceſima veteranique nuper miſſi ſub ve-
xillo hyemabant. Pavidos & conſcientiâ ve-

cordes intrat metus, veniſſe matrum juſſu,

qui irrita facerent, quæ per ſeditionem ex-
preſſerant. Utque mos vulgo, quamvis falſis,
reum ſubdere. Munatium Plancum conſulatu
functum, principem legationis, auctorem Sena-
tus conſulti incuſant, & nocte concubiàâ vexillum
in domo Germanici ſitum, flagitare occipiunt,
concursuque ad januam facto moliuntur fo-
res, extractum cubili Cæſarem, tradere ve-
xillum, intento mortis metu, ſubigunt. Mox
vagi per vias, obvios habuêre Legatos, auditâà
conſternatione ad Germanicum tendentes: in-
gerunt contumelias, eædem parant, Planco
maximè, quem dignitas fugâ impediverat;
neque aliud periclitanti ſubſidium, quàâm ca-
ſtra primæ legionis: illinc ſigna & aquilam
amplexus, religione ſeſe tutabatur: ac ni aqui-
lifer Calpurnius vim extremam arcuiſſet (ra-
rum etiam inter hoſtes) Legatus Populi Ro-
mani, Romanis in caſtris, ſanguine ſuo (b)
Altaria Deium commaculaviſſet. Luce de-
mùm, poſtquam Dux & miles, & facta no-
ſceban-

(a) Ara apud Ubios, ubi nunc Colonienſes, in hono-
rem Auguſti exſiructa, cujus ſacerdotes erant Primores
illius Gentis.
(b) Sunt aræ, quæ in principiis caſtrorum honori A-
quilarum aut Deorum Caſtreniium, vel etiam Princi-
Fan⸗ quorum effigies in ſignis vel inter ſigna ferebantur,
atutæ,

44 C. Cornelii Taeitt.
ſcebantur, ingreſſus in caſtra Germanicus
Perduci ad ſe Plancum imperat, recipitque
in Tribunal. Tum fatalem increpens ra-
biem, neque militum, ſod Deüum ἐγά reſurge-
re, cur venerint legati, aperit: as legatio-
nis atque ipſius Planci gravem, at immeri-
tum caſum, Saer, quantum dedecoris adierit
legio, facundè miſeratur, attonitâque magis,
quàm quietâ concione, Legatos præſidio au-
xiliarium Equitum dimittit. Eo in metu ar-
guêre Germanicum omnes, quòd non ad με
Veriorem exercitum pergeret, ubi obſoquia ς
contra rebelles auxiltium. Satis Nuperque miſ-
ſione 5 pecunid, & mollibus conſultir pecca-
tum, cur gravidam conjugem, inter furen-
tes, & omnis humani. juris violatores habe-
ret? Mos ſaltem Avo ξ KReipublicæ redderet.
Diu cunctatus aſpernantem uxorem, cum ſe
Divo Amwuſto ortam, neque degenerem ad
pericula teſtaretur, poſtremèò utruan ejus &
communem filium, multo cum fletu comple-
Xxus, ut abiret, perpulit. Incedebat muliebre
& miſerabile agmen: Profuga Ducis uxor par
vulum ſinu filium gerens; lamentantes circum
amicorum conjuges, quæ ſimul trahebantur,
(a) nec minùs triſtes, qui manebant. Non
florentis Cæſaris, neque in ſuis caſtris, ſed
velut in urbe ficta facies, gemitũsque ac
planctus, etiam militum aures orâque adver-
têre. Progrediuntur contuberniis: Quis ill

flebi-

(a) Germanicus nimirum ipſe ob diſceſſam Agrippinæ
conjugis aliarumque illuſtrium fœminarum.

Ne,
Ε

ὶ
ἡμη pont
un μ
M, μ
Π
η η

{|.}} ἡμ}

,

0 μμ}};
Lonmer
Π
Π εἰ
Ι Κψψε ;

Μ ΊΜ {{|-

Π

ῃἡ
ἽΠΠ)
ἿΠ
ὙΠ
ὙΠ1}
nfen mne
Π
Dlcsmuryr
ΤΝ
ΤΝ
ἐμ ὰ
αἰδ
;εππὶώεᾳυε
Ἷ ἐ

μ
Ἴ})

Wniie ,

Annalium TLiber Primus, 4
fiebilis ſonus Quod tam triſte à Faminas il-
luſtres, non Centurionem ad tutelam, non mi-
litem, nihil imperatoriæ axoris, aut comita-
tus ſolitiy pergere ad Treviros, & (a) exter-
ηά fidei! Pudor inde & miſeratio, & Patri

Agrippæ, Auguſti Avi memoria, ſocer Dru-

(9 ; ipſa inſigni fœcunditate, præclarà pudi-
citis: jam (b) infans in caſtris genitus, in
contubernio legionum eductus, quem (cC) mi-
litari vocabulo Caligulam appellabant, qui
plerumque ad concilianda vulgi ſtudia, eo
tegmine pedum intuebatur. Sed nihil æquè
flexit, quâm invidia in Treviros: Orant, ob-
ſiſtunt, rediret, maneret. Pars Agrippinæ oc-
curſantes, plurimi ad Germanicum regreſſi;
Isque ùt erat recens dolore & irà, apud cir-
cumfuſos ita cœpit. Non mihi, uxor aut fi-
lius, patre 5 Republica chariores ſunt⸗ δεά
illum quiden, ſua Majeſtas, Inperium KRoma-
nunm, cateri exercitus defendente Conjagem
. liberos meos, quos pro gloria veſtra libens
ad exitinm offerrem, non procul à Tmeniig,
ſub-

—

— tB0—

(4) Treviri, quo Agrippina diſceſſit, non videtur ad-
huc eſſe Colonia Romanorum, quo jure ſub Claudio Im-
Peratore demum donati videntur. Sufficiebat fuiſſe Co-
loniam Germanicam, ut externa diceretur. |
(b) Erat is C. Caligula non tam natus, quàm educatus
in caſtris Germanicis, in quæ bimulus translatus eſt, ut le-
glonum amor jam tum 1ρ1 conciliaretur.
(c) A militibus & ipſorum more ac genio Caſtrenſi joco
nomen inditum eſt Caligulæ à caligis gregarii militis ha-
bitu. Caligatus enim & manipularis idem eſt, quod mi-

les gregarius, qui nullum adhuc honorem & gradum in
caſtxis accepit,

46 C. Cornelii Taciti.
ſubmoveo, ut quidquid iſtuc ſeeleris imminet,
meo tantum ſunguine pietur, né ve occiſus An-
guſti Pronepos; interfelcta Tiberii nurus, no-
centiores vos faciat: quid enim per bos dies
in auſiim, intemeratumve ohis * Quod no-
men huic cætui dabo?“ Militésne appellem 5
Qui ſilium Imperatores veſtri, vall, & ar-
mis circumſediſtis. An Cives? Luilus tam
projecta Senatäs auitoritas, hoſtium quoque jus
&W ſacra legationis, & fas gentinm rupiftis.
Divus Nalius ſeèditionem emwercitür verbo uno
compeſcuit, Quirites vocando; qui Sacramen-
tum detrectabant. Divus Auguſtus vultu &
aſpectu Actiacas ſegioner exterruit?“ Nor ΜῈ
nondum ecosdem, ita ex illis ortos, ſi Hiſpania
(a) Griaæve miles aſpernaretur, tamen mi-
rum & indignumerat: Primane erat & viceſima
legiones, illa ſignis 4 Tiberio acceptis; tu tot
praliorum ſocia, tot pramiis aucta, ( b) egre-
giam Duci veſtro gratiam refertis? Bunc ego
Nuntium Patri, leta omnia aliis ὃ Provinctis
audienti, feran? Ipſfius tirones, ipſins Vete-
ranos, non miſſtone, non pecunia ſatiatos:
Ηῆς tantum interfici Centuriones, ejici Tilu-
nos, includi Legatos?! Infecta ſanguine ca-
ſtra, fumina méque precariam animam in-
ter offenſos trahere? Cur enim primo concionis

die, ferrum illud, quod pectori meo ise

—

(a) Syria Regia inter Ciliciam & mare Syrium & Meſo-
potamiam Euphrate fluvio hanc dividente, illam monte
Amano, ad meridiem Arabia deſerta & Palæ ſtina.
(b) Tiberio ſcilicet, fuerat enim illorum Dux ſub Au-
guſto. :

ett
ἡ Π
Ἵ
Δ ) Ϊ
| ιεωΜᾧ
μ
Π
μ
Μ ςᾗετέ;
" βν
(
Ε
.
. ᾿
᾿.]

Μ }} |

βι ῆ
Π
ἐ
Π
η
ΔΉ Ν
η ;Μ
.
Ὅἶ ἄᾗί ι
ζἸΜΕ ψ
ἴη;}
ῃν.ἓϊξῃ;"
) ᾽

r 7
"

ΠΠΠ}}.}...},
177

"1 ἡ.,.

.
4} (
Π ηηήμι,
{{ἸΉ η }}},

Ἰΐηι

Π

᾿ίδανηηι
ζᾳἆω ψ ,
Π ἡ!
Ἷ ῤξψως

4,, ΜΗ }

μ μ Ν
Mtehtu⸗ }}}}
.
1

!
Ϊ

Π
Ner, :
μ :
υΠ1ιν
Π .
Ἷ ’ἨΜ ,
μ}}}}}{}Π|}
Π ΜΩΙ
η ωᾗςωι
!
ὍΒἩΙΠΠἸΗ.Ἴ’"
ne,lm .
Meini ,
uau

Annalium Liber Primus. 47

yparabam detraxiſtis? Ο improvidi amici!

melius & amantius ille, qui gladium offere-
bat: Cecidiſſem certè, non dum tot flagitio-
rum exercitui meo conſeius; legiſſetis Ducem,
qui meam quidem mortem impunitam fſeneret,
Vari tamen, & trium legionum ulciſceretur.
Neque enim Dii ſinant, ut Belgarum, qquan
quam offerentium, decus iſtud & claritudo
. Nubveniſſe Romano nomini, com reſſiſe
Germaniæ populos. Taa, Dive giſte, οὐξ -
lo recepta mens, tua, Pater Druſe, imago,
tui memort!a, iisdem iſtis cum militibus, quos
Jam pudor & gloria inte, eluant hanc macu-
lam, irasque civiles in evitium hoſtibus ver-
tant. Vos quoque, quorum alia nunc ora,
alia pectora ontueor, ὶ Legatos Senata, ob-
Jequium Imperatori, ſi mis, conjugem ac .
lium reddidis, diſeedite à contaltu, ac divi-
dite turbidos ᾽ id ſtabile ad pænitentiang, ἐά
fdei vinculum erit. Supplices ad hæc, & ve-
ra exprobrari fatentes, orabant, puniret no-
xios, ignoſceret lapſis, & duceret in hoſtem,
revoxaretur conjux, rediret legionum alumnius,
zéve obſes Gadlis traderetur. Reditum Agrip-
Pine excuſavit, ob imminentem partum &
yemem: venturum filium: cætera ipſi exe-
querentur. Diſcurrunt mutati, & ſeditioſiſ-
ſimum quemque vinctos trahunt ad Legatum
legionis bprimæ, C. Cetronium, qui judicium
& poœnas de ſingulis, in hunc modum exer-
cuit. Stabant pro concione legiones, diſtri-
Ctis gladiis, reus in ſuggeſtu, per tribunum
oſtendebatur. Si nocentem acclamaverant,
Pro-

48 C. Cornelii TLaciti.
præceps datus trucidabatur, & gaudebat cæ-
dibus miles, tanquam ſemet abſolveret. Nec
Cæſar arcebat, quando nullo ipfſius juſſu, pe-
nes eosdem ſævitia facti & invidia erat: Secu-
ti exemplum veterani, haud multòô poſt (a) in
Rhœtiam mittuntur, ſpecie deſendendæ Pro-
vinciæ (b) ob imminentes Suevos: Cæterüm
ut avellerentur caſtris, trucibus adhuc non
minus aſperitate remedii; quàm ſcelis memo-
riàâ; Centurionatum inde egit: Citatus ab Im-
peratore; nomen; ( ) ordinem; patriam;
numerum ſtipendiorum;, quæ ſtrenuè in præ-
liis feciſſet, & cui erant, (d, donaria militaria
edebdat. Si Tribuni;, Π legio induſtfiam in-
nocentiamque approbaverat; retinebat ordi-
nes, ubi avaritiam aut crudelitatem conſenſu
(4) Rliætia gemina eſt: prima inter ortum Rheni ſeu
inter Rhenum à capite usque ad Lacum Brigandinum,;
Danubium, Licum & ortum Oeni, céujus populi Gtiſo-

nes dicuntur: altera Vindelia appellatur, quæ Lico flu-⸗

vio à prima dividitur. Aliis verò verò Rhiætia appella-
tur, quæ Italiæ, Inſubriæ ſcilicet Cœnomanis & Vene-
tiæ contermina, cujus caput eſt Curia, urbs & Comita-
tus Tirolenſis continentur Rhiætia ſecunda autem à Ci-
via usque ad Danubium à Vindelicia Lico fluvio diſcre-
ta eſt. ᾽ ὴ
(b) Suevi juxta Cluverium ab occidente terminos ha-
bent montes Bohemiæ, Salam & albim fluvios Sinum Go-
danum & Mare Germanicum: à Septentrione Sinum Al-
mum, Sinum Botnicum, Fiſtulam & Marum fluvios: à

Meridie Danubium. Habitabant Regiones, ubi nunc

Mecklenburgum cum Pommerania & Marchia.

(c) Quotæ centuriæ Ducor eſſet, an primæ, an ſe-

cundæz? ς Nam in eo ordine diſcrimen & dignitas.
(d) Scilicet torques, phaleræ, haſtæ, coronæ, ex qui-
bus promoveri ad ordines altiores milites ſelebant.

εἰ
᾿μυῶ
γη
μ
Π
Π ξπεπ
ι
ἠμί Ν
Π
,
ὑ ἡ{
Δ}
πηππιὶ
ἈΠ ςαοἆι
{ μμπὶ
ἐ μ
ſeeuimn n
ΜΜΗ1.1
Π
Π
Π ι
Ἰηῇ}!)}
ΜΗ
ἆἓἴξ { Μ ῃ
Ν Μ, Ἷ
“
μ
, ) ἘὶἨΜ
; ΓΕΓὐῃἱ
ἀϊη ,
ὗᾗ"“ Πιὴ
}ΜΜΜ!

Ἷ
1 Ne
U
ἄ pe.

. μ
ὶ

ἱ Π (α μῃ
Π ὴ
Enmumil

͵

ΠΠ}..1)
einebat αἡ:
tuen υ η,᾽
᾿
"
111
Ἰπ μ η
ἀμη }
{ {
ὐ ἰΝ il
Ἴ E
η ὑμι
μ

[ἱμ ἐ

αὐμίον
nios Kumd
Ν "
{πιῇ 81
Π Μ
{μἴ} ,.

"

ῃ ρΓἷΓΠΞγ Σ

"

Annalium Liber Primur. 49

objectaviſſent, ſolvébatur militid. Sic com

poſitis præſentibus, haud minor moles ſupe-
rat, ob ferociam quintæ & undeviceſimæ le-

gionum, ſexageſimum apud lapidem (loco
Vetera nomen eſt) hibernantium. Nam pri-

mi ſeditionem cœptaverant, atrociſſimum
quodque facinus horum manibus patratum:
Nec pœnâà commilitonum exterriti, nec pœ-
nitentià converſi, iras retrinebant. Igitur Cæ-
ſar arma, claſſem, ſocios demittere Rheno pa-
rat: ſi Imperium detrectetur, bello certatu-
rus. At Roma nondum cognito, qui fuiſſet
exitus in Illyrico, & legionum Germanica-
rum motu audito, trepida civitas incuſare Ti-
berium, quod dum patres & pleblem invali-
da & inermia, cunctatione fiätäà ludificerur,
diſi leat interim miles, neque duorunz adole-
ſcentium nondum adultä aucteritate compri-
mi queat: ire ipſam, & opponere Majeſtatem
imperitoriam debuiſſe, celſuris, ubi Principem,
longà experientié, eundémque ſeveritatis Ο
munificentiæ ſummum, vid ſent. ( Angu-
ſtum feſſa dtate, tottes in Germanias com-
meare gotuiſſe; Tiberium vigentem animi, ſe-
dere in Senatu, verba patrum c illantem?
Satis proſpectum urbanæ ſervituti: militari-
bus animis adhibenda fomenta; ut ferre pa-
cem velint. Immotum alversùs eos ſermo-
nes, fixumque Tiberio fuit, non omittere
caput rerum, neque ſe rempublicamque in
caſum dare. Multa quippe & diverſa ange-
bant: Validior per Germaniam exercitus, pro-

pior apud Pannoniam ille Galliarum opibus

ſal-

50 C. Cornelii Taciti

ſubnixus, hic Ialiæ imminens: quos igitur
anteferret? Ac, nt peſt poſiti contumeliäà incen-
derentur. At per flios pariter adiri, Maje.
ate ſalvàâ, cui major ὁ longinquo reveren
tia, ſimul adoleſcentibus excuſatum, quadam
ad patrem rejicere: reſeſtentésque Germanico
aut Druſo, poſſe 4 ſe mitigert vel infringi:
Juod alium ſutſidium ſi Imperatorem ſprevif-
ſent? Cæterùm ut jämque iturus legit co-
mites, conquiſivit impedimenta, adornavit
naves: mox hyemem, aut negotia variè cau-
ſatus, primò prudentes, dein vulgum, diu-
tiſſimè Provincias fefellit. At Germanicus
quanquam contracto exercitu, & paratâ in
defectores ultione, dandum adhuc ſpatium
ratus, ſi recenti exemplo ſibi ipfi conſulerent,
prærmnittit litteras ad Qæcinam, venire ſe val,: ἄ
manu, ac ni ſapplicium in malos prælumant,
uſurum promiſèuaâ cade. Eas Cæcina aquiliferis

ſigniferisque, &, quod maximè caſtrorum ſin-

cerum erat, occultè recitat, itque cunctos infa-
mia, ſè ipſos morti eximant, hortatur. Namin
pace caufas & merita ſpectari: uti bellum Oe-
gruat, innecentes ac noxios Juxtaà cadere. IIIi
tentatis, quos idoneos rebantur, poſtquam ma-
jorem legionum partem in officio vident: de
ſententia legati ſtatuunt tempus, quo fœdiffi-
mum quemque & ſeditione promptum ferro
iuvadant. Tunc ſigno inter ſe dato, irrumpunt

contubernia, trucidant ignaros, nullo, niſi con-

ſciis, noſcente quod cædis initium, quis finis.
Diverſa omnium, quæ unquam accidéêre;, civi-
lium armorum facies: non prælio, non adver-

ſis

μ
α}
Π
Π

Ν
ῦ β

Π Ν

Ν
,
Ὧ Ἀ η
μῃ /
ἰμ

ι Ιἷνἶί'.ἵίὰ’ώ“)

—

ὑ μ η ,
Δ χ.

= =—

ὶ

miliii :

D

ἰ Ι'Π'Ἡξ
'Πΐ . χτ ἽἽ
ἹΌ γη;
Ἷ Ἷ Ν
ἢγη,
At CGermmi
" A μ
κἂὶα“ῷω.π
ἢ ωτΜ Ἷ
Μ Ἵ

ἽΠ}}}} ...ἶἶ!!
[:Μα Ἷ

}'Οἷι Π ιλι "
Ἢ ἼΠ)
ἐή
),' ᾗὓι“ρ" "
10 Μ
υφ
ο{πΡἴΠΠἹ
:
ῃὶ}]ΙΟ)ΠΗ
ἱιγ!}"
Π ἁΓ
"

6

==

— =
Ἐ--

ΞΗ =

Aunkzlium Tiber Primus. 51

, ἢς & caſtris, ſed iisdem ἃ cubilibus, quos ſimul
ine veſcentis Gies, ſimul quietos nox habuerat, di-
„ſcedunt in partes, ingerunttela, clamor, vulne-

ra, ſanguis palàm, cauſa in occulto, cætera ſors

regit: & quidam bonorum cæſi, poſtquam, in-

tellecto, in quos ſæviretur, peſſimi quoque arma
rapuerant, neque legatus aut tribunus modera-
tor adfuit: Permiſſa vulgo licentia atque ultio
& ſatietas. Mox ingreſſus caſtra Germanicus,
non wedicinave ittad plurimis cum lachrymis,
Jed cladem appellans, cremari corpora jubet.
Truces etiam tum animos cupido involat eundi
in hoſtem: piaculum ſuroris, nec aliter poſſe
placari commilitonum mane quàm ſi pecto-
ribus impiis honeſta vulnera accepiſſent. Sequi-
tur ardorem militum Cæſar, junctoque ponte
transmittit duodecim millia è legionius, ſex &
viginti ſocias cohortes, octο uitum alas, qua-
rum εὰ ſeditione intemer ata modeſtia fuit. Læti
neque procul Germani agitabsnt, dum Juſtirio
ob amiſſum Auguſtum, Poͤſt diſcondiis attine-
mur. At Romanus agmine propero Sylvam (a)
Cæſiam, limirémque à Tiberio cæprumm ſcin-
dit, caſtra in limite locat: frontem ac tergum
vallo; latera (b) concædibus munitus. Inde
ſaltus obſcuros permeat, conſulta que ex duo-
bus itineribus, breve & ſolitum ſèquaturr an
) 2 impe-

— — —
(a) Quaſi ſylva cædus, quæ e füceiſ rufius ex ſtipiti-
bus ac ſtirpibus arborum cælarum fiebat limes, quo Bar-
bari arcerentur. Hodie Cœſia eſt ſylva Germaniæ inferio-
ris in Ducatu Cliviæ.
(b) 14 eſt, cæduis arboribus aut mole cæſarum arbo-
kum congeſta.

52 C. Cornelii Taciti

impeditius & intentatum, eoque boſtibus in-
cautum. Delectâ longiore viã, cætera accele-
rantur; etenim attulerant exploratores feſtam
ezam Germanis noctem, ac ſolennibus epulis lu-
dicram. Cæcina cum expeditis cohortibus
ræire, & obſtantia ſylvarum amoliri jubetur:
egiones modico intervallo ſequuntur. Juvit
nox ſideribus illuſtris, ventůmque ad vicos (
Marſorum, & circumdatæ ſtationes: ſtratis
etiam tum per cubilia, proptérque menſas, nul-
lo metu, non antepoſitis vigiliis. Adeo cunccts
incuriâ disjecta erant: neque belli timor; ac ne
pax quidem, niſi languida & ſoluta inter temu-
lentos. Ceæſar avidas legiones, quò latior po-
pulatio foret, b) quatuor in cuneos dlſpertit:
quinquaginta millium ſpatium, ferro flammis-
que pervaſtat: non ſexus, non ætas miſeratio-
nem attulit: profana ſimul & ſacra, & celeber-
rimum illis gentibus templum, quod (c) Tan-
fanæ vocabant, ſolo æquatur, ſine vulnere mi⸗
lites „
(a) Marſi populi olim à Septentrione Sicambris finiti-
mi, hodie pars Ducatús Weſtphaliæ & Epiſcopats Pa-
derbornenſis.
(b) Cuneus militaris eſt, cùm Auguſta vel acuta in
fronte acies Trigoni inſtar paularim ſe retrorſum pandit,
unde & Triganum & caput porcinum dicebant, litteræ
Δ aſſimile.
(c) Dirivandum videtur à Tan arbore ſive abiete, &
Fan, quæ eſt vox priſca Gotho-Teutonica, dominum ſi⸗
gnificans. Significat idem, quôd loci patronum, Deum
aut Dominum. Itaque Tanfana Germanis Luci patro-
nus aut Dominus. Romani Sylvanum dixiſſent. Fuit
Tanfanæ templum in Luco inter Amiſiam & Lupiam in
Weſtphalia.

μ
χ:ὖξς:υὶΐεωὶἷοξτ
εἶν εὰ
αἰμὶὰ}
τ
Π
Eokumconn
Π

Ε
μ

ὐ
ἐ
εὶ heile
Cmindn ſe
Π vertere
Μ Μ
ἄμ ὑ

Χω; μ
ἀπη }

Cmnos imeme

o gglane

in ᾿
ὴ ,

Γἷ[}...ἰῦὕἆἵ,
Ὠμε ι
Π
7
, ἐ
ἼΠΠ
Π
,

Π Σ

Π
πὰ ΠΙΡῚ,
Π
μ } !

. 11

τ ῇγε ὠἷἔϊΐῇ
ganonun l
μ }

ἰ 70

ἰ
ΤΝ

Annalium Liber Primus. 33

lites, qui ſemiſomnos, (a inermos, aut palantis
ceciderant. Excivit ea cædes (b) Bructeros, Tu-
bantes, (c) Uſipetes ſaltusque, per quos exercitui
regreſſus inſedère. Quod gnarum duci: inceſsit-
que itineri & prælio: pars equitum & auxiliariæ
cohortes ducebant: mox prima legio, & mediis
impedimentis, ſiniſtrum latus unetviceſimani,
dextrum quintani clausêre: viceſima legio terga
firmavit, poſt cæteri ſociorum. Sed hoſtes,
donec agmen per ſaltus porrigeretur, immoti:
Deinde latera, & frontem modicè aſſultantes,
τοῖᾷ vi noviſſimos incurrêre, turbabanturque
denſis Germanorum catervis (d) leves cohor-
tes, cùm Cæſar advectus ad viceſimanos voce
magnà, hoc illad tempus obliterandæ ſeditionis,
clamitabate pergerent, properarent culpam in
decus vertere. Exarsére animis, unéoque im-
petu perruptum hoſtem redigunt in aperta, cæ-
duntque. Simul primi agminis copiæ evasêre
) 3 ſylvas

Nota: ſœpius in hac editione Tesciti ſyllaba os adhi-
betur pro ſyllaba es, & ſyllaba is Ppro es, uti hæc: Semi-
ſomnos, inermos, pro ſemiſomnes, inermes, & palan-
tis, pro palantes, quod pro ſimilibus letionibus moni-
tum velim.
(a) BrusSteri Sicambrorum populi habitare videntur 15
in locis, quæ hodie tenent Weſtphali, Putphanienſes,
Benthemii &c.
(b) Populi, ubi nunc Tranſiſatana apud Friſiæ & Weſt-
phaliæ confinia.
(c) Populi, qui viverunt in agris Sicambrorum, ſed
expulſi à Cattris hæſerunt, ubi hodie eſt Comitatus Mar-
chiæ Prope Lupiam in Weſtphalia. Vel ùt alii volunt,
ubi hodie Comitatus Zutphaniæ.
(4) Intelliguntur cæœteri ſociorum, qui leviter neque
armis legionarüs arnmati erant. :

54 C. Cornelii Taciti
ſylvas caſtraque communivêre. Quietum inde
iter, fidénsque recentibus, ac priorum oblitus
miles, in hibernis lcatur. Nunciata ea, Tibe-
rium ο curaque affecéère: gaudebat op:
preſſam editionem, ſed quod largiendis pecu-
niis, & mifſione feſtinatà favorem militum quæ-
ſiviſſet, bellicà quoque Germanici gloriâ ange-
batur. Retulit tamen ad Senatum de rebus ge-
ſtis, multaque de virtute ejus memoravit, magis
in ſpeciem verbis adornata, quàm ut penitus
ſentire crederetur. Pau-ioribus Druſum & ἢ-
nem IIlyrici motũs laudavit: ſed intentior, &
fidà oratione, cunctàque quæ Germanicus in-
dulſerat, ſervavit etiam (a) apud Panonicos
exercitus. Eodem anno, (b) Julia ſupremum
diem obiit ob impudicitiam olim à patre Augu-
ἴ (c) Pandaterià Inſulà, mox oppido (d)
Rheginorum, qui Siculum fretum accohunt,
claufa. Fuerat in matrimonio Tiberü, floren-
tibus Cajo & Lucio Cæſaribus, ſpreveratque uůt
imparem: nec alia tam intima Tiberio cauſa“,
cur Rhodum abſcederet: imperium adeptus,
extorrem infamem & poſt interfectum Poſthu-
mum Agrippam, omnis ſpei egenam, inopià
ac
(a) Panonia ampla Europæ Regio inter Danubium &
Savum fluvium ab IIiyrico dividentem, ac inter Nori-
cum & Myſiam. Hodie Hungaria dicitur.
(b) Augulti filia à vitæ impuritate morûmque licen-
tia infamis.
(c) Inſula Maris Lyrrheni in Sinu Puteolano, Palma-
riæ & Pontiæ finitima.
(d) Rhegium urbs Brutiorum Populorum fretum δ1::
culum- Retinet hodiedum nomen, éſtque civitas 04189
briæ ulterioris in Regno Neapolitano. :

μ
ο ςἆ Ρίξἳᾖ᾽
Ν .
gaime
Ν 6
Ἴ Ω
Π
Π ε!
Π

“"

Π ι

ὴ
Ρ Π
Ure clecdeonn

Pfonononin
Hon Komten
ἰ{
ἰ
ἰ ὴ :
Ἴ Π
lum enon
cisnn

in Ϊῃ Δ)
Π Π ῳ }.
ν..}}}

. ῳεωτπἰῃἑἕ
ἀ Π
χ Th.
Ν ψ'

᾿
ὃ"
ὶ λ”ἷἶ’ Ἰλὴᾳ
Π
ΐ Ὁ...:...ῄξζυ-

ϊ

"
Τ κ
} }
: ὶ

Π
Bermanicuxi
" Pancnooe

Ο "
αγοι

κἢ., Π
“πεεἑωωπώ.ξι{
Ω Mo
5

ἐ

᾿

αἰὐε ι
imet N
η
μ μ

"
μεί

μ
ἴ ἷ᾽᾿᾽΄ῃι Ἷ

μ ω

Annalium Liber Primis. Ν

ac tabe longâà peremit, obſcuram fore necem (a)
longinquitate exilii ratus. Par- cauſa ſævitiæ in
Sempronium Gracchum, qui familiâà nobili,
ſolers ingenio, & pravè facundus, eandem Ju-
liam in matrimonio M. Agrippæ temeraverat:
nec is libidini finis, traditam Tiberio, pervicax
adulter contumacià & odiis in maritum accen-
debat, literæque, quas julia patri Auguſto cum

inſectatione Tiberii ſcripſit, à Graccho compo-

ſitæ credebantur. Igitur amotus b/ Cercinam,
Africi maris inſulam, quotuordecim annis exi-
hHum toleravit. Tunc milites ad cædem miſſi,
invenére in prominenti littoris nihil lætum
operientem: quorum adventu breve tempus
petivit, ut ſupréma mand ita uxori Alliariæ
per litteras darez, cervicémque percuſſoribus
obtulit, conſtantià mortis, haud indignus Sem-
pronio nomine, vità degeneraverat. Quidam
non Romaà eos milites, ſed ab L Aſperante pro-
conſule Africæ miſſos tradidére, auctore Tibe-
rio, qui famam cædis poſſe in Aſpernatem ver-
ti, fruſtrà ſperaverat. Idem annus novas Cære-
monias accepit, addito (c) ſodalium Auguſta-
lium Sacerdotis ut quondam T Tarius retinen-
dis Sabinorum ſacris, ſodales Titios inſtituerat:
ſorte ducti è primoribus civitatis unus & viginti:
) 4 Ἔ 156΄͵

— —

(a) Annis ferè viginti exulavit.
(b) Inſula maris Africi.
(c) Sacerdotium hoc inſtitutum eſt in amorem Augu-
ſti inter Deos relati, fulitque hoc exemplo in poſteros
propagatum in omnibus Imperatoribus, qui Divi fasti
ſunt. Ita Sodales Flavi, Hadrianales, Æliani, Anto-
nini paſum in hiſtoria memorati.

ς6 . Cornelii Tacit!
Tiberias, Drusũúsque & Claudius & Germani-
cus adjiciuntur Ludos Auguſtales runc pri-
mùm cœpta turbavit diſcordia, εχ certamine
hiſtrionum. (a) Indulſerat ei ludicro Auguſtus,
dum Mocenati obtemperat effuſo in amorem
Bathylli, neque ipſe abhorrebat talibus ſtudiis, &
civile rebatur miſceri voluptatibus vulgi. Alia
Tiberio morumvia: ſed populum per tot an-
nos molliter habitum, nondum audebat ad du-
riora vertere. Druſo Cæſare, C. Norbano
Conſulibus decernitur Germanico triumphus
manente bello; quod quanquam in æſtatem
ſummꝗà ope parabat, initio veris & repentino
(b) in Cattos excurſu, præcepit. Nam ſpes
inceſſerat diſſidere hoſtem in (c) Arminium
ac (d) Segeſtem, inſignem utrumque perfidiâ
in nos, aut fide: Arminius turbator Germa-
niæ: Segeſtes, parari rebellionem ſæpè aliàs,
& ſupremo in convivio, poſt quod in arma
itum, aperuit, ſuasitque Varo, at ſe & Ar-
minium & cateros proceres vinciret: nihil au-
Jaram plebem Principibus amotis, atque ipſ
tempus fore, quo crimina & innoxios diſier ne-
: ret.

(a) Auguſtus Cæſar ſaltationem Pandomimorum inve-
nit ambientibus Pilade & Bathyllo ſervo Mœcenatis.
(b) Catti inter bellicoſiſſimas Germaniæ gentes nume-
rabantur, hodie Haſſi dicuntur. Quanquam olim Catti
ampliores olim regiones poſſidebant. ;
(c) Arminius fortiſſimus Germanorum, Cheruſeorum
Dux, qui Varum Ducem Romanorum cum exexcitu ſuo
de levit.
(4) Germanorum Princeps Romanis fidus, ſed con-
fenſu gentis in bellum tractus filiam habuit in matrimo-
nio Arminli.

μ
εἰΝ
ὑμψμ

Μ
"
4
»

) ὤξἳθἷὗἷ
AAlrions
ι Cener n
γὶ ο
Π
μ μ

Γτ

νπὐ]
ἀ 1
"
ΜΠΜΠ

!
ἢῇ

}
ῃ ΔΝ
ἐ
Ao. ἀῃ
ψ τὴ
Ν τ
η menn
Υ{ Kren
, ἴχῃ
Venmokone
ἴ ῃ

ἰκ ὴ

μ ῳ

4 Cünnnet
"1

—
) ἴ
{ Μευπεπς,

ni um
Π [ῃ 1}}};
66 rpen
ἰ Ν
( Ammmnun
ππμμε ι
ὐ Cem
nen ἰ .
ἰφίιαι
94 {{}
Π r
μή ἐ
Π
Π
“-
πὡωιἷωοωῳιππιἓ
Π
μ ΔΝ
Τ μ
υτῃ,ζῇετωὶ'ὰίξ
μ μ

numerum ipſe

Annalium liber Primus. {7
ret. Sed Varus fato, & vi Arminii cecidit.
Segeftes quanquam conſenfu gentis in bellum
tractus, diſcors manebat, auctis privatim odiis,
quod Arminius filiam ejus alii pactam rapue-
rat. Gener inviſus, inimici Soceri, quæque
apud concordes vincula charitatis, incitamen-
τὰ irarum apud infenſos erant. Igitur Ger-
manicus quatuor legiones, quinque auxilia-
rium millia. & tumulſtuarias catervas Germa-
nicorum cis Rhenum colentium Cæcinæ tra-
dit: totidem leg aes „duplicem ſociorum
ucit, poſitôque Caſtello ſu-
per veſtigia paterni præſidii (a) in monte Tau-
no, expeditum exercitum in Cattos rapit, L.
Apronio ad munitiones viarum & fluminum
relicto. Nam rarum illi cœlo, fſiccitate &
omnibus modicis inoffenſum iter properave-
rat; imbrésque & fluminum audtus regre-
dienti metuebantur. Sed Cattis adeo impro-
viſus advenit, ut quod imbecillum ætate ac
ſexu, ſtarum captum aut trucidatum ſit: ju-
ventus flumen (b) Adranam nando transmi-
ſerat, Romanôsque pontem cœptantes arce-
bant. Dein tormentis ſagittisque pulſi, tenta-
tis fruſtrà conditionibus pacis, cùm quidam
ad Germanicum perfugiſſent, reliqui omiſſis
pagis vicisque in ſylvas diſperguntur. (æſar
ς incen-

— —

(aà) Mons Germaniæ apud Cattos, Cluverie der Hohe⸗
τ ex adverſo Moguntiæ prope Wißbaden.
(b) Fluvius Germaniæ, ie Eber per Haſſiam in Ful-
dam incurrens.

ἃ 8 , Cornelii Taciti

incenſo (a) Mattio (id genti caput) aperta

populatus, vertit ad Rhenum, non auſo ho-
ſte terga abeuntium laceſſere, quod 11 mo-
ris, queties aſtu magis, quam per formidi-
nem ceſſit. Fuerat animus (b) Cheruſcis ju-
vare Cattos, ſed exterruit Cæcina huc illuc
ferens arma, & Marſos congredi auſos, pro-
ſpero Prælio cohibuit. Neque multò poſt Le-
gati à Segeſte venerumt, auxilium orantes ad-
versus vim popularium, à quibus circumſede-
batur validiore apud eos Arminio, quantò bel-
lum ſuadebat. Nam barbaris, quando quis
audaciâ promptus, tantò magis fidus, rebus-
que motis potior habetur. Addiderat Sege-
ſtes Legatis filium nomine (c) Segimundum,
ſed juvenis conſcientiaà cunctabatur; quippe
anno, quo Germaniæ deſcivére, Sacerdos
apud aram Ubiorum creatus ruperat vittas,
profugus ad rebelles. Adductus tamen in
ſpem clementiæ Romanæ, pertulit patris man-
data, benignéque exceptus, cum præſidio
Gallicam in ripam miſſus ε, Germanico
pretium fuit convertere agmen, pugnatúm-
que in obſidentes; & ereptus Segeſtes magnâ
eum propinquorum & clientium manu. In-
erant

—

(a) Urbs Cattorum in Mattiacis, hodie Marburg / quaſi
Mattiorum Burgum.
(b) Populi, quorum antiquæ ſedes hodie ſunt pars
Ducatùs Lauffenburgici, Veteris Marchiæ Archiepiſcopa-
tus Magdeburgenſis, Brunswicenſis, Halberſtadienſis;,
Hallenſis, & aliquot Comitatus Thuringiæ. ;
(c) Sequeſtris filius Dux Cheruſcorum, ἃ Romanis de-
fecit.

mlen
μ "
ο
εμ N
" ΜΜΞ

Π Ω

Crun, {
ωὢὤᾖ
K metoriibo
Ὕ }
γμμ!} ἢ
μ
μη}}ν4
Π
! ρωὗ:πε:] Ἷ
εη μ
ὑετπ ωπἃωεεγ
Ν
7
ἶ“ἷι .
Π {
μ μῃ
ἤβαι]
1 ῄ“γῃ{'ἄ
Unge.
Veltr ni,

oge ὶ
μ

Πα ,
Ἰεπη ὴ
linm χ:
Ἴ0) ( }}.
9 Cvoncon
ἐ ί. κὶὶ
Ξεςὶι'ῃυπὀυ}π;
ι {

Ιῃ,

Π ΜΗ

. (
n, ΜΠΙΙ:
Π Ir.
ἐΠ

Π

μὐεια i⸗
ἐ
Ηε!ὕετὐπωε::
,

[ἰ γ.'ά'
" μν

Annalium Liber Primutus. 59
erant fœminæ nobiles, inter quas uxor Armi-
nii, eadémque filia Segeſtis, mariti magis,
quàm parentis animo, neque victa in lachry-
mas, neque voce ſupplex, compreſſis intra
ſirum manibus, gravidum uterum intuens
Ferebantur & ſpolia Varianæ cladis, plerisque
eorum, qui tum in deditionem veniebant,
prædæ daté: Simul Segeſtes ipſe ingens viſu
& memoriàâ bonæ ſocietatis impavidus. Ver-
ba ejus in hunc modum fuêre. Non hic mihi
primus erga populum Komanum fidei & con-

antiæ dies, e qus à Divo Auguſto civitate
5

donatur ſum, amicos inimicosque ex veſtrie
utilitatibus adelegi, neque οο patriæ (quip-
pe proditores, etiam iis, duos anteponunt, in-
ie ſunt) verum guia Romanis dnertir⸗
idem conduceret: & pacem, quàm bedkum
probabam: ergo raptorem fſiliæa meæ, violato-
rem fœderis veſtri Arminium, apud Varum,
Te- tum exercitui praſidebat, reum feci, di-
atus ſègnitiä Ducis, quia parum præſidii in
legibus erat, ut »Ἐ & conſocior vinciret,
agitavi. Teſtir illa nox, mihi utinam potins
noviſima! quæ ſecuta ſunt, deftert magis,

Jaam defendi poſſent. Caterum & injeci ca-

tenas Arminio, & 2 factione ejus injectas
perpeſſus ſum. Atque ubi primum tui copia 5
vetera hovig, & quieta turbidis antehabeo:
neque ob præmium, ſed ut me perfidiä εχ ί.
τ 452 : ſimul genti Komanorum idoneus conci-
liator, ( pœnitentiam quàm perniciem malue-
rit. Pro juventa & errore έ veniam pre-
cor: ſfiliam neceſſitate hic adauctam fateor;
,

60 C. Cornelii Taciti

tuum erit conſultare, utrum prævaleat, φαδά
ex Arminio concepit, an qud ex me genita
eſt Cæſar clementi reſponſo, liberis propin-
quisque ejus incolumitatem, ipſi ſedem ve-
terem in Provincia pollicetur. Exercitum re-
duxit, noménque Imperatoris, auctore Tibe-
rio, accepit. Arminii uxor virilis ſexis ſtir-
pem edidit: educatus Ravennæ (a) puer, quo
mox ludibrio conflictatus ſit, in tempore me-
morabo. Fama dediti benignéque excepti
Segiſtis vulgata, ur quibusque bellum ἰην ς
aut cupientibus erat, ſpe vel dolore accipitur.
Arminium ſuper inſitam violentiam, rapta
uxor, (b) ſubjectus ſervitio uxoris uterus, ve-

cordem agehant, volitabatque per Cheruſcos,

arma in Segeſtem, arma in Cælarem poſcens.
Neque probris temperabat: egregium patrem!
magnum Imperatorem! fertem exercitum!
quorum tot manus unam mulierculam avexe-
rint. Sibi tres legiones, totidem Legatospro-
cubuiſſe. Non enim ſe proditione, neque ad-
versus fœ&minas gravidas, ſod palàm adver-
sus armatos bellum tractare. Cerni adhbuc
Germanorum in Incis ſigna Romana, φά Diis
patriis ſaſpenderits Coleret Segeſtes victam ri-
pam; readeret filio Sacerdotium bhominem
Ger-

(a) Ravenna urbs Senonum populorum, ad oram ma-
ris Adriatici, in Gallia Ciſpadana Regione Italiæ. Hodie
nomen antiquum retinet, urbs eſt provinciæ Romagnæ;,
ive Romandiolæ, in ſtaru Ecclenaſtico. Ἷ
(b) Hesvelda uxor Arminii capta Dumelicum filium
trimeſtrem ſecum habuit, Ravennam poſt triumphum
uni ea abducta. —

mneſen. :
μ } Μ
Μ Ἱ N
Sgſtn:
tm. {
ſcuNenmnee
γ{πῖι ἐπι
υ
ὐ
Δ un
{ 11
Π Π
{ ι Π η
Π
ψ κία,
{ΠΠΠ .
ἴ ἢ
ἰ ſ
δ η

ve η :
Ο:ΟἶΟ! Ζ .
ΠΠ1Π, .
ὨΡΗ
Σ Ν
ἀμη ει
ι"ξν'εἕ;ιιωμῇτεπ; ἷ
.
Π
nlemgt
une, ir

Ahiinen
— —
μ ὶ
Π

μ ult }
ῳ
Υ͂ !

- !
ψ
μΗ
.
μ

!
|
'

Annalium 1,2206 7 Primus. 61
Germanos nunquam ſatls excuſaturos, quòd
inter Albim & Khenum virgas & ſecures, ς
togam viderint. Aliis gui‿antibus gnorantia
Imperii Romani, inexperta eſſe ſupplicia, ne-
ſcia tributa, qua quando exuerint, irri
tusqué diſceſſerit ille inter numina dicatus
Auguſtus, ille dilectus Teberius, ne imperi-
tum adoleſèentulum, ne ſeditioſaum exercitum
paveſcerent. δὲ petriam, panentes, antiqna
mallent, quam dominos, & colonias novas,
Arminiunt potius gloriæ ac libertatis, quàm
Segeſten Π gitioſæ ſervitutis ducem ſequeren-
tur. Conciti per hæc non modò Cheruſci,
ſed conterminæ gentes, tractũúsque in partes In.
guimerus Arminii patruus, veceri apud Ro-
manos auctoritate Unde major Cæſari me-
tus, & ne bellum mole unà ingrueret, Cæ-
cinam cum quadraginta cohortibus Romanis,
diſtrahendo hoſti per Bructeros ad flumen (a)
Amiſiam mittit. Equitem Pedo Præfeétus (b)
finibus Friſiorum ducit, ipſe impoſitas navi-
bus quatuor legiones per lacus vexit, ſimul-
que pedes, eques, claſſis apud prædictum
amnem convenêre. Chauci cùm auxilia pol-
licerentur, in commilitium δαίς! ſunt. (c)
Bructeros ſua urentes, expedita cum manu
L. Stertinius miſſu Germanici fudit, intérque
cædem

(a) Amiſia fluvius Iſtævorum, hodie dit Emds in Cir-
culo Weſtphalico.
(b) Friſii Populi Germaniæ ad Oceanum, retinent ho-
die ſuum nomen. :
(c) Populi Germaniæ ad Amiſiam fluvium. Eorum re
gio hodie Archiepiſcopatus Monaſterienſis.

42 C. Cornelii Taëiti
cadem & prædam reperit undevicçeſimæ le-
gionis aquilam cum Varo amiſſam. Ductum
inde agmen ad ultimos Bructerorum, quan-
tumque Amiſiam & (a) Luppiam amnes inter

vaſtatum: haud procul Teutoburgienſi ſaltu,

in quo reliquiæ Vari legionumque inſepultæ
dicebantur. Igitur cupido Cæſarem invadit
ſolvendi ſuprema militibus, Ducique, permo-
to ad miſerationem omni, qui aderat, exer-
citu, ob propinquos, amicos, denique ob ca-
ſus bellorum, & ſortem hominum promiſſio
Cæcina, ut occulta ſalhluum ſerutaretur, pon-
tésque & aggeres humido paludum, & falla-
eibus campis imponeret. Incedunt meœſtos
locos, visuque & memoriâà deformes. Prima
Vari caſtra, lato ambitu, & dimenſis princi-
piis, legionum manus oſtentabant: Dein Se-
miruto vallo, humili foſsàâ, acciſæ jem reli-
quiæ coniediſſe intelligebantur. Medio cam-
Ppi albentia ofla, ut fugerant, ut reſtiterant,
disjecta vel aggerata: adjacebant fragmina te-
lorum: equorumque arcus, ſimulque truncis
arborum antefixa ora: lucis propinquis barba-
ræ aræ, apud quas tribunos ac primorum ordi-
num centuriones mactaverant: & cladis ejus
ſuperſtites pugnam aut vincula elapſi, refere-
bant, Hic cecidiſſe legatos, illic raptas aquilas;
primum abi vulnus Varo adactum, abi iInfelici
dexirä, & ſuo iltu mortem invenerit! quo
tribuzali concionatus Arminius: quot patibula
(4) Luppia amnis Bructerorum & Marſorum populo-
rum. Hodie Lippe in Circulo Weſtphalico in Rhenum
ſe exonerat. :

μ ὶ

Ὑ
ΤΜ
μ.}}}}
͵τ᾽.;:.ι Ιὶειἑὶῦπυῆ
ἐ !
οο

δ

—

Μ
Π

Π

Ν
Π7.1}
ΔΝΒΝ
δθ }

Π

ΠΌ

ἰ }

ἐ η
Δ, }
ῃ . Ο ;
Unen, tuge
eentihlg |

ὑ

ἡῇ, ὴ ἣν
Ν χἓξἱΟΠἓὗ

1 .

Δ}
ῃ Υ̓
᾽ '

͵
χ ὴ

Annalium Liber Frimus. 63
ὰ aptivis: qua ſerobes utque ſignis & aquilis
. δήῃ per ſuperbium illuſèritt. Igitur Romanus, qui
κ } ἀδογαῦ ) exercirus, ſextum poſt cladis annum,
) trium legionum oſſa, nullo noſcente, alienas
reliquias, an ſuorum humotegeret, omnesut
conjunctos, ut conſanguineos, quctà in hoſtem
iràa, mœſti ſimul & infenſi condebant. Primum
ὑ exſtruendo rumulo ceſpitem Cælar poſnit, gra-
Π . tiſſimo munere in defunctos, & præſentibus
Eeneie doloris ſocius. Quod Tiberio haud probatum,
mrum rmm ſeu cundta Germanici in deterius trahenti, ſive
ΤΌ ΄ exercitum imagine cæſorum inſepulcorumque
dm, ἅ : tardum ad prælia, & formidoloſiorem hoſtium
ΔΝ mi credebat: neque Inperatsrem auguratu ξ9 ve-

enes μῃ ruſtiſſimis caremon'i. rædtum attrettare -
ἄμ γαάᾳ debuiſſoe. Sed Germanicus cedentem in
χ ᾽ avia Arminium ſccutus, ubi primum copia fuit,
αὐο ῖ evehi equites, campumque;, quem hoſtis inſe-
ι , derat, eripi jubet. Arminius colligi ſuos, &
' propinquare {γ]ν}8. monitos, vertit repentè:
mox ſignum Prorxumpendi dedit iis, quos per
ſaltus occultaverat. Tunc πονὰ acie turbatus
eques, miſſæque ſubſidiariæ cohortes, & fugi-
entium, agmine impuliæ, auxerent conſterna-
tionem, trudebantrque in paludem gnaram
vincentibus, iniquam neſcüs, ni Cæſar pro-
ductas legiones inſtruxiſſet. Inde hoſtibus
terror, fiducia militi, & manibus æquis ab-
ſceſſum. Mox reducto ad Amiſiam exerci-
tu, legiones claſſe, ut advexerat, reportat:
pars equitum, littore Oceani, petere Rhe-
num juſſa. Cæcina, qui ſuum militem du-
cebat, monitus, quanquam notis itineribus
regre-

64 C. Cornelii Taciti
regrederetur, pontes longos quàm maturrimè
ſuperare Auguſtus 15 trame“ vaſtas inter pa-
ludes, & quondam ἃ L. Domitio aggeratus:
cœtera limoſa, tenacia gravi cœno, aut rivis
incerta erant, circum ſylvæ paulatim acclives,
quas tum Arminius implevit, compendiis via-
rum & cito agmine, onuſtum ſarcinis armis-
que militem cùm anteveniſſet, Cæcinæ dubi-
tanti, quonam modo ruptos vetuſtate pontes
reponeret, ſimũlque propulſaret hoſtem, ca-
ſtra metari in loco placuit; ut opus & alii præ-
lium inciperent. Barbari perfringere ſtationes,
séque inferre munitoribus niſi laceſſunt, cir-
cumgrediuntur, occurſant, miſcetur operan-
tium bellantiimque clamor, & cuncéta pariter
Romanis adverſa; locus uligine profundà,
idem ad gradum inſtabilis, procedentibus lu-
bricus; corpora gravia loricis; neque librare
pila inter undas poterant. Contra Cheruſcis
ſueta apud paludes prælia, procera membra,
haſtæ ingentes ad vulnera facienda, quamvis

procul, nox demum inclinantes tum legiones

adverſæ pugnæ exemit. Germani ob proſpera
indefeſſi, ne tum quidem ſummotà quiete, quan-

tum aquarum circumſurgentibus jugis oritur,

vertere in ſubjecta, mersaque humo, & obruto
quod effectum operis, duplicatus militi labor.
Quadrageſimum id ſtipendium Cæcina paren-
di aut imperitandi habebat: ſecundarum am-
biguarumque rerum ſciens, eôque interritus.
Igitur futura volvens, non aliud reperit, quam
ut hoſtem Sylvis coërceret, donec ſaucii, quan-
túmque gravioris agminis, anteirent: Nom
medio

lin

wymund
(or lebbe

goren⸗ u
Π
.ε:ὶωωυεαἁνεψ
μ
ω,ευτιωειἷοπἶ
Π
ὶςπεε,ὶυτἷξτυρξ
celent Π
μ Ν
ψ Μ ,
' {μ}}
11
ἰ ἀπη Ὶ

"

ι

'
'
ἡ
"

͵

χ

Ν
Ῥ μ
{ }
Ἴ
Δ }
τεἴι'ιῃτετπροτ
ρὀνεΐἷυωὺπρ
ἰ ἀῃ!

ΠΡυΐι

—
Ξ

4 ! ὐ
Ἱ η
Ν

ἰ

ἓω'ηέ
Δ

)
ieni
ἐ

μ "

4 nie
Im ſurri U.

χ ἰὰ
δ γ μ

Λ

ἴχι ἷ]οῄςω
ὰ
ἴ χ
lceſſunt, ὶ
ἴ μ
Χα μ
gre μ η
)
ὙΠ})
Ὑ {{
Neen Μ
Π
ἐ umn gges
ι ὠμι !
Ἴ Ω
ἽἼ ὰ
μά
εἰ ι

μ -

εὐ
Π ἰΠ[ΘΐΠΜ ͵
helh
εἰ
Ω

ΓῚ

. Annalium Liber Primus. 65
medio montium & paludum porrigebatur pla-
nities, quæ tenuem aciem pateretur. Deligun-
tur legiones, quinta dextro lateri, unetviceſima
in læyvum: primani ducendum ad agmen; vi-
ceſimanus adverſum ſecuturos. Nox per diver-
( inquies: cùm barbari feſtis epulis, læto can-
tu, aut truci ſonore ſubjecta vallium ac reſultan-
tes ſaltus complerent: apud Romanos invalidi
ignes, interruptæ voces, atque ipſi paſſim adja-
cerent vallo, oberrarent tentoriis, inſomnes
magis quàm pervigiles, ducémque rerruit dira
quies. Nam Quinétilium Varum ſanguine ob-
litum & paludibus emerſum, cernere & audire
viſus eſt, velut vocantem, non tamen obſecu-
tus, & manum intendentis repuliſſe. Cœptà
luce, miſſæ in latera legiones, meru an contu-
maciàâ, locum deſeruêre: capto properè cam-
po, humentia ultra. Neque tamen Arminius
quanquam libero incurſu, ſtatim prorupit: ſed
ut hæsère cœno foſsisque impedimenta, turbati
circum milites, incertus ſignorum ordo, utque
tali in tempore, ſibi quisque properus, & lentæ
adverſum imperia aures, irrumpere Germanos
jubet, clamitans. En Varus, & eodem iterum
fato victæ legiones. Simul hæc & cum delectis
ſcindit agmnen equisque maximè vulnera inge-
rit: illi ſanguine ſuo & lubrico paludum lapſan-
tes, excuſſi rectoribus disjicere obvios, pro-
terere jacentes: plurimus circa aquilas labor;
quæ neque adverſum ferri ingruentia tela, ne-
que figi limosà humo poterant. Cæcina dum

ſuſtentat aciem, ſuffoſſo equo delapſus circum-
E Venie

66 C. Cornelii Taciti

veniebatur, ni prima legio ſeſe oppoſuiſſet.
Juvit hoſtium aviditas, omiſsà cæde, prædam
ſectantium; eniſæque legiones, veſperaſcente
die, in aperta & ſolida; neque is miſeriarum

finis: ſtruendum vallum, petendus agger.
Amiſla magna ex parte; per quæ egeritur hu-
mus, aut exciditur ceſpes. Non tentoria mani-
pulis, non fomenta ſauciis, infectos cœno aut
cruore cibos dividentes, funeſtas tenebras, &
tot hominum millibus unum jam reliquum
diem larnentabantur. Fortè equus abruptis vin-
culis vagus, & clamore territus, quosdam occur-
rentinm obturbavit: tanta inde conſternatio, ir-
rupiſſe Germanos eredentium, ut cuncti ruerent
ad portas, quarum Decumana maximè peteba-
tur; averſa hoſti, & fugientibus tutior. Cæcina
comperto vanam eſſe formidinem, cùm tamen
neque auctoritate, neque precibus, ne manu
quidem obſiſtere, 0 retinere militem quiret,
projectus in limine portæ, miſeratione demum,
quia per corpus legati eundum erat, clauſit viam.
Simul tribuni & centuriones falſum pavorem
docuerunt. Tunc contraéëtos in principia, juſ-
βόβαας dicta cum ſilentio accipere, temporis ὃὉ
neceſſitatis monet: Unam in armis ſalutem,
ſed ea conſilio temperanda, manendumque in-
tra vaklum, donec expugnandi hoſter ſpe, pro-
pius ſuccederent; mox undique erumpendum,
1{4 erutptione ad Rhenum perveniri. Quodſi
fugerent, plures ſylvas, profundas magis palu-
des, ſæavittam hoſtium ſitpereſſe at victoribus

decus, gloriam, 444 doemi chara eſt, quaæ in ca- '

ſtris

(
[”α'ἶἔπἶ]... :

"

Sehune )

εἰνρεὶ
Π
μ
᾿μρρὰ
ψ Armin

,

ιά

4 olenan
Ν
μῖμ
εὰ
ὑ ι
ΠΕ Ν
ἰμεα ι
η ίημ!
Dopinn, tun
ΕΝ ὴΝ
Π Π
" }}}}
ὑκι ὶ ]
᾿ 7 "
μ
" Ν
ῃ ςᾗγΜΜΙ
ὑπήμῃ,
Παϊη η
ἰ ι
ἡ ſonin

Annalinm Lil er Piinins. 657
Lris honeſta, memorat: reticuit de adverſis.
FPquos dehinc, orſus à ſuis, legatorum tribu-
norumque, nullà ambitione, fortiſſimo cuique
Ὦ bellatori tradit, ut hi, mox pedes, in hoſtem
invaderent. Haud minus, inquies, Germanus
ſpe, cupidine & diverſis ducum ſententiis age-
bat: Arminio, ſinerent egredi, egreſsosguerur-
Jaum per humida & impedita crcumvenirent,
ſuadente: atrociora Inguiomero, & læta barbaris,

uazmi ut vallum armis ambirent, promptam expugnt.-
igan tionem, plures captivos, incorraptkm prad 4772
“ fore. Igitur orta die, proruunt ſfoſſas ,in jiciunt
cratee, poſtquam hæséêre munimentis, datur co-

ummdimmt hortibus ſignum, cornuque ac tubæ concinué-
NMe letrr re. Exin clamore & impetu tergis Germanorum
8in ῖ eircumfſunduntur, exprobrantes, non hic ſylvas,
nee nec paludes, ſed æquis locis æ quos deos. Hoſti
Ω facile excidium, & paucos ac ſemermos cogi-
ͤnl ς tanti, ſonus tubarum, fulgor armorum, quantò
eh inopina, tantò majora offenduntur, cadebant-
endthin. que ùt rebus ſecundis avidi, ita adverfis incauti.
An Arminius integer, Inguiomerus poſt grave vul-
μ nus, pugnam defſeruéêre: vulgus trucidatum eſt,
μΗ donec ira & dies permanſit. Nocte demum re-
φ " verſæ legiones, quamvis plus vulperum, eadem
εμ } eciborum egeſtas fatigaret: vim, ſaniraterr,
{{π|0}" Ccopias, cuncta in victoria habuêère. Pervaſerat in-

Gmfenin, terim eirecumwenti eereitüs fama, & infeſto
ἰ Cermanorum agmine Gaklias petis ac ni Agrip-

μ pina impoſitum Rheno pontem ſolvi prohibu-
ε, iſſet, erant qui id flagitium formidine auderent.
u Secd fœmina ingens snimi, munia ducis per eos
" Ἦ 4 {Α5 462 dies

68 C. Cornelii Taciti
dies induit, militibusque, ut quis inops, aut
ſaucius, veſtem & fomenta dilargita eſt. Tradit
C. Plinius, Germanicorum bellorum ſcriptor,
ſtetiſſe apud principium pontis, laudes & grates
reverſis legionibus habentem. Id Tiberii ani-
mum altiùs penetravit: non enim ſimplices eas
curar, nec adverſus éxternos militem quæri:
nihil reliétum imperatoribus, ubi fæmina ma-
nipulos interviſat, ſgna aaeat, largitionem
tentet, tanquam parum ambitios? ſilium ducis
gregali habitu circumferat, Cæ ſarémmque Ca-
ligulam appellari vellt. Potiorem jam apud
exercitus Agrippinam, quàm legator, quam
duces: compreſſam a maliere ſeditionem, cui
nomen principis obſiſtere non quiverit Accen-
debat hæc, onerabatque Sejanus, peritià morum
Tiberii, odia in longum jaciens, quæ reconde-
taret auctàque promeret. At Germanicus legio-
num, quas navibus vexerat, ſecundam & quar-
tam decimam itinere terreſtri P. Vitellio ducen-
das tradit, quòè levior claſſis vadoſo mari inna-
ret, vel reciproco conſideret: Vitellius primum
iter ſiccà humo, aut modicè allabente æſtu, qui-
etum habuit: mox impulſu Aquilonis, ſimul
ſidere Æquinotii, quo maximè tumeſcit Ocea-
nus, rapi agique agmen: & opplebantur terræ:
eadem freto, littori, cumpis facies; neque di-
ſcerni poterant incerta à ſolidis, (a) brevia ἃ

Pro-

2 —

(a) Sunt quædam foſſæ, quæ licèt non admoduùm pro-
fundæ ſint, tamen incedentium equorum vel hominum
pedes fallunt, hauriuntque transmeantes, dictæ brevia,
quia breve ſpatium occupant vel obtinent.

lun
ἐ Ν
ὐ

μ
ὶ δὰν
ἀμειν
ἐ Ν
ἀϑι
,
ἐ Μ
μ |
ψἱπϑπὶ
Π
Π 11}
Μ
φιιιι
Π
Eesſilnis,
kclcem nid
omnctdn
⸗ μ ι
η [}}}
νῇ; (
ψ ι
Π
ἡπῦ ἢ
Ρωω...ω ἱϊ

ΒΡΙ ςῃΡ:ιἩἳί

' ὶ (.ιΛ
. μω{ω;ω "

.
, ;[ΜΜ:᾽
, ἵυἕὶίιτ;’τ
Mneflunt

(ιέψι.

Autej ) {Μᾷ
7
ῳιἐυεγι’τ Καὶ
Ν η
Ἰπ :
Π Ν
Π Π{{
Ἱ 1
ηὐ ι
Μ μ
μ
Αᾳυὤῃ]ἑ,. ὶ
μ ᾷ
ἐ

Annalium Liber Primus. 69
profundis. Sternuntur fluctibus, hauriuntur

" gurgitibus: jumenta, Sarcinæ, corpora exani-

ma interfluunt, occurſant, permiſcentur inter ſe
manipuli, modò pectore, modò ore tenus ex-
tantes, aliquando ſubtracto ſolo disjecti aut ob-
ruti. Non νοχ; & mutui hortatus juvabant,
adverſante undà: nihil ſtrenuus ab ignavo, ſa⸗
piens ab imprudenti, confilia à caſu differre;
cuncta pari violentiâ involvebantur; Tandem
Vitelius in editiora eniſus, eodem agmen ſub-
duxit. Pernoctavère ſine utenſilibus, ſine
igne: magna pars nudo aut mulctato corpore,
haud minus miſerabiles, quàm quos hoſtis cir-
cumſidet; quippe illis etiam honeſtæ mortis
uſus: his inglorium exitium. Lux reddidit
terram, penetratumque ad amnem Naſargin.
quo Cæſar claſſe contenderat. Impoſitæ ein:
de legiones, vagante famà ſubmerſas, nec fi-
des ſalutis, antequam Cæſarem exercitumque
reducem vidére. Jam Sertinius ad accipien-
dum in deditionem Segimerum fratrem Sege-
ſtis præmiſſus, Ipſum & filium ejus in (a) ci-
vitatem Ubiorum perduxerat, datâ utrique
venià; facilè Segimero; cunctantiùs filio,
quis Quinctilii Varii corpus illuſiſſe dicebatur.
Cæteràùm ad ſupplenda exercits damna certa-
vêre Galliæ, Hiſpaniæ, Italia: quod cuique

promptum, arma, equos, aurum offerentes,

E 3 quo-

— —

(a) Ubi populi, quorum jam aliquoties mentio fata
eſt, Germaniæ inferioris ad Rhenum fluvium. Hodie
Archiepiſcopatus Colonients & Ducatu; Juliacenſis.

70 C. Cornelii Taciti

quorum laudato ſtudio Germanicus, armis

modèò & equis ad bellum ſumptis, propriaà
pecunià militem juvit: utque cladis memoriam
etiam comirate leniret, circumire Saucios: fa-
cta ſingulorum extollere: vulnera intuens,
alium ſpe, alium gloria, cunctos alloquio &
curaà, ſibique & prælio firmabat. Decreta eo
anno triumphalia inſignia A. Cæcinæ. L Apro-
nio, C. Sihio, ob res cum Germanico geſtas.
Nomen patris patriæ Tiberius à populo ſæ-
Pius ingeſtum repudiavit: neque in acta ſua
jurari, quanquam cenſente Senatu, permiſit:
Cuncta mortalium incerta, quantoque plus
adebtus foret, tantb ſo magis in Sebites di-
Gitans: non tamen ideo faciebat ſidem civilis
animi, nam (a) legem Maſeſtatis reduxerat,

cui nomen apud veteres idem, ſed alla in ju-

dicium veniebant: ſiquis proditione exerci-

tum, aut plebem ſeditionibus, denique malè
geſtâ Republicà majeſtatem populi Komani

minuiſſet; facta arguebantur, dicta impunè

erant. Primus Auguftus cognitionem de fa-
moſis libellis, ſpecie legis ejus tractavit, com-

mnotus Caſhii Severi libidine, qua viros fœmi-

nasque illuſtres procacibus ſcriptis diffamave-
rat:

——

(a) Crimen læſæ Majeſtatis erat declamare, ſeu famo-
ſum catmen facere in Populum Romanum, multò ma-
gis ἢ in ipſum Principem, qui omnem vim & Majeſtatem

Populi Romani in ſe traxerat. Et ſie omni modo ſacro-

fantus & inviolatus eflerdehuit.

μ
ψὐμοιὸ
“ηἰχι
ΓῚ ι
ἶῖιἷὗ }
ψάμοι
Mürdos Ἷ
Coldos τ
αἰνη

Ι

Π }
ἷω';ογε ίπἷαΜεν
Π
Ν
βι(
Π
jetuf. m
Π Π
ἡηᾳ 4
7 μ
ΜῈ ſnulen,
ἂ””“’ξ"ὶ 7
, η
.(.Τ,.
"
Π μ 2η1... .
επῶΠ;ίἝἨπ ᾽

ὗυες
Ξ.πἁεῃ...Ὅ '

ἴῃ

1 ἐ ἐ

᾽
.
μ

Ἰζι ἰ

Ν
, Βΐὖἷἓἷ ῃ

Π.
ἐ }
Ω

ψῈ ι (}}
Ὦ) μῃ }
Ν
Ὥ ,
171

Π
Δ ἡ ΔΗ ς
ὰ ὰ ἁ }
' 1

Π μ
μ

η
, Δ
μ ν,
Π Π

Annalium Liber Primus. 71

rat: mox (a) Tiberius, conſultante Pompejo
Mecro Prætore, an juditia Majeſtatis redde-
rentur, exercendar leges eſſe reſpondir. Hunc
quoque aſperavêre carmina, incertis auctori-
bus vulgata in ſævitiam ſuperbiämque ejus, &
diſcordem cum matre animum. Haud pige-
bit reterre in Falanio, & Rubrio, modicis
FEquitibus Romanis, prætentata crimina: ut
quibus initiis, quantà Tiberii arte, graviſſimum
exitium irrepſerit, dein repreſſum ſit, poſtre-
πιὸ arſerit, cunctâque arripuerit, noſeatur. Fa-
lanio objiciebat, accuſator, quod inter cultores
Auguſti, qui per omnes domos in modum colle-
gioram habebantur, Caſſium quendam mimum
corpore infamem adſciviſet, quodque venditis
hortis, ſtatuam Auguſti ſimul mancipäſſet.
Rubrio crimini dabatur violatum perjiurio no-
men Auguſti. Quæ ubi Tiberio notuêre ſcri-
pſit Conſulibus: Non ideo decretum patri ſuo
lum, ut in pernitiem civium is honor verte-
retur. Caſtrium hiſtrionem ſolitum inter alios
ejusdem artis intereſſe ludis, quos mater ſaa in
memoriam Auguſti ſacrâſſet. Nec contra re-
ligiones fieri, quod effigies &us, at alia numi-
num ſimulacra, venditionibus hortorum &
domuum accedant. Jus jurandum perinae aſti-
mandum, quam ſi Jovem fefelliſſet Deorum
Ε, 4 inju-

—

(à) Tiberius exacerbatus per carmina incertis auctoribus
vulgata in ejus ſævitiem, ſuperbiam & diſcordem cum
matre animum hanc legem exerceri voluit, unde & ac-
cuſandi quibuscunque calumniatoribus occaſio & Tiberio
erudelitatem ſuam exercendi prætextu Legis libertas fuit.

72 C. Cornelii Taciti
injurias Diis curæ. Nec multèò poſt Granium
Marcellum Prætorem (a) Bithyniæ, Quæſtor
ipſius Cæpio Criſpinus majeſtatis poſtulavit,
ſubſcribente Romano Hiſpone, qui formam
vitæ iniit, quam poſteà celebrem miſeriæ tem-
porum, & audaciæ hominum fecerunt: nam
egens, ignotus, inquies, dum (b) occultis libel-
lis ſævitiæ principis adrepit, mox clariſſimo cui-
que periculum faceſſit; potentiam apud multos,
odium apud omnes adeptus, dedit exemplum,
quod ſecuti ex pauperibus divites, ex contem-
Ῥτὶς metuendi, perniciem aliis, ac poſtremùm
ſibi invenêre. Sed Marcellum inſimulabat, Si-

niſtros de Tiberio ſèermones habuiſſe. Inevita-

bile crimen, cùm εχ moribus principis fœdiſ-
ſima quæque deligeret accuſator, objectarétque
160 : nam quia vera erant, etiam diéta crede-
bantur. Addidit Hiſpo, ſtatuam Marcelli al-
tiur, quàm Cæſarum ſitam, & alia in ſtatua
amputato capite Auguſti, efgiem Tiberii in-
ditam. Ad quod exarlit adeo, ut ruptà taci-

turnitate proclamaret, ſe quoque in ea cauſa la-
"

(a) Bithynia Provincia Aſiæ minoris Peninſulæ ad Pon-
tum Euzinum & Propontidem, hodie pars ſeptentiona-
lis Præfeturæ Natoliæ 4 Mare nigrum ſive Majus in
Imperio Turcico. .
(b) Fuerunt delatores, qui ſecretis libellis vel epiſto-
lis Principi etiam præſenti, quem ne audire licuiſſet, in-
dicabant omnia, quæ agerentur, priusquam ulli Aulici
aut privati, quorum pernicies ſtruebatur, reſcirent, vel
ſuſpieari poſſent, hiſee rebus attentum eſſe Principem;
aut jam de iis admonitum. Ejusmodi indicibus abuteba-
zur TLiberius in plurimeorum exitium.

eingrleniil
Geiremme
ὐ
εὰ ehetn
ι
Π μΗ
}
Π ,
Π
Π
μέμιῦι
Π
Π
ἰν, μ
ει'οςἂῃᾷἷε ;
η
Ν ἢν

w Criime.

e,,er Π
Δ poltrentn
Π }
η{ [γϊι
Μ ἰ
εὐλίθηι
κ ο
Τ
11
fienlimif
Ν
Ν Μ0}}}"
"
— —
güllendbe
ἡμμ
εἰ γ"

Ἷ

udire lale⸗
Ὥ υ͵]ι“.͵
Ἷ τεΓσιιτε͵͵..ἷὲ
μ nn

᾿ἰπὀἱεἰὑυεεἑυπω.
Ι

Annaliim Lheru Primurs. 73

turum ſententiam palam, & juratum, quò cæ-
teris eadem neceſſitas ſeret. Manebant etiam

tum veſtigia morientis libertatis. Igitur Cn.
Piſo, Q, inquit, loco cenſebis Cæſar? Gi pri-
mus, habebo quod ſoquar: γἹ poſt omner, vereor,
ne imprudens diſſntiam. Permotus his, quan-
tôque incautius efferbuerat, pœnitenti patiens,
tulit abſolvi reum criminibus majeſtatis, de pe-
cuniis repetendis, ad reciperatores itum eſt.
Nec patrum cognitionibus ſatiatus, judiciis aſ⸗
ſidebat in cornu tribunalis, ne prætorem curuli
depelleret, multàque eo coram, adversus ambi-
tum & potentium preces conſtituta; ſed dum
veritati conſulitur, libertas corrumpebatur. In-
ter quæ Pius Aurelius Senator queſtus mole
publicæ viæ, ductuque aquarum labefact as
ader ſuas, auxilium patrum invocabat: re-
ſiſtentibus ærarii prætoribus, ſubvenit Cæ-
ſar, pretiümque ædium Aurelio tribuit,
erogandæ per honeſta pecuniæ cupiens:
quam virtutem diu retinuit, cùm cæteras exue-
ret. Propertio Celeri prætorio, veniam or-
dinis ob paupertatem petenti, (a) decies Se-
ſtertiäm largitus eſt, ſatis comperto, pater-
nas ei anguſtias eſſe. Tentantes eadem alios,
probare cauſam Senatui juſſit: cupidine ſeve-
ritatis, in his etiam, quæ ritè faceret, acer-
bus. Unde cæteri ſilentium & paupertatem
confeſſioni & beneficio præpoſuère. Eodem
ξ : anno

(a) Sunt viginti quinque millia coronatorum, ſeu ſe⸗
ptuaginta quinque millia liberarum Gallicarum.

74 C. Cornelii Taciti
ando continuis imbribus auctus (a) Tiberis,
plana urbis ſtagnaverat: relabentem ſecuta eſt
ædificiorum & hominum ſtrages. Igitur cen-
ſuit Aſinius Gallus, χ (b) Liberi Spbillivi adi-
rentur. Renuit Tiberius, perinde divina,
humanaque obtegens. Sed remedium coéër-
cendi fluminis Atejo Capitoni, & L. Arruntio
mandatum. (c) Achajam ac (d) Macedoniam
Ce) onera deprecantes, levari in præſens (f)
proconſulari Imperio, tradique Cæſar placuit.
Eden-

(a) Tiberis fluvius Hetruriæ Umbriæ, Samnii & Latii
Provinciarum Italiæ in Mare Thyrrenum ſeu inferum ſe
exonerans, urbem Romanam interluit.
(b) Cùm inundatio Tiberis præter præſentem cladem,
quam importabat, portentabat etiam ſtrages venturas,
luem, famem, aut etiam mutationem in Republica. Unde
libros Sybillinos conſuli voluit Aſinius, ut eorum moni-
tu mala immipentia vitarentur.
(c) Nomine Achalæ hac ætate Romani totam Græciam
appellabant. Achaja tripliciter conſideratur. I. Eſt Pro-
vincia Meridionalis Græciæ ad Mare 5Ægæum, Jonium
& Siculum, aliquando Hellas & Græcia dicta. 2. Achaja
proprié appellata eit Regio minor in Peloponeſo ad Si⸗
num Corinthiacum. 3. Achaja modo & ſenſu Romano,
quo dictum eſt.
(d) Provineia Græciæ ad Septentrionem, & ad Mare
gæum & Adriaticum. Hodie pars major Albaniæ in
T'urcico imperio.
(e) Vectigalia & tributa, fortê & alia onera Prætoris
& Provincialis, quæ ſunt graviora omni tributo. ς
(†) Duplex ab Auguſto facta eſt Provinciarum diviſio:
Aliæ populo datæ, aliæz Cæſari. In eas, quæ populi
crant, Proconſules proprie dicti mittebantur: in Pro-

vincias Cæſaris Legati aut Pro- Prætoris, qui incerdu
τ

μ
Ἷ ᾿
oghäuen
eho⸗
χ
Ἴ Ν
[ὴ ingeon,

Ν ἰ
μιμνι
Ε :
[Ὁ ſonebent,
Π
Π }
Π Ν
ὐ emn,
ἀψάμ, μῃ
Ὁῄυ.ὢ}εε }
ςξ:ζοῃῶἶ...ππωῃω
71}
}
Ὶ

ηἱὰ.,]
Π

Annalium Liber Primass. 3

ζᾖΓΤ’ὗἨι Edendis gladiatoribus, quos Germanici fra-
ς tris, ac ſuo nomine obtulerat, Druſus præſe-
Riadr dit, quanquam Vili ſanguine nimis gaudens:
Ν " quod vulgus ſormidoloſum, & pater arguiſſe
mnin dicebatur. Qur abſtinuerit ſpeétacnlo ipſe,
Edk variè trahebant: alii tædio cœtus, quidam tri-
enn ( ingeni, & metu comparationis, quia
eCrirge
e tantum Prætores dicti, aut conjunctim Legati Pro⸗=-Præ-
tores. Diſcrimen inter Legatos & Pro-Confules erat hoc
—,— 1. Quèd Pro-Conſules in populi Provincias inermes mit-
tebantur: Legati verò in Provincias Cæſaris copiis in-
b mnilli ſtructas. 2. Quòôd Pro-Conſulum annua tantùm fuit ad-
mnhinune miniſtratioe; Legatorum verò longior aut contradtior,
prout Cæſari viſum fuerit. 3. Pro-Conſules ſorte mitte-
oamuen, bantur; Legati verò deletu Cæfaris. 4. Pro-Conſules
nns eum urbe egreſli ſtatim inlignia imperii ſcilicet Li Rores & fa-
ἀλονα . ſces ſumebant, nec deponebant, niſi urbem iterum in-
1 Π 0120 στοί : Legati verò non aſſumebant, antequam Provin-
ciam attigiſſent, & in ipſa Provincia deponebant. ς. Ex
mimaltn inſtituto Auguſti Pro-Conſules pacato habitu, nec gladie
χ ε. accincti fuerunt, Legati verò paludamentum geſtabant
ι & gladium, ut quibus jus eſſet militem plectendi. 6. Pro-
εἰ εΔ! Conſules ſex Lictoribus faſcibusque utebantur; Legati,
γινκίοδ᾽ς αυἱ Conſulatum nondum geſſerant, quinque tantuùm. Pro-
εμ vinciæ Pro Conſulares longè majori onere premebantur:
quäm Præſidiales: hæ cnim uni Legato aut Procuratori
φ ὰ parchant: Proconſulares verò Pro-Conſuli & tribus Le-
ier Ahknie! gatis. Præterea Queœſtori & tot Præfectis ſeu Dominis :
1 898 crant Legati Legionum obediebant, qui omnes
τ τὔπὶ multis aliis erant ſaturandi. Deinde ſi Pro-Conſul
Pecuniæ interceptæ aut repetundarum interrogabatur,
tum apud eosdem vel ſimiles Judices, nempe apud Sena-
tum cauſa agebatur, & ſic ſemper vitrix licèt Previncia
gemebat. Sed in Prælidiaribus cùm tales Præfecti uni
Principi reſponderent, uno illo judice feciliùs & ſeveriùs
Præſidaum avaritia, ſæwitia, libido &c. coërcebantur.

— —

; C. Cornelii Taciti
uguſtus comiter interfuiſſet. Non ecredi-
derim ad oſtentandam ſævitiam, movendasque
populi offenſiones, conceſſam filio materiem:
quanquam id quoque dictum eſt. (a) At thea-
tri licentia proxima priore anno cœpta, gra-
viùs tum erupit, occiſis non modè ἃ plebe,
ſed militibus & centurione, vulnerato Tribu-
no prætoriæ cohortis, dum probra in magiſtra-
tus & diſſenſionem vulgi prohibent. Actum
de ea ſeditione apud partes, dicebantũrque ſen-
tentiæ, ut prætoribus jus virgarum in biſtrio-
nes eſſet“ (b) Interceſſit Haterius Agrippa tri-
bunus plebis, increpatũsque eſt Aſinii Halli ora-
tione, ſilente Tiberio, qui ea ſimulacra liberta-
tis Senatui præbebat. Valuit tamen interceſſio,
quia divus Auguſtus (c) immunes verborum
hiſtriones quondam reſponderat, neque fas Ti-
berio

(4) Theatra τοξὸ à Valerio vocantur urbana caſtra
quoniam hæc quoque ſæœpenumero voluptatem & religio-
nem, ſcenicorum portentorum gratiãâ maculàrunt.
(b) Talibus Senatũs conſultis ſæpe intercedebant Tri-
buni, ne Pantomimi illi coërcerentur: Tribuni id age-
bant ùt defenſores plebis & defenſores voluptatum illius,
& id poterant pro ſuo jJure Tribuni: attamen acriter ob-
jurgabantur à patrihus, ut qui confuſionem & licentiam
in media civitate foverent, & ſua authoritate in perni-
ciem Reipublicæ abuterentur. ᾽
(c) Mos antiquus erat puniri hiſtriones ab Ædilibus,
Prætoribus, Conſulibus quovis tempore, quovis loco.
Contraxit Auguſtus, & nonniſi per tempus ludorum per-
miſit, & in loco, ubi peccàârunt, id eſt, in ſcena: adem-
to etiam jure virgarum.

wllu

᾿
ἰ
;
6

πὐμϑ Ι
Lapteni
lent Ἵ
, M ᾿

Ὀεπ;ἳΐ ἷῬεΜ

Ἧ
"

αὐν!
Ν Π
Π
ρΓεωε::ρουυΙο,

Δ]

ἡπι }

—

Π
ἐ gur tebn
Cetens Ν genns
68, ι ι ἐ
Untemnrin
noren Πῃ
Tuerſeloen
) Lrmm
Μ μῃ
Π
enkltitkerent
u Μ γὴ
Δ} Ὑ }}Κ..
"

, ἷυεωὶω,ετἴκ
,

ἱ

; Πῃἓὓἳὶ!ἷὓἷω

Ν

" }
, ι
η ῃ

η Γυετᾖ

Annalium Liber Primus. 77
lt. Ϊ Φ . . . .
. ᾿ , δετῖο infringere dicta ejus (4) De modo luca-
υ δηΐ ris, & adversùs laſciviam fautorum, multa de-
τ cernuntur; ex quibus maximè inſignia: (b) ΔῈ

χ. domos Pantomimorum Senator introiret“ ne

, egredientis in publicum, equites Romani ein-

ὑ Ν gerent, aut alibi quàm in theatro ſpectaren-
, zur; 45 ſpectantium immodeſtiam exilio mul-
Ὑ ctandi poteſtas pratoribus ſieret. Templum ut
Π χ. in colonia Tarraconenſi ſtrueretur Au guſto, pe-
chni, tentibus Hiſpanis permiſſum; (ς ) datůmque in
τ ἐ omnes provincias exemplum Centeſimam re-
ἱβήρη! rum venalium poſt bella civilia inſtitutam de-
Gnihim. precante populo, edixit Tiberius, militare æra-
n ι rium eo ſubſidio niti: ſZmul imparem oneri

mnintgeſſo, ἘΝ
Π Ν , β
Μ intellig: ſive
η (a) Per Lucar intelligitur merces Scenicorum ſive lar-
}

gitio, quæ fiebat in Hiſtriones, Mimos, Pantomimos &
cæteros id genus homines. Lucar derivant aliqui à lu-
cis, qui Diis dicati erant: horum lucorum reditus de-
ſſtinabantur in impenſas ludorum, qui edebantur in ho-
eden norem iſtorum Deorum. Alii derivant à loco, & ſit idem
ΔΜ e Lucar vel Locar, pretium pro loco in ſpe ſaculis.
ῖ (b) Tantum fuit ſtudium Populi Romani in Hiſtrio-
immli li nes, ut veſtibula eorum quaſi principum frequentaren-
int“ tur & egredientibus, non vulgus modè, ſed & Equites
inmn ς ἃς Senatus adhærent.
mmelnetile,d (ς) Romani principes exſtructiones templorum & al-
ven iem tarium ſimilésque cæremonias & Religiones in Provin-
μ cias remotas impellebant, ut prætextu Religionis Maje-
fau˖utem ſuam inter ſocios augerent. Sic apud Lugdunum
onest in & Ubios Druſo ſeu potiùs Auguſto, eidem in Aſia & Græ-
χ ᾳπονδᾗᾗ cia, Claudio in Britannia templa exſtructa ᾽ non tamen
s in Italia, quia initio Itali talibus cæremoniis nondum
imbuti antiquum morem retinebant, taliaque Religie-
num monſtra ſpernebant. Π Δ,

—

σῷ C Cornelit Tacitt

Rempublicam, niſi viceſimo militiæ anno vets.
rani dimitterentur. Ita proximæ ſeditionis
malè conſulta, quibus ſexdecim Stipendiorum
finem expreſſerant, abolita in poſterum. Actum
deinde in Senatu ab Arruntio & Atejo, an ob
moderandas Tiberis exundationes verterentur
flumina & lacus, per quos augeſcit. Auditæque
municipiorum & coloniarum legationes, oran-
tibus (a) Florentinis, ne (b) Olanis ſolito alvio
demotus in omnem Arnum transferretur, id-
que ipſiz perniciem adferret. Congruentia
his (c) Interamnates diſſeruère; peſſum itu-
ros fäcundiſſimos Italiæ campos, ſ amnigs
Nar (id enim parabatur) in vivos deda-
zus, ſuperſt agnaviſſet. Nec (d) Reaiu-
ni ſilebant, (e) Velinum lacum, qua in (f)
Na-

(a) Florentia Colonia & urbs Hetruriæ Arno fluvio di-
viſa, à 5011 militibus ædificata Anno poſt Urbem Con-
ditam 645. Fuit olim libera & maximæ partis Hetruriæ
Domina, nunc formam Reipublicæ ſervans magno Duci
paret⸗
unà cum Pelia, cui commiſcetur, paulo ſuprà Oropi⸗
zum infra eandem urbem influens in Tiberim.
(c) Sic dicti, quia inter amnes poſiti habitabant.
(d) Reate hodie Rieti urbs antiqua Sabinorum & Abo-
riginum ad fluvium Velinum. .
(e) Felinus locus, hodie Lago di pie di Luco, Sabi⸗
norum in Umbriæ confinio inter Reate urbem Sabinam
S& lnteramnam urbem Umbriæ, per quam Velinus flu⸗
vius labitur apud Reate fluens. 1..
(f) Nar, hodie la Nera, fluvius Umbriæ, montibus
Amiterninis fluens, pérque Velinum lacum tranſiens, ἃ
quo emiſſus, ingenti fragore (qui ad aliquot millis di

(b) Clanis fluvius & palus Hetruriæ ex agro Aretino,

nel
Genriu er

llcuil
χἰή "

Ν

ι

5 {}!}

Π
Π
Π
αἷνο Ο
(μ}}
Τ "
11
Ἱ {
τ
Π ,
ühere, χ

Τ Ἐ

Π φίϊμῃ !
; ψ er

.....

δΠΝ Ν Ν }}

Πχ ηι: er
ἡφίῃ
Μ μ ,
ἰὐγιῃ Π

—
Σ
μ ὴ

" ΔΝ
Ν Δ Π
Uer Cualmke
1) Ν μ}}}.....
ι ἷ“...
Ἢ Π ,
- ἐ

{

“
Π γ.
ὉΙ
. in dtinn
Ν
βῃ ἰΐη.

Ἐ
᾽
᾿

Ν ιιἷἷἷξἶᾗἷ
Π η μ ,
}
(μῃιὴ
" { η

ψὑ { .

μ

!

ῃ

— —

ie Arn 12
μ [{|ν»
τῈ μή ο

Π ὰ

μῃ ε,
ὐ (1}!
Π Ν
εμ δν

εο ,
! γ{""
Ἷ ὲωᾳτπε;
μ [Ηἷἷἷξ“ξ,.
Ἶ
ΠΠ] Ι Ἷ
μ

Annalium Liber Primus. 79
Narem effunditur, obſtrui recuſantes; quippe
in adjacentia erupturum, optimè rebus morta-
lium conſuluiſſe naturam, & quas ſua ora
fuminibus, ſuos curſus , ütque originem, ita
fnes dederit. Spectandas etiam religiones ſo-
ciorun, qui ſacra, & lucos, & aras patriis
amnibur dicaverint: quin ipfum Tiberiam
nolle prorſus accolis fluvis orbatum minore glo-
riâ fluere. Seu preces coloniarum, ſeu diffi-
cultas operum, ſeu ſuperſtitio valuit, ut in
ſententiam Piſonis concederetur, qui nil mu-
tandum cenſuerat. Prorogatur Poppæo Sa-

bino Provincia (a) Mcœſia, additis Achajà &

Macedoniàâ. Id quoque morum Tiberii fuit,
continuare Imperia, ac plerôsque ad finem vi-
tæ in iisdem exercitibus, aut jurisdictionibus
habere. Cauſæ variæ traduntur: alii tædio
novæ curæ, ſomel placita pro aternis ſervaviſ-
Ε: quidam invidiâ, ne plures fruerentur:
Sunt, qui exiſtiment, ut callidum ejus inge-
nium, ita anxium judicium. Neque enim
eminentes virtutes ſectabatur, & rurſum vi-
tia oderat: εχ optimis periculum ΠΡῚ à peffi-
mis dedecus publicum metuebat: quàâ hæfita-
tione poſtremò eò provectus eſt, mandaverit
quibusdam provincias, quos egredi urbe non
erat

ſuum exauditur) præcépsque deſcendens ad Interamnam
per campos, & ad Nerniam per anguſta loca, in Tiberim
inter Ocriculum & Hortam defertur.
(a) Mœſia Provincia vel pars Illyrici Orientis, hodie
partes Provinciarum Dalmatiæ, Albaniæ, Serviæ & Bul⸗
garia,

ἿῈ

80 C. Cornelii Taciti
eratpaſſurus. (a) )ὲ Comitiis Conſularibus,
quæ tum primùm illo Principe ac deinceps
fuêre, vix quidquam firmare auſim; adeò di-
verſa non modo apud Auctores, ſed in ipſius
(b) Orarionibus reperiuntur. Modèò ſubtra-
cis Candidatorum nominibus originem cu-
jusque, & vitam & ſtipendia dekrinlie, ut
qui forent, intelligeretur: aliquando εὰ quo-
que ſignificatione ſubtractâà, Candidatos hor-
tatus, ne ambitu comitia turbarent, ſuam ad
id curam pollicitus eſt: plerumque eos tan-
tùm apud ſe proſeſſos diſſeruit, quorum nomi-
na conſulibus edidiſſet; poſſe & alios profiteri,

Π gratiæ aut meritis confiderent. Specioſa

verbis, re inania, aut ſubdola: quantôque ma-

jore libertatis imagine tegebantur, tantò
eruptura ad infenſius ſervi-
tium.

(a) Julius Cæſar jus creandi Magiſtratus non totum
Populo abſtulit, ſed cum eo diviſit. Idem fecit Auguſtus
ſub Tiberio. Alia fuit Comitiorum Conſularium ratio,
nam δὲ Conſules ſolus facere, & ſpeciem apud Senatum
relinquere volebat. Ideéque nec redegit ad certum or-
dinem, & variè ſemper in Senatu de ea re diſſeruit.
(b) Quas vel pronuntiabat ipſe, cùm celebrarentur
Comitia, vel quas legebat per ſe aut quæſtorem ſuum,
aut per Conſules, formatas tamen proprio ingenio: Τί-
berius enim Eloquentiàâ præcellebat.

Θ “." ἄϑ

C. COkR.

μ
Ν

1}}
Ι

{μ}
ΓῚ;
vG
{Η
Π
ΜΜΜΙΝΙ,
Π
Τ
}
[ναμίνμ
ἢ!, Ι᾿ν 4
Π
. 7
, μ ἡ
ἡπη , 9
} ΡΜΜ]
Μ ηνὶ
ἩΝ}}}}, Ν
Ι“Ξ“’ἳ Μ ι
ζῖ“ἓςτ’ἑπ...ω
}

ἔγμῃ Me

enci lnt ᾽
' εἶἑρυεηὲοεὶξκζ{
᾿ Cndenn ,
Ἱ υ
Π

Π .,..

Galir γήι
{{ rcll
Δ Π ΕΝ
ὙΠ
ἶ

ἰΝ.

΄

Meſtumtmann,
ι ἰμπ μ
{ ( μῖν
ſrcen en Em
lget :
Τ. |
S
u Guken in
μ μ

Ἶ

Hortali preces (nepos hic Hortenſu) in mani-

06: (o): 50 81

C. CORNELII TACITI

ΑΒ β
EXCESSI DIVI AUGUSTI
ANNALIIM

LIB ER δεουν DUS
BREVIARIUM LIBRI.

Otus aliqui in Oriente. Vonones Partho-
NM. rum Kex ſolio & ſolo ab Artabano pelli-
tur: & ad Armenios profugus, ab his in
regnum accipitur. Qui eodenm mox dimove-

tur à Silano Præſide Spriæ, ob metum 85 Ar

tabani minas. At Tiberius, ſpecie moti Orien-
tis, Germanicum à legionibus ſuetis alſtra-
hit: cui paret ille, ſed lentè. Prius enim Cer-
maniam ingreditur, & fabricatâ ingenti claf-
ſè, exercitum Oceano ad Amiſiam ſiamen Ve-
hit. Illic Angrivarios Stertinio duce popu-
latur & ſternit: mox Cheruſcor & Arminium
ingenti pralio vincit, multumque gloriæ par-
tum, niſi in regreſſu fortuita clades eam
obliteräßet. Navium enim hominumque ma-
ximam partem in Oceano amiſit, vi temte-
ſtatis & imperitiâ ejus maris. Iiterea Romæ
nobilis Libo Druſur ſtudii rerum novarum de-

fertur: accuſatur in Senatu, & parte ali-

quà convincitur. Tiberium infenſum exper-
us, & veniæ μά ſte, gladio incubuit. M.

4

92 , , Gornelii TLaciti

feſta paupertate, ſpreta 4 Principe. Clemens
Poſthumi Agrippa ſervus, domino interfecto,
faciem & nomen ejus mentitur: res Remwana
taærhat: occultè conſcios & adjutores muktos
babet; opera tamen & ingenio Saluſtii Criſpi
6 moti capitur Ο Komam perducitur. Fuhb
id tempus Germanicus de Cattis, Cheruſtis,
aliisque gentibus triun phat. Archelaus Cap-
padocum Rex in Urbem accitus, & imdignè
habitus, fato moritur. Kegnum ejus in Pro-
vinciam redactum. Germanico Oriens per-
miſſis, cum majore, quoquo adiiſſet, impe-
γἱο- Τ. Piſoni Gria, cum occultis (ut cre-
ditur) in Germanicum mandatis. Druſus
in Urrirum it, dux contra Germanos, gui
tamen inter ſe diſeorder, otium & ſecuri-
tatem Romanis fecöre. Cheruſci duce Armi-
nio, potentem & veterem regem Marobo-
duum, magno nec incruento prælio vincunt.
In Aſia duodecim celebrer urbes terræ motu
collapſæ, aut hauſtæ ſunt. Tacfarinay in
Africa bellum ſive latrocinium exercet, idque
à Furio Proconſule ſtatinz reprelſum. Germa-
nicus in Armeniam venit: KRegem Lenonem
volentibus iis impovit. Druſus Germanos ad
diſeordias illicit. Maroboduus vi Catualde
regno pulſus in Italiam venit, & Ravenne
per duodeviginti annos egit. Idem Catualdæ
mox caſus, qui Forum Ffulium miſſus. Rhe-
ſcuporis Thracum Rex, operdâ Pomponii Flacéi,
in vincula datur: Romam perducitur. Cer-

«

manicus Egybtum luſtrat: reverſus iniml-

titias cum Biſine exercet, & denunciat. Sed

pauls

nunti Η
Ι Cermenilen
μ ttran
ψέον
ἡνῖν, "
{{1π1}
}
}
{
{{
10 {{|}
᾿μ,

Anahkum Liber Secondus. Ὶ
Μἷ;ἵ εὰπἷῃχ ἓπαἶὃ Ρξβ mor bo correptus, um ingenti omni
n uuft um gentium lultu, Antiechiæ extingaitur.
an Ν Veneni 4 Piſone dati Iaſpicio erat, gui cona-
nen nun tus armis syriam repetere, à Sentio aliisque
, Germanici amicis impeditur. Honores mul-
iu ti, Germanico mortuo, Romæ decreti. San-
Cuilnt Giones contra mxliebrem impudicitiam. Vir-
" Δ go eſtalis capta. Arminius in Germania
ΤΝ hig dolo cæſus. Hac geſta annis quatuor, ΟΟ85.
ηή T. & 1 A TILIOSISENNA TAURO, ET
nin i L. 5 CR IBONIO LEBONE. C. CXCILIO
ἄμ KRUFO, ETL. POMVONIO FLACC0
Π WBERIO CAXASARE AUCG. 11 ET
{ & E RAMANICGCO CAS& ARE II. M. 7α-
Gnm, G NIO SILANO, Ε C NOREBANO
ἐ ἐ ῳ ( (ο,
" μ π᾿
ἡα Int
ἡ Μ ΤΜ
Π
.
Π
γή {{
ἐ
Ἴ,
Μ
Ἐ }
{ }
ΜΡΜἹἹ
Μ |γ
,

} ,1. :
Τ Ἱ ὮΩ Aſen⸗

84 C. Cornelii Taciti
Iſennâ Statilio Tauro, L. Libone Conſu-

libus mota (a) Orientis Regna, b) Provin-

ciæque Romanæ; initio (c) apud Parthos
orto, qui petitum Romà, acceptumque Regem,
quamvis gentis (d) Arſacidarum, ut externum
aſpernabantur. Is fuit Vonones, Obſes Au-
: guſto
(a) Id eſt Regna Parthorum, Medorum, Armeniorum
& vicina. :

(b) Scilicet Armenia, Syria, Cappadocia, cæteræque

vicinæ.
(c) Parthia tribus modis eſt conſideranda: τ. Perſarum
ſive Parthorum imperium eſt ampla regio Aſiæ ad Ocea-
num Indicum, hodie pars Perſia regnum ſub rege Aſiæ,
& Diarbeck regio late ſumpta in Turcico imperio Aſiati-
co, majérque pars regionis Mauvaralnhara; in magna

Tartaria, nec non pars imperii Mogolis ad Occidentem
æſtivum in India. 2. Parhia regio eſt imperii Partho·

rum, &c. Ad Septentrionem, & ad mare Caſpicum,
hodie Tabriftan integra & partes Provinciarum Era-
katzem & Choraſan in regno Perſiæ hodierneoe, nec non
pars regionis Mauvaralnharæ in Tartaria magna. 3. Par-
thia proprie diéta, Regnum eſt vel Provincia imperii
Parthorum, &c. hodie partes Provinciarum Erakatzem,
Tabriſtan, & Choraſan in Perſia.
(d) Sic vocabantur omnes Principes Regiæ ſtirpis Par-
thorum ab Arſace fundatore, & auctore Regni & fami-
liæ, ita tamen, ut etiam Principes natu minores ejusdem
ſtirpis regiæ appellarentur Arſacidæ, ſed natu major, vel
qui regnum obtinebat, vocabatur Arſaces proprio nomi-
ne Conditoris, ſicut omnes Romanorum Imperatores
proprio & privato nomini honoris causà ſuperaddunt
Cæſaris & Auguſti. Turcarum Imperatores vocantur
omnes Othomanni nomine Conditoris. Sic Egypti Re-
ges appellati Pharaones, deinde Ptolomæi. Sic Reges
Paphlao niæ Pylamenes, Reges Cappadociæ Ariarates, Ἀε'
ges Thraciæ Cotys, Reges Macedoniæ Philippi, Reges
Arabum aretæ vocabantur.

llun
ΓῚν
ΓῚ ει
;[ῃ νξ{[ἁἵἓ'ἷ)ω
ἐ πα
Ν ( Ν
ἡμμν ὰ
κπϑ ἰ
εμ ἐ
ψ μ

[μηπ η
Π

Ἷ

[1) μ
ερπ'ί:ἓ Π
Π ὰ ſna ni
ἤπι ἢ κ ἢ
ΠΝδε μ αι

ἰ μ

Ἴ μῃ ι

m, μῃ χῇ
} ὴ

| ᾿}}]

1 μ

Ἰδιρ ῃ

ὴ

Ν .
ἢ
——

kelonmn imein
Π Μἰχί, αἰο,

ΤΠη11.1. Eein
ΓΤ
ἯΠ τ ;
Π ΠΜΠ ,
Π Π
Μ ὶ δαΐμια
. ἀ μ Ν
ΤΠ Ν
δν

8 Μ ἱν.

ἰ μῃ 1Η
Π
Ἔ t

ἀὐπα μ ᾿

μ μ μ
Π μ
ἼἼ εὶμεὰε; ,
Π Ν
Ρ

{ Iopenni
ι ἰ ε
Π
μ νΒ{ς.ἷἜᾖ
μ Α'Μἷἵἷ’τ; ἑ
ψ } '

Annalium Liber Secundus. 85
guſto datus à Phrahate. Nam (a) Phrahates-

quanquam depuliſſet exercitus Ducésque Ro-
manos, cunéta venerantium officia ad Augu-

ſtum verterat, (b) partémque prolis firmandæ

amicitiæ miſerat: haud perinde noſtri metu,
quâm fidei popularium diffiſus. Poſt finem
Phrahatis, & ſequentium Regum, ob (c) in-

ternas cædes, venêre in urbem Legati à pri-
moribus Parthis, qui (d) Vononem veruſtiſ-

ſimum liberorum ejus accirent. griſcum

id ſibi credidit Cæſar, auxitque opibus Et
accepêre barbari lætantes, ut ferme ad nova
imperia. Mox ſubit pudor, dgegeneraviſſe
Parthos, petitum (e) alio ex orbe Kegem, ho-

Rtium artibus infeltum: jam inter Provin-

3 cias

(a) Phrahates feliciter cum M. Antonio conflixerat, ſed
audità Auguſti clementià & æquitate reddidir ΕἹ Arme-
niam & ſigna militaria, quæ Craſſo & Antonio adempta

fuerant. Filios inſuper, uxores & nepotes ei oblides fir-

mandæ pacis causâ dederat.
(b) Quatuor filios, & eorum uxores duas cum filiis
itidem quatuor miſit Romam, nam tam metu Romano-
rum, quâm ut ſubditis ſuis, ſi fidem mutare vellent,
amotà regiâ prole materiam τὸς novandi præſciderat.
(c) Ob domeſticas & inteſtinas cædes. Nam Phra-
hates hujus nominis III. Duodecimas Parthorum Rextri-
ginta fratres interfecit, patre ſtrangulato. Scd & ipſe à

filio Phraharace occiſus eſt, qui poſteà omnibus inviſus
ſimiliter jugulatur. Ejus ſucceſſor Orodes ob barbaram

crudelitatem à ſuis inter epulas interfectus eſt.
. .— Ϊ ψ . .. 1 Ξ
(d) Tiberius petentibus Parthis Vononem inter libe

ros Phrahatis natum maximum Romæ obſidem in re-

gnum avitum miſit.
(e) Univerſus enim terrarum orbis in Romanos & Par-
thos diviſus videbatur.

. C. Cornelii Taciti
cias Romanas ſolium Arſacidarum haberi, da-
rique. Ubi illam gloriam (a) trucidantium
Craſſim, exturbantium Antonium! ſi man-
cipium Cæſaris, tot per annos ſervitutem per.
pelſaum, Par tbis imperitet? Accendebat dedi-
gnantes & ipſe, diverſus à Majorum inſtitutis,
(b) raro venatu, ſegni equorum curaâ; quo-
tiens per urbes incederet, lecticæ geſtamine,
Kaſtúque erga patrias epulas. Irridebantur &
(c) Græci comites, ac vilifſima utenfilium (d)
annulo clauſa: ſed (e) prompti aditus, obvia
comitas, ignotæ Parthis virtutes, nova vitia;
& quia ipſorum moribus aliena, perinde
odium pravis & honeſtis. Igitur Artabanus,
Arſacidarum è& ſanguine apud (f) Dahas adul-
tus exciuur, priméque congreffu, fuſus repa-
rat vires, regnéque potitur. Victo Vononi
per-

(a) Potentiſſimos Romanorum Duces, Craſſum & An-
gonium, illum oeciderunt, hunc Parthi regni finibus ex-
pulerunt. :
(b.) Parthi ρεορεῖὲ aſſidui in venatione, neque aliis ferè
carnibus veſcuntur, quàm ferarum, quas venando ca-
piunt. Cùm etiam plurimum equitatu valeant, in equis
curandis omne ſtudium conſumunt. .
(c) Hoc comitatu omnes Romani cin &i erant 66Ὲ vr-
rorum doctorum & eloquentium. Σ
(d) Moris Romanorum fuit, ut ommis domeſtĩca ſub.
pellex ſignatoxio annulo muniretur, ne quid negligentiâ
aut furto periret. .. .
(e) Parthorum Reges neque facilé ſpectandi ſui co⸗
iam faciebant, neque facilis ad eos aditus. ; ἣ
(†) Dahæ populi Marchiani regni, in Parthia, impern
Parthorum Regione. Hodie in parte ſeptentrionali Pro-
vinciæ Choralan versüs urbes Thus & Jermob.

᾽ )
βιαδ
ὶ"

ἡμὶΝ
6 Ν
Ἀπωκιεεωεᾳωῃᾗξ
chrven di &
ἡ μ
ψ :
16 eiv Aunun
Π
αἰπιυ .

ΓΤ
(ὑ η
ῃ ὰ ᾿
Π Π

" ἥλ
Gli dſanor⸗
—.c—
6) ἐ ι }
μη Π
ῃ ' ,
Δ η Τ ι
ἰαϊ μ !

͵ ῃ

ῖ ἢ ῃ
Τὡετω':ὶκτῖ“’
D ἐ
᾿ ΝΤ
Ν "
ά(ὀ) Π
Π ο δλῃ
-
Π
,ωεὖεἷυιυπ]
ἀμι ἀγνν
ἐ ᾽

Ἷ

«5

—

!

itn ᾿

annm υ
Ῥ αἶϊν, κ
ὙΝ no ὶ
ἔψι, μήι
ι Arhens
Ἵ 1

χ

. η ὴΝ
Μ

—. PGt

ο ι
Π Ν

"
Π ὰ
αιθ
Τ
. Ι Ν
Π Δ

εὐ
3 Π ΟΧΠΜ ῃἁξ Ἢ

χ ἷΡεἃἂὓὡ ͵
αἰἶμν ὰ
᾿ Ν
ἩΗ . I
εἰμμῖν

ἴ

| Ν } ’

Aennalium Liber Secundus.

perfugium (a) Armenia fuit, vacua tunc, in-
térque Parthorum & Romanas opes infida,
ob ſcelus Antonii, qui Artavasden Regem Ar-
meniorum ſpecie Amicitiæ illectum, dein ca-
tenis oneratum, poſtremò interfecerat. Ejus
Artaxias memoriâ petris nobis infentus, Ar-
ſacidarum vi, séque regnumque tutatus eſt.
(b) Occiſo Artaxia per dolum propinquorum,
datus à Cæſare Armeniis Tigranes, deduétus-
que in Regnum à Tiberio Nerone (c) Nec Ti-
grani diufurnum imperium fuit, neque libe-
ris ejus, quanquam ſociatis more externo in
matrimonium regnumque. Dein juſſu Au-
guſti impoſitus Artavasdes, & non ſine clade
noſtra dejectus. Tum (d) C. Cæſar compo-
nendæ Armeniæ deligitur. Is Ariobarzanem
(e) origine Medum, ob inſignem corporis
formam & præclarum animum, volentibus
Armeniis præfecit. Ariobarzane morte for-
tuità abſumpto, ſtirpem ejus haud toleravéêre:
Ἐ. ten-

—

(a) Scilicet Major, Regio Aſiæ versûs Pontem Euxi-
num & Mare Caſpium. Hodie pars major Turcomaniæ
ſub Imperio Turcarum, & pars quædam Provinciarum
Iran & Schirwan ſub Rege Perſiæ. .
(b) Accuſatus eſt apud Auguſtum, traditaque Tiberio
ejus ultio, ſed eum propinqui jugulàrunt, antequam
Tiberius adventaret.
(c) Tigranes apud Tiberium accuſatus, ab es inter-
fectus eſt.
(4) Agrippæ filius ab Auguſto adoptatus, mortuus,
dum rediret ex Armenia. ;
(ε) Media, Regio Imperii Perſarum ſive Parthorum δά
Mare Caſpium, hodie Kilan & Adir beitzan, provinciæ
integræ, & pars Provinciæ Erakatzen, in regno Perſiæ
hodierno,

98 C. Cornelii Taciti
tentatôque fœminæ Imperio, cui nomen Era-
to, eaque brevi pulsà, incerti ſolutique, &
magis ſine Domino, quàm in libertate, pro-
fugum Venonem in Regnum accipiunt. Sed
ubi minitari (a) Artabanus, & parum ſubſidii
in Armeniis, vel ſi noſtrà vi defenderetur,
bellum adverſus Parthos ſumendum erat; re-
Ctor Syriæ Creticus Silanus excitum cuſtodià
circumdat, manente luxu & regio nomine.
Quod ludibrium ut effugere agitaverit Vono-
nes, in loco reddemus. Cæterùm Tiberio

haud ingratum accidit turbari res Orientis, ut

eâ ſpecie Germanicum ſuetis legionibus ab-
ſtraheret, novisque Provinciis impoſitum, (b)

dolo ſimul & caſibus objectaret. At ille, quan-

τὸ acriora in eum ſtudia militum, & averſa pa-
trui voluntas, celerandæ victoriæ (Cc) intentior,
tractare præliorum vias, & quæ ſibi tertium
jam annum belligerami, ſæva vel proſpera eve-
niſſent; Fundi Germanos acie, & juſtis locis:
Juvari ſylvis paludibus, brevi aſtate, & præ-
maturd hyeme: ſauum militem haud perinde
vulnerihus, quàm ſpatiis itinerum, damno
armorum zfici, feſſas Gallias miniſtrandis
equis longum impedimentorum agmen, oppor-

tunum ad inſidias, defenſantibus iniquum. 4Ὲ ς

Mmü-

—.0˙,

—

(4) Qui Orodem filium ſuum Regem Parthis dedit.
(b) Dolo, quem Tiberius meditabatur, nempe Ger-
manicum in longinquis locis veneno tollere, obſcuriore
ſic famãa.
(Cc) Intentiore ſtudio agitabat, quando celerem ex
Germanis victoriam conſequeretur.

—

Π ἡ
μ }
μ Μ
μ ,
μ Μ
ψ{}}1ν 08

Π
δπν

᾿
ἀμνην

( υ

Τ:
7 Ὶ}
ἡ η 9
ωΜωᾳ
eneng (

ἡ

Annalium Liber Secundus. 89

. }}} : :
: ...ηποτπεπΕτε’. ἤνιαγε intretur, (a) promptam ipſis poſſeſſio-

;

Π η {
D ἐ

1 ἄμ
Ἰδμ ,
ngo ar
Τ}
(χηὶῃ Tkn
Π
ἰμιρη
Ὶ
ὙΠ ει
Π Ortenio⸗
τ ΠἹ ΜΗ

Ἵ
Π Π ΉΝ,,
{) ίῃἷἱ:ἷ: !

ῃ

"Π]} 7
} "}}}
Μ άρραἴι

,

— -
Π σοεςι
ψ 1

!

Π δὉ

Π
ςυωᾶο {Ἱ

nem 85 hoſtibus ignotam; ſimut bellum matu-
rius incipt, Legionésque & commeatus pariter
vehis; integrum equidem, equosque, per ora &
alveos fluminum media in Germania fore. Igi-

fur huc intendit, miſſis ad cenſus Galliarum P.

Vitellio & Cantio; Silius & Antejus, & Cæcina
fabricandæ claſſi præponuntur. Mille naves ſut-
ficere viſæ, properatæque: aliæ breves, auguſtâà
puppi proraque, & lato utero, quò faciliùs flu-
Gus tolerarent: quædam planæ carinis ut ſine
noxa ſiderent: plures appoſitis utrimque ga-
bernaculis, converſo ut repentè remigio, hinc

vel illinc appellerent. Multæ pontibus ſtratæ,

ſuper quas tormenta veherentur, fimul aptæ
ferendis equis, aut commeatui, velis habiles,
citæ remis, augebantur alacritate militum in ſpe-
ciem ac terroremw. (b) Inſula Β᾽ tavorum, in
quam convenirent, prædicta, ob faciles appul-
ſus, accipiendisque copiis, & transmittendum
ad bellum opportung. Nam (e) Rhenus uno
alveo continuus, aur moedicas Inſulas circum-
veniens, (d) apud principium agri Batavi velut
“: 1η

(a) Nempe Germaniæ, non maris; illam enim faci-
lius occupari, ſi per mare intretur vià inopinatè & hoſti=
bus ignotaà. :
(b) In Batavis populis Germaniæ inferioris & in Bel-
gica regione Galliæ antiquæ. Hodie partes Ducatüs Gel-
driæ, Dominii Ultrajectini & Comitatús Hollandiæ.
(c) Ampliſſimus Germaniæ fluvius.
(d) Haud procul urb. Clivia prepe Caſtrum Schenckia-
num, vulgò Schenckenſchantz, ubt, ut olim, etiam nune
Rhenus in duo veluti cornua cinditur, quorum dex-

trum

90 C. Cornelii Taciti. .
in duos amnes dividitur, ſervâtque nomen,
& violentiam cursůs, quà Germaniam præ-
vehitur, donec Oceano miſceatur, ad Gal-
licam ripam latior & placidior adfluens,
verſo cognomento Vahalem accolæ dicuut:
mox id quoque vocabulum mutat Μοῇ

flumine, ejusque immenſo ore eundem in

Oceanum effunditur. Sed Cæſar, dum adi-
guntur naves, Silium Legatum cum expe dita
manu irruptionem in (a) Cattos facere jubet:
ipſe, audito Caſtellum Luppiæ flumini appo-
ſitum obſideri, ſex legiones εὸ duxit. Neque
Silio ob ſubitos imbres aliud actum, quàm ut
modicam prædam, & Arpi Principis Catto-
rum conjugem filiimque raperet: neque Cæ-
ſari copiam pugnæ obſeſſores fecêre, ad fa-
mam adventũs ejus dilapſi. (b) Tumulum ta-
men nuper Varianis legibus ſtructum, & ve-
terem aram Druſo ſitam disjecerant. Reſtituit

aram, honorique patris Princeps ipſe (c) cum

legionibus decucurrit: tumulum iterare haud
viſum.

— —

trum Germaniam versùs Arenacum, Prajectum, Lugdu-
num præterfluens, nomen retinet & Rhenus vocatur;
ſiniſtrum protinus ab ipſa diviſione Vahalis dicitur, No-
viomagum, Tiliam & Bommeliam Geldriæ oppida præ-
terlabens.
(a) Catti vel Chatti populi Germaniæ ad Viſurgim: ho
die Comitatus Waldeck, pars Landgraviatús Hafſiæ, nee
non Abbatiæ Principalis Hirſchfeldenlfis. ;
(b) Lumulus nihil aliud hic, quàm Cenotaphium
aram., Strzucka illa fuit in honorem Drufi vel in loco vi-
toriæ vel mortis iphus. .V
(9) Antiquiſſimus mos fuit in funeribus illuſtrium vi=
vorum armatos exercitus complofis armis velut in acie

τ τ ΓΟ.
ς ς ὐ γοζῶς

| Ἕωςω.:ω
Π Π11}}

ψ αἷι!
ΜΠΝΝΝ ,
μ
μ81: (
μ Wen
Σ
αὐμην υ
{ Cpennn
Π Ν

"

Υ

ἰ
μ
} Ν
ὶ
ῥϑλα
εὐ εὶ

1

μῃ

—

—

Π

͵

ῃ ἢ

Πξ['ῃ{"τ!απΐ, Ἷ

ἢ ῃ ῃ

διμ

ὴ

ὶ ἢ

Ν
τ

᾿ εη
( Ρἷἷ;ιἷζμἂ
ῃ Π
rN

Ὦη

Ν

. }
. ι

Ν
ῃ

Ιωτ.ζ. ῃλ 61!
μ
ADDAlN 1
μ N
Ἷ ὰ
" Π }

Ν ι .

fomini }

1}) ὴ ἢ
τ (
ἀ Πῃ ;
ἰ ,
Π
, ὑ 1
crun {{Π|
'ερείρἱἔ’εἳευῃ
{

Π
τ
"
π{

ἐἤῃ,

Annatium Liber Secundui. 91

viſum. Et cuncéta inter Caſtellum (a) Aliſo-
nem ac Rhenum, novis limitibus, aggeribus-
que permunita. Jamque claſſis adwenerat,
cùm præmiſſo commeatu, & diſtributis in le-
iones ἃς ſocios navibus (b) foſſam, cui Dru-
Banx nomen, ingreſſus, precatúsque Dru-
ſum patrem, ut ſe eadem auſum, libens pla-
catusque exemplo ac memoriâà conſiliorum
atque operum juvaret; lacus inde & Ocea-
num usque ad Amiſiam flumen, ſecundà na-
vigatione pervehitur: (c) Clafſfis Amiſiæ re-
liéta, lævo amne, erratêmque in eo, quod
non ſubvexit. Transpoſuit militem dextras
in terras iturum, ita plures dies efficiendis
pontibus abſumpti. Et eques quidem ac le-
giones prima æſtuaria, nondum accreſcente
undà, intrepidi tranſiére: poſtremum auxilio-
rum agmen, Batavique in parte ea, dum in-
fultant aquis, artémque nandi oſtendant, tur-
bati, & quidam hauſti ſunt. Metanti n
xſa-

(a) Aliſe Caſtellum Chaſfuatiorum populorum ad Lup-
piam amnem in parte Occidentali Germaniæ, hodie Pa-
derbornenſis in Circulo Weſiphaliæ.
(b) Foſſa οο millium paſtuùm inter Vicum Yſeloort
& Duisburgum antiquus Galæ alvens antea modicus tune
latior factus ſit. Cauſæ ducendæ Foſſæ Druſo nulla alia
fuit, quàm ut claſſem cum exercitu εχ fuperiori Rheni
parte in Larum & Oceanum deduceret, Friſios & Cau-
chos petiturus. :
(c) Locus, qui à vocabulo flaminis Amiſia dicebatur,
circa vicum Pavving Hinc trans Amiſiam in dextras
terras versüs Viſurgim amnem, & oppidum Minder
iturus. ;

92 . C. Corneliti Taciti

Cæſari (a) Angrivariorum defectio à tergo
nuntiatur. Miſſus illico Stertinius cum equite,
& armatura levi, igne & cædibus perfidiam ul-
tus eſt. Flumen (b) Viſurgis Romanos Che-
ruſcôsque interfluebat, ejus in ripa cum cæteris
primoribus Arminius adſtitit, quæſitôque a
Cæſar veniſſet ᾽ Poſtquam adeſſe reſponſum eſt,
ut liceret cum fratre colloqui oravit. FErat
is in exercitu cognomento Flavius, inſignis fide,
& amiſſo per vulnus oculo paucis ante diebus,
duce Tiberio. Tum permiſium, progreſſusque
ſalutatur ab Arminio, qui amotis ſtipatoribus,
ut ſagittarii noſtrà pro γἱρά d' ſpoſiti έ ſeede-
rent, poſtulat; & poſtquam digreſſi, unde ea
deformitas oris? interrogat fratrem: illo locum
& prælium referente, quodnam pramium rece-
cr Exquirit. Favius aubta ſtipendia, tor-
quen, & coronam, aliäque mititaria dona me-
morat, irridente Arminio vilia ſervitii pretia.
Exin diverſi oriuntur: hic magnitud nem Ro-
manam, opes Cæſaris, & victis graves pænas,
in deditionem venienti paratam clementiam,
neque conjugem & filium ejur hoſtiliter hateri.
Ille ſas patriæ, libertatem avitam (Cc) penetta-
Ἢ

— — —

(a) Populus Amiſiam inter & Viſurgim habitans, cujus
nomen adhuc extat in oppido Engeren Ducats titulo in-
ſignitum. -
(b) Fluvius Romanorum & Germanorum mutuâ clade
nobilis. Ex Melibocko in Pranconia oriens, inter Has-
ſiam, Thuringiam, Weſtphaliam & Saxoniam in Ocea-
num Germanicum in Friſia Orientali quaſi medius inter
Amihsm & Albim ſe exonerat. Germanicè die Weſer.
(e) Dii penetrales idem, quod bPenates ſic dicti, u
peni-

(len

lu

Τ ἶ)ἳ
Ρ,ᾗξῇ},’ἰθἴ“ω
Τ}
εὐ ὶ
ἀν Penum
μ
. Nyen
μ
{{
Π ι
, ἐ
Ὶ
Π
( ὼ
ἰ η ]
η η
ὑ ὶ
Kicheinon

Npromnben

—
kimiſien ie
᾿ ς |
Π ξπωετ{ι ἴχῃ

Ια͵Ριἵἷἶ'λὶὶζἶἷ...

lchnih
.
Ὦ71}
Ἡ ' ἐ
Π η Η
1 Πρηηὴὶ
"Ἐ{ {
lel
ἹΗ )
Ν χ.
Μ inm fee
4 .
6 iun
Ἵ1.11}ὴ
Μ :
ΠΗ Ν

μ {
Π }

Annalium Liler Primus. 93

" ἰ Germaniæ Deos, matrem precum ſociam, 26

propinquorum & affinium, denique gentis ſux
deſerter & proditor, quam imperator eſſe mal-
let. Panlatim inde ad jurgia prolapſi, quò mi-

uu nus pugnam conſererent, ne flumine quidem

interjecto cohibebantur: ni Srertinius accur-
rens, plenum iræ, arma ſue & equum poſcen-
tem Flavium attinuiſſet. Cernebatur contrà
minitabundus Arminius prælumque denunti-
ans. Nam pleraque Latino ſermone interjacie-
bat, ut qui Romanis in caſtris ductor popula-
rium meruiſſet. Poſtero die Germanorum acies
trans Viſurgim ſtetit. Cæſar, niſi pontibus præ-
ſidiisque impoſitis, dare in diſcrimen legiones
haud imperatorium ratus, equitem vado trans-
mittit. Præfuêre Stertinius, & ὃ numero (a)

primipilarium Emilius, diſtantibus locis inve-

cti, ut hoſtem diduceren, quà celerrimus amnis,
Cariovalda dux Batavorum erupit; cum Che-
ruſci fugam ſimulantes in planitiem ſaltibus cir-
cumjectam traxêre: dem coorti, & undique ef-
fuſi trudunt adverſos, inſtant cedentibus, colle-
ctosque in orbem, pars congreſſi, quidam emi-
nus proturbant. Cariovalda diu ſultentar ho-
ſtium

—

penitus inſident locis & Regionibus, vel ſunt Dii infe-
rioris Germaniæ. Potuerunt eſſe Luci ſeu Dii ſylvarum:
nam Germani Lucos & arbores pro Diis ipſis colebant.
(a) Primipilares etiamſi omnia ſtipendia nondum con-
feciſſent, quia tamen primum pilum geſſerant, habehban:
tur pro Emeritis & Equitibus dignitate æquabantur. Hinc
quoties in gratiam Imperatorum & ſpe præmiorum mili-
tiam iterum ſumerent, non accenſebantur legionibus, ſed
ſeparata cum cæteris evocatis manus erant, quæ circa Im-
pPeratorem verſabatur. :

94 C. Cornelii Taciti

ſtium ſœvitià, hortatus ſuos, ut ingruentes ca-
tervas globo frangerent, atque ipſe in denſiſſi
mos irrumpens, congeſtis telis & ſuffoſſo equo
labitur, ac multi nobilium circa: cæteros vis
ſua, aut equites cum Stertinio miliôque ſub-
venientes, periculo exemêre. Cæſar transgreſ-
ſus Viſurgim indicio perfugæ cognoſcit,
deletctum ab Arminio locxum pugnær conveniſ-
ſe & alias nationes in lvam Herculi ſacram,
euſurssque nocternam caſtrorum oppugnatio-
nem. Habita indici fides, & cernebantur ignes,
ſuggreſsique propiùs ſpeculatores, audiri fre-
mitum egquorum, immensigue & inconditi
agminis murmur, attulêère. Igitur propinquo
ſummæ rei diſcrimine, explorandos militum
animos, ratus, quonam id modo incorruptum
foret, ſecum agitabat. Tribunos && Centu-
riones læta ſapius quàm comperta nuntiare:
libertorum ſervilia ingenia: amicis ineſſe adu-
lationem: ὶ concio vocetur, illic quoque, 4444
pauci incipiant, reliquos adſtrepére, penitus
noſtendas mentes, cùm ſecreti & incuſtoditi,
inter militares cibos, ſpem aut metum profer-
rent. Nocte cœptà egreſſus (a) Augurali, per
occulta & vigilibus ignara, comite uno, con-
tectus humeros ferina pelle, adit caſtrorum
vias, aſſiſtit tabernaculis, fruiturque famà
ſul: cùm hic nohilitatem Ducis, adecorem
alius, plurimi patientiam, comitatem, per ſe-
; 714

— —

(a) In caſtris Romanis à dextris Prætorii Augurale ſivs
Auguraculum fuit, ubi Duces auſpicarentur, & ex Pul-
lis Auguria conſtarent.

{ Π
1 "

ἠμ"!, (

ψ } .
ſten (
" }
}
( μ
υ δ
ὑ
ἀμῃ
rueni, }
ἀμμ ει
ὑ επὴ
Ῥ
ΓὉΓΠ: 7
||Μ Μ“}
, Π (

'

Ἷ
Ν

ρ“ἕ”{ἰ; ἨΜ'
ὁἤνα ι
{ φῤ“ξἴιἵ:. .
" Ηὦῃῃ ἷυΐἶᾗ
Ὑ μή
G ἡμη"
ξὶτυςΡωρἰΠΜ
Und mlun
ἐ
μ ὧιν
Pet tunmnt
Π ἢ
7 7.
μ
Π ωεἠ'ὶεἆὶιῃ
ΜΗ
ἐ ἰ
{{ {ὶ β
uih ΜΗ
Gem e/

μ
μ ἐ "
:ΜΠἘΠΙΙ ͵

““»πδέϊμ Liler Secundus. 95

ria, pen jocos eundem animum, laudibus fer-
rent, reddendämque gratiam in acie fateren-
tur; ſimul perfaos & ruptores pacis, ultioni
& σίογία mattandor. Inter quæ unus ho-
ſtiam latinæ linguæ ſciens, acto ad vallum equo,
voce magnâà, conjuges & ĩapros, & ſtipendii
in dies, donec beklatetur, ſeſtertios centenos,
ſi quis tranifsgiſſet, Arminii nomine pollice-
tur. Incendit ἐ contumel'a legionum iras:
veniret dies, daretur pugna: ſampturum mi
litem Germanorum agros, tracturum cenju-
ges, accipere omen, ᾽ matrimonia ac pecu-
nias hoſtium prædæ deſtinare (a) Tertià fer-
me vigilià aſſultatum eſt caſtris, π6 conjectu
teli; poſtquam crebras pro munimentis co-
hortes, & nihil remiſſum ſensére. Nox ea-
dem lætam Germanico quietem tulit, (b) vi-
ditque ſe operatum, ſanguine ſacro reſpersâà
prætextàâ, pulchriorem aliam manibus aviæ
Auguſtæ accepiſſe. Auctus omine, addicen-
tibus auſpiciis, vocat concionem, & quæ ſa-
pienrià præviſa aptâque imminenti pugnæ diſ-
ſerit: Non campos modò militi Komano ad præ-
lium bonos, ſod ſi ratio adſit, Hhylvas & ſal.-
tus, nee eninn immenſa barbarorum ſiuta,
enor-

(4) Id eſt, à ſexta hora ποξεῖς, nam quælibet nox in
quatuor dividebatur vigilias, hyeme longiſſimas, æſtate
breviſſimas: unaquæque tres horas contine bat, cùm per-
petuò duodecim noctis hore apud antiquos eſſent. Vi-
giliæ νετὸ clepſydrâ æqualiter diſtinguebantur.
(b]) 14 eſt, ſacrificaſſe. Germanicus enim Augur
Erat. .

͵

96 C. Cornelii Taciti

enormes haſtas, inter truncos arborum, &
enata humo virgulta, perinde haberi quàm

bila,; gladios, & hærentia sorpori tegmina,

denſarent ittus, ora mucronibus quarerent:

non loricam Germano, non galeam ; ne ſcuta
quidem ferro, nervodve firmata, ſed viminum
textus, vel tenais & fucatas colore tabulas:
primam utcunque aciem haſtatame caæteris
præuſta aut brevia tela, jam corpus, ut viſu
torvum, & ad brevem impetum validum; ſic
nulla vulnerum patientia : ſine pudore flagitii,
ſine cura ducum, abire, fugere, pavidos ad-

verſis, inter ſecunda, non divini, non humani

Juris memores. Si tadio viarum ac marit finem
cupiant, hac acie parari: propiorem jam Al-
bim, quàm Rhenum; neque bellum ultra, modò
ſe patris patruique veſtigia prementem, iisdem
in terris victorem ſiſterent Orationem ducis
ſecutus militum ardor, ſiguumque pugnæ da-
tum. Nec Arminius aut cæteri Germanorum
Proceres omittebant ſuos quisque teſtari: hos
eſſe Romanos Variani exercituù fugaciſſimos:
qui ne bellum tolerarent, ſeditionem induerint:i
quorum pars onuſt a vulneribus tergum, pars
Hactihus procellis fractos artus, infenſis rur-
ſum hoſtibus, aaverſis diis objiciant, μ boni
ſpe, claſſem quifpe, & avia Oceani quaſita, ne
quis venientibus cccurreret, ne pulſos preme-
ret: ſed ubi miſinerint manus, inane victis
ventorum remorumve ſubſidium, meminiſſent
modò avaritiæ, crudelitatis, ſuperbiæ ὶ nihit

aliud ſibi reliquum, quaàm tenere libertatem,
aut mori ante ſorvitium. Sic accenſos & præ:-

lium

7

᾽ ἷΙΠΐὶΐ Ἷ 8 horn

Cereims τ
μ
ἀμ μ
ἐ
11
μ
᾿μυνν
ὑ
φ ξὲω:ω
μ
Π
Ἴ
ὼΐἷἷὶἷἷἷὓ... ὶ
γδὰ ἰμηκῚ
Εἷὼῃ]ῃ; Μ

Ἱ μῃ
; ἀμι
η
Enuleg
Gaipciemn

-

Ν dn
Βτεωεπἰι ἁιἹΕτυΜ

Π :οΗε;,

S Aunnalium Liber Secundur 97
lum poſcentes in campum, cui (a) Idiſtaviſo no-
men, deducunt: is medius inter Vifurgim &
tin colles, ut ripæ fluminis cedunt aut prominen-
ἡ.,. tia montium reſiſtant Ἷ inæqualiter ſinuatur.
Ὑ Pone tergum inſurgebat ſylva, editis in altum
ln ramis, & purä humo inter arborum truncos.
ἐ ͵"Μ͵ζ;ξ Cumpum prima ſylvarum barbara acies te-
D . nuit: ſoli Cheruſci juga inſedêre, ut Prælian:
eee tibus Romanis deſuper incurrerent. Noſter
r ngcn exercitus ſic inceſſit : auxiliares Calli, Germa-
μ Nilus in fronte, Poſtiduos peditez lagittarii:
Π . deinde quatuor legiones, & cum duabus præ-
Π Μ toriis cohortibus, ac deleto equite Cæſar: exin
Π totidem aliæ legiones, & levis armatura cum
ἈΝ equite ſagittario, cæteræque ſociorum cohortes.
nmn 4 Intentus paratũsque miles, ut ordo agminis, in
nin aciem aſſiſteret. Wiſis Cheruſcorum catervis,
ΔΜ Ν quæ per ferociam proruperant, validiſfimos
εη equitum incurrere latus, Stertinium cum cæte-
Π ris turmis circumgredi, tergaque invadere ju-
eGmm bet, ipſe in vempore adfuturus. Interea pul-
eriA cherrimum augurium octo aquilæ petere ſyl-
ἐ{{ vas & intrare viſæ, Imperatorem advertére.
. Exclamat, irent, ſequerentur Romanaz avés
} Propria! gionum numinte Simul pedeſtris acies
ℳοσ infertur, & præmiſſus eques, poſtremus ad la-
μ μ tera impulir: mirumque dictu, duo hoſtium

Μ agmina diversâ fugà, qui ſylvam tenuerant in
{ aperta, qui campis adſtiterant, in iNahn ius⸗
Π μΝ} . . ᾿ Hant:
μ 4 } . (a) Campus duobus milliaribus Germanicis ab urbe

" — , –„
ſntu⸗ Bremenſi diſſitus mare versus pulchre latéque expanſus
{{ inter fumen colles, ſaltusque circumjectus.

98 C Corelii Taciti
Pant: metlii inter hos Cheruſci collibus detru-

debantur, inter quos inſignis Arminius manu,
voce, vulnere ſuſtentabat pugnam, incubuerat-

que ſagittariis, illa rupturus, ni (a) Rhætorum
Vindelicorumque, & Gallicæ cohortes ſigna
objeciſſent; niſu tamen corporis „& impetu
equi pervaſit, oblitus faciem ſuo cruore, ne no-
ſceretur. Quidam agnitmm 4 Chaucis inter
savilia Romana agentibus emiſzumque credi-
derunt. Virtus ſeu fraus eadem Inguiomero
effugium dedit; cæteri paſſim trucidati, & ple-
rosque franare Viſurgim conantes, injectatela,
aut vis fluminis, poſtremò moles ruentium &
incidentes ripæ operuère: quidam turpi fugâ
in ſumma arborum niſi, ramisque ſe occultan-
tes, admotis Sagittariis per ludibrium figeban-
tur, alios proratæ arbores afflixère. Magna εᾷ
victoria, necqque cruenta nobis fuit. (b) Quinta
ab hora diei ad noctem cæſi hoſtes decem mil-
lia paſſuum cadaveribus atque armis opplevêre;
repertis inter ſpolia eorum catenis, quas in Ro-
manos, ut non dubio eventu, portaverant. Mi-
les in loco prælii. Tiberium imperatorem (-
lutavit, ſtruxitque aggerem, ὅζ in modum tc.

½
—

(a) Rhætia & Vindelicia Provinciæ, hodie pattes r-
eculorum Sueviæ, Bavariæ, Auſtriæ cum regione Chrſlo-
num. ι
(b) Non ut apud nos ἐ media ποξὶς ad mediam ale⸗
les quatuor δὲ viginti horæ computabantur, ſed eh. ' ξ.
dies, ut ſupra ἀΐδηπι εἴ, in horas duodecim kan es .
que in totidem quælibet nox, brevis an longa foret,

videbatur. Sic eveniebat, ut/ meridies ſemper incide
in horam ſextam, à quinta autem pro ratione
longius aut propius abeſſet.

dierum

Armali
ſenesiz
Π Ν

Π

ἢ

ſPwas μ

ι

γαμ
ει
ηἰχύϊα
ἡ
Μ
ἈΝ
Indt eglen
Π "
ἀμρμοὼ
αὐνῃ, ἣ
ὰ genen
τ ῃ
ἐή
Τμηυῃ,

μῃ
᾽ Μκπ,ἃξτοω
ὶ

ὑ Ἵ

Π
ἷεᾶξῃἓ“ἆἷυἷὓ»ὶ
Ἦ ἴχι
an i an
ἡδα , 1

Ἷ

= —

"
ἢ Π Ϊ ι
ἼΠ
Oer wentin
ὑ μ }
Ν
bun ι
Kür. μ

} e

11
Τ μ

͵
'

Ν
Ἷ ΡΟΓΜΝἩ'ΞΠ'Μ Ἷ ἑ

. Annalium Liber Scundur. 59
phæorum arma, ſubſeriptis victarum gentium
nominibus impoſuit. Haud perinde Germa-
nos vulnera, luctus, excidia, quàm ea ſpecies

dolore & ἰγᾷ affecit, qui modè abire fedibus,
trans Albim concedere parabant, pugnam vo-

lunt, arma rapiunt; plebes, primores, juven-

tus, ſenes, agmen Romanum repentè incurſant,
turbant: poſtremè deligunt locum, flumine &
ſylvis clauſum, arcta intus planitie, & humidâ;

ſylvas quoque profunda palus ambibat, niſi

quod latus unum Angrivarii lato aggere extu-
lerant, quo à Cheruſcis dirimerentur. Hic pe-
des adſtitit: equitem propinquis lucis texêre;,
ut ingreſſis ſylvam legionibus à tergo forer.
Nihiß ex iis CGæſari incognitum: conſtlia, locos,
ꝓrompta, occulca noverat, aſtusque hoſtium in
pernictem ipſis vertebat. Sejo Tuberoni legateo
fradit equitem, campumque: peditum aciem
ita inſtruxit, ut Pars 80 in ſy vam aditu ince-
deret, pars objectum aggerem eniteretur: qued
arduum, ſibi; cætera legatis permiſit: quibus
Plana evenerant, faciè irrupére: quis impug-
nandus agger, ut ſi murum ſuccederent, gravi-
bus ſupernè ictibus conflictabantur. Senfit dux

imparem cominespugnamn, remotisque paulùm

legionibus, funditores, (a) lbraterésque excu-
tere tela, & Pproturbare hoſtem jubet. Miſſæ ἃ
tormentis haſtæ, quantéôque confſpicui magis

propugnatores, tantò pluribus vulneribus de-
jecti. Primus Cæſarcum prætoriis cohortibus

G 2 capto

s

(2) Sunt ii, qui tormentis & machinis haſtas aut la-
Pides excutiunt, Libratores dnRi, quis librant, & ja tus
arte expendunt.

100 —C. Cornelii Taciti
eapto vallo, dedit impetum in ſylvas: collate
illic gradu cerratum: hoſtem à tergo palus, Θ9
manos flumen aut montes claudebant: utrius-
que neceſſitas in loco, ſpes in virtute, ſalus ex
victoria. Nec minor Germanis animus; ſed
genere pugnæ & armorum ſuperabantur: cùmnm
ingens multitudo, arctis locis, prælongas haſtas
non protenderet non colligeret, neque aſſulti-
bus & velocitate corporum uteretur, coaéta ſta-
bile ad prælium: contra miles, cui ſéutum pe-
ctori appreſſum, & inſidens capulo manus, latos
barbarorum artus, nuda ora foderet, viamque
ſtrage hoſtium aperiret: imprompto jam Armi-
nio, ob continua pericula, ſive illum recens ac-
ceptum vulnus tardaverat. Quin & Inguiome-
rum totà volitantem acie, fortuna magis, quàm
virtus deſerebat. Et Germanicus quò magis
agnoſceretur, (a) detfaxerat tegimen capiti;
orabatque inſiſterent cædibus: nil opus capti-
vis, ſolam internecionem gentis finem bello fo-
xe. Jamque ſero diei ſubducit ex acie legionem
faciendis caſtris: cæteræ ad noctem cruore ho-
ſtium ſatiatæ ſunt: equites ambiguè certavêre.
Laudatis pro concione victoribus, Cæſar con-
geriem armorum ſtruxit, ſuperbo cum titulo:
DEEELEATIS INLER RHENUM ALBIMGUE NATIONI=
BUS FXERCITUM TIEZERII CXSARIS EA ΜΟΝΙΜΕΝΤᾺ
MaAkTI ET JOVI τ AuGUSTO SiCRAVISSE. De
ſe nihil addidit, metu invidiæ, an ratus conſci⸗
entiam facti ſatis efſe. Mox bellum in Angri-
varios Stertinio mandat, ni deditionem Prope.
: rayvil⸗

—

— —

(a) Caſſidem ſcilicet oſtendendo virtutis gratiã.

μ
ν» επςυεὶ
μ
Π Ἷ

μ

els τ

Ν "
μ

ἼΠ);

(
Ν Ν
π||: ὰ
Π Ν
ἄμ
Π
Π Π
Uinearege
Nchorb {
Σ :γ Ἵ]
" } }
Μιμηὰῇ

Ρ,’ἵλ....;...ἷἶ] '

Ε

ne Ν

Annalium Liber Secundas. 101

raviſſent, atque illi ſupplices, nihil abnuendo,
veniam omnium accepeère. Sed æſtate jam adul-
tà legio nun aliæ itinere terreſtri in hibernacula
remiſſæ: plures Cæſar claſſi impoſitas Per flu-
men Amiliam Oceano invexit. Ac primèò pla-
cidum æquor mille navium remis ſt lr per re aut
velis impelli: mox atro nubium globo effuſa
rando, ſimul variis undique procellis incerti
uctus Proſpectum adimere, regimen impedi-

Shi

Uert Nui

ὁ αἰΐωι re: milésque pavidus, & caſuum: maris ignarus,
Einmt ὮΣ qum turhat nautas, vel intempeſtivè juvat, offi⸗
Nent, fing cia prudentium corrumpebat. Omne dehinc
WD cœlum, & mare omne in Auſtrum ceſſit, qui
llcen tumidis Germaniæ terris, profundis amnibus,
Ν

immenſo nubium tractu validus, & rigore vi-
Ἰμῦϑ, ΜῈ cini Septentrionis horridior, rapuit Gdisſecitque
ὙΠ ...“" navas in aperta Oceani, aut inſulas ſaxis abru-
Ἴ,1, Ptis, νεὶ Per occulta vada infeſtas, quibus pau-
: Μ“ἦ " ἴὰπὶ ægréque vitatis. poſtquam mutabat æſtus,
Mi * 6 eodémque quèò ventus ferebat, non adhærere
ἡ ᾽ anchoris, non exhaurire irrumpentes undas po-
ionn E terant; equi, jumenta, Ἔ arcinæ, etiam arma
nbeitn " ΡΙἝἘΟΙΡΠἼΠιὈἙ, quò leva entur alvei manantes
" ΓΜ per latera & fluctu ſuperurgente. Quantèò vio-
an lentiorcætero mari Ocernus, & truculentiàâ cæli
μ Præſtat Germania, tantùm illa clades novitate
Be , ὃς magnitudine exceflit, hoſtilibus circum litto-
μ ribus, aut ita vaſto & Profundo, { credatur πο-
ΜΜΠ . viſſimum ac ſine terris hnle : pars navium
Nhnnte hauſtæ ſunt; plur es Pud infſulas longids ſitas
kiummm, ejecte mi ilesue nullo n homi um cultu, fa-
me abſumptus, niſi quos corpor aeduorum eliſa
d. toleraverant, ſola Germanici triremis Chauco-
“ G 3 rum

502 Cc. Corneli Taeciti
rum terram appulit, quem per omnes illos dies
noctésque apud ſcopulos & prominentes oras,
æùm ſe tanti exitii neum clamitaret, νὶχ cohi-
buêre amici, quò minùs eodem mari oppete-
γεῖ. Tandem relabente æſtu, & ſecundante ven-
to claudæ naves, raro remigio, ΔῈ intentis ve-
ſtibus, & quædam à validioribus tractæ, rever-
têre: quas raptim refectas miſit, ut ſerutaren-
tur inſulas. Collecti eà curà plerique: mulkos
Angrivarii nuper in fidem accepti, redem-
pros 80 interioribus reddidére: quidam (a)
in Britanniam rapti, & remiffi ἃ Regulis.
Ut quis ex longinquo revenerat, miracula
narrabant, vim turbinun, & inauditas vo-
lucres, menſtra maris, ambiguas hominum
φ belluarvm formas, viſa five ex metu credi-
ta. Sed fama Claſſis amiſſæ, ut Germanes αὦ
ſpem belli, ita Cæſarem ad coërcendum ere-
xit. C. Silio cum triginta peditum, tribus
equitum millibus ire in Cattos imperat: ipſe
majoribus copiis (b) Marſoôs irrumpit, quo-
rum Dux Malovendus nuper in deditionem
acceptus, propinquo laco defoſſjam Varianæ le-
gionts a. quilam medico praſidio ſorvari indicat.
Miſſa extemplo manus, quæ hoſtem à fronte
eliceret: alii, qui terga circumgrefſi reclude-
rent humum: & utrisque adfuit fortuna: οὃ,
promptior Cæier pergit introrsàs, popula-
fur;,

—.——

(a) Britannia Major vel Albion Inſularum Britannica-
zum maxima in Oceano, hodie Anglia aur etiam Magna
Britannia. ᾽ {
(b) Marſi Populi Germaniæ circa Rhenum flu iam,
ποῦξς Comitatus ἐς ὰ Marck

ὶ

=

"

᾿

Ν

ΞΞΞ- Ξ Ξ
ΞΞΞΞ

ἰ

ἘΞ
—

μ!

ΜΜ

ἐἐν
ἼΠΝ
ὠπαῶ
"}!
ἳΜοῳτκὼ
Π
μ μ }

ῃ
᾿

;ῃυιἆσ

ἡν τ
μ ε!
ἀνα Π

Π

ᾳὶ

ἀμμ

ἀμμ ι
ἰ ἰ
μ γἱ
ἀπα ὶ
} !τ'υινψὔιι
(
[}..}}}}

Π
.
͵ ἦν
ῥίζᾗ,’ᾧ...κ
(Eſer, (ν }
.1..)

Ι

.
"
Ὶ

—
ln

μῃ
[)}

ntire

ῃ
"
ἐ

ui⸗ "
ἴ φ
Π μ
) ΠΗ
ὙΠ
πὔ:ἔκιε Π
Ὕ Π
ι
ὐ
᾿ μέμ ι
ὁ Π
Geriäs Cllet
Wrmu
Ἷ ᾖθἶι;ΐΠἹ ἱ Πτ "
“ΠῚ
ἐ
Ν
.
αδϑν Μ
nim i⸗,
μ

Ἴ
μ

Annalium ILiber Secundus. 168

tur;, exſeindit non auſum congredi hoſtem, aut
ſicubi reſtiterat, ſtatim pulſum: nec unquam

magis, ut ex captivis cognitum eſt, paventem.
Quippe invictos, & nudlis caſibus ſuperabiles

Romanos prædicabant, qui perditâ claſſe, amiſ-

Γν armis, poſt conſtrata equorum Viroruùmgque
corporibus littora, eädem virtute, pari fero-
εἰά, & veluti aucti numero irrupiſznt. Re-
ductus inde in hiberna miles, lætus animi,
adverſa maris expeditione proſperà penſaviſ-
ſet. Addidit munificentiam Cæſar, quantum
quis damni profeffus erat exſolvendo. Nec
dubium habebatur labare hoſtes, petendæque
pPacis conſilia ſumere, & ſi proxima æſtas ad-
liceretur, poſſe bellum patrari: ſed crebris
epiſtolis Tiberius monebat, regiret ad decre-
tum triumphum, ſatis jam eventuum, Ἀ εῆ
caſuum. proſpera ilti & magna praælia eorum
quoque meminiſſet, quæ venti, & flactus, nul-
41 Ducis culpa, gravia tamen & ſava damna
intuliſſent: ſe zevies à Divo Augaſto in Ger-
manium miſſum, plura conſilio, quam vi yer-
feciſſe: Sic (aàa) Sugambros in deditionem ac:
ceptos, ſic (b) Suevos, regémgque Marobo-
daum pace obſtrictum, poſſe & Cheruſcos, cæ-
terarque rebellum genies, quando (Cc) Roma-
na ulttoni conſultunm eſt, internis diſèordiis re-
G 4 in-

(4) Sugambri, vel Sicambri populi Germaniæ inter Vi-
ſurgim & Rhenum.
(b) Suevi populi majorem Germaniæ partem obtinue-
runt circa fHuvios Albim, Suevum aut Viadrum & Viſtu⸗
lam.
(c) Scilicct abolitâ Varianæ cladis infamiàâ.

—

194 C. Cornelii Taeciti
linqui. Precante Germanico annum efficien.
dis cOιIIs, acriùs modeſtiam ejus aggreditur,
alterum conſulatum offerendo, cujus munia
ræſens obirer. Simul adnectebat, ' foret ad-
x bellandasm ᾽ relinqueret materiam Druſi
fratris gloriæ, qui nublo tum alio heſte, nen
niſi apud Germanias aſſequi nomen imperato-

rium, (a) deportare lauream poſſet. Haud

cunctatus eſt ultra Germanicus, quanquam

fingi ea, séque invicham parto jam decori

abſtrahi invelligeret. Sub idem tempus ἃ Fa-
milia Scriboniorum Libo Druſus defertur mo-
liri res novas. Ejus negotii initium, ordi-

nem, finem curatiuùs diſſeram; quia tum pri-

muüm reperta ſunt, quæ per tot annos Rem-

publicam exedère. Firmius Catus Senator ex

intima Libonis amicitia, juvenem improvidum
& facilem inanibus, ad (b) Chaldæorum pro-
miſſa (c) Magorum ſacra, ſomniorum etiam
interpretes immpulit: dum proavum Pompe-

(a) Id eſt, triumphare: triumphantes enim aſcendere
Capitolium ſolebant, & laurum, quam manu tenehant,
deponere in gremio Jovis Arbitri & Aucteris vi Roriæ.

(b) Chaldæa vel Babylonia Provincia Aſſyriæ Regionis

hodie Yerack fub Imperio Turcico. Hujus populi pri-
mi putantur excogitàſſe rationem ὁ ſide rum aſpectu præ-
noſcendi, quid cuique eventurum ſit. τ
(c) Quod in Gallia olim Druides apud Indos Gymno-
ſophiſtæ, hoc apud Perſas erant Magi portentoſæ cujus-
dam ſapientiæ Profeſſores, qui tantam ſibi poteſtatem
vindicabant, ut univerſæ naturæ, cælo, ſtellis, ignibus,
aquis, animalibus, plantis, gemmis, umbris & Diis in⸗
feris imperâſſe viderentur. In illorum ſacris homines
immolabantur.

ΕΥ͂

Μᾗ}ὶ!“

ΜΜ“Μ
" {ωει
μΗ Η
ἐ
eltunun,

Π

ἐ !
{
{ ι
τ ΔΜ
“ΜΝΗΜΗΙ,

ἐμμμὶ
Π
υ
1 βΠ8}
Tuerun I
Ἀ Ν ῃ
Π ᾿ "
ἀ γχμη β
η ΜΗ
Ν

. 1

ἼΤῚ
μ

Π

P
Π
.
ὰ ᾽ ἣιν
Δ}
ἜΠ
mno ῃ ἐ
Ἢ {Π}}}}
oeten Π
nltiumm, (
Π
ψ Ren.
ι
Z
( μ
μΗΜ Μ

ἤ ῃ Ὁΐἷθὶξυ,ἷἷ"

Annalium Liber Secundus. 105

jum, amitam scriboniam, quæ quondam Au-

κ

η imaginibus demum oſtentat, hortaturque

ad luxum & æs alienum, ſocius libidinum &
neceſſitatum, quò pluribus indiciis illigarer.
Ur ſatis teſtium, & qui ſervi eadem noſcerent,
repetit, aditum ad Principem poſtulat; demon-
ſtrato crimine & reo per Flaccum Veſcularium
equitem Romanum, cui propior cum Tibe-
rio uſus erat. Cæſar indicium haud aſperna-
tus, congreſſus abnuit, peſſe euim eéodem Flac-
co internuncio, ſermones con meare Atque
interim Libenem orant præturä, conviétibus
adhibet, non vultu alienatu“, non verbis com-
moôtior (adeò iram condiderat) cunétaquęe
ejus dicta, factàque, cum prohibere Poſſet.,
ſcire malebat, donec Junius quidam tentatus,

ut infernas umbras carmintbus eliceret, ad

Fuleinium Trionem indicium detulit. Cele-
bre inter acgçufatores Trionis ingenium erat,
avidumque famæ malæ. Statim corripitreum,
adit Conſules, Senatus cognitionem poſcir:
& vocantur patres, addito, conſultandum
ſuber re magna & atroci. (8) Libo interim
veſte mutatà, cum primoribus fœminis, cir-
cumire domos, orare affines, vocem advwer-
ſum pericula poſcere abnuentibus cunctis,
cùm diverſa prætenderent, eadem formidine.
Die Senatûs metu ς ægritudine feflus, ſive;

ùt tradidére quidam; ſimulato morbo, lecti⸗
{τὺ ςἃ

ξ (4) Veſtigum aſſumens ſupplicis obſoletum & fordis

106 Ο Cornelii Tacitij
φὰ delatus ad fores Curiæ, innissque fratri,

néve aſperare crimina videretur. Acceſſerant
præter Trionem & Catum accuſatores, Fron-
te jus Agrippa, & C. Vibius, certabantque,
cui jus perorandi in reum daretur, donec Vi-
bius, quia nec ipſi inter ſe concederent, &
Libo ſine patrono introiſſet, ſigillatim ſe eri-
mina objecturum profeſſus, protulit libellos
vecordes adeo, ut conſultaverit Libo, an ha-
biturus foret opes, quibus viam (b) Abpiam
¶C) Brunduſium gée Pecuniã operiret. Inerant
& alia hujuscemodi, ſtolida, vana; ſi molliùs
acciperes, miſeranda. Uni tamen libello ma-
nu Libonis, nominibus Cæarum aut Senato-
rum, additas atroces vel occultas notas, ac-
cuſator arguebat. Negante reo, agnoſcentes
ſervos per tormenta interrogari Placuit. Et
quia vetere Senatusconſulto quæſtio in caput
Domini prohibebatur, callidus & novi ju-
ris repertor Tiberius, mancipari ſingujos
actori publico jubet: ſcilicet ut in Libonem ex
ſervis ſalvo Senatusconſulto quæreretur. Ob
quæ-

—
—

(a) Libellos enim dabant, qui alium deferebant, in
quibus erant capita accuſationis & nomina accuſatorum.
(b) Inter vias Romanas longiſſima & quali regina ſtra-
ta ab Appio. :
(c) Brundifium ſive Brunduſhum, urbs Calabrorum in
Metſlapia Provincia Iraliæ. Hodic Brindiſi ad Sinum Ve-
Detum in Regno Neapolitano.

ξ "
& manus ἃς ſupplices voces ad Tiberium ten- οὗ
dens, immoto ejus vultu exeipitur. Mox (a)

libellos & auctores ita moderans, ne lenire,

᾽

.

μὴβ
4 Uenn
χ

μ [μ
nim et,
ψ
Ἷ ἩΜὉἙΜ '
1ο. ,
ἐ9

[ μ
| ιῄαἀὶωπ εἴ
Ἵ

Ί

ἈΝ eenn

ἽΠΠΙ
ι ὶ
Ν

᾿φμ}

] υὶὶ.ιω,ς;ι;ιι

, ἈΙ η

{ μ ὦ
ἴ ι η

Π

᾿μιβιη
[“ ſhe
Μ μ
Gulin ,
| ινυΜΜ
" ῃ

, Annabium Liber Jeeundus. )
εὐ ο φυα () poſterum diem reus petivit, domum-
nd ue digreſſus, extremas preces P. Quirinio
Π ropinquo ſuo ad Principem mandavit, re-
k ſponſum eſt, κ Sdenatum rogaret. Cinge-
Ὧ κ batur interim milite domus, ſtrepehantque jam
ἀρν Ἀ in veſtibulo, ut audiri ut aſpici poſſent: cùm
, Zibo, ipfis, quas in noviſſimam voluptatem
τ ὑ adhibuerat, epulis excruciatus, vocare percuſ-
omke ſorem, prenſare ſervorum dextras, inſerere
Ἢ yluint gladium, atque illis, dum trepidant, dum re-
Mone E fugiunt, evertentibus appoſium mensâ lu-
Π Δ, men, feralibus jam fibi tenebris duos ictus in
"|}) 4 viſcera direxit. Ad gemitum collabentis 9 ac-
nrmIIm curréêne liberti, & cæde visâ miles abſtirit. Ac-
Ὕ } cuſatio tamen apud patres adſeveratione ca.
lunnhhm. dem peractä juravitque Tiberius, petiturum
η { vitam, quanvis nocenzi, niſt voluntaniam
ulunt mortem, properaviſet. Bona inter accuſatores
Ὶ dividuntur, & Præturæ extra ordinem datæ
iſee. his, qui ſenatorii Ordinis erant. Tunc Cot-
ᾷ τ Meſſalinus, μ imago Eibonis exequias po-
lidmr JRerorunz cemitaretur, cenſuit: Cn. Lentulus,
ὐ 56 φῖς 5{7;150;9:4 cognomentum Draſi .dſume-
Π vet; NR Ppplicationum dies Pompeji F lacci ſenten-
ΠΠΡΡ Π χὰ conſtiruti, ut dona govi, Marti, Concor-
diæ, utque Iduum Septembrium dies, quo {
Libe interfecerat, dies ſeſtus haheretur, L. P.
— & Gallus Aſinius, & Papius Mutilus, & L.
d Apro-

μ 00
W

(a) Comperendinati Rei pro damnatis habebantur diem
poſterum enim vel Comperendinationem 11 tantùm pete-

un, bant, qui aut exilio, aut voluntarid murte prævenire
Aiſ 10 e !

ε} ὥν condemnationem volebant.

108 C. Cornelii Taoiti

Apronius decrevêre, quorum auctoritates, adu-

lationésque retuli, ut ſciretur vetus id in Re-

Pnlen malum. Facta & (a) de Mathematicis

agisque Italià pellendis Senatûs conſulta:

uorum ἃ numero, L. Pituanius (b) Saxo deje-

Ctus ε. In P. Marcium conſules (ς ) extra por-

tam (d) Exquilinam, cùm (e) claſſicum cane-
re juſſiſſent, more priſco advertére. Proximo
ſenatús die multa in luxum civitatis dicta à Ω.
Haterio conſulari, Octavio Frontone præturà
functo, decretůmque, ne vaſa auro ſolidami-
niſtrandis cibis ferent, ne veſtis ſerica viros
fedaret. Exceſſit Fronto ac pPoſtulavit wo-
dum argento, Iſuppe Lectili : ]ξ;ψἐ{ἰα, Erat
quippe adhuc frequens Senatoribus, ſi quid
Republica crederent, leco ſententiæ pro-
mere. Conrrà Gallus Aſinius diſſeruit: Au-
μ Imperii adeleviße etiam privatas opes,
iaque non novum, ſed ὁ veteſtiſſimis moribus:
altam apüud Fahricios, allam apud Sscibiones
pecuniam,; & cnncta ad Rempublicam referri:
quä tenut, anguſtas civium domos; peſtquam
1 ὙΠ Ὸ : Χ ο

(a) Per imperitiam vulgi ad impudentiam impoſto⸗
rum hoc nomine Chaldæi Magique intelligebantur.
(b) Rupe ſcilicet Larpeja, vulgari apud Romanos ſup-
plicio. .—
mi (0{πτ4." . . Ν Ν ᾽
(d) Exquilina vel Æt.squilina porta in [χτογο Orientali
Romæ antiquæ. Hodie non exſtat: fuit verò ρτορὸ por-
tam S. Laurentii. :

- ᾷ .φ
(e) Cùm reus non compareret, claſſicum ad fores ejus }

Eanebant, & ς citabatur, & cùm puniretur eo in loco,
ubi nœabatur, claliicum canebant.

Ἴ) Ἷ
ἱ

ἰ

,’ῃἑἆ;!ί”

ſielud "

Ν

Π

ψ Δ}

-Ξξ.
=
=
ΞΞ
τ
=
-
ΞεΞ-

Ἦ

ἡΝ}} 40
ſſ· "
αἢ} Μ
ἄ ς
Π Π
ῃ μΝΗι
ΓΠ᾿
μὑ

==

}

1
Π
ΓΤ Ν
ὑ
Ν μῃ
11
Π Ν
ρπυτῃεῃω;ῃ Ϊ
Ν
δι μ ι
Ἡωπὰᾳῃῃ...ω
ὰ μ
μ

ὶ Ν
ὙΝ

ἤνιν Ἀ Annaliun⸗ Li er Secundut. 109
νν ὧν ὴ magnißicentiæ venerit, Zliſcere ſingulol, πέ-
ζἆ)ὀέἷ“ὲἰἓᾶωζ que in Familia & argento, guaquét ad 2ſum
εἰ . ur, nimium aliquid aut modicam, niſi
M Σ fort una hoſſidentifn dsſtindtes Denards ᾽
RR t locis, ordinibuns : dignationibus antiſtent,
Ν llung talliqué ad requiem alimi, aut Sntabritatem
ε, torporum parentur, niſi forte clariſſimo cuique

ΞΞ ΕΞ.
E

Μ 11 plures curas, majora pericula ſubeunda, de-
lunnnent linimentis curarum, & periculorum caren-
Sim,ſia dum eſſe. Facilem adſenſum Gallo (ub nomi-
uſin, nibus honeſtis & confeſſio vitiorum, & ſimi-
τ litudo audientium dedit. Adjecerat & Tibe-
ηή rius, non id tempus cenſuræ; né quid in mo-
mnile ribus labaret, defuturum corrigendi auäto-
ubie n rem. Inter quæ L. Piſo ambitum fori, cor-
ο 4 rapta judicia, ſævitiam Oratorum, atcuſu-
ἡ vu riones minitant um increpans, abire ſe & ce-

" εη dere urbe victuram 11 aliquo abdito & longin-
μ quo rure teſtabatur: ſimul curiam relinquebat.
η Commotus eſt Tiberius, & quanquam mitibus
4 Π

verbis Piſonem permullſiſſet, propinquos quo-

que ejus impulir, ut abeuntem auctoritate vel
precibus tenerent. Haud minus liberi doloris
documentum idem Piſo mox dedit; vocatâ in

jus Urgulaniâ, quam ſupra leges amicitia Au-
guſtæ extulerat, nec aut Urgulunia obtempera-
vit, in domum Cælaris Spreto Piſone vecta; aut
ille abſtitit, quanquam Auguſta ſé violari &
imminui quereretur. Tiberius hactenus indul-
gere matri civile ratus, ut ſe iturum adprætoris
L tribunal, ad futurum Ρ rlanta diceret, pro-
„ ceſſit palatio, procul Zu juſſis militibus,
Speéta-

110 Ὅ. Cornelii Tacii

χ ſermonibus variis tempus atque iter ducens,
donec propinquis Piſonem fruſtrà coëuntibus,
deferri Auguſta pecuniam, quæ petebatur, ju⸗
beret. Isque finis rei, ex qua neque Piſo in-
lorius, & Cæſar majore fama fuit. Cærerum
Urgulaniz potentia adeo nimia civitati erat, ut
teſtis in cauſa quadam, quæ apud Senatum tra-
ctabatur, venire dedignaretur; miſſus eſt præ-
tor, qui domi interrogaret: cum virgines Ve-
ſtales in foro & judicio audiri, quoties teſtimo-
nium dicerent, vetus mes fuerit. Res eo anno
prolatas haud referrem, ni pretium foret, Cn.
Piſonis & Aſinii Galli ſuper eo negotio diver-
ſas ſententias noſcere. Piſo, quangquam abfu-
Furam ſe dixerat Cæſar, obid magi: agendum
cenſebat, at abſente principe, Senatus &o eaai-
zes poſent ſua munia ſuſtinere, decoram Rei⸗-
bpubticæ fore. Gallus, quia ſpeciem libertatis
Piſo præceperat, nihil ſatis illuſtre, aut
x dignitazte populi Romani, μή coram &
Jub oculi Cæſaris“ eoque conventum Italiæ,
& safluenter provincias, præſontiæ ejus ſer-
vanda dicebat. Audiente hæc Tiberio ac ſilente,
magnis utrinque contentionibus acta; ſed res
dilatæ. Et certamen Gallo adversàùs Cæſarem
exortum eſt: nam cenſuit in Joirdoncien
Magiſtratuum Cemitizæ habenda: utque le⸗

Kionim Legati, qui ante præturam ἐά ωέίέ!;αξ
Feunpgebantur, jam tum pratores deſtinarentur:
Princeps duodecim Candidatos, in annos ſinga-
les nominaret. Haud dubium erat, eam ſen-
ten: iam altiùs penetrare, & arcana Imperi e

μ

Spectabatur occurſante populo compoſitus ors "

gle
t, ω
ſn ne '

6 6}|8}
}
( }
.
Μ Π ΐ“’Μ
{ιμ!. ἴμ
. ὰ
ἈΝ
Π ὴΝ
Π
Π Ν
ἰ θμι
ἹΐΜ'ιτὶ“ςὶᾳῃ
ἓἶΐἷὶῇξυετῤωπ
rn enir ι
ir uuio Een
. { (
η ἵπην ῃ
6 ῃ
“ν’ἶἆἁΙν.Μ ῤίὗ
miit ὶ
διηήψῃ;
niruße
e }9

Ϊ

ΡΜ

uri tari. Tiberius tamen, quaſi augeretur po-
ο teſtas ejus: diſſeruit: Grave moderationi ſüuæ,
n tot eligere, tot differre, υἱχ } Eingulos an.-
Ἢ ) nos offenſtones Vitari, quamvis repulſam pro-
eſedi zinqua Ipes ſoletur, quantum odii fore ab his,
ufi. ῃ qui altra zinquennium prejiciantur: esnde
" Π Ρςῄζ, gquæ cuiqut tam longo temporis
ἐ ἓἑπεωω... ſpatio mens, domus, fortuna? Juperbire ho-
lus, mines etiam animnu! adcſignatione gquid R. ho.
amnpn n„erem per gainquennium agitent? Qaingui-
1 plicari prorſas Magiſtratu⸗ , Julrvertt leges,
, ἴπι quæ ſun Patia exercendæ candidatorum in-
ἩΠΠ χ duſtriæ, παγεπόέφασ aut patiundis honoribus
η ſtatuerint. Favorabili in ſpeciem ofatione
bnuncte vim Imperii tenuit, censusqtv quorundam
Π Senatorum juvit, quò magis mirom fuit, quòd
Nunie. Preces M. Hortali nobilis juvenis, in pauper-
erumnh tate manifetta, ſuperbius accepiſſet. Nepos
pnhem erafr Oratoris Hortenſii, inlectus à Divo Au-
NN ἰ guto liberalitate decies ſeſtertium dueere uxo-
ἡ μ rem, ſuſcipere liberos, ne Clariſſima Familia
numli extingueretur. Igitur quatuor filiis ante li-
γἰνι!} men curiæ adſtantibus, loco ſententiæ, cùm
3 in palatio Senatus haberetur, modè Horten-
ἀμό 8 ſü inter Oratores ſitam imaginem, modò Au-
eulten guſti intuens, ad hunc modum cœpit: Patres
ibenis conſeripti hos quorum numernv & pucritiam
4 Π videtis, non ſpnte Juſtuli, ſed quia Princeps
μ ἐπΠ! wmonebat, ſimul Majores mei meraerant, ut po-
ἀμον, Keros haberent. Νανι ego ο non pecukniazz,
neon ſtudia populi, neque eloquentiam, gentile
ee dhomür noſtræ bonum, varietate tenporum ac-
as cipere vel parare potniſem, ſutis habebam 3

Annahtum Liber Secundus. 111

Je tenuer res meæ nec mibi pudori, nec cuiquam
oneri forent. Juſſus ab Inperatore axorem

daxi. En ſtirps & progenies tot οο έ υ

zor Dibtatorum: nec ad invidiam iſta, ſed
conciliandæ m ſericordiæ refero. Adſeguentur

Worente te Cdur, quos deaeris honares; interim

Q. Hortenfii pronepotes, divi Arguſti alumnos;
ab mopia defende. Inclinatio Senatũs incita-
mentum Tiberio fuit, quò promptiùs adverſa-
retur, his ferme verhbis uſus: quantum pau-
perum eſt, venire huc, & liberis ſuis betere
pecuntas cæperint; ſinguli nunquam xſatia-
buntur, Reſpublica deficiet. Nec Jund ideo καὶ
Majoribus conceſſum eſt egredi aliqunndo rela-
tionem, & quod in 6ommune conducat, loco {
tentiæ proſerre, ut privata negotia, ze; Pac
liares noſtras hinr augeamus, eùm invidiä se-

natus ε5 prinçipum, ſive indutlſerint largitio-

nem, ſeive abnuerint non etim precei Junt

ſtuc, ſed effagitatio intempeſtiva quiaem ,

improviſa, cum aliis de rebus convenerint pa-
trei, conſargere, & numero atque atate libe⸗

rüùm ſuorum urgere meleſtiam ſenatus, 6425

dem vim in me transmittere, ac velat pey:
Ffringere ærarium: quod ſi ambitione exkbakſe-
rimus, per ſcelera ſupplendum erit. Dedit libi;
Hortale, divus Auguſtus pecutitam, Jed non
compellatus, net εᾶ lege ut ſempet daretur?
langueſeet alioqui induſtria, intendetur Jo-
cordia, Π nullus ex ſe metus aut ſpes, Ζ ſecuri
omnes aliena ſubſidia exſpectabunt, ſibi gnaLir,
nobis graves. Hæc atque talia, quanquam cuc
. As⸗

μ
μ
Ν
;τ’ἐἷἓΠϊἰὈϊΜ'ιξἵ
͵{ἑ:αι’ᾳυεΤιυεΠτ

Π

Π

Π
Τ} οἡ
μ μ
ΓΠ .

εῖ Ν
ἡμν μ
ῖπᾳρἩωιεΞξὀεπς!ι
Π
μ
, Docch
ὑ
Π

Π ὶ

Uimponcepi
Centtie τ
uenne
OMetes γ ι
Π η ie
ῃεωἑπόὡπαἷει
ἴ ἀϊῃ
ιποαξοξ, ξ
" Αἔτ:μρεψ,οεει

νἓϊἰἰπἷὗὶωχ-)ῃοχ

i mi ὴ Annalium Liber Setundus. 113
Adſenſu audita ab his, quibus omnia principum
s honeſta atque inhoneſta laudare mos eſt, plures
nitinf, per ſilentium aut occultrum murmur excepèêre,
ſn ἄ ſensitque Tiberius, & cùm paulatim reticuiſſet,
τἶημι , Hortalo ſe reſpondiſſe αἷτ : caterum ſi patri-
Δηῃίίω bus videretur, daturnm liberis ejus ducenta
ὑ Teſtertia ſingulis, qui ſeéxus TVirilis SIent.
mihis Egére alii grates; ſiluit Hortalus, pavore, an
ἡμιν, AVitæ nobilltatis, etiam inter anguſtias fortunæ,
ἰ ι retinens. Neque miſeratus eſt poſthac Tibe-
μ rius, quamvis domus Hortenſi pudendam ad
ἡμρι inopiam dilaberetur. Eodem anno mancipii
ἐά , unius audacia, ni maturè ſubventum foret, di-
ἐκν Δ ſcordiis armisque civilibus Rempublicam per-
ῶ culiſſet. Poſthumi Agrippæ ſervus nomine
Clemens, comperto fine Auguſti, pergere in In-
ſulam Planaſiam, & fraude, aut vi raptum Agrip-
pam ferre ad exercitus Germanicos, non ervili
animo concepit: auſa ejus impedivit tarditas
onerariæ navis, atque interim patratâà cæde, ad
majora & magis præcipitia converſus, furatur
e cineres, vectůsque (a) Coſam Etruriæ pro-
Π montorium ignotis locis ſeſe abdit, donec cri-

ἿΠ )
Π Ν
μ }}}}"
{|}}}}} "

Μ
ἡ}}}

7
Π

" ᾿ἷ.ἷ;ἵ͵2]ἷὲᾗ nem barbamque promitteret: nam ætate & for-
mà haud diſſimili in dominum erat: tum per
idoneos, & ſecreti ejus Socios crebreſcit, vive-
μ }:'“;’Μ re Agrippam, Occultis primùm ſermonibus 0
Η 3” „ vetita ſolent; mox vago rumore apud inpen⸗
ΜΝ}μ" . tiſſimi
N (a) Etruriæ Promontorium, forté idem quod olim

mento eſt, quòd Coſa oppidum, cui hodie Orbitello no-

Telamon. Hodie mons Argentarius dicitur. Argu⸗-
men eſt, antiquitus in cacumine ejus Promontorii esat:

114 Ω Cornelii Laciti
tiſſimi cujusque promptas aures, aut rurſum
apud turbidos, eôque nova cupientes, atque
ipſe adire municipia obſcuro diei, neque pro-
Palam aſpici, neque diutiùs iisdem locis: ſed
quia veritas viſu & morà, falsà feſtinatione &
incertis valeſcunt, relinquebat famam, aut præ-
veniebat. Vulgabatur interim per Italiam, ſer-
vatum munere Deum Agrippam: credebatur
Romæ: jamque (a) Hoſtiam invectum multi-
tudo ingens, jam in urbe clandeſtini cœtus ce-
lebrabant: cùm Tiberium anceps cura diſtra-
here, vine militum ſervum ſuum coërceret, an
inanem credulitatem tempore ipſo vaneſcere
ſineret: modò nihil ſpernendum, modèò non
omnia metuenda, ambiguus pudoris ac mets
reputabat. Poſtremò dat negotium Saluſtio
Criſpo: ille & clientibus duos (quidam milites
fuiſſe tradunt) deligit, atque hortatur, ſimulatâà
conſcientià adeant, offerant pecuniam, fidem,
atque pericula polliceantur. Exequuntur ut
juſſum erat: dein ſpeculati noctem incuſtodi-
tam, acceptâ idoneâ manu, vinéctum clauſo ore
in palatium traxére:; percunctanti Tiberio,

Quomodo Agrippa falctus eſſet ἐ reſpondiſſe

fertur, Quomodo tu Caſar. Ut ederet ſocios,
ſubigi non potuit. Nec Tiberius pœnam ejus
palàm auſus, in ſecreta palatii parte interfici
juſſit, corpũsque clàm auferri. Et quanquam

multi è domo principis, equitésque ac ſenato-

TesS„

——

—

(4) Hoſtia urbs populorum Latinorum in Latio ad

oram maris Thyrræni, hodie nomen retinet; & eſt urbs
Campaniæ Romanæ in Statu Eccleſiaſtiso.

Ἐ -

εἰ
αθϑιι

ὠπμπρα!.

ἡ ι η
͵ (οπἰο (

dendsnn
ὑά !
Π
ἤπια wnin
Ἴ 1
ὐ ἐἷ!
ἰ
ψ νλοι

ὠιμμι

ἐ [ηγμι
areelum 14

κ 4
menan μ

Nonari μῃ

Cmmmiichn

ἐϊῴμῃ
ᾖνἷἷ;ΠΘὉἷᾶεο ἤ
} Ἷ
ῃ ῃ

ῃ ἨΜ

Π ί.

μ η
᾿.1.1.
Ἱ ι
ἐ ημί:
Ν nochen
Ν
Τ
Π ς
Π
᾿ ) έἑεω,ΐ

nodema.

!

ἀμμῶν".

Π Τὑεηωξ,

Annalium Liber Secundus. 115
res, ſuſtentâſſe opibus, juviſſe conſiliis diceren-
tur, haud quæſitum. Fine anni ercus propter
zdem Saturni ob recepta ſigna cum Varo amiſ-
ſa, ductu Germanici, auſpiciis Tiberii, & ædes
Fortis fortunæ Tiberim juxta in hortis, quos
Cæſar Dictator populo Romano legaverat, Sa-
crarium genti juliæ, effigiésque divo Auguſto
( apud Bovillas, dicantur. C. Celio, L. PBom-
onio Conſ. Germanicus Cæſar. A. D. VII.
Calendas Junias triumphavit de Cheruſcis, Cat-
tisque & Angrivariis, quæque aliæ nationes
usque ad Albim colunt: vecta ſpolia, captivi,
ſimulacra montium, flumimimm, præliorum:
bellumque, quia conficere prohibitus erat, pro
confecto accipiebatur. Augebat intuentium
viſus eximia ipſius ſpecies currûsque (b) quin-
que liberis onuſtus; ſed ſuberat occulta formĩ-
do reputantibus, haud proſperum in Druſo patre
ejus favorem υσίσὶ - avunculum 6745 6167
Marcellam flagrantilbus plebis ſtudiis, intra
Juventam ereptum: breves & infauſtos populi
Romani amores. Cæterùm Tiberius, nomine
Germanici, trecentos plebi ſeſtertios viritim
dedit, sSéque collegam conſulatui ejus deſtina-
vit, nec ideo ſinceræ charitatis fidem adſecutus,
amoliri juvenem ſpecie honoris ſtatuit, ſtruxit-
que caulas, aut fortè oblatas arripuit. Rex Ar-
chelaus quinquageſimum annum Cappadociãâ
Potlie-

— —

(a) Bovillæ oppidum Latinorum ad viam Appiam in
Latio, hodie in ruinis jacet inter Romam δὲ oppidum
Albano Stats Eccleliaſtici.
() Qui fuerunt Nero, Druſus, Cajus, Agtippina &

rufilla.

116 E. Cornelii Taciti
otiebatur, inviſus Tiberio, quòd eum /a) Rho-
di agentem nullo officio coluiſſet: nec id Arche-
laus per ſuperbiam omiſerat, ſed ab intimis Au-
guſti monitus; quia florente Cajo Cæſare, Σ
soque ad res Orientis, in tuta Tiberii amicitia
credebatur. Ut versà Cæſarum ſobole, impe-
rium adeptus eſt, elicit Archelaum matris lit-
teris, quæ non diſſimulatis fi ii offenſionibus,
clementiam offerebat, ſi ad precandum veniret.

IIIe ignarus doli, vel ſi intelligere crederetur,

vim metuenz, in urbem properat, exceptuùsque
immiti à principe, & mox accuſatus in ſenatu,
non ob crimina, quæ fingebantur, ſed angore,
ſimul feſſus ſenio, & quia regibus æqua, nedum
infima inſolita ſunt, finem vitæ ſpontè, an fato
implevit. Regnum in provinciam redactum
εἴ : fructibusque ejus levari poſſe (b) Centeſi-
mæ vedtigal profeſſus Cæſar, ducenteſimam in
poſterum ſtatuir. Per idem tempus Antiocho

(Ω) Comagenorum, Philopatore (d) Cilicum

regibus defunctis, turbabantur nationes, pleris-

que Romanum, aliis regium imperium cupien-
tibus:

—

(a) Rhodus, una Inſularum Sporadum prope Aſiam

minorem Hodie Rhodes prope Natoliam Peninſulam.

(5) Centeſima in res venales impoſita, nunc in Ducen-
teſimam mutata eſt.

(c) Comagena vel Euphratenſis Provincia Syriæ regie-
nis ad Euphratem fluvium. Hodie pars Orientalis Præ-

fecturæ Alep in Souria Regione Imperii Turcici.
(d) Provincia Aſiæ Minoris Peninſulæ ad fretum Cili-
ciæ partem Maris Mediterranei. Hodie pars Caramaniæ
Provinciæ. Vel pars Præfecturæ Cypri Inſulæ in parts
Meridionali Natoliæ ſub Imperio Turcico.

μ
Γ2}ν
ψ{
π ,

}
μ
ἐ kore
Kapres
ψ
απε ὶ
Coneculr⸗
Glumm Ne
Ν }
χ
Σ
ἰ
{ϊυύμῃ

Ϊ
—

!

Π
) ςυὸἂευΜ)Ρἶττ
ΙΙΠὶΠἳΙἹΠἓ»ὶἆἌΝἶ
“ετ;Γξἀεὺὶωὶπὶεὲ;
Ἐ .
ἢ Thin
Π Ν
Ἱζὠὤευτπ Π
Π υ η
Π
ἼΠ]1Ὶ
Nent,eleenit
Ὕ 7
{ ( Δ}

'
᾿ὐπθ !
ι
ie
Ἴ .
enulunn
μΗ 18 } .
Τ μ

Ί
Π

ἐνι

—
—

} {
μ
Ἴ

'
Ἷ
η "

Π
᾿

͵π}0πεππἶἰ)ἷ᾽'

ὑ -

Annalium Liber Secundus. 117

ribus: & provinciæ (a) Syria atque (b) Judæa,

feſſæ oneribus, deminutionem tributi orabant.
Igitur hæc & de Armenia, quæ ſuprà memora-
W. apud patres diſſeruit; nec poſé mot um Ori-
entem n'ſi Germanici Sapientiäà componii nam
ſuam atatem vergere, Druſi nondum ſatis ado-
leviſſe. Tunc decreto patrum permiſſæ Ger-
manico provinciæ, quæ mari dividuntur, ma-
jüsque imperium quoquo adüſſet, quàm his,
qui ſorte aut miſſu principis obtinerent. Sed
Tiberius demoverat Syria Creticum Silanum
per adfinitatem connexum Germanico; quia
Silani filia Neroni vetuſtiſſimo liberorum ejus
Pacta erat, præfeceratque Cn. Piſonem ingenio
violentium, & obſequii ignarum, inſità ferociàâ
à patre Piſone, qui civili bello reſurgentes in
Africa partes acerrimo miniſterio adversùs Cæ-
ſarem juvit: mox Brutum & Caſium ſecutus,
conceſſo reditu, petitione honorum abſtinuit,
donec ultrò ambiretur delatum abAuguſto con-
ſulatum accipere. Sed præter paternos ſpiritus,
uxoris quoque Plancinæ nobilitate & opibus
accendebatur. Vix Tiberio concedere, liberos
ejus ůt multum infrà deſpectare: nec dubium
habebat, ſe delectum, qui Syriæ imponeretur,
ad ſpes Germanici coërcendas. Credidêre qui-
Ξ Η 53 dam

(2) Eſt Provincia Regionis cognominis, & ad Mare
Syriacum. Hodie pars Occidentalis Præfecturæ Alep ſub
Imperio Turcico.
(b) Duplex eſt: Judæa latè ſumpta eſt Provincia &y
riæ, hodie nomen antiquum retinet: vocatur etiam Ter-
ra fancta ſub Imperio Turcico. Judæa verò propciè di-
Ga eſt pars Meridionalis Provinciæ modò nominatæ.

1I8 C. Cornelii Taeiti
dam data & à Tiberio occulta mandata, & Plan-
cinam haud dubiè Auguſta monuit muliebri
æmulatione Agrippinam inſectandi, diviſa nam-
que & diſcors aula erat, tacitis in Druſum aut
Germanicum ſtudiis. Tiberius ut proprium, &
ſui ſanguinis Druſum fovebat: Germanico alie-
natio patrui amorem apud cæteros auxerat, &
quia claritudine materni generis anteibat, avum
Marcum Antonium avunculum Auguſtum fe
rens: contrà Druſo proavus eques Romanus,
Pomponius Atticus dedecere laudiorum ima-
gines videbatur: & conjux Germanici Agrip-
pina, fœcunditate ac famà Liviam uxorem Druſi
præcellebat: ſed fratres egregiè eoncordes, &
proximorum certaminibus inconcuſſi. Nec
multò pòſt Druſus in Illyricum miſſus eſt, ut

ſueſceret militiæ, ſtudiâque exercitũs pararet;

ſimul juvenem urbano luxu laſcivientem meliùs
in caſtris haberi Tiberius, séque tutiorem reba-
tur, utroque ſilio legiones obtinente. Sed Suevi
prætendebantur auxilium adversàùs Cheruſcos
orantes: nam diſceſſu Romanorum, ae vacui
externo metu, gentis adſuetudine, & tum æmu-
latione gloriæ, arma in ſe verterant: vis natio-
num, virtus ducum in æquo: ſed (a) Maro-
boduum regis nomen inviſum apud populares;
Arminium pro libertate bellantem favor habe-
bat. Igitur non modò Cheruſci, ſociique eo-
rum, vetus Arminii miles, ſumpsêre bellum:
ſed è regno etiam Marobodui ſuevæ gentes,
(8) Semno-

—

(a) Maroboduus Suevorum Rex.

lin

Aares)

|
'

Ϊ

Ἷ
ο

ἰ Dn

ὐ

εὐ
μ

{Π0}|} Π

ς Π {ΠΠ}

ι {
ι
{μ β

{ .

, Hodien

χ
Uerbentehne,
Uhn ἐμῃηΐη
ὑ ( η
Cludonm
Π ,.
ξωυχοτεωθἐτξί
ὙΠ
Ὑ Ν
Τ:
Π
,
Ἵ ,
μῃ Δ η
γρυ ο
Μ0Π|1
ἡπά μ
Μ

Annalium Liber Selundus. 119

Ἷ (a) Semnones, (b) Longobardi defecère ad

eum, quibus additis præpollebat, ni Inguiome-
rus cum manu clientum ad Maroboduum per-
fugiſſet; non aliam ob cauſam quàm (c) quia

fratris filio juveni, patruus ſenex paréêre dedi-

gnabatur. Diriguntur acies pari utrimque ſpe,
nec ùt olim apud Germanos, vagis incurſibus,
aut disjectas per catervas: quippe longâ adver-
Sùs nos militià inſueverant ſequi ſigna, ſubſidiis
frmari, dicta imperatorum accipere. At tune
Arminius equo conluſtrans cunéta, ùt quosque
adveéctus erat: Kecuperatam libertatem truci-
datas legiones, Spolia adhuc & tela Romanis
direpta in manibus multorum, oſtentabat:
contrà fugacem Maroboduum appellans, pra-
liorum expertem, (d) HBereiniæ latebris
defenſum, ac mox per dona & legiones pé-
H 4 ti-

— — —

(a) Semnones Suevi Populi Germaniæ ad Albim flu-
vium. Hodie pars major Landgraviatùs Thuringiæ, &
Marchionatůs Miſniæ, ac torus Epiſcopatus Halberſta-
dianus.
(b) Longobardi cognominati Suevi, populi Germa-
niæ. Hodie ad Albim fluvium, hodie pars Occidenta-
lis Marchionatus Brandenburgici.
(e) Segimeri filio Arminio, qui juvenili ætate res ma-
gnas geſiit vere Germaniæ decus. Nam anno ætatis vi-
geſimo ſexto Varum Romanis Legionibus Præ feſtum fu-
dit, nunc anno æt. 25. Maroboduum. Vixit Arminius
annis 37. Regnavit 12. :
(4) Hercinia ſylva Germaniæ maxima, longa iti-
nere ſexaginta dierum , lata novem. Hodie multis in
locis excila, ubi urbes, oppida & pagi nunc ſunt. Va-
ria habet nomina pro diverſitate locorum. Nam in Bris-
goja apud FPriburgum ſylva nigra, vel der Schwaruwald⸗
ei⸗

702 (. Cornelii Taeiti
petiviſſe fædus, proditorem patriæ, ſatelltem
Caæſaris, haud minus infenſis axrmis exturhban-
dum quam Varum Quintilium interfecerint:
meminiſſent modò tot præliorum quorum even-
tu ( ad poſtremum ejectis Remahiz, ſatis pro-
batum, penes utros ſamma belli fuerit. Ne-
que Maroboduus jactantiaà ſui, aut probris in
hoſtem abſtinebat: ſed Inguiomerum tenens,
ilo in corpore decus omne Cheruſeorum, ἐ{ ες
conſilis geſta, quæ proſperè ceciderint, teſtaba
tur, vecordem irminium, & rerum neſeium,
alienam gloriam in ſe trabere, quoniam tres
vacuas legiones, & ducem fraudis ignarum
berſidiâ deceperit: magnä cum clade Germa-
niæ, & gnominid ſud, cum conjux, cum Ξ
dius ejus ſervitium adhuc tollerent. At ſe duo-
decim legionibus petitum duce Tilerio, illiba-
tam Cermanorum gloriam ſervaviſſe. Mox
conditionibus aquis Ὁ
quòd ipſorum in manu ſit, iniegrum adversus
Romanos bellum ac pacem incruentam malint.
His vocibus inſtinctos exercitus, propriæ quo-
que cauſæ ſtimulabant, cùm à Cheruſcis, Lon-
gobardisque, pro antiquo decore, aut re-
centi libertate, & contrà, augendæ domina-
tioni

Heidelbergam versůs, der Uden⸗oden Odenwald / Her-
bipolim inter & Bambergam der Steigerwald. In mon-
tanis, quæ trans Rhenum Moguntiam reſpiciunt, der
Weſterwald. Ad Aſchaffenburgum der Speſſard. In
Turingia juxta fines Franconiæ & Voitlandiæ der Thuͤ⸗
ringerwald. In Comitatu Mansfeldenſi in Saxoniæ con-

ſinibus auf dem Hartz. In Bohemia der Boͤhmerwald ap⸗
bellatur. V

iſceſſum neque pœnitere,

ὐ ὰ
Π εοξκεὶἵι'
ΓΤ
Σ
Γ})
,
Ε
ΕΠ71]
ὐ
ἡμμμ
Defagenm
ι

ῃ

Ὶ

͵ Μ

!

ἼΠ Ν
Π
ἴ ῃ
Ε
Ε
Μ ηΐῃΝ
Π ῃ

Ὶ

Π
ἐ μ
7
, ΜΜ
ἤγι, {
βαμ μ
ἩΠ Ω (υ,
Χ
Π 711}

ἡμι Π ἐ .

n ſnnie N
Μ nee ſeun
Τ
Τ}

Μ Neree⸗

ὙΝ
ὐ .
᾽ ;: ..
AthAner
Ἷ

—

—
ἐ ΟῦτΜΜΜἨῇ ;
Π Ν
μ τ
εμ

ῃ
Ν "

Ω
"

Ϊ
᾿

Annalium Liber Secundus. 121
tioni certaretur. Non aliàs majore mole con-

curſum, neque ambiguo magis eventu, fuſis
utrimque dextris cornibus. Sperabatrque

rurſum pugna, ni Maroboduus caſtra in col-
les ſubduxiſſet. Id ſignum perculſi fuit, &
transfugis paulatim nudatus, (a) in Marco-
manos conceſſit, misitque Legatos ad Tibe-
rium oraturos auxilia. Reſponſum eſt, non
jure eum adversus Cheruſcos arma Romana
invocare, qui pugnantes in eundem heſtem Ko-
manos nulla ope juviſſet. Miſſus tamen Dru-
ſus, ùt retulimus, pacis Firmator. Eodem
anno duodecim celebres Aſiæ urbes conlapſæ
nocturno motu terræ, quo inproviſior gra-
viorque peſtis fuit: neque ſolitum in tali ca-
ſu effugium fubveniebat in aperta prorum-
pendi, quia diductis terris hauriebantur. Se-
diſſe immenſos montes, viſa in arduo quæ pla-
na fuerint, effulſiſſe inter ruinam ignes me-
morant. Afſperrima in Sardianos lues plu-
rimum in eosdem miſericordiæ traxit: nam
(b) centies ſeſtertium pollicitus Cæſar, & quan-
tum ærario, aut fiſco pendebant, in quin-
quennium remiſit, (c) Magnetes à Sipylo,

proximi damno ac remedio habiti, (d) Tem-

Ης nios,

(a) Marcomanni populi Germaniæ, hodie Moravi.
(b) Sunt ducenta & quinquaginta millia Coronato-
rum, ſeu ſeptingenta & quinqusginta millia librarum
Gallicarum. :
(c) Magneſia ad Sipylum urbs Lydiæ Provinciæ in Aſie
minore. Hodie Magneſa ατὸς Præfe Guræ Natoliæ.
(Ad) Temnos urbs Kolidis Provinciæ ad Hermum flu-
vlum in Aſia minore-

122 C. Cornelii Taeiti
nios, (a) Phlladelphenos, (b) .geates, (c)
Apollonienſes, quique (d) Moſcem, aut (e)
Macedones Hircani vocantur, & Fierocæſa-
ream, (f) Myrinam, (g) Cymen, (Η Tmo-
lIum levari idem in tempus tributis, mittique
εχ Senatu placuit, qui præſentia ſpectaret,
refoverétque. Delectus eſt M. Alerus & præ-
torlis, ne conſulari obtinente Aſiam, æmu-
latio inter pares, & ex eo impedimentum
oriretur. Magnificam in publicum largitio-
nem auxit Cæler haud minus grata liberalitate,
quèd bona .Æmiliæ Mulſæ locupletis inteſtatæ
Petita in fiſcum, ὐ Ίο Lepido, cujus ἃ do-

mo videbatur, & Patulei divitis equitis Ro-

mani hæreditatem (quanquam ipſe hæres in
Varte legeretur) tradidit M. Servilio, quem
prio-

(a) Philadelphia urbs Lydiæ vel Myſiæ in Aſia minore.

Hodie apud Græcos recentiores nomen retinet; à Tur=
«ἰς verò nuncupatur Allah-Scheyr, vel Alla chars.
(b) £Ægæ oppidum olidis Provinciæ interioris.
(c) Apollonia urbs Teuthraniæ ſeu Myſiæ Provinciæ
& Pergamenæ in Aſia Jurisdictionis. Hodie forſan Ju-
dai oppidum Natolieæ Præfe turæ.
(d) Moſeeni vel Moſsni Populi Pergamenæ Jurisdictio-
nis vel Moſteni oppidum Lydiæ in Aſia minore. Hodie
Moſtena oppidum Natoliæ Præfecturæ. .
(e) Macsdones Hircani cognominati, populi Smyrnæi
Conventus in Ionia vel Eolia Previnciis Aſiæ minoris.
(f) Myrina, quæ eſt Sebaſtopolis, urbs .olidis mari-
zima. Hodie nomen antiquum retinet in Natolia.
(g) Cyme vel Cumæ vel Cuma, urbs olidis Provin-
eiæ ad oram in Alia minore. Hodie Foja Nova, urbs
Præfeturæ Natoliæz. .
(h) Tmolus mons Lydiæ, εχ quo Ba olus fluvius ori-
tur, ad cujus radices fuit urbs ejusdem nominis.

Π
ἵ

μὲ
Π "
}
N)
emmiht
πἰπ
Ε'Μἓὗ) ΡΙὉ

Ιξ

͵
Alam μ
] Ρϊοἁὶςοε ) ὶ
ἡπομ
Π {

Ν Δ

[μπιηι
μῃ
[}}}}
ππη μ

η
ο
᾽ ἀϊναηι

{ ἢ |
munm υ

urlen (d)

(

᾽τΡίἷε͵ἅΑρυ!ῃ΄ῃ
Δ } μῃ
μῃ ΡἩἜ

!

7

ὓιἳὉΠΙι ὰ
ΙΜΠῬ ἼἹ ΤΜ

͵ ᾿,

]
ῃ

Ὺ

᾿, : [
Π ΠΗ

ἄμ
re ἐ ῃ5
ὙΝ η ῃ
}
Μ ἰχ
ὀΟ, ὈΠ]’ωἑᾖο.
111
Π berin
ὑ gten
γν
Ἷ1}}}}
υπκππεἓεζ;ἑἴψ
Τ} Ἱ
ψ .
ſer ftehnmt
μ :

ΜἹ
Ἷ ΡΟΡΠἈ Βωχ:ςω
μμὰ Μιῃοπῃ
ἦ μ
ΙἓἱἆΠΝἓϊθἶΙΞ, Ὶ
ἷ ἽΠ)
Π NAO
Τ

μ ς
]

[) ἕμων.,

"

ι

Annalium Liber Secundus. 123
prioribus neque ſuſpectis tabulis ſcriprtum
compererat; nobilitatem utriusque pecunié

juvandam præfatus. Neque heæreditatem cu-

jusquam adiit, niſi eùm amiciria meruiſſet: igno-
tos & aliis infenſos, eôque Principem nun-
cupantes, procul arcebat. Cæteruùm ùt ho-
neſtam innocentium paupertatem levavit, ita
prodigos, & ob flagitia egentes Vibidium
Varronem, Marium Nepotem, Appium Ap-
pianum, Cornelium Sullam, Q. Vitellium
movit Senatu, aut ſpontè cedere paſſus εἰζ,
Iisdem temporibus Deum ædes vetuſtate aut
igni abolitas cœptâàsque ab Auguſto, dedicdvit:
(a) Libero Liberæque & Cereri juxta Circum
maximum, quam & Poſthumius Diétator vo-
verat; eodémque loco ædem Floræ, ab Lu-
cio & Marco Publiciis ædilibus conſtitutam;
& Jano templum, quod apud forum olitorium
C. Duillius ſtruxerat, qui primus rem Ro-
manam proſperè mari geſſit, triumphumque
navalem (b) de Pœnis meruit. Spei ædes 8
Germanico ſacratur: hanc Atilius voverat eo-
dem bello. Adoleſcebat interea lex Majeſta-
tis, & Apulejam Variliam ſororis Auguſti ne-
ptem, quia probroſis ſermonibus Divum Au-
guſtum, ac Tiberium, & matrem ejus inlu-
: ſiſſet.

( Baccho, Proſerpinæ & Cereri in Regione undeci-
ma Romæ antiquæ ad radices montis Aventini. Hodie lo-
cus eſt circa Eccleſiam Collegiatam S Anaſtaſiæ.
(b) Pœni, qui & Carthaginenſes Populi, Carthago ve-
fuit urbs Africæ ad Mare Africum. Hodie in ruinis
acet, & nomen retinet antiquum. Et in Regno Tune-
tano & Barbarin.

——

σὸ

124 C. Cornelii Taciti
ſiſſet, Cæſarique connexa, adulterio tenere-
tur, Wajeſtatis delator arceſſebat. De adul-
terio ſutis caver, (a) Lege Talia viſum: Ma-

jeſtatis crinen a tingen Ὅχ Poſtulavit:

damnarique, ſiqaa de Ang ſto inreligiosè di-

xiſſet: in ſe acta nolte φά cognitionen vocari.
Interrogatu à Conſuley q&a de his cenſeret,
quæ de matre ejus ocut a (ξσηα argueretur, re-
ticuit: Dein poximo Senats die, illius quo-
ue nomine oravit ne cui verba in eam qu quo
modo habita crimini forent: liberavitque Apu-
lejam lege Majeſtatis; adulterii graviorem
pœnam deprecatus, Μ Ζ exemplo majorum pro-
pinquis ſuis ultra ducenteſimum lapiden remo-
veretur, ſuaſit. Adultero Manlio Italiâ atque
Africàâ interdictum eſt. De Prætore in locum
Vipſanii Galli, quem mors abſtulerat, ſub-
rogando certamen incefſit. Germanicus at-
que Druſus (nam etiam tum Romæ erant)
Haterium Agrippam propinquum Germanici
fovebant: contrà plerique nitebantur, ut nu-
merus liberorum in candidatis præpolleret,
quod lex jubebat. Lætabatur Tiberius, cüm
inter filios ejus & leges Senatus diſceptaret.
Victa eſt ſine dubio lex, ſed neque ſtatim &
paucis ſuffragiis, quomodo, etiam cùm vale-
rent, leges vincebantur. Eodem anno cœ-
ptum in Africa bellum, Duce hoſtium Tacfa-
rinate: is natione (b) Numidda in caſtris Ro-
manis
— , τ
ræ decreta ε,
d Mare A fri-
lgir in Bar-

(a) Lege Julia Relegationis pœna adulte
(b) Numidia Provincia Africæ minoris à
cum. Hodie Conſtantina Provincia Regni 4
baria.

μ

Τ

μ

Τ}
πν
Π
ψ μ
ὐ !
ἡμπ
αᾷἃὰὶ εκε:ω’ςπε:
Χ:
ἀίπι 0
Π
Ν
μ ὰ ι
εμ ὐ ει
Π Π
Ε Π
Ν Π
Uteyclen
Ikürms n

Ϊ

—,—
Ν
ἄχ
Unee,
ri
Ὧ ἡὔχ
. εΐτεΜεἠἱιεπ:ηε
Ἀ .
ἢ
εὰ
ὶ

Ὀίῃίςῄῇρῳ

= =

Ϊ

=

"
ἢ
]

.

Ἅ
Ν ἢ Μ᾽ Ι
„

} }
ἐ Π
. 71)
...ξπιείοωἰυ:-:πἱ. ΄

ἦ Ι
{ γη)
ὮΔΉ

ἼΠ Π -

Π
Ν
Uleni ornin
Μ
Τ
Τ.
μ ε:
Ν
ι ἰ

υ
.
“
᾿»
Ι

"
«ἡ}}}}
αηΠ}{ {μγ "
Μὴ

1 , } {{Π|
Ὶ}

Annalium Liber Secundus. 123

manis auxiliaris ſtipendia meritus, mox deſer-

tor, vagos primùm & latrociniis uetos ad præ-
dam & raptus congregare; dein more militiæ
er vexilla & turmas componere, poſtremòè
non inconditæ turbæ, ſed (a) Muſulanorum
dux haberi. Valida ea gens, & ſolitudinibus
Africæ propinqua, nullo etiam tum urbium

cultu, cepit arma; (b) Maurôsque accolas in

bellum traxit. Dux & his Mazippa, divisus-
que exercitus: ut Teacfarinas lectos viros, &
Romanum in modum armatos caſtris attine-
ret, diſciplinà & imperiis ſueſceret: Mazip-

Ῥ levi cum copia incendia, Cædes & terrorem

circumferret: Compulerantque (c) Cinithios
haud ſpernendam nationem in eadem; cùmͤ
Furius Camillus Pro-Conſul Afr cæ, Legio-
nem, & quod ſub ſignis ſociorum, in unum
conductes ad hoſtem duxit. Modicam ma-
num, ſi multitudinem Numida um ſpeétares:
ſed nihil æquè cavebatur, quâàm ne bellum
metu eluderent. Spe victoriæ inducti ſunt;,
ut vincerentur. Igitur legio medio, leves co-
hortes, duæque aliæ in cornibus locantur. Nec
Tacfarinas pugnam detrectavit. Fuſi Numi-
dæ, multéôsque poſt annos Furio nomini par-
tum

(a) Muſulan vel Miſulani Civitas vel Natio libera Afri-
cæ propriè dictæ inrerioris, & in finibus Numidiæ Pro-
vinciæ.
(b) Mauri populi Mauritaniæ: Mauritania verò fuit
Regio Africeæt citerioris ad Oceanum Atlanticum & ad
Mare Mediterraneum. Hodie regnum Fez, partésque
majores Regnorum Maroca & Alger Barbariæ.
(c) Cinichii populi Africæ minoris ad Tritonem flu-
vium.

126 , Cornelii Taciti
tum decus militix. Nam poſt illum recupe-
ratorem urbis, filiüumque ejus Camillum, pe-
nes alias Familias imperatoria laus fuerat. At-
que hie, quem memoravimus, bellorum ex-
pers habebatur. Eò pronior Tiberius res ge-
ſtas apud Senatum celebravit, & decrevère
patres triumphalia inſignia, quòd Camillo ob
modeſtiam vitæ impune fuit. Sequens annus
Tiberium tertiò, Germanicum iterum Con-
ſules habuit. Sed eum honorem Germanicus
iniit apud urbem Achajæ (a) Nicopolim, quò
venerat per Illyricam oram, viſo fratre Druſo

in Dalmatia agente (b) Hadriatici ac mox (c)

Jonii maris adverſam navigationem perpeſfſus.
Igitur paucos dies inſumpſit reficiendæ claſſi,
ſimul ſinus (d) Actiacàâ victoriâ inclitos, &
ſacratas ab Auguſto manubias, caſtrâque An-
tormi

(a) Nicopolis, urbs Epiri, Provincia Græciæ (Achaja
enim hic ἰατὸ etiam pro Epiro ſumitur) exſtructa ab Au-
aſto ad Ambracium Sinum in monumentum vioriæ
Adtiacæ de Antonio reportatæ. ;
(b) Hadriaticum, ſeu Adriaticum & ſuperum mare,
ars Maris Mediterranei alluens oram ſeptentrionalem
Italiæ, Illyricum Occidentale & partem Græciæ regio-
nis. Hodie Golfe de Veniſe, nomen antiquum etiam
retinet Eſt inter Italiam hodiernam, Imperiùmque Tur-
cicum Europæum. ,
(c) Ionium mare, pars eſt maris Mediterranei alluens
partem Meridionalem & Orientalem Italiæ regionis, par-
témque lateris Occidentalis Græciæ regionis. Hodie vo-
gatur Mer Jonienne vel Mer de Grece, eſt inter oram
Orientalem & Meridionalem Regni Neapolitani, pat-
témque oræ occidentalis Romeliæ regionis. ;
() Actium Promontorium & oppidum Acarnaniæ re-
gionis ad Sinum Ambracium in Achaja Provincia Gre

e

ι

ὀ μληηι
η ς
Π}}}
Ἱμρητὶ Cero
αἰλ }
{ }

Nepopon.

Ε
, ἑ { ΤΓΟΜἝ

ῃ Πῃ
ιἓἵβγππιίω...
ἰ ἙὈΜἨἹ:ΜΓ
unm )

ὑ ψὐ υ !
μῃ
11
Π Can

Π (π}ν
ἼΠ nor
inen εῃ
Π ν1}}
ἀλ υ ἐ
Ν

γ1} }
ι

ἳἴεάὶτεπωειῇ!!υω
ιΙΜὶὶετεςυοῃἝ
" Ν
ἰ
Δ) ιῃἷϊ:υ
}τεοε,εὓ έ
Mia

Annalium Lilber Scundus. 127
tonii cum recordatione majorum ſuorum adiit;

namque ei, ùt memoravi, avunculus Augu-

ſtus, avus Antonius erant, magnâque illic
imgo triſtium lætorumque. Hine ventum
(a) Athenas, fœderique ſociæ & vetuſtæ urbis
datum, ut uno lidtore uteretur. Excepêre
Græci quæſitiſſimis honoribus vefera ſuorum
facta dictàque præferentes, quò plus digna-
tions adulatio haberet. Petità inde ( ὰ Eu-
bœa, tramiſit (c) Lesbum, ubi Agrippina no-
viſſimo partu Juliam edidit. Tum extremæ
Aſiæ, (d) Perinthumque ac (e) Byzanium
(f) Thracias urbes, mox (g) Propontidis an-
guſtias, & (h) os Ponticum intrat, cupidine
aut

Hodie Promontorium vocatur Capo Figalo. Actium ve-
τὸ oppidum nunc eſt Caſtellum vugò Dardanello ad os
Sinûs Artæ.
(a) Athenæ urks Græciæ clariſſima armis quondam S
litteris à Cecrope condita Minervæ ſacra. Hodie Setine
aut Athina à Turcis Græcisque vocatur.
(b) Inſula Achajæ Provinciæ in Mari Æga. Hedie
Negroponto.
(c) Lesbus una Sporadum Inſularum in Mari Ἔἔραο
& ante Troadem Provinciam Aſiæ minoris.
(ἀ) Perinthus, oppidum in regione Thracia ad Pro-
pontidem. Hodie Perintho.
(e) Byzantium, poſtea Conſtantinopolis, urbs Thraciæ
ad Poſophorum Tracicum. Hodie Stambol dicta à Turcis-
(f) Thracia pars vel regio Illyrici Orientis ad Pontum
Euxinum, Propontidem & Mare Æm. Hodie Roma-
niæ Provincia Bulgariæ pars.
(g) Propontis pars maris interni vel mediterranei al-
luens oras LThraciæ, Bithyniæ regionum.
(h) Id eſt Boſphorus Thracius, fretum ſive oſfium,
quo Pontus Euxinus in Propontidem ſe exonerat. Inter
Thraciam & Bithyniam.

128 C. Cornelii Taciti.
autveteres locos, & famà celebratos noſcendi;
Paritérque Provincias internis certaminibus,
aut Magiſtratuum injuriis feſſas refovebat,
atque illum in regreſſu ſacra (a) Samothracum
viſere nitentem, obvii Aquilones depuléère.
Igitur (b) Ilio quæque ibi varietate fortunæ,
& noſtri origine veneranda, relegit Aſiam,
appellitque (c) Colophona ut Clarii Apolli-
nis oraculo uteretur. Non fœmina illic, ut
apud Delphos, ſed certis & Familiis, & fermè
(d) Mileto accitus Sacerdos, numerum modò

conſultantium, & nomina audit: tum in ſpe-

cum degreſſus, hauſtà fontis arcani aquâ,
ignarus plerumque litterarum & carminum,
edit reſponſa verſibus, compoſitis ſuper re-

bus, quas quis mente concepit, & ferebatur

Germanico per ambages: ùt mos oraculis ma-
turum

(a) Samothrace eſt inſula in mari Egæo oppoſita Thra-

ciæ. In ea fiebant myſteria Corybantum, quos δὲ Caby-

ros, & Telchinas & Idæœos Dastylos vocabant, ſimilia
Orgiis Bacchi, aut Cybeles, tumultús & inſaniæ plena.
Magna in veneratione erant apud veteres, & qui eorum

dæmonum nomina edidicerant, in terroribus ea pronun-

tiabant, séque ita putabant tutos fore H
(b) Ilium adpulſus eſt, inſpexitque veſtigia antiquita-
tis, quæ ibi monſtrabantur, non tantùm ob originem
Romanorum, quorum Majiores cum Ænea inde profecli
creduntur, veneranda; verùm etiam ob varietatem for⸗
tunæ, per quàm urbs olim florentiſſima, tum in modici

eppidi ſpeciem redacta, ex veteri magnificentia, nihil

præter informia rudera præferebat.
(C) Colophon urbs Ioniæ provinciæ ad oram Æ.gæi ma-
ris, in qua Apollinis Clarii fanum & ſpecus fuit, ubi
reddebat oracula. .
(ἀ) Miletus urbs maritima Joniæ provinciæ.

=

" ὑ
ὰ
μ
Alene
Π
μϑμυι
Π
luumpeen
χ:

εἰ ἔτοεπέ {
μ {{}}}

Π
ἐ
Ν
ἴ ι
ἀ Π 01
Π
Ulemes,n

uan
!

᾽

Ν Νἁᾳυἁτ

Molem Ν

ἐ μ

—

uumn Rn ῳ
Ἰϊμη

ὑ ὴ
( ι
'᾿ .
μῃ 1

Π

Annalium Liber Scundus. 129

Athenienſium turbido inceſſu exterritam ora-
χ. tione ſævà increpat, obli què Germanicum per-

Ν HMM turam exitium ceciniſſe. At Cn. Piſo quò
; ἘἓΠΜἷ“ἙὗἝ’ properantiùs deſtinata inciperet, civitatem

irtn ſtringens, 1uo contra decus Romani Nomwinis,
υ von Athenienſès tot cladibus eetinkctos, ſea col-
ΤΝ luvien εἴ nationum comitate nimis coluiſ-
eu r, hor enim eſſe Mubr tad αὐφυενεὴν Saam,
χι! Ρ dversas divum Aagaſtum ſobios.
Uneng Etiam vetera objectabat, quæ in Macedones im-
: "]

proſperè, violenter in ſuos feciſſent; offenſus
urbi propriâ quoqu⸗ irà, quia Theephilum
ι quendam (a) Areo judicio falſi damnatum, pre-
nGamu cibus ſins non concederent. Exin navigatione
ὰ ι celeri (b) per Cycladas, & compendia maris,
δον ! adſequitur Germanicum apud Inſulam Rho-
Ν dum, heud neicium quibus inſectationibus pe-
Μ titus foret: ſed tantà manſuetudine agebat, ut
ΦΑ͂ΡΤΊ càùm orta tempeſtas raperet in abrupta, poſset-
que interitus inimici ad caſum referri, miſerit
triremes, quarum ſubſidio diſcrimini eximere-
tur. Neque tamen mitigatus Piſo, & vix diei

{ μῃ
ἘΠΠῚ

μ ες moram perpeſius, linquit Germanicum, præ-

μμ η ,

venitque, & poſtquam Syriam ac legiones arti-

. git, largitione, ambitu, infimos manipularium
ὮΝ juvan-
μ - — — Σ :
μ ' (a) Areopagus, ſive Martius Collis, in quo Areopagi⸗
n mninnn tarum Senatus exercebat judicium de cæde, de vuinere,
Π Ν de incendio, venene, parricidio & impictate. Dicitur
Collis Martius, vel quia Marti conſecratus, vel quia pri-
eAenn / mùm Martem in eo judicio eædis cauſam dixiſſe ferunt
ieut; (b.) Cyclades Inſube Maris ‧ägæi numero quinqua-

ginta ſise dicte, quod veluti circulum inter ſe faciant.

130 C. Cornelii Taei

juvando, cùm veteres centuriones, ſeveros tri-
bunos demoveret, locâque eorum clientibus
ſuis, vel deterrimo cuique attribueret, deſidiam
in caſtris, licentiam in urbibus, vagum ς laſci-
vientem per agros militem ſineret, eò usque
corruptionis provectus eſt, ut ſermone vulgi
parens legionum haberetur. Nec Plancina ſe

intra decora fœminis tenebat; exercitio equi-

tum, decurſibus cohortium intereſſe: in Agrip-
pinam, in Germanicum contumelias jacere:
quibusdam etiam bonorum militum ad mala
obſequia promptis, quòd haud invito impera-
tore éa fieri occultus rumor incedebat. Nota
hæc Germanico; ſed præverti ad Armenios in-
ſtantior cura fuit. Ambigua gens ea antiquitus,
hominum ingeniis, & ſitu terrarum, quo noſtris
provinciis late prætenta, penitus ad (a) Medos
porrigitur, maximisque imperiis interjecti, &
ſæpius diſcordes ſunt, adverſus Romanos odio,
& in Parthum invidiâ. Regem illà tempeſtate
non habebant, amoto Vonone: ſed favor na-
tionis inclinabat in Zenonem Polemonis Regis
(b) Pontici filium, quod is primà ab infantiã in-
ſtituta & cultum Armeniorum æmulatus, vena-
tu, epulis, & quæ alia barbari celebrant, proce:
res plebémque juxta devinxerat. Igitur Germa-

ῃ

(3) Medis Ἀεφίο Aſiæ maxima intra Armeniam majo-
rem, Parthiam, atque Hircaniam Mare Caſpium attin-
(b) Pontus pars ſeptontrionalis & Cappadociæ Regio-
nis late ſumptæ, & ad Pontum Euxinum in Aſia minore
hodie hic ſunt Præfeéturæ Sivvas δὲ Trebiſonde.

Ὶ Μὡε '
{

ἡμμΩν
μ

]

Π
ἀπι
Perarein.
{ ὉΠ|
τ
ἐμιαί
ἐ η ὴ
αμῖμι
Nerrt
amak
ἀμπὰι
Π
Π
{ Π
mmäiurin
Culen Ἷ 4
rente
enoci

Δ ῃ '...Μ
{ 1
) ῃ

᾽ ἤγῃ
τἰΝῆΙ
Β ὶἷὈΕΜ

ἱ
Ι
!

Ὶ
β

ἣ ὴ
Pen

ἿΠ
. δνῃ ὶ
ἰ ῃ

Ν
ξπτὼυικεμὀξῃὤ“

β Η«Μ '
ἷ ἨΓΕ[...ὈὈΜἼ
, εί,
) συῆνῃ,
Π μ ,
ὑ....}.
nnlium n
imimi
Iweleba Nr
ἐ nenirir
ι Πμῖν
Ν Ν !
ἰ ὰ
μή neſe
ἐ μ
} “
ε: μ
Ν μΗ
εὐ
μ
;π’α!εά“επῳτοαἷ
νἥἤ

γεθ

Annalium Liber Secundus. 131
nieus in urbe (a) Artaxata, adprobantibus nobi-

libus, circumfus multitudine, inſigne regium

capiti ejus impoſuit: cæteri venerantes Regem,
(b) Artaxiam conſultavére, quod | vocabu-
lum indidersnt εχ nom ine urbis. At Cappado-
ces in formam provinciæ redacti Q Veranium
legatum accepêre, & quædam ex regiis tributis
deminuta, quò mitius Romanum imperinm
ſperaretur. Comagenis Ὁ. Servæus præponi-
tur tum primùm ad jus Preæroris translatis.
Cunctâque ſocialia proſperè compoſita non
ideo lætum Germanicum habebant, ob ſuper-
biam Piſonis, qui juſſus partem legionum ipſe,
aut per filium in Armeniam ducere, utramque
negſexerat. (c) Cyrri demum apud hiberna
decumæ legiomis convenêre, firmato vultu, Piſo
adversds metum, Germanicus ne minari Crede-
Tetur: & erar. dt retuli, clementior. Sed Amici
accendendis ofienſio ibus callidi intendere ve-
ra, adgerere falſa, ipsumque & Plancinam, &
filios variis modis criminari. Poſtremdò paucis
familiarium adhibitis ſermo cceptus à Cæſare,
qualem ira & diſſimulatio gignit. Remanſum
Piſone precibus contumacibus, diſceſferũntque
opertis odiis, péſtque rarus in tribunah Cæſaris
Piſo, χ quando adleren atrox, ς diſſentire
I 2 ma-

Ζ Ἐ .

Eciæ Iran in Regno Periæ ι .
(b) Zenonem Regem ſalutaverunt, Artaxiam appel-
lantes ςχ nomine urbis, quæ caput regni erst, & ubi re-
Enum acceperat
(c.) Cyrrus & forté Cybros, urbs Cyrrhiſticæ regiun-
culæ, in Sytia Provikcia. Hodie Quennaferim, au

Bogtas oppidaliun PrefsRuræ Aleppi.

(a) Urbs Armeniæ majoris. Hodie EKarbsbag Provin-

1542 C. Cornelii Taciti.
manifeſtus. Vox quoque ejus audita eſt in con-
vivio, cùm apud Regem (a) Nabatæorum co-
ronæ aureæ magno pondere Cæſari, & Agrip-
pinæ, leves Piſoni & cæteris offerrentur; prin-
cir Ro mani, non Parthi regis filio eas epulas
dari: abjecitque ſimul coronam, & multa in
luxum addidit, quæ Germanico, quanquam
acerba, tolerabantur tamen. Inter quæ ab Rege
Parthorum Artabano legati venêre: miſerat
smicitiam ac fædu, memoraturos, & cupere
renovari dexiras, daturumque honori Germa
nici, ut ripam (b) Euphratis accederet: petere
interim, 29 Vonones in Syria haberetur, neu
proceres gentium prepinquis nuntiiz ad diſcor-
dias traheret. Ad ea Germanicus, de ſocietate
Romanorum, Parthorúmque magnificè; de ad-
ventu regis & cultu ſui cum decore ac modeſtia
reſpondit. Vonones (c) Pompejopolim Ci-
liciæ maritimam urbem amotus eſt. Datum id
non modò precibus Artabani, ſed contumeliæ
Piſonis, cui gratiffimus erat, ob plurima offi-
cia & dona, quibus Plancinam devinxerat. M. Si-
lano, L. Norbano Coss. Germanicus (4) Kgy-
ptum proficiſcitur cognoſcendæ antiquitatis:
ſed cura provinciæ prætendebatur, levavitque
aper-

(a) Nabatæi populi Arabiæ Petrææ.
(b) Fluvius Armeniæ, Aſiæ minoris, Syriæ, Aſsyriæ,
Arabiæ deſertæ &c. in Perſicum Sinum cum Tigri fluvio
defertur. .
(c) Pompejopolis urbs Ciliciæ maritimæ foli priùs,
poſteà victo Mithridate à Pompejo M. nomen accepit.
(d) Regio Africæ ad mare Ægyptiacum, partim maris
Mediterranei & Δ mare Rubrum,

ο Μ
Π
μ
μμϑϑ
Γ enn
ἰ
τἶ]ΠἹ delo,
{μι 4
!
ὰ
Ν αλμι
ἿΠ ])
εᾳυί{!ἑω{ὼ.π
{ηλίι
γμΝ η ὰ
Ν
Ν
poeion
μἸ
εῖ ι
μ
ὑ Ν

—=
Π υ
μ Π
Μ τ ἰ
Ἀ η η
Σ Μ Π η
inede⸗ :
τ
"
' Δ}
ὼ} Ν
Ρΐ;“;ππππεἶιῖ:...
[;υ "Μ
η ἐ
"ἤ η

) enn Ἴ

ὶ
Ἄ ),.
.}7) ΡΜΠΜ

—
--
—
==
ΞΞ

ψ Ὶ
Ὧ ι ,

Δ, ἐ ν |

μῃ
hmgulg
Ε Τ
. ά ᾿,
Ἰρδηγ ,
ἌΗ
ἐ , )
μ αἱ {.
ὐ χίηι
μ
ἀμΕ Ν ι
ΡΟΠΙΡε]οΡοΗ';ῃ ἢ
μ μ

ἰΝ.
ὐ } ἢ}"

„7

ale }

hunin

—

—

!

ἷ ᾿ .
Ἴ ἡ
μ {
} ἼἋ
ψ
{{
(ἢ ρΜΜ

Βοἆ"ἔπωνιἶ |

Annalium Liber Secundus. 133
apertis horreis pretia frugum, multâque in vul-
us grata uſurpavit, ſine milite incedere (a) pe-
gibur intectis, & pari cum Græcis amiféstu, P.
Scipionis æmulatione, quem eadem faétitaviſſe
apud Siciliam, quamvis flagrante adhuc Pœno-
rum bello, accepimus. Tiberius cultu, habi-
tuque ejus lenibus verbis perſtricto, acerrimè
increpuit, quod contra inſtituta Auguſti non
ſpontè principis, (b) Alexandriam introiſſer.
Nam Auguſtus inter alia deminationis arcana
vetitis, niſi permiſſa, ingredi ſenatoribus, aut
equitibus Romanis inluſtribus ſepoſuit Ægy-
ptum, ne fame urgeret Italiam, quisquis eam
provinciam, clauſtraque terræ ac maris, quam-
vis levi præſidio adverſum ingentes exercitus
inſediſſet. Sed Germanicus nondum comper-
to profectionem eam incuſari, (c) Nilo ſub-
vehebatur, orfus oppido à (d) Canopo. Con-
didére ἰά ( ) Spartani, ob ſepultum illic recto-
rem navis Canopum, quàâ tempeſtate Menelaus
Græciam repetens, diverſum ad mare;, ter-
I 3 ramqus

(a) Id eſt, non calceatis more Romano: nam calcei
Romani altiores non ſolùm imos pedes, ſed etiam tibias
velabant crure tenus, ſed ſoleatis: nam ſoleæ „ crepidæ
tantùm plantarum calces imas tegebant, cæteris fermè
intedtis.
(5) Alexandria urbs, Ægypti totius eaput ab Alexan-
dro M. condita. Hodie Turcis dicitur Scanderia.
(c) Nilus Huvius Ethiopiæ & Ægypti in mare £gy-
Ptium maris Mediterranei. .
(d) Urbs gypti condita à Canopo Navarchou Sparta-
norum, qui morlſu ſerpentis ibi interi τ & ſepultus eſt.
(e) Sparta vel Lacedæzmon urbs & caput Laceniæ in
eloponeſo Previncia Graciæ.

134 & Cornelii Meiti
ramque (a) Lybiam delatus. Inde proximum
amnis (b) os dicatum Herculi, quem indigenæ
ortum apud ſe, & antiquiſſimum perhibent,
eôsque qui poſteà pari Vvirtute fuerint, in co-
gnomentum 6705 adſciros. Mox viſit veterum
( Thebarum magna veſtigia, & manebam (d)
ſructis molibus lireræ .Ægyptiæ, priorem opu-
lentiam complexæ: juſsusque eſt ſenioribus ſa-
cerdotum patrium fermonem interprerari, re-
ferebar, ᾿σόλι 78 quond am ſeptuaginta millia
atate m'litari, atque eo ecum exercitu regem
Rhamſen Libid, Xihiopiäâ, Medisque & Ferſis,
Bactriano, ac δεγι ) potitum; quäsquc
terras Suri, Armeniique» 15 ο gui Capha
doces colunt, Bithynune, hine Lyciuzm ad mare
imperio tenuiſſe legebantur, & indicta gentibus
tributa, pontus argenti & auri, numerus armo-
rum, equorumque, & dona templis, ebur, at-
que odores, quasque copias frumenti & omni-
um utenſilium quæque natio penderet, haud
minùs magnifica, quàm nunc vi Parthorum, aut
poten-

(a) Regio Africæ ad mare Lybicum, partem maris
Mediterranei. Subinde hoc nomine tota Africa intelli⸗
1tur.
(b) Heracleoĩcum vel Canopicum oſtium Nili ſtuvii in
Xgypto inferiore ad Occidentem: hodie quid ſit, non li-
quet. Nilus enim olim ſeptem habebat oſtia, nunc verò
tantàùm tria haber vel quatuor. Fuit dicatum Hereuli,
quem Ægyptii apud ſe natum, & Hercule Græco decem
annorum millibus antiquiorem fingunt ;
(c) Thebæ, urbs Thebaidis, quæ fuit prima £Ægyßti

ſuperioris Provincia ad ripam QOricntalem Nili fluvii. Ho-

die Inſine dicitur.

(4) Quo nomine Pyramides, Obelifci, aliâque ejusmo-

di æ dificie Rructurz luxu eommendata deſignantur.

'

Π
εἰ
n lecl
ἐ
Ν
,ιειπὶπεδιθρὶἶ
Π [υΡΘἵΗΠΐΠ
Π
Γ,
heim
ΕΓ}}.
μ γΙ)Βπ
μ μ
Ε͵
|

αὐδιὶμ
Π
ΕΊ
ONn Ni ἐ
eig, εὰ
ο

Ϊ

Π
ω:υ'ωω!}π!ποῃτι}

{π μ , ἐ

ἀὰ η
ΜτἳιὶιϊπΤΗ«
ε]γζὼᾶὶπἷἱἂ
μ Ἢ
Π
μῃ " '

Π
Ϊ ἆψᾠ[ῃππὡἂ
D
lumtt

ὴ

ὴ ῃ

Ὶ ᾿ὴν

ἜΝ
ἤχήν
ὑ ἀ τ

Μ ἐ
nemu
uchit ἤϊ
Τ !

ἡμνῴ .

Μμι; ψή
lentu (
ἰγηνηίνν
( ι
Π )
emisent
Π͵
Π
γἱ
—
!

Μ Ν Ἠυνἵὶ;ῄ
μ μ
Ἷ οἆὶι,ῃυπςνᾗ. |
ἐ τ4
εὐθάθν

Τ,
ΜΝΜΒ“

Annalium Liber Jecundus. ὙῈ
potentia Romanà jubentur. Cæterùm Germa-

nicus aliis quoque miraculis intendit anim um,
quorum præcipua fuére Memnonis Saxea effi-

gies, ubi radiis ſolis icta eſt, vocalem ſonum

reddens, disjectâsque inter & vix pervias are-
nas inſtar montium eduétæ (a) Pyramides cer-
tamine & opibus regum, lacusque effoſsà hu-
mo ſuperfluentis Nili receptacula, atque alibi
anguſtiæ, & profunda altitudo, nullis inqui-
rentium ſpatiis penetrabilis. Exin ventum

(b) Elephantinen ac (c) Syenen, clauſtra olim
Romani Imperii, quod nunc rubrum ad ma-
re pateſcit. Dum ea æſtas Germanico plures
per Provincias tranſigitur, haud leve decus
Druſus quæſivit inliciens Germanos ad diſ-

cordias, ütque fracto jam Maroboduo usque

in exitium inſiſteretur. Erat inter (d) Goto-
nes nobilis juvenis nomine Catualda profugus

olim vi Marobodui, & tune, dublis rebus
ejus, ultionem aufus. Is validà manu fines

Marcomannorum ingreditur, corruptisque
Ἔ 4 ᾿ Pri-

. (2) Pyramides ab Ægyptiis regibus ex affluentia divi-

tiarum initar montium exſtruétæ funt. Earum una à tre-

centis ſexaginta hominum millibus viginti annorum ſpa-
tio exſiructa traditur tantâ impensà, ut in aliis, cœpis,
& raphanis centum οἰζορίητα talenta inſumpta fuerint.
(db) Inſula in Thebaide ad Nilum fluvium
(c) Urbs in Thebaide limes & terminus olim Romani

Imperii, quod nunc Trajani vi toriis ad mare Rubrum

ſive Erythreum protenditur. In Syene puteus eſt, qui

indicat ſulſtitium. Ibi dum ſol eſt in Cancro, recta cor-
pora nullam umbram faciunt. :

(4} Gotones, Populi Germani ad fluvium Viadrum.
Hodic pars media Sileſiæ Ducats, ſub ragno Bohemiæ.

136 C. Cornelii Taciti

Primoribus ad ſocietatem, (a) inrumpit Re.
giam caſtellümque juxtà ſitum. Veteres il-
lig Suevorum prædæ, & noſtris & Provinciis
lixæ, ac negotiatores reperti, quos jus com-
mercii, deinde cupido augendi pecuniam, po-
ſtremùm oblivio patriæ ſuis quemque ab ſedi-
bus hoſtilem in agrum tranſtulit. Marobo-
duo undique deſerto non aliud ſubſidium,
quàm miſericordia Cæſaris fuit. Transgreſ-
ſus Danubium, quà Noricam provinciam præ-
terfluit, ſcripſit Tiberio, non ut profugus aut
ſupplex, ſed εχ memoria prioris fortunæ.
Nam multis vationibus clariſſimum quondam
Regem ad ſe vocantibus, Romanam amici-
iam prætuliſe. Reſponſum à Cæſare, tu.
tam ei honoratämque ſedem in kalia fore, ὶ
maneret ln rebus ejus aliud conduceret, abi-
furum fide, qud veniſſet. Cæterùm apud Se-
natum diſſeruit, neon Philippun: Athenienſt-
bus, non Pyrrhum, aut Antiochum, Popule
Romano proinde metuendos fuiſſe. Extat Ora-
tio, quà wagnirudinem viri, violentiam ſub-
Jectarum ei gentium, ξ qudàm propinquus Ha
liæ hoftis, ſitaque in deſtruendo eo conſilia ex-
szulit. Et Maraboduus quidem Ravennæ ha-
bitus, ſi quando inſoleſcerent Suevi quaſi re-
diturus in Regnum oſtentabatur. Sed non
exceſſir Italia per duodeviginti annos, conſe-
nuitque, multùm imminutaà claritate, ob ni-
miam vivendi cupidinem. Idem Catualdæ
: caſus:.

—

(a) Boviasmum, ubi regia Marobedui erat, & caſtel-
lum propè ſitum occupat.

Me ) ἷ“ΐ
μ
Ω
ανοὺν

μ Ν

PRege Vn
Π

ΓΠΠΠ,

μ
, ὕπιι
Γ1}}
PeIheo,
εὐ ι
ῃ

Aecm.

——

ὍΝ
Π Nuharen
ᾧ ΤΝ υ
Komn ἢ μῃ
Ι Ν“ὖωκζ”.;ἶ
Kumenn
ineſelihn
ὴ Π
μῃ ι
ι
Οτλνὶεΐιἷπν:ἕ:ὶ;;
| Μω;ἷτςὢ "
Ν [;Μ:
[ Ν
Δ}

ὑὼ;

ψ
'

ῳ

Ν (}ν: Annalium Liber Secundur. 137
n l ceaſus, neque aliud perfugium: pulſis haud
tn e multò poſt Hermundurorum opibus, & Vipi-
τ Ουοξἶζσωωι. lio Duce, rece tüsque, (a) forum Julium (b)
"ὴν Narbonenſis Calliæ Coloniam mittitur. Bar-
Nn, bari utrinque comitati, ne quietas Provincias
μ immixti turbarent. Danubium ultra inter flu-
διὰ mina (c) Marum & (4) Cuſum locantur, da-
bin ἴὰ 10 Rege Vannio gentis (e) Quadorum. Simul
ι ἶδ nunciate KRegem Artaxiam, Armeniiz à Ger-
ΡΌ manico datum, decrevère patres, ut Germa-

Π ( „ens. Structi & arcus circùm latera templi
un u Martis Ulroris, cum effigie Cæſarum, lætio-
ὙΝΗ Μ re Tiberio, quia pacem fapientià firmaverat,
wil, , quàm ſi bellum per acies confeciſſet. Igirur
n uſte/ Rheſcuporim quoque Thraciæ Regem aſtu
Ν adgreditur. Omnem eam nationem Rhœme-

Π ἢ Ις tacles
μ ῖ
Μ { (4) Oppidum Oxybiorum populorum, in Viennenſi

Π tertiä Narbeneniis regionis Provincia, & in Gallia Ho-
4 9 die Trejuls, urbs Provinciæ & Præfesturæ Provence pro⸗
4}}}} μ oram in regno Franciæ.
Π ὰ (Ὁ) Νετϑοποπῦς ἔξει Viennenſis, regio Galliæ ad mare
ἡε μ ᾿ Mediterraneum. Hodie pars Orientalior Vaſconiæ pro-

γ * vinciæz late ſumptæ.
' μ (c) Marus, fluyius Quadrorum & Taracatriarum po-
Ἱ ς ρυΐοτασι, & Adrabæ campi, in parte Meridionali Ger-
i urddre maniæ; in Danubium ſe exoncrat. Hodie Moraura, in

"Ἱ δ" Moravis Marchionatu Regni Bohemia, in Auſtriæ Archi-
Apnme, ὙΠ en Keg- :
{ Θ!ΠΜ ducatu circuli Auſtriæ, & in regno Hungariæ.
ΐ 4 : (ἀ) Fluvius Taracatrierum populorum, in parte Me-
, ridionali Germaniæ, in Danubium fluvium labitur. Ho-
die Uvag. in Hungaria ſuperiore.
(e) Quadi Populi Germaniæ. Hodie in Moravia Mar-
ionatu.

—
ui nlin

433 CL. Cornelii Taciti

tacles tenuerat; quo defuncto, Auguſtus par-

tem Thracum Rheſcuporidi fratri ejus, par-
tem filio Cotyi permiſit. In ea diviſione ar-
va, & urbes, vicinia Græcis, Cotyi; quod
incultum, ferox, adnexum hoſtibus, Rheſcu-
pPoridi ceſſit, ipſorumque Regum ingenia, il-
liamitc & amœnum, huic atrox, avidum, &
ſocietatis impatiens erat. Sed primò ſubdola
concordià egêre: mox KRheſcuporis egredi ſi-
nes, vertere in ſe Cotyi data, & retiſtenti vim
facere; cunctanter ſub Auguſto, quem au-
ctorem utriusque Regni, ſi ſperneretur, vin-
dicem metuebat. Enimverò audità mutatio-
ne principis, immittere latronum globos, ex-
ſcindere caſtella, cauſas bello. Nihilæque Ti-
berium anxium habebat, quàm ne compoſita
turbarentur, deligit centurionem, qui nuntiaret
regibus, ne armis diſceptarent; ſtatimque à
Cotye dimiſſa (unt, quæ paraverat auxilia.
Rheſeuporis, fictà modeſtià, poſtulat eundem
in locun, coiretar, poſſe de controverſtis colloquio
rranſigie nec diu dubitatum de tempore, loco,
dein conditionibus; cùm alter faciliate alter
fraude cuncta inter ſe concederent, acciperént-
que. Rheſcuporis ſanciendo, ùt dictitubat, fœ-
deri, convivium adjicit, traclâque in multam
noctem lætifià, per epulas ac vinolentiam in-
cautum Cotyn, & poſtquam dolum intellexerat,
ſacra regni, ejusdem famil α deos, & hoſpita-
les menlas obteſtantem, catenis onerat, Thra-
ciâque omni potius ſcripſit ad Tiberium, ſtra-
Kas { ὲ inſidizs, præventum sean, .
J Ν ἢ imu

0353

Γι

ΓιιπυἩ“Μἁν:
μ "
᾿ 4 τ
ΩΝ,
ὐ διῦ
Π
,
εΝ
ἐ Ἷ
μ
μ
μ μι
ΓΊΠ Ν
ψ
μ
Tpendk
Ν
" Π
ἓτἱ“ἷῶε) Der |
ἔμῃ) ἀϊῃ

—.—

4 Δή
Δημ μ ἢ
} γ1; Π
ἷ'.Ἠ ἜΠ
ἐ

η
Π Ὶ
Ὶ
...ιμἃιιῃι'ξ"ιωἵκ.ι
" ΕΜΞΜΜ
' μ
Δλ το; ο
ὴ "
Ὠμ a⸗
)
Ν ,Ἴ;'“Ἕ"“

ὄ μ
Ἀ Π
ἷἷἶΐζδ) e
lotlei,
eNen
or εὐ

Kl uniig

Π
ἡ ζιαῖν:
Μίν, μῃ
Pererenn,
ΓΠ us
Δ 1 .}.1
ο ε}
ἜΠ Τ,

wen Ν

᾿
!

Ἷ

)
Π υ"(’ἵᾖγ
ὰ
,

ε}
ἤμ ιπὡψῃ
κιἷττοἷεπιεεωιπ-
"Ἰπωὶυιἁὶεξες...
ἀ“...οκζ
ἐ
Π
!

Aannalium Liber Secundas. τ2Φ

ſimul bellum adversùs (a) Baſternas, (b) Scy-
tâsque prætendens, novis peditum & equitum

copis ſeſe firmabat. Molliter reſcriptum,

fraus Sr- A, eum innocentia fidere: cæ-

terum neque ſe, negue ſenatum, niſßi cognità

tausd, μ injuriam aiſereturos: proinde

tradito Cotye veniret, trangferret invidiam
oiminis. Eas litteras Latinius Pandus Propræ-
tor Mœſiæ, cum militibus, queis Cotys trade-
retur, in Thraciam miſit. Rheſcuporis inter
metum & iram cunétatus, maluit patrati, quàùm
incepti facinoris reus eſſe: Occidi Cotyn jubet,
moriémque ſpontò ſumptam ementitur Nee
tamen Cæſar placitas ſemel artes mutavit, ſed
defuncto Pando, quem ſibi infenſum Rheſcu-
poris arguebat, Pomponium Flaccum veterem
ſtipendiis & arctà cum rege amiciti?, eôque
accommodatiorem ad fallendum, ob id maximè
Meſiæ præfecit. Flaccus in Thraciam trans-
greſſus, per ingentia promiſſa, quamvis ambi-

guum, & ſcelera ſua reputantem, perpulit, ut

præ-

(a) Baſternæ laté ſumpti populi Germano-Sarmatiæ
εἰ meridiem Hodie Volhynia & Podolia regiones Sta-
τἂς Poloniæ. Baſternæ νετὸ propriè dicdi, ſunt populi
Baſternorum verò dictorum. Hodie pars Meridionalls
Volhyniæ inferioris.
(b) Cimmeria, quæ poſteà Scythia Europæa, ſive parva
Scythia, regio eſt meridionalis Sirmatiæ Europææ ad Pon-
tum Euxinum & Mæorim paludem. Hodie pars major
Tartariæ parvæ, ſub clientela Turcarum. Fuit etiam
in Europa Scycthia altcra, aliguando pars Mœſiæ regionis,
poſteà verò Provincia IIlyrici Orientis ad Pontum Euxi-

num. Hodie pars Orientalis & Septentrionelis Balgarim

Provinciæ, ſub Turcico Imperie Europæo.

148 C. Cornelii Taciti

Præſidia Romana intraret. Circumdata hine

regi ſpeeie honoris valida manus, tribunique,
& centuriones, monendo, ſuadendo, & quantò
longiòs abſcedebatur, apertiore cuſtodiàâ, po-
ſtremèò gnarum necefſitatis in urbem traxre.
Accuſatus in Senatu ab uxore Cotyis, damnatur,
ut procul regno teneretur. Thracia in Rhœme-
talem filium, quem, paternis conſiliis adverta-
tum conſtabat, inque liberos Coryis dividitur,
iisque nondum adultis Trebellienus Rufus præ-
turà functus datur, qui regnum interim tracta-
ret, etelele quo majores Marcum Lepidum.
Ptolomæi liberis tutorem, in Wgyptum miſe-
rant. Rheſcuporis Alexandriam devectus, atque
Ülio fugam tentans, in ficto crimine interfici-
tur. Ber idem tempus Vonones, quem amo-
tum in Ciliciam memoravi, corruptis cuſtodi-
bus effugere ad Armenies, inde in (a) Alba
nos (b) Heniochéôsque, & conſanguineum ſibi
Regem Scytharum conatus eſt ſpœie venandi,
omiſſis maritimis locis, avia ſaltuum petiit:
mox pernicitate equi ad amnem (c) Pyramum
contendit, cujus pontes accolæ ruperant, au-
ditàâ regis fugà; neque vado penetrari pote-
rat. Igitur in ripa fluminis, à Vibio Fronto
ne Præfecto equitum vineitur. Mox Rem-
mius evocatus priori cuſtodiæ Regis adpoſieui⸗
quaſi

(a) Albania regio Aſiæ ad Mare Caſpium. Hodie pars
masjor Provinciæ Sirwan in regno Perſiæ.
(δ) Heniochi populi Sarmatiæ Aſiaticæ verss Pontum
Euxinum. Hodie pars Regionis populerum Abaſſa in
Geongia.
(ς) Pyramus fluvius Cappadociæ S& Cilicisæ regionum.

Π
μ μ
Π Ν
ὰ ὑ
,
ἰηΐν (
Amickeim
Ἴ1}}
ἐ εὴΝ
αὐι ὰ
Ν
ι ὶΝ
nun ,
nen Cermun
on, μῃ
}

ἡ μῃ
Μ κ
ἡἰαηη,
, )

, ἤν

ἡ: "
ιἁκξῃἠοΐ'ωἁ...π β
Ἵ ἰ

btei
" Μ[“ῃςθ ΜΙΟ

8 Gnne

η ,

–
:,
ς
NS
Ἱ
.
"1,
{ ε}
ἆἓἃῬΓΠΜ“εἶ
γἀ ;
11
ons Ν
ἈΝ

1 {Π|}}}
μῃ οἶπ
Π
Τ
Π
ει
Τ,
ἐΝ ἡ
ἿΗ
ἴ Ω
μ

=

|
]
|
|
|

ρρβ’ΘἷΠΓ" " ι

Τ} ι’,'ὶ᾿
llcum⸗ |

Annklium Liber Secundus. 141
quaſi per iram gladio eum tranſigit: unde ma-
jor fides, conſcientiàâ ſcelsris, & metu indicii,
mortem Vononi inlatam. At Germanicus
Egypto remeans, cuncta, quæ apud legiones
τ urbes juſſerat, abolita, vel in contrarium
verſa cognoscit: hinc graves in Pionem con-
wumeliæ, nee minũùs acerba, quæ ΔΡ illo in
Cæſarem tentabantur. Deinde Piſo abire Su-
ria ſtaruit; môxXque adversà valetudine Ger-
manici detentus, ubi recreatum accepit, vo-
τάηδς pro incolumitate ſolvebantur, admotas
hoſtias, ſacrificalem apparatum, feſtam (a)
Antiochenſium plebem, per lidtores protur-
bat. Tum (b) Seleuciam digreditur, oppe-
riens ægritudinem, quæ rurſum Germanico
acciderat. Sævam vim morbi augebat perſua-
ſio veneni à Piſone accepti: & reperiebantur
ſolo, ac parietibus erutæ humanorum corpo-
rum reliquiæ, carmina & devotiones, & no-
men Germanici plumbeis tabulis inſcul-
ptum, Semiuſti cineres ac tabe obliti, alia-
que maleficia, queis creditur, animas numini-
bus infernis ſacrari. Simul miſſi à Piſone in-
cuſabantur, ùt valetudinis adverſa rimantes.
Ea Germanico haud minùs irà, quàm per me-
tum accepta: 7 limen obſideretur, ὶ effunaen-
dus ſiritui ſub oculis inimicorum foret quid
dein-
(1) Antiochia cognomento magna urbs Syriæ prima-
ria ad Orondem fluvium, media ferè inter Byzantium &
Alexandriam. Nomen habet à Conditoris patre Antio-
0.
(b) Seleucia urbs Syriæ condita apud oſtia Orondis
ſluvii à Seleueo flio Antioohi.

142² C. Cornelii TLaeciti
deinde miſerrimæ conjugi, quid inf antibus Ii.
beris eventurum t Lenta videri veneficia:
Zeſtinare ᾽ urgere, ut provinciam, ut legio.
ues Jolus habeat. Sed non urque ξὸ defectun
Cermanicum, neque præmia cædis apud inter-
fectorem manſura. Componit epiſtolhs, queii
amicitinm ei renunciabat. Addunt plerique
juſſum provinciä decedere. Nec Piſo mora-
tus ultra, naves ſolvit, moderabatùrq; ourſui,
quò propiùs regrederetur, ſi mors Germanici
Syriam aperuiſſer. Cæſar paulisper ad ſpem
erectus, dein feſſo corpore, ubi finis aderat,
adſiſtentes amicos in hunc modum adloquitur:

Si fato consederem, juſtur mibi dolor etiam

adversus Deos eſſet, quòd me parentibus, lite-
ris, patriæ, intra juvent am pramaturo exitu
raperent, nunc ſeclere Piſonis & Plancine in-
terceptur, ultimas preces pectoribus veſtris re-
linquo: referatis patri ac fratri, quibus acer-
bitatibus dilaceratus, quibus inſidiis circum-
ventus, miſerrimam vitam peſſima morte fi
nierim: quos ſpes meæ, ({ quos propivquus
Jſanguis, etiam quos invidia erga viventen
movebat, inlachrymabunt, quondam =
E& tot bellorum e huen ‚muliebri fraude
cecid } : Erit vabis locus querendi apud ſe-
natum, invoc andi liges. Non hoc pracipuum
asmicorum munus cſt, proſequi defunctum gna-
vo quaſtu, Sed quæ voluerit, meminiſſe » 454
mandaverit exequi. Flebunt Germanicam
etiam ignoti: vindicabitis vos, ὶ me potiu,
quàm fortaunam meam fovebatis. ONendite

populs Remano divi Augußi neptem, eandemd

φοῖ

Μ
ſ μ
᾽͵͵᾽:. 7
τ

Ϊ ,

| Μ]}}
Π

|
Ι

} ΔῊ
Ν unn
Ἴ

7 Π
'

ὶὲ...) ἃὲ!.ὼωῃ
Π

ἰ Ω
nmapim
71
umnfien
Femoratnet
η
η εὴ
Μεἓῃ...εχ;;
ςξ«κ ( 4
ΜΗ ;
ΠΗ ,
“ξ“ἦἵΐῖἷ(ω Π
ἵξοκιμ .
;“ἶ"’“» {
te "
ι ἰ

ΞΞ:Ξ –
=

ἐ Ne
Meenbein
w { } ἂῖ“:
1 Auliper
Ὁ ἐ μ

Π ἰμι!.

Τ
.
)
ἡγίναι
η
ι ῥπ:τὶ,μ:ἔψκῤ
ΜΝ μ 1}
} ι»υν.«τ'ιἓξ'᾽
9{

ἡμμ }

μ
Μ Ι"

Π

"

Annalium Liler Secundus. 14

conjugem meam: numerate ſex liberos. Mi-

zricordia cum accufſantibus erit s-vrur,

leleſta mandata, aut non credent homines,

aut non ignoſcent. Juravêre amici dextram
morientis contingentes, ſpiritum ante, quàm
altionem amiſſurox. Tum ad uxorem versàùs;
per memoriam ſui, der communes liberos ora-
vit, exueret feror am, ſævienti fortung ſub-
mitteret animum neu regreſſa in urbem æmu-
Intione poténtiæ v lidiores irritaret. Hæc pa-
làm, & alia ſecretò, per quæ oſtendere credeba-
tur motum ex Tiherio. ΝΝ. ; multò poſt extin-
guitur, ingenti luctu provinciæ & circum jacene
tium popùlorum. Indoluêre exteræ nationes Re-
gesque; tanta illi oomitas in ſocios, manſuetudo
in hoſtes; visuque & auditu juxtà venerabilis;
eùm magnitudinem & gravitatem ſummæ fortu-
næ retineret, invidiam & adrogantiam effugerat.
Funus ſine im ginibus & pompa, per laudes &
memoriam virtutum ejus celebre fuit. Et erant,
qui formam, ætatem, genus mortis, ob propin-
itacem etiam locorum;, in quibus interüt,
agni Alexaadri fatis adæquarent. Nam atrum-
que corpore decoro, genere inſignt, haud mul-
vam triginta annos egreſſum, ſuorum inſidiis
externas inter gentes octidiſe: ſèd hunc mitem
erga amicos, modicum voluptatum, uno matri-
monio, certis liberis egiſe; neque minar præ-
liatorem, etiamſi temeritas abfuerit, præpe-
aditusque ſit yerculſus tot vitctoriis Germanias
Gervitio premere. QOuodſi ſolns arbiter rerum,
jure & nomint regio uliſſet, tantò promptius
asdſecuturam glortan militiæ, dantupe clee
Ω

144 C. Cornelii Taciri
mentid, temperantiä, cæteris boni artibus
praſtitiſſet. Corpus antequam cremaretur, nu-
datum in foro Antiochenſium, qui locus ſepul-
turæ deſtinabatur: prætuleritne veneficii ſigna,
parum conſtitit: nam ut quis miſericordia in
Germanicum, & præiumptà ſuſpicione, aut
favore in Piſonem pronior, diverſi interpreta-
bantur. Conſultatum inde inter legatos, quique
alii ſenatorum aderant, quisnam &)riæ præpce-
retur. Et cæteris modicè niſis, inter Vibium
Marſum, & Cn. Sentium diu quæſitum: Dein
Marſus Seniori, & acriùs tendenti Sentio con-
ceſſit. Isque infamem veneficiis ea in Provin-
cia, & Plancinæ percharam nomine Martinam
in urbem miſit, poſtulantibus Vitellio ac Vera-
nio, cæterisque qui crimina & accuſationem
tanquam adversùs receptos jam reos inſtrue-
bant. At Agrippina, quamquam defeſſa luct., &
corpore ægro, omnium tamen, quæ ultionem
morarentur, intolerans, aſeendit elaſſem cum
cineribus Germanici & liberis, miſerentibus
cunctis quèa fſæmina nobilitate princep pulcber-
rimo modò matrimonio inter venerantes, gra-
tantesque aſpic: ſolita, tunt ferales reliquias .
nu ferret, incerta ultionis, anxia ſui; ἐ el
fæcunditate fortunæ totier obnexia. Piſonem
interim apud (a) Coum inſulam nuntius adſe-
quitur, exceſſiſſe Germanicum. Quo intempe-
ranter accepto, cædit victimas, adit templa:
neque ipſe gaudium moderans, & mage M
oleſ-

Provinciæ Aſiæ minoris in mari £Ægao.

—
(a) Cous Inſularum Sporadum una ad oram Doridis

13
ℳ

| πΜ’ἁΡἨῃς
A
μ

μ '

"
μ

Π μ͵᾽

αὐμο Ϊ
μα
μν :
Nicuin N0M

μ
Π
Ν
{{ Ν
ὕπανι
2 4|4}, ᾧ
. θζ
"
{{ Η ι
ΠΜΏΝ ἐ
ί{ψ Π}.7..
Μ η icni,
ῖξᾗέαα, 4
ὴ
n
ti, 4 |

.

Π Π

᾿
ὠ

lfei '
) ὶ
Ξυ'ῃῃΐἳἓωετεωγ, ,

χ ,
| ’Ἱὶἷοω,ἅ

ἐ ἢ
ἴ ſi
Ν

Ἀ
Ν

ner .

Γ Ἧ
Π 1181
ἰφ
wenti φ
ἰμα ὴ μ
ΜΠῚῚ Π

Δ χ.

Π
Σ
γα ἰΝ
Π
7
χὴ τ
μ μ
Π{ }}}
μ ,.}}
Μ
μ klond
Π Ν

Annalium Liber Secandm. 145
ſoleſcente Plancinâ, quæ luctum amiſſæ ſoro-
ris tum primùm læto cultu mutavit. Adflue-
bant centuriones, monebantque, promptæikli
legionnm ſtudia, repeteret provinciam non jure
ablatam, & vacauam. Igitur quid agendum

conſultanti, M. Piſo filius properandum in ur-

bem cenſebat: nihil adbuc inexpiabile admiſ-
ſum, neque ſieſßpiciones imbecillas, aut inania
famaæ pertimeſienda: diſeordiam erga CGerma-
nicum odio fortaſſe dignan, non ραμᾶ: 66
ademptione provinciæ ſatiaf attum inimicis.
Φμο ῆ regrederktur, obſiſtente Sentio, civile
belam incipi, nec duraturos in partibus cen-
turiones, militéague, apud quos recens impe-
ratoris ſui memoria, & penitus infixus in
Ccſares amor præv leret. Comrà Domitius
Celer ex intima ejus amicitia diſſeruit; uten-
dum eventu: Piſonem, non sentism dyriæ præ-
paſitum: huic faſces & jas pratoris, ῥμῆς légio-
nes datas. Si quid beſtile ingruat, φ “D
arma oppoſiturnm, qui legati aubtoritaætem, 8
propria mandata acceperit? Kelinquendum
etian: rumoribus tempus, quo ſeneſiant: ple-
rumque innocentes, recenti in vidiæ impares.
At ἢ teneat exercitum, augeat vires z multa,
quæ provideri non poſſint fortuitè in melius
caſura. An feſtinamus cum Germ niet ecne-
ribus adpekere, ΜῈ te mauditum, & indefen-
Jum planctur Agripphinæ, ac vulgas imperitum,
primo rumore rapiant? Eſt tibi Auguſtæ con-
ſeientia, ε} Cæaſurir favor; ſed in ccultor '
periiſſe Germanicum nudli jactantins mærent,
quàm qui maximeè tætantur. Haud magnàâ
K mole

746 Ο Cornelii Taciti

mole Piſo promptus ferocibus in ſententiam
trahitur, miſsisque ad Tiberium epiſtolis, incu
ſat Germanicum luxis & ſuperbiæ; σόψπε pul
Jſum, ut locus rebas nobis patefieret, cur am
exercitüs, eadem ſide, quàtenuerit, repetiv' ſſe.
Simul Domitium impoſitum triremi vitare lit-
torun, oram, prætérque inſiclas lato mari per-
gere in Spriam jubet: concurrentes deſertores
per manipulos componit, armat lixas, trajectis-
que in continentem navibus, vexillum tironum
in Syriam euntium intercipit; Regulis Cilicum,
ut ſe auxiliis juvarent, ſcribit, haud ignavo ad
miniſteria belli juvene Piſone, quamquam ſuſci-
piendum bellum abnuiſſet. Igirur oram (a)
Lyciæ, ac Pamphyliæ prælegentes, obviis na-
vibus, quæ Aggrippinam vehebant, utrimque
infenſi, arma primò expediêre; dein mutuâ
formidine, non ultra jurgium proceſſum eſt:
Marsuũsque Vibius nuntiavit Piſoni, Komam ad
dicendam cauſam veniret. Ille eludens re-
ſpondit, agfuturum, κ prator, qui de vens-
RKciis quareret, reo atque sccuſatoribus diem
prædixiſſet. Interim Domitius (b) Laodiceam
urbem Syriæ adpulſus, cum hiberna ſextæ legio-
nis peteret, quòd esam maximè novis confiliis
idoneam rehatur, à Pacuvio legato prævenitur.
Id Sentius Piſoni per litteras aperit, monétque
ne caſtra corruptoribus, ne provinciam bell
tentet: quésque Germanici memores, aut
ini-

—
——

(a) Regio Aſiæ inter Cariam & Pamphyliam. Pamphy-
lia ejusdem Aſiæ Provincia ad mare Pamphylicum.
(4) Urbs Syriæ Provinciæ ad oram maris Syriaci.

uen
6enſhii
εὐγι.}.
ἐμύμ
ΓῊ Ν
Π
εὐ
Π
{ΠΠ|!
{{Π}}|}}|Ὸ Ιεξξ,η’
ἈμΝ
Π
ἤῃμηπι
Ν οἸδα
Γ3ὈΠἷΠΓ.

ὶ
Ϊ
,

ὶ "
Π
{ πη :
Π
ὑ γγν

δηχὴ Ιὶῃσᾖἵ

arte,

—

—
ἤ .
ὰ μ

Πῃ

Ν
}

“!45 Π }.

erlhumtztn
"
" }

Π Π 11

Π Ν
Ν
ΔΜ Ῥ
Π 10

Dloni, 1)
[ εὐ

Ν.}}
Π ΠΠ}
}

Ἱ Π Π
4Ἅ{{{{Π|

Ν

Π

Π
Π Ν

᾿
-
ι
{

Annalium Liber Secundus. 147
inimicis ejus adverſos cognoverat, contrahi;
magnitudinem imperatoriz identidem inge-
rens, & Kempublicam armis peti, ducitque va-
lidam manum, & prælio paratam. Nec Piſo,
quamquam cœpta ſecùs cadebant, omiſit tutiſ-
ſima ἃ præſentibus, ſed caſtellum Ciliciæ mu-
nitum admodum, cui nomen (a, Celendris,
occupat. Nam admixtis deſertoribus, & tirone
nuper intercepto, ſuisque & Plancinæ ſervitiis,
auxilia Cilicum, quæ reguli miſerant, in nume-
rum legionis compoſuerat, Cæſarisque 78 lega-
tum teſtabatur, provincià, quam is dediſſet, ar-
ceri, non à leglonibus (eäarum quippe accitu
venire) ſed a Sentio privatum odtum Ffalſis
criminibus tegente: conſiſterent in acie, non
bpugnaturis militibus, ubi Piſonem ab ißſis pa-
rentem quondam appellatum; ſi jure ageretur,
potiorem; ſi atmis, non invalidum vidiſſent.
Tum pro munimentis caſtelli manipulos expli-

cat, colle arduo & derupio; nam cætera mari

cinguntur. Contrà veterani ordinibus ac ſub-
ſidus inſtructi: hinc militum, inde locorum
aſperitas. Sed non animus, non ſpes; ne tela
quid m niſi agreſtia ad ſubitum uſum propera-
ta. Ut venêre in manus, non ultrà dubitatum,
quàm dum Romanæ cohertes in æquum enite-
rentur: vertunt terga Cilices, séque Caſtello
claudunt. Interim Piſo claſſem haud procàùl
opperientem oppugnare fruſtra tentavit; re-
, Ἂ . . ς ΄ Ἔ τ
greſsusque, & pro muris modò ſemet adfliétan-

do, modè ſingulos nomine ciens, præmiis vo-

K 2 cans,

— — —

(4). Urbs Ciliciæ littoralis in Pamphyliæ confinibus.

148 C. Cornslii Taciti.
cans, ſeditionem cœptabat, adeôque commo-
verat ut ſignifer legionis ſextæ ad eum ſignum
tranſtulerit. Tum Sentius occanere cornua,
tubasque, & perti aggerem, errigi ſealas juſſit,
ac pr mpriſſeimuam quemque ſuccedere; alios
tormentis haſt as, axa &- faces ingerere. Tan-
dem victàâ pertinaciâ Piſo oravit, uti traditis
armis maneret in caſtello, dum Cæſar, cui δγγὲ-
am permitteret, conſulitur. Non receptæ con-
ditiones: nec aliud' quàm naves, & tutum in
urbem iter conceſſum eſt. At Romæ poſtquam
Germanici valerudo percrebuit, cunctaâque àùt
ex longinquo aucka in deterius adferebantur;
dolor, ira, & erumpebant queſtus: Ueo ni-
warum in extremas terras relegatum iaeo
Piſoni perneiſſam provinciam ὅσο egiſſe ſecre-
tos Auguſtæ cum Plancina ſermones, vera pror-
, de Druſo ſeniores locutos, diſplicere regnan-
tibus civilia fitiorum ingenia! neque ob aliud
interceptos, quaàm quia populum Romanum aquo
Jure complelti reddita libertate agitaverint.
Hos vulgi Sermones audita mors adeo incen-
dit, ut ante edictum magiſtratuúm, ante Senatũs

conſulſum, ſumpto Juſtitio deſererentur fora,

clauderentur domus; paſſim ſilentia & gemitus,
nihil compoſitum in oſtentationem, & quam-
quam neque inſignibus lugentium abſtinerent,
Atiùs animis mœrebant. Fortè negotiatores,
vivente adhuc Germanico, Syriãà egreſſi, lætiora
de valetudine ejus attulêre: ſtatim credira, -
rim vulgata ſunt: ùt quisque obvius, quamvis
leviter audifa, in alios, atque illi in plures cu-
mulata gaudio, transferunt, curſant per urbem,

nl
Ἴ [ῃῃρἷοΙἩῖΠ

, '
Ν
{
ὼκπῃεἵεετς;ξ.'
αὐο

Ν
δὺ

΄

ἤ

ἀΗΜΜΙ
ψμρ 0

Π μ᾿
} ἣ ωΜ
}
ἡ μ
Π

Π {μη !

Ἢ { Ἦ ’11
μ,{{

ὰ Ν

.
Ἷ

Ν

ι ὰ
uuumbonmmn
Π Π 1
Ἰππιμ ,
ἐγε μ
ὑ lenri
(
. .
Μ μ

ΜΝΜΞἨΠΟΠ)

|

Ι
μ
"

Ϊ
"
Ἷ

ὑ
ſpi
Morenn
es, ἅ ῃ
ἴηηι Νἴᾳ
ἰ ακἴηι

Μ αἰ .

: ψ
felagtmm iten
mntl :
γ ΜΜΜΠΠΠ.
ἤ .'Ἕκῳα {{{{
,
Ἴ 43'22;:!;4;5

ΜΗ
}

μ μ
μ
εὐ
Ἷ πεςιἆιιἷ
ἀ ereldlehn
in 1
μἱμαῦ
ο

Aunalium Liber Secundus. 149

moliuntur templorum fores. [ν 1Ὲ credulitatem

nox, & promptior inter tenebras adfirmatio.

„Nec obſtitit falſis Tiberius, donec tempore ac

ſpatio vaneſcerent. Et populus quaſi rurſum
ereptum acriùs doluit. Honores, τ quis amore
in Germanicum aut ingenio validus, reperti de-
ctetique: ut nomen ejus (a) Saliari carmine ca
neretur: ſedes curules Sacerdotum Auguſta-
lium lecis, ſupérque 645 querceæ coronæ aätne.
rentur ἡ ludos Circeaſès éburna efigies prairet;
néve qiis flamen, aut augier in tocum Germa-
nici, niſi gentis Juliæ ctearetur. Areus ad-
diti Romæ, & apud ripam Rheni, & in monte
Syriæ Amano, cum inſcriptione rerum geſta-
rum, ac mortem ob Rempablicam obiiſſes ſe-
pulchrum Antiochiæ ubi crematus: tribunal
(b) Epidaphne, quo in loco vitam finierat. Sta-
tuarum locorumve, in quels coleretur, haud
facilè quis numerum inierit Cùm cenſeretur
clypeus auro & magnitudine inſignis inter au-
ctores eloquentiæ; adſeruit Tiberius, ſolitum
parémnque cæteris dieaturum, neguc enim elo-
quentiam fortan diſcerni, & ſaris illaſtre, ſi
veteres inter ſeriptores haberetur. Equeſter

ordo Cuneum Germanici appellavit, qui Ju-

niorum dicebatur, inſtituitque uti turmæ Idi-
: .. . . .„ A : ΄
bus Juliis imaginem ejus ſequerentur: plerâque

—

(a) Hi honores præcipui viſi, ut nempe nomen Ger-
manici inſereretur carmini, quo in annua ſolennitate ſa-
cerdotes, quos à ſaltando Salios vocant, inter feſtas cho-
reas, Deos armorum prælides celebrare conſueverunt.
(Ὁ) Antiochia magna urbs Syriæ cognominata Epid-
daphne à Daphne ejus ſuburbio.

150 C. Cornelli Taciti

manent: quædam ſtatim omiſſa ſunt, aut vetu-

ſt 8 oblitteravit. Cæterùm, recenti adhuc meæſti- α
tià, ſoror Germanici Livia nupta Druſo duos
virilis ſexûs ſimul enixa eſt, quod rarum læ

tumque etiam modicis penatibus, tanto ge udio
Principem adfecit, ut non temperaverit, „quin
jactaret apud patres, nalli antèò Romanoyunm "

| , '

ο{αποδ
Μἶ(
'α ἃυπο
“Π...Ὁ”ξ
Ῥ ἷιὶΟἵἩ '
ῃ Μ[ΜΜἹ

faſtigii wro geminam ſiinen editam. Nam ᾽

συπέξα etiam fortuita ad gloriam vertebat. Sed ὃ

Populo tali in tempore id quoque dolorem tu.

lit, tanquam auétus hberis Druſus, domum I

rergran ci magis urgeret. Eodem anno gravi-
bus Senats deeretis libido fominarum coërci-
ta, cautumque, ne quaſtunz corpore faceret,
ui avus, att pater aut m aritus Egaes Roma-
nus Fuiſſet Viſtilia Pretor ia familià genita li-
cendam ſtupri apud ædiles vulgaverat; more
inter veteres recepto, qui ſat spœnarumadver-
sum inpuclicns in ipfa profeſſione ſiagitii cre-
debant. Exadum & à Titidio Labeon Viſtiliæ
marito, eir in uxore delicti maniſiſtä ultio.
nem legis omiſilſſet? Atque illo prætendente
ſe xagiknta dies ad con uelt andum datat, net
dam ; ά;ν“με ſatis viſum Viſtiliâ ſtatue-
re: eâque in Inſulam Seriphon abdita eſt.
Actum & de ſacris 4 egrratts⸗ Judaicisqu ne pel.
lendis, factümque patrum conſultum, ut qua-
tuor millia ἐιδε 72177; generis es ſiur perſtutione i-
fecta, 9 queis idonea zatas, in i, ſmlam Sardi-
jam veherentur coërcendis illic latrociniis,
& ſi ob gra avitatem cœli in teriſſent ᾽ vile dam-
num: cæteri cederent ltaliäs, vniſi certam

anktt

" Π Ar
nin " ͵΄Μ ,
ι u,
nnmn
΄

Ἢ
ι

ιΙΜΠ in
l

Annalium Liber Secundus. 151

ὑ gnte diem profanos ritus exuiſent, Poſt quæ

΄
ἐ .

" Π

Ρ Π ,
Ῥ ΠΗ Δ)
; ῃ“ὶν Σ] Π ἢ

ἴἓῖ'ΙἷΙὁΠἷ...ζΜ
!͵'Ἀ Ι’Νμ |
" ᾿ Ν

retulit Cæſar, capiendam virginem in locum
Ν Occiæ, quæ ſeptem & quinquaginta per annos
Wfſumm ſanctimonià Veſtalibus ſacris præſede-
rat; egitque grates Fontejo Agrippæ, & Do-

mitio Polliom, quèd offerendo Pilias, de οβοίο
mn Reinpublicam certarent. Prælata eſt Pol-
lionis filia, non ob aliud, quàm quèd mater
ejus in eodem conjugio manebat. Nam Agrip-
pa diſſidio domum imminuerat. Et Cæſar
quamvis poſthabitam, decies ſeſtertii dote ſola-

tus ε. Sæ*ι/[/¹[¹ÜDÜã DP-xnn annenæ incuſante plebe;,

ſtatuit frumento pretium, quod emptor pende-
ret, ὀληοι 6 nummos ſe additurum negotia-

toribus in ſingulor modios. Neque tamen ob

ea pirenti patriæ delatum, & antea vocabu-
lum adſumpfit, acerbéque increpuit eos, qui
divinas occupationes, ipsumque Dominum
dicerant. Unde anguſta & lubrica oratio ſub
Principe, qui libertatem metuebat; adulatio-
nem oderat. Reperio apud Scriptores Sena-
torésq'ie eorundem temporum, Adgandeſtrii
principis Cattorum lectas in Senatu litteras,
quibus mortem Armin'i promittebat : ſi pa-

trande neci venenum mittereture reſponſum-
que eſſe, non fraude nequt vccultis, ſed pa-
1,1
Uam & armatum populnm ΟΗ ΜΗ hoſtes
ſuos ulciſei. Quà glorià æquabat ſe Tiberius
priſcis Imperatoribus, 401 venemmm in Pyr-
rhum Regem vetuerant, prodiderântque. Cæ-
terùm Arminius abſcedentibus Romanis, &
pulſo Maroboduo, R dfe Kans, liber
aroboduo, Regnum adfectans, liber
tatem

152 C. Cornelii Taciti
tatem popularium adverſam habuit, Petitus.
que armis, cùm vari4 fortunà certaret, dolo '
propinquorum cecidit, liberator haud dubiè .
Germaniæ, & qui non primordia Populi Ro. '
mani, ſicut alii Reges, ducésque, ſed floren- 00
tiſſimum Imperium laceſſierit: prælis ambi-
guus, bello non victus, ſeptem & triginta an-
nos vitæ, duodecim potentiæ explevit, cani- VI
turque adhuc barbaras apud gentes; Græco-
rum annalibus ignotus, qui ſua tantùm miran-
iur: Romanis haud perinde celebris, dum
vetera extollimus, recentium
incurioſi.

ΣΦΦ0ΦΕΙίίποε Πέκῖις
᾿ Ρ « ΔΗ =
ὐ φέυσλδθν ῳον ἜΞΕΞΣ:
R

τ

ἢ

Ain,

INSTITIITIONIM
LINGIUE GRECAXE

IACOBI GREITSERI

{ Ιυη

ΒΟΟΙΕΤΑΤΙΒ 1Ε80

LIBEX OARLUS!,

StI LABARIIM DIMENSIONE
pro uſu & exercitio Juventutis
Academicæ in Rhetorica.

ψ :ξ'͵΄|᾽Χ - ΞΞ......

““--

Ουμ PRIVILEGIO SACRA CASARE,
REGLEOQUE CATHOLICE MAIJESTATIS,
Et Facultate Superiorum.

- — =

Ζ IRCEBURGI
Sumptibus Almæ Univerfitatis Juliæ,
ΑΝΝΟ MDGCGCXXXV.
Tpis Marci Antonn Engmann, Univerſ. Typogr.

Π
ἐ

Ε.

De wu

Β.
"

ὶ
Π

ἴ

διιηΐῃ
διϑγῃ

11

| De

Ὸ ΑΡΙΤΠΜ
ΕΠΉΒ LIBRI..

CAPUT PRIMUM.

De Vocalibus brevibus, longis, ancipitibus &
diphthongis.

' ΟΑΡυτ II.
De poſitione.
CAPVUT III.
de muta & liquida.
CAFUT IV.

De modo, quo vocales longæ & di phthongi fiunt
breves.
CAPUT Ν.

Quot modis quantitas vocalium ancipitum co-⸗
gnoſcatur.

ὥλρυτ VI.
De accentu.
: CAPUT VII.
De contractione & dialecto.
CAPUOXT VIII.
De derivatione & compoſitione.
CAPUT IX.

DeAlpha incremento nominum, Præcipuè auin.

tæ Declinationis.
CAPuIT X. .

De Jota incremento quintæ Declinationis.
Α 2 CAPUT

4 08 (0) θῶ»
CaAPUTr XKl. Γ.
De T incremento quintæ Declinationis. γεἷν
΄ CAPUT XII.
De quantitate Verborum in præſenti & in Imper- Eonmt
fecto. φ

' CAPUT XIII.
De quantitate Verborum in Futuris & Aoriſtis. Coraton
CAPUT XIV.

De quantitate Verborum in Præteritis. | ω...ῃοἁο ἰ
CAPUT XV. Π
De quantitate Verborum in Μι. Π
CAPUT XVI. Ε

Regulæ cognoſcendi quantitatem ancipitum in
primis & mediis ſyllabis Nominum.
CAPUT XVII.
De quantitate ancipitum in ultimis ſyllabis.
CAPUT XVIII.
Quomodo quantitas Græca cognoſci haſſ: non-

mnun

nunquam præſidio linguæ & proſodiæ Latinæ.
CAPuT XIX.
De exemplo & auétoritate.
CAPUT XX.
De ſyllaba communi & licentiis poëticis.
CAPUT XXI.
De pedibus & verſu.
CAPUT XXII.
De ſpeciebus metaplaſmi.
2è CAPUT XXIII.
De patronymicis.
CAFUT XXIV.
De notis Arithmeticis Græcorum-

CAPUT

'

SZ “08 (ο ) θῦν ς
ι 4 CAFPUT XXV.
Τ. De menſibus Græcorum.
Ἱ CAPUT XXVI.
ὙΠ δέ pronuntiatione Græcorum vocabulorum,
Ϊ ' quibus Latini utuntur.

ὰ CAFUT XXVII.
μ Quomodo vocales CGræcæ tranſeant ad Latinos.

, CAPUTY XXVIII.
heriiB Quomodo diphthongi Græcæ ad Latinos ve-
! niant.

" } CAPUT XXIX.
Oyuämutatione conſonantes Græcæ in Latinam

ὐ linguam transferantur.

1
ἰ
Ϊ
ἐμθλμ,
,

ζ) ΡΟΜ

CAPIII I. Ν
DE VOCALIBIIS BREVIBIIS, μἀ
LO NGIS, ANCIPITIBUS ΕΤ ἴ
PIPHTHONGIS. ,
τες ἐ αοὶ habent vocales ſeptem, μ

ἀγξ»»1, ογύγω, Ex his e & ο Ciunh
perperuò breves ſunt; ζω Μ
ſemper longæ; a, v, ancipi- ἅπηι
tes, quòd modò producantur, ἡμΜη
modò corripiantur, interdum (Ain
WW in eadem, ſæpius in diverſis ἀδὰ!
dictionibus, ùèt lib. I. cap. I. declaravimus. Clsohnen
Ex vocalium conjunctione naſcuntur diph- ἴ ι
thongi duodecim, quaàrum ſex priores appellan- iuun
tur propriæ, ſex poſteriores impropriæ: Ἱ α. Mr
ei, é. Oi, oV, , 1, ᾧ» ἥυν» . ο quæ omnes ſuâpte ΜΗ
naturà producuntur. Πῃ
Quia verò fieri poteſt, ut breves vocales, Ν
quantumvis naturâ ſuà breves, longæ fiant, & Umng
longæ vocales unà cum diphthongis breves, do- Ὶ
᾽ cendum eft, quibus mocdis 14 contingat; poſtea
de ancipirum quantitate regulas præſcribemus;
in hac enim cognoſcenda potiſſima difficultas
verſatur.

ο ἴδμι
ἴ
' ἷ ΘΒΙἼΘΙ)ΞΠἩ ἶ

͵

Præte-

DE POSITIONE. 7
Præterimus tanquam notum ἐχ Emmanuele,
quid ſit tempus, & quæ, αυότνε tempora ſyllaba
quævis habeat. :

CAPUT II.

DIHE POSITIONE.
1. VOea brevis ante duas conſonantes, Vel

unam duplicem ejusdem dictionis, lon-
9 Δλ ga eſt poſitione, τόξον. arcus, Sααα, corona.
ἼΠ}}1:, Τόξ᾽ ὠμοῖσιν ἔχων» [1Ππ|24 τ.
“ . Arcum in bumeris habens.
Στίμματ᾽ ἔχων ἐν χερσίν. Ibidem.
MWanibus coronam babens. ὃ
ΟἾλέκοντο δὲ λαοί. Ibidem.
Peribant autem populi.
Ηΐτοι ὅγ᾽ ὡς ΄πωὼν κατ᾽ ὧρ᾽ ἐζέτο.
Sic fatus conſedit.
Vtimmi II. Si altera conſonans fuerit in fine præce-
niun dentis, & altera initio ſequentis dictionis, Vo-
calis nihilorninus longa erit.
Τὸν δ᾽ ὠπαμειβόμει(θ" προσίφη χράων ΑἼγώ-

Π
ἣ ιΐ.'...’]ι.- '
΄

ι '
. μέμνων.
Hunc autem reſpondens allocutus eſt reæ Aga-

IYI . . . - Λ
III. Litera σ aliquando eliditur, nullà poſi-

tione factäa. Aratus.

Ibidem.

ἸΩΝ Ω ρῃ ἑσπερίῃ κρώζει πολύφων» κορεύνΗ,
" Hora veſpertina erocitat clamoſa corntzX*.
μ ὴ : ΑΝΝΟΤΑΤΙΟ.
μ Ἡχο præcepta Cræcis cumn Latinis commu-
μ , nia ſunt, etiamn tertium. Nam & ipſi literam

μ S. elidebant; cujus rei aliquot apud Emmanue-
: AA 4. lem

ᾷ DE ῬΟΒΙΤΊΟΝΒΕ,.

΄
Ἷ : : ᾽ ε}
lem exempla invenies, præter eætera etiam hoc, i :
Cic. in Arat. : , ι
Delphinias jacet haud nimio lIuſtratus nitore. "
ἢ - . “
Quidam tamen legunt apud Arat. Πολύφωγᾳ rhinchi
H ὑπίων

IV. 51 utraque conſonans, aut duplex ſit in iinel
principio ſequentis dictionis, producetur vo-
calis præcedens. IIiad. &g.
EAero " ἐκκολεοῖο μέγα ξίφ(-. γν
Traxit autem ex vagina magnum enſem. J
Ibid. Πολλεὶς ᾽ ἰφϑίμες ψυχας ἀϊδι προία.- Ἷ

]
Π

ι ς ὑ 3 εμ
Multas verò forter animas demiſit Orco. . επτε}ΐοίπ'
Flor δὲ σχῆπετρον βαλεγαίΐῃ, Ibid. ἤ tenms
Dejecit ſceptrum humi. W ἡ
Τῷ χαὴ ὠπὸ γλώσσῃς μέλιτ(ἢ» γλυκίων ῥ(εν ἀυ- ο
Ν . . 2 . 4
- "ς Ibid, Ἶ
Cujus ex ore melle dulcior flaebat oratio 4
ANNOTATIO. 9⁵ Ml

In his exemplisa, breves, item o& produ- {Π0
cuntur ob duas conſonantes in altera dictione. ſiee⸗
Occurrunt autem hujus produétionis in omni. (πηῃ (
bus ferè Poëtarum paginis exempla; quod ip- ἐϊω,
ſum quoque Latini nonnunquam Græcor im μ
imitatione faciunt, non tantùm in mono FHla- Gele⸗ 4
bis, quæ ſæpè non alio nomine, quàm quèd ἰχ
monoſyllaba funt, extenduntur, ſed etiam in μ

Polyſyllabis. Hine ilud quvenalu, Satyra δ. ἄ
QOeculta ſpolia & plures de pace triumphos. ἰΐ
Et illud Silii lib. 9. ο
Immane ſtridens agitur, &c. ψψ;
Et illud Vircili 1. Geerg. "

Lappzz-

}
Ν

17

ἴ . 1}

Ἴ71

!
" Π
ἓἕ'].ἶἶῃ 9ἆὖΡι:..' |
"

Π 111}}}

communis eſt. Theoc. Idyll. 11I.

DE PoSITIONE. 9
Lappæque tribulique, intérque nitentia culta.
ΕἸ alia hujis geners, quæ adfert Emmanuel.
V. Interdum corripitur præcedens ſyllaba bre-

γῖς, etiamſi duæ conſonantes, vel una duplex

ſit in principio ſequentis. Iliad. 2.
Oure ζάκυνϑθον ἔχον. :
Luinque Zacynthum habitant.
AAX““a Σχαάμαν ο
Ouces δινείης. Ilia. 2.
Sed Scamanmder vorticoſus abripiet te.
ANNOTATIO.
Multa hujus generis exempla paſſim tibi Ho-
merus ſuppeditabit, qui ſæpiſſimè vocalem bre-
vem ante hoc nomen Σχάμανδ᾽ ( σογεῖρίτ; ut

ferè liberum videatur, vocalem brevem vel

producere, vel corripere, prout carminis ratie

exigit. CAPUT III.

DE MUTA ἘΤ LIQIIIDA.
, νΟεΘΙἰε brevis ante mutam & liquidam,

ſive ejusdem, ſive diverſæ dictionis

ὦ Κύχλωψ, Κύχλωψ, πῶ τὰς Φρίνας ἐκπτεπότα-.
σαι.
Ο ιῷ;εἰορ; » (γεϊορ.» quò meni tua avolavit?
lbidem. Οὕτω γᾶν ῥάϊςα διῶγ᾽ ὁ Κύκλωψ ὁπαρ᾽
ἥμιν. Ω |
die igitur facillimè vivebat Cyclopr noſter.
Iliad. 9. Παάτροκλ(» μὲν σῖτον ἐλων ἐστένδιμε
τραπίζη.. :
Patroclus quidem panem accipiens diſtribuit in

menſa.
A f ΑΝΝΘ.-

10 DE Μυτα

ANNOTATIO.
Dictum eft in regula, Vocalu brevu. Nam
longa nunquam fit communis, licet ſit ante mu-
tam & liquidam: quod diligenter eſt obſervan-
dum, ne quis putet ἃ; , v, hoc ipſo, quòd ante-
cedunt mutam & liquidam, eſſe communes,
Non eſt ita, ſed oportet, ut ſaltem in illa dictio-
ne, naturà ſint breves; quod aliquando, maxi-
mè apud Latinos, ex Rectis deprehendere licet.
Propterea enim iſti obliqui, patraæ, patri, pa-
trem, patres, A. commune habent, quia A. in No-
minativo, pater, breve eſt; ſed matris, fratru, &c.
perpetuò habent A. longum, quia in his nomi-
nandi caſibus mater, frater, A. longum eſt, &c.
idem judicium eſto de aliis tam Latinis, quàm
Græcis, ſive in eadem, five in diverſis dictionibus.
II. Non modò à & e, ſed etiam μ & , cum
mutis apud Græcos ordinariè liqueſcunt, bre-
vémque vocalem faciunt communem, quod
apud Latinos non fit. niſi in Græcis dictionibus,
quibus ipſi utuntur, ùt Cycnus, Tecmeſſa, 7 ε-
rapnæ, Ichneumon. Theocrit. Idyll. 22.
Aadj δὲ ςφόμα τύψε, σπυκνοὶ δ᾽ ἀρώβησαν ὀδόν-
ε. ι
Siniſtrâ verò or percuſſit, crepitärunt autem
crebri dentes. '
Idem Idyll. r.
Καὶ λέγε"τὸν βώταν γικῶ Δαάφνιννὠλλὼ μαάχευ μοι.
Et dic, bubulcum vinco Daphnin. Sed congre-
dere mecum.
Idem Idyll. 15. Εἰπτὰ Roνααι*ο ααα
χραιᾶν ὠποτίλμωτω στηρῶν,

ΑῚ eptem

)

"

μ

{{ }
κ
ἰ en
μ
III Tons
ΩΗ
Εἶἶι' γ )9
.
᾿ {μμμμη
ΕἸ
Π
Γ7}}}
: {π » '{1
ἴ ῃ
.

͵

liet Ἷ
ἼΡἩ Γἑἴ}ςεηη[
᾿πγμ η :
μ..

8;ἰ|!ἰθ!,:)!ςὗῃ)

Ν
Ἧ

Μ
;['"[ΙΙ.'Δ ἑνί'υ !

mMRNe
Ἱ υ

Ν }ΜΟΚ.Ν
ἢ, ῳ
ΔῚ μἹ
ΒΎΛ Σ Ἷ
{ Ἱ }}}}

Οιυ“ἆ ἰ

᾿
Π
|}}}

᾽ ;͵ΓΜΙ!,
ΔΝ
" "
ἴ}}.}1}}

ἽΠ
“μῶ! (

μ
ψ ἴμ!:

}

᾿ν,}"}

᾿ ΙΛ Ῥ
μ Ν
'ρὔπὶπ. Ὶ

"
Μ

=

e,
ὰ Πἢ

" Ὑ

Π
Ὧ ΜνἼ{ᾖἓΠ.;”' |
, 1l 84

ET LIQUIDA. 2 11
Septem drachmus pilos caninos ex vetuls & mu-
tilata ovihus convulſor.
Et Idyll. 16. οΤίς κομόωντας
7 . — 2 Ν »}7 3
πριωμίόδνα ἢ Θῆλυν ἀπτϑ χρόιας Κύκνον ὕγνω :
Quus comatos Priamidas aut muliebrem a colore
novit Ogaums
ANNOTATIO.

Ut hoc præceptum planiùs intelligas, lege,
quæ hac de re eruditè& ſcribit noſter Emmanuel,
ubi de præceptionibus poſitionis agit.
III. Vocalis brevis fit etiam apud Græcos
communis ante literas, ν α, 7Τ Heſiod. in

H're χρὴ ὠπάλαμνόνπτερ ὁμῶς ἐπὶ ἔργον ἐγείρδι.
Quæ etiam igna vum ad opus nm̊itat.
Homer. βατρωχ-
Αλλ᾽ ἐπὶ λέκτρον ἰων ἄκρον δάκτυλον κωτῶ-
δ᾽ώκνω.
Οὐμ ξ leéto ſummum mordeo digitum.
Theocr Idyli. 17.
Θωρηχϑεὶς ἐπὶ βεσὶν ανάρτι(» ΑἸνγυπτίησι.
Armatus in armenta boftili animo ΕΎΡΗ .
ANNOTATIO.
Hinc fit, ut pleraque verba ab his literis in-
cæpta repetant in Præterito primam thematis,
àt diximus in Grammatica, cùm de augmento
Præteriti ageremus. Videtur autem Martialis
ſimile quid auſus lib. 5.
Sardonychas, ſinaragdos, adamantas, jaſpi-
das uno :
Portat in articulo Stella, Severe, metis.
Et Propertius helleniſmo ε5 eſt hoc veriu:
: 1

I12 : DE MuTA
Τ: ſcelus accepto Thraci Polymneſtoris auxo,
Nutrit in boſpitio non Polydore pio.
Et Ovid. 13. Metamorph.
Vadit ad artificem diræ Polynzneſtora cædi.
Alii tamen legunt Polymeſtora.
IV. Vocalem brevem etiam tunc ſæpe pro
communi habent Græci, cùm ſolam liquidam
antecedit. IIliad. I.
Αὐτὲς δ᾽ ἑλώρια τεῦχε κύνεσσι,
Feeit ipſos eſcas canilur.
Hom. hymno in Merc.
õ
Suaviter ſonuit, Deus autem melos cecinit.
Theoc. Idyll. 11. Πολλάκις» ὦ ΠΠολύφημε, τὸ
μὴ κωλαὶ κωλε πέφαωνται.
Sæpe, ο Polypheme, quæ non ſunt pulchra, vi-
dentur pulchra.
Αὐνέρες ἔςε φΦίλοι, υἱγὶ eſte amici!
Αἴρες» ὥρες βροτολοιγὲ» μιωΦόνε.
Mars, Mars homicida.
Quæ duo aliquoties apud Homerum occur-
runt.
ANNOTATIO.
Alii primum illud teſtimonium ita legunt:
Αὐυτὸς δὲ ἑλώριω τεῦχε κύγεσσι. Vel, ἀυτὲς δ᾽ ἐλ-
λώριω.
VI. Idem quandoque contingit, licet liquidea
ſit in principio dictionis ſequentis. Hom.
Iliacl. 22.
᾿ Πολλαὶ λισσομένω: ἐδ᾽ Ἑΐχτορι ϑυμὸν ἔσπειθεν.

Multa precantez, neque Hecteri animum ſe-

Rebant.
Et

ἱ
is

Π}"
εἀμὶ

"
λ

ἴ μ
μ
.
μ
longt in
Ἷ
Μᾳυίὀεπσωἓ
15 Gnalrle
η
Ἡ!,
lellemn,1
ἐ
Typlin in
μ 1
μ 4
Ἵ ὑ ι
{ ()

Ϊ

[ρδμς "
{ { ,
alenian,
͵Π

λ}, Δὴ! ἵμ )
ῳ

Μ Ϊ ῃ
Ἰημή!,
εὴ ι
Π
σρ ι

|
ET LIQUIDA. 13

, Et Iliad. 4. Ὡςς ὅτ᾽ ὠπὸ σποπιῆς εἶδ᾽ε νέφ(θ)» de.

Ἷ
"

ΜΜΜΜ πόλ(ρ. ἀνήρ. Ἀ
ἘΤΡἩ' Swcut cum nubem ex ſpecula videt caprarims.
μ 0 ANNOTATIO.
ὙΠ Hæc Οταςογαπι propria ſunt: Quamvis
ἀ . berſius quoque in prologo ſimile quiddam ſibi
permiſerit. =
ῃ Cuntare credas Pegaſeium melot.
„Longd primâ in nomine, melos; eſt enim
ὑ Scazon. =
, G66 . Liquidæ non ſolàùm poſtpoſitæ, ſed etiam mu-
Ν μ ti antepoſitæ liqueſcunt interdum, tam in ea-
ἐ μ dem, quàm in diverſis dictionibus, ùt quidam
4 In eadem, vante 9, Dionyſ. de ſitu orbis.
μ Μ ΚαὶΤρίπολιν λισταρὴ γ»»ο ρϑώσιδ᾽ ἀτε»Μάρανϑόντε.
Tripolim feracen, Orthoſida, ᾽ Maranthbum.
) μ ante ᾧ. Odyſs. 11. ἜΣΕΣ
: Καί ῥὼ ἔχεν δύο παῖδας Αμφίονάτε Ζητόντε.
Ἷ Duos habebat {110.5 Amphionem & Zetum.
ἰ ante 7. Orpheus init. Argonaut.
Δεϊξαίτε ϑαλάσσης
Παρϑενίης ὠτωρπες , ἐπιήρωτον ἡρώεσσι. '
Ὦ Oſtende vias marus virginei, quod gratum erit
ἐπρ , Heroibus. ι
. Ὑ ἴοςο ν ante χ Heſiod. in Erg.
ΕἸ γάρ τοι χοὴ χρῆμα ἔγχώριον ἄλλο γίνηται.
: Θηρά ſi negotium aliquod, quale ſolet inter vici-
noy, exiſtat.
v ante κ in diverſis vocibus. IIiad. 24.

4}.}}..}
Ν .}}

Π
Ὑ

Ἐχτεξίἷ““;; Αὐλλ' ἐγὼ ὠδέν σε ῥίξω καπὸνγ χοὴ δῶκε ἄλλον
μ σεῦ ἀπαλεξήσαιμα.

14 DE MurA
; 7. 1 δ7 οἷς . . . ſos
Mihil mali tibi faciem, quin potius alium quo- une ,
μ à te arceam, ne noceat. crei
„ ante r. Iliad. 22. ς Μῃπξῦἧ
Τῶν μνῆσαι; φίλον τόκνον» ἄμυνε ΦῈ δδυϊον ἄνδρα. Π ω

Horum memento chara proler, & ſuga inimi- χ

cum virum. M
„ ante m in illo verſu Homeri hymne in Cy. ο
belen. emn l
5 ᾿ |λ ’ὔ Ε 4 ᾽ ) ἥ Τὦν}},',]’ἷἶἶ
ἢ χροτάλων » τυμπώνωντε ἰωχῇ γ σὺν τ τρὸμ(ρ» ͵
κή — ΄ ,
ωὐλῶν. lalong

Cui crepitaculorum tympanorumque ſonitus & Τ,
clangor tibiarum (placet). ι Π
ldem fit apud Catullum Carm. de Berecyn- ὑ 6

thia & Atti. μ
MWiveu Lcitata) cæpit manibus leve tympanum. ὐ ι
„ ante vocalem. Dionyſ. de ſitu orbis. ι

Τῷ δὲ ἐσὶ βοιωτῶν τε πέδον χοὴ λοκρῶν ἆςεἁρα. Π
ἘῈ Phocyl. Μήδ᾽ ἐς: ἔρωτὰ γυναικῶν ἅττας ῥιύ- ρἠἱο(ξτὶ μ
οἴς ἀκώϑεκτον. " ἴω α
Neque amore mulierum totus diffluas perdito. δ᾽ ὰ
Nonnunquam corripiunt vocalem, non ob- τ ὴ
ſtantibus tribus conſonantibus. Hom. Iliad v. mejm
ΟὟ πότμον γοόωσα λιπᾶσ᾽ ἐνδρότητα χαὴ ἥβεν. γειί 4
Sunan ſortem lugens & relinquens virilem eta-
tem & uventuten. B
Cæterùm omnes iſtæ obſervationes videntur Men
ex depravatis codicibus natæ. Nam ut à primo ἴ
verſu ordiar, correcti codices ita habent apud erigiin
Dionyſium. ſerchngn,
ς Καὶτ ρἷπολινλιποιρὼ,Ο’ΘΘὤσιὧάτε,Μα'ρωθὄνπ. Ιᾳωᾧωῃὡ;ἓοῃ
Secundus apud Homerum ifa legitur: kicti⸗
Καὶ ῥ ἔσχεν δύο παϊδ᾽ 7 A μφίογώτε ΖΞΘἹὄγτετ ὴ
. ertius

ι

ῃ

Π ἐ
Π Ὶ

ὴ

Τ
.11
α! ,

Ν τ ...}
01

᾿ τ;;ωώπ.μκ "

ἘΤ LIQuIDA. 15
Tertius verſus ſie legitur apud Orpheum:
Παρϑενίης ὠτρωτγτγές. :
In quarto eliditur ὡ per apoſtrophum.
Ei γάρ τοι χο)" χρῆμ' *αατιο '
uintus ſic ſcribitur apud Homerum:
A'X ἐγὼ ἐδὲν σε βιξω κακὸν «ἀλλά κεν ἄλλον
σεῦ ὠπαλεξήσαιμι. : .
Sextus verſus eſt iſte:
Τῶν μνῆσαι; Φίλε τέκνον.
In ſeptimo, 411 eſt Homeri, rectè legunt alii:
τυπώνων» & apud Catull. typanum. ἘΠῚ enim
typanum idem, quod tympanum.
Octavus, qui eſt Dionyſii, hoc modo ſcribi
debet:
. Τῷ δ᾽ ἐπὶ βοιωτῶν τεπίδον χοὴ λοκρὶς ἄρεβο.
Quam ſcripturam agnoſcit Euſtathius, licet
alii legant λοκρῶν que confirment hoc Try-
phiodori verſu.
EyS χαὶ ϑα Φέρῃσι λόχον κλυτοπώλων
Αὐἰχαιῶν.
Verùm 4111 apud ἰρίαπι Tryphiodorum le-
gunt etiam κλυτότωλονγ & apud Phocylidem
γυναικός. ᾽
In nono denique verſu legunt 8111 :
ΟὟ πότμον γοόωσα λιπξσ᾽ ἀὐροτῆτα καὶ ἥ βην.
Unus tamen occurrit verſus Solonis, ubi bre-

vis ante liquidam & mutam corripitur; & unus

Heſiodi, in quo brevis ante duas mutas & unam
liquidam nihilominus brevis eſt.
Prior eſt iſte pentameter.
Αὐἰττικὸς ὅτ(Ὁ» ἀγὴρ τῶν Σαλωμῖν ἀφίντων.
Atticus

16 DEzE DIPFHTHONGIS. .
Altticus hie vir unus eſt ex illz, qui Salaminem
deſeruerunt.

Poſterior eſt iſte in elypeo Herculis.
Αἰλκμήνη, ϑυγάτηρ" λαοσσόξ HReαπια.
Alcmene, filia populorum ſervatoris Electryonu,
Niſi quis hic fingere velit συνίζησιν.

CAPUT IV.

DE MODO, QIO vOCALES
ΓΟΝΌ ET DIPHTHONGI
ΕΙΌΝΤ BREVES.

I. Urælibet vocalis & diphthongus commu-
nis eſt in fine versũús, ſicut apud Latinos.
II. Vocales longæ & diphthongi breves eſſe
poſſunt ſubſequente in altero vocabulo vocali
aut diphthongo; neque enim necelſlariò elidun-
tur vocales concurrentes, àt in latino carmine
fieri ſolet. Homer. Iliad. 1.
ο Ο υδ᾽ ὠπίϑησὲ
μύϑῳ Αἰϑηναίηξι
MNeque inobediens fuit ditcto Minervæ.
Ο᾽ ζευς ἄλλοκω μὲν 'πέελεὶ ἆιἓξιᾧε-,ἆλλο'κά δ᾽ ὕεὶ,
Theocrit. Et Jupuer quidem nunc ſerenus eſt,
nunc pluit.

Αἴλλεται ὀφϑαλμός μέυ ὁ ἆέξιὅς. Idem Idyl. 3.
Salit mibi aeter oculus.
Iliad, 1. A Eι6„οv εναιαοWοοσιουαυ ὅν κ
ἑκωμαι. ͵ 4
Auſeram; ille autem indignabitur, ad quem ve-
Eér. ;

Ad

εἰ
εμ
ἴ
e Ter
τά ι
Γν ὰ
Ν
ongum,nl
Ἷ codemn
ι
ἐμηΐν!
Ν :
ἤνυγμα
1
IV. ὑ
ἐ
wngumm
" }
{ά{
. 77
ἴπην }
,
ὑ
ἴ Ηἷὓἳξ,ὶὰλῃϊ

μμΝ ) „7
Ν Ε{ τ
1 ἤ

.

ldren

e EFT LONGIS VOCæ 'Bus. 17
küſe Ad imitationem Græcorum ſeripta ſunt illa
n ſen ln Pneid. 3. Ἔ
;ΐϊἴιΐ:;γἳἶ εο Inſule Jonio in magno, quas dira Celeno.
ἀν ο neid. 5. Victor apud rapidum Simoënta ſub
n Hio alto.

I V Et alia, quæ adfert Emmanuel, in quibus vo-
cales longæ & diphthongi corripiunrur ob ſe-
Π quentem in altera dictione vocalem aut diph-
U ὐ thongum, nullà eliſione factà.
Π III. Id ipſum fit interdum, quamvis ſequa-
ὮΝ ἴ conſonans in altera dictione. L
Pytha. Τέστε καταιχιονίως ααιdαονιρα
vouæ ῥίζων» quidam legunt, σέβε.
Deos inferos cole juſtis ſolutit.
Odyſs. 2. ΕἰδῪ κεν ὄικαδ᾽ ἵκωμαι ζιλὴν ἐς πα-
τρίδ᾽α γωΐαν. ͵ ,
AAuodſi domum venero in charam tatriam.
IV. Sæpius producitur longa vocalis & diph-
᾿ thongus, ſiin eadem dictione vocalem vel diph-
thongum antecedat, quamvis aliquando corri-
Piatur, àt in his exemplis: :
. ΠΙαή, 6. Οὐνδὲ γὼρ ἐδδὲ Δρυαντῷ» εἧὸς Ἐρωτέρ(ῷ
μ! Neque enim Dryantir flius fortis Τ γόμ βησ,
Tyrtæus. Μὴ καταλέϊποντες φεύγετε τὰν γέν
μ βαιθς.- Π ς „ 5
μ Nee fugiatis relitctis ſenibis. l
„FTfheocr. Idyl. 11. Καϑεζόμεν(» δ᾽ ἐπὶ πόσρας
ὑψηλῆς εἰς πιόντον ὁρῶν ἄεριδ)ε τοιαῦτα. '
, Ψ' δεεμν in petra, reſpiciénique in pontum talio
Μ canebat. Ξ
" Β ᾽ Sappho.

Ν η 1
ἤν ἐ

ἢ

}

18 DE QuANTITATI.
Sappho. Τῷ γρισεῖ Πελώγωνι πωτὰρ ἐνγέϑηχε
Μένισχί(θ»"» .
Κύρτον χοὴ χώπαν μνᾶμα κακοζωίας.
Meniſcus parens βο μἱὲ piſéatori Pelagoni naſ-
ſum remum monumentum vita miſera.
V. Vocalis long- vel anceps ante aliam vo-
calem brevem vel longam non corripitur ne-

ceſſariò.
Homer. Iliad. 12. Φοινήεντα δ᾽ϑάκοντα ζφέρων
ὀνύχεσσι.

Perens eruentatum unguibias draconem.
ζωὸν ἕτ᾽ ὠσσταίροντα. Ibid.
Vivum adhuc palpitantem,
Idem Homer. Iliad. 11.
᾽ Διὼ δ'᾽ ἐμπερὲς ἰὸς
Ἐ᾿ν γαίῃ κωτέπηκτο,
Penitis antem ſagitta in terra defixa ε.
VI. Vocalis brevis ante aliam vocalem lon-

gam, vel diphthongum corripitur, niſi produ-

catur quàdam licentà.
Πατὴρ ἀνδρῶντε Θεῶντε»
Divum bominumque pater.
Idem Iliad. 8. Εἰσορόων Τρώωντε πόλιν ὴ νῆας
A χαϊῶν. :
Intuen: Trojanorum urbem & naves &Gracorum.

CAPHI VvVY
QüOT MODIS QIANTITAS
VOCALIIM ANCIPITUM
COGNOSCATUR.
Hens de diphthongis vocalibusque na-
modo

turà brevibus & longis dictum eſt, duo-

κ..

{Μεωμτωςυτμ
γ μ
χ
ΤΝ

,
!

͵ "

ΓΊΩΝ
Ι Videnon
ι
es Ν Ν

ψ ὰ

κ 1. Ὴ
ὔν μ
{
μ {{
μμπ|μιὶ
Ὑ. 1}}
ΓΤ

Ν
(

} 4 Neyen
ῃ
R ἢ

Ν Π

Δ η
Μηὴὶ ᾿η η
!ζ!α;'ἑιὐσἐἷᾳ.ω
ῃ

1 :
Π

μ ἥῃ

ἴ
"
μ
ἀγην
ἤμιη ὴ
Π Ὺ
Τ᾿ Ἢ
Π χ

nimn ἐά

Π
Ϊ

'
᾽
λλ
ἤψι

te eg⸗
Π
Μ

Π}Π}}}}}
)

DE QANTITATE. 19

modo illis utantur, & interdum etiam abutantur

cognoſcendi quantitatem ancipitum vocalium,

in quibus, ùt ſuprà me dicere memini, omnis
propemodum difficultas Græcæ Proſodiæ ver-
ſatur. Videntur autem ſi non plures, quàm La-
tinis, cert non pauciores Græcis ſuppetere ra-
tiones inveſtigandi quantitatem harum voca-
lium. Nam ancipitum quantitatem agnoſcere
licet, 1. Accentu. 2. Contractione. 32. Dia-
lecto. 4. Derivatione. ς Compoſitione. 6.

Incremento nominum. 7. Incremento ver-

borum. 8. Regulis quibusdam ſpecialibus tam
de ultimis, quàm de non ultimis ſyllabis. 9. Uſu
& præceptis latinæ linguæ & Proſodiæ. 10. Ex-
emplo & auctoritate, ſeu uſu & lectione Poëta-

CAbPIIT VI.

DE ACCENTII.

μ ΑΝεἁρεπωτἰωἓ acutâ, ſemper brevis eſt
A ultima, exceptis Atticis, ὁ Μενέλεως»
πῆς πόλεως. civitatis, τῶν πόλεων.» de qui-
bus lib. I. cap. 22. exceptisque diphthongis

. Φἰ & οἱγ quæ in ratione accentuum habentur

breves, non autem in quantitate, ἡ πότνιω. ve-
neranda; ἡ τρώσεζ α» menſa; doα‿αννραιαιιRämpes-
ritas, καὶ εὐσέίβοιω» pietas . ἡ ἀλύϑφα:» veritas; ἡ .)6-
ἓιίπεωνα, ancilla. Τέτυφα 7 ἔτυψα,, ἔτυψας, Ver-
βεγαυὶ. Τὸ σίνηπι, ſinapi, τῷ μέλιτι. welli, τὸ
ὀιψόμελι, vinum mulſum; ὁ χοὴ ἡ φιλόπωτρις.

asman, patriæ; ὁ χρὴ ἡ ἔυχαρις, gratus; ὁ χρὴ ἡ ἄχα-
Έ ,

2 eie⸗

29 DE Ασσεντῦ;
io, ingratus; ὁ στέλεκυς» ſecura; ὁ χρὴ καὶ νέηλυρ,
sdutna.
ΑΝΜΜΟΤΑΤΙΟ.
Hàc regulà certiſſimã & nusquam non ob-
νἱὰ ceriò & expeditè cognoſces quantitatem plu-
fimorum vocabulorum, quæ in ultima ſyllaba
ambiguis vocalibus conſtant.

II. Ultima brevis eſt, quando penultima cir-
cumflectitur, niſi obſtet poſitio. Μῶσα, μέσαν»
Muſa; ἡ Μοῖρα, Parca, fatum, Μοΐίραν ; βαρέία,
gravu; ὀξείαγ φομία: ἡδεα, βεαυξ» σῶμα,
norpus, Θῆμω» ſedes, ſuggeſtam, χρήμω, eſus, pe-
cunia, τυφϑεσα-» verberata, τιϑδείσωγ Θεῖσα, bo-
nens, διδᾶσα» adans; ςῆι, ſta, Jrcαcognoſco,
om, ſabeo, ρ voco. Τ ὁ πῶῦ» grex ξτὶμψ,
ὁ πῆχυς, ἐπῤέμα. Ατ ζοινάξ » Ρβα’ηυ.σ, ἀυλαξ.
ſulcus, & ſimilia, impediuntur poſitione, quo-
minùs ultimam habeant brevem.
III. Cùm penultima, naturà longa, accentum
acutum habet, ſignum eft, ancipitem, quæ eſt
in ulrima ſyllaba, eſſe longam, ἡὶ Λήδ᾽α . Leda, ἡ
ὥρα, hora, ἡ φαίδρα, Phædra, ἡ δελείω, ſer vitus,
αὶ λατρείωγ oultas, ἡ βασιλεία regnum, ο Αἰγείας,
σὼ ΑἸνείω, ὦ Αἰνεία, “ΖἜπεκε; ὁ Αἴας, Ajax; ἡὶ δὲ-
καίαγ 7μ{}40 τὠ μέσα κἱῃι Duali. Ἷ
ANNOTATIO. :
Ratio hujus regulæ eſt, quia longa ante ulti-
mam brevem, ſi accentum habet, circumflexum
habeat oportet, ἂς ex doctrina accentuum con-
ſtat. Hinc neceſſariò colligimus, ultimas 1Ὲ
prædictis, aliisque ſimilibus vocabulis eſſe lon-
gas.

VI. Quan-

ῃ
V. Μ
ι
μ 71}

Ε.
ἡἰινγνὶ
Clülecener
ψ Mehl
Π
Gis menc
ἄ η
ſunlimn ι
ἰ ἢ
Π
ἀμαμῃ
-
ἰ
. Min, Ϊ

lrhii ὯῈ AcCCENTVU. 21
IVV. Quando maſculinum eſt proparoxyto-
In mnum in βὸς vel ος purum, fœmininum verò ejus
ἄχ paroxytonum, pro certo habeas, ultimam foe
Wlssene minini eſſe lIongam, αCſenttu, ἡ ὡγίμ 1
ε. ὅγιον: ᾗμξτἑςᾧνὓαβεῃἁᾗμπἓξω; ὑμέπερί(Θ» νε-
χ. ſteer, ὑμετέρω. veſtraz ὁ σοφώτεβ(θ).». ſapientior,
΄ ἡ σοφωτέρα.
, V., Anceps nominis paroxytoni brevis eſt, ſi
ὰ ῳ ultima quoque brevis ſit. Τὸ ξύλον» ξύλα . lig-
Π ΡΑλον, n„um, π amicus, τὰ φίλα » aica, μάλα..
ἱςἷ’1’|“.’ΐβ»͵ἵ͵ι“ valde, ἅμα,, ſimul, πολλάκιςγ ſapé, rergdzic,
μ guater, πεντάκις. gainquter, ἡ ζφύσις» natura, κα
Ἰρηλυλν, ᾿λύσις» ſolutio, ὁ βί(Ὁ5» υἱέα, τὸ χα(ῷν εὐῦν,
Ἴλ ΔΜ ἈΝΝΟΤΆΤΙΟ.
Ratio hujus præcepti eft, quia, ſi &, v, in pe-
nultimis prædictarum vocum longæ eſſent, cir-
cumflecterentur, juxta regulam accentuum,
en, quæ docet, longam ante finalem brevem, ſi ha-
mimnm Deat accentum, habere circumflexum. Ne
Cemitn quis autem decipiatur, diligenter attendendum
“ eſt, utrum ultima corripiatur. Nam ſi longa
ſit ultima, nihil inde colliges de quantitate pe-
nultimæ, ùt ξύλε, φίλε, φίλῳ» &c. niſi ex alio
eaſu, cujus ultima brevis fit, qusmiratem jam
indagaveris; tunc enim idem judicium erit de
caſibus, quorum ultima longa eſt. Nam ut
᾿ξύλον in recto primam habet brevem, ita & in
obliquis. :
VI. Omnis ſyllaba circumflexa longa εἰ ) ὁ
d, mur, 6 vel ἡ ὗτ» σῦςν Jus, πὸ 7ρ igair,
ὑμᾶρ. vor, ἡμᾶς» nor, ὑμῖν, vobir, ἡμῖν » nobie,
ο μῦϑι»; ſermo, ſalusla, 6τ pilens, ἡ Αἰϑή-
γῶ; δήιπεγυα, ἡ μνῶν» mwina.

B 3 CAPUT

Π Ω
Π Ἷ
Γ,ἔ.λ..."ω 5
ὶ ἰ

Π 10

32 DE ΟΟΝΤΑΛΟΤΙΟΝΕ

CAPUT VII. [μἢ
ὮΒ CONTRACTIONE ΕἸ ἰἶὰ

: Χ,

DIALECTO. Π

Π
, ΟΜηὶε ſyllaba ex contractione nata, ſive eſ
circumflexo notetur, ſive non, longa Pie
eſt: Κεέατα, χρέαω:κρέω, carnes; ἐβόωε, ἐβόα, βόαε» ω Ἂ ᾿
βόω : τὴ ππόλιι, civitati, τῇ πόλι» πόλιες, πόλις;, μ 4ἷἷἓζἑ
δι βότρυες. ξότρυας-. βότρυς, botri; ὁ ὥκων, pro ξθῃξ’Μ
ΑΝΝΟΤΑΤΙΟ. J
Videntur interdum Poëtæ hoc præceptum ι ᾽΄᾽ἷ᾽
non obſervare. Apoll. ᾿ ὶ
Αἰρχόμεν(θ»» σέο; ᾧοΐβε, πωλανγψέων κλία Φώ- ἐ
τῶν μνήσομαι. : ες } μδμν
Incipiens à te, öPhaæbe, priſcorum facta viro- μιπν
rum canam. "
Et in illo Epigrammate. „ ε, ο [ἐμ
Οἱ χόρις ἄχρι κόρε κορίσαντό με. ἄλλ᾽ ϑκορέοϑεν, . ψ ει

Αἴχρι κόρε καυτὸς τὲς κόρις ἐκκορίσας. ) δν
Cimiees ad ſatietatem usque ſatiati ſunt ex Erlker
me, ſed ego viciſſim ſatiatus ſum usque ad ſatie- ,
tatem, excorians cimices. .
Epigramma eſt petitum ex annominatione τ " !
Χόρει 9 κόρι()» & verbi ἐκχορίζω. Π τ εὶ Ν
Priori quidem verſu Apollonii corripi vide- harli
tur à& contractum; in hoc verò epigrammate ſolat
jota contractum. ͵
Sed dicendum eſt, tales ſyllabas non per con- A
tractionem, ſed exemptione alterius literæ fa- Punnmual
ctas; κλέρα ablato ς per ſyncopen, κλέω» ultime inen
brevi, & χόριες) exempto ε, manet jota b Δ}

ἴχῃῃι

η
Δἔ
Μ μ .
Ἡ ΤΝ Π.
Π ΝΠ; ἰὼ

4100
ἐ hee μ

τιλυννῳ

Μ ι

7

Ἷ
Π ς
αὐμϑλι

* Ἵ,
e M ᾿

Ἷ ὁ!’;’ιἰΐὢΞΛἨΞΟΠΒ ͵

, ᾽ μ
}
' " Ἴ

ὐ

Π.

gum eſt. Theoc. Idyll. 1.

ΕἸ DIALECTO. 22
Aliud eſt enim contractio & ſynæreſis, aliud ſyn
cope, [ὉΠ2 apud Græcos, quàm apud Latinos.
II. αἴλφα Doricum natum ſcilicet ex Ἀ lon-
Α'δύτι τὸ Ψιϑύρισμα» χοὴ ἑ πίτυς αἰπόλε τήνα»
τὸ ἡδιυὶ, ἡ τήνην νῈ] ἐχείνη.
Duleis eſt ſuſurrus & pinus, ὅ caprarie, illa.
Ibid. Αἰσκητὼ πέπλωτε κοὴ ἄμπυκι.
Ornata peplo reticulque.
Longum eſt etiam illud, quod non venit ex κ
ſed εχ φ ùt αἴκα, Pro εἴκε. Lheocr. Idyll. 1.
Αἴκα v Ἑλῃ κεραὸν τρώγον-
Si ipſe acceperit cornigerum hircum.
ANNOTATIO.

Aliquando fit contrarium. Nam στόκα ὈΓΟ πό:
τῇ & ὅχα Pro ὅτε, & ἄλλοκα Ῥ[Ὸ ἄλλοτε, corri-
piuntur interdum apud cundem ldyl. 1. 4. &
alibi.
ΗΠ. αἴλφα Eolicum breve eſt apud Poẽëtas,
quamvis ex n factum. Iliad. 3.
Δεῦρ᾽ ἴϑι νύμφα, φίλην» pro γύμφῃ»
Et Theocr. Θώρσφκώρῳ φίλα- ᾿
Bono animoſis: Pro λῴρβω. ſeu , puella.
ANNOTATIO.
Idem, quod M.oles, faciunt Latini. Ultimam
enim in his, fama, plaga, machina, alisque cor-
ripiunt, licet deſcendant à Græcis, Ouun, σεληγὴἉ
μηχανή. ᾿
IV. Moles quoque alioquin longum, cor-
ripiunt in acouſativis pluralibus primæ & ſecun-
dæ ſimplicium, atque in participiis in ας.

Theocr. Idyl. 21.

Ι

Α' ποία

24 τ CoNTRACTIONFE
᾿Α' πονίω, Διόφαντε, μόνω τὲὶς τέχνας ἐπγείρει.
Paupertas, 6 Diophante, ſols excitat artes.
Idem Idyl. r. Πάντα ᾽ ἔναλλω “χίνοιντο; χαὶ
ἐἱπίτυς ὄχνας ἐνείκαι.
Omnia commntentur, & pinus pira ferat.

Idem Idyl. 3. Τίτυρ᾽ ἐμὴν τὸ καλὸν πεφιλωμέρς,

βόσκε ταὶς αἴγας. ,
Tityre mibi valde chare, paſce capellas.
Idem Idyl. 5. Πῶσας ἔγω λωσῷ Συβαρίτιδθε
Π μράνας. ' .
τ ΟἾρρες ego lavabo in fonte Sybharitico.
Er Idyl. 4. Βόσκεν δέ μοι αὐτὰς Reoxey.
Illas niibi paſcendeæs dJedit.
Heſiod. Δῆσας ὠλυχτοπέδητι ΤΠρομηϑέα,
Π Proneetheum vincli inevitabilibis.
Idem Theog. IIzidaεo ἤμωτα πάντα ἕὼς με-
4αναίετας εἶναι.
Filior cuntto diebus ſuos eſſe incolas.
ANNOTATIO.

Pro uac ultima longa. Nam ſi quantitas

ultimæ ſyllabæ mutetur, omninò etiam mutatur
accentus. Hinc alpha longo in hac voce, χώρα»
acutus eſt in penultima; alpha verò brevi, cir-
cumflexus, χῶρα, Occurrunt autem paſſim alia
apud Theocritum hujus Æolicæ correptionis
exempla; licet enim ipſe Doricam Dialectum
eonſectaretur, non rejiciebat tamen .rolicam,
quando carmini ſerviebat.
V. Αὔλφα quoque Jonicum breve eſt in pe-
nultimis præteritorum onicorum, γέγαω; μέ-
μάχ" ἐςαὼνγ βίβαα,, γιγωῦε, μεμωες» ἔφαλν
βεβαὼς, licet ex noriatur, ablato χ: γέγηκα μέμη-
καὶ βέβηκα , ἔξηκω. Sic στέφυκα; πέφωωνυ » brevi.

ANNO-

Ϊ
!

1
4 λ
μ
ἐ ὰ
Srernpe
τ
bere Aigun

nabie

μμπι
rexendd
μ
[7.}}
{μμηκί
ι urterci
Π ἢ
η ἡμηι

δ μ μι
Chmceen
ἰῃ ῃ
Π H
Π ἢ,;
ἀπη 0
Μιμ!, .
Π Ἕιἱεν:ιτίω
ἓιτεῃᾳξ ὴ
᾿ηΐγῃ
ἑ }Ὀοἠ:είι[ε;ἕ
Ν

ψ,
μ ..}
Μ ͵; ἅι

u e ,4]

ἐ
ΤΝ Σ κ
2

ι

η
" δμ,

Π νιμδη,
Γ 7
Π Π μ

Π
Π
λαΐᾳ
nind etamonn

ᾧν"

Μ

"
"

μ "

Π
ε}
μ}}}

Π
μ}}}}"
μ
}
).}.}}} "Η".
} Ι ΄᾽͵᾽
γλὰὼ |ΠΧ "
ἘΜ

""
"

ET DIALEETO. ς ψῈ
ANNOTATIO.
Diximus de his præteritis in Grammatica, Ca-
pite 15. & paſſim invenies, apud Homerum &
alios, exempla.
Noterur tamen hic, hoc participium, μομαοὶφ,
habere aliquando penultimam longam, cùm in
obliquis habet o. Iliad. 2. :
Λαοὶ ϑωρήσσοντο μειιάοτες ἐγχείησι.
Populi armabantur, baſtis prompti.
Brevem, cùm in obliquis habet a. Iliad. 3.
Ἐν ϑυμῷ μεμαῶτες ὠλεξέμεν. ᾽
In amimo cupientes opitulari. :
VI. Αἴλφα onicè inſertum tertiis perſonis
pluralibus paſſivis & mediis præſentis, præteriti,
plusquamperfecti, & futuri, breve eſt, τετύφα-
φα!7) verberati ſunt, βεβολήωτο- νεὶ] βεβλήατο,
ασυπτοίωτο» τυϊψοίωτο. &c. ἕωται Pro ἥνται » ſe-
dent; κεώται) pro χείγται) jacent.
ANNOTATIO.
De his penſonis multa dicta ſunt libro primo,
cùm de verbo paſſivo ageremus. Exempla paſ-
ſim ſunt obvia in Homero.
VII. Αἴλφα Jonicè interpoſitum verbis cir-
cumflexis in α Producirur, Η ſyllaba proximè
antecedens ſit longa, μαΐμαεν μαίμω,, μαιμᾷα ἃ
μαμμάων impetu feror, incitor, vehementer deſi-
dero. Mevowdo, incitatiss upio, μενοινᾷ μενοινάα.
Homer. Iliad 19.
Εἴπεργαρ ϑυμῷ γε μενοινάα σπτολεμίζ εἰν.
Etiamſi animo promptz“s ſit ad pugnandum.
' ANNOTATIO.
De hac interjectione literæ & plura habes lib.
I. in ſecunda conjugatione circumflexorum.
RB; Σ VIII. Si

Ν

26 ὍΕ CoNTRACTIONE .
VIII. Si ſyllaba antecedens proximè literam α
ſit brevis, ipſum etiam æ breve erit. Ilia. 13.
Πολέμοιο μανοινᾷ
Αντιάαν.
Cupit bellum capeſſere.
Sic Sodz, unaααττπα *hαο ι αρ & ſimi-
lia æ prius breve habent, ùt & ἐσάωσεγ ργοΐσωσε,
ſervavit.

IX. Perſonæ Jonicæ verborum in , riαα

διδόασι" ςευγνύωσι, & ἔωσι; pro εἰσὶ» ſunt, &
ἴωασι: pro εἶσι; eunt, a longum habent. Iliad. 16.
Καί τ᾽ ὠγεληδοὸν ἴασιν ὠπὸ κρήνης μελαψύδ ρε.
Gregatim veniunt à fonte nigræ aquæ.
Hom. Odyſs. 19. Τοιᾶτοι πτωχοὶ χφὶ ὠλήμο-
νες ἀνόδτοες ἔὰσι.
Tales ſunt viri pauperes & erratores.
ANNOTATIO.
Fir hoc ob generalem regulam, quæ docet,
omnem perſonam verbi deſinentem in pe-
nultimam producere, τύστασι, πετύφωσι; τιϑέα-
σι) ὅχς.
Χ. Breve eſt α εχ ἡ per diæreſin natum, ἤγην»
ἐώγην» ἡγώ» ἑα γαγ χωτιαγω. fractus ſum, ἥλων»
ἐάλων» captus ſum, πξα., ἔαξα,, συνεαξα. De qui-
bus lib. 1. cap. 23.
XI. Quando εχ diphthongis vocalis abjici-
τ anceps, quæ remanet, brevis eſt, ivo, μ-
φῖο, Φυγῆν [ωρᾳ. Τείϑϑων» perſuadeo, στιδδανος» ro-
ῥα ί. Τὸ ζεῦγί(Θ» κχινν ὁ ζιυυγός.
XII. Quando diphthongus propria vel im-
propria per dialyſin diſſolvitur in duas ſyllabas,
tunc vocales ancipites corripiuntur: ùt, παῖς ΡΓῸ
“ταῖς) 20Pro ἐῦ) αἰδὴς pro ἄδεης. Hefiod. in Erg.

Κρύψε

ἐἱμὼ
γὰ ὰ
}
ψ μ
ΠΌ .
ἼΠῚ]
{ μ
ΘΗ
Truua
Kigondon
ι
η

ὑπηλμι,

}

!
!

Pun ῃ .

ἐ
ὑ 17}}

ἼΠΠ,
Π
{ Π

εἰόμμ}
ἼἼ

Π15
Ὑ. W,,

τ DIALECTO. 27
Κρύψε δὲ πῦρ. τὸ μὲν αὔσις ἐὺς πεἰϊς Τ ωπετοῖο.
Abſcondit φεγὸ ignem, quem rnrſus bonus Ja-
eti fllius & c.
Tryphiod. Καὶ σκῦρον μὲνἔβαινε λιπῶν ἐὕπάρ-
ϑέενον ὥςυ. Ξ
Seyrum abüt, relinquens urbem pulcbras virgi-
nes habentem.
Iliad. 1 5. Ζεὺς χρὴ ἐγωγ τρίτατ(δ" δ᾽ ὠΐδης ἐνί-
ροισιν ἀνώσσων.
Jupiter & && tertius Inferis imperant.
NNOTATIO.
Aliquando tamen producuntur hujusmodi
vocales. Theoc. Idyll. 11.
Οὕτω γῶν ῥώϊς διῶγ᾽ ὁ Κύκλωψ ὁ παρ᾽ ἡμῖν.
Sic igitur facillimè vivebat nofſter Cyclepi: pdi-
ςῶ pro ῥῷςα. :
ὁ Θραϊξ', Thrax, dialyſi Jonica, Θρήϊζ in obli-
guir aliquando corripitur, δὲ Iliad. 4.
Θρήϊκες ἰκρόκομιοι. δόλιχ᾽ ἔγχεα χερσὶν ἔχοντες.
braces comati longas ῥα{}45 wanibus tenentes.
Aliquando producitur. ' '
Πἱοηγί. Αντοὶ δὲ Θρήϊκες ὠπείρονω γαΐαν ἔχοντες,
Ipiique Thracer immenſam ierram hbabentet.

CAPUT VIII.

ΠῈ DERIVATIONE ET
COMPOSITIONE.

I. L) Erivua ſequuntur naturam eorum, Ε
, Ἀ.2. αυἱρὰβ. derivantur; ὁ δύκαι(»" uſtur,
ἡ δίκηγ Juſtitia, Φικαιῶ, uſtum facio, inao-
σύγη» juſtitia, τὸ δικαίωμια » mnia prima brevi.
Τιμάω; honoro, ὁ εααειſ bonorandus, prima lon-
5²;

28 DIE DERIVATIONE
ga; νικάωγ vinoo, γίκη γ victoria, vinnric, Vi-
cter, prima longa; χρίνω ν» jnchco, ἔχρινον» prizxa
longa in onmnibu: Σ ὁ χριτὴφ, ὁ κριτικὸς, prima brevi.
Sic ἀγαν ἄγω ; fupra, καταὶγ κώτω, infra, itidem
prima brevi.
ANNOTATIO.
Hæc regula de Derivatis magnum ſubſidium
adfert ad cognoſcendam quantitatem verbo-
rum, ùt planum fiet ex illis, quæ infrà dicemus
de verborum incremento. Verbum vinaa corri-
pi dicitur in illo verſu.
ΑἸργυρίαις λόγχησι μάχε, χϑὴ πτάντα νικήσοις,
Alii tamen legunt. χαὶ πάντα κρατήσεις.
II. Multa, quæ ſuæ originis naturam non ſe-
quuntur, uſu aſſiduaque Poëtarum lecçtione di-
ſcenda ſunt, ùt μανία; furor, prima brevi, μανι-
μὸς » & μωνιωκπὸς Prima longa. Orph. in Bacch.
Κικλήσχω σε μώκῳρπολυώνυμε, μωνικὲ Βαχχεῦ.
Voco te leate, multerum nominum 85 furioſe
Bacche.
Sic ab οὐεὶ » ſemper, prima brevi, fit ὁ χϑή ἀἰδι(Ὁ.»
æternus, & ὁ χαὶ ‿ειταπιÜPMrrennis, prima longa.
III. Compoſita ferè ſequuntur brevitatem vel
longitudinem ſuorum ſimplicium, ἡ γυνηὴ Üνlier,
rima brevi, ὁ Αὐνδρόγυν(6)» Androgynus,, ἡ τιμὴν
ἓοηω’ γ ὁγὺ ἡ ἄτιμ(θ)»» ῥιδομονάν. penultima longa;
ὁ ϑυμὸς» animur, ὁ Κὶ ἡ μεγάϑυμί(ῷ»» magnani-
mur, ν longo; ὁ κριτῆς» ὁ ὑποκριτῆς γ ρρorita;
δ' λαὸς; Ρθ}α[α!, ὁΜενἓλσιΘ“ , ζείσιςβὢί{ωτ ἡχἄ-
τώς ασις: ἡφρώσις» ρῥγαβι . locutio, ἡ μετάφρασιρ
ἡ παράφρασις; πᾶτωγ onir, ὥπτατα: σύμσασω.
IV. Præpoſitiones, quæ inancipitem deſinunt,
brevem habent ancipitem, & extra & intra com-
poſitio-

πι

»"
" ;ἷΙ) Μψ»'.

ἑι’;ῖ'ίλω) ἷ...
7 Μ:

Ἱ

"
,

μ αι
Π
μ
{
[μεῦδ
λγλμ
,
Π Ν
ἐ
Π ,
Π 11
Π
μῃ μῃ
μβδίνηηι
ΜΠΠγ) ,; 4
Hon }
Δ .
ὗἷὖἶἰω) ῥ“ΐ"
Π
ἣ ἴ
Π
. }
ἴ

)

{

{ 1}
Ν Π Π ,

S

Π ΤΙ͂Τ Μ

γ } ;
Ἅ ΤΑ

Μ . Μ

Π

δίλυι.
Ἴ ἨΜΡ“ΛΝ-
Δ} Π μ εΣ

!
Ε CoMPOSITIONE.) 429
poſitionem, niſi poſitio obſtet. Παρεο, ὠἀμφὶ,
Ε 2 Ὗ 2 ΕῚ ͵7 δ
σερὶ» ἀραὶ» κωταὶ» ἐστὶ, ἀντί. ΑἸντιλέγω» ontradico,

᾿σοριτρέχω; circumes, Τὸ ἐμφιϑέωτρον» Amphi-

theatrum. Κωταβάλλω; dejicio.
ANNOTATIO.
Poëtæ εχ κατο ὠνῶὼ; naαα, ſæpè abjicere ſo-
lent ῳ in compoſitione & extra, quamvis ſequen-
te conſonante, qua de re diximus lib. I. cap 13.
Κώτϑεο» ProO χυτάϑεο, ἀνς ς» Pro ἀγαςάς.

Iorerdurn additur jota ad alpha. IIiad. λι

Α᾽ γωθὴ εἐ παραίφασίς ἐςιν ἑταΐρε,
Bona eſt almoenitio ſodalis.
Interdum producuntur ſolità Græcorum li-
centiâ, ùt infrà ſuo loco allatis exemplis planum
fiet.
V. Præpoſitiones, quæ in prima ſyllaba ancipi-
tem habent, eandem corripiunt, ſve in compoſi-
ne, ſive extra, καταὶ) ἀνγὰ γ nifi licentià quâdam
ſecus eveniat.
VI. A, privativa particula brevis ε, ὁ ἀδά-
at, adamar, ὁ κἡ ἡ ὥτομ(θ)"» atomns, ὁ ) ἡ ἄκοσ-
μίῷ»» inornatvrs, immundus, ὁ η) ἡ ἄτιμ.» inbo-
norur, ἡ ἀκλεῆς, inglorizt.
Hom. Iliad. 1. Αἰ1᾽ ὄφελες παρὰ γηυσὶν ἀδ᾿ά-
xvr& ) ἀπήμων ἥσϑαι. ῖ μ
Utinam ſederes ad naver ſine lachrymir Θ
damno
VII. Corripiuntur ancipites harum vocula-
rum inſeparabilium &&, ἀρι» ρα δὺς γβρι: ὃ ζά-
Se & divinus; ὁ ) ἡ εἰϑί ΦἩΛ(Θ" conſpicuui;
αὶ ἐρειβώλαξ 93 γακ . ὁ καὶ ἡ δ ὑσερως» βεγΔΠὸ avanss
ὃ καὶ ἡ δυσώδεης γ olidus; ὁ βριωρὸς γγοῤμ{!.γπυνα-

lidur. .

40 ὍἈὉῈ DrEIVATIONEY ET COMPOSITIONE.
Heſiod Αὐϑ᾽ Euαιοο ἔχεσιν ὅρ(Θ- μέγατε ζα-
ἁϑεόντε} .
Quæ Heliconiz montem habent magnum 45 di-
vinum.
Hom. Odyſs. ττ. Καὶ Tirvov εἶδον γαίης ἐριιν-
δ.(Θ» υἱόν. Ἱ
241 etiam Tityum terræ claræ filium.
Heſiod. P'eæ δ᾽ ἀρίζηλον μινύϑει καὶ ἄδηλον
ἀεξει.
deprimit üluſtrem, & obſcurum extollit.
VIII. 51 prior pars compoſitionis in ,, vel
υ deſinat, plerumque corripitur, ὁ χκαὶ ἡ βεγώ-
ϑύμος » magnanimur, ὁ καὶ ὶ λυσιμελής,» ſolvens

cura, vel membra, ὃ καὶ ἡ καλλιπάρῃ(ῷ», Pul-

chras genas habenr, ὁ καὶ ἡ ἡδιυεπτὴς, [εαυΐ; in di-
cendo; ὁ ἸΠολύφιωρ()»» Polydorus, ὁ Πολυδάμας,
Folydamar. Hom. Iliad. I.
Πῶς ’γαξ; τοι δ᾽ ώσεσι γέρας μεγάϑυμοι Αὐ χαιοί;
Quomodo enim tibi munus dabunt magnanimi

Achæi?
CAPII K.

ΠῈ ALPHAINCREMENTO

NOMINUM PRECIPUE QIINT
DECLINATIONIS.
Uid ſit inerementum nominum & verbo-
rum, notum eſt ex Proſodia Latina. Hoc
igitur omiſſo, nonnullas hic præſcribemus præ-
ceptiones de incrementis declinationum, qui-
bus, quantæ ſint hæ vocales, æ, " υ» cognofci queat.
I. A. incrementum Doricum Genitivi ſingu-
laris ſimplicium, & Genitivi pluralis gusdͤern

1
Π
ὑ μ
Ρἶιπὠε’ιὶωρξξῖᾗἳ
Dionſl ὶ
πΔΝ

Π
Π

Γ.

Π
Π ηἩ η ὴ

"

η
ΠΠΠ μ

}

Μὶ κἓξπ
ὑ
Να{αμ ἰὴ
Crhonn
. .
Ο ι
| { ἶ'”ᾗ Ρ”

ν
“λ

’Μ“ἓἱι

ἰ

Ι

ἴ .

}

,
( } Π

ἢ ἷ͵ !ᾗἷΠΜ 4
ἽΝ
Π ἐ μ ι
[λμημὴ Π
ὙΠ ΠΗ Ν
ἽΠΠΠΠ)

ἐμημα
771

ἰ
"

ο
nn

ΕῈ A. INCREMENTO. 3 1
& ſecundæ ſimplicium, longum eſt. Αἰνείαο; αἰ-

7
γειίων: μεσάων.

Heſiod. Πληνώδιων ὠτλωγενέων ἐστιτελλομεναίων
Αἴρχεσ ὠμητθν ἀρότοιο δὲ δυσσομενώων.
Pleisdibus ortentibus incipe metere,
Arare verò occumbertibus.
Corripitur tamen interdum ὦ incrementum
plurale ſimplicium.
Dionyſ. AXαπ ἥτοι πυλάων μὲν ὑπαὶ πόδ᾽α κα-
σπιάων,

ANNOTATIO. .

Aliud incrementum non eſt in primis qua-
tuor declinationibus ſimplicibus. ἸΝαπιλόγ(θ»ν
λόγοιο : λόγοισι» ὅι ſimilia, primo ſtatim aſpectu
ſuam quantitatem demonſtrant.
II. Αἴλφω ἰῃ -rementum quintæ declinationis
à nomintbus neutris in &, ὥς» ἂρ7 breve eſt. Τὸ
σῶμα, αα corput. Τὸ σῆμα,, ſignum, σή-
ματί(δ-» Τὸ κίρας» cornu, χερατίΘ» Τὸ χρέας; ο(-
re, κρέατίΘ». Τὸ ἥἡπαρ» bepar, ἥπατίθ». Τὸ ven-
ταρ εξ βαγενεκταρίδ. Τὸφρθαρ, ρηειεμσγφρεωτίῷ».
ANNOTATIO.
Videntur tamen neutra in ας aliquando incre-
mentum habere longum, ùt ex hoc Anacreontis
verſiculo liquet.
Φύσις χέρατα ταύροις;
Ονλλὰς 9 ἔδωχεν ἵστστοις.
Natura dedit cornua tauris & calcer egfuis.
Corripiuntur autem etiam illa χίρατίῷ»» κέ-
ρα(ῷ». Homer. Ody’s. τ.
ΟἹὐ δὲ διὰ ξεςὧν κεράων ἔλθωσι ϑύραζε.
Quæ verò per polita cernua eunt ſoras.
Inter-

32 DE Δ. INcCcREMENTO.
Interdum interponitur & longum ante alte-
rum , κέρωτ(ῷ»» Xεοαοααπιειι Calaber lib. I.
Τνάμπεε Gin κρατεροῖο κεράωατ(ῷ». ΟἹ δὲ δι
ὄμφω. .
III. Αἴλφα incrementum quintæ declinatio-
nis à nominibus fœmininis & maſculinis in ac,
preve eſt; ἡ Παλλὰς, ΠαλλάδτΘ», Pallas; κἡὶ λαμ.-
στᾶς, λαμτγταδ()»5 lampas: ἡ μονὰς, μονάδι()»,
unitas; ὁ μέλας μίλαγ(θ)»"» niger; ὁ τάλας, τά-
Hom. Iliad. 6. Καλὴν . χρυσείην, μέλανες δὲ ὁι
βότρυες ἧσαν. ᾽ ͵
Pulchram, auream, cui nigri botri erant.
ΑΝΝΟΤΑΤΙΟ.
Excipe ἡχρεὶς; τῆς κρατὸς, caput. Iliad. Τ,
Κρατὸς ἀπ᾿ ὠϑανάτοιο μέγαν ἐλέλιξεν Ολυμπον.
Immortali capite magnum Olympum concuſſit.
Dubitat de hoc vocabulo Euſtathius Odyſs. 12.
num ſit maſculini, an fœminini generis. Se
tamen Calaber libro 11. cum muliebri appoſito
con junxit.
“Δινήσας περὶ χρωτὶ βοῇ κωλὰ νεῦρα βόξια.
ὁ λᾶας; τῷ ᾿λάα(θ» εγαβῇ λα(θ55 etiam breve
habet α incrementum.
Orpheus in Argonaut. Λάωσι ο ἐντύκτοις δὼ-
μήσωατο ὀικον ἀναΐσσῃ. |
Lapicdibur politis ædificavit Reginæ domum.
IV. Αἴλφα incrementum maſculinorum &

fœmininorum in a0 & o breve eſt, Hdnρ,

beatus, Janap, ὁάμαρί(θ"» uxor, ἡ δαργ 4054
ny vel colloquem, ἡὶ ἄλς. mare, ὃ ἀλο ſal.
Homer IIiad. I. Ἑῤς ἄλῳ δταν) 2 [467ῈΜΡ} mare.

Ϊ ΙΙΜΜ
μ
Π
γμν
ἡγύν
Ε
ummmIm.
Mdſer N
Ε
0
{ er coen
Π
Τ
'
η
un, πιὰ
Μ
ἸἸν μῃ
ἨἘἨΜ η
m,
Gun!
ἄ }
Ἰὶ Ἦ

Ζ

H NoniNvMH. 32
Theocr. Idyl. 27. Φήσ μοι πάντα δόμεν,
, φάχω δ᾽ ὕςερον ἀδ΄ ἅλα διοίης. β
Ain, te mihi omnia daturum, fortèò poſtea ne ſa-

lem deders.
ANNOTATIO.
ς Hinc excipiendum videtur Ψψαργιψαρὸς» ſtur-
ὍΝ ἰως, au;producitur enim apud Homer. Iliad. 17.
Tö σι ὥςς Ψαρῶν νέφ(Ὁ» ἔρχεται ἠὲ κολοιῶν.
ὕδ ſturnorum nuber ſeu turma vel graculorums
advenit.
γηΐ Item Kdo, Καρὸς » ex Caria. Hom. Iliad. .
ο Νάςης ἀῦ Καρῶν ἡγήσῳτο βωρβαροφώνων.
Naſtes Carum barbaræ linguæ dux fuit.
Theocritus tamen Idyll. 17. corripuit hoc

,

“} " η Ἴ
) ’νέ”) Ι [}}} Ἵ

ἿΠ
Π

0 2—
incrementum.
Π ͵
Ὅπ ι Σημαίνοι Λυκίοιςεε φιλῥαᾳστολέμοις τε Κώροσσιο,
Δ ΜΜΝ Μ Π

Lycin imperat & δε η οοθῆε Carilus. :
V. Genitivus a & longus eſt, quod plerum-
que εχ accentu liquet; ὁ τιτᾶν, τέτῶν( Ὁ» Litan;
ὁ Αἰλχμᾶν; Αἰλκμᾶν(θ-» Aleman, ὃ σταιον ν “ταιϊῶ»
Sρ pæan, ὃ Πανν Πανὸς . Pan, pecori cuſtoz.
ΑΝΝΟΤΑΤΙΟ,
Excipiuntur duo neutra, μέλαν») μέλωαν(θ)";
nigrum; τάλαν,, τάλαν(δ)ν miſerum.
VI. Genitivus in αοςὰ nominibus ναῦς 5 nava,
„IV“ γραῦς» anus, vetala, brevis eſt, ſicut & illud in-
rrementum nominum ſyncopen patientium; ὁ
: πατὴρν “σατράσι; εἐνδράσι, μητράτι; δ᾽ υγατράσι.
η Darivus “σᾶσι longum incrementum habet, ùt pa-
tet ex accentu; ſic ἄσσασυσύμαασι: longa ſunt.
Alcæus. Τὸ μὲν γαρ ἔνθεν κῦμα χυλίνδται,
Τὸ δ᾽ ἔνθεν ὥμμες δ᾽ ἂν τὸ μέσον ναΐ,
υορώμοϑα σὺν μελαίνᾳ. ι

Abhus

34 ΠῈ A. INCREMFNTG

Ahus enim fluéctus hinc volvitur, alius inde 3

nos autem in medio cum nave agitamur atra.
ANNOTATIO.

Apud Theocrit. Idyll. 17. legiur ναὸς prima Ὶ

longa.
Οὐδὲ τις αἰγιωλόν ὁ᾽ε ϑοᾶς ἐξαλωτοναές.
Neque quisqeam in littus veloci exiliit navi.
Cræterùm hic genitivus Doricus eſt pro γηὸς,
à recto κἡὶ νηῦς. Utuntur autem Poëtæ plerunque
his obliquis, νπὸς» vnl, νῆες» vel γεοὺς: ἢς γραῦς"
γονόξ. ,
VII. A. incrementum à nominibus in ψ cor-

ripitur; ὁ Αἴραψ; Αἴρα βίθ"- “417γαὐ . καὶ λαίλαψ,

λαίλασίθ»» turbo. Hom. IIiad. 11.

Αἰυτὰρ ἔγων ἐνόρεσα κελαινῇ λαίλαπι Ἶἶσί(Θ».

Ego irrui nigro turbini ſimils.
ANNOTATIO.
Φαψ, φαβὸς, avis quoddam genus, nonnulli

alumbem interprerantur, videtur incremento

longo conſtare.

VIII. A. incrementum à nominibus in ξ ali-

quando breve eſt, aliquando longum; ὁ κόραξν
26 Ζ . ὯΗ ί] [ ό Ἔ Β
corvus, πόρωχί(θ)»"ν» 9 κόλαξ 5 αdGator, χολακχίθ".
ὃὁ κοὴ ἡ φύλαξ . αàoa, Φύλακ(θ»» ὁ πίνωξ. tabula,

ὁ ἀβαξ. abax, abacus, ἡ πισλὼξ » πλλακὸξ; tabula

, ὁ ἀἄνϑραξ, carbo, ὁ ἅρπαξ, harpago, raptor, 9
'΄ςὐραξ, ſlyrax, ἡ κλάμαξ, climax, ὁ μύςαξ» »1})-
ſtax, ἡ μάςαξ, mandibula, b, vel ἡ πίδ'αξ, font,
Jſcaturigo, ἡ ἀυλαξ 5 ſulcus, κὶ Χάρναξ » urna; om-
nia hæc a breve habent. ἘΜΗ
At Oalak, phæax, ὁ ϑώρωξ, τῥογαλ, ὁ ραξ,
bierax, ἡ ῥαϊξ . βαγὸς, acinus, & ſimilia ὦ habent
longum. . '

: Π { 0, I.

'

ἼΝ
μά

ομαλϑὶ

μιϑην
μ
ΓΤ
Π Ν
' μθφθξςα 'ποᾗ)α
}

Ε,
ἰΠ ὶ
' Οῤγΐε. )
Τ
' ὑ
ἶΗο ;
Β
. Ἀ (
Ν Ὶ

, ῃ
1

ΡΠφὑ;ῃ η
ΡΙΠΓΜῃ , ΜΠ
η ἤχῃ

"

Ν κ : NoMINUM. 8
Lib. I. Epigr. Ρ χ Λάμβδα μόνον χόρωχας
" ἃ κόλαχάςε δμς ἃ, : ι
. ϑοίαπι R. & L. ſecernit coraces, id eſt, corvos
; Ὑ & colaces, ideſt, adulatores.
χ ee Theoc. Idyl. το. Οἷς γῦν ὠρχόμεν(ῷ- τᾶς ἄυλαα
Π . ( ἐκ ὠποτρώγεις. ΄
ε, Qui nunc incipiens ſulcum non demetis.
len β , " Hom. Iliad. 6. Γράψας ἐν πίνακι πτυχτῷ ϑυα

Ν , μοφθόρα πολλά.
Seoerihent in convoluta tabula τρμΐδα triſtia.
ominburint⸗ αν πſHι ἱερῆς. Callimach. Et paſſim apud
Δὠ, } Homer. Πολυπίδ᾽ αχί(θ. Τ δης, Ida maltorum ſon-
ἡ)μπη Homer. Odyſs. 4. Α᾽λλ᾽ Οδυσεὺς ἐπὶ μάςακα
ηἰ, χερσὶ στίεζ ε. ι
) Sed Myſſes ον ſeu mentum manibus compreſſt.
ἽΠ Π Thryphiod. Μύςξακα δ᾽ ἐῤῥήκτοισιν ὠλυχκτο»
ἄμ Τίδησι μεμαρπῶὼς εἰχεν ἐπικρωτξως. ,
Labrum ſeu mentum Hirmis vinculis compre-
εἰ henſum renebat fortiter.
41 . » 7 ῳ κας ἉΎ ΟΝ 7
μΗ ΄ Οξἷ}’ἶξ- P. Αλλά μὲ κέν(θ. φλωνγ ἐπὶ μαςαλζῶ
, ζέρσιν» ἐκ ἐω εἰπέμεναι.

Men A Ἂ Ἱ ἜΠ
4 " Sed ille me mento apprehenſum non ſinit loqui.
μ ANNOTATIO.
Nen Vulgè producitur myſtax myſtacis, cùm ta-

μ men Βοξτα Græci corripiant, ὰς εχ allatis exem-
Rieliß⸗ plis conſtat.

nul Quæ nomina in a;, incrementum habeane
bpreve, quæ longum, varia dantur documenta.
; μ"" Primùm enim ſunt, qui dicant, omnia nomina

μ plurium, quäm duarum ſyllabarum habere e
, longum, maximè ſi penultima fir brevis; ὁ ἱέρα ξ

4 C2 X

36 Ὦπ A. INCRBMENTO
iigax &, accipiter, ὁ ὀικοφύλαξ, ὀικοφύλωκί(δυ,
ciſtos domuür. Ita præter Cæteros Laſcaris in (ua
Grammatica.
Cæterùm niſi præceptum hoc intelligatur de
ſimplicibus vocabulis, non erit verum. Nam
- ὀ γυχτικόραξ, ὁ ἀρχτοφύλαξ , & ipſum Laſcaris
exemplum, ὁ ὀικοφύλαξ , ὦ breve habent; &
multò magis ὁ χοὴ ἡ ἐριβώλαξ. ſerax, χοὴ ἡ πολυ-
, πίδαξ, fontilus abundanz; & tamen omnia iſta
pluribus, quàm duabus ſyllabis conſtant: Se-
quuntur autem hæc & ſimilia compoſita natu-
ram & quantitatem ſimplicium. Nec refert,
quod apud Manilium lib. 1. legimus:
Permeat Arctophylaca peteni per terga dracons.
Nam metri neceſſitate produxit brevem.
Secundò dicunt in diſyllabis, tunc æ incre-
mentum eſſe longum, cùm prior vocalis natu-
rà longa eſt; ὁφαίαξ, φαίακ("»ρῥκακ, ὁ ϑώραξ,
)ώραχ(θ"» thorax, ὁ πλέταξ.. valde diver, ὁ
διωξ. temo, παυΐ gubernaculum. Hæc eodem
loco idem Laſcaris: Sed tamen præceptum hoc
certum non eſt. Nam & κἡὶ ἀὕλαξ, ſulcus, pri-
mam naturâ longam habet, & ſimiliter ὁ vel ἡ
πίδαξ. fon,, & 5 βώλαξ, gleba, & ὁ δρώπαξ;
dropax, medicamenti ſpecies; & tamen in obli-
quis corripiuntur. Priorum attulimus jam
exempla. Βώλαξ corripitur apud Theocritum.
Idyl. 17.
ΝΩ͂ΛΟΘ ἀναβλύζων διερον ὅτε βώλακα ϑρύπτει,
MNilus cum exundans hbumidam glebam commi-
nuit.
Alterius incrementum breve eſt apud Auſo-
nium Epigram. 123. Hinc ruit etiam illa gene.
ra

|
Ϊ

ΓΝ

,
Μ

Π
εἰ ΜΗ
}
ἀμμ ι
μ 1! μ
Π :
μιμίϊ ι
Π
ΕΤ τ
Ε.
ἀμπι
Chrunteo
Π Π
ἐκ εὶ
Nenrun ὦ
Π Areceten
Γ“ἝΠ (]Πἱθ {ᾗ]{ἁ
τ μῃ
μ
βρ μ "
ἰγεγὴ
εμ

ἴ η

ἄ ὴ

ΝΟΜΙΝΟΜ. 37
η ralis præceptio, cùm dicunt, ſi penultima poſi-
tione duntaxat longa ſit, tunc ἃ incrementum
hoin eſſe breve; ὁ ὥρπαξ, rapax, ὁ κέκραξ . υοσἷ{αα-
[εὶ νθωῃἷζ tor. Excipiunt ὁ κόρδ᾽αξ. cordax, genus ſaltatio-
un comicæ. ͵
Π Μφζξ Sed ùt hoc maximè verum ſit, non tamen
onmnem ſcrupulum eximet hæc regula. Nam
occurrat ὁ μύςαξ vel ἡ μάςαξν. g. vel ἡ λάρ-
iiak, urna, nunquam me docebit, utrum prima
ἰααρίν ſyllaba (ο]ᾶ poſitione, an verò poſitione ſimul
ὰ Nen & naturà ſit ſĩonga. Nam qui hoc negant fieri
ἴω: poſle, illi velim dicant, quantum ſit æ in his vo-
rge : cabulis, ὁ ϑώραξ, & ἱέραξ, & μᾶλλον, mags.
Annon eſt longum naturâ & poſitione? .
lttnen Tertiò ſunt, qui dicunt, ſi æ nominativi breve
Nmeis ſit, tunc etiam breve futurum in incremento.
ψά Sed nedue hoc documentum reddit me certum
Slanm ide de quantitate. Nam licet interdum ex accentu
τ Μ ) circumflexo cognoſcere poſſimus æ uliimæ ſyl-
αὐν, Hre labæ eſſe breve, ùr κἡὶ ἐὐλωξ:» κ ἐραξ : fæpe tamen
Μ Μ hoc præſidio deſtituemur, tum quia non omnes
εἰλῴ ! accentum circumflexum notant in ſyllaba lon-
Einmné ga antecedente alteram ſolà poſitione longam;
NHνα tum quia ſaltem in aliis vocabulis, ubi prima
ἀμ9}} ς 6] Ρ poſitione duntaxat longa eſt, neſciemus,
} quantum ſit poſterius alpha, ἡ λώρναξ, ὁ ἄρπαξ;
ἴ tum quia fieri poteſt, ut anceps in recto ſit longa
naturà, in obliquis verò brevis, σῦς» συὸς» μβω»
Π , ὰ ᾿
ἡμ"" ΄ Itaque nihil certò & conſtanter hic præſcribi
proteſt, quamvis partim εχ latina proſodia, præ-
fertim Emmanuelis, partim obſervatione &
notatione, partim etiam his qualibuscunu
ocu-

͵

48 DrE Α. INCREMENTO ,

documentis, ſatis multa de harum vocum in a

quantitate cognoſcere liceat.
Illud etiam obſervetur tanquam ſignum cer-

tum, tunc a harum & ſimilium dictionum eſſe

longum, cùm à poëtis vertitur in n: Nu'lum
enim ὦ breve à nominibus in αὖ mutant ipfi in
«. Theoc. Idyl. 9.
Ponkeg d' Tont, pro ἑέρωχες» ἱέραξι.
Accipitres accipitribus chari ſunt.

Et ſæpe apud Homerum occurrit ϑώρηπος».

pro ϑώρίκες.
CAPUT Χ,
OINTE DECLINATIONIS.
I. Ora, incrementum nominum neutrius gene-
J ris, breve eſt; τὸ μέλι» μέλιτί(β". Mel, τὰ
σίνηπιι» σινήσει()"» βπαρὶ. D
II. Fœmirminorum quoque & maſculinorum
barytonorum in μος & μδος & ἱτοζ: ἡ πέλις civi-
tas, πτόλι(Θ»»" ἕρις, ls, ἔριδ . ἡ χάρις» gratis, χώ-
ο,τίθ»» κὶ ϑέμις, 7μκαε. fas, ϑέμιτί(Θ"» vel ϑέμιδ' Θ
itémque τίς . τίν(" » τάτη interrogativum, quâm
indefinitum , τινὸς» cum ſuis compoſitis, ὃς ς

Sric, ὅτι, ὁ ὄφις » ſerpens, ὄφι(9-ν ὁ Πάρις, Pars, ο

χοὴ καὶ νῆςις » νής ι γ2)5. Jejunm. .
III. Fœmininorum etiam oxytonorum ΜἹ
“ΦΘ. :ἡ στωτρὶς» πατρίδ2)5» atria φίλην οἰςπα-
τρίδια γαῖαν; paſßen apud Hamerum; ἡ Αἰμαρυλ-
λὶς Α μαρυλλίδι»-. Μαῴίΐἑ«, αὶ Ε'λλυυὶς, Ἐ λληὴ
γίδ . mulier Eræca, ἡ ὠσπὶς . εἰγρεια, ἀσπίδ».

EXCEPTIONES.

cculina

Excipiuntur tamen primò fœminina & Ha-

wpicilh
! ’ΑΓΠἹΙΙΜ}Ο

Ψ»" . 4 "

ωῃωελφιν,ᾶ
η e⸗
μῃ
μὰ ἓῖς,
D c
lvnii in
Π
ψαψω
μ
Ε
cnlote
(En.

Π

᾿φιβηὶν,
ΕΓ
Ε
Γ
Ε

Π Π

Ε 7
Ν
Π
Ν
ῬᾗεΜᾳυ...Ῥ
ῃ ἴμῃ
}ΜΜἃΜ
δδ η

᾿

Ω
Δ

Ἱ

͵ --. :
στάντοθεν ἰνες.

πὰ Ν
ὑ ὴ
{

Π
ιῃςω ' ε; ]

ψ Π Ι
η 0 }
Π ὰ
β Π Πι!

μ
Ν

num eſt, vocalem illam ubique eſſe ongam, ut

NoMINUM. 39

Culina dicatalecta, id eſt, quæ duas habent in
recto termimetiones; Δελφὶς. Δελφν(6)»» εἰρῥἰν,
καὶ ἀχτὶς, radius, ὠκτῖν(»» ἡ Σαλαμὶςγ, Σωλῶ-

μῖν(Ὁ»-» Salama, & ſimilia, quæ etiam in (ν deſi-

ruunt, Δελφὶν» ἀχτίν.

Secundèò excipiuntur monoſyllaba, ſive ſint

duarum terminationum, ſive unius tantùm,
præter Δὴς» Διὸς» Japiter, quod breve eſt; ôel
ς Χ ᾽ 7 ευ Ἂ
ο ἢ 91 , ΘιΟον littas, n βὶνγ naſus, κ ἶν vel ἰς. Ebra,
Ν τ

Κωυΐ ἰνὸς» ἰνὶ; v&, λῖς» λιτὸς» pannus ἰῤμοδν ſub-
tila, ὁ λὶς κ {9{ λὶν, λιὸρ leo, ὁ κὶς 5 κιὸςγ vermiculus,
qui in ligao vel fraumento naſcitur. Theoc.
Idyll. 22ꝛ2.
Ε χβάντες d ἐπὶ ϑίνα βαθὺυν κοὴ ὑπήνεμιον ὠκτήν.
Exſcendentes in littus & in oram vents Jſub-
ldem Idyll. 1. ΑἰδῈ δι ὠδήκαντι κατ' ἀυνχίνα
Undigue tument illi in cervice fibræ ſeu venæ.
Homer. Iliad. 8. Αἵρμωτα ᾽ εἰμιβωμοῖσι τίθει
φτατοὶ λίτω πετάσσας.
Currus verò ſaper altaria poſuit, linea tegu-
menta obtendeni. '
Theod. Λιὸς ὀρεσκῴοιο εἰγηνορίην στοτὰ Σαμψῶν.
Montani leeonu vim olim doman, Sampſon.
Theocr. Idyll. I. Καί δι ἀεὶ διριμῥίω χολὼ πο-.
δὶ ρενὶ κάθηται. “; :
Semper εἰ in naſo acru bilu inſidet.
ANNOTATIO.
Pleraque ex prædictis accentu cognoſcuntur,
ἢ enim nomen accentum circumflexum in ac-
cuſativis & nominativis pluralibus habeat, ſig-

Ι

40 DE JoTA INCRIMENTO
ϑ)ν» ϑινὸς, Θίνω : aliâs haud circumflexo, ſed acu- "μὶ»
to notaretur. Illud λίτα» quo utitur Home- μ
rus, deducunt aliqui à ſingulari λῖτον: interim lh
tamen, ùt monet etiam Eultathius Iliad. g8. in- ls 10
venitur dativus λιτὶ : Hom. Οἷον ἑανῷ λιτὶ χάλυ- Λ"!ζ“ὗ“ἷ !
e, quem Grammatici à recto τὸ λῖς dedu- Enden

cunt, & eſt generis neutrius. ”
Si enim ſecundùm Euſtathium dativus hic eſt ει
generis neutrius, neceſſe eſt, etiam rectum illius ΓΠ,
' ι

eſſe generis neutrius, qualiscunque tandem ſit. ὐ Μ
Alii ajunt, eſſe generis maſculini, ὁ λῦς, Cele- ͵
brant porrò ροῦτα à nomine λὶς ἴξιι λῖς, eo, præ-

cipuè acculativum λῷ. Theoc. Idyl. 13. en
D
Οἷς τὸν λῖν ὑπέμοινε τὸν ἄγριον; ἤρατο παιδός. “

Qui leonem agreſtem ſuſtinuerat, puerum amavit. ὧν ΙΡΠΞ’Ὀ
ΑἹἪ Laſcaris, primam in λιὸς etiam brevem re- Ν
periri, ſed non adfert exempltum. Π
Tertiò excipitur ὁ χοὴ ἡ ὄρνις, ὄρνιβ(θ.», w aler, ͵]Χ- "
penultima longa, ἢ μέρμις, μἰξρμιθ(»» ῥκἰσἰιίω,χ | ’γὗ““θἷΐξ
& ἐυκνήμιδες » paſſim apud Homerum: Εὐχνάα ἐὐομιὶ
μιδὲς Α᾽ χαιοὶγ bene ocreati Achivi. πλιτον ἢ ἰμἢ
Homer. Odyſs. ς. Ενθαω ξ τ᾽ ὄρνιβες τωνυσίπ. ὦ!““’ΐ’ΐ {
σεροι ἐυνάζοντο, ΔΜ ἰ
VUbi volucrer alatæ ſtabulant, ſeu cubile ponunt. Myllin
Theocrit. Idyll. 7. Καὶ Μεσῶν ὄρνιχες» ὅσοι inn,
ποτὶ Χίον εἰοιδοὸν ἀντία κοκκύζοντες. . ἡμημ 6
Et Muſarum volucres, quæ crocitant contra Eernſnii
Chium cantorem. Nam Dores ὄρνιχ(» dicunt inn
ab δρνιξ. NN
Phocyl. tamen corripuit. Ω ”“Ρτωεῖ;ῃξω
Ο ρνισι μὲν σπτολλὴν τα χυτῆτ᾽, ἀλκὸὴν δὲ λίατι : Π ὴ
Wolucribus quidem multam celeritatem, forti- ὄπρᾳς
tudinem ver leonibus. Ω

Alun,

ἴ

'

NoMINUM. 41

e Hom. Iliad. 1. Αἰτρῶθαΐ τε χοὺὴ ἄλλοι ὀύκνήμει-

Π ὴ N δὲς A χαιοί.

μ

Ν
᾿. "
ετ}ιἱυτπὠόπιιξ;ἓ
hein ῆν,
.
ὰ;ΐευλ;ξ,!κῄ.μ
ἘΠΠ 1
ἐ μῃ τ
ὑ .
ὙΠ
μ
ἤμμημ:}Ὁ
,
Π ὅξωθκ πι!.

} μ
μ | .
εΜ εοιπιιῃ

Ν

Atridæ & alii bene ocreati Achæi.
Odyſs. 10. Kæ rid α μέρμιθ, φαεινῇ.
Allgabat funiculo pulchro.
Quartò excipiuntur nonnulla, quæ jota geni-
tivi Crcumflectunt; ἡ χρηπὶς» κρηπιΦὙ0)» eepido,
ἐχνημὶς, κνημῖδιθ)."» εἰὐϊαγὴ σφραγὶς» σφρωγ! Ὁ»

ſigillum, ἡ χληὶς » κλησ.ῷ»» clav”, καὶ ἀψὶς» αὐψίδος»

fornix , arcus.
ANNOTATIO.
Quæ ab hujusmodi vocabulis jota longum
habentibus componuntur, retinent ipſum quo
que jota longum, eti mſi mutetur accentus;
χρυσάκτις. αμγέος radios babens, ὁ ἐυκηήμις, bene
ocreatus.
IV. Jota incnementum nominum in εξ vel
breve eſt; ἡ ϑρὴξ» τριχὸθ» capillus, ὁ κοὴ ἡ κωλ-
λίβριξ, καλλίτριχίθ.» bPulcbricomus. Hinc paſ-
ſim apud Homerum: Καλλίτρχες ἵπποιν pul-
chricomi equi; ὃ κοὶ ἡ ὕςριξ» byſtrix, ſpecie,
erinacii, “= E, ςἐχὸς, ordo, ſeriet, ἡ πύλιξ; κύ--.
xO& calix, ὁ Κιλιξγ Κίλικος. Cilix, ἡλιῷ, ἕλι-

Ο χος; involucrum, ὁ χοὴ ἡ ἥλιξ» ἥλικος» «φμαία αἰ 46

ὃ κοὼ ἡὶ ὁμήλιξξ,. ὁμήλικος» οδαϊαμθησ., . χοίνιξ 5
) ς

cheænix, ſemodini, ὁ χέρνιψ, χέρνιβθος Pellebrum,

Jen aqua, quàâ lavantur manut, ἡ κωτῆλιψ» ſcala,
χατήλιφος ,ὁ χϑὴ κἡὶ ἀνγίλιψ» αἰγίλεπος» petra, ἽΜά

ἃ capras relinquitur ob altitudinem.
Hom. lliad. 4. Αἰμφὶ δέμν κρατεραὶ α*α
ἀσπιςάων.
Circa illum erant robuſti ordines clypeatorum.
C 5 Hom.

22 DE JoTA INCREMENTO

Hom. Odyſs. 1. Χέρνιβα δ᾽ ὠμφίπολος 76*. 1

χέῳ ἐπέχευς Φέρεσα. ᾿
Aquam verò ancilla ex gutto ſeu pollubro ſunde-

batferenn.
| ANNOTATIO.
Adde his compoſita à τρὰν» ὁ σπαιδότριψ,
idem, quod παςοφτρίβης, padetriba, ὁ ὀικότριψ,
verna, ſervus vernaculus“ Dicitur etiam ὀρκο.
τρίβθης, „0 +α piſtillur, guo ſal contunditur,
ολετρίβανος; idem. Interpres Ariſtoph. χαὶ τῶτον
δικάρανον ὡλότριβα; Et hunc bicipitem piſtillum
ſalu. Eſt autem penultima in voce παιόοτρίβης,
pædotrila, brevis tam apud Græcos, quàm apud
Latinos, ſicut & vox ἡ τρίβος, quæ à terendo,
viam ſignificat. Hinc παιδοτριβικῶς, Ariſtoph.
AX“M ἐὖ λέγεις χρὴ σταιδ᾽ οτριβικῶς ταὐτάγε.
Bene dicu hac & paædotribieé. Ἔ
Excipe καὶ τόττιξ, τέττιγος, cicada, ὁ ζοαὶ ἡ πέρ-.
διΖ. περδικες, Perdix, καὶ μάς ιζ. μάςιγος» βαρεί-
lum, ἡ σμώδιξ, υἱϑολγ ὁ Φόινιξ. ζοίνικος, phenizx,
item palma, ἡ σκαίνο εξ, ſcandix, dig, ἀϊκος» impe-
tus, ὃ καὶ ἡ πολυαϊξ, πτολνώϊκος, impetuoſus; &
monoſyllaba, 6ρ ῥιστὸς» ramus Jattgnus, vimen
texlile, ρ,R, ind, verma ſpecies, qui cornua cor-
rodit, ἃς ait Euſtath. Tliad. 1r. π
Theoc. Idyl. 9. Τέττιξ μὲν τέττιγι φίλος, μύβμ-
μῶκι δὲ μύρμαξ. Ἰκὰ :
Cicada amica eſt cicadæ, ξ ſarmica formicæ.
Oppian. Κυνηγ. 2. Πέρδικες ϑ8ρο!» ε πυρώ-
Oee αἰολόδειροι. ὶ
Perdices cektres, Hummwenten, C& varii colll.
Hom. Iliad 10. Τέξῳ ἐσιστλήσσων ἐστοὶ ὁ μά-
φιγώ aennv. ' ν

' γμδν ἰμὴ

Ν7)
Ε
Μή
;
ἰγ, Home
lvu

Ε
Cngn

Π

Ε
η

᾿

ῃ
ἴ

Ι’ἵἰπεπωυ
"ὶ

ὰ

. ὙΝ
ι ”Ἠ“Μω;,χ

. we,

μ

1710

ἐμ,

NoMINUM.

g Σ ες 5 .
Ὧ ὝΤ percutiens, quia ſcuticam ſeu flagellum

mnon babebat.)
Hom. Odyſs. 15. Ενθα δὲ φοίνικες ναυσίκλυ-
rvol ἤλυθον ἀνδ'ρες.
Uli verò Phænices navibus inclyti viri vene-

runt.

talng . ἐπ
. Dion. Αὐχρόκομοι. Φοίνικες ὀπηρεφέες σπεφύασι.

χ ι

Ui Palmæ alticomæ, opacæ ortæ ſunt.

8 , . , 3 ͵ .
ῳ Hom. Odyſs. 21. Μὲὴ κόρας ἧπες ἔδ'οιέν ατροι-

͵ . ὶ ὶ -
;;ΡΦΡΜ:; χομβνε βασιλῆος.
ᾧ ’”Ρ”Ὑἁ!!ἰ:ι ὙΠ ΝΕ abeunte Rege vermes cornu oorroderent.
eGEG Iiad. 11. Α᾽λλὰ τὸ μὲν πλδίον σπτολυάϊκος πο-΄
ἄ πῃ λεμοίο. '
Δ μα . 5 ed plurima pars belli violenti mibi incumbit.
Nauin ANNOTATIO
ἢ " 15 ν ᾽ * )
Π Μ ἐ μ : .
ὲ κ Σμωώσδιξ etiam σμώδυγγος habet ἃ recto σμώ-
ὰ διδ: Homer. Iliad. . ͵ |
Π7..11.}} ᾿ χ ὰ . ἀρ εχ ο — εοο
Τ }}. Πυχναὶ δὲ σμώδιγγες ἀνὰ πλευράςε χαὶ ὠμές.
’ἷᾖ“ἶ’ᾖ“”ἷ PFrequentes erant Vibices per latera 5 bispzerot.
eera⸗⸗ D. Gregorius Nazianz. corripit incremen-
Π .☚ .
γ1} rum nominis μάς!ξ.
Mt ͵ . „27 Σ Σ ΕΝ „ /
er ο Μάςγῶς Δἰγύπτοιο τH%αςπνn0οαισνονοτ αἰρίβμει.
Ae ς Ρ numera malk ſana plagas ti
ἼΩΙ ἐ Η lage ΔΙ͂

Ν
ο

" [“Μἱα.

ξ.;υΜ ίξζ

Τ

Π !

DE V. INCREMENTO QIIN-
TEÆ DECLINATIONIS.
„YV incrementum ἃ nominibus monoſyllabis
in c, & à neutris in v, & à paroxytonis, &
oxytonis, & periſpomenis in υς & ve⸗ breve eſt;

ὃ ἡ σῦς: ſus, ο, , mus, ρ 1ρο

44 DE V. INCREMENTO

Tuercurt, ᾽ ρυὸς ) πὸ γόνυ» “γόνυος, genu, τὸ ο ὄρυ,
«όρυος, haſta, τὸ διάκρυν διάκρυος, lachryma,

7 ; ,ὕ εκ ς ,
᾿ βότρυς, botrur, βότρυος, ὁ νέκυς» νέκυος, mortuus,
͵]

ὁ ςάχυς, Pica, ςά
εὐ αγρη.",ο ἰχθὺς, νε] ἰχθῦς, ἰχθύος, piſca, ἡὶ ὀφρῦς,

ὀφρύος; {πῤεγ ο κερ;, καὶ ὀσφῦς. ὀσφύος. lumbus, 6

μάρτυρ» μάρτυρος: teſta, ὁ ψἱθυξ, ψιθυρος; ſu-
Jurro. Quibus adde, τὸ πῦρ, πυρὸς, ignu, ὃ χρὴ
αὶ κύων, canus, κυνός. 4
Odyſs. 10. Εἰσδιμέναι δια σύες χαμαιευναίδες
αἰὲν ἐδωσι.
Edere ſicut ſuer humi cubantes ſemper edunt.
Tryphiod. Δάκρυσι ααιιριοιειäν ἐσπτικλάυσαν.-
τες Αἰχαιοί. ' : .
Lachrymis occulti allacrymabantur Graæci.
Hom. Iliad. 24. Ἐρχοται ὠμης ἣσιν ἐπ᾿ ἰχβύσι
χῆρα φέρεσα. , Σ
Lenit mortem ſerens piſciburs.
Odyſs. 4. Αὐτὰρ ὁ πικρὸν, ὑπ᾽ ὀφρύσι σ' ἄκρυον
Cæteràùm ille amaras ſundebat ſub ſupercilio la-

cbrymas.
- EXCEPTIO.
Producitur à Theocrito Idyll. 4. καὶ κώμυς, χώ-
μυθος,. faſciculur, manipulur. Καὶ μωλακᾷ
, Χόρτοιο κωλὴν κώμυβα δίδωμι, ξ molls grami-
nu bonum do manipulum. Invenies alia quoque
nonnunquam à Poëtis producta, τ ἡ ἰλυς, ἰλύος»
limur. Iliad. 2r. ο
Κείσεϑ᾽ ὑπ᾿ ἰλύος κεκαλυμμένα.
Ξ}αεεῤα”ε (arma illiur) limo tecta.
I. Nomina in or, quæ etiam in ὑς deſinunt,
ineremento longo conſtant; ὁ φόρκυν», χϑὴ φόρ-.
ὶ U„

Xvoc, ἡὶ χλαμὺς, χλαμύδος, ,

ἽΩ "

Μ
ωῃῃ!βἵἰ}';
μ
Β;ω;ἱχπω

Π

Π
μή
ξ'ὢ nene
Π
ἡυἱπιᾷ
( {

; ἆἘργξ, ἕμ

ἰ ῃ

| Μωῶν {{
ἰμ 7
Toner [ῃ
ἰ ὧ“"’“ῖ“ Ἵ
μ 1)
" "
Ιποε.ὶἀκἦ.ι

ΟΜΜ

=

Maud
Ν Ἢ
Ἀ'ι! ͵θ᾽ }ιτ...ι
Ὑ
ι πψὓ Ιἔ“; !’
, δέ γμα,

Μψ Π
ἰπηνιπιμμ,

ἿΠ

,

μ !

ἶὐ Ἴ
Π ]ὼ
μ
Ἷ Ν

Π ξ
γ}.

NoMINUM. 45

ἡ χυς, Φόρκυνος» Ρἶσοζςγἶ, ἡ Τύρτυν» Γόρτυνος, Gor-
iyn, civitas Cretæ, ὃ μόσυνγ» μόσυνος γ ἐπγγώγ vel do-
mus lignea, vel ſeder.

Homer. Odyſs. I. Φόρκυνος ϑυγώτυρ», Klia

Phore)ni.

Idem Odylſs. 3. Εσχατιῇ Γόρτυνος ἐν ἠεροοιδ' ἐϊ
πόντῳ. '
Ad [πεν Gortynu in obſcuro ponto.
Apoll. Αὐυτῶρ ἰν ὑψίςῳ βασιλεὺς μόσσυνι 96-
ὥσσας. Ἱ J
Cæterùm rex in altiſſima ſede ſeden.
Dionyſ. Καὶ δι μόσσυνας ἔχωσι δαρωτέες.
Et qui ligneas habent æ˖ler.
III. Nomina in ξ & ferè habent breve in-
crementum; ὁ ὄνυξ, ὄνυχος; πηρμώγ ἡ ἀντυξ, ἄν-
τυγος, ambitus orbiz, ſeu curvatura rotæ, ἡ πτί-
ουξ; πτέρνγος. ala, ὁ νεὶ ἡ ἀμπυξ, ἄμπυκος, re-
ziculum, redimiculum γρρ ούγε, ἡ ςὺξ» ςυγὸρν
ſtyx, ἡὶ πτυξ, πτυχὸρ plica, involucrum, ἡ κά-
λυξ, χάλυκος folliculus, ὁ χώλυψ:. χάλυβος»

chalybe, Κίνυψ» Κίνυφος» Cinype, nomen fluvii,

ὁ Ἐυξ, Εἴρυχος, Eryx, nomen monts.
Lib. 3 Epigram. Οὐκ ἔτι δεὶ πτερύγεσσι λίγυ- ᾿
φθόγγοισιν ἀείσεις. τ
Non amplius canes alu canora.
Homer. Iliad. 18. Πάντοσε δαιδ' ἄλλων περὶ
δ᾽ ἄντυγα βάλλε φαείνην, τρίπλωκα» μαρμαρέην.
Vudique πναγί 664 eircuùuämque circulum jecit
lucidum, triplicem, ſplendentem.
Theoc. Idyl. I. Αἰσκητὰ πέπλῳ τε α ἄμσευχε
ap δὲ ο ἄνδρες.
Ornata peplo & redimiculo, zuxta illam autem
viri ſunt. "

Excips

46 DE QuANTITATE
Erxcipe ὁ χόκκυξ, cuculus, ὁ βόμβυξ, bombyx,
ὁ κήδξ , Cey; vide Emmanuelem.

Ο᾽ κήρυξ» præco, communiter producitur.

Iliad. 1. Χωΐρετε χήρυκες Διὸς ἄγγελοι; ſaluete
pracener, Jevs muncii. Le itur tamen corre-
ptum apud Homerum. IIiad. 17.
Κήρυκι ἠπυτίδη..
Ο' βέβρυξ, βέβρυκος; δεύγγν. anceps eſt.
Theoc. Idyl. 22. Κόχλῳ φιυσαθέντος ἀρὶ βί-
βρυκες κομμόωντες. : ͵
Inflatà conchâ (convenerunt) bebryces ſem-
per comati.
Hom IIiad. 2. Βεββρύκων βασιλῆος. ΄
- Οἱ γρυψ» γρυπὸς, grype, & ὁ γυὺψ» γυπὸς,
valtur, vlongum habent.
iiad. 22. Ὑάχωα κέν ἐ κύνες χαὶ γῦσες ἔδονται.
Comedent illum vultures & caner.
Et hæc de incrementis nominum.

C&APUT XII.
DE QAIANTITATE VERBO-
KIUM IN PRE,ÆSENTI ET
IMPERFECTO.
J. Uanta eſt ſyllaba immutabilis in præſen-
ti, tanta eſt in imperfecto, tam activo,
quàm paſſivo omnium modorum, etiam in Par-
ticipiis; κρίγω, judico, ἔχρινον , upivonat, ἐκρινόμμν"»
χρινόμενος , Prima ubique longa. Γράφω; ſeribo,
γράφομαι, ἔγραφον; ἔγραφόμην» “γραφόμενος Pri-
ma brevi. ΤῈ τ
II. Verba in ὑνω producunt penultimam in
Præſenti & in imperfecto; μολύνω, contamino,
,πραύνω)

Ν

ἢ
αὐὰ
εἰμν }
Π Me⸗
Ε
Ἵ 1}.}
εΕ
| 7
Ε,
Π
Ταφὶᾗᾗωα(
ὰ

β μπ

ο μ

Ν }
ΛΛ͵! Ι
Otina, 1!
[.}}
ο δμὶ,
Ε
Ἷ
Cnpnir
. Ἀρ
μῃ !
,
Πξἓἂ;ἵ' Ϊὴ
Π

ἰχὰ
ῳ
'ν, ;

ἄμ ..}

Nnnni ,

᾿

ἰμΐχ χἱ
ἢ ἣ
" Π
Ν ,

" (
ι
....τ,ζ

ero⸗
ὰ

Ρ ΝῚ
"᾿, ῃζ.ἶ,' !
"" ἂνμα;ζ;π,

l.

ὍΠ .

Π
Τ}

}

Π 11
.

ΞΜξΠΘΠἹ
Ν
9 μ }
Π

μ

Ἵ
)

εκ , ubeo, ingredior.
.

VERBORUM.„ 47
õ ἰϑύνωγ dirige,
ἀμύγω; uloiſcor, ie auxilior, propulſo, νο,
alia hujus generis.
Odyſs. 8. Αἴφεῖὶ καὶ τεκέετσιν οἰμωύγων νηλεὲς
ἤμῶρ.. ς
Ab urbe & Πἰφεγὰ crudelem diem propulſans.
III. Verba in ἀνω, àt μανθάνω; diſco, βλα-
ςαάγω, germino, dναDHονισι, placeo, λωμβάνω;, aHci-

pio, λαγχάνω; ſortior, & ſimilia, penultimam

habent brevem. Iliad. 1.
Αλλ᾽ ἐκ Ατρεδῃ Δγαμέμνονι ἥνδ᾽ανε ϑυμῷ.
Sed non placebat animo Atreila.
Soph. Elect. αἴσχιςα πάντων ἔβχω δρῶσω τυ7-
χάνεις. ΠΌ Ξ : :
Turpiſſima omnium facinora facu.
Idem ibid. Ωἷς τῆς ϑυγατρὸς ἀντήποινω λαμ-
᾿βάνεις. ι , ,
Quòd ob ſiliam repoſcas pœnam.
Excipe ἱχώνω, venio, κ χάνω, invenio, aſſeuor,
φθάνω: pravenio, præoccupo.
Iliad. 2. Καρπωλίμως δ᾽ ἵκανε ϑοοὶς ἐπὶ νήας
Αχωιῶν.
Statim autem pervenit ad celeres Græcorum
naver.
Corripitur tamen in ραατιαι.
Καὶ πτέργης λαιβόμην. καὶ εὶ πιόνος ἵκανεν ἄγδρα.
Calcaneum apprebendo, neque dolor occupat
virum. . =
Iliad. 9. Πολλὸν ὑπεκπροθέρι» ζθάνοι δέτε πᾶ-
δὰν ἐπ᾿ αἰαγ. :
Longè prkcurrit, antevertis autem omnem ter-

Θ

Liad. 22.

ο Iiad. 22. Νὺῦν δ᾽ ἄυτέ με μοΐρα κιχάγει-.

48 DE QuANTITATE
or

Nunc mors me aſſequitur. Ὕ
Hiad. ρ. Θείων ἐκίχανεν ἐταίρες. ͵ miN

Curreni aſſecutis eſt ſocios. mmunn
" Π

Quidam, inter quos Renatus Guillonius in ,
ſua Grammatica, tradunt, nonnulla in ἀνγω for- }
mari à futuro, & illa penultimam habere lon. {{
gam; ἀυξάνω, creſco, ab ἀυξήσω, ὀμδ'ἄγω,, ὀϊδιάγο. ΟἹ
μαιγ αὐ ὀιδέω, ὀιε ἥσω 5 ἐπεγνείεῖο» turgeo, tume- ἣ Π
7ο. Ο᾽ἰδιάνω tamen corripitur ab Homero 7

Iliad. 9. Π
Π Οἷ΄ςε καὶ ἄχλων οο {{Π{πὲ
᾽ ΟἸἰδιάνοι ἐν ςἥήθεσσ! νόον “πύκαστερ ζϑρονεόντω. ὀ Ζ
QLuæ (ira) & aliorum inflat in pectoribus men- η βιι]
tem prudenter quamvu ſapientium. Ε

Ibidem. Αλλά μοι ὀιδ'άνεται χραδίη χόλῳ . ΔΝ
ὄπποτ᾽ ἐκείγων μιήσομαι. : .
Cor mihi ira turgeſcit, quoties illorum recordor. ὀἤπμμὶ
IV. Verba in vo & , ſive duarum, ſive plu- "
rium ſyllabarum, ſæpe producunt penultimam, 4
& ſæpe etiam corripiunt; πτύω, ſpuo, ποιπνύωγ.
iihie, ἱδιρύω : ſtatuo, ſedere facto, ἐρητύωνγ co-
bibeo, reprime, μηρύω, ſeu unpoρνααα.ι revolvo, glo- [{{Π|{Π|}}Π
mero, ὠὡρύωγ ſen ὠρύομιαι;» κἰμίογ ϑύωγ ]Μἠξδὢ Ἰγῃ
λύων. ſolvo, ῥύομαι, ἤφεγο. δακρίω; lachrymor, μ

ἷ ; : 2 λ0 Π Ὦ ἿΠ
χωκύωῳγ ejulo, δύω; ſubeo, Φύω, naſcor χ υῶ) « .Μ)ῬΡ[}ἜΟἼΡ{
trabo, κυλίωγ volve, μηνύω, indico, ſignifico, ἀγύω, Cutenn, "
perficio. ᾽

Theoc. Idyll. 24. Ἐ᾽πὶ χθονὶ bα ααα | χῃ
κιἰωοβόρως ἐκύλιον ὠἐπ᾿ ὀφθαλμῶν δὲ κχαχῶγ ἡ
ι πυβ

ἐ
ὓΙ

6

"

Ν VERBOEUM. 49
4 Ἂ Ἐ : ᾿ ἢ φ
Ἡ'ξ““τ. δ πῦρ ; ξΡΖΟΜ’ἷϊ’ΟΙς λάμσπεσχαγ βαρὺν Ὅ᾽ ἔξεσ-
τ συον ἰ Ἱ ,
Ν } Humi ventres amnbo (ſerpentes)

ι Sanguinem vorantes voluebant, ab oculis
Ἷ . ψεγὸ mala flamma venientibus lucebat, noxium-

ἄχ 486 exſpuebant venenum.
: e 5 ᾽
Ν „„lIlia. I. Ωἧς ἴθον Εἴφαιςον διὼ δωμῷτω ποιπ-
ἐΉ ΜΗ Μωῥ . , : [
Ξῃῃ]ῃ...͵ 1 ννοϊ’ἳ'“-. ἂν.
* in Utviderunt Vulcanum per domum miniſtrantem.
Ν Π ͵
υ᾽͵Ἱ;ἶΜ|͵'ω-͵...͵ d ( ; ῃε “ 5 ιἑγ 3 Ω 3 ;
“õ OdyG. 4. Ὡςς ἔφατ᾽ οἰδῦ ὦρω στάντες ἐπτοιενυον».
ῦς,ς“ἶ“”“ς“ξώἷ. ἦλθε μὲν ὧρ βᾶς. '
Π . ο dixit, illi verò omnes adminiſtrabant, ve-
. nit verè bor.
" Odyſs. 13.Τημήσις ἔσομαι ὅτε μ5 βροτοὶ ὅτι τίωσι,
μ . Ὸ honoratmi,cum mortaler me minimè colant.
μ Odyfs. II. Πρὶν μὲν γώρ σε ζῶον ἐτίομεν ἰσα
ΔΝ ϑεοῖσιο G
ι ψ Antea enim 16 vivum hbonorabamus, düt Denm.
Odyls. 7. Καί μὲν ἐτισ᾽ ,ὡς ὅτις ἐπὶ χθονὶ τίεται..
} Honoravit ilum, t nullus alius in terra bono-
11 [ 3
γεέμπμ!ν ἡδῆ:

μ . C A P U T XIIII.
ἄ DE QlANTIFATE VERBO-

( } ,
“Μ}ῤ T◻D

μ ἈΠΜΙΝ FPUTURISET AORISTIS.
, I. „Uturum primum quintæ conjugationis
μ Ρᾶτξθωὸ corripit penultimam. Ῥάώλλω»

γη}} ψωλῷῶ, zpfallo, ἀΐρω; A6d, tolla, μολύνω» μολυγῶ»

{ contamino, κλίνω; κλινῶ, reclino
ANNOTATIO.
ενν"} Ex hac regula ſequitur, omnia fiutura prima
ὐ " quintæ conjugationis vocis activæ & mediæ
. D oemnium

9 Ὅξ ΟΥΑΝΤΙΤΑΤΕ
omnium modorum brevia eſſe in illa ſyllaba;

quæ penultima fuit in futuro primo vocis acti-

væ. Kon, κριψοῖμμι, κρινϑὶν ) κρινῶν » κρνϑμαι, χρι-
γοίμμην » κρινϑίσθαι» πρινόμεν(θ5; μολύνωγ μολυ-
γομῶν. :
II. Anceps Aoriſti ſecundi eſt brevis; χρίνως
judico, ἔκρινθν» λείστω ) relinquo, ἔλιστον ») ζΦέυγωῳ,
fugio, ἔφυγον» τρώγω, comedo, ἔτρωγον. λήβω;
ſeu λαμιβάνω., acipio, ἔλωβον, φράζω; ἶοςαω“,
ἔφραδον, ὀρύττω fodio, ὀρύξω, ὥρυγον, Ψώλλω»
ἔψαλον. Fieri tamen poteſt, ut obſtet huic præ-
cepto poſitio, quam ſemper exceptam volu-
mus: Et eſt, cùm etiam ſine poſitione penulti-
ma producitur.
Hom. in βατρ. Ovde ποτ᾽ ἐκ πολέμιοιο χακὴν
ὠπέφυγον ἀὑτήν. :
Nunquam ex bello malum eſfugi clamorem.
Ibid. ΝΝήδυμος ἐκ ἀπέφυγεν ὕπν(θ»» δ'άκνοντος
ἅμοίο. , -
Suavu non aufugit ſomnis, me mordente.
ANNOTATIO.
Ex hac regula cognoſces, brevem eſſe ſyllabam
reſpondentem penultimæ hujus Aoriſti in om-

nibus Aoriſtis ſecundis quorumcunque modo-

rum, etiam vocis paſſivæ, & in Futuris ſecundis,
activis & mediis, quæ ſemper primam ſyllabam

ſimilem habent penultimæ Aoriſti activi, τύπ-α,

2 2 , , ᾽ Ἂ .
Τῶ; ἔτυσον; ἐτύγτην» τυπήσδμαι-. τυγητοίμην , τύ-
πῶ, τυπήσεσ τω!» τυπησόμεν(»» τυπῶ» τυποιμι»

τυπῶν» τυπδν"» τυσίβιλα!» τυποίμην, τύγτωμα!».

τυπόμεν(ϑ»ν prima ubique brevi, quia in Aoriſto
ſecundo activo brevis eſt.

III. Ao-

μ

[}

Π

.
τ ὰ

.
Ἵ Mr.

Ἐ,

G
ἰ ι
71} ..
Toneprinve
ἤ ,

ἐ

μ ηημι

ΜΜηνιῃ
μν

ἵ 'Κ ᾿
Π ..1}

ἥπῃῃ....
) ᾽|'͵ἈΝ

{

!

ω ὧἓ’““ν"; ἐ
{ὴ ε)
Τ} κ
Niigne μι)

᾿ ι !
Ἷ Π

fuiAnm

πεϑιὴ
μ ὰ
ἐ
μ
Ἵ]
"

}

!

VERBORUM. 51
III. Aoriſtus primus activus tam in quinta,

quäm in aliis oug Monibis penultimam ha-

bet longam; τίων honoro, τίσωγ ἔτισώ» λύω; ſolvo,
Δύσω; ἔλυσα. Homer. Iliad. TI.
Xρα ὅτ᾽ ἄρισον Α᾽ χαιῶν ἀδὲν ἐτισας.
Iratus, qudd fortiſſimum Arobivorum non bho-
noraverzs.
Ibidem. Οὐδ᾽ ὠπέλῦσε ϑύγωτρα κοὴ S ὠπε-
δέξατ᾽ ἄπουνα. D ἑ
Neque liberavit ſiliam, & non accepit pretium
Viberationu.
ANNOTATIO.
Hoe præcepto facile colligere eſt, eandem
Gyllabam itidem manere longam in aliorum mo-
dorum Aoriſtis primis activeæ & mediæ vocis;
g ναανwHHt, τίσω, τῖσωε, τίσως» ἐτισώμην γ τίσαι,
'σισαΐμην» ὃς ἂς de cæteris.
Hom. Hliad. I. Τίσεκιν Δανωοὶ ἑμὰὼ δάκρυα
ὑσοῖσι βέλεσσι.
Solvant Danai meas lachrymas tuis tels.
EXCEPTIONES.
I. Excipiuntur circumflexa nonnulla in τῶω» -
quæ in futuro, & quod hinc ſequitur, in Aoriſte
Juoque primo e retinent; τελέω; βεγβοίο, τελέσω,
ϑτέλέσα. ᾿
II. Verba quartæ conjugationis, quorum Fu-
turum in σὼ exit; φράζω; φρώσω; ἐφρωσαν» ἰο-
ζᾗμθν,ἷγεναἷζω ſen γεναίζ ομῶιν βέκια genibiss oro,
ὅταιμοίζων paro, ἡτοίμωσει» ἐρίζ ὡνγ contendo, ἤρισα,
γομίζων Puto, ἐνόμιισα. . χωλαζω; ἐχάλωσωγ [ῶκ05
remitto, κλύζω, mergo, κλύσω, ἔκλυσα, quia ho-
rum & fimilium αν vel , vel v, in Futuro breve
D 2 eſt

52 DE QUANTIHTATE
eſt, & quod hinc ſequirur, etiam in Aoriſto pri-

Z – 112 ?”?ä 1ή ΓΟΥ͂ Ϊ
mo, cùm nulla mutatio interveniat. Theoc.
: ε, 3 Τ
Ύ Π 6049 ἡθσε.

Sus cuxs Minerva contendit.
III. Idem fit etiam in verbis circumflexis in
dν. Nam quæcunque ex his ante à vocalem,
conſonantem habent præter ρ, corripiunt alpha
in Futuro, & in Aoriſto primo; producunt verè,
ſi habent , vel vocalem ante æ, γελώωγ γελάσω,
rideo, ἐγέλασω, ὥλάω) ϑΘλάσω, ιαfrangs,
σπάω: vibro, flecto, σπτώσω, ἔσστασα » ἐλάω
vel ἐλώυνω- ἐλώσω. ἤλασα» ἀριο., impello, ubi-
que ὦ breve eſt; at in ἐώω» ſino, δ᾽ρώω, facio,
ἀχροάω. audio, Θεώω 5 ſpecte, σπτεράω , tranſes, ner-
ξαΐω, conor, ζυὑρείω , miͦſceo, longum eſt alpha ΕῸ-
turi & Aoriſti. Hom. IIiad. I.
Οὐ γὼρ πώποτ᾽ ἐμὰς βξς ἤλωσων.
Non enim anquas, meas boves abegerunt.
Odyſs. 18. Οἷςέα δ᾽ ἐσω
Ἐθλασέν, ὠυπίχα δ᾽ ἦλθεν ἀνὼ ςόμω Φοίνιον
εὐ 0 ,
Iiſit oſſa intré, G. Natim εξ eNX ere ſangun.
Iliad. 19. Εἶχτ' ὦρα συρνγγίῷ» πατρθίον ἐσπά-
a ΎὙΧΙΘ- :
EN vagina paternum eduxit gladium.
IV. Poëtæ in hujusmodi Aoriſtis & interdum
geminare ſolent, ut penultima producatur; 6τύ-
λεσσα. ἔγέλωσσα; ζρασσώμενος, ὑΤῸ Φρασωμενίθ"
Hiad. 1.
ΑἸνοὶ J ἱςία λευκὼ πέτασσαν.
Alba vela extenderient. Π
V. Inrerdum producunt ſine ulla geminatio-
ne. Odylis. 10.

Zrrasad-

Ν

μ
Ἰμλ }
7
Π
ξξἷπω::γἷαπ
,
ἵμινι

, ι

Π 1}Ν
Π
ἀμπι}
Π
}

d (l. ᾽
. "
Μ ἨἨ!’Ν
ὶ Ν
Τ Orprinme. "
ἣν ϊὓἰὶἶΡἔὓᾗ'ΞἨ
ὍΜ η
7 :|͵'Μὤ,];ει
ὶ
Π}, γγ ν
Λ Π
Μ μ {{
ἰ
Ϊ
Ὑ}},
ἽΠ Π
η υ
ἡ {{

„ γὼ
ι ὰ τμν

μ Μν}ἐν

ὙΠ μ
ψ "ΓῚ
ν

.

Π Ω
Τὰ Ι

ὰ
μὐμν

Ἵ
"

*
ς
Γ,

VERBORUM. ς9

3 "

- πασόμεν(- τανάηκες ἄορ πτα χέ(δ» σταρὰ μηρϑ.
Vibrans acutum gladium à craſſo femore.
VI. Sæpe etiam corripitur Aoriſtus ab ali
Verbis deductus; ἐρύω; traho. Iliad. I.
A'U ἔρυσαν μὲν πρῶται; Κϑὴ ἔσφωξων - κοὴ ἐδ᾽ θιρων-
Κειγὸ trawerunt primô, & macttärunt, & ἐχεῦ-
riürunt.
Iliad. 13. ΟδῈ μιν τίσεν ἶσα τέκεσσι.
Honoravit illum perinde ac ſiliot.
Odylſs. 5. οΨὲ δὲ δή ῥ᾽ ὠέδυ, ςόματίϑ» δν
ἐξέπτυσεν ἅλμοην. ᾽
φεγὸ verò emerſit, & ore omuit ſalſuginem.
Theoc. Idyll. 6. Ὡἰἧς μὴ βασκανθῷ ⁰ τρὶς εἰς
ἐμὸν ἔπτυσα κόλτστον.
Neſubirem invidiam,ter in meum ( Λ ς ſpui.

μ

Supervacaneum exiſtimamus monere, tum
quoque in Aoriſtis alus activis & medus , veli,
vel v, longum eſſe, cùm in Aoriſto indicçativi
longum eit. Jam enim alliquoties diximus, ean-
dem eſſe rationem reliquorum temporum, quæ
ab hoc, ut fic dieam, capite deſcendunt.

CAPUT XIV.
DE QIANTITATE VERBO-
RHIM IN PRETERIIIS.

1 Ianceps ſit brevis in Futuro, vel Aorifſto pri⸗
ΔὉ mo, brevis quoque eſt in Præterito per-
fecto activo & paſſivo, & in Aoriſto & Futuro pri-
mo paſſivo omnium modorum; γελώω; γολέσω»

2 75 ἄ Ἂ Q Ἷ
γέγέλακα», ἐρίζω, ἐρίσω, ἤρμικα σλάω) ϑλάσω,
' D 3 τέθλα-

54 DE QuANTITAT
τέθλακα; τείνω, τενῶ, τέτωκα» (nam & hoe æ,
ex e, natum breve eſt) zeνια, χρινῶ» κέκρικας χέ-
χκρίμωι; κόκρισα!; ;ξἕκςιτξω, hinc verbalia brevia
2u&, *igtg, ctαα, eimw, xαοοο 5 φράσω,
σέφεακωγ πέφρασμαι, πέφρωσωι» hinc φραίσις;
χλίνω) χλιψῶ ) κόκλικα,). κέκλιμα! ) κέκλίσαι hine
χλίμω; κλιτὸς, «τερόκλιτίῷ». Theoc. Idyll. 6.
ἄ)ἷς πραρ᾽ ἐμὶν κέκριτα!.
Ut mihi videtur.
ANNOTATIO.
Aliqui κρίμα, circumflectunt, ſed verè acuitur
oenultima, rum ratione derivationis, tum quis
Nonnus primam corripit.
Εἰἷς κρίμω ἐ εσσὸν ἔβην.
In judicium duplex veni. L
Qamris neceſſe non fſit, Ἐξ derivatum ejus-
dem lit quantitatis eum ſuo primogenio; multa
enim eſſe, quæ ſuæ originis quantitatem non ſe-
quantur, jam ſupra dictum eſt: δὶς ἡὶ χλίμαξ » &
πὸ κλίτ(θ». χ καὶ χλιτυν» producuntur, licet à Præ-
terito χέκλιμαι deduci poſſint.
Odyſs. 21. Κλίμωκα ( ἁψηλὴν προσεβήσατο
οἷο ἐ ὅμοιο.
Scalam altam [χα domus aſcendit. :
Apol Κλίτεω πωλλήγαιωα κανωφραίην ὑπὲρ
ὄκρον γ ἤγυσαν.
Hom. Odyſs. 2. Ἐἰς κλιτὺν ὠναβὲς καὶ δ᾽ άσχιον
ὅλην.
In monto declivitatem & denſam ſylvam aſcen-
denr.
II. Quanta fuit anceps verbi in fſingulari,
tanta manet in plurali; τέτυφα ; τέτυπω- τετυφώ-

4,

!
, Μ’Μμ'ὤ
| Μὢ)ὥυ

μ
" ;ἵϊϊζ ὃ
, .
εὐ ἣν
ΠΜ Μ{ό Ι
Minenn
Π μξΜἶξἩ«
Π

{
ΕΠῚ
Π
Ν
Π
ἰ "
ucann
Honeri lu
Πιδι
ἰγη
Πχ
ἱμῃ] Ἧ]
Ρ:ΙΗΙΠ ερῃἆ ᾿
ἤμὴ ΤῊ
Π:ιτ:ὑῳψ
ι Ang
n Ue Ὶ
ἐ ὰ
| Ἡ...ωζ,εῃςᾳ
μ

ἴ

᾿}

"
Τ,
Πηΐ, μῃ

ἰὐυθὴν
ὙΠ
ἢ
νὴ ι

ὄ

Π
μ ip

Ἂ Ν
GoW

ἡ Π 1

Ἶ
|

Τ ᾿
{Π0}
!

'

VEREBORVUVM. {
μιν» τετόπαμην" ὀτυψάμεβα 5 τυψάτωγ τύψατον»
τυψαμενῷ»ν᾽ὦ υδίφας brevi.
EXCEPTIO.
Excipe tertiam perſonam pluralem præteriti
in ἀσι; hæc enim longa eſt, τετύφωσι) τετύπασι.

Iliad. 4.

Τὴν δ᾽ 049 , 30: τοῖ Φίλοι ἀνέρες ἐκγεγάωσι.
Illam volo, ubi tibi dielcti viri natt ſunt.
Mimnermus. Οὐκ ὠγαθὸν; κῆρες δὲ παρεςή-
ψσι μέλωμναι.
Non bonum: Parcæ autem nigræ nobis aſiant.
ANNOTATIO.
Theoc. Idyll. 22. corripuit penultimam Præ-
teriti.
Ὑ Ψηλαὶ δὲ πεφύκωσιν ὠγχόθι πεῦκαι.
Sublimes autem propò natæ erant pintas.
Homer. Odyſs. 11. Τεθβνῶσιν» τιμμὴν εδὲ λελόγ-
χασιν ἴσω ϑεοῖσι.
Moriuntur, bonorem verò Dius aqualem nacti ſunt.
Quidam tamen legunt πεφύχεσαν. IIlud etiam
Homeri Iliad. τ. peculiare eſt:
Παΐδω &ε μοι λύσατι Φίλην..
Iaberate mibi charam filiam?
III. Participium fœmininum Aoriſti primi
in aa longum eſt; φύψασα » γρώψασα: εἰἰξωτῶν
paſſim apud Homerum. Ετ Odyſs. .
Η μὲν τὸν πτύξασα κφὴ ὠσκήσασα χιτῶνω
Πασσάλῳ ἀγκρεμάσασα παριὰ τρητοῖσι λέχεσσι.
11 quidem plicato & aptato indufßio, & ἐκ trabe
Juſpenſo juxta vermiculater lectos &.
1V. Quoties εχ Præterito vel κ, vel voealis
abjicitur, anceps, quæ remanet, corripierur; -
guxæ, πίφνω; αοονοο δίδια. Nam licet πέ-
4 φυχῶ

56 DE QuANTITATE
φυκώ penultimâ longâ conſtet, πέφυα tamen
penultimam corripit. :
V. In aliis quoque temporibus anceps reli-
Sa ex abjectione alrerius vocalis pro brevi ha-
benda eſt; ἔφυγον à φεύγω: fugio, ἔλιπον à λεί-
πῶν relinquo, ἤλυθον ab ἐλεύθω , venio, ἔσυθον ἃ
σπεύθωγ ατρἶῖο.. σευθόμινος. De qua re jam ſuprà
dictum eſt.
VI. Breves ſunt ancipites in Atticis verbo-
rum repetitionibus, tam in primis, quâm in pe-
nultimis ſyllabis; ὠκήκοαγ ab ἀκόω » φωάίυΐ» ὠλή-
λιῷω» àb ἀλέφω; ψαβογ ἐλήλυθω; αὖ ἐλεύϑω; venio,
ἐρήρικῶ ἃὉ ξρἷζω » coutendo.
VIIL. In aliis itidem verbis reduplicationes
ancipirum breves ſunt; ἄχημι doleo, ἀκαϊχημι»
ὠλύκτημ γ ὠλωλύκτημιγ angisſtias redigo, ἄλη-
μὲ} ὠλοίλημι erro. ἰ
VIII. Anceps ante æ naturà brevis eſt; βάπ-
τῶν ti“go, ϑώπτω;γ ſepelie, onaw τῶ γ focho, τύω-
τῶ- percutio, κύτα τω, inclino, κρύχψτω, κωλύχτω,
abſcondo, νίπστω, Lavo, præter πίσστω, cado, &
βίπστω ,)4οἶφ, Hinc βέβωφω τέθαφω, ἔσκαφα, νέ-
γιφώ. penultimam habent brevem; at τέτυφω,
κέκρυφα, ) χέχυφαω , penultimam habent longam,
licet v in præſenti ſit breve naturàâ, & tantùm po-

ſitione longum. Ita docent plerique.

Nonaus. Καὶ vo†— κεχυφότα τείροτο Σίμῶωνε
Simon dorſo incurvus divexabatur.
ANNOTATIO.
Videtur tamen regula non usque adeo certa.
Nam Præteritum medium τέτυσα ἃ τύπτω: ν]-
detur penultimam corripere, tum quia inde for-
mantur primà brevi, τυσὴ,, iclas, plaga, & τύ-
“ποῷ

ὰ [μ

}
Π

7 '
Π
'

ἐ
Ν νὰν
ΓΤ
ἿΠ

Π Π
ἰῃ Δ

}

Μ είμῃι;
ἴή

Π

Τ

}
Ι οΓω";ἷ" "
Ν }
ἰ Ξἷἵ"'ιἧῄ |
νΘω;Ἠἁι ῃ

Ν
Ν

Ὑ ἴά
ΡζΠΠΙΣ) η
δῃ, αἱῃι
Π

Μπμεμνιν
ἠπνὶν
"}}
ῊΗ Δ.
1. 1ΠΠ}
Π

Π
ℳ.

VERBORUM.. Υ̓
σπος veſtigium, aut nota pulſando impreſſa; tum
quia in infinitivo paſſivo Præterito penultima
non circumflectitur, ſed acuitur, τοτύφϑωι: cùm
juxta leges accentuum longa ex ſua natura ante
finalem brevem, cujusmodi eſt ὧτν circumflexe
notanda ſitx, ſi aliquem habeat accentum.

DE ΟΠΑΝΤΙΤΑΤΕ. VERBO-
RUM IN Ml.
I. PRopria reduplicatio verborum in μὲ bre-
vis eſt in omnibus temporikus, niſi ob-
ſtet poſitio. Τίϑημι» δήίδωμι, ἐτίϑην» ἐδίδων».
i 9omy, δ ὐ οἱην » δ δομει» τϑέμωι.
, ANNOTATIO.
Dixi, reduplicatio propria; nam impropria
etiam extra poſitionem nom corripitur ordina-
riè; n, iAαεα °, ἱοίς.
II. Aliorum verborum reduplicationes iti-
dem corripiunrur. Τιϑέω» pono, δυδόω» do, τι-
τρώσκω, Lulnero, didναρα.wfugio, τιταίνω» colli-
mo; ſie νανννρι£αινο, proſum.
Excipitur γίνομωι, ſen γίγνομωι» & γινώσκω.

Hom. Iliad. 24. Ο υδὲ è αἰδιὼς
7 τ ὰ ῳ 5.5 ΄ ,ὕ 2 {5..5..0 :
Τύνέται» ἥτ᾽ ἄνδρας μέγω σίνεται ἠδ᾽ ονίνησι.
Neque ei pudor

Ἐ, qui viros valdè ladit, aut jue vat.
Odyſs. 3. Φεῦγον ἐπϑὶ γίνωσκον, ὃ διηὴ κωκο μά-
δοτο δαίμων.
Fugi, cuùm viderem, juòd Deus mala nebis mo-
lRiretur.
III. αἰλφαίξευπᾶε eonjugationis ubique cor-
ripitur in plurali activæ vocis, & in ſingulari ira-
D 5 pera-

58 Ὧ QuANTITATE
perativi, & in paſſivo tam in ſingulari, quàm in
plurali, exceptis tamen perſonis in a&t.
õäs
Τςαμαι: ἕςαμα:. ἐςάβθην» ςαθείς.
᾽ ANNOTATIO.

Longum tamen eſt æ, Præteriti adtivi. Nam

ἔςανα, Pro Ἑςηχα» dicitur Doricè. Eſt autem æ
Doricum longum; hic tamen corripiendum vi-
detur, cùm breve fit in paſſivo. IHud Theocrit.
Idyll. 1. T &α ὦ γαϑὲ τόσσον ἔρωσσαι, 20 ἔρα.-
μαι- amo, geminato σσ» ſcribendum eſt. Eſt
porrò æ etiam in infinitivo poëtico breve, ς .
v . &d7ναα ἱς ἄμενω!.» ἱς αἰμιέν.
IV. T quartæ conjugationis in fingulari
activæ vocis producitur; ζεύγνυμιν ἐζ εύγνυν»
ἐζεύγνυς. quod in diſyllabis magis adverti-
tur, δῦμι» κλῦμι; ζῶῦμι ; ſunt enim properi-
ſpomena. In duali verèò & plurali, & in toro
Paſſivo & medio corripitur υ. Nam ubi cæteræ
conjugationes habent n, vel & in ſingulari, ibi
quarta habet υ productum; ubi verò cateris in
plurali eſt ε. vel o, vel ὦ breve, ibi quarta fuum
quoque ν corripit. Hine „ Aoriſti ſecundi
activæ vocis indicativi modi pluralis numeri
longum eſt; ἔδυτε. quia alia quoque verba in
μι5 Præter hæc duo τίθημι & δίδωμι. longam
vocçalem in plurali hujus Aoriſti habent.
V. In imperativo ſingulari corripitur υ in po-

lyſyllabis; χέκλυθι» κέκλυτε, ζεύγνυθι:; at diſyl⸗

laba produeuntur. IIiad. I.
KAXO1ρα ἀργυρότοξε,
Anai me Apsko?

Homer.

N u
in (ἡ

"

μ
Ἴ
}

Χ}
hehn
Amulun
μ A
ἽΝ
Ε.
Π
ἐ
,

ἐμε ὶ
{{ vorlen
11
| ᾧἷεεε }
ὑ η
ἢ κιχὴ
Μ Ν μ

Π

μ [η};

ἀμ

Σώ;"ἅ

)
ἰγμι)
ὄ

|
Ν
.

in lin '

᾽

VERBORVM. 9

Ρἓἅοπιζζἓ;ςὤ’ἶϊχ Homer. Iliad. 19. A'XX ὄρσευ» ππόλεμόντο χαὴ

ἴ α ὄρνυθι λαξς.

"φ
410
Duid ,
Π ι
ΒΜΜἨ
πηήη 4
Μά ο μ

1 {

Ν ο ὐμ
{ δμηΝ
{{
Τ

Π

ἡ 40;'»'}1; }

Sedexcitare, & in bellum αἰϊαν impelle ρορωΐον '

CAPUT XVI.

REGULE COGNOSCENDI
ΟἸΑΝΤΙΤΑΤΕΜ ANCIPITIM Ν
PRIMIS ET MEDIIS SXYLLABIS
NOMINUM.

! . .
I. Ἀ ΝΝεερβ vocalis ante aliam ſive brevem,
ſive longam, non corripitur neceſſarièà,
ut apud Latinos fieri ſolet; ἰὸς) venenum, ſagit-
ta, ἀὴρ» aér, ἰητὴρ» ſeu ἰατρὸς» medicus, prima
longa.
Homer. Iliad. 4. Ὑλαΐης μὲν Μενελάῳ ἐπιπροί-
μὲν ταχὺν ἰόν.
Auiiene Menelao celerem ſagittam immittere5
ANNOTATIO.
Apud Latinos pauca ſunt latina, quæ vocalem
ante vogalem non corripiant. Quando verè
apud Græcos vocalis ante vocalem corripiatur,
difces αἱὰ & obſervatione, partim etiam ſubfi-
dio Proſodiæ, & linguæ Latinæ; quis enim ne-
ſcit, hoc vocabulum anρ primam producere;
item illa Μαχώων, Machaon, διδιυμάων-. ποσει-
δάων. & ſimilia penultimam habere longam?
εἰὴρ corripitur à Phoeylide hoc verſu:
Σῶμωα γερ ἐκ γαίης οᷣe πάντες ἐς ὠυπὴν
Λυόμενοι κόνις ἐσ μὲν- ὠὴρ δ᾽ ἀνὼ πνεῦμια “ Ἔδεκται.
Corpus enim babemus e terra, 85 omnes in
eam reſoluti, pulvu ſumus, aër verò ſeu cælum

recipit ſpiritum. Σ
l. 4

60 DEz MEDIIS
II. A in fuperlativo emper corripitur; σρς
φώτωτ( . ſaßientiſſimus, σπτρᾳότατος; Σ
III. Nomina in αa paroxytona, quæ ultimam
habent longam, penultimam corripiunt; σοφία,
Φιλοσοφίω: μαρίω. συμφωνίω, ὄξθα“γξαφέω, &
alia hujus generis.
ANNOTATIO.

Exeipi ſolent hæe, ὠνίων ſeu αἰνίη, triſtitia, χο.
vin, ſeu χονίω, pulvsi, αἰκίη, injuria, plaga, καλιὴ,
ο Μ καλιῶὼ, niduas, oouon, tenuu funicalas, linea
piſcatoria ex ſetis eqiinis.
Eſt tamen, cùm corripiuntur.
Theognis. Μή ποτ᾽ ἀνήκες ον» Κύρνε λάβης ὠνίην.
Ne unquam triſtitiam immedicabilem aſſumas.
Iliad. 2. Πρηνέες ἐν χονίησιν ὁδ᾽ ξ λαζοίωτο
“αίαν.
Pronus in pulvere mordicus terram appreben-
dat.
Sophoc. Elect. Αἷγιν χωτεπίφνεν αἰσχίςαις ἐν
αἰκίαις.
Quæ ipſum occidit injuriä turpiſſand.
Phocyl. Μηδε τις ὄρνιθας κωλίϊς ἅμα πώντας
ἐλέϑω,
Meque accipiat quis ſimul omnes τοίμογεν ex
nido. ΄ :
Solent interdum Poëtæ ſolità ſuâ licentiâ alias
quoque quantumvis naturâ breves dictiones in
za producere, ùt Theocritus, ſeu quis alius au-
Ctor, in Syringe.
Σύριγξξ ὄνομ᾽ ἔχεις, ἀδ ει δῈ σε μέτρω σοφίης.
Drinæ nomen babes, canunt verò te wetra ſa-
Pientiæ.

Odyſs.

"

ΠΗ

,

αἰομ

Π χ

μ
Ueremn 16
ἜΠ

εὶ μ}}}

"

Π
Π μικι
Neelekn ὶ

Μ
Ὶ

ἰ ὰ ὰ

ἀμίντοι
lingni ἰ
Π

ly. ε,

' !
ἡμιμάῃῃ, ,

1 Ϊ
Ν 1...}}}}

Τ ἽΠ

ἐμημ ι
ξεἓψ, Μ
Ν
Μὶϊἴ:ΠἐΓΠΠΞ.'Α
Χ!αἑί...:ἑωε
ὑ ῃ

᾿
lg η
Ἱ
" ΓἑΙ.λπ]
ίωηκ;ᾳ) ,

ἢ ΐἁΠ ὦ:ἰι“;’, ᾽
' ιςψ; ὴ
ΠΗ [πΠιι}

Ἷ
7 .η}
ἼΠΠΠΠΠ

,
1 N }

μ Π }

Γ μ
᾽"-ΐ:ῦἑἄεεπιϊὰὢὶ;ε
εο
ῶ

Τ ι SYILLABIS. 61
Odyſs. 22. Q καχοεργίης ἐνεργεσίη μέγ᾽ ἀμιρί-.
γῶν. .
Beneficium maleßicio longè melius eſt.
Fit hoc, quia brevis eſt inter duas longas, ἂξ
& in his χρομμύων» à χρόμμυον» capa, νηδ ὑῶν
2 κἡὶ γηδυὸς» venter, & in aliis. Hinc non adeò
condemnandi ſunt, qui nonnunquam in latino
carmine idem ſibi permittunt, dum ſyllabam
brevem imter duas longas ſitam proclucunt, ùt
ſit in nomine Andreas, Mathias, & in ſimilibus,
maximè propriis. IIli verò ferendi non ſunt,
qui hæc & alia hujusmodi arbitraru ſuo produ-
cunmt, Maria, Sophia, Symphenia, barmonia, qua-
ſi penultimæ eſſent longæ, vel certè communes.
Nec refert, quèd multis in locis uſitatè accentu
ecuto illa vocabula pronunciantur. Notum
enim eſt, accentum & quantitatem apud Græcos
diſtingui. Unde in carmine non attendendum,
quis ſit accentus, ſed quæ quantitas.
IV. Breve eſt jota in diminutivis in μον: τὸ
ἡραμμάτιον, litterala, τὸ Φογμάτιον» ἀησῆηα,
τὸ κοράσΊον; puella. Et in comparativis neutris,
βέλτιον, melius, ἥσδιον, ſuavins, “γλύκιον, dulcius
& in multis adjectivis in 02 ὃ ἄξιος, ὁ ἀνάξιος,
dignus, indignus, ὁ ὄλβιος, Jelixz & in multis
ſubſtantivis, ὁ βίος; ὁ βίοτος, ὅτο. ;
Mimnernus. Αυτίκα τεϑνᾶναι βέλτιον ἢ βίοτος:
Statim mori melins eſt, qudm vivere.
Corripitur quoque jota in nominibus poſſeſ-
ſivis in wog; ὁ ἀνθρώτσεινος., bumanus, & ſignifican-
tibus materiam, ὁ λίϑινος, lapidens, ὁ κέδοινος)

ccdrinns, ὁ ξύλινου" lignens; tempus item & ho-

ram ſigniſicantibus, ὁ εἰωρνὸς, vernnt, ὁ Θέρι-
; γὸξγ

62 Ὧ ULTIMIS

γὸς 5 æſRννν., ὁ νυχτερινὸς, nocturnur, ὁ ὀστωριγδρ;
autumnals, licet penultima quoque longa le-
gatur. Iliad. 21. & alibi.
Ωἧς ὅτ᾽ ὀπωρινὸς Βορέης c.
Sicut cùm autumnalts Boreas G.
ANNOTATIO.
Comparativa maſculina in ov, & neutra que-
que producuntur nonnunquam. Philemon.
Ἤ διον ἐδὲν»γ ἐδὲ μεσικώτερον
Εἰς᾿ ἢ δυναῶ ι λοιδορόμενον ζέρειν.
Snavius nihil eſt, neque mags muſicum, qudm
poſſe convitia ferre.
T in pronominibus producitur; ὑμδίς, ὑμῶν,
ὑμῖν, αͤ, ὑμέτερος. At in nominibus polyſyl-
labis fœmininis in vyn, & vrno, corripitur; γη90-
σύνη, lætitia, βρωσδ᾽υτὴς γ tarditas, γλυκύτης, dul-
cedo, ταχυτῆς: celeritas, & in aliis.

CAPUT XVII.

DE QIANTITATE ANCIPI-
TUM IN ULTIMIS SXYLLABIS.
: a.
I. Mnia nomina paroxyrona ſecundæ ſim-
plicium in , α, ε, δ ; . & , Ppro-
ducunt ultimam; ἡ σοφία, ſapientia, ἡ στενίω; au-
pertas, 7 Jeααα, ſervitus, ἡ προφντεἷῶ Ὑ }ῦῸ} οἰϊ4)
ἡ Θέα» [ῥεξ) χονείκνν, Afd'a, Leda, ὴ Μώρϑω, Mar-
ἐῤαᾳ. ἡ πέτρα, betra, κἡὶ ἐσιχάρω, Tocus, ἡμμέρω, dies.
Excipe ἴω & ia, una.
᾽ Theognis. Αὐγϑρώστες» ἃς ναῦς μὴ μία σπάντας
γοΙ.

Homines, quos navas non una omnes agte Ῥ
’ . Pa-

{{

hußs η
.
Π
,
71
ἡ ὴ
u fenbra

Honm ι
υ ὴ
ll nni ſ
Π η
Ἀ μῃ

„
μ α;'θκςα, ]

ι
ἐηήμ,

δὰ ὕῃῃ

Ν SYLILABIs. 63
ὶ ] ΄
ἢ Μἷ,“’”ἕ“ι'« II. Paroxytona, quæ ante æ geminum habent
μ ſigma, aut unam duplicem, corripiunt ultimam.

ἰ Οὕσσωα; fama, Ὅχ λιξ;τσα:, rabies, δόξα,, gloria,
. Φύζα, fuga, δίψα, ſius. Quibus adde τόλμα,
Π ἀρυπο μ τ
Odyſs. I. Η τίς τοῖ ὄὄσγησε βροτῶν. ἢ ὅσσαν

Ἡ Ι 3. “ . I. . . .
n ῃ Siquis tibi dieat mortalium, aut faumam audi-
veris .
μ Ν ᾿ 7 2 QR 2
. μιαᾷ, 9. Αὐέρως ἐδὲ Θεὸς, κρωτερὴ ἐ ελύσσω

ψ δέθυκεν. .
Magna ipſum inceſſ⸗t rabies.
μ Theognis. Δέψα δὲ λυσιμελῆὴς κ μεθυσιῷ
ΜΠ2}5}}:} χαλεπή. ' - ἰ
Π ς membra ſolvent, & ebrietas grauis eſt.
μ Hom. Iliad. 9. Θεσπεσίη ἔχε φΦφύζα Φόβε,
" πρυόεντος φταίρυ. Ὰ '
(Achivor) vinitur immiſſa tenebat fuga fri-
N idi timoris ſocia.
Π III. Omnia oxytona ſecundæ ſimplicium ha-
bent æ longum; , χαωρῶ; gaudium, n oynoa, ma-

; Corripitur, ùt nonnullis placet, “αιδνὼ, [μ-
mial dur, jocus.
eiae ANNOTATIO.
ni Sæpe cognoſci poteſt quantitas hujus decli-
mnuſikl, nationis accentu, qua de re cùm cap. 6. dictum
a Rit, non eſt, cur hic repetamus; nam hæc, πότγια»
}

veneranda, τρέπεζ , menſa, & ſimilia,; nemo
„ non videt, habere α breve, τ & iſta « longum,

ἐ πήρα, ζαίφρα, λαύρα; φαύρα ἄνρα; quia, ſi
" breve eſſet, tunc prima circumflecteretur.
4 ὍΝ ͵
“Ὡ“Δ. IV. Præ-

64 . DE UrTIMIS

IV. Præter verba, quorum accentu cogno-
ſcitur, breve eſt æ in omnibus neutris pluralis
numeri; ξύλα, ἡδιέα., ὀξέαγ & in neurris ſingula-
ribus quintæ, ϑυμίώμω; hymiama, στράτευ.
ua, exercitur, & in adjectivo neutro μέγα; wag-
nuzs, & in accuſativo ſingulari quintæ ſimpli-
cium, ùt & contractorum, cùm in & non contra-
tum' exit; τὸν τιτῶναγ αἰαγτῶ;, δημοσδένεω ) βα-
σιλέα.
V. A longum eft in vocativo primæ ſimpli-
cis nominum in ὡς; & in duali, itémque in duali
ſecundæ. Longi etiam ſunt vocativi poétici,
ὦ Πολυδάμα; Κάλχα, Δ'τλα.
Homer. 12. Iliad.
Πολυόδάμα, συὺ μὲν αὐτῇ ἐρύκακε παάντας ὠρί
φ :ς. ᾿
Folydama, ta quidem hie contine omnes procerei.
ANNOT'ATIO.
Producuntur etiam apud Latinos hujusmodi
vocativi. ΄
Ovid. Tempur, Atla, veniet, tua que ſpoliabitur
aaro.
Virgil. Non bac, ὁ Palla, dederas promiſſa pa-
rventi.
VI. Vocativi primæ in , nominum compo-
ſitorum à verbis μετρῶ, πωλῶ», τρίβω, item illi
in , za, νεὶ α, & ali, qui contra commm-

nem regulam in æ exeunt, breves ſunt; ὺτ %

γεωμέτρα, βιβλιοστῶλα, “ππαιδοτρίβω» προφτῶ,
σηξότα, κυνῶπα, Σκύϑω- μεναῖχμα; λάγνα.
ἰη Epigram. ΕἼνεπε τὲς ὠριθμεὸς ἐμηεείρε Ὑθῶν
μέτρω κρίνες.
Bie illos numeros docte geometra.

ſepohu
Τ
γμμμαμὶ
.

begte Un.

t.

ι Theoe

μ }
(
.}...}
ἡμάμι
{ Ν
ἂ

᾿ ὶ
͵Π' Π
Π Π
ἡμέγμ ὴ
Ill ,
Ὑ γτίῃ;
Ἡ ,
ἢ "Χ
7 ἷ
ἰδηῃ
ἰ
ἀὰμ χ
β Ι.ἹΑιὀνεὡὶα
μῃ

) 1

ἴη;. ο ᾽ STILABIS. 6 5
dan . ANNOTATIO.
„A ς Arliqui regulam iſtam tantùm de appellativis
εη intelligendam tradunt, non autem de propriis;
on" ſed tamen Theocritus Idyll. 7. ἰά non obſervat.
μ . μακαριςὲ Κομᾶτα,, τῦ ϑὴν τάδὺ τερσγὰ πι-
ἄη;. πονοῖς. : B
Π Ὁ beate Comata, tibi hæc Iucunda diu accide-
trunt.
αἰηηῃ: Idem Theocritus produxit etiam appellati-
τ Ὠ σπύκτνα ΤΠολυύδευκες. Ο pugil Palax!
VII. Omnes præpofitiones in æ«, & conjun-
Ctiones, & pleraque adverbia fuum α corri-
. . .- ἄΣδον .Λ 4
οαπκ! Piunt, licet Poëtæ verss gratiâ ſæpe produ-

cant.
tin mnfun I. "
Τ I. Jota non contraétum corripitur in neu-

lanky tris; μέλι. ἔυχαρι» σήνηστι » πέπερ.
τ , In Dativis quintæ; τῷ αἴαντι» & in plurali
4 uſet⸗ αἴαση & in aliis declinationibus, addito; αἰγρίαι-
on usgatot, λόγοισι.
Eh III. In illis quoque, per paragogen auctis;
Zingi, ςρωτόφι» “ποντόφι!» & in verbis, ἔλϑησι,
pro ἔλθῃς.
SAINhII IV. In Vocativis quintæ, Nominativi abji-
μ Cere ſolitis; ὄφι» ἔρι, ὠμαρυλλί. ΄ : '
Π V. In Pronominibus γῶ!» σφῶϊ» σφίσι» δι in præ-
εμ η Poſitionibus, ἀμφὶ» περὶν ἐπὶ; Ἰτόπγαας adver-
μ }. biis & conjunctionibus, Ρώμαϊςὶ» ὠμογητὶ» ὅτι.
Vl. Adverbia & pronomina per paragogen
jota additum habentia producunt illud; von,
Τατοὶ) ὡτοσὶ. τατογὶν τετωϊ,

Μ ; Ε ἑ Ariſtoph.

nmnan,

E

66 DEz ὕττιμις
Ariſtoph. Pluto. Tær! συ τολμῷς ὦ μιαρω.
τώτη λέγειν : ἔΠτ ο τ -
Hoc tu audes, 6 ſceleſtiſſima, dicere?

ὶ

Ibidem. Οἷςις πότ᾽ ἐξὶν ἑτοσὶ. χαὶ τῷ Χχάριν.

Quirnam ΠῈ hic, d& cur advenerit.
VII. Producitur etiam jota 0 Atticis exe⸗,
vel a, vel ο factum; ὁ6)) 5 τοδ[» ταυτὶ, τετὶ, pro
, ταῦτα; τἔτο.
Ariſtoph. Pluto. Tnyd! δεδίοτε μηδὲ διαμα..
χέμεϑσα; ΄ τ
Hanc reveriti, neque repugnabimus

2 - ς Ἀ 51 ἐ
Idem. Οὐχ ἔϑ' ὅπως ὁ χρησμὸς οἰς τατὶ ῥέποι..

Non eſt, ut huc oraculum inclinet.

T.

I. Nomina neutra quintæ, breve habent u;
arbi, grex ovium, 6ρ acutum, γλυκιὺ
dulce, ἡδιυν, ſuave, δριμυ, acerlum, βαϑὺ, pro-
Jfundum. L
II. Pronomen , & Doricum 79, & multa
adverbia; μεταξὺ, inter, μεσσηγιλ» idem, & dr-
τικρυ, contra, quod tamen aliquando producitur.
HIiad. n. ΑἸὐγτικρυ Φ᾽ αἰστόφημι.» γυναΐίκα μὲν ἐπ
ὠστοδ᾽ ώσω. : :
- Ἐχργο[τὸ dico, mulierem von reddam. .
Iliad. 17. Αὐγτικρὺ δ᾽ ὡπαλοῖο. δὶ ἀυχέν(:
ἤλυϑ᾽ ἀχωκή. '
Penitus per tenerum collum venit cuſpi.
III. Producunt υ tertiæ perſonæ ſingularis
numeri quartæ conjugationis verborum in μι»
in Imperfeéto & Aoriſto ſecundo; ἐδοὺυ» ἔφυ.

IV. T. ex reſolutione diphthongi breve eſt

tam in fine, quàm in medio; ἔν, δὕ» bene. :

τ ὑδὴ

; ςξοπςἓἷὶ}“

Π Ἡἷὦ”ν {

τΐν
nig jf
Π
Ἄ Ν Δ᾿
ὶ Π
ἐτιι Π ;
En
.
Ἴ] ᾗκὑεπ ;
Νὰ 0
ὑ
{
Cerlnmons
Π Ν
ΤΝ Π
, |
ἰγυὰ
ΠΠ’. Ἀ μ

,

Ὑ τ
ΞὉἹ μ
ἣ Ρ

: ἷΐφἷυῃἷιξη;
"

ἴ

9 n
Π ἡ",
" Ἷ
"
Ν νὰ,

Ὶ }

ἡ
ἐ
μἴηῃ!

{{

ἰ μ
Ὕ
uni μὉ}

Π
μ ) ι

!
'

64
μ 1
ΤΝ

" ,

SYILABIS. 6 7
ΑΝ. ᾿
Τ. Longa ſunt Maſculina in ὧν ; ὁ τιτὸν» τετᾶ-
„O Titan, ὁ γταιαν » πτωμδγ(θ)» βάάε, ὁ Πων , Πα-
γὸς» Pan, paſtorum Dkur.
Τ. Corripiuntur Vocativi in ἂν facti à flexis
per v? &, & nomina & participia neutra Aoriſti
primi; ὦ Αἰαν; ᾗ “41αχ.ὦ Θόαν; ὄ Thoar, τὸ μέ-
λαν» nigrum, τὸ τώλαν: ſerum, τὸ τύψαν, guod
verleravit, τὸ στοῆσων» γμοά ferit. Præter στῶν»
τῷ παντί(Θ»» οὔῶμε; licet ejus compoſita, ἂξ
ὥπαν. σύμπαν. aliquando corripisntur.
Hom. {Π|π4. 13. Alav ὀποί τις νῶϊ ϑεῶν, δι ὄλυμ-
φγον ἔχϑξσι. ο
Ajax cùm aliquis Deorum, qui olymphum ha-
bitant, ubeat nos pugnare.
Ibid. Ω, Θόαν . ὄτις αἀνὴρ νῦνγ᾽ αἴτι(θο.
Thoar, newo virorum in culpa ε. .
III. Corripitur Accuſativus in ay ſecundæ
declinationis ſimplicis nominum habentium ὦ
breve in Nominativo; τὴν Μίϑσαν. τὴν λύσσαν, τὴν

ὄσσαν;» τὴν τρώπεζ αν» quæ partim cognoſcun-
tur accentu, partim ex regulis traditis initio

hujus capitis.
IV. Adverbia in av longa ſunt; πέραν » τ γᾶρ
λίαν, valdè, ἐυαν» evan, vox bacchantium;,
ἄγωαν; nimis.
Soph. Ajac. flagell. Σὺ δ᾽ ἐχὶ 'πείσῃ: , πόλλ᾽
ἀγαν ἤδυ ϑροεϊς. :
Won obtemperabi multa jam ἰοσηενῖσ.
Excipiunt ὅταν , quando, & natnναaννFamnino.
Odylſs. 2.

!

Οϑη τάχω δικον, ἄστωντα :
Β 2 ο Πρώγχν

68 DEULTIMIS

Πάγχυ “διωῤῥωΐσει βίοτον δ᾽ ἀπὸ πάμπαν᾽

ὀλέσσει.
Quod citò domum totam omnino deſtruet, & te-
zum vibtum jfunditur perdet.
ANNOTATIO.
Euſtathius in iſtum locum ira ſcribit, ὅρα χοὴ
1⅝ πάμπαν συςαλὲν-» ὡς τὸ ἄγαν Χχοὴ λίαν. Vide
e iam vocem σσώμσαν correptam, ſicut adver-
bium ἄγαν ς λίαν. At nihil novi eft, ſi τὸ ὥπαν,
cùm nomen ſit, jones quoque corripiant, & ipſe
Homerus. .
Τῶν δ᾽ ἅσταν ιππ π σεόδίον..
Totur campus repletus eſt. ᾿
Attici verò, ùt dicit Æ hus Dionyſius, produ-
cunt ultimam, τ ὥπαν ; hac Euſtathius: Ex cu-
jus ſententia vides, etiam ἄγαν & λίων corripi
poſſe.
ἈΡ.

Brevia ſunt finita in æ; τὸ νέκτωρ, πεξίαγ» τὸ
ἧἥπαρ: hecur, τὸ δέλεαρ» ſca, τὸ ὄναρ . ſomnns,

ſomnium: Adverbia, ἀυταρ » ccterum, & ἄφαρ»
ſtatim, continus.
Excipe monoſyllaba, ὁ κὰρ» ραρ & ſiquæ
alia huſus generis oceurrunt; γῶρ tamen corri-
pitur & interdum producitur.
I. Longus eſt Nominativus ſingularis primæ
ſimplicium; ὁ Αὐνείας, & Accuſarivus plurlis

ejusdem, & ſecundæ umplicium; τὰς Amciag,

σὰς μέσας- niſi per dialectum corripiatur.
II. Longa ſunt ne mina flexa per Τ 30 Alæt,
Αἴαντίῷ»» Ajax, ὁ Κέλχας- Κάλχαντί(»» Calehas,

6 Πρλυδώμαῳ Πολνδώμεντ(ῷ»» E'olydamat.
ἄ ’γῇ...; Πὰᾶς

ἰχ ς
Π4..}]

ἴ ἥ ῃ
Μ
7 ἤ μ

ο Neiü

/ }
ΜΡῸΥ
Ω
' ὶ | Ϊ Ι
ἢ Μἃζ”»’}
Ν

Π

Ἷ )...
ἐ μ
μ ᾽
ὙΜν Μ
Ν
ΕΤῚ
᾽ |
Π
4vein koe
ι
Ν
|

Π

ῚῚ Τ᾿
ΠΪ αἱὶ
μῃ }

!
μῃ

μῃ
Mhibos Ni

Ull

ἴ

megem et

Π
Μ η }

!

,

δηΐμμ,ὦ

ὑ ιν: ἐν
τ

Τ
ΡΗ "
) Π } N

Τ

οο SYILAPIs 69
III. Πᾶς cum compoſitis, ὥπας» σύμπαρ»

ommnis.

IV. Participia maſculina in ας: ὁ τύψας; τύ-
ψαντίϑ.»» ὁ ἱξαἰς. ἱσάντί(θ»: ο ςάς ς ἐντί» ὁ ποιή-

'σαζ) ποιήσαντί(». .

V. Brevia ſunt fœminina in ας; καὶ λαμπας,

aun d lampas, ἡ μονοὶς, unitas, & maſcu-
lina, b μέλας» niger, & ὁτώλας"» τ!πῤ!ἑγ, ὁ λᾶάς,
173 λάα(θ", ἰαρὲν, ὁ μέγας 9 magnus; hinc ὑπέρ-

μέγας» & neutra in ας) T κέρας» cornu, τὸ
χρέας; caro, τὸ σέλαξ. Iumen. ᾿
VI. Corripiuntur Accuſativi plurales quintæ

declinationis ſimplicium; τιτῶνας; βότρυας, βήτο-
βας» & quos Poëtæ formant ἃ pronominibus,

ἡμίας, ὑμέας» σφέας.
Iliad. 10. Καὶ ψ εἰς ἡμέας ἐλδοι
Et rurſus ad υοῦ veniat.
ANNOTATIO. .
Videntur etiam corripi .olici Accuſativi ὕμ-
æc, m Eoles aliàs alpha longum pluralis in bre-
ve mutent, ùt ſuo loco dictum eſt. Non eſt au-

tem negandum, quin aliqua ex his, quæ corripi

diximus, inveniantur à Poëtis interdum produ-
Ga; ſed 14 rarum eſt, & fit licentià poëtica: aut
excuſatur cæſurâ aliove modo; ſic ultima in
δάμαρ. apud Homerum, & uſtima in τάλας

longa eſt apud Euripidem, & alia apud alios.
: IN.

I. Breves ſunt Acculſativi quiatæ in ν» à no-
minibus barytonis; ἔριν» ὄφιψ.
II. Pronomina Ρ Etica μὶν & v»y, TV, &
τέϊν. pro σοί» σφὶν» γῶιϊν, σφῶιν ; adverbia σταλιν»
iterum, γγρὶν » prius, & 15 ſyllabæ, quibus“ ad-

Ε DEULTIMIS
ditur; τύπτεσιν. λέγεσιν. τιτῶσιν. Quædam

tamen interdum producuntur, ſicut & 7αρpro

ἐμοὶ» apud Theoc. Idyll. 2. & alibi.

III. Darivi ὑμῖν & ἡ i; longi ſunt, ùt ex ac-

centu conſtat; corripiuntur tamen retracto 30-
cenfu, & in acutum commutato, ἄμμιν. daun;
vel ἡμὶν» & ὑμίν,
Theoc. I3yl. 1. Χαίρετ᾽, ὁ βωκόλ(». ὄμμιν ςγω
Δαφως εκ ἐπτ᾿ ν ὕλαν.
Valete, bubulcus ego Daphnis non ero veli⸗
amplius in ſylvis.

IV. Longa ſunt duxly, ὁ δελφὶν, ἡνν, πρ;ν,Φ

ἡ Σαλα)ὴν . & ſimilia, quæ in μ Genitivum
formant, & dicatalecta dicuntur, quòd in & ς
terminentur.

I2=.

I. Corri ipiuntur gravitona in * : Ἢ σπόλις..

nrbe, καὶ ἔρις» lig, & omnia nomina, quorum
Cenitivus in Ὁ» breve exit, ſive ſint oxytona
ſive non; ἡ ταςανωις, ty⸗ rannit, rαααο
Beionig, Βρισηϊδ' Ὁ» Briſeis » τὶς 5 τινὸς : αἵ χὶς lon-
gum eſt.
II. Producunt , quorum augmentum 1 ἰοπ-

gum eſt, cujusmodi funt omnia dicatalecta ſu-

Periùs commemorata, & præterean cenn , cre-
ido, χυημεὶς » tibiale, ocrea, ἡ σφραγὶς . gillune,
ἢ Χχλ ως, εἰ ε. Homer. liad. 12.
Ἐΐχον ἔστημοι βοὶ . μίω δ' ὲ χληὶς ς’πειρποε::

„
ἤ

Ρ ΖΜΜΜ "1 Μαωθ una austem clavis acoommo-
dat 4 eérat

ANNOTATIO.

Gaza, & Laſcaris, & alii volunt diſyllaba,

quorum ber aultima naturâ longa, & quæ neque

Ὴ

propria

Γν
. Ξ]ΜἨΠ“ Ν

] ͵ι|
Ιἷ“

μρϑὶ
ἱ n
᾽ ὡ ι1ω
umuli
Π {}}
{ ,
ἽΠ ,
Μ ;α““
[7....
μ οἱᾗεν.ιε.ε
͵͵1᾽Φ͵ Η

η

01
4!11!(’!

ἿΠ I

κῃ »... '
'Π'Π;...ἶ

Kcolliie

Λ

᾽) |||"
. arti

ἐ

Μη
υ

Ἰωι ΟΜ
ω ῃ
ἑ ΠΙ.ιΡΜυευπ
ἑ ᾳῳα ἿΠ

Π

β.,.} Ἐ
"Λ , 1}.}}
μῃ
Π

}
᾿ " 7

Δ
, ρην Ν }
( Π ΜΜ(“"

᾽ ἣἤ
Μ
...4";3...

opria ſint, neque diminutiva, habere , ὅτενς

in Nominativo, ut κνημὶς» nenn k, κληὶς ; ſed non

adferunt pro ſua ſententia exemplum: Neque
verò εχ compoſito vocabuli, χυημὶς, id colligere

licet. Nam licet aliqui ſcribant ἔυκνήμις, àcentu

in antepenultima; alii tamen accentum, & qui-
dem acutum notant in penultima, ἐνχνήμις εχ
quo conficitur, ipſos habere ultimam pro lon-
ga; alioqui circumflectenda eſfet. Et illi ipfi,

qui ἔνκνημις ſcribunt, faciunt σπτολυκλήϊς ὃτ 6 χλήϊς ᾿

paroxytona; nec immeritò, producitur enim

IIiad. 24.

Οσση δ᾽ ὑψορόφοιο ϑύρη ϑαλώμοιο τέτυκτωι
, ΑἸνέρ(ἢ» ὠφνειοῖο ἐὐχλήϊς ἀραρί)ω. ΄
ψαμέα autem alti janna cubiculi eſt viri 4 7υ1-
tie, lene obſerata, aſffabro aptala,

III. Adverbia in ᾿ς corripiuntur; ἅλις, ſatiz,

„ Ν 7 Υ ; Τ
Δ; Τρίς, ΤΎ ρα ς 5 7ΓΈ Ύ ΟἼΔ10) στολλώνεξ) 91 6 7)

quater, quinquies, [ερὸ. ἀμοιβωδιος» υἱοίῥγης al-

ternatim. Theoc. Idyll. r.

Ec τρὶς ἀμέλξαι. Et Idyll. 2. Ἐἰς τρὶς ὦποσ-΄

σγίγνδ 9 107 libo.
. FN. ,
I. Accuſativus quintæ in vy corripitur; ὀξὺν,
ἐδουν!, γλυκύν. '
II. Er participia neutra quartæ in μι: ζ eνρο,
& conjunctiones, vOy, τοίνυν, igitar; & præpo-
ſitio σαύ. .
III. Producuntur, quæ duas habent termina-
tiones in recto; ὁ φόρχν» Phoreys, Neptuni ſilint
ὁ μόσυν; φογεῖν.» vel turriz lignea, & quæ υς No-

.

Σ w Σ Ξ 1 – „, τ Τ ,
minativi habent longum, μλὺξ, 19229
—2 ΄ 4 νιεν 2

»

ψ ς., οφβυς» {:τ;.!ἶ;ἔπΞἐἰ»-'ν':ττ’-, μ α : ἐλὺν, ἐ;
. ἊΠ

ῃ
΄

Β, ἡ .

1

SYLLABIS. 71

72 Π ULTIMIS

ſeu ἰχϑῦν; ἰχϑὺυς δρυά Oppianum corripitur,

quare etiam ἰχϑυν corripere licebit; & eadem
eſt aliorum ratio. ' , ΤΑ Ὶ
IV. Producuntur primæ perſonæ Imperfecti,

& Aoriſti ſecundi verborum in μι; ἐζεύγνυν,,

ἔφυν; ἔδευν » & adverbium νῦν» cujus quantitas ex
accenlu ſatis patet.
ΎΡ,

Finita in ve, dicuntur eſſe longa à Grammati-

eis; ὁ ψίϑυρ, ſaſurro, ὁ μάρτυρ. tefta, τὸ πῦρ,

igna, quod accentu notum eſt; in obliquis tamen

certum eſt corripi, ùt ſuprà diximus; μαίρτυρ
corripitur à Bione Idyll. 4.

Μάρτυρ ἐγων, ὅτι μῦϑι- ὅδ᾽ ὅλετο πᾶσιν.

εἰληϑής.

Teſta ego ſum, quòd bic ſermo omnibus verus ſit.

TZ. '
I. Corripiuntur adjectiva in ς οΟχγτοπα ; [ὁ
γλυκυὺς» 6 ἡδὺυς, ὁ βαρύς. ΄
II. émque ſubſtantiva; ὁ πέλεκυς ) ſecuru,
ὁπῆχυς» ubitms, ὁ πρέσβυς ſener, legatus, χέ:
λυς, οῥεἶγ», ἡ χλαμυὺς . blamyt, ὁ χαὴ ἡ νέηλυς» ad-
vena, ὃ βότρυς, otrar, κα κόρυς» galea, ὁ ς χυς,
ſpica, vνος mortnut. ᾽ εὴ
Excipe ἢ κώμυς, χώμυϑ(.. faſcicidlus, mani-

bulus. Nem ſi ultima eſſet brevis, penultima

eſſet circumflectenda.
III. Producuntur ſubſtantiva oxytona, quæ

in CGen tivo habent ος purum, ἐ ἐλυὺ, limus, Tnr-
- Ὑ 2 è8 . - 2 „
ὺς, Tothye, Τεύγον, ὀυζυς,» miſeria, Ἐ᾿ριννυὶς».,

Erina)t, ἐδυτυς» cibiss, νηϑοὺς » νηδι(θ)"» venter,
7 , ΄ ς
οχλὺς» calige, quihus adde n ἄρκυς» rete, denvρ.
. Π αθ

μ
" '
(octwunn
Π
,
Ν

Dremlrn
μ Ν
ἰημ ὲζ’ὡῃ
Π :
7

͵

ΜΠΜΞ ἣ μ᾿

"πΐμι.

ἐ Ν {
ἡ Π τ
ἽἼ Μπι!κεωαεᾗι

ἰ 1}}| {ΠΠ}}}.

ς '
7Ὴ }

μρμμ}}}
τ τ νὶ

᾿
'

μ Μ

ΤΝ
Ἴω,
{{

ὰ
RO=/

Ὰ }-

Π
Ι;ξ͵'γ1{’|!͵γ“’ὲ͵'} .

SYLLABIS. 73
Παρ᾽ δ᾽ ἀχλυὺς εἰςήκοι 'ὅστισμιίγερή τε χοὶ αὐγή.
Aſtitit caligo arumnoſa & gravz.
ΑΝΝΟΤΑΊΙΟ, Ξ
Græcorum imitatione produeunt etiam La-

tini quædam ex prædictis in Nominativo & Ac-

cuſativo.
Silius li. 17. Intima ab occaſu Tethyn impellit
. ortu.
Virgil. 1. Georg. Teque ſibi generum Tithys

emat onanibier undis.

͵

Corripuit Ovid. 4. Faſtor.
Tethyr & extremo ſæpe recepta loco eſt.
IV. Longæ ſunt ſecundæ perſonæ indicativi
Præſentis & Imperfeéti, & Participia maſculina

in o, verborum in quartæ conjugationis;

ζεύγνυς» ἐζεύγνυς» ὁ ζευγνύς, IIiad. 10.
Οἶλλὺς ἀργείες ὅτε δοὴ περὶ νυξ ἐκώλυψεν.
Perdenz Argivos, quando nox erat.
V. Producuntur etiam dicataleéta; ὁ ζόρκυς;
ὃ μόσυς. !

CAPIIT XVIII.
QIOMODOQIHANTITAS

GRECA COGNOSCI POSSIT IN-

TERDUM PRXESIDIO LINGUNE ET
PROSODI LATINAMR.

Atinos multa vocabula Græca vel integra,
vel nonnihil immutara in fuam linguam
tranſtuliſſe, clarius eſt, quàm ut mutftis ſit pro-
bandum. Quare, ſiquando dictio occurrat, cu-
Jus quantitatem regulis hactenus præſcriptis in.
"

E ς γεί

74 DEULTIMIS

veſtigare nequeas, circumſpice, num hæſitanti
Oodia latina ſuppedi-

opis aliquid lingua & pro Ὶ
tet. Poſſumus autem tripliciter ex lingua lati-

na venire in cognitionem quantitatis Græcæ:
Primò, pronuntiatione; quo pacto intelliges
ὝΝ - . . ῃ ͵ .
corripi primam in nomine μά χ » μωχομαι: la-

tinè enim Antimachur, Spmmachus, Callimachus,
. Ἢ
dicere ſolemus. Sic hæc σρωτος . σρωτέυω; ςρα-
τιώτης » primâ brevi conſtare diſces: Nam la-

tini Nicoſtratus, Philoſtratur, penultimà brevi

pronuntiant. Pari modo μακχρὸς . βρωχὺς » κρώ-
T Oοα λυτὸς, φιίλ(θ-"» ᾧράσις, τύπίϑ»γ λίϑι»
τύχην» brevia eſſe intelliges, quia hæc corripi-
mus: Amphbimacer, Tribrachys, Hiphocrater,
Hippolytur, Pamphilur, Paraphraſis, Antit)pus,
Cbryſolitur, Eutychet. Πίνω - Ἀλίνωνγ longa ſunt,
cùm prepino, declino, ejusdem ſint quantitatis.
Sic χριτῆς» κρίσις & λύσις. brevia, quia latinè
Breviatur ypocrita, Hyyocriſir, anal)ſirs ὠκρόα-
“μώ-: ϑέαμω-. ϑυμίαμα. alpha longo conſtant;
latinè enim acroama, theama, thymiama ef-
ferimus, & ira in allis plurimis. ; '

Eſt autem documentum hoc intelligendum

lim

de illis, quæ pronuntiantur à Latinis ſecundùm

quantitatem, qualia ſunt prædicta, non ſecun-

dam accentum ſolàm: Neque enim rectè col-
liges, penultimam in σοφίω 618 longam, eoquòd

accentu acuto à plerisque efferarur. Sic η qui-

busdam obſervant etiam viri docti non quanti-

tatem, ſed accentum, ùt in hoc vocabulo, acroa-

ευ quod effertur plerumque ² latinis proparo-
xytonè, & tknen penultima longa ε, ᾽
Secundo

Ala. ἢ,

Er, n Μ
dedet }
Π
Π Ν

ο

χμδυ μ
Νὰ rereni
ΔΝ Ν

" 71}
Π Τ,

ἐ
Ὦ
Π ᾽
" κἠὴ '
. ᾿ ᾿ .
Ν
ι μ {...Ξἷ

Δ χ

Μ λγνη

——
=
ἘΞΗ
☚

Μ Π Ν

Ν

᾽ Ὶ

m, Π

ὶ

SYLLABIS. ΄ς
Secundò poterit quis venire in cognitionem
quantitatis Græcæ, ſi videat, quantum illud vo-
csabulum ſit apud Latinos, ſi à Latinis uſurpatur:
Ut ſiquis dubitaret, quam quantitatem haberet

᾿ἀδάμασινεϊ ἀδυτον vel ἄτομ(θ»» νε] ἄϑε(Ὁ» in
prima,ſtatim ex latinæ linguæ præceptionibus co-

gnoſcet, eſſe breves prædictas ſyllabas. Uſurpant
quoque Latini Poëtæ multa nomina propria
accepta à Græcis; videndum eſt igitur diligen-
ter, quà quantitate uſurpent, certumque eſſe
debet, quantitatem illam eſſe etiam Græcorum.
Tertiò cognoſcere lieebit quantitatem Græ-

carum vocum conſulendo præcepta latinæ Pro-

ſodiæ, quâratione plurimarum quentiratem in-
veſtigabis, quod re ipsd comperiet is, qui latinæ
Proſodiæ, præſertim ejus, quam ſcripſit Emma-

nuel, præceptiones memori complexus Græca

carmina pangere volet. Inde etenim non me-

diocre adjumentum pro ſyllabis ultimis & non
ultimis accipiet. Ὥ τ ὴ
CaAPIIT XIX
CAL XIMkXk.
7ENADI 4 Τ
DE EXEMPLO ET ΑἸΙΟΤΟ.
RITATE.
Eſtat ultima ratio cognoſcendæ quantitatis
μὰ Græcæ. ς autem eſt auctoritas & ex-
emplum Poëtarum, quàâ nulla melior && cer-
tior, addo & facilior, ſi vel mediocris Poëtarum
lectio, & uſus accedat, fcut Porrô apud Lati-
nos multæ ſunt ſyllabe
nullis unquam G

explores, ſed 1012 ECetareIi 1eLMAIE,

͵

2, Ο

Ν
Ψ 4
Ὁ κα τ ΥΤ Ε:
Guantkat ξὲ
Ζ

76 Dse ΕΧΕΜΡΙΘ ET AUCrORITATIZ.
dixerim, familiarirate; ita apud Græcos ſæpez
ad eosdem neceſſariò confugiendum erit. Et
ſicut apud Latinos non propterea impedimur,
quo minùs & pulchrè, & bene, & celeriter car-
mina condamus, eoquòd non omnia ſint com-
prehenſaà regulis: ita nec apud Græcos. Tot
enim præftantiſſimos vates ſuppeditärunt nobis Ἢ
Græcæ Muſæ, ut valdè tardum eſſe oportear, Ν
4 ecorum ufu & pervolutatione noa aliquim Unlimuch⸗
Græcæ quantitatis cognitionem Πδὲ comparet; ( Ὁ:
& ut alios negligas, unus certè Homerus inſter Weun
omnium eſſe poteſt. Hunc verſa, hunc rever. πὴ ς
ſa, & neque hujus libri præcepris, neque aliis Iifhim
magnoperè indigebis. Ut autem uno alterove {Ἀ|}}}
exemplo declaremus, quid ſit auctoritate Ῥοῦ-. ἐμπηι
tarum cognoſcere quantitatem, ſiquis hæreat, ud.
quanta ſit prima verbi ὠθίο ω » brevem eſſe vide- ἢ 1.
bir, Π vel primum Homeri verſum afſpiciat: emmdthe
᾿μῆνιν ἄειδε Se. Eandem nonnunquam ο μ
longam docebit te idem Homerus hymno in (onmepinin
Mercurium: Ἑὑ μῆὴν ὠρίδω Κυλλήνιονγ Mereurium ) ι
cano Cyllenium. 7
μ

Sic jota in nomine ξίφ(. breve, ἃζ vocabuli

μυρία » eſſe longum, ex his duobus verfibus 1. n ;
Iliad. planum fiet. .
.
- . . . — „ / 7* )
Ε Λχετο δ᾽ ἐκ κολεοίο μέγω ἔφ(2)»- ἦλϑε δ' 4
Αϑηνή : ἱξπηιἀφῇὼω
᾽ ͵ ε 75 Ω 2 2 % l ἢ]
΄ Θὐλομένην» ἡ μυρί᾿ Αχωιοῖς ὦλγξέ ἐδ ωκῖν. ἑ ὼῃὶξξἑὗθπἓῃ
Ε ἑ } Ἷ
᾽ ἐ
' νπἓὶὶ,Ι ;

CA

un DE LICENTIA Porrica 77
} ͵ ,
Δ CLAPIIT ΧΧ.
en " ὭΝΛ ' ᾽
ῳ ΠῈ SYILLABA COMMIINI, ΕΤ
λἆξ"] ὕμ, I. Iphrhongi & voeales longæ communes
uhak Ὶ finnt apud Græcos οὐπὶ vocales diver-
Δ} ἐ ῃΝ

ῶ ſæ ροτππιὰπι dictionis antecedunt, cujus rei
EIH artulimus cap. 4. aliquot exempla; & hoc Græ-
entdtne eis eſt Oolenne zc perpetuum Odyfs. I.
Π ς ΑἸγδρά μοι ὄγνεπτε Μᾶσα πολύτροπον . ὃς μάλα
Π Π πολλὼ ι
Ἐ. πλάγχϑη ἔποὶ Τροΐης ἱεῤὸν πι τολίενρον ἔστερσε.
ππ } Dic mihi, Muſavirum εν εἰ ρεγήδείπυ ἰ ἀδτρζο:
εὐλυνὶδ - ὰ oberravit, poſtquam TIrope ſacrum oppidum
αἰδθ dhiripuit.
Π II. Apud Poëtas Græcos non tantùm reti-
vi nentur diphthongi, & vocales ſongæ, ſed ne bre-
ε} ves quidem ſemper eliduntur, licet ſequens di-
ι . Ctio incipiat à vocali vel diphthongo. Odyſs. 1.
μ Ο Αὐλλ᾽ ἐδ᾽ ὡς ἐτάρες ἐῤῥύσατο ἱέμενός τς⅝
Sed ne ſic quiaem ſocios lberavit, quam Ἷ cu-
„ bperet. ͵
ὐ ΤΡΙ4, Τέκνον ἐμὸν ποῖόν σε φύγεν ἐρχ(Θ»
εΝ ὀδιόγτων : G
τ ς Ζ mea, qualu ſermo excidit ſepto dentium“

μ ι ᾽ ANNOTATIO.
Latini diphthongos & voceles cum vocalibus
aut diphthongis concurrentes elidunt; inter-
εΝ dum tamen Cræcorum exemplo id facere ne-
gligunt.

Virgil. 1 Georg. Ante tili Eoæ Atlantilles ab-
ſcondantur.
᾽ τ Idem

78 Ο ΒῈ LIcCHEHNTIIS
Idem Eclog. 7. Stant ῶ"1 1722 niperi ᾽ Μ]ἶακε;ε
birſutz.
Et id genus alia, quæ adfert Emmanuei.
III. Monofſyllaba brevia hoc ipſo, quèd mo-
noſy laba ſunt, producuntur ſæpè à Poëtis, d ὰϊ
7 ⅝ μὲν» “γγαρ».τὶς, & alia.
Iliad. 3. Τέυχεα en õ X doy σϑλυ-

βοτείρῃ.
Arma jacent n in terra, duæ multoz paſcit.

Ibidem. Ωἷδε δὲ τις εἴπεσκεν Αχωιων πε 4

Τρυω † 6.
Sic dicebat aliquis ex Græcis ξ Trojanir.
IV. Syllaba brevis poſt quatuor primos Pe-
des relicta, ſæpè producitur à Poëtis.
POST PRIMUM PEDEM.
Iliad. 14. ΟἿδὲ μέγω ἰάώχοντες. επςἆςωμον. '
τ Π valde clamantes 1:{ ίαεκι“π
Odyſs. I. Αἰρνύμεν(,ἥντεψψυχηὴν χαὴ νός ον ςτοωρων.
Magna cura ſervans ſuumgue animam & re-
itum ſocierum.

POST SECUNDUM PEDEM.

Iliad. 2. ,Οὐ Xα ανovh Ἑυδειν βεςλπφορονχ

ἄνδρα.
Non oportet totam noctem dormire virum con-
Kiliarium.

Ilia. 2. Στεῦτωι γωρ τι ςπζῷν ἐρέειν ποςυὃ“ωιο- ͵

ἈΘ Εἰχτωρ. ἼΡῚ
Videbatur enim galeatus Hector aliquid velle dicere.

POST TERTIUM PEDE M.

Iliad. 3. Alei τοιχρα δη σέλεχυς ἃ ὥς ἐςξ ν ειταρπς- ͵

Semper . cor eſt durum inſtar Jecurit.
IIiad. I. Ἑ &α ὄλυμσόνεδ᾽ε Aα λίσαι εἴποτε,
ἐ ἔτι.

"

Veniens

ἩΜΠ
ΜΜ Π

ῬὉΞΤ '

͵Πἂ lad

Cmtit {Π1Ώ]| ἰ

[1|}.2. {
ἐ ξ
χή μ
.
4
In gem
ir nr “
liennke
᾿
ῃ γ ῃ

ἘΞξΞ-

'

== =

lamd

Al

Ν
ϑ "

"
ΊῚ0 ,

" ἤηηὶ

Ῥὰ,
.}}}}}

πρθμὦ

{
ἩΜΜΙΡΜΙΗ
ι μ

γ}}}

Τ Ἂ

, 0
᾿

Λ,;]ῃιἆ“υεἰἰελὶππ.
"

Ἷ

Τ Nina;

.
Ἷ

"
τἷΐ)ὢ{“”“ Ἴ
Ω

POoETICIS. 27279

Veniens in Olympum, ora Jovem.
Odyſs. 6. Αὐλλ᾽ ὅτε δοὶ ὠρ᾽ ἔμελλε στείλιν ὄμκόφ
δὸνέεάσων. ς : W
Sed quando jam rurſus domunm itura erat.
Iliad. 1. ΑὐὙτῶρ ἔπειτ᾽ νσνοισο ἐχεπεν-
χὲς ἀφιθίς. :
Sed in ipſos ſagittam wortiſeram immittent.
PDOST QUARTUM PEDEM.
Iliad. 1. Tog ὥμοισιν ἔχων ὠμφηρεφεωα τε ᾧα-
βέτρην. , Ἱ
Arcum geſtans bumeris & pharetram circum-
tectam.
Iliad. 2. Εκτονδ" ἄντ᾽ ON νſο Δὴ μῆτιν ὠτεί-
λαντον. :
Sextum autem rurſus UIyſſem gJovi conſilio ſi-
milem.
POST QUINTUM PEDEM.

'
₰☛

Iliad. 4. ὕσα φίλοισι τέκεσσι χαριζομένη πόσεϊ ᾧ.
Gratificani charo marito ἀηηὸ au dilectiz liberit.
Iliad. 3. Τύὐτομενεὺς ἐτερωΐηεν εὐ Κρήτεσσι Θεὸς
ς ἐσήχε. ὑ ι
Ex altera parte inter Cretas ſtetit Iéomenenus

tanquam Deut.

ANNOTATIO.
Plura exempla nihil opus eſt congerere, quia
ubique ſunt obvia. Latini idem interdum ſibi
licere voluerunt exemplo Græcorum, t allatis
exemplis oſtendit Emmanuel: Poſt quintum ta-

men pedem vix reperietur brevis apud Latinos.

V. Lex neceflitasque metri cogit Poëtas ali-
quando producere breves, ùt cùm ſunt tres vel
plures breves continuæ in aliquo vocabulo, ùt
in his, ἀϑ άνα τῴ» mmortaliz, TIoisa μάδης» Pria-

80 DE GENERIBu;uS
mider, συβόσια; ſuilia, ὠπτονέεῶται; γεώίγε. Exem-
pla paſſim occurrunt apud Homerum.
Interdum longas corripiunt. Dionyſ.
Καὶ Ποσειδηϊα ἔργα α ἱεροὶ τόμπεω Δάφνης,
Neptunia opera 85 Daphner ſacra tempe.

Alii tamen legunt apud Dionyſ. χαὶ Ποσιδύϊα

φργω- vel χοὶ πισιδηϊα. -
Fit hoc ſæpè à Poëtis 115 in vocabulis, quæ ſine
licentia carminis leges non ſubeunt. Lib. 4.
Anthol.
Ερεν Τ λιαγὸς χερσὶν εἰδ᾽ὡροδ ύκοίϊς.
Invenit Julianus manibus incorruptis.
Et lib. 5. Τῶτον I'νι Tρ βλάςημα τι-
OInync. Ἢ
Hunc Julianum germen Tyriæ nutrica.

᾽ ἘΈΠΡ.7.Κλανδι[ιανὸν Ρ'ύμη χαὶ βασιλέϊς ἐσεσαν..

Claudianum Romæ & Κερέν poſuerunt.

Lucianus. Λεκιαγὸς α ἔγραψα παλωιάτε

μωρώτε εἰ ώς.

7,4722.

CAPUT XXI.

DE PEDIBUS ET VERSILI.

4 υ ιά ſit pes, & quot numero, itrémque quid
verſus, & quot genera verſuum, præteri--

mus tanquam norum jam ex latina proſodia.

Tantàùm præcipua genera carminum, in quibus

ſtudioſa juventus potiſmſimùm elaborare debeh
hic recenſébimus, more Emmanuelis, cujus ve-
ſtigiis, àt alibi, ita & hic libenter inſiſtemus, du-
Ccto initio ab Hexametro, ſive Heroico Srnge

͵

Lucianus hac ſeripfi, garus veterun & fatuo-

—

Uru

χ

μ

οο !
Ὶ Ν’νσὓξἆἷωω

ς
Ὠέ Ν
ΝΠ}}
ἼΝΣ
ἡμη}}
7

01 ]
ΓΠ Χ
κή
ἘΝ
Lirenpe
Tnens

᾿ ῃ
, ἴ

Ρτα!πΜ
77
ἰλῆρμ
"}}}
ἰΝ

Ulbu
Π Θ
|͵,Μ͵,'͵’
ὰ
Ι ſinl Ἷ

Μ’! [Ζζηζ:γὢ ΄

" }
Π ,
ſben 1

.
Μ η ,
ΓΤ

Π
:

ΑΝῊΝ
ἂ...υυψ “
ν}}

—
=-
=

Ν ῃ
ὙΝ

,

. 1

δ

, . ΟΛΆΜΙΝυΜ, : 81
CARMEN HEXAMETRUM, SIVE
HEROICUM.

Conſtat ſex pedibus, quorum quintus dacty-

105 oſt, ſextus ſpondeus, reliqui dactyli, νοἱ ſpon-

Δ Ν ε.

΄

dei. Odyſs. 1I.
Nvρ μοι ἔννεττε Μᾶσα πολύτροσον» ὃς μάλω
πολλὰ ἍΠΙ
Πλάγχιϑη» ἐποὶ Τροίης ἱερὸν πιτολίεθηρον ἔστερσᾳ
Πολλῶν ὁ᾽ ἀνϑρώπων ἴδηεν ἄςτω χαὴ νόον ἔγνω.
Dic mihi Muſa virum verſipellem, qui vatdeè
multum
Oberravit, poſtquanm Trojam evertit,
Et qui multorum urhei vidit & animim didicit.
Quintus pes multò ſæpius apud Græcos,
quàm apud Tatines, ſpondeus eſt; unde verſus
ſpondaicus appellatur, qui verſus paſum in
lliade & Odyſſea occurrunt.
Odyſs. I. Μνήσατο γαὰρ κατὼ ϑυριὸν οἰρυύμιο-
γος Διγίζϑ᾽οιο.
Recordatus enim eſt animo inculpæti Cgiſtt.
PENTAMETRUM CARMEN.
Eisdem pedibus conſtat, quibus apud Latinos.
Tyrteus. :
Τεβνώμεναι γερ κωλὸν ἐπὶ προμάχοιδι"πεσόντα
ΑἰὐὙδὺ ὠγαϑὸν στερὶ ἣ πατρίδν, μιαρνάμμεενον.
Praæclarum eſt, in prima acie occumklire
Virum bonum pro patria ſua pupgnantem.
Idem. Πολλώχκ, δηοτῆτω ᾧυγων χοὶ ὁ Ἔπον
ὠκόντων .
Ἐρχετὰι» ἐνδ᾽ δικῳ Μοῖρα χίχεν ϑιανῶτθ.
δαρὸ quss elapſus ex pugna Ἐ9 telorum ſenitu
Evadit, ſed ipſam demi Parca invenit.
1 ANNO.

"

82 D E GINERIBUS
ANNOTATIO.
Obſervandum eſt, Græcos in pentametris non

- . ν : 1 . 7
eſſe tam religioſos, atque Latinos. IIli enim,

& præſertim Ovidius, rarò concludunt aliter
pentametrum, quàm voce diſyllaba, rarò terra-
ſyllaba, & multò rariùs triſyllaba. Rarò quo-
que idem Poëta primam cæfuram corripit, rarò
ſententiam aut non abſolvit, aut non ſuſpen-
τ uno diſtiche, in quibus omnibus diligentes
imitatores habet. Cæterùm in his Græci mul-

τὸ fuêre liberiores: Nam ùt ex Callimacho,
Theognide, & ex fragmentis Tyrtæi, & ex va-

riis Epigrammatis Anthologiæ planum eſt, ſæ-
pe triſyllabo, ſæpè adhuc longiori vocabulo
Pentametrum terminant; ſæpè primam cæſu-
ram corripiunt; ſæpe ſententiam uno diſticho
neque perficiunt, neque ſuſpendunt, quod ip-
fum auſi etiam ſunt, licct parciùs & modeſtius,
nonnulli Latini, ùt Catullus & Auſonius, & in

triſyllabis etiam Propertius, Tibullus, & multi

ex recentioribus magni nominis Poëdta.
CARMEN SENARIHIIM JIAMBICIIM,
SIVE TRIMETRUM JAMBICIIM.
Eurip. Hecub. H'ncο γεχρῶν κευϑ'μῶνγα χαὴ σκό-
4φῳ πύλως κ ΄ ΄΄
Λισὼν .ἵν᾽ ἄδεης χωρὶς ὥκις.αι ϑεῶν.
, Ἄ επῖο mortuorum vallem & pertas caligins
Deſereni, ubi Pluto e aratin à ὴ habitat.
CARMEN DIMETRIHMIAMBICIIM.
Laërt. Κρόνε Διόδωρε;» τίς σε δ᾽ αἰμόνων κακῇ
ο Αϑυμίῳ ξυνείρυσεν» '
Τ᾿ ὠντὸς ἀυτὸν ἐμιβάλης εἰς τώρταρον
Στίλων(»- ἐ λύσας ἔγτη
λίννγμῶ-

Π

μ Ν
μ
ΜΕ Οἱθᾷ”
ἡ
ἤμ μ
"1,
.

(

μ
1
ψ
μῃ
Π
ἐ Μ ε!
[μ "
ΕἸ
ι
Π
}
' Ἡπςᾶὠ; )
η βηῃ
ὑ η
μή
Μξἔνωπ ῃ
geronen,
" υ

Ν
Ὶ
ΤΝ
Ἰλ ,
Πχ (
ἤηώλν.

71}

Ὑ μ

ὶ μ

δὲ μ
τ ἀμ .
ἀλμι}

Τ} ᾿

ἿΠ

Π

Μ

μὐ .

{0}}}
) ἔἱίς μ
Π

Ϊ ;ιώΜ

Ἷ
Ν

CARMINU. 83

Αἰννγματώδ: τοι γὰῤ δυράϑης Κρόν(

Ε ξωθιν τ Ρῶ Κώππα τ:.
Crone Diodore, quir te demonum mald
Affeskione compulit,
Uttu te in atrum mitterer mox tartarum,
Solatis φωρα Stilpeniz non ænigmatir
Viktus fuiſti“ jure ergo deprenderis
Cronis remotit, R. ε᾽ Cappa litterit.
SCAZON, SIVE CHOLIAMBUS.
Theocrit. in Epigram.
O' μεσοποιὸς sνα I'nνερααιl κέϊται.
ἘΪ μὲν σπτονηρὸς μὴ σοτέρχευ τῷ τάφῳ.
Εἰ δ᾽ ἐσσὶ κρήγυός τε χαὶ σγαβεὶ χρης-ῶνγ»
Θαρσέων καιϑίζ εὐ χὧν ϑέλης ἀπόβριξον.
Ροξία hic Hiphonax jacet.
Siquidem improliss er, ne accedas ſepulchrum.
Sin autem er bonus & εκ probi,
Confidenr ſede, &αſt volueris, dermi!
τ ANNOTATIO.
Eadem omnino eſt horum carminum ratio
apud Græcos & Latinos; & eadem propè licen-
tia, maximè Comudis, puritatem Jambici car-
minis alienis pedibus inficiendi; quam/ tamen
Tragcœcli, ùt Euripides, Sophocles, .ſchylus
intactam ſervant, ùt apud nos Seneca. Haber
autem Scazon quinto loco Jambum, in allato
tamen exempio ponitur ſpondeus; & ſecundus
verſus non eſt choliambus, ſed jambus.
Crterùm cuùm illa carmina, quæ ab Απᾶ-
creonte nomen habent, ſuaviſſima ſint & melli-
tiſſima, non immeritèò hic quoque ſtudioſæ -
Ventuti proponuntur: Ea ſunt Jambica dimetra
eatalecta tribus conſtentia pedibus & ſyllaba.
Ἐ. Primo

84 DE GENERIBUS

Primo loco habent jambum, vel tribrachyn,
anapæſtum, vel ſpondeum, ſecundo jambum.

tertio itidem jambum & ſyllabam.

{ β
" ὰ
εἰ M.
ι

ANACREON IN CICADAM. (ά

Μακαρίζομέν σε τέττιξ.
Οτι δενδ ρέων ἐπ᾿ ἄκρων
Ολίγην διρόσον πτεπτωκὼς
Βασιλεὺς ὅπως ἀείδ᾽εις.
Σὰ γάρ ἐςτ κέϊνα πιάντω
Οπόσα βλέπεις ἐν ὠγροῖς
Χ᾽ ὁπόσα φέρεσιν ὥὧραι.
Συ δὲ φιλία γεωργῶν
Απὸ μηδός τι βλάπτων.
Σὺ δὲ τίμι(ῷ- βροτοῖσι
Θέρε(δ»» γλυκὺς προφήτης.
Ο ier quatérque feœlix
Cicada, quæ ſupremis
In arborum viretis
Roriz parum ut bibiſti,
Cantare dulcò gaudes,
Reginam agens potentem?
Quodcunque conſpicaris,
Juum eſt; quod arva gignunt,
ZPrd βίνα cumque profert.
Te amplectitur colonus,
Qudd ejus in labores
Injurioſa non ſix.
Colunt cicade te omnes,
Divina quòd puteris
Epatis imminenti.:

ANNOTATIO.

Videtur interdum Anacreon alios pedes & Π ὶ

Ν
ΊΩ
Ν
δι}}, Η:εευὕ;
ς ππημι
- μ

liutſenf
}

ς ἴ
ἀν ο
κ
Ε
Π
| ᾷωἶἰνἷρῃ
Ε
ἷἷβἵίἆ}ςίω
ῃ
Ν
Μαιεω ὴ

ἢλ . Ν
ΜΙ:Μ " ξίἣς

alios verſiculos ſuis odis hoc genere carminum ußni

ſcriptis

en,

Un, μ. N

ἢ

,

CARMINUM. 85

(criptis inſerere, quod latiùs oſtendere non eſt

hujus loci. Nam quæ hic artulimus, vera &
pura ſunt Anacreontica, ad quæ ſua quoque
odaria ſtudioſus Adoleſcens conformabit. Extat
etiam elegans oda hujus generis apud Theocrit.
Idyll. 27. & apud 1 aértium in Bione, qui Ana-
creonteo ſemper dimetrum Jambicum præponit.

CARMEN ANAPESTICUM.

Eurip. Hecub.

ä
Oc μόν(- ὄικων ὥγκνρωτ᾽ ἐμῶν
Τὴν χιονώδη Θρήκην κωτέχει
Ei πωτρῴε Φυλωκαῖσιν. .
Ο Τ ἐογγε 765 ſervate filium meim, qui ſolus
Domüs meæ ſirmamentum, hahitat
Nivoſam Ibraciam ſub cuflodia ho ſpitir paterni.
ΑΝΝΟΤΑΤΙΟ.
Utuntur Anapæ ſtico carmine ſæpè Euripides,
& Sophocles, & Seneca Larinus, in choris.
CARMEN GLYCONICIM.
Κώσρος ἡνίχ᾽ ὁ μαινόλης
Οδόντι σκυλαποκτόνῳ
Κύπριδ.» ϑάλ(» ὥλεσεν.
Quando aper fſurioſus
Dente, quo catiulos occidit,
Cypridiz germen perdidit.
CARMEN ASCLEFPIADEUM.
Quale illud Horatii lib. I. oda 1.
Macenas atavis edite regibus.
Ἦλϑες ἐκ περώτων γῶς ἐλεφωντίνανὶ
Λαβὼν τῷ ξίφε(" χρυσοδέταν ἔχωνν
FVeniſti ex ſnilbur terræ eburneum

Manubrium enſis auro revinctum babens.
Ἐ 3 ANNO-

86

χ

κ GENEEIBUS
ANNOTATIO.
Citatur ex Hephæſtione. Primo loco primi

versũús eſt LTrochæus, & in primo ſecundi Jam-
bus; utrobique debebat eſſe ſpondeus. ν

Quod ſequitur, ſimile eſt illi Horatiano lib. I.

Od. ο. Vides, àùt altâ ſtet nive candidum.

Alcæus. Οὐ Xen 24roα ,O woναα n rn en
Προκόψομεν “γαρ ἐδὲν ἐσώ μένοι.
Non oportet malir animunm ἰδάίεγε; '
Nihil enim Prohciemur, ſe marore nos 7 Mce-

rimir.

Carmen ſimile illi Horatiano Od. rI. lib. I.
Iu ne quaſieris ( ſcire nefas) Tern mihi, gleene
tihi.
Theoxrit. Idyll. 28. : ͵
Τῆσδε γαρ “πλόον ἐυάνεμμον 3!ἐΤευ||͵εΘ“ὥ σταβ Διὸς
Οππως ξωον ἐμὸν τέρψομ᾽ ἰδτὼν καντιφιλήσο-
μῶιϊ
Νικίαν Χαροίτων ὶ ιμἆςοᾳωα’«:“: ρον ζἷ)ωτω“τ
ἔὸ enim Μωςιῖ:οπενπ sſperam petimus καὶ
Jeve,
Ut boſpitem meum oblectem vickenn, vieiſim
oblecter,
MNiciam Gratiarum aslaluemiun ſacram
ſtirpem.
Alcæus. Μηδὲν ἄλλο φυ υτῴυσης πςοτερογ δέν-

ἆςεον ἀμστέλῳ. :

Nullam, aliam arborem prins ſeveris vite.
CARMEN PHALEUCIUIM.
Theoer. Τὸν τῷ ΖΝνος ὁδ" υμ:ν εἰὸν αἰγὴρ,
Τὸν λαθντθμωἆῶν τὸν ὁξ υχωωε
Πρῶτῷ. τῶν ἐγγάγωϑ"ε. μασοποιῶν

Ι
1 ſulten ᾿
Ο
υ

406 n

'

'ι΄ ἽΠ) Μθιθ
ἨἨΗΜ ν Ι

΄ ξακε }

Ἴ

ἘΠ}}
"
ςμὔ Ἷ ψἰξ

}

4
luni Ann ſand
l he Ceum 1
Ine Ἷ ""ὉΤ
ΜΛ ν Ἱ.Μ

'

Ἷ CARMIN UM. 87
} Πάἷάνἓςῷ« ξυνἑγρι“ιᾧᾧεΐ ὦ 'κ Καμερία
! Χ ὡσος ἐξεσεόνωσεν εἰ αἀὐλξς.
D Jovis iſte vobis filium vir. ͵
Lum 44Η1 cüum leone pugnavit, promptum mantt,
lhen Primus ſuperiorumz poctarum, : ᾽
ὰ Priſander conſcripfit (oriundus) ex Camerio,
ἰ ΕἸ qnotquot laborando confecit, recenſuit lalores.
τ ΟΑΆΜΕΝ SAPPHICIIM.
ᾧ;Μ Corinaa. X 0 Μοι Ρὤρξαι ϑυγάτηρ Αἴρη»
Χρυσεόμιτρε δ'αῖφρον ἄνασσα
Π Σεμνὸν ἃ ναίϑδις ἐπὶ γῶς ὀλυμτον
θλη, ι Alev ἄϑραυςον.
η ΣΣὸὶϊ μόνῳ σρισβίςα δέδωκχε MoS

ΚΞ}ΘΜ α’.ῤῥᾖκἷῳ ῤᾖεισιλγΐῖον αξ’ςγἑἰςἓ
Οἴφρα χκοιρῶνηιον ἐχοισα κρῶτί(»

η . Αγεμονεύης.
Νὴ χΠ Martis 6 proles wmibi Roma ſalve
Auream belliz decoræns coronam,
ἼΠ Quæ vel in 101 ſtabiler Oympi

Incolis ἀγοῦν
Hoc dedit ſoli tili Parca ῬΡΗ
Sceptra ηά geſtas labeſacta unquam,

,, , ἩΜΜΩΝ:
Ν Π
! ᾿

'

" Imperatricis tus quò poteſtas
μ 4 Οὐπέᾳ gubernet.
" ANNOTATIO.
e Latini ſeçcundo loco carminis Sapphici po-

nunt ſpondeum; at Sappho, inventrix hujus car-
minis non rarò Trochæum, ùt vides Iic

ir
6 Tla? Διὸς δολοπιλόκε λίσσομιδι! σε
μ Μὴ μ ἄταισι μυδ᾽ ἀνίαισι δέμνα
: Πότνια “ὐυμόν. ͵
͵ Π F 4 " Varie-

N

B
88 De GsNERIBOS
Variegatas habens ſedes & immortalis Venus, { M
Proles ovis doloſa, rogo te, ne me damnis, πθ.0 μ
que animum meœroribus, ὃ veneranda, domes Wynmd
& conficias. an
Quam aliquoties imitatus eſt Catullus, ùt in Arſimn
carmine ad Furium & Aurelium. Ἵ ὶ
Live in Hircanos Aralérque ο en
Sen Sacas, ſagittiferdrque Parthoz. ο μ
Et: Pauca nuntiate meæ puellæ Ἱ Ε
„VWon hona dilta.õ μ
Et: Otium, Catulle, tibi moleſtum eſt. ΠΩΜΜ!
Dividit autem Sappho nonnunquam ultima
verba Sapphici carminis. ο ο
Πυκνᾷ δινέοντες ὠπ᾽ ὠρν᾽ αἰϑέ-. τΤ Μμνι
: Π ρ(ζ» διο μέσσω. cot n
Et: Ομμώτεσσιν ᾽ ἐδὲν ὅρημι βομβεῦ- Π μ
τ σὶν δ᾽ ἀκοαί μῶ. Ἵ ἣ
Idem facit Cat. ad Furium. Ε 1
Siive tranr altas gradietur alper, Δἰλδευτ
Cſariz Viſeny monumenta magni, ,
Gallicum Rbenum, borribiles && alti- ᾿ η
ι mösque Britannoas. )
Et Horat. lib. 1. Ode 2. . ο !
1 dum ſe nimium querenti Π
Jaciat ultorem, Vagir 65 ſiniſira Pnin, ἐ
Labittir ripä, Jove non probante, - Π τ ι μ ὴ
. orius ammnis. : ΓΤ
Idem facir alibi quoque Horatius, ùt Odea25. Π
lib. I. & Ode 16. lib. 2. Quod tamen vitioſum ἤϊῃ,
eſſe docet Hephæſtion, reprehenditque hoc “
diſtichon Simonidis: Mag
ΕἸ μέγ᾽ Αϑυναίοισ Séρσ γένεϑ᾽» ἡνί Αριςο- .

γείτων E'n τααο πιοανντnν Καὶ Δρμόδιθ». ᾿ ἴ
Clarum

CARMINUM. 89

Clarum tum lumen W W Athenienſilus,
Quando Ariſtogiton τ9 FHarmodius occiderunt
Hipparchume. !
Sed cùm Sappho, Horatius, Catullus, & alii
præſtantiſſimi Poëtæ ἃ nobis ſint, non eſt mul-
Ium curandus Hephæſtion.
Eadem Sappho adhiber nonnunquam quarto
loco ſpondeum, ejecto εχ ſede ( trochæo.
τᾶς ἐμᾶς εἰυδ᾽ἃς αἰοις ἃς πολλά
Ἐίχλυες. -
vVocem meam audias, quamz ſæpe audiebad.
CARMEN. :
Quale eſt illud Horatii lib. 1. Ode 4. :
Solvitur acrir hyems grata vice veris & avoni.
Theocrit. in Epigram.
Aαπαον καὶ ςὥϑει καὶ εἰσιδε τὸν πώλαι ᾽ οιη-
Τῶνγ
Τὸν τῶν ἰάνίβων ἃ τὸ μυρίον Κλε(»
᾿Διῆλϑε χ ἡπὶ ντύχκτα χοὴ πρὸς ὠῶ. ἰ
Conſeſte. & Archilochimm aſpice veterem poëtam
Jambegraphiem cujus celeberrima fſama
Permanavit 89᾽ ad occidentenz Ἐ ad orientem.
CARMEN PHERECRATIIM.
Conſtat tribus pedibus, ſpondeo, dactylo,
ſpondeo; dignumque eſt, in quo Tirones ſeſe
exerceant, donec majus opus moveant.
Laërt. Pherecyd.
Τὸν Xοα½ eben η)}
ΟὟὗ τίκτει πτοτὲ Ξύρί(»
Ἐς φϑέρως λόγί(Θ» ἐςίν.
Inſignis Pherec) det,
Syrus quem parit olim :
Ἴωρεν ὧΣ ρεᾗἐσἐἆἷο: Χ ͵
- . f ANNO-

40 DE GENERIBUS
ANNOTATIO

Monendi ſunt adoleſcentes, Græcos Poëras
Ν ͵ .9 . . .
600 ac Latinos variis modis genera carminum *
conjungere. Non enim pentametrum dunta-

xat ſubliciunt hexametro, t fir in elegiis; 4 Τ}
& jambica dimetra, vel trimetra, vel Anacreen. nſrn
tea, vel Pherecratia, vel Glyconica; & ipfis menn
Jambicis ſenariis modò dimetrum jambicum, Ὅο
modò Anacreonteum Copulant ita, ut vix ul- ennnd
lam diverſorum carminum apud Latinos, Ho- Indiilit
ratium & Boëthium, & apud recemiores non- Ablellie,

nullos conjunétionem reperias, quam non iti- fuihn
dem Græca Musa imitari, & quidem eleganter ee
σα . - Ἂ ΠὴΠ ᾽Ῥ᾽͵'Ἠιὶ.᾽ἱὶι᾽ἷ
poſſit; & ut unico ἐχειπρίο rem derlarennis,; Aelin ;
ecce tibi illum συνδυασμόν. Horat. lib. Epod. ὐὰ
Od. I1.
Peéti, nilil me, ſiciet antea, Iuvat ι B 6 A
Seribere verſiculos amore perculſum gravi.
Qaomodo Laërtius expreſſerit Epigram. in } {}}
Stilponem.

τ 7ὔ] ὲ ν : »᾽
Τὸν Μεγαρέω τὸν Στίλητωνῶ ’γινώσ;ωις φ ἴσως

Τῆρας ἔσειτα νόσ(ἢ)" κωϑεῖλε διύσμαϊχον ζυγὸν Μυδὧΐἷᾗὓ
Αλλ᾽ ὄινον ἷυξε τἧς κακῆς συνωρ τ ' ο Π Ν μ
Φέρτερον ἰυϑιοχον. Πιωὼν γὰρ ἤλωσε. Ἦ 'ζξεεἷίἷεεω χῃΐεῃ
Nlegarenſem 5: Προπεπὶ nôfti fortaſſis, quem rkec-
eùm cœpit ſenectos & triſte jugum, vinum in- RH
venit malz bigæ meliorem aurigam; bibens etkfünt

eniin exhalavit. ἡρ ι ἢ

Poſſet quis ſub finem hujus οἀρ ε8 non im- ὑ χ.

meriò quærere, quomodo Grzæca carmina ſint ἰ ῃ "
Ppronuncianda, num ſecundàùm accentum, an irt Α
. ῃ Ω ῳ ι G

ſecuna=⸗

Μ

η ὦ

,

Ξπ- -

ὴ

2

G " "

",υἷηη ο
Μα {{ γν
} 1}}.}} ὴ

ΞΞ- Ξεὖ
☛n

CARMINUM. 91
ὶ » * . .
ſecundaàm quantitatem; ſunt enim, qui ſolius

᾽ accentũs, & ſumz, qui ſolius quantitatis rationem
Wbabere velint; neutri ſine argumentis. Reétiùs

tamen facere videntur, qui, dum carmen pro-
nunciant, sd quantitatem ſe'e accommodant.
Nam poëtica illa verborum & orationis colliga-
ο & dimenſio neque à recitante, neque 80 au-
diente percipitur;, fi, neglect quantitate, leges
accentuum oblerventur, ut patebit experienti.
unâmque aut alteram pagellam in Homero, vel

τ Euripide aliis prælegenti; ſolutam enim & non

vinckam orawionem ie audire dicent. Incredibile

1
ὴ
ψ Π N

„verd elſt, veteres ita pronuntiaſſe carmina, ut
non ipiæ ſtatim aures numeros & modulos ver-

ſuum animadvwerterent.

CAPIIT XXII.

DE SPECIEBIS META-
PLASMI.

PErſus metimur pedibus, quibus metiendis
non parùm prodeſt ſyllabeæ communis,
neceſſitatis metricæ, licentiæ poëticæ, figura-
rumque ſeu ſpecierum metaplaſini cognitio.
De prioribus ſupra 1-πὶ diximus: Quamvis hic
càùm de meraplaimis agemus, licentiæ poëtieæ
iterum facienda ες mentio, cùm metaplaſmi
magna ſint hujus licentiæ pars. Adferemus
aurem illas tantum metaplaſmi ſpecies, quas
habet in ſua Proſodia noſter Emmanuel, quip-
pe magis triras & obvias. Quid autem {1τ me-

taplaſemus
*

92 DE SPRCIHBUS
aiplaſmus, præterimus, tanquam aliunde no-

tum.
EPISYNALOEPHE.

Eſt ſyllaba una εχ duabus facta; quod fit,
cùm duæ vocales in unam contrahuntur,⸗ & a

Iliad. 1.
Τιμήφης; ὀλέσῃς δὲ ͵Μλἔῃω; ἐσὶ νηυσὶν Αχαιῶν.
Cum multos Græcorum in navilus berdideris.
& & Ilisd. I.
Μῆνιν ἄειδιε Jed Πηληιάδεω Αχιλπᾧν
Iram cane Dea Achillis Pelidæ.
Quæ contractio valde frequens eſt in Geniti.
vo plurali Jorico ſecundæ ſimplicium; nodtenn,
στυλέων; τιμέων c.

Sic Iliad. I. Xevot/— οὐναὶ σκήσττρῳ» cum aureo

ſceptro.
Eadem eſt ratio aliarum breviuin cum el⸗

tera longa, vel ancipiti, vel diphthongo, ut

Theognis.
Θεοὶ δὲ κατὰ σφέτερον “τάγτω τελὰσί νόον.
Dii verò ſecundiumn ſuam voluntatem omnia
Jaciunt.
Iliad. 10.
Ἑωςὸ ταῦϑ'᾽ ὥρμαινεκατεὶ ζρένα χοὴὶ κ κωτὰ ϑυμόν.
Dum bac animo & mente volutaret. .
Contrahuntur etiam duæ longæ ἡ & 2.
Iliad. 5. 5
Ἢ ἐχ ἅλις» ὅττι γυναΐχως αἰνώλκιδας ἠπέρο-
πω«ἰς

Annon tibi ſati d, Mis delere: imdele,

{ζαϊ εξ
Et Iliad. 9.

2
λά-

᾽

δὶ

μ

Ν

Dlfeunpe

: "
Ν ςῃγὡ
Π

ψ {
μ μ
.
} den⸗
eleufune
μ ὰ
ἐ ὶ
Π

μ
ἰή μι

ἀνιθννι:
ἀΐδν ἐν
[ εη ῃ

Π !)οιὄιι:
: ὉΟΠ[ΓΗ ῖ0Π68

ugunn,
γ1} 4
fumtun
n nng D
g 14 eden
unn
1de
N Ἷ

]
; Ὶ !
Ε γην

ἿΠ ὰ

{{

Π 111

ΠΠ Μ η

᾿

ἶ'λἌἩῖξΞ;Μ 1

ἽΠΠΠ]

Ι
'

ἡ ἐϊίν!

Τ.

-
ἼΝ
μ

Ω

Ω

METAPLASMI. 93

Η λάϑετ᾽ »ἢ ἐκ ἐνόησεν» ἀάσατο δὲ μέγα ϑυμῷ.
Sive oblitus eſt, βῖνε non advertit, nocuit verò

wüultum animo.

Ubi αἷν Euſtathius, eſſe συνίζησιν duarum lon-
garum in unam longam.

SVYNERESIS ET CRASIS.

Differunt propriè loquendo. Nam Synæreſis

eſt, cùm utraque vocalis in contractione retine-

tur; τείχεϊ.» τείχοι,. Manent enime & 1poſt

contractionem, quamvis in unam ſyllabam con-

venerint. Craſis eſt, cùm vel una, vel utraque

vocalis non retinetur faéta contractione; τρί-

χεθ»ν τείχες» βόαε» βόα: in neutro exemplo
manet ε. Sic ὥνϑρωπος ΡΓῸ ὁ ἄνϑρωπτος ; neque
e, neque ὡ manet: Hoc tamen diſcrimen non ob-
ſervatur adeo exactè, ut duo hæc nomina non
uſurpare liceat pro contractione, qualiscunque
tandem illa ſit.
Fit autem Synæreſis variis modis, ς ex multis

locis libri primi manifeſtum eſt, maximèex de-

clinationib us contractis & conjugationibus cir-
cumſlexis; & quamvis Poëtæ in hujusmodi cra-
ſibus valde ſint liberi, non reperies tamen libe-

riores Doribus, quibus peculiares quædam

contractiones familiariſfimæ ſunt, contractio-
nes, inquam, non umius & ejusdem tantùm
vocabuli in pauciores ſyllabas, ſed duarum di-
Gionum in unam, ùt paſſim apud Theocritum;
χῴχετον Pro χοὴ ὄιχετον κἤμ᾽ρτο κοὴ ἐμὲ" κῆυ pro

X 2 ἰ

᾿ χαὶ ἐῦ ) ὠνῶρωστε PrO ὦ ἄνϑρωπεν κὠώμοὸς Prο χοὴ

ἐμὸς, κἦν Pro χοὴ ἐν » χῇ PrO χαὴ ἡ τὠλαϑεω . Ῥῖο
Φ c/

τὰ ὠλαϑέα » ἅτερος Pro ὁ ἐτέβος, καξ pro χοὴ ἐξΆ
τὠςίω Pro τὰ ὀςία; 0{{4.᾽
Differt

X

94 DE SPBCIEBUS
Differt Synæreſis ab Epiſynalœphe, quia in
hac ufraque vocalis ſcribxur & exprimitur, &
tantùm in carminis dimenſione loco unius ſyl.
labæ habetur, ſicut etiam in latinis illis Alves
Arietibus G. At in Craſi conjunguntur in
unam ſyllabam duæ vocales, & conjunctim
etiam ſcribuntur.
APOSTROPHIIS.
De Apoſtropho ſatis multa diximus lib. 1. Cap.
1. quibus addimus ſequentia.
L. Poëtæ planè arbitratu ſuo utuntur Apo-
ſtropho, prour carminis ratio exigit; neque ul-
lam brevem vocalem elidunt, ſi illa ad explen-
dum verſum indigeant. Iliad. 3.
) γύνα.,ἢ μάλα τῶτο ὄστος νημερτὲς ἔῤιστες,
Ο walier, »ρακμὸ hoc verbum diwiſti verum.
Od. τ, Τέκνον ἐμιὸν ποῖόν σεὲ ἔπος Φύγεν ἕρχος
ὀδλόνσων 3 τ . -
Filia mea, quale tibi verlum excidit?

Ibid. Αλλ᾽ ὥγεμοι τόδε εἶστε χαὴ ὠτρεκέως ει

τάλεξον. .
Sed age, dic mihi hoc, & verèò enumera.
II. Non tantùm ante vocales & diphthongos,
ſed etiam ante conſonantes ſæpe abjiciunt Poëtæ
per Apoſtrophum vocales. Theoe. Idyll. 1.
Παρ᾽ μέν δι ὥριω κὥται ὅσα δ᾽ρνὸς ἄκρω φφέροντι
Παρ᾽ δ᾽ ἁπαλοὶ κῶποι» pro παρά.,
Adſunt ei frubtar, quotquot temepeſtivèò ferunt
arboret, adſunt & wzoller bertuli. Sic ἄρ» pro
ἔρα. καπ᾿ Pro κατά. De hac re diximus erlam
in Grammatica, cùm de incremento Imperfecti
ageremus. —

rig;

εὐ
ΊΩ
Π εὐ

Dumuntt
ἀνμμ

ὓτορἑπα;τ!:ὐἶεηι
Π Ν

11

μ φεὺ
ἰ ὑμμι }

.ι
ἡ
᾽
ὰ

᾽ ΙΗωιΞιη)ᾧι
μ
. 1
7 ῃ ἰ 1
μῃ
ξμξπρϊορ{ετρὤ’ς
Ν
Γἢλ Ν ͵
ΤΜ [ῃ {ν’
μ } )
υ ἄϊῃ,
ἤγ, Ὴ
ἡ " }

Ὶ

ι

ἴ

11
η

ἀ. }

ἰ

ἢ !εππιεζ,:.Μ’

, " ῳ
ὴ ν

ἐ }

Ὅ}

δέϊη!:
[Ἔ’ ἱ
' ψμ}}
Π 1
1
ΤἸ ( }

μ
Π

Π
ῳ

"

Π

ῚῚ ῄ
Τ

Π Σ METAPLASMII. 9
III. Aliquando eliditur prima vocalis ſequen-
tis dictionis; ὦ γαϑὲν bone! Theoerit. Idyll. α.
ἡ ῥετὴν Virtut, Pro ἡ ἐρετὴ» apud Eurip. Et apud
eundem in Phœniſſis μὴ πιλαμβάνε Ρῖὸ μὴπι-
λαμβανε» ὠ᾿ ναξ ρτὸ ὦ ἀναξ» rex. Et apud Ari-
ſtoph. in Equit.
Οὐκ ἀξιῶ ω᾿ μαυτὸν ἐσχήσειν μέεγω»
Non me dignum puto, qui ολεης ſim.
ANNOTATIO.
Diximus in Grammatica, hæc potiùs referen-
da videri zd aphæreſin; quia tamen ſigno Apo-
ſtrophi notari ſolent, & ab aliis ad Apoſtrophum
referuntur, nos etiam eò referamus.
IV. In hujusmodi Apoſtropho ſæpe longa fit
ſyllaba, quæ alioquin fine Apoſtropho brevis
eſſet; ὦ ῥιφος Pro ὁ ἔριφος . baduz. Idyll. 5. &
Idyll. 1. ð ὍΣ “

„ ς ͵ , dA. 1
Τῆνον χ' ὧ᾽ κ δουμοῖο λέων ἀνέκλωυσε ανοαοσα,

Ppro χῆνον χοὶ ὁ ἐκ δ᾽ουμοῖο.

Illuw ᾽ in ſylva leo deſtevit mortunm.
Ibidem. ὐ πόλοι ἦνϑον» Pro οἱ αἰστόλοι ρνονροο
Venerunt φαργ , τρ ,
V. Aliquando producirur ſequens vocabu-

lum propter præcedentemApoſtrophum. Theoc.

ibid.

TAy δ᾽ ὠρὰ X ὦ Δάφνις ποταμείψατο.
Huic ἀρίφιῳ 95 δαρῥηις reſpondit.
Pro χαὶ ὁ Δοίφυις. Sic ibidem. '
Ὠἰραΐος X ὥσδωνις; Pro χρὶ ὁ Α'δώωνις» for-
ο Adonit. |
Σ ᾧ 'νὴρ ὄξος ὥγαν. Idyll. 15. Vir eſt iracundus
& totus acetum. : '
VI. Ab.

96 ὨῈ SPECIEBUS

VI. Abjieiuntur autem ex ſequenti dictione

vocales, licer poſitione longæ; ὦ ἤγϑρωπος,
" γρώστε} Pro ὁ ἀγνϑρωπος» ὦ ἄνϑρωστεν ali⸗
quoties apud Theocritum, cujus ùt & aliorum
Poëtarum apoſtrophos diligenter oblſervabit
ſtudioſus adoleſcens. Uſui enim magno erunt
pangenti carmina.

VII. Apoſtrophus non tantùm in eodem car-
mine, ſed eriam in diverſis locum habet, ſicut

apud Latinos Synalœphe, quam ad rem multi

adferunt verſus illos Homericos Iliad. S.
Τρῶας ὠπώσασγαι χοὴ ἐρυκέμεν ἐυρύοστα Ζῆν
Αὐτῇ κ' ἐνϑ᾽ ἀκάχοιτο.
Υ̓

Trojanos repellere, & ορδγεογε latioculum Jo-

vem
Illic tunc triſtaretur.
Et Iliad. g.
Η φὴς» ὡς Τρώεσσιν ὠργγέμεν ἐυρύοστα Ζῆν᾽
Ὡς Ἡακλῆος στεριχωσᾶτο. .
An ρηῖα.γ ita Irojanis auwiliari latè videntem

Jovem, ſicut iratus eſt propter Herculem? Et

lliad. ὦ. :
Παῖδες χαὴ γαμβροὶ» τωφ᾽ καὶ λάϑον ξυῤύοπα ζῆν
Ἐς πεδίον στροφάνεντε. ἀτι;
Pilii & generi (domum redierunt) illi verè non
latuerunt Jovem latò videntem, in campo con-
ſpicui. :
In his tribus locis eliditur alpha ex Accuſativo
ζῆνα propter vocalem ſequentis verss.

ECTHLIPSIS.

Ecthlipſis apud Latinos eit, cum litera ſimul

cum vocali eliditur propter ſequentem vocaled

ο ἰά

)
Ν
β ΜΜΜ
ᾗς(ὶυὡυὗ ἵ
ὐ
Μᾳῃ'ξ Π
μ ᾽
!
Ὸ
.}}}}}
{
μ ι
Π
“πρζων,
ΕΝ

Β "

ἀμὰ μ

Man
{ χ
μὑ ὴ
Ν }
-
ἵπηηι
1
λ{ιιἰν[εαψω
ἰ ἰ

Π Ἢ 3 . ἴ ; . ᾽
mocdi eliſiones Græcis perquàm raræ ſunt pau-

ἴϊαῃυ

ἰΠ η ς
Π .
. 1
Πη |1}

Μ } ι
Ἅ ἐρτι)

᾽

Gen μ

„ )
“,εωεευςἆ;παὖτ
γ{}ν Π

ν. Ne hrt/
Μ .

" {ὼἷ'γ“ι
ἠμ!}
Ὥ

{}Π} )

4 ἁκλαυὓὡῦ
;εἑίιεγεὕυε.

{ "
Ν

MaARTAPLASMI. 997

Hac Græci carent, niſi fortè Ecthlipſin nomi-

nare velimus eliſionem literæ & in verſu quo-
dam Arati, & quarundam aliarum liquidarum,
de quibus Capite tertio diximus. Sed hujus-

cique uſus.
Quidam Ecthlipfin vocant, cùm ἃ medio di-

Qionis litera auferrur, quæ ſyllabam non con-
ſtituit; ùt σκῆσττον. Pro oσαπναπ7.

DIERESIS, SIVE DIALYSIS.
Eſt, cùm ſyllaba una in duas dividitur; quales
ſyllabarum ſolutiones in omni dictionum gene-
re Græcis ſunt uſitatiſſimæ; ut ἤγον; ab ὥγω; ἕα-
Vyor, ὀείνγην » ἤ"γῶ» ἑωγω » ααεα; ἥλων, ἑεέλων; σταΐς»
παάϊς; ἐύζωνος , ἐὔζωνος & ſimilia infinita, ram
in nominibus, quâm in verbis, aliisque nonnul-

lis Orationis partibus. Neque opus eſt in re

clara & paſſim obvia exempla Poëtarum addu-
Cere.

Eſt, cùm ſyllaba naturà longa, aut etiam poſi-

tione, alterà conſonante extrità, corripitur. De

fyllaba naturà longa attulimus quædam exem-
pla Cap. 4. De longa politione exemplum eſto
ὈΠΌΓη:,

τ Ἐρξζὸν» ἶςεἓά ) κατέρεξα Pro ἔῤῥεζ ον 5 ἐρρεξα)

κωσερρεξα. Iliad. 21.
οὑ Τίς νύσε τοῖά ᾽ ἔρεξξε „0 T*ραααο ἐραν:ώνων
Ἕἓι“: εἶφὶς ehaæra prolex, ælitum talia fecit?
Odyſs. 23. Κακῶσ δ᾽ οἵστερ μὲν ἐρεζίὸν μνηφῦρθς
Mals fecerunt illi proci.
Et Iliad. 1.

Ν

28 ὍΣ ϑρεοιξυς. ' Ἴ
Μῆνιν ἄριδε Θεὼ Πηληϊίδεω Αχιλῆος γΡτῸ Aα. ὃ
λῆος. Π οο Π ΐ;ὼΠἸἹἩὉὼ
Cane Dea iram Acbillis. nl, ὴ
ς W. Ω " κπὸ Ἀ ῷ {" 4
Ταχέω ; ἀδξα γ pro ταχέϊω; ἀδ' ἐΐα. Μ

ECTASIS, SIVE ΠΙΑΘΤΟΙΕ. μ

χ ὴΝ

, Ἐ cùm ſyllaba naturàâ brevis producitur, cu.
jusmodi aliquot exempla commemoravimus ls

Cap. 20. Iliad. 24. “-
Εγϑορε μείλωνι πιόντῳ» PrO μέλα. ὰ
Inſiluit in nigrum mare. [᾿
Τρῶες δ᾽ ἐῤῥίγησαν ) ὅγτως Ἰδτον «ἰΐολον ὄφιν. μή
Trojani obriguerunt, ùt viderunt ſerpentem va- Π
riegatum. un;Cunm
Et hos verſus brevem in fine habentes vocant )

quidam μυόρες» ſicut & 105 ὠκεφάλες » qui ini-. 0ἢ. .
tio brevi conſtant, qualis eſt ille Iliad. 33. {π|.
Επειδιοὴ νὴάώς τε χαὶ Ε'λλήσστοντον ἵκοντο. Ἵ ὰὶ {Μξ
Poſiquam ad naver & Helleſpeontum venerunt. leei .
Aut cùm eadem conſonans geminatur; ἔτελεστ.
σα ᾽γἔγέλασσαν ἔφρασσα 5 Φρωσσώμενος; & in aliiis

multis, de quibus ſæpè in hoc toto opere me- ᾧπη)
minimus. 15 brntr
PROTHESIS. μ

Eſt litera, vel ſyllaba principio dictionis addita;
λελαϑὼν» Ppro λαϑῶν» λέλαϑον» λελαϑϑόμην γ
Pro αa πο οN νν, à λανϑ)άγω ἰφίφο.. τετά- ὶ
γῶν» pro ταγῶν» τάζω: apprebendo accipio; n ὶ
σμικρὸς » ῬΑ ΌΜ 9 μικρὸςγ. ὥλα.» perii, ὅλωλῶ» μ ὴ

ο ἐ 2 ὅ . .. irni
ὠγτα; ῇωα’Ζ, ὄπωπσα»; & ſic in 4}115 quàm plurimis, pung 1
de quibus paſſim in Grammatica. ὼ ρΓοΑ;"α,ξά

die

Υ

"1

ἡπμηὴ .
ὉΟΠΙΠ]Ὁ[}ΜἨΞ Ϊ

μαι,

"

Ἡ ὴ ἐ
..}.}..}

Π Ν

μ
le ΠΝ}}

Μ 1
ΜΗ Μ
Μ

'σέαέἷσς;ἃὶὓἳΐ
Τ,

᾽
ἐίἁἩοπὶεεὀὀὶπε;
.
ιωὡ““ΐ“’ Ἱ
ἐ ᾖίξ;’;; '

",,""

μ

METAPIASMA. 99

Eſt, cùm medio dictionis lirera, aut ſyllaba in-

terjicitur; κεινὸς» vacuut, γδσος» morbut, pro

ἡ κενὸς» ἡ νόσος » ἔλλαβε» Pro ὅλαβε: ὑπιπότερος»
ῬΙῸ ὁπότερος » Μ1Εγ; ἀντιῶν 5 occrnαν, ἀντιῶσῶὸ
ἀγτιόων) ἀἰντιόωσα» μεσαάων» Pro μιασῶνγ & ita
in aliis. ͵

Eft, cùm extremæ ſyllabæ aliquid adjungirur;

ud, εἰστηῶα. Pro ἔφης» εἰπῆς, aicebas, dixe-

rio; ſic ἡϑα; pro ἧς» ery, TNDτοσπ Pro ξγυσδὲν
verberabat: Spcctant etiarm illa ad paragogen,
Singi, παλάμηφι» ςατόφι» & ſiwilia, de qui-
bus in Grammatica.
AbPHERESIs.
Eſt, cùm litera, vel ſyllaba principio diétionis
ſübtrahitur; ὁρτηὶ» pro φορτὴ » ε{ {2|32. ſerta, ἱρδς»
τὸ ἱερὸξ, ſanétuz, ala pro aα terra, κδίγος Pr
ἐχέϊνος » ille, λάϊξβον; Pro ἔλα βον “εζεβῖ.
SYNCOPE.
Syncope literam, vel ſyllabam & medio dictio-
nis iubtrahit; ἑυράμην » Pro εὐρησώμην» inveni,
Mervarο, ὄγευνήσωτο» atus eſt, genuit, κερωτοξ»
χέρωος» κέρως cornu, & id genus alia ubique ob-

APOCOPE. :
Arbpocope fini dictionis aliquid detrahit; δῶ,
pro δῶμα: domus, Ποσθιδ'ῶ» Pro Ποδοι3 ὡνῶ
Neptunum, ἱδιρῶγ pro ἰδ᾽ρῶτι, ſudori, Aia ſeu
Alay, pro Αἴαντος» Ajax.
G 2 . Diffart

100 DE PATRONYAICIS. .
Differt Apocope ab Apoſtropho, quèd ibi
vocales & conſonantes & integræ ſyllaoæ,
hic tantàùm vocales & diphrhongi, & quidem
non omnes tollantur; præterea Apoſtrophus
certo quodam notatur fſigno, Apocope nequa-
quam.

Antitheſis (nonnulli οὐντίςοιχον vocant) eſt
literæ commutatio; πόρσω; pro πόῤῥω » procul,
Mαττ. are, pro ϑάλασσω; & ἰά genus non
METATHESIS.
Eſt literarum ordo immutatus; ἔρξω, faciam,
pro ῥέξω. ἔπρωϑον. pro ἔπωαρθον ἃ πέρθω, αριſo
, ὅδρακον à δέρκω, υἱάεο, κωρτερὸς» Pro χρατερὸς,
fortis, κάρτος » pro πρώτος ) robur.
CAPUT XXIII.
DE PATRONVYMICIS.
Prronymic ferè Poëtarum propria ſunt, de
quibus cùm in Grammatica nihil dixeri-
mus, hic, ubi prima poëſeos Græcæ rudimenta
tradimus, aliquid dicendum vidertur.
Patronymica aut maſculina ſunt, aut fœmi-
ι ;
Mafeulina deſinunt in δεὴς vel ὡν; Πριαμί-
δὺς» PEriszmidei, Αἰωκίφης, Zacider, ΤΠηλοίων»
Fœminina éxeunt in ἀφ ἰς ἄζνη; Τ λιαὶ; Ατλαν-
τ κὶς, Τυνδ αρὶς, A δρως ἵγή; Α᾽ κρισιώνη» Τ χαριώνγη,
Mafu-

ο Ν
Π ΡἘΠΠ
Ἣ

ANTITHESIs.

Ϊ
Ὶ͵

:

υ

μαίϑὶ

Ί
"

τ

Π ἐ

Ι | ΝΑ’ω
Π ι

Π unmn

αἰδιοἶνν

Π

Ε, "
μ Π
μ
Ε

}

δμυὶ

1

Ε
! .
11
Ἱυ';ὀ;ᾳρ!,; Π

γ Ν Μ’ζ

ὑ ῃ

ſen ᾽
} μ

Ν

ἐ ύν η
Ν ᾽ ΄
!ξἣονετῃἆω, "

)

11

Π

"

ἽΠ1.

ὴ ώ;υξ! '
ἀ8}.

"

Ἶ
(
“ὦ.
ὡμ}

Ν ΊΩ
.
{{

Π

!

ἽΠ

ὍὌε PATRONYMICIsSs.. 6Π΄λ Ἰοῦ

Mlaſculina in δὺς formantur partim ἃ Geniti-

vo, ſi primitiva ſint tertiæ {{π| plicium; Πρία-

voc, Πριώμε» Πριο μίδης» Αἰαχὸς» Αἰωκϑ:» Αἰωκί-

δὺς; partim verò à Dativo, 11 primitivum ſit
quintæ declinationis; Νέσωρ.» Νέσορι, ΝεσορίδῊς»
Αμῷπςυ’ων,Α᾽μφιτρόωνος,Α΄μφιτςυωνἷὧπς,ἅ epen-
thei, Αμφιτρυωνιάδης quæ epentheſis etiam
in aliis uſitata eſt, ùt Τελαμωνιοίθ ες » Δίαομεδοον-
σιοίδης. Πηλεὺς) IInNei, Πηλείδης , & craſi IIn-
λοίδης, Ἀτρεὺςγ ΑἸτρέϊ» Αἰ τρεί δῪς» craſi, Arcetdne.
IIIa in ν ὧξ Πηλρίων . Κρονίων, ſunt Jonica,
& formari poſſunt ab illis in απα Αἰτρείδης»
Ατρείων.» Vel abſolutè ex ſuis primigeniis, ut ex
Κρόνος . Κρονίων» Ἰαπετὸς . Ιωπετίων.

Sicut autem apud Latinos Japetionides lon-
gius à norma receſſit, ſic & apud Græcos.

ANNOTATIO.
Aliqui addunt patronymica in /ρ àt Τελαμώ-
νιος Alæc; ſed ipſa forma & appoſitio ad ſubſtan-
tivum ſatis indicant, talia eſſe adjectiva, & non
patronymica.
Fœminina in & ac fiunt à maſculinis in

ο κδὴς , extrit4 ſyllabà δὲῊ: Πριαμἷἆπς, Πςιωμἳς;

Τυνΐ“αςἱὢτς, Τυνδ αρὶς» Ἀφλαντιάδης» Ατλαντιοὶς»
"Ἰλιάσδεης, Ἰλιώς. :

Illa νοτὸ Αἰνηὶς» Αχιλληϊςοὶ maſculinis in η η»

ablat4 ſyllabůà δὴ. Αχιλληϊδυς» Ανηϊδης» Pro

ἈΑχιλλείδης, Αἰγοίδης. Interponitur autem ali-
quando α lùt in primo Iliadis verſu, Πηληϊα-
60.

Ω 4 Fœmi-

102 DE PATRONYMICIS.

Fœminina in undeducuntur à Genitivo; Ae
5 ΄ 3 “ - ;
φὸς.» Αδ' ϑώςε) Αἰδ' ρωςσΊνη : οὶς Αχρίσιος» ἈΑχρισίω,
Αχρισιώνη. ͵ ; ἰ

'
ἵ
'
Sunt autem multa alia fœminina, quæ for.
mam quidem patronymicorum habent, re au.
tem verà gentilia ſunt, aut pro poſſeſſivis adje- l!
Qivisque nominibus ponuntur, de quibus om.
nibus Emmsnuel, quem etiam adib's, ſi plura
de patronymicis cupis. Nam regulæ Latino.
rum de his nominibus ferè ſunt communes
Græcis.

Ὁ--- 25 ,
, :ξ͵||͵|χ|||͵ ἥ
2

ἘΝ Δὺ ὑγνΞ- ,
Σ ΣΆΞΞΘ

Nen
μ
Ki
88

ſen
Ὅ}
ῃ μ ἠ

ιυπῃπ,ὀᾳ Ὶ
ΝΓΜὠὑ...Ξ ͵
ι ἅμ .
ΐ”ὡ“ίἓθωωιιεμ

= =
—

TOT ἘΝ ATIOIX ΠΑΤΡΟΣ ἩΜΩ͂Ν

IQANNOT

ὴ ΧΡΤΣΟΣΤΟΜΟΤ

APXIEIIIZKOIIOT ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΌΥ
IIOAECLZ

IIETI POXETXHZX

AOTOZ α.

SANCTI PATRIS NOSTRI

OANNIS

CHRYSOSTOMI

ARCHI - EPISCOPI
CONSTANTNOLOILAN

DE

SACRIS PRECIBUS

ORATIO I.

98 (ο ) 80⸗

ΙΩΏΑΝΝΟΥ

JOANNI8

TOT (I.)

ΧΡ ΤΣΟξ ΤΟΜΟΤ
CHRVYVSOSTOMI

r

ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ORATIONE

AOTOZ a.
ORATIO ,

45 4 / ΄ ΄
Δ μζβοτέϑω ἕνεχαὶί σροσήχθε πὲς σῷ Θιῶ

Utrorumque causé convenit Dei

ϑερώποντας μακαρίζοιν γχρὼ ϑαυμάζειν,
famulos beatos prædicare & admirari,

dar τὴν τλ’πιοβω τῆς σωτηρίως ἐν ταῖς αἰγίαις ΄
quòd ſpem ſalutis in facris

(2.) ὧχον ἐυνχαῖς, χῷ ὅὕτι “γραφκ
habuerunt precibus, & quòd ſcripturꝗ

3) Φνλω"

(1.) A voce χρωσόξομος.. quo nomine compella
iur ε( ob auream eloquentiam; nanm componi-
tur α Xevτορ, atrunz, g ς όμιε:» οσ.
(2.) 2. perſ. plur. Imperf. vel Aor. 2. ὰ Κ.. ἔχω-
babeny, cnjus augmentum temporale non eſ

n, ſed οἱ.

ritegg
Aunn '

: Μ οαυσΜ .-

' ( Π ἷἷἶΐἶ

"
Π

Ζε]π...θ

. ὐ (

Or
e
e } ωω

7 ) 4 ἶ)",,;
1 .

)3 Μιρ

"" Μἷ ῃ

Π

Ἱ ἢ

Ἂ 7

Ν
1

— '
Ν οΜΡεΠ“ἷ |
μ ΦΟΜῬΟΗῬ, Ἷ
; ι

ore ut

Ὶ
ἐ

Ν

JoANNIS CHRVSOSTOMI OEATIOD. . 1{05
(2.) φυλάξαντες τὲς ὕμνες» χαὶ τοὶς λατρεία 6

cuſtodientes hymnos, & (cultus,

ὰς τῷ Θιῷ σὺν χαρᾷ κα φόβῳ (4.)

quos Deo cum gaudio & timore

προσίφερον »᾿ χοὺ εἰς ἡμᾶς (5.) διέδωχαν

adhibuerunt, & ad nos transmiſerunt

χὸν ἑαυτῶν Ξϑυσαυρὸν, ἵνὰ πρὸς τὸν οἰκεῖον
ſuum theſaurum, ut ad proprium
ζῆλον πᾶν (6.) ἐπιγινόμενον (7.) ἔπι-'
zelum omne poſterum tra-
᾿σπάσᾳῶαι (8.) Φωνηθῶσιν, Διαβαΐγειν γὼρ.
here poſlent. Tranſire enim
CQ “«τροσή-:

ψ- —

(3.) Plur. Part. Aor. I. Act. à , φυλάττω, ο

Rſtodio. Fut. ᾧφυλᾷξω.

: (4;)͵3᾽- perſ. plur. Imperf. ὰ V. προσφέρω. Κά-

dix ecco, fero.
(5.) 2. perſ. plur. Aor. F. d E. διαδίδωμι. Ra-
& dix δίδωμιγ). do.
(6.) Part. Præſ. à V. ἐπιγίνομα!ι ; pſt εχ.
idem hic eſt, ac poſteritas. Radix Yroftat, ho,
vaſcor, ſum.,
(7.) Aor. Infnit. Med d E. ἐπισπτάω, attrabo,
Aor. τ.ἴσπασα. Aor. 1. Med. ἐσπασάνοιν.
(8.) 2. berſ. plur. Aor. I. Paſz. con]. ἃ E. διύνοι-
μα!γ poſſane., Aor. 1. Ind. ἐξ᾿ υνήνδεν.

-

τοιδ JoANNIS CHRYSOSTOhI
οσς σπὸν τῶν διὐ ασχάλων ἐπὶ τὲς (9.)
cojnvenit præceptorum ad

ὰ 7 οο σας ι ο : Ἢ
ὁμλᾶντας τρόπον.» Χαὶ τᾶς τῶν Προζυτῶν .
Ο ſcipulos mores, & Prophetarum
Jiſcipulos imitatores convenit apparere

ἐχείνων δικαιοσύνης, ἵνα (10.) πανξα, φὸν
illorum juſtitiæ, ut ἘἈ Θ ηΩξ

ἵχρόμον ταῖς προσευχαῖς κοὴ Τῇ τῷ Θιεῶ ᾿λα-
tempore precibus & Dei ο

τροίῳ χαὶ τῇ μελέτῃ (II.) συζῶμεν; τῶπκο,

tui & melditationi convivatnus, hoc

ζωὴν, τῶῦτο ὑγείαν χαὶ πλᾶτον, τῶτο “έρασ
vitam, hoc ſanitatem ὃς divitias, hoc metam

ὠγωϑθϑῶν ὦναι (I 2.) νομίζοντες αὸ (13.) προσεύ-
bonorum eſſe exiſtimantes ODra-
Xedαα

(9.) Præſ. Part. à V. ὁμιλέω ; con erſon, α

ονταῶς, converſantes, ſive familiares, ſive diſci-

pulos.

(10.) παάντα τὸν χρόνον, ſignif, omni tempore, vel
per omne tempur juxta Synt. græc.

(11.) Præſens conj. Act. à V. συξάω» convivo.
Rad. unm, & ζάω vivo.

(12.) Præſ. Fart. à V. νομίζω, arbitror.

(13.) Ponitur Infmitivum tangiam Nominati-
var, atque ideo etiam τὸ artic. prateßtns ἐ

õ

{{

Π

τ

ἠὰ R

φ ἀπ

en ἢ

=
—

Uyerir Ir 4

1 ἰ .

“-΄“΄
ᾳᾗΐὤὖ

" "
Alu, Π

" 7

ing m Η
ἡ MeN
ͤ
ΐΝ ὗ
Ἀ

͵
!

; OATIO. 1007
χιϑαι τῷ Θεῷ μιτὰὼ καϑιαρᾶς κρὶ ἀδιαφϑόρε

re Deum cum pura & incorrupta

ψυχῆς. Η᾿᾽σ7τέρ ’γςἓρ τῷ σὤμα’ι’.ι φῶς
anima. Ut enim corpori lux

οἦλιθ.. ὅτω Ψυχῆ, προσευχή.΄ ΕΪ ᷣ

ſol eſt- ſic animæ oratio. 51 igitur

φυφλῷ ζημία. τὸ μὴ (14.) ὁρᾷν τὸν ἥλιογ»
cœco pœna, non videre ſolem,

πόση ζῃμία χριςσιανῷγ τὸ μὴ προσεύχεῶσωι

quanta pœna erit Chriſtiano non orare

συμεχῶς » χοὴ διὼὰ τῆς ἐυχὴς τ τῷ Χριςῷ

aſſidus, & per orationem Ckhriſti
φΦῶς εἰς τὴν ψυχὴν εἰσάγεν;; χαΐτοι
lumen in animam inducere? & νογὸ
τίς (15.) ἐκ ἀν (16.) ἐκπλαγείη χαὴ
quis non obſtupeſcat &
(17.) ϑαυ-

ὁρώριν ) per contr. ὁρῶν.

(14.) Eadem obſervatio à Κ΄. ὁράω; υἱάξογ Infin.

(I5.) Non, ſequente conſonante εἰ , ſequente voca-

li aſpiratà ἐχο non aſpiratäà x ſignificat. ;
(16.) Aor. 2. opt. Paſr. à E- ἰωπλήτπομαι, obſtw-
peſco, quod venit à V. ἐκπιλήστω, percello,

Sor. 2. ξ E.‿ααι .. ſ [⸗Inde Aor. 2. opt. Paſi.
ἐκγλῳγοίην. " ͵

108 JoANNIS CHRYSOSTOMI
(17.) ϑαυμάσεις τὴν αῷ Θεῖ φλανὃρωπΐαν,

admiretur ἄ Ὑ Ηυωεῃιτετεπι,΄ Ἷ
μ ΟΡνις

ἥν εἰς ἡμᾶς (18.) ἐπιδ'είκνυται ) ποσαύ.-
quam erga nos oſtendit, tan-

TV τιμὴν εἰγϑρώποι χαριζόμεν(»γ ὡς
tum honorem hominibus largiens, ur

καὶ προσευχῆς (19.) οζ ιῶσαι χῷὰγ ὁμιλίας
& oratione dignetur & converſatione

«ἣς εαυτῷ : Θέω γαε (20.) ὡς αλῃδ“ως λώ- ᾽᾽τω...)0 ἰ
Ν
Ι͂

η Deo enim verè lo.
λϑμεν τῷ καιρῷ τῆς προσευχῆς» (21.) N₰

quimur tempore orationis, per

7 ἢ σποῖς ὠγγέλοις . συνασττόμεϑ: 4
ἧς χοὴ τοῖς ἀγγέίλοις συναπττόμενα , κοὴ 5

quam & angelis copulamur, &

τὴν πρὸς ταὶ ἀλογα ποινωνίαν πολὺ
illam ad irrationalia communionem multum

Da.

(17.) ) Aor. Col. à V. gaundao, admiyer. Aor,
7. ἐϑαύμασα 5 penitur cum pariic. dy, duia
mocus potentialis hanc admittit.
(18.) stia perſ. ſing. Præſ. Ind. Medii d V.- ὅ εἰ-
vαν Gtendo.
( 19.) Aor. I. Inf. à F. αυξιόων ἐ gnor. Eut. εἰυ-
ξιώσω . ponitur in Inſine quia ὡς, Vel ὥςε X

ta elegantiam græcam con Junctivum verbi ſai

in Inſinitiviem mutat.
(20.) Adihtan, eſt elegantiæ cans Reut apud
Latinos quèm, vel per.
(a1.) Pro Aα, amittit accentum juxta regulas
indeclinalil arpoſtrophato.

΄᾽᾽ζ͵« Π

'

μ (22')
πὥ“

ι

“"

(
λ

1n

Ν

η

in

oezet 3
Ι

Π

ὑ ὰ

! γγὴ
ἡΐ τ {

N Ν
ἐ ἢμ.:

Uutemn nobs

N

Π Π
"

ὃςς
D.

)n "
Φ:θγθ} ) ῤσ
7 .
ΐ-πιἶ Κὶ'ῖὓι. ἐ
} ΙΕ ΜΦΜ
4) }0
en Ϊ

Μ:Μῃ
3, ul

= —

Ὑ

'͵ γῇ Ἢ}

ORATIOoO 109

9 1 7 ν
ἐ | φωινόμεθα (22.) διαφεύγοντισ. Αἰ(γγίλων

᾿ ι
ΠΠΡΤΊΝ, ᾽

videmur ugientes, Angelorum
γὰρ ἔργον κἡ προσευχὴὶ ὑπεραίρεασα καὶ
δ ν} ἐππ. opus oratio tranicendens &
" ἢ 3 33 ΕΥ͂ τ 2
αἰ4.} τὴν ἐκείνω ὠξίαν, εἴπερ΄ (23.0 χρῶτεόν
cecorum dignitatem, ſiquidem melius

ἐ τὴς ἀγγέλων (27.) αεξίας τῷ Θεῷ
eſt angelorum dignitati Deo
. ῥδιηωλέγεδδαι, Αἰλλ᾽ ὅμως (24.) ὅτιγε πρέϊττόν
colloqui. At tamen quod melius
Si, dorol dud'aax sa ἡμῶς») σὺν πολλῷ μὲν͵
ſit, ipſi docent nos, cum multo quidem

φύόβῳ τῶς ἐυχαὶς προσφίροντεσ . παρέχοντες

timore preces adferentes, præbentes
Ν — ΄ X εἰ
δὰ ἡμῶν. εἰδνωι καὺ μανϑαΐνειν, ὅτι

autem nobis ſcire & diicere, quòèd

πβοσήχοει τῷ Θιῷ (26.) προσιόντας συν
conveniat Deo accedentes cum
Ὑ} ) Part. Præſ. d V. διαφεύγω, eſfugio. Κιαά,
1 φιύγω; fugio, ponitur in artic. loco Infini-
ivi bro more eleganti Gracorum.
(23.) Recipit accentum in ultima Properiipome-
non ſequente enclitico.
(24.) In Genitivo ponitur Ablativur latinas cum
Comparativo conſtrabtus. ;
(25.) ι Jiadditum nibhil εὰ { ſegniſicana pro more
Pracorunm.
(26.) Jecuſ. plur. Part. Præſ. vel Aor. 2. à L.

πρὸς ξ εἶμι, vado, irregulare.

110 JoANNIS CHHTSOSTOMI

χαρᾷ κῶὸὺ ᾧόβῳ στῦτο ποιέν: φόβῃ ωὶ;»Μ'
ςπικἰἰο timore hoc facere: timore μ
μ

ι ἐ : ' Μτον
ωναξιοι Φανῶμεν , χωρᾶς δὲ μιες ἐ μ η
indigni appareamus; gaudio autem plenos

4 Π
(28.) γινομήνεσσο ἐσὶ τῷ μεγέϑει “ἧς ( Ἷ
factos ob magnitudinem e
Ξ ἽΝ Π,α
ε) ,,3 X φ ι γ ἴ μ " ἢ
τιμῆς» ὃτι τοσαύτης ζαὶ ποιωύτης “τρδ.

honeris, quòd ταπτὰ & tali provi- κ
7 Ἂ ᾿ν 3 7 ΄ ὲ ! Neummim
γοίας τὸ ϑνητὸν (29.) ἠξιώθϑη γίύνος, ,

dentia mortale dignatum ſit genus, ur Ὑ
ὐ Ὑ
ὴ Θείας (30.) ὠπολαΐνειν ὁμιλίὰθς συνεχῶξς» n ἠῃ
& divina frueretur converſatione aſſiduè, ἰ
Π

δὶ. ἧς :ςς,η τὸ ϑυμτοὶ ἐἶναι χοὴ. πρόςκωιροι

' Ν MMdn
per quam & mortales eſſe & caduci Ἢ
ἰ Ἡ ἡ η η
τλό ο "
(31.) Ὦ ἰ
(27.) Accuſ. plur. Part. Perf. med. ena,me- ——
tato pro- Græcorum resulis οἹ in 01. . he⸗
. δ ῃ ”“ἓ“
(28.) Accuſ. plur. Paſſ. Præſ. à F. γίνομαι, Ko ngiz Ὶ
ἼΓ’) ᾽ Μ“[ἓ}“ι

Κ ᾽
ς29 4(”’. ; ίδ’!{!. {ὶ V. ASi6α+ Perf. Al. n&lοaνοα .
aſſ. ἠξίωμαι,» Gα, ται» Aor. 1. ἠξιώϑην. '
: ΐ) ΛΜΜ Μ
(3Ὁ. Infinitivus cum φὸςγ ut ſupra num. I9. ἰ

e
Π Πῃ

Ν
ὴ

Ἀ }
Ν ἈῸ ἡ"

Ππΐ!μι κ ΄

) ῃ
ἡμδ Ν
Μ . 1

ἐλω

—

Ἴ
}

Π' Ὑ“υᾷ“ω’ ἶ}

ι ὰ
Π
(

—

S

ORATIO. Ὑ
(13.) διωφεύγομε» φύσει μὲν ὄγαϊεὰ
effugimus, nalurd quidem exift eares

motfales, ſed cum Deo converlitione ad

ο ἀϑάνωτον ξωὴν μιεταβαίνοντες. Α“νάψχ"
immortalem vitam transeuntes. Necekflitas

ηὰρ τὸν ὁμωλξντα Θεῷ, χαὴ (32.) κρβίττο-
eſtenim converſantem Deo, & ῃ lelio-

γα (33.) γένεῶα, ϑανάτά. χαὶ πάσης διαφξγορᾶς »

rem fieri morte, & omni corru kione;
εἴ 5 ο υ μΚ —
6 ⁸⁵α εἰνώγμη σπᾶσα πῆς ηλιωκῆς
& quemadmodum neceſſitas omnis eſt ſolari
ἀχτίνος ἀπτολαύοντα Φιαφεύγθιν τὸ σκότοσ, ϑτως
radio fruentem effugere tenebras, ita
ὠναγχη πᾶσα τὸν ϑείας ὁμιλίας εἰπο-
neceſſitas omnis εὐ divina converiatione fru-
ή 3
λαύουταΣ μῆηχέτι εἶναι (34.) ϑνητόν. Δὐτὸ
emem, non amplius eſſe mortalem. Ipla

Ϊ λ Ὰ -“ “ Σ „
γὰρ τὸ τῆς «φιμῆς μέγεθος πρὸὸ ἀθώθα-
enim honoris magnitudo ad immortali-

σίαν.

(31.) MWem ac deſinimeus. '
(32.) Accuſ. ſingul. κ Copeparativo irregælari, ipetr-
7νAtticè, pro κρείσσων » Poſitivum ἀγειϑὸς»
bonm, ſignißical! hic idem ac ſuperior.
683.) Aor. 2. Inſ. Med. ὰ V. γίνομαι» Aor. 2. ἐγε-
Ῥομῆν.
(32};) cutum babet in ultiwia οὗ Jequeny pun-
tnam.

112 JoANNIS CHRYSOSTOMI
σίων' ἡμᾶς (3 5.) μεθίσησιν. Ei γαὰρ τεὲς Βασιλὴ
tateln nos transfert. Si enim Regi

διωλιφγομένες, α τῆς (36.) παῤ ἐχείνα τιμῆς
collequentes, & ab ἰρίο honore

. ͵ Π Ε Ἄ ἘΟΤΙΣ φ . ,
ὠπολλάνοντας:. aunναν ὥνωι στένητζας . ᾽

fruentes eſt impoſhbile eſſe pauperes,

— — „ Ω
πολλῷ.:: μᾶλλον ἀδύνατον τὲὰς τῷ Θιῶ

ταῦτὸ magis impoſlibile α Deo

R

7 poα Xοüρ λάλδντοας ϑνηταὶς ἶἐχαν“

ſupplicantes & loquentes mortales habere
PvXαα. Θανατος γὰρ Ψψυχῆς . ἀσέβεια,

animas. Mors enim animæ eſt impietas,

χαὶ βίος παρσάνομιοσ, ἀχκβν χροὶ ξωὴ ψυχῆς,
& vita iniqua; igitur & vita animæ

κἡὶ τ Θιῶ λλατρεία, χοὴ βίος (37.) ὁταύτῃ

"
„ ω

|
} Ὑ
ΕΝ

,

ἣ

ῳ 0 "
ἀαμοὶ!
;ὖ᾽2ἳ.ν η
ἩΜΠἸ ᾖἃἧθὶΐΐ
Ὥ {πὰν
μ τ
ἢῃ τ
᾿ ο

Ὦ εἰ erit cultus, & vita huic , .
πρετων. Bioy «Φδὲ ὅσιον, καὴ τῇ τῷ τ ὰ
conveniens. Vitam verò ſanctam, & μῃ
Ἷ - ΄γ |'| , )
Ἐ ᾽ ο Θ ε5 ὶ ὰ |

7
οο . ἃ, "

(35.) Tertia perſona ſingul. Præſ. Indie. ὰ V. ue-

νa. Kecipit in ſine ν. ol ſequens punktum
ὸ 44 . . .» .
ΊΩ morem Gracorum, qui tertiit perſonis

in 1. terminatis bunc literam addunt. Radix

—

η η eo. ω0 1
[36.) δγο παρῶ; cauſam vide ſup.n. .
(37.) Articulus præponitur frequentihr Partici-
Piir. Item inter articulum 85 nomen interpoeni-
tur eleganter alius caſis, quzd frequentils jam
aninsacdverterir.

΄

—
9 4 Ἷ
"
Μίαωφμ Ἱ
Μἄὗ““ὖι

Ἷ Ὶ
ὶ

Τ !
ἐπε η
Ν πχην.
. 7 7
}
ᾧὠ ἽἼΠΠ
ΜῈ ἐ Ν υ

==

Ν ἶἔιι
4 μ
ἀμ :
Π
) (μὐ η
)

——

εἰ
ι Ἷ

ΞΞΕ. Ξ Ἐ-

ἷἁ' Ἢ - . .
iram, & manſuetudini convivere, ſive

ORATIO. 113

Dei ſervitio convenienter;, oratio

φυνώγοι» κθὶ ϑυσαυρίζοει αυμαφῶς ταῖς
adfert, & theſaurizat mirahiliter

ἡμετίρας ψυχαῖς. ἘΕἶτε γὰρ παρϑείας

noſtris animabus. Sive enim virginitatis
i ἐραςὴςν εἶτε τν ἴν γώμῳ σωφρο-

quis amator, ſive eam, quæ in nuptiis, tempe-

᾿σύγην τιμᾷν ἐσπεδακωὼς. εἴτε κρατϊν

rantiam honorare conartus ſit, ſive ſuperare
2 — Ν 7 + : Ε
ὀργὴ» κ9ὶ ππραᾳότητι συζὴν»Ὕ ῴἕὥἔἄτε

5 5
φϑόνει χωϑαρεύεν, » εἴσε “ τι

invidiam expurgare, ſive aliud quid

τῶν προσηκόντων στοιέϊν» προσευχὴς
velit convenientium facere, oratione
ἡγεμίένης χοὴ “ππρολεαινέσηις τὴν τοιαύτην
præeunte & complanante talem

ἀδὸν τὸ βίεα, (3 8.) ἐυχερῆτε κοὶ ῥῴδιον ἕξει

viam vitæ, promptum & facilem habebit
τὸν τῆς ἐυσειθείας «δρόμον. O'o γάρ ἐς!ν»
pietatis curſum. Non enim eſt,
(39.) ἐκ ἔςι τὸς αἰσᾶγτας “«Φαρὼ τῇ Θεῖ
non eſt petentes ἃ Deo
II σωφρο-
(38.) Accuſat. ſingul. ab εὐχερὴς ν οδιυίμν, addiut
Ts encliticum cum καί.

(39.) Ps] poſitum peſt ἐκ immediatèò retrabit

accentum ad primam Ollabam. Hic autem ἐκ
1&enſignificat, ας non poilunt petentes. &°.

114 JoANNIS CHRYSOSTOMI
σωφροσύνην » Ἀαὶ Φ'ικαιοσύνην ». χαὶ “οραό-
temperantiam, & juſtitiam, & man-

Tnα, χκαὶ χρηςότητα 7) μὴ τυγχά-
ſueudinem & bonitatem, non con-
γεν τῆς ἐυχῆς. Αἰτέϊτε γάρ») ᾧησι; χαὶ
qui oratione. Petite enim, dicit, &
δοθήσεται ὑμῖνν» ζυτᾶπεν χωὶ ξυρήσετε.,
dabitur vobis, quærite, & invenietis,
xpSsr,ς καὶ ὠνοιγήσεται ὑμῖν.. Τῶς .
pulſate, & aperietur vobis. Omnis enim
ὃὁ αἰτῶν λαμβάνοιγ καὶ ὁ ζητῶν ἐυρίσχει , χαὶ
petens accipit, & quærens invenit, &
σῷ κρέοντι ἀγονγήσεται. Καὶ ἀλλαχθ «“άλιν'
pulſanti aperietur. Et alibi iterum:
Τίς ἐςί» ᾧησι;, ἐξ ὑμῶνγν ὃν ἐῶν αἰτήσῃ
Quis eſt, dicit, εχ vobis, quem ſi roget
ὦ ὑιὸς ὠντ͵ο ἄρτον, μὴ λίϑον ἐσιδώσοι
filius ejus panem, num lapidem dabit
ἐυτῶ; ἢ ἰαὰν ἰχϑῦν αἰτήσῃη ) μὴἠ ὄὕφιν
illi? vel ſi piſcem petat, mum ſerpentem

2 5 ο Ν 5 ᾽ Ἐ — Ν
᾿φησιδώσε ὠντῷ: εοἷ ὅν ὑμιέϊς ππονῆροι

dabit illi? 51 igirur vos mali
ὄντες,» (40,) οἴδατε δόματα ὠγαϑὰ διδό-
exiſtentes, ſcitis data bona da-
γαι

(40.) Perſ. 2. plur. Perf. Med. à V. ἴδω, ſcio,
Pa. Med. olaa. mutato e in ot, at ſupra di-
Sum.

'
ὙΠ μ
τ W
1

Π ᾿
εὐ

ὐ υ

Ι
ὶ {ιμῖ;

᾽

. μ

μὴ Γ)

ἽΠ

ΕΝ
{ Μ
Ν
“
.

Ρ

ΣὉΠἸΡὉἘΒΠΜ} "

Π
μ

ῆρμ, ὑ
Aui ἐὐχι

—
}

μ) ψ "
ίσῃ;}π εμ
aunn .
ſun⸗

Um, 8
nen,

N
/ Ν
μ
"
"

=2

R

Πῃ
ᾖ. [
Ἢ ῃ ὼ
ie enim, de
ni, u
ἴ ἀ .
Π (
{πὸ ἐ
ἈΝ ment, 9
ἴ ὑ οἱν
K ὰ
, ᾿ {
ν Π Π
Ε
ſricdan ἡ᾿
[Ἠ]ΞΡΙΠΗΠ "}}

} "
{ μ

ῃΜΜΜ

Οκατιο, ᾿ 115
γώϊ τοῖς τέκνοις ὑμῶν., πόσῳ μᾶλλον ὁ πατὴβ

18 filiis veſtris, quantò magis pater

ὑμῶν ἕράνιος δδώσοι πνεῦμα ἅγιον τοῖς
veſter cœleſtis dabit ſpiritum ſanctum

„ ῶ ἘΞῈ Ἀρ Σ Ο Σ τ ι „. —
αἰτῶσιν ὥυτόν: ποιότος μὲν λόγοιίς

petentibus eum? Talibus quidem verbis

σὐ τοιαύταις ἐλπίσν ἐπὶ “προσευχὴν
& hujusmodi ſpebus ad orationem

(41.) «Φφαρεκάλεσν ἡμᾶς ὁ τῶν ὅλων

admonuit nos univerſorum

αὐριο, ἡμᾶς δὲ προσήκοι τῷ Oec.υ
Dominus; nos verò convenit Deo ob-
5 - : ο ο .
ϑομίνας » εὶ ζ ν ἐν ὕμνοις χρὴ
temperantes, ſemper vivere in hymnis &
φροσευχαῖς (42.) ἀκριβέςερον τῆς τῷ Θεᾶ
precibus, intenſiùs Dei
λατροίας ἐχομένες, ἢ τῆς ταὐτῶν Ψψυχῆς.
cultui adhærentes, quàùm propriæ animæ.
Η 2 Ο“υτωζ

(41.) Aor. 1. à Κ.παρακαλέω. Fut. παρακαλή.:
σω, vel παραχαλέσω. Aor. 1. παρεκώλεσα,
Rad. καλέω, adbhortor, conſolor.

(42.) Genus Neut. Comparativi ab ἀκοιβὴς .
Compar. ὠκθαβέφερος. Quaſt adverbium poni-
tur Neutrum juxta morem Graæcorum & La-⸗
tinorum.

116 JoANNIS CHRTYSOSTOMI

ν γὰρ ἡμῖν (43.) ὑπάρξεεν οἶν
Sic enim nobis licuerit vivere

0 Ν ΄ 9 7 ς, ͵
ώ τὴν πρεσαν ἀνϑρώσσοις ἔζῳήν,
ſemper convenientem hominibus vitam.

Οἷςις γὰρ ἐ «ροσεύχεται τῷ Θεῷ, ἐδὲ

Qui enim πόπ orat Deum, neque
ϑοίας ὁἍὁμιλίας απολάυθιν ὀπιϑυμέϊ συ-
divinà converſatione frui ετ aſ-

γεχῶς » νωιρὄἓ ἐςι χ ἄψυχος . τ ἐ
ſiduè, mortuus εὐ & exanimis, & non

μετέχει τῷ (44.) Opovéiv. Αὐτὸ γὰρ
Partici pat ſapere. Hoc enim
τῶτο μέγιςον ἀφροσύνης σημέϊον »
ipſum maximum imprudentiæ eſt ſignum
τὸ μὴ ἐπίςαϑαι τὸ μέγεθος τῆὴς τιμῆς»
non cognoſcere magnitudinem honoris,
μηδὲ ἐρᾷν φοροσευχῆς». μηδὲ ϑϑάνατον
neque amare orationem, neque mortem
ἡγέϊσαι Ψυχῆς» τὸ μὴ «οροσχυνῶν τῷ Θιῷ,
putare animee, non adorare Deum.
Cττσραν γῶρ»)» ὄιμάι, τὸ σῶμα «ϑ8το τὸ ἡμέ-
Sicut enim, puto, corpus hoc ῃ0-

(43.) Aor. ol. à V. ὑπώρχων incipio, in tertia
perſ. ſignif. licet. Fut. ὑπάρξω, μπάε Zolic.
Rad. ἄρχω incibio. .
(44.) τὸ φρονέϊν.» ſupere, ponitur ῤτσχβρἰθ”ΐῖ“
xta morens Gracoruz; in aliiz caſilus mu-
tatur præpoſitio τϑ) ut in exemplo vide/.

Π
μ μ

Π

.
ΨΠΝ
Π
ὗπψΜ; ;

ἴ ι
ἣ, Α'«Μ ᾿

" ἴκ ann

η
17

ſele Π

ἜΠ

Μ ῃ Ι!
ἐμ! "

ἐ Ν Ν
ℳ ἢ 1}}}

OERATIO 119
repoyp, Ψυχῆς μὴ ᾿«σαρέσης ) νεχρόν
. A
ſtrum, animà non præſente, mortuun
ἰσι χαὶ δυσῶδες, ὅτω,. Ψψυχῆὴς μὴ κικέρμι
eſt & fſcœtidum, ſic, anima niſi movea

ἑωυτὴν ci ποροσευχὴν» νεχρά ἐς!5 ζα
ſeipſam ad orationem, mortua eſt, ἃ

ς βἀϑλία.» χαὶ Φυσώδης. Αἰλλὰ μὴνγ» ὅτιγ
miſera, & olida. Cæterùm, quòc

ϑανάτα πῶντος (47.) «Ἰκρότερν ἥγέϊδα
morte omni acerbius æſtimar⸗

προσῆκει» (46.) ςερηϑῆναι οοαοννα.e.
conveniat, privari oratione, do-

δάσχει χαλῶς ἡμᾶς Δανῆλ, ὃ μέἔγας

cet pulchrè nos Daniel, magnus

Προφήτυς; ιῶλλον δ᾽ (47.) ἑλόμενος (48.) ἀπτ9-
Propheta, magis eligens mo-
ϑανέϊν» ἢ πρεῖς ἡμέρας μόνας ς-ερηϑῆναι πσρο-
ri, quàm tres dies ſolos privari ora-
Η 3 σευχῆς.

(45.) Ponitur dee. cum o. guia σγικρὸς

babet primam poſitione longam.
(46.) Aor. 1. Paſß. Inf. ὶ V. φερέω, privo. Ferf.
Actl. ἐςέρηκα. Paſßs. ἐξέρημιαι» σω!» ται. Aor. I.
ἐσερήλ)ην.
(47.) Aor. 2. Part. Med. à V. αἱρέω» eligo. Aor. 2.
Act. ἕδλον. ἃ V. ἕλω. Aor. 2. Med. εἱλόμην.
(48.) Aor. 2. Inf. 2 V. ὠποϑνήσκω; morior. Aor.
2. ὠπέϑανον. Rad. Sryugn, moriore Irregularia
tempora ſumit quaſi à ϑνήμι.

118 JoANNIS CHRYSOSTOMI
σευχῆς. Οὐ ’-γοξς (49.) . οἰσεβῆσαι πέ.

tione, Non enim impium eſſe ἢ.
τῷ (50.) προσέταξεν ὁ τῶν ΤΙρσῶν Βασιλεὺς,
Ϊ mandavit Perſarum Rex,
ὠλλὰ πρέϊς ἡμέρως μόνον (51.) σχοασόμεν
ſed tres dies ἰ(ο]ὰπι volens
(52) ευρᾶν; ἄνευ γαὰρ τῆς ϑείας ῥο-
invenire. Sine enim divina incli-
W 7 κ ὥν τι τῶν ὠγαθῶν εἰς
natione, non quidquam bonorum in
καξ ἠμέτέρας (53.) 1½ 0° ψυχὰς Θιὼ
noſtras venerit animas; Dei
δὲ ῥοαὴ συγεφάσστεσαι τῶν «πόγων
verò inclinatio conjungitur laboribus

M&⅞, χοὴ τέτες ἓπικεφίζ ℳ καλῶς,, ἂν
noſtris, & hos ſublevat pulchrè, ſi

(54.)

(49.) Aor. 1. Inf. à V. ἀσεβέῳ, FPut. ἥσω, impiut
Jum. Rad. ἀσεβες» gquodex brivativaæ, & σέβῳ,;
colo, componitur.

(50.) Aor. I. à V. προστάττῳ , mandh. Kad,
τόττω; or dino.
(51.) Part. Præſ. Medh à V-. σχοπίω, conſidero.
(72.) Aor. 2. Infin. κ V. ve‿ , invenio. Aor.
2. Uvov, quaſe αὖ ἑυρέω.᾿
(53.) Aer.a, Opt. tert. perſ. ὰ V. ἔρχομα!, τνερῖο,

Aor. 2. Indic. ἤλυϑον, vel ἦλϑον, Optativ, ἐλ-
ϑοιμ» ab ἐλεύϑω,

Υ Ι

Π
μ {
1

͵ ε
3;|||͵͵’ξ5 {{}

"

ὶ P
Ν 0
ἡ }

Ν

μ μ

ἐ φὴ εὶ

ἤτα, [}
μἴὼ ἢ
ἣϊ καὶ θὲ)
lun
Ν ῃ καὶ

—
) Μἤ()

oronm
Ἱ . |
" ῳ ἢ
ΜῈ μ
Ἱ ἰ
Ἄ,
Ἦ Π
Μ Μ |
[
{ {Π||Π}|}}}|

"
“᾿ ͵’ "

]
᾿ }
Π ΜΗ

μ

Π
! "

Τω

ORATIO. 119
(C4) Ὰ ππροσευχὴν ὠγασσῶντας, καὶ

viderit orationem diligentes, &
συνεχῶς τ Θιειδ διεομίνως 7 κ «ώντα
aſſiduè Deum precantes, & omnia
ἐκῆϑῳ τὸ ὠγαθαὰ (53.) καταβήσεδϑαι
inde bona deſcenſura eſſe
προσδοκῶντας. Ο τ' ν ὅν ἴδω (56.)

exiſtimantes. Quando igitur videro

φινὰ μὴ φιλῶτα «ἀροσευχὴν,» μηδὲ
aliquem non amantem orationem, neque

Θϑερμὸν ἔρωτα ταύτης ἔχοντω ΚΩῚ
galidum amorem hujus habentem &

σφοδὸν 5 ἤδη μὸὲι. ὥτος δἣλός
vehementem, jam mihi talis manifeſtus

ἐσν, ὡς ἐδὲν “γενναῖν ἐν τῇ ψυχῇ

eſt, quòd nihil generoſum in anima
χέχτηται. Οτ᾽ dy δὲἠ ἴδὼ τνὰ
poſſideeat. Quando verò videro aliquem
τῆς τὸ Θιᾶ λατρείας ἀκορξως ἐχό-
Dei ſervitio inſatiabiliter adhæ-
Μένον. χκαὰὶ τὸ μιὴ “προσξυχοῶαι συνέ-
rentem, & non orare aſſi-
Η 4 χῶς»

(54.) Aor. 2. Gonjnntt. d F. εἴδδὼ, video. Aor. 2.
Ind. εἴ δον ’υε[] Joyv.
(75.) Fat. ε. Indic. Med. à V. καταβαίνω. But.
Indic. κωτα βήσομαι; χεαῇ ὰ βῆμι» eo, Vado.
(56.) Retinet accentum diſyllabum encliticun⸗
Præacedente parovytono.

126 JoANNIS CHRYSOSTOMI
χῶς. ἐν ταῖς μεγίςαις ὠριϑιμῶντα
duè, in maximis numerantem
ζυημίαις» πεκμαίρομαι, 75v ποιῶτον 'πάσκξ
pœnis, conjicio, talem omnis
εἰρετῆς εἰςκητὴν vo βέβαιον, κρὴ
virtutis exercitatorem eſſe ſtabilem, &
«ῷ Θεῶ ναόν. Ἐ γαὶδ τολιςμὸς
Dei templum. Si enim veſtis

Arοροdos καὶ βῆμω σποδὸν κχαὶ γίλως
vViri,;, & greffus pedlis,; & riſus

Ν „ —
ὀδόντων ἀνυγγελλοε T& περὴ αὐτῇ, χατὰ

dentium nuntiat de eo, ſecundàùm
τὸν σοφν Ξολομῶνταν, πολλῷ μᾶλλον
ſapientem Salomonem, multòà magis
ἐυχη κοὴὺ λωτρείω ΟΘεδν σημέϊόν ἐς!

oratio & cultus Dei ſignum eſt

δικαιοσύνης ὡπέσης. ςολή στἰς (57.) 3.α

juſtitiæ omnis, veſtis quædam exiſtens
σινευματικὴ 5 χοὴ ϑείω. πολλὴν
ſpiritualis, & divina, multam
εὐμορφίαν χοὴ χάλλὸς παρέχεσα.
venuſtatem & pulchritudinem præbens.
2 ἡμετέραις διανοίψις. 707 ἐχαίσ α
noſtris mentibus, uniuscujusque
ῥυθμίζεσα Bioy, ἐκ ἐῶσα φαῦλον. ὅδὲ
conformans vitam, non ſinens vitam nihili, &
ἄτοπον

——

G7.) Eſi Periicip. Pret. Verli àad, ſam.

ἜΝ
͵;τἶυ’αὀἓῃὓ
η
ζοῃοἷΐπἶἆ "

Ρ
Ϊ

ὰ
ὑ

Π "
Onmm, ἐ
ππῃ τ
Π

.
ψ μ ,

Ἱ Οκατιο. 121
rd ₰ 9 „
ι ς ἄτοπυ τῆς , διανοίας χρατέϊν» αἰδ᾽ ες αι
) abſurdam occupare animum, revereri
ὴ ' 3 3 ΄ὼ
Ἴ ἢ,.. πείθεσα τὸν Θεὸν» κϑὶὴ τὴν παῤ ὠυτῷ
ς ρεναδάθηϑ Deum, &, qui ab ipſo
᾽ ' -ὋὝ — Ω 7
““ Π ι μῆὴν» πᾶσαν τῷ πονηρβ γοητείαν
Δ , honorem; omnsm mali incantationem
. ' Ἁ Ἂ X
δ ὶ μἱ. ὠποπέμπεϑαι παιδεύεσα, τὰς αἰςχρες χρὴ
ἢ ὰ ablegare docens, turpes &
„ ὠτόπες ἐξελαύνασα λογιςμδς» ἐν ὑπεροψίῳ

Aabſurdas expellens cogitationes, in contemptu

Τ. Ο ο ἘΝ Ἢ
, τῆς ἡσοονῆς (58.) καϑιςῶσα τὴν ἐχώςεξ

. ( voluptatis conſtituens uniuscujusque
ὴ εὴ ψιΐχνἷν „ ἄυτη 72 ρ ἡ ὑπεριφανία μόνη
ο ὶ animum; hæc enim ſuperbia ſola
ἩΙ͂ ἣ — κ
Ν πὸἢ πρέπει τοῖς τὸν χριςὸδ σεβομένοις, τὸ
. ΠΗ ὶ . ἴ ,
)’Ῥ ["...’ convenit Chriſtum colentibus,
4 {Π]}}}|
εὐ μηδῳὶ δελεύοεν αἰσχρᾷξΌἩ ἀλλὰ
| τ’:ὃἷ]'.:ΐ“ nulli ſervire turpi, ſed
Π } σηρῶν ἐν ἐλευϑεορία τὴν Ψψυχὴν». κοὴ
ψ ſervare in libertate animam, &
ω , βῳ (ξ9.) κεικαϑαρμέῳ. Οτι μὲν ὧν
ν μ vitã mundatà. Quod igitur
Τ η H J στωῶν Τ.

" ὰ

ὴ "ῇ (58.) Particip. Præſ. Verbi καϑλιςτάω . conſtituo,
H e χαωταὰ 95 ἱςτάω,

Π
ωἵ}ἠ, (59.) Dat. Part. Prat. tevzp. Paß. ὰ χαϑαίρω.
" mundo, za a ponat, mundor. But. κωϑὸ αρῶ.
{ ΞΠΠΞ;; ' Praæt. A&. κεκάϑωρκα» Paßs. κεκάϑαριιωι, Part.
Perf. κεκαιϑϑαρμένος» alaaα.. Rad. καϑαρδες

— Ϊ
, Puris.

122 JoANNIS CHRVYSOSTOMI

᾽ 1 7.
“αντελῶς αμήχανον 9 ὥνὲυ “προσευχῆς
omninòè impoſſibile, ſine oratione

9 — Ν X X
εὐρετῇ συζὴν» χϑὴ μετὸὺὸ σταύτης πο.

virtuti convivere, & cum hac per.

ρεύεϑιαι τὸν βίον . οἴμαι “δῆλον (60.) ra-
tranſire vitam, puto clarum omni-

σν dvay. (61.) Πῶς γὰρ ἂν πις
bus eſſe. Quomodo enim quis

ἀρετὴν (62.) εἰςκήσοι, μὴ “προσιῶὼν χαὶ
virtutem exereuerit, non accedens &

προςασίστων συνεχῶς τῷ ταύτης χορηγῷ
accidens indeſinenter hujus largitori

χαὶ δοτῆο: πῶς δὲ ἄν τις (63.) ἔπι-

& datori? Quomodo verò quis cu-

ϑυμήσεειν εἶναι σώφρων καὶ δίκωιος, μὲὴ
piverit eſſe temperans & juſtus, non
, ὁμιλῶν ἡδίωος τῷ σταῦταάα τε καὶ
converſans ſuaviter ei, qui ς ἃ
(64))
(60.) Additur per elegantiam Græcorum ν» quis ſe-
quitur diphthongis.
(61.) πῶς ponitur interrogstivè; alias enim eſſet
encliticum, quod tamen, quia eſt ab initio, re-
tineret accentum.
(62.) Tertis perſona Aoriſti Eolici à verbo ac-
χκέφῳ. Futur. ὠςκήσω. Aoriſt. I. ἤςκήσα. Aoriſt.
Kolicus ἐςκήσειω. Σ
(63.) Aoriſt. Molic. ab ἐστιϑυμίω, deſidero. Ε ,
ἐπιϑυμήσω. Aoriſt. I. ἐπεθύμησα. Aoriſt
Kol. ἐπιϑυμήσεια.

h ἐ

η Ἅ Κός
Μ ,

Π
ἰ " Ω

Ι Ν

ἡ ἐΐμμμω
μ

( ἢΐηι
nulur
Ge
ἐΐι, {
ἴ 7 μ'
Π ί,
ἰ ι
Πῃ
ἤ )

Ἱ
͵ ῃ Μ ͵

ἰ ) .

Ἱ

Π η
“ Τ.
Ὶ ἐ }
Ἢ , ἐ

}

Μ }

᾽

ψ !'Ν

—

ψ{

ΜΜΜᾧ
;ως!ἕὤ Ν

Π !

Ι

Ι ΜἹ ἐ

͵
|
'
]

Οκατιο, 123

(64.) πλείω τότων ὠπαιτᾶντι παῤ ἡμῶν:
plura horum flagitat à nobis?

Βέλομαι (65.) ἐσιδέξωι διὰ βραχίων;
Volo autem oſtendere paucis,

ὅτι χἀν εἷμωρτημάώτων “γέμοντως αἱ
quòd, etiamſi peccatis plenos

προσευχαὶ (66.) λαΐβωσιν . ἡμᾶς» «“αχίως
preces deprehenderint nos, οἰτῷ

ἀποκαϑαίρεσ. Καίτοι τί μεῖζον (67.)
mundent. Atqui quid majus

͵ 3 ο ᾽ — Ω 7 ε)
γένοιτ᾽ ὧν προσευχῆς» ἢἥ “γειότερον» ὃτ'
{ oratione;: vel divinius, quando

ἀν ἀλεξιφάρμαχον (68.) (φανῇ τι ὅσα
medicamentum videtur quoddam
Τοῖς
(64.) Eſt Comparat, anomalum à poſitivo πολὺς,
multus.
(65.) Aoriſt. I. Infin. ab nοονννιι. Put. ἔπι-
ο δείξω. Aoriſt. I. Indic. ἐπέδειξα. Infn. nr-
δέϊξαι. Radix eſtân! & δεικνύω.
(66.) Tert. perſ. Aoriſt, 2. medi Conjunct. plur.
num. à λωμιβάνω. Imperf. ἐλάμιβανον. Aoriſt.
2. Indicat. ἐλαίον. Conjuxct. λάβω;: additlr γ.
quia ſequitur vocalii.
(67.) Aoriſt. 2. Optat. modi ὶ αοναaιum. Ao-
riſt. 2. Indic. ἔγενόμην. Opt. “γενοίμην. Omitti
tur at propter Apoſtrophum.
(68.) Aoriſt. 2. Conjunct. modi Verbi Paſſwvi
Φαίνω, oſtendo. Aoriſt. 2. Indicat. Paß. avn.
Conjunct. ζανῶ.

124 JoANNIS CHRYSOSTOMI
τοῖς τας. ᾧυχὰς (69.) ὀνοσᾶσι,
exiſtens anfmis ægrotantibus?
Ο υκῶν “πρῶτοι Ν ψευΐγαι Φιαΐνογ-
Igitur primi Ninivitæz . νίάοη-
ται διὰ «σροτευχῆς (70.) ἀναλυσάώμενοι
tur per orationem ſolviſſe
58 λ Ἂ Σ Η ΄ e/
πας “ππολλᾶς τορὸς Θεὸν ὡμωρτίαςγ) ἅμαφε
multa contra Deum peccata; ſimul
γὰρ (71.) ἔλαβεν αυτὲς ἡ «οροσευχῆ γ χαὶ
enim cepit illos oratio, &
δικαίες (72.) ἐποίησεν. χ «σόλν (73.)
juſtos fecit, & eivitatem

εἰϑισμένν ἀκολασίᾳγ κα «ασονηρίῳ, χρὴ
aſſuetam intemperantiæ, & malitiꝰyz; &
“σαρα-

(69.) Particip. Praſent. à νασέω, ægroto; ponitur
graæcè per elegantiam pro animis ægrotantibus,
illis quoad animos ægrotantibus.
(70.) Aoriſt. I. Particip. Lerli Medii ab ἀνωλύω,
ſolvo, quod compoſitum ab αἰγεὶ & λύω. Fut. ἀνα-
λύδω. Aoriſt. I. Indicat. Act. ἀνέλυφσα. Verb.
Med. ὠνελυσαίμην, Particip. ἀνωλυσαΐμενος. Far-
ticip. poſitum pro Infinit.
(7 1.) Aoriſt. 2. αὶ λαμιβάνω-» accipioi deducitur
autem ab inuſitato verbo λήβω : additur v. quia
ſJequitur vocalior.
(72.) Aoriſt. 1. à Verlo ποιξω, facio. Fut. ποιήσίᾳ
Aor. I. ἐποΐισώ. ᾽

(73.) Fartic. Perf. à Verbo ἐϑίζομαι., aſſuefio

cujus augmentum per exceptionem Græcerum :

7

ſt a non . ita Praterite ἐ εἴδιζοια,, Kad.
eſt 905 mor. B

(

Ν

;
" ἴζμ..
, Μ

Ἴ

Ν )

.

4 φιῖν
ἐ
“ξἀ"
ἿΠ μ ίώ

Cunirn, ὃ
Ἴ πτωχὃκ)
Π ι

τ Νῖω
- ἰ

——

( Δ}

Π
ἡν Δ} }
A⸗
lr.

ι
Ἶ
" ῳ 6,,3
}

ς Μ

ἘΝ

A ὦ α
ἴ

—,—

nin gt ,

Μ ΝΗ
ἡΝ ,
Π

᾽
Π }",. . )

ῚῚ ἣ
,“͵1:4ω͵':ωᾳ|||-

4

,
Μ Π Γ
' ἦμμ"

"

;

ORATIO. 125
παρανόμῳ βίῳ συζὴν» (74.) Mνννααuα

ἣ, iniquæ vitæ convivere, corre-

ϑωσν ὑξίως;,;, “ωλαιᾶς συληθοίας μέϊζον
xit ſtatim,; veteri conſuetudine plus

(755.) ἰσχύσασω, τῶν ἐρανίων νόμων «αλήρη

Ἱ potens, cæleſtiuum legum plenam

(76.) “«εασομικυΐα τὴν «όλιν.ν (77.) συνε-
faciens civitatem, tra-

φελκομένη α ἑαυτῆς χαὶ σωφροσύνην» καὶ
hens ſecum & temperantiam &

Φιλανϑρωσίανγ) χὴ «ρᾳότητα , χρὴ «αρό-
humsmitatem, & manſuetudinem, & cu-

γοιαν σπτωχῶν; 8 γὰρ ἀνέχεται.
ram mendicorum; non enim füuͤſtinet
χωρς στότων ἐνδιωτἄσγαι στω οο
ſine iſtis converſari pauperibus,
(78.) ὠλλ᾽

(74.) Aoriſt. 1. ab ἐπτπανορϑόω: corrigs. Fut. ἐστα
γορ)ώσω. Compoſitum ab ἐπὶ» & ἀναὶγ ξδ᾽ ὀρϑόω.
(75.) Aoriſt. 1. Particip. ab ἰσιχύω » poſſum. Put.
ἰσχύσω. Aoriſt. I. Indicat. ἴσχυσα. Kad. ἡ ἰςχυχ»
robur.
(76.) Particip. Perſect. fœ‿minin. à roita, fa-
cienz. Praæt. Indicat, στεστοίηκα.
(77.) Part. Præſ. Δ συνεφέλχομαι» altrabo, com-
poſituna e σὺν 595 ἐπὶ 55 ἕλκοκκαι; tenuts au-
tem prapoſit. ἐπὶ mutatur in aſpiratam, abjecte
bper Apoſtrophum iom, propter ſequentem alpira
tam.

126 JoANNIS CHRYSOSTOMI
(78.) ἀλλ᾽' ξἷς ἣἥν ὧν (79.) οἰχήσῃ
ſed in quamcunque venerit

διιάνοιοιν» πλῃρας “τοιέϊ φικαιοσύγης ππάσης;
mentem, plenam ἔβο juſtitiæz omnis,

παιδοτοιβέσα οο. ὠρετὴν» χ καχί.

inſtruens ad virtutem, & mali-
ἂν ἐξορίζεσα. Καὶ δὺ χαὶ πότε
tiam exterminans; Arqui & tunc
(80.) ἐΐτις (81.) εἰσῆλθεν εἰς Νινευὴῆ τὴν
ſiquis intrâſſet in Ninive
"“πόληνρ κχαὶ πρότερν αὐτὴν ἀχριβῶς
civitatem, & prius ipſam accuratè

isAabαενο,, ἐκ d (82.) ἐπέγνω τὴν πόλιν. Οὕτως
cognoſcens, non H civitatem. Sic

ἐξαίφνης ὠπὸ 5 φαυλοτέρει βία
derepentè ὰ deteriore vita
x

(78.) Omittitur a per et,eparn, ᾽ ideo etiam
accentus; quia ſuit in ultima indeclinabilu.
(79.) ῄογι{ί 7. Conjunck. ab oindc, habito, Fut.
olxlo. Aoriſt. χ. Indicat. ᾧκησα. Conjunct.
οἰκήσω. Kad. 6 olορ domums.
(80.) Mutatur gravis in acutum propter ſequens
encliticum.
(81.) Vide Icpra. num. Γ3.
ö8(82.) Aoriſt. 2. ἃ V. ἐ ςπιγινω:κω, cognoſco , φιρά
fua tempora ſumit à V. γνόω; à quo ſit verlbum
322 (μ 5 ')’)’ωμἰς

Ι
τ

0

1 en enen

]
ξωεὀπποἆυἷὓ

|
ὡμ
Ἷ
μ Μ
πεπτὶε ψ

ψ Μ

ΤΝ
ὰ n

ΧΜΜ
(ΠΝ}Ο ῇ
μ ͵͵Μ͵μ
Μζὓ ψΜῃ

ι'!ιβ 2{

ἐ ἐ
ςηζ
6)

Πῃ ἃύγ,}{{͵͵
ὴ Ζ ) Π

᾽

6 4 φ κ
Ἢ ἡ :
“Π ι

14. 7ΑἹ
} αχώγ:

Ν μ
Ἰ 111
ἰ μ ἡ
ΨΜΜ (
Cektile 1
ῃ
—
7
ἴ bihts

ORATIO. 127

χρὺς εὐσέβων (83.) μρετεσήσηφεν.
Ὦ 24 pietatem tranſiliit.
Con*s ρα⁵ γυναΐκα στωχὴν

Quemadmodum enim mulierem mendicam

ῥέκια Φέροσαν γ. μέτά τις χρυσοῖς ἱμα-
centonem ferentem, poſt hæc aureis veſti-

΄ Ἷ ΕῚ Χ 3 φ ἘΌ Ί
γίοις κεκοσμημένην ἰδὼνγ ἐκ dy (84.) ἐπι

mentis ornatam videns, non agno-

. εἴ ς Ἷ :
γνοίη τὸ γύναιον; ἕτως ὁ τὴν πόλιν ἐχρίνηγ
ſceret mulierculam, ſic civitatem illam

videns mendicantem priüus, &

πνευμαωτικῶν ἔρημον ϑσαν ϑησαυρῶν,
ſpiritualium orbam exiſtentem theſaurorum,

(86.) ἠγνόησαν ἂν,) ἥτις ἡ πόλισγ) ἣν
ignoràſſet, quænam hæc civitas, quam

T892-

(83.) Aoriſt. 1. Act. à ἘΞ μεταπηδ᾽άω, tranſilio,
* ͵ 7 .
ἐκ μετὼ ᾽ πρηδάω, Fut. πηδήσω. Aoriſtus
1. ὁπήδησω» μετεπήδησα. Καά, τὸ πήδημα,
Jaltut: additur ν, quia ſequitur punctum.
(84.) Aorift. 2. Optativi modi ὶ V. γνῶμι..
cognoſco.
(85.) Particip Prat- à verbo εἴδ᾽ω, video.
(86.) Aoriſt. I. à H. ὠγνοίω, ignoro. Vut. ὠγνοή-.
σω. Aoriſt. I. ἡγνόησα. Kas!. a privat. 89 νόος»
ὑωώς, mens.

128 JoANNIS CHRVSOSTOMI

σοσῦτον ἴσχυσειν ἐυχὴ μεταβαλᾶσα κχαὶ
ταυτὺπὶ portuit oratio transmutare &

σρόπον καὶ ββίον σρὸς αριτκν ἐσχταγωγαγενν.
mores & vitam 4 virtutem adducere.

Καὶ γυνὴὴ δὲ «τἰς ἐν,. ἀκολασίᾳγ χαὶ
Er fœmina quædam in intemperantia &

πορνείαω (87.) πάᾶάντα (88.) βξβιῳχυἳὰ

fornicatione omne vivens
τὸν ρόνγον 9 ἅματε (89.) προσέπεσε
tempus, ſimul autem accidit
“πρὸς. τὰὲς πόδας τ Χρις 9 καὶ σω-
ε6 pedes Chriſti, etiam ſa-
rnelag (90.) ἔτυχεν, Οὖν τοίνυν εἰ ποκαϑαίροι
lurem obtinuit. Non verò purgat
μόνυ ἑμαρτία. ἀλλὰ καὶ πκινδύνες
ſolůùm peccata, ſed & pericula
ἀστοκρώεται μεγάλες, ὀγέτοι Βασιλειν;
amovet magna; nam ſimul Rex
ὁμᾷ τέ

—

(87.) Si Ser quamdin fat interrogatio, ponitur 4
Græcis in Accuſativo.
(88.) Partit. Prat. à V. βοίίξω» vivo. Καά. N
βίος;, Vita.
(89.) Aoriſt. 2. à V. πτροςπίπτω,, cado, anoma-
lum.
(90. )Aoriſt. 2. Indicat. modi à Ε τυγχάνω» habeo,

ἐτ' υζχον.

ἔ“ ΡτΟΡΜ

:ω“

n
8
Τ "

Π π;νθ“““

ο ὑ

τθπιΟΜΙ Ιὡ
Μπὡπε μὶὶ

Μ Μγ , Μ’ Μ
ῃ ὰ

νπλι;ςν π.τωνςξ

—
—
=
- Ξ
ᾳεἓ, —

—
ἈΝ Μἂω!ιω
ἈΝ (
“ὺ ΜΜ |
'ΜΜ»;
ὰ ; ”’Μ“Ρ Ἵ
’Μἶἁῃω
75

Π Ἷ ORATIO. 129
õ βοφήτης ὁ - αυΜ“ς(’Θ’ Δῶῳ τὲ
" . Prophera admirabilis, David

ῖ
’ΐΐζ.“λω, Ὶ : ΕΝ ἴ ἽΣ Ξ ο
ὴ η πολλεὲς καὶ χαλεπὲς πολέμες τῇ προσευχῇ
ἴ multa & gravia bella oratione

᾽ ῳ δηφυγε» αϑο μιόνον πὸ ὅπλον πῆς (91.)
1 ππηχον fugavit, hoc [ο]ὰπ) munimentum

" ρατιᾶς προβαλλόμεν(» καὶ παρέχων ποῖς εουτᾷ

, ὡ exercitui objiciens & præbes luis
Ἂ ;
„ φρασιώδαις χαϑ' ἡσυχίαν ὶ ἄδοιαν
Wm militibus ſecundàùm quietem & ſecuriatem

Ἵ ὠπὸλάνειν τῆς νίκης. Ὡς ὃ᾽ μὲᾶ ἄλλοι
Ν Ὶ Ἷ , . - . Ἂ Ἔ Ξ . . 1 5
ῃ Π Ϊ 600 νἱέϊοὐια, Iraque quidem 411
Ὧ τ ς Βασιλῶς ἦν τῇ τῶν ςρωτηγῶν ἐμυγ εἰβίᾳ καὶ τῇ τεχνῇ»
Ἵ ςι,ςπ.ξα;ῳ.ΐ Reges in ducum Peritià & arte,
Ν τ ἀφὴ σοξόταις, χ ὑπλίταις» χοὺ ἱππεῦσι
& ſäagittariis, & armatis, & equitibus

) ᾿
“ Ἷ Ν

ι μ τὴν ἐλπίδα χῆς σωτηρίας ο δὲ
κ ſpem faluris habent; veruùm
ι μίγας Δαῦϊδ' τωῖς ἁγίαισ. ἔυχάϊς τὴῤ
Δλ magnus David ſanctis orationibus
" φρατιαν (92.) ἐτείχκῳ. ὃδ βλέπων εἰς
—,— exercitum vallabat, non reſpiciens in
ncnun⸗ Ϊ ’ ἆφςἓἆῦ
μ4} (91.) Eſt in Genitivopoſittum, quis ſequent Ver-

bum regit Genitivum vi præpoſitioniz 8, ex
ua & βάλλομιωι οſöu**ς/u eſt juxta morem
" μ } Gracorum.
(92.) Imperfett. Indicat. wodi ἃ E. reixiba;,
Wunio, cui iterum ob ſeguentem vocalem ele-
Eunter ν additur.

130 JOANNIS CHRYSOSTOMI

Ε ὩὉ i Ὺ : Ἢ ᾽ 9
ὀφρῦν φρατηγῶ» AK. ταξιάρχων,{ χ ᾿""

ὶ ";Μἃ
faciem ducum, & cemurionum, & ὶ
equitibus præfectorum, neque pecunias col- ⸗
φ : Τ 0 Ἱ
λίγων, ἐδὲ ὅπλα χατασκευάζων, ἀλλὰ " ΦΜΠ
ligens, neque arma parans:- ſed " erH
: 3 5 „ " ”͵͵’|᾽|᾿
τὴν ϑείαν πανϑπλίων (93.) ἐξ ἐρανξ χασα- " ΟΜΗ
divinam armaturam ex colo de- " 8
ς 3 Ἶ — Ε ᾽ ! {τὶ
φέρων. Πανοπλίω γὰρ εἧς ἀληϑῶς ἐράνιος e
ferens. Armatura enim verè ccleſtis ἴ ,
ἡ ϑεία προσευχὴ, καὶ μόνη δύνωται φηλώτ-.
oratio, & ſola poteſt cuſto- ἱ i,
ren βεβαίως (94.) τὲς δἐδωχότας ἑαυτὲς "Ἱ Μ"
dire ſtabiliter tradentes ſe ipſos enlmtnn
τῷ Θεῶ, Τὴν μὲν γὰρ (95.) τῶν ὁπλιτῶν " ξιξεζξγ '
Deo. Nam armatorum Π ὰ
ἰσχύντε καὶ ἐπιςήμην » καὶ τοξοτῶν ἐμπρ ἣὰ ἡ μ ,

vim & fſcientiam, & ſagittariorum peri-
t* L 7σ0α στολλάκις ἀποφαίΐνει μάταιον,
tiam proditio ſæpe oſtendit vanam,
χαὶ βλεμμωτα πολεμικα, καὶ ανειπάλων
& oculi hoſtiles, & adverſariorum

ἔυψυ-

»ΈΞΧΕΘΝ —

(93. ) Ponitur ἐξ, quia ſequitur vocaliss alidt ik.

(94.) Particip. Præter. à V. δίδωμι , ἀ. Perf.
δέδωκα. ᾽ '
(95.) Οπλιτῶν αὖ ὁπλίτης ,) armatus, ultimam
circumflectit, quia eſt nowen primæ Declina-
tionir, quæ nomina omnia ultimam Genit. in
Plurali circumflectunt.

ἰ Ini
ΠΗ (
Τ
{Μ|} ,
ἷ} Ν ἶ
.ξζωαις ἤρῃῃ
δ 1

—
“ lmeng
nn Πῃ
͵ ε;:ω Πῃ

Ι .
.1}}

ἘΝ
Ν ἐγυαμὶ

᾽ Ἷ ἢ
4 ι ἰῃ
τ {{

ORATIO. 131

AXa ᾽ χαὶ ἄλλα “πολλὰ “πρὸὲ τότοϊς.
magnanimitas, & 41 multa adhæc.

Προσευχὴ ℳ õ ὅσλον καὶ

Oratio verò inexpugnabilis armatura &
᾿ἀσφαλὲς Φυλωκτήριον, ὁμοίως μὲν ςρωτιώτην

tuta munitio, ſimiliter militem

ba, ὁμοίως δὲ “πολλὰς ὠποκχρεομένη μὺύ-

unum, ſimiliter multas propulſans my-

ciddac, ἐποὶ zal Δαῦϊδ' ὁ ϑαυμάσιος
riadas; poſtquam & David mirabilis
ς — Σ τ
σὸν ΤΓολιοὶδ᾽ ἐκῶνον, ὥσπερ (96.) δαίμονά
illum Goliath, tanquam dæmonem
τνᾶ φοββερὸν ἐπερχόμενον: ἐχ ὅπλοισ»

quendam terribilem imminentem, non armis,

᾽ 2 2 —„ ͵
Π ἡ ὴ ἐδὲ Ξἷφέσξν, ἀλλ ἐυχαις (97.) χκωτή-
ὰ neque gladiis, ſed orationibus pro-
nr ς γεέγκέν. Οτως ἰσχυρὸν μὲν Βασιλεῦσιν ἐν μάχαις
χὐμμαῦ ſtravit. Tam fortis Regibus in pugnis
ue ntut u ὅπλον ἢ προσευχὴ, ἰσχυρὸν ἡμὶν
μὰ εἰ armatura oratio, fortis verò & nobis
ο ὰ πρὸσ δαίμονωα. Οὕτω. καὶ ὁ Βασιλεὺς
ἡ{πι adversùs dæmones. Sic & Rex
͵ £ ͵ ͵ — „
ἡν Εἰζεκίας σπιριγίνεται πῷ πολέμῳ τῶν Περσὼν»
— Ezechias ſuperior fir in bello Perſärum,
χ — 12 — ε-
Ϊ Π " (96.) δὲ Proparoxytonun, præit, &ö ſequitur en-
diticum, qualecunque demum ſit, rejicit en-
n cliticum accentum ſuum ad ultimam praceden-
" μ tis, manente etiam alters accentu.
(97.) Aoriſt. 1. ὶ V. κωταφερῶ, ες κατὰ 5

Φίρω. . Aor. 1. ἤνέγκα.γ anomalum.

122 JoANNIS CHRYSOSTOMI

exercitum quidem non armalis, Orationes

δὲ μόνας (99.) ὠνισήσας τῷ πλήϑοι.
verò ſolas opponens multirudini ὴ

— 4 εὶ :
σῶν ἀντιπάλων» ὅτω χαὶ ϑαόγατον “διέφυγεν ,

hoſtium, ς & mortem effugit

μετὰ τῆς πιρροσηχόσησ ἐυλαβείας τῷ Θεῷ (100.)

cum decenti pietate Dee
σπροσπετον, χαὶ κα προσευχὴ μόνη δέδωχῳ
accidens, & oratio ſola dedit
(101.) ἀναβιῶναι τῷ Βασιλέ, Καὶ μένγε ὅτι
reviviſcere Regi. Porrò quèd

Ἂ ε —* ἐ ᾿
ψυχῆν (102.) ἡμαρτηκυίαν κἡ προσευχὴ ραᾳδίως

:

ι ὶ

ς ρατιᾶν μὲν ἐχ (98.) ὁπλίσας, ἐυχιοῦν.

εὶ Π
πἰὰ walen
ἡηϑδὴ; ἐψμ:}
'}’ω'...}ῄ, θΥΓῚ .

,

"

.

7

) nze
N ,

Π

anunam peccantem oratio faelè

ὥτος
(98.) Aoriſt. I. Particip. d V. ὁπλίζω » armo,
But. ὁπλίσω. Aoriſt, I. ὥπλισω. Kad. ὀπτλον»
arma.
(99.) Aoriſt. 1. Partic. ἃ V. ὠνθίςημιγ, γε{ ο
Fut ἀντιςήσω, Aor. I. ὠντέςησα. Rad. ὠντὶ
ἐ ἴστημι, ſts.
(100.) Vid. ſuprà num. 55.

ο

(101.) Aor. 2. hifmnit κ V. ἀναβιόω., reviviſeo.

Aer. 2. Ind ἀνεβίων. Infin. ὥνα βιῶγαι. Rad.
᾿βιόως Vivo.
(102.) Part. Fm., Præter. à V. ὡμιαρτανω. Præt-
Ind. ἡμώρτηκα. Rad, privat. & μάρτω, 4
Jeqnor.

——

[}} Δ, }
ἐγγημι. {,
'Ἠΐ') ἐ
ἡ 01 η

)

Cn

ὰ χ ὺ

χ μ Ἂ

Ἐ κ

.“«7
" ὰ

ΥΤ .
ἡι ἰμμ! ἡ

(
ἐ
} ἣ

. ἷῃ Π
μ ἢὶ

—.—

}

γριν"

ἥ
eo " 4

Ἷ Π

,{μ4"
" . 6
ἼἼΝ

magis animam

(103.) Aor. 1, Part. d V. JNeonas, oro. Futur.
n. ᾽

„precatus Deum
e

or. 2. ἐτυχον. Kad. εἰ τυχέω.

☛

ORATIO. ι 133
ὠποκωϊαΐροιγ διο ώσκει ἡμᾶς ὁ τελεύγης » (103.)

mundet, docet nos telonarius,

δοιϑοὶς τῷ Θεῷ (104.) τυχῆν ὠἐσεῶς»
, conſequi remiſſionem,

χαὶ (το5.) τυχῶν; διδάσκχει δὲ καὶ ὁ λέπρος».
& conſecutus eſt; docet & leproſus
ἅματε σροσσπτέσων τῷ Θιῷγ καὶ (106.) κα-

ſimul & accidens Deo, & mun-

ϑωρϑοὶς ἐυϑίως. Εἰἶ Φδὲ σῶμα (107.) διιεφ-
ξ ' (

datus eſt ſtatim. Si verò corpus cor-

ϑαρμίνον ὁ Θιὸς ὀξέως (το8.) ἰώσατο, πολλῷ.
ruptum Deus ſtatim ſanavit, multò
μᾶλλον.. Ψψυχῆν (109.) γενοσηκυίαν Θφρωστέυσφε
ægrotantem curabit
I 3 Φιλων-

—,—

δεήσομωι. Aor. 1. ἐδεήδην. Kegit Genit. Ra-
dix eſt ϑέω.
(104.) Aor. 2. Infen. à V. τυγχάνω;» aſſeqzuor.
(105.) Acr. 2. Part. ab eodem Verbe. Regit Cen.
(106.) Aor. I. Paß. Part. à V. κωκ)αίρω mien-

dao. Perf. Act. κεκώϑαρκω. aß. κεκώθαρμα!"

eo, Grat. Aor. I. ἐκωθάρθην. χωϑωρθεύς.
Kad. κατὰ ᾽ αΐρω. L
(107.) Prater. Paßs. Part. d V. διαφϑείρωγ. cor-
umpo. Prattr. Paſz. διέφθαρμω,. Kad. ῴϑεω.
(08.) Aor. I. Medii ἃ l. ἰάομαι: ſang. Eutur.
WMed. ἰάσονιαι. Nad. T, “υἷε. :
(109.) Parlieip. Famin. Præler. d }΄, νοσίω,,
φργοίο. Kad. eſt καὶ νόδος.

134 JoANNIS CHRYSOSTOMLT
Φιλανθρώπως. Οἷὐῳ γαὰρ (110.) σιμίω-
humaniter. Quantò enim pretio-
σέρω τῷ σώμαωτί(Θ" ἡ Ψυχὴ-» τοσθτο μᾶλλον
ſior corpore anima, tantd magis
2. Ἂ ΄ ͵ J Ν
εἰκος σερὶ ταύτην πλεοίοναω σπεθὴν

par εἰ cirra ipſam majorem curam
in RRαννιαι +α τὸν Θεόν. Καὶ μυρίαω ἀν τις
oſtendere Deum. Et infinita quis
ὄχοι λέγεν καὶ παλαιὰ καὶ παινὼ.» εἰ
habeat dicæe & verera & nova, fi
πάντας (111.) ἐξαριϑ μέϊόϑλαι (112.) βέλοιπο

omnes enumerare velit
τὸς διὼ προσευχὴς (II3.) σεσωσμένες. Ἰσωσ
per Orationem ſervatos. Fortè
δὲ τιξς τῶν (114.) ῥωαϑυμοτέρων καὶ ἐκ
verò quis ignaviorum & non
ἐθϑελόντων ἐπιμελῶς προσεύχεϑα!ι καὶ σῶώ-
volentium ſtudiosè orare & dili-
Rισ

(1100.) Comparat. ἃ τίμι(θ55 pretioſus. Ponitur in

antepenultima qiia pracedens vocalis eſt an-

cepi. Radix eſt V. ie, honoro, & regit Gen.
(111.) Infinit. Praſ. voci mediæ ὰ V. ἐξαριο-
μέω, enimero. Kad. εἰ ὁ ἀριϑιμὸς, numerus.
(112.) Opt. Praſ. ἃὶ “,. βόέλομαι, volo. Kadix
eſt βε & λάω, video. δ,
(113.) Part. Præt. d E. σώζω»νγ ſervo. Prater.
Indic. Ῥαβ. σίσωσμαι, Καά. o ſal vus.
(114.) Comparat., ab ὁβώϑυμ(θ»»γ piger. Ponitur

in antepen. o, quia præcedenz vocaliz ancept

per exceptionexi Græcotum in compoeſitis à No-
mine ϑυμὸς, animus, babetur longa.

᾿

Ν
ῃ Ἱ

μ αἰὐ
κ ὶ

ο ἢ Ο
Τ.

{ {{|9} Π
“. "

Π ν. Kin
Πήῃι, ἐγ:.
Τ᾿ , “

ο ἀΐι Μή

ἐ μή
Ἱ !ΐψἓαωω.
Ι Ηπψα;πρετ
π μ
ὄ " }}
μ ἰ

1} { Ἡ]}}} ,

Ἱ μ
Ὴ (1}} (
ς Ὸ ἢ

Γ Ν{ „ ,
fidadlr [0|}

Muionn μ

ἜΠ

μ }

ἂν
Ν

—,—

ntſn ln,

μ }
ἡϊ πυωετπὶε,

ΜἹ) Ἠίᾗ' Μ

Ὰ

ORATIO. 135

δαίωσ » ἐκέϊνα τὰ ῥήματα (115.) πείσριεν

enter illa verba ſibi perſuaſerit
ὰ (116.) εἰρηκέναι σὸν Θεὸν» ἀξφ, 8
dixiſſe Deum, videlicet, non

φᾶς ὅλἔ'γων; ΚὖΡ’ἓ, .Κυ’ριε, (117.) οἷσϑλϑ-

omnis dicens, Domine, Domine, in-

χύσεται εἷς τὴν βασιλείαν τῶν ἐρανῶν, ἀλλ᾽

trabit in regnum cclorum, ſed

ὁ ποιῶν τὸ ϑίλημα τ Πατρός μϑ (118.)
faciens voluntatem Patris mei,

Ὁ᾿ ἐἐρανσῖο. Ἐγὼ δὲ εἰ μόννν
qui in ccœlis ε. Ego verò ſi ſolam
uere⸗ πρὸς τὴν ἡμετίραν σωπτηρίαν
ſufficere ad noſtram ſalutem
᾿σὴν σσροσευχὸν ἐνόμιζον» εἰκότως dy τις
orationem exiſtimem, meritd quis
πέτοις (119.) ἐκέχρητο τοῖς λόγοις. Ἐ ὶ
his uteretur ſermonibus; poſtquam
Ν
I 4 δὲ

(τις.} Aor. Eol. modi Opt. ἃ Κὶ σείϑω. Put.
g doα. Aor. 1. ἐπεισῶᾶ.. Aor. Eol. «πεἰσείω.
(116.) Præter. Perf. Infinit. à V. ἐρέω. Prater.
Indic. εἴρηκα.» augetur enim per εἰ,
(117.) Fut. 1. ab εἰσερχομᾷι ᾽ ingredior, quod
Jumit ſua tempora à V. εἰσελεύϑω Vid. ſupr.
(118.) τῷ ponitur loco exiſtentis, uwXta elegan-
tiam græcam.
(119.) Plusquamperfect. Paſſivæ vocis 4 Deho⸗
nenti V. χράώομαι, utor. Fut. χρήσομαι. Perf.
κέχρημαι. Praæt. Plusquamperf. ἐχεχρήμην» ἐκε-
χρῆσο; ἐκέκρητο. Rad. χράω; commoao.

'

136 JoANNIS CHRYSOSTOMI
ο χεβαίΐλαιον ἔγαι ὠγαϑῶ

vVeie caput eſſe bonorum orationem

υμιι» κρὴ πρυπίδα χαὶ βίξζαν τϑ(τούλυσι.

dico, & fundamentum & radicem

ti.
τελξγτος βία, μηφ᾽οὺς ἐπὶ προφάσει ῥαϑυ-
1 vitæ, nullus ad prætextum igna⸗
ῥμίας ἐπκείγοις (12 I.) κεχρήάδγω τοῖς λόγοις,), εὶ
vViz his utatur verbis; neque

Ὑῶρ, σωθροσύνη . μόνη δύνωται σωζεν ἄγιυ
emim temperantia ſola poteſt falvare abſque
äsl στρόνοιω “πτωχῶν,
4115 bonis, neque cura pauperum,
ἐδε γρηεόνης, Ωδὲ ἄλλο. ε΄ ἀϑ .
nedue bonitas, neque aliud quid expe-

. Ῥ Ὰ ᾽ ο ὴ ὙΝ
Meiv εἰς τῷὰς ἡμετέρας ψυχαὶς, φροσευχὴ δὲ
rere in noſtras animas, oratio verò

. - Χ ΕΞΆ ἐ Ἔ
᷑ ῥίζα χαὶ κρηπὶς ὑπόκοιται, χοὺ

tanquam radix & crepido ſubſternitur; &

ἕςιπερ πλοῖον χαὶ οἰκίων τοὶ
quemadmodum navem & domum ea, quæ
= πWco-

— — —

(120.) Particip. Praſ. 4 Verb. λυσιτελξων pro-
ς Rad. eſt Eerbh. λύω, ſoivo.
(121.) Inper., modas Præt. Perf. 2 χρώομαι,.
etor. :
(122.) Aoriſt. 2. Lifinit. à συντρόέχω , coneurro.
dor iſt. 2. formatur quaſt à συνφιρέμω, συνέν

D

δρωμον. Radix εὐ φρέχω, αrB.

ν τὴν πσροσευχήν

μ

ο αΐων,, ολλὲ ῶ πάντα (122.) συνέδιρῳ..
ten orum, ſed oporter omnia concur-

ἐ ἠβὴ "
bis μ 1

. 1 .
μ fe

) ι.κ Ὰ
ΠΜΜ!

ὶ

ἢ μμ)} τ

ἍΠ.

ἘΜ „
ἘΠΠΕῚ

ἜΠ

᾿διήτην τ
η en

—
ir n
}
7
. |ἰσπε.᾽0“ι
Π ,
ὅμ .
ἣ, Ες!:'απ ϊ {
Σ
κ:-}ΓΜ) Ἴ}

, OHhmTIO. 137
D an χάτωϑεν ἰοχυρῷὶ (123.) “«οιέϊ κχοὶ συνέχει,
ἡ ἡ ἴ infra, firmam faciunt & comtinent,
" τ... ν Ἵ ὴ .
nden Ἵ ὅγω. τὸν ἡμέτερον βίν αἱ «σροσευχαὶ
ἠ ψ.“ ῇς noſtram vitam orationes
}Ὲ
47 △ ΧΝ Ἅ "
e συγχρατῶση, ἄνυ δὲ ταύτης ἐδὲν ὧν
Ὁ τὸν, Continent; ſine hac autem nihil
ἜῊ ὑ . .
U Ν ΕΝ 2 - 50 ,
ὧ } ἡμν ὠγωΐ ὸν, ἐὐὲ σωτήριον (124.) γένοι-
ὑπ η ) 1 ποδὶδ bonum, nihil ſalurare acci-
Me 4 ς ΄ ᾽
“ᾖᾗ””θἓΐῳ Το. Διὰ 7 Sre ὁ Παῦλος ἔγκειται
ΤἸ } ἀοτίτ. Propter hoc Paulus inſtat
δἢ μ }. συνεχῶς ἡμῖν φιωκελευόμενοςγ χοὺ λέγων".
Νή μ indelinenter nos monens & dicens:
Ν an Ϊ — — - —
ς Τῇ προσουχὴ σαροςκαρτερέῖτε, τγρηγορδγτες.
μ Π ῳ In oratione perſeverate, vigilantes
} ἐν ἀυτῇ, ἐν εὐχαριςίω. Καὶ ὠλλαχξ;

Μ }Ὲ

Ν ὶ " ᾽
" }

ὰ Δ᾿

ὶ μ }}

᾽

] ᾽|᾽.....᾽-ιι ᾽
}
μ Π 1!

- —
! "
)

β
᾽ν|ἰ͵᾽-ρ᾽

ἰ 1

Π
Ν
Π

in ipſa, in gratisrum adtione. Et alibi:
ü
Indeſinenter orate⸗ (inquit)
I1 5 ἐν

(123.) Ponitur eleganter apud nomen generis
neutrins pluralis zum. Verbum in ſingulari.
(124.) Aoriſt. 2. Optativi Med. à Verb. Jei-
vouαιν. 720.. Aor. 2. Optativi νρα⅜ρ¹u. Raa. in-
uſit. “γάω, naſöèor.
(125.) Retinet hie accentum, & non, ut Graci
aliàâs faciunt, in ultimam pracedentis Pro-
barexytoni rejicit, quia includitnr c Paren
theſi, quc quaſt eſſet novas ſonſas, vetat, ne
enelitica accentus ſuos rejiciant.

138 JoANNIS CHRYSOSTOMI

ἐνγν σταντὶ εὐχωρλφντες; τῶτο ᾿ γάρ
in omni gratias agentes; hoc enim

. 4 — Ν Ἐ» .
ἔσι ϑέλημα Θιϑ. Καὶ ὁτέρωϑι «πάλιν

eſt voluntas Dei. Et alibi iterum:
Τιροσεύχεε ἐν πσαντὶ καὶρῷ, ἐν Πρεύμα-
Orate in omni tempore, in Spiri-
gT , εἰς ἀντὸ ὠγρυπιῶᾶντες, ey d—αſ

τὰ, in ipſum vigilantes, in omni

Ν

πσροςκωρτερήσει χαὶ διήσε. Οὕτω Ἠολλωἶς.

tolerantia & obſecratione. Sic multis

καὶ ϑείαις φωνεως ἐσσὶ «αροσευχὴν. ἡμᾶς
& divinis vocibus ad orationem nos

ἐχώλει συνεχῶς ὁ τῶν Α᾽πσοςόλων ἡγεμών.

vocabat continuè Apoſtolorrm Dux.
Τροσήχει πτοίνυν ὑπ᾿ ἐχείνε σπσαιδενομένες
Convenit igitur ab illo inſtructos
μετὰ «παροσευχῆς σορίνεϑαι τὸν βθίον»
cum oratione tranfire vitam,
᾿χαὶ παύτῃ συνεχῶς τὴν διανοιαν ἄρδεν,
& t häic ſemper mentem rigare;
χρήζομεν γὰρ ὃι ὥπαντε ἄνθρωτοι
egemus enim omnes homines
πούτης, ἐχ ἧττον ἢ τὰ δένδρα τῶν
häc, non minùs quàm arbores
ὑδάτων. Οὔτε γὰὼρ ἐκένω σδύνανται
aquis. Neque enim ilæ poſſuat
. 6ℳ )

ΡοϊετιπΜ "

R 11

υινσουὧ“ ,

ϑ

ὰ ἡδι
Ἡμη Ϊ

ὴ ὑ ι "

ἰ ἐ
ἡ κ μ ἢ
Ἷ μ
e
une {Η
.

! Ι Ν
Τ
Π 1

—.—

{

Μ,Μᾗ ᾖῃ
...Ἠ;ἸΖΜ

0

Ἷ . ORATIO. 139
ee ς ἢ ἐχφέρειν τὰς καωρπὲς μὴ , (126.) “πίνοντω
ἢ “ 4 eſferre Ἔ Ν ἷΐυἃυεζ ii non : bibant
did Ti & . Oore ἡμέϊς τὰς πολυ-
} ρεῖ radices. -Neque nos valde
{ φιμήτες χαρασὲς πτῆς εὐσεβείας (127.)
ἄ }.} ργετίοίοα fructus Pietatis '
Ν δυνησόμεϑω βρύφθν» μὸὴ ταῖς προσέυ-
ἴχῳ, ι boterimus germinare, non orationi-

" χαῖς ἰρδόμενοι» δὲὶ ὅσσερ χρὴ Μαὶ
Ἢ μῃ bus irrigati; propter quod oportet etiam
πῆς κλίνης “(128.) ἀσανισωμένες Φϑἄνγειν

} e lecto ſurgentes Prævenire
Gm g ἀεὶ τὸν . ἥλιον «ῇ τῷ Θεθ λατροίῳ, χαὶ
„dſſemper ſolem ) ε: cultu, &
} ͵ ἢ Ἅ ᾽ ) χναϑεύ
Pliim Ν τρωπςζ ς εἑπτομίνες καὶ (129.) κασεύ-
menſam fangentes & dormitu-
ἐ μ ΐ J Π Ὸ
μ } δεν, μέλλοντας, μᾶλλον δὲὺ καὶ Σ
" ΜΙΓ τὸς,) magis verò & ſecundùm
“ἐμ Ν } " , ᾿ἐχαίξτην
ὠἕι "

μ } (126.) Ponitur Particip. pro Indicat. à Verbo

Μ
' εΝ «ίνω, hibo. Radix eſt «“ίω.
κ (r27.) Fat. I. Medii ἃ V. δύνωμαι, poſſum Fut.
* NRoungonat, 4144 eſſet à δυνάω.
. ς (128.) Particip. Præſent. Med. 4 verbo ὦπα-
Π Ἷ νίςτημι, éſurgo, ξοωρσῃᾗΐπϊ ἐχ' ᾧπᾷ & ἀνὼ
" & ἵρτημι, ſto, regitque Vi prapoſitionis Geni-

tivum. Radix eſt verb. inuſit. στάω ; ſto.
ἆὓΐᾗ” (129.) Ponitur eleganter apud Gracos loco Fu-

μ N, turi Iifinit. cui addunt μέλλω, futurns ſum,
gyuod poſtea per omnia tempora conjugatt.

140 JoANNIS CHRYSOSTOMI

ε; "
εχηςην ὥραν μίνν εὐχὴν τῷ Θιῷ
quamvis horam unam orationem Deo

πϑροφέρον ὦ.» ἴτον τῇ ἡμέρῳ διρόμον τρξ-

adferentes æqualem diei curſum cur-
χόντας, ἐν δ ὮὙ γε τῇ χειμῶνος ὥρῳ χαὶ
renres, verùm in hyemis hora &
πῆς νυκτὸὲ τὸ πολεῖφον μέρος εἰς προ-
noctis plurimam partem in ora-
σευχαὰς ἀνωλίζςκοντας, καὶ τᾶς γόνατα
tionibus tranſigentes 2 & genua
κώμπποντας, συὺν πολλῷ τῷ φόβῳ τῇ δεήσοι
flectentes, cum multo timore orationi
ποροσέχοντῶς» μαμωρίάζοντας φαυτὲς ἐπὶ
inſtantes, beatificantes nos ipſos in
τῇὸ τὸ Θιδ λατροίᾳ. (130.) Εἰπέ μοι,
Dei cultu. Dic mihi,
(I131.) ὄψοι τὸν ἥλιον μὴ (132.)
quomodo videbis ſolem, non
πρροςχυγήσως τὸν πέμησουτα τοῖς σοῖς ὀφϑαλ-
adorans mittentem tuis ocu-
ι μοῖς

(: 30.) Aoriſt. 2. Att. nperat. “ὁ Ὁ εκωω dico;
habet accentim Ἀρ ualtima, Juia aäb asliis
evecipitar; mutat gravem in aeut um, quia
Jequituar emliticiem.
(131.) Rcunda berſna Fut. Med. ab ὄπτομαι»
video, ὄιψψοικαι , ὄψει» βγο ὄ ψη. Rad-eſt d**à ω’ω
ἷΙΞ ) ἆθ“ἷᾶἆί.ἴ , Ρὢ”ΐ!'}ῤ υ Ῥβ}'ἆο Ἠνςκῳμω}
adoro. Fut. ἀσροςκυνήσω. Aor Dns 1. 000
ενύνισω, Radia κύω, ὃ ’Ἐωί . ͵ ᾿

εἰ τ
Ν
μ μ

μ Ν

μΜ{ω 4
η ἐ
Ἴωὓζ, ὍΜΤΚ...Ἴ
ΗΓΜΒ ἷμμ

) μημῖν

᾽

Ὶ

Ι ;,” ͵2,|᾽ ὧ’ςβ“ἶἐΐίν. ῃ
111 Ε ὶ
υἱ | ;
ut ῃ
" ὶ Ρ;
ἥμ,ἢ
λΜδ [’Ι{ΐ {ῳβ

|

a Pen

1 7
' 0ἷἆ[ἷ02ῇ᾽
ὀΙὉΙ

n }

Ὶ

ἴπ}} }

Ε 71
; ψ (

( ἴπ }

Ν Ν Ὁι’(-
͵ Δ»
1 ΠΗ Π ν "

κ ἢ"]

.

—

14. ſager
Π
Π „
Ν

ἐΗ " }

"

" Τ
νψ-
Π
ἱ

μοῖς (133)» γλυκύτατον φφῶς: Ὡὼς
lis duleiſſſimum lumen? quomodo

ἐπολαύσεις τραπίζης μὴ πσρορκυγήσας τὸν

fruéris mensa neon adorans
χοσότων ἀγαθῶν δοτῖφαᾳ χκὰὶ Χχορηγόν :

tantorum bonorum auctorem & largitorem?
μετὼ ποίως ἰλπίδος ἐπὶ πὸν στῆς νυχτὸς

cum dquali ſpe ad noctis

ἥξοις αιρόν: ποίοις «σροιδοκᾷς ὀγείρασιν
venies tempus? quibus εαίρεξϊαβ ſomniis
(134.) ὀνωλῆσω!), μὴ (137.) τοιχίσας σαυτὸν
ςοηνε , non muniens te
προσιυχαῖς, ἀνὲ ἀφύλακτος ἐπὶ πὸν ὕσψον
Oorationibus, ſed incuttoditus ad ſomnum
ἐλϑών; οὐκατωφρόνητος καὶ εὐώλωτος τοῖξ

veniens? deſpicabilis & captu facilis

(136.) «φιηροτάτοις δαίμοσι ἔσῃη,{| οἱ
peſumis demonibus eris, qui
ὥρεβί-:

(133.) Superlativ. gradus à γλυκὺς» dulcis „
omittitur &, & additur τῶσος.
(134.) Aoriſtuz Ἵ. Infin. à V. αααιι co5oquor.
, ὁμιλήσω, Aoriſt. 1. ὠμίλησῳ, Kad. ὁ δμιλος»
turba.

(135.) Aoriſt. 1. Particip. ἃ Verb. τειχίζω,

μ ο Put. σϑιχήσω. Aoriſt. 1. ἐτείχησα. Ra-
Nix τέρχος, murus
(136.) Superlat. gradus a στονηρὸς, malus. Poni-
tur in autebenultima o, quia pracea ns vo-
calis eſt longa. Rad. πένομαι; εἰβεῖο, Θ

142 JoANNIS CHRVYSOSTOMI

περιέρχονται συνεχῶς Ἐκαιροφυλαχτῶντες
circumeunt ſemper tempus obſervantes

ἡμᾶς, τίνω (137.) λωβόντες γυμνὸν "
contra nos, quemnam deprehendentes nudum ,
σπροσευχῆς (138.)ἀναρπώσαιεν ὀξέως. ΑὟ μὲ "
ab oratione abripiant ſtatim. Si igitur
ὃν (139.) ἴδωσιν ἡμᾶς (140.) “ασεφραγμένας "
vViderin = nos munitos

ταῖς προσευχαῖς, ἀποπηοδῶσιν ἐυϑέως, ὥρςπερ
orationibus, reſiliunt ſtatim, fſicut
ληφξαὰὶ κχαὶ χαχϑργοι πρὸς τῇ γεφαλῇ
latrones & malefici ad caput
τῷ σρωτιώτε ξίφος ὑρῶντες χρεμάμενον. ΛῪ
militis gladium videntes appenſum. Si

des (141.) συμβὴ τιὼ γυμνὸν ya
νετὸ Contingat aliquem nudum ε8
o-
(137.) Aoriſt. 2. Partic. Act. ὶ λαμβάνω; acci-
pio. Vide ſicpra num. σό.
(138.) Aoriſt. 1. Optativi modi tertia berſona
plural. ab ἀναρπιώζω, rapio, ex ἀνγεὶ & ὧρ-
πάζω. Rad. καὶ ἄρπη, falx. .
(139.) Aoriſt. 2. Conjiunct. Plar. num. αὖ ἐἴδω,

Π

:

video, de quo jam ſapius.
(140.) Partic. Paſßiv. Perfect. à Φρώττω; mu-
nio. Fut. Φρώξω. Praæt. Act. πέφραχα. Paß.
Indicat. πέφραγμαι. Particip. στεφραγμένος..
(141.) Aoriſt. 2. Conjunct. a Verbo σύμβημι»
Ca e, oſtendo. Ecv συμβῶ» συμββῆς, συμ-
ἣ.

.„
ee. ΄
yhmd

μ Π

Μ ι
4 μὼϊ
ἡ ἐ
—
μή
| ͵{σζ. " ,
{Π},κὶ
Λφ» '
Π
} ,

Ῥ9 Ὰ

ORATIO. 143

Ρ."{ι ἐ „ : ; . ε ν „ Σ
ἀ 9 προσευχῆς» ὅτος ἀνώςπαςος ὑπὸ τῶν Jar-
. oratione, hic raptus à dæ-
1eeeten, " μόνων Φέρετα!» εἰς ἁμωρτίας ῳἂέμςνος
τ monibus fertur, in peccata impulſus

ne | : „ "
lin a συμφορὲς χαὶ κακά. Ταῦτω δῶ

& calamitates & mala. Hæc oporter

lche, waävra φοβεμένεσ ἡμῶς, “σροσευχαῖς καὶ
omnia timentes nos, Orationibus &
μ 3 Σ ς ὰ .
D ἣ ὕμνοις εὶ τοιχίζεν ἐἑωυτες, ἵγὰ
τ υ ΙἹγπιπιε ſemper munire nos ipſos, ur
2 σώντας ὁ Θεὸς (142.) ἐλεήσας, ἐξίες
Ε κ omnes Deus miſeratus, dignos
ὙΠ
kin (143.) ἀπεργάσηται τῆς τῶν ἐρανῶν βασιλείας,
δγμα ς ἐρίςίαν ςατΙοκιππ regno
u : , διὰ τῶ μονο'γέιεκς αὐτῷ υἱῶ, ἆοξᾳ,
ΤΜ per unigenitum Filium, cni gloria
2a) τὸ xpc†αρ εἰς τὰς αἰῶνως χῶν αἰώ-
— ἃ poteſtas in ſæcula ſæculo-
Ἀ ιμίμ} γὼν, Αὐἰ μήν.
, . τπτπ, Amen.
imitW

" μ ( 142.) oriß,. I. Act. Part. ab ἐλεέω 5 miſèreor.
„ Aor. I. ἡλέῆσα.
8 ἰ (143.) Aoriſt. 1. modi Conjunctivi 2 Verbo ὠπερ-
' 'γαζ ομωί, eficio, ex ὠπο & ἐργώζομαι. Radix
4 cume ſt ἔρχον, opus,
μ " 4
" 1 ᾿ ξ β'-
Ὶ Μῤ “
,allie⸗
Ml

᾽ ικοτκς ἘΤ ENXPOSITIONIBUS
SCHOLASTICIS ILLUSTRATA,

Pro Uſu & Exercitio Aca-

demicæ urcniutis in E Detoricn.

C PR WVILECIO CRE CESAKEE
RECLEQUE CATHOLICXE MAJESTATIS,
Et Facultate Suferiorum.
WIRGCEBURCGI,
Sumptibus Almæ Univerſitatis juliæ
B Anno MDCCXXXVI.
Tpis Marei Antonii Engmann, Univerſ. Typ.

η ὶ Ι
Ἱ ὶ
ψρπα,
ϑ νένιι
Π 11
ὙΠ
Π ι Heron
,
ἮΠ ertue,
μά
Ἱ ltent
Ἐ Hone
1
“ἶ“ἢςαὶἁ ]

ἢ

ἢ

ἐ οῆβῦ,
ΕΙ“ΟΘἨΜ ΠΟΜΈΚΙ

ο ὴ {ΠΔ1ν15 ætas, patria, vi-⸗
. Ἐ, tæ genus & mors Ho-
meri εχ diverſis Scri-
ptorum opinionibus
τ incerta & obſcura ſint,
opus tamen clariſſi-
mum, quod poſteris reliquit, titulum
Ili bPoëtarum & Oratorum Principis ju⸗
re promeruit. Iliadem vocavit Author,
quòd bellum ob raptum Helenæ, Græ-
cos inter ac Trojanos apud Ilium geſtum
in eo contineatur. Explicat in ea fa-
milias Heroum ejus ætatis, variorum
Principum imagines exhibet, conſilio-
rum exitus, & mwirabilium eventuum
fata exponit, ſermone tam caſto, inge-
nuo & literato, ut S. Baſilius M. uni-
verſam Homeri Poëſin laudem dixerit
eſe virtutis. Et ante eum Horatius
Lib. I. Ep.
Dui, φά ſ 1 pulchrum, quid turpe,
uid utile, quid non,
Pleniùs ac meliès Chryſippo & Cran-
tore dicit.
A 2 In

08 (4) 56⸗
In hanc Iliadem ceu eruditæ Poëteos

no bile prototypon reſpexerunt poſte-

riorum temporum Vates, juxta illud
Ovidii:
Aſpice Maoniden, ἃ quo ceu fonte per-
enni Ἂ
Vatum VPieriis ora rigantur agais.
Et Manlius:
-- - Cujusque ex oré profuſos
Ommnis poſteritas latices in carmina
duxit.
Hinc Galaton pictor, Homerum, quan-
quam haud ſatis verecundà ſpecie, pru-
denti tamen & argutâà depinxit, quip-
pe vomentem expreſſit non eſculenta,

vinum redolentia, ſed aurea flumina,

Poëtas verò circumſtantes, omnia,
quæ ipſe evomuiſſet, ſummdà aviditate
exhaurientes. Oratores addere potue-
rat, quando ex eodem fonte hauriunt
ab eo, qui fons ingeniorum à Plinio
nominatur; qui & de eorum præſtan-
tia diſſerens addit, ingeniorum gloriæ
quis poſſit agere deletum, per tot di-
ſciplinarum genera, & tantam rerum
operuûmque varietatem: niſi fortè Ho-
mero, Vate Græco nullum feliciùs ex-
titiſſe convenit, ſive operis fortuth⸗
Ve

6
ℳ
" Ὁἓζἷΐἵ“χ
Π ὶ
Π
Ἷ ἀμ
γμιι} Ν
Ἴ}:

ι M

{ ὙΠ
Π |1}
αὐ, 16

13
Ἱ homer

ὰ
ΔΡ

.
ὍΜ Ν ἢ
"
{ Ρὶ;’...ωἰἱ“

Μ Ὴ Ν N
} Ν

Ἅ Ὴ
Potigaunge
ὦ ultr

"

Π ,

Τ
Π ΠῚ

Honennr

Ν μ Ν

ἰ ἐ }

'
᾽

:ῃίστωω!;

τὟν

408 ( ς ) ϑῶ»
ſive materia æſtimetur? Ex quo diſer-

te, ut cætera, Dionyſius Longinus

Homerum modo Soli orienti, modòô

Oc ano comparat, & recté. Ut enim
Sol fons lucis, Oceanus ortus puteo-

rum, & aquarum omnium parens, ſic
Homerus omnis doctrinæ, addo cum
Juſt niano Imperatore, omnis virtutis
pPat r. Atque ùt Solis radis veſtiun-
tur, calore animantur, Oceani venis
reperguntur se aluntur omnia; ſic ex
divini Homeri carminibus lumen,
ſpiritum, alimentum nectare & ambro-
Πὰ ſuavius literæ perceperunt. Anti-
pater Sidonius non modo Poëtam 1]-
lun, ſed Oratorem, non Oratorem
ta tum, ſed Suadæ medullam; nec

Sude medullam modo, ſed ipſam mun-

di Suadam & Os magnum nuncupat,

ex quo ad ejus ſtatuam æneam apis in
ore Vatis mellificans cernitur. Abiit

autem in proverbium Famoſa Ho-
meri LIAS, & quia mala innume-
ra bello Trojano perpetrata & tole-
rata enumerat, ipſum opus vero,
teſte Tullio, nuci incluſum fuit,
quotiescunque aut olim aut etiam ho-
die, multarum calamitatum ſeriem,
A 29 Illia-

οὔϑ ( 6 ) ϑὃν»

Hiadgem malorum, vel facti aut volu-

minis decumanam molem in compen-

dium redactam, Iliadem in nuce, com-

pellamus. Natus Homerus & floruiſſe

dicitur annis centum ſexagin ta oco

poſt Trojæ ruinam, ante Rom am Con-

ditam anais circiter centum ſexaginta,

mundi νεγὸ ter milleſimo, centeſimo,

quadrageſimo. Patria illi tribuitur
Meles fluvius ργορὸ Smyrnam; hinc
prius Meleſigenes, poſtea ἃ cæcitate
Homerus dictus, Cumæi enim & Jo-
nes captos oculis, ὁμήρες vocabant:
Smyrnenſes, qui præ cæteris natales
ejus ſibi vendicabant, templum exſtru-
xerunt, ac in eo Homeri ſtatuam col-

locàârunt. Jettæ, ſive Jenſes divinis il-

lum mactärunt honoribus, & capram
candidam tanquam Viro Apollineo im-
molare conſueverant: Apollini enim
caper albus ſacrificabatur. Nummi
quoque tam apud Smyrnenſes, quàm
Amaſtrianos in ejus memoriam cuſi re-
Periuntur, in quorum prima facie caput
Homericum, Palma ad latus, in altera,
vir equum manu tenens, vel Meles flu-
vius ſub habitu viri lyram tenentis
conſpicitur. Senex fame periiſſe
dicitur. ὐ
IAIA-

" μ

:

)
.

—

)ἡ !

ἰ

Ν
1
1 ΟΜ "
ἰήφ
lmy ᾿
ἰδι, in
' γῳ
, .

omm,
1 fatcanl
Ἱ Π }
μἸ
Ὑ ἰ ηή

} 1

Ν }
ἐ ἐ
μ μ
} ,
ΑροΗππ

ΜΜΜ ΄

ηνπκπἶ μ

ο (7) 80⸗

᾿ΗΒΕδδε tstezatse

PaESEE

E
IAIAAOZOOMHPOT

7 α (2.) ῥαψῳδία. (3.)
Αλφα λιτὼσ Χρύσε:. λοιμὸν στρατᾷ

Alpha preces Chryſæ, peſtem exercits'

ἔχϑος ὠνάκτων.
inimicitias Regum. Subaudi, continet.

A 4 ῬΜᾶνιν

(ι.) Sie hoc opus appellatur, quia continet bel-
lum apud Ilium inter Græcos & Trojanos.

(2. Meſt, primus liber; nam 24. libri HMiadunm,
ut & Οάγῇ. inſeriptionem capiunt à 24. lit-
teris græcis.

(3.) Panre, ſus, téxo, τ , canticum, ab
deidco. Hinc ῥωψῳωδία: ) gontextura car-
minum, præſertim Heroicorum. Locatar
ῥαψῳδία, χαδά ſparſam & diſolutam prius
anc pozſin nonzaulli conje cerunt in corbus,
ade Pideo dicti: Iuam recitabant ὃ i bea-
ro, llisda quidem ſehemate rubro ob cades
Vojanorum, Odyſſæam verè caruleo, Propter
errores Ubhyſis in mari.

- LIBER I.
ME* (4.) deide (5.) Θεὰ Πηληϊώδιεως ᾽

Ὺ Ε Iam cane Dea Pelidæ
Αὐχιλῆος
Achillis : ,
᾽Θ’υλο{ιιξνκν, (7} ἣ : ubi (8.) A' Xνσοαι
Pernicioſam, quæ infinitos Achivis
ἄλγὲ ἐν, ὅθηκε), (H.) }

dolores fecit, vel impoſuit,
Πολλὰς
(4.) Μγὰ perm anens ὰ μένω, maneo; hinc μωνίς
ζω.- iraſcor, cicjus Atticum Imturum μηνιῶ,
(5.) ᾿Αἰεἴδω, cano, verbum Poëticum, hinc apud
Oratores ἄδω per contractionem, eusjus im-
berfelctum, dov, Dorick ᾧδοον; ſiec Aor. "
communiter ἥσα,, Doricè doa; ΠῈ ab & epi-
tattco, & verbo εἴξω, ſcio, quia hæc Vox
bpertinet maximè ad Poëtas, guibus multa-
ranm reérnm cognitio attribuitur.
(6.) Πηλευὺς,) Genitivo σπηλεί», hine Patro-
nymicum στηλείδ ἧς ) Craſi πηλοίδης; ſea πη-
λεὺς, Cen. Jonicè σπηλῆίθυ γ βένξ, πηληΐδης,
ὃ) & & interpoſito, Pocëtic. hine znAniane,
Jed Zonicè sco, bro « in Genitivo.
(7.) Ov„οαιι pernitieſnm vim habenr, ab
ὅλ(δ.. 6, pernicioſus, ετ μέν(- Ffuror,
Vis, impetlus: ο ſit ab Aor. 2. Jonice per pro-
tleſin, τῷ , ab ὄλλυμι ndef. ὠλόμην» per-
niciem inſero. - εὐὐὶ
(8.) Μυρΐ pro μυρίω, per Apoſt. 2 Avbi , nu-
mernm injinitenm ſignifeeat, μύριοι» Propa-
vox. in piaerali decem meillia.

{9 ξ| “ΜΉΜΩ

λῇ .— ΄ ᾽ ὙΝ .͵ ᾿͵| .
12.ω) E nas Aoriſt. Ζζε α ιπ-ἓ“;τμἔ, )ήσῳ: η

" Π

,
ἣ
μ μ

᾿
εὰ
Ι 1 ὴ
en
τ

μ

ι

— —
Π

Π
Δ 6} Ώ,
} 7

1. τί 4
71} ,
᾽Ι;«Μ! ΔΜΜ') ἢ
" )

᾽

—
iy,

ἐ ἰΝ

}

"
Π
. ωΐ'ζ,'

1
Π

Ἢ , { } ἢ

ΗΣ

ILIADOS HOMERI. .9
' 2 5 5155 Ἷ
πολλες (10.) δ᾽ ἰφϑίριος ψυχαὶς ἀϊδι(1τ.)
Multas autem fortes animas orco
προΐαψεν (12.)

ante tempus demiſit;
Ηρώων ἄυτες δ᾽ ἑλώρια (13.) τεῦχε
Heroum ipſos autem prædam objecit

(14.) πύτεοεν ( 5.).

canibus,
Α ς Οἰωνοῖ:

(10.) TlIoXW ſuos caſus ab antiquo πολλὸς ca-
yit, græter Nominat. Ο Accuſat. ſingularem,
Maſcilinum , 5 Neutrum: ſed πολλὸσ ali-
quando atntur Poëtæ, qui etiam aliquan-
40 regulariter fermant σπολυὺς γ. δὲ οπα
πολέες 9 . δι"
(11.) ΑἼο, ε06 ἡγο ς δησο ογ ο , ᾽ γ τ tenebræ,
ab α privato, ξ9 Aoriſt. 2. ἴδον, Poëtic. ver-
bi ὥδω) video.
(12.) Γάώπαω- mitto cum detrimento, πτροιάπτω,
præmitto, procul mitto, ab ἴμι» mitto.
(13.) Ἑἡλώριον; φσὸ » præda, captura, laceratio,
ab ἕλωρ» †, idem, quod ab ἐιρέομωι. Aoriſt.
(14.) Τεύχω; facio, ſtruo, fabricor; hinc Im-
perſect. τοῦχε . ZHontc. pro ἐτεῦχε,
(15.) Κύων: 6, ἡν canis, Genit. κύον8), Synco-
ye, κυνὸς» quod ſit in cæteris caſibus 85 Dati-
Vo Poëtico κύνεσσιν & κύω, dil. Ὸ 5 quia εῷ-
nis &ſt blanaiens, Ω Φιλοδεσσποτίϑ»» inguit
Euſtath., dicitur etiam apued Homerun, de im-

Vadente.

10 LIBEE I.
Olovolzi (16.) (17.) πᾶσ. (Αιὸς (18.) £
Avibuúsque omnibus: (Jovis autem

ἐτιλείεσο (19.) βελή.) (20.)
perficiebatur conſilium)

EFE à& (zI.) δὴ (22.) τὰ πρῶτ 23.
Ex quo ſanè Priium Π
᾿ “διια-

(16.) Ο᾽ ωνὸς . b, avis deverans, aliquando apud
Homerum omen, augurium, tιαolgt, pro
οἷς Artickê, gonicè, olicè.
(17.) T, que, particula enclitica, ſæpe eſt ex-
pletiva.
(18.) 7Ζεὺκ.» Zupiter, Genit. Διὸς » pro quo Ζὴν,
Ζηνὸς. & Doricé Ζαν, Ζωνὸς» à &da, vivo,
quia dat omnibus vitam.
(19.) Τελείω Poäëtic. ῥγοτέλέω-» perficie, τολεοίως:
μώϊ. exitum habeo, 4 τέλε(»» vel πέλαι(ἢ»»
berfectus, quod à τελ(δ» . finis, exitus,; un-
de ἐτελείετο.
(20.) Βελὴ» voluttas, decretum, conſilium,
aligæando cencilium, & locus, in quem con-
veniunt, à βέβολα . Præt. med. verbi βαλ-
eo, metaphora ducta à ſagittariis: hinc βά-
λομαι. ᾿
(21.) ΕΖ &, 4 quo tempore, ſeil. χρόνε, quod ſa-
pius omittitur, cùm ἐκ ad temporis ſegnifica-
tionem refertur: ἐξ ante Vocalem, ἐκ ante
Conſonantem. .
(22.) Δή, ſant, aliquando expletivè apud Pok-
tas modò poſtponitar, modò præponitur:
poſibonitar tantum apud Oratores. :
(23.) Τὼ πρῶτα; Pprimum, vel ſumatur φάνεγθ

μ{ η

"μῆ χ τὰ
ΜΜ η
Δ) ἐ
ἐ ,
, Μι η

ι)} Ἰ.

Τ '
. ἡ

7

wun, μγὴ,
ℳ.

[ μ

, Διἔς,;νψὠ},

,
b Π Δ γ ὰ
Π }
υ Μ Δ!
ῃἡ
lotun, 1}}}
ἐ μ Π
Ι 4
μ Μ Π]}"

,
βμμ
υ
Ι

μ "

Ὑ}}}

χ Ν λι
ΓΤ

IIIADOS HoMERI. II

διαςήτην (24.) ξρἷσωντε (25.)
disjuncti ſunt litigantes, .

Αἰτρρίδης τε ἀγαξ εἰνδιρῶν (26.) κρὴ εἶος
Atridésque rex virorum & divus
Αἰχιλλεύς.
Achilles.

Τίς τ ἄρ (27.) σφως (28.)ι Θεῶν ἔρμοδι
Quisnam ipſos Deorum liti

ζυνίηχε

vel reſferatur φά Agam. & Achid. ut ſigni-
fecet Principes in maximo honore habitos,
ut eſt apud Luc. ἃ πρῶτί(ϑ., primus, con-
tract. εχ πρόωτί(".» pro στρότωτί(β», ſuperl.
prapoſitionis ne, aute.
(24.) Διΐξημι, diſtinguo, ſipars, diſſideo, 4
μὲ & ἵξημ!, quaſt deorſum ſtatuo. διαςή-
T, pro διες ἥτην, ab Aoriſt. 2. ἔςην.

(25˙.) Eeiéa, contendo, ab ἐρὶς» ἡ» contentio;
inc ἐρίσας » in Dual. ἐρίσαντε.
(26.) Are, vir, Genit. dα ι Heacope αἰνεδ ρόσ.
(27.) Τὸ & doa, aliquande apoſtrophanture ut
' d&, 95 expletivæ particala ſunt ; ſed rs ſæ-
Ρὲ ſignificat ,
. : Ἔ ἢ
(18.) Σφωὶ,» σφὲ; pro quo aliquando Pocëtz σφώ,
non cirsumflelfitur, ſea acuitur; ab . ſai.

12 LIBER I.
ξυνέηκε (29.) μάχεϑαι;
commiſit urpugnarent?

Anrge κοὶ Διὸς ὑός. ὁ βασιλῆι (30.)
Latonæ & Jovis filius; hic enim regi
χολωνδ εὶς;
iratus,

νᾶῶσον (3 I.) ὠνὸ στρωτὸν ὧς:;τε (32.) κακὴν.
morbum per exercitum ſuicitavit malum,

ὀλίκοντο (33.) δὲ λαοὶ-
peribant autem populi,

ε)
Ουνςε-

9 Ξυνέηκα . Atticè, pro συνέηκα, οο acan
ἰ εχ συνῆκα Zonice; nan Jones ſylabar cir-
dumßer 45 ὼάω’ω;π! ῥος irregalariter pro
vviασα. Aorift. 1. verbi συν vin Buturum. I.
Wσα on mirto, item, inted go. Π 44, 6
182. ἃ σὺν & ᾽ ἕημι., guod ab ἴξω » mitto.

(30.) Βωσιλῆι», Nonic. pro βασιλίὶ 4 PatMhαα
Rex, quod ἃ βάσ! ᾽|;:.“ἱε;,φ;ε tum, & λεῶὼς
Paozles; quod 1- 272 69 μεψἰ{ί άκ!ζι “ | Ζ [ίο’...-ίἱὗἵὢ.

(31.) Nee cog, 1, Worbus, aliqua Ἴ7) Pa. Jonic.
. P“ " ἷ;υ-͵͵ 06.

(32.) O 600 eXν⁰⁸ 220 o‿tορ. PFatat. 6 gd, ſed A. TKol.
οσο Juoa &g, fit: in dοoa, abt . s, bic eſt sor. .J.

(33.) Οἰλέκομαι, νodH ve Poëtica: αὖ ὀλέκθ)
perdo, quod ab ὄλλυμι. Vide num. 7.

Ν

.ἢ
1

reere

Phernn 11..}

lis
l 1

ἢ

Μ ἠοίν
) hupen⸗ Μ
ΜΗ uen,
Π ,
ἥ,

ὴ Χἄψ) ”,

ILIIADOS HOMERI. 13
οΟὕνεχω (34.) τὸν Χρύσην ἡἠτίμησ᾽ (35.)
Quoniam Chrilen contumelià affeserat

ἀρητῆρα (36.)

ſacerdotem

Αἰτροίδης. Ο γῶρ. ἦλθε ϑοὺς ἐπὶ γῆας (37.)
Atrides. Ille enim venit celeres ad naves

Αἰχαιῶν,
Achivorum,
λυσόμενές (38.) τε ϑύγατρα» (39.) φίρων τ'
hberaturusque filiam, ſferénsque
ἐἶστε-

(34.) O've 279 2 ἐγεχῶ 9 quoni am.

(35.) A'ripde, dedecero, nullo honore, vel con-
tumeliâ afficio: ex a privat. & τιμείω ν» hono-
ro, quod à τίω » idem.

(36.) Αἴρα; s nocumentum, imprecatio, pretes,
in bonam partem. Hinc ἐρητὴρ» , ſacerdors,
Jquaſi diceret, precator; ſit ab ἀΐρω.. tollo:
tollunt enim manus in altum, dum precan-
kur.

(37.) Ναῦς - ἡ, ναὸς. navis Zonicè γηὸς» Accuf.
γαῦν. Ροξι]οὺ γηῦν» via, νώω.» vel vea.
(38.) Λύω. λύσω, ſolvo, libero.
(39.) Θυγωτῆὴρ., * eO, 85 Gncope τρὸς » ſilia.
Oratores ſyncopati utuntur caſibus3 Poëtæ
indifferenter vel ſyncopatis, vel integris: præ-
terquam in Accuſat. δύγατρα tantum, Poeë-

14 LIBEX ;
ὠπεροσλ ὥπονα, (40.)
inſinita precia liberationis
στίμμα (31.) 7 ἔχων ἐν χερσὶν (42.) ἕκῃ,
coronäamque habens in manibus longè ja.

βόλε (43.) Αἰπόλλωνος, (44.)

culantis Apollinis,
χρυσίῳ (45.) Aα σκήπτρῳ, χοὴ ἐλίσετο (46.)
aureo cum ſceptro: & obſecrabat ἡ
πώγτας

(40.) Αἴποινον» τὸν pretium redemptionis, vel
pretium, quod loco pæœnæ debitæ offertur, ὰ
σοινὴγ pœæna, & α privat. vel ſecundim Eu-
ſtathium, ἄποινα. quaſi dοnvν,H munera,
quæ dantur ἵνεκα érz.
(41.) ErsHeα Srono hinc & Ξ τὃ, (Φ7ΟΖΩ͂,
(42.) χεὶρ χριρὸς) manns, Posëtic. χερός. Sic
in cateris caſibus. Dat. Plural. χερσὶ, Poöt.

χείρεσι) χείρεσσι; aliquando ſignificat bra-

chium ab humero usque ad extremos digitos.
(43.) Enß6X°, longs jaoulans, Epith. Apoh.
ab ξκος, longè, mutato a in n, metri causd,
& βολδ. jactut, quod 3 βάλλω., jacio. Præt.
med. βιβολα- iniſitat. niſi inderivat.
(44.) Α᾽ πολλυμι-» βεεον hinc Αἰπόλλων; Q Hui Py-
thonem interfecit, hoc eſt, quia ſol diſſolvit
vapores. el ἀπὸ τῷ ὠπολύειν τὰ εἰγνδδρώπορ
τῶν χαχῶν») quòa homines ſervet à malis,
morbor ab illis expellendo.

(45.) χρύσεος . φαν ἐον» (δά Ογ;{ἰ ) ὥς. 5, Lr, 4 χθν- ,

σὸς» ὁ, “εἰ χρυσίον» τὸ» idem, aurum.
46.) Δίσσομαν, ſupblex ογος 1467 δάτομωι) Τ:

{

ἸβοχοΝ
' ω; ,
ι
4 μἁν

μ ἣ!

Ψ'
;

' μ

lorun
| .
ι'τρἆἆχ ψπ|!
χ
ὦ
ἐ φ {
μ ἐ
χἰ ι hens

ἀμΈ0}}

μ

ΓΤ :

Π ἢἡ

—.—
)Ourg
ἡπήμῃῃι

Π Ν

2ζ ξτῄωθν, γ
"ἓὓλὶἆεωἔ'
( e ἡ
Ὅ.Ἰ"ἆγ,ζᾗ)
nik
Ν] ιγΜ} ͵
ἣ

Ν Ἷ

1

1 uingini,,
μύμι Π
ἐ μ μ η
ἡ ἰφ τμι,

Σ
Ἴ).}.1}
,

Π
77
ευ πήμι
(νὰν μϑΉΝ,
Μαἁἑωκ. ἑ
Ὥ ῴξἷἵῄ
,
Ν
Μ "

Ἢ Ἷ

μ

LLIIADOS ἨἩΟΜΈΚΙ; 1

πώντας Δ᾽ χαμιεὶς .
omnes Achivos,

Areei . δὲ μάλιστα δῴω κοςμήπορε

Atridas autem maximè, duos principes
populorum,

Αἰτρόϊδαί τὰ χαὶ M ieuvipudeg Α᾽ χαιοὶ,.
Atridæque & alii benè creati Achivi;

ὼὡν Ἀμὲν Θεοὶ δ'ϑίεν ὀλύωπια (47.)
vobis quidem Dii dent ecxleſtia

δώματ᾽ ἔχοντες

domicilia habentes
͵
ἐμπέρσω! (48ᾷ8.) Πριάμιοιο πόλμν «ὦ J*
expugnare Priami urbem, feliciter verò
daæ (49.) c a, (50.)
domum reverti,

Talda

(47.) Οὐλυμσος- mons, olyimpus, & prepter
altitudinem cælum.
(48.) Ἐ᾽χπέρϑω;» devaſto, Futur. ἐκπίβσω ; Aor.
2. ἐξέπρωϑον, per metatheſin, pro ἐξάπταρϑοῦ»
ὶ πέρϑω. idem;à πρήϑω- incende, quoèd in-
cendi ſolent urber, quaæ vaſtantur.
(49.) δικ(» » , domus; hinc adverbium dnadey
Ο δικόγδιε, domum.
(50.) Τ κνέομιαι» tempora ſumit ab ἵκομαι» bim
Aoriſt. 2.. med. ἱπόμην» venio, pervenie,

16 LIBER I.
Πωῖδαὰ Φὲ μὸόι λύσατε φίλην, τὰ 4

Filiam autem mihi ſolvite dilectam, hæc ver⸗

ἄποινω ο δέχεῶε
precia liberationis accipite
εἰζόμενοὴ (5I.) Διὸς ὑδν, ἐκηβόλον
venerantes Jovis filium, longè jaculantem
Αἰπόλλωνα. "
Apollinem. ,
ΕἾΘ᾽ ( 4.) ἄλλοι μὲν σπάντες ἐπευφήμησων (53)
Tunc alii quidem omnes comprobaàrunt
A' Xαιο
Achivi,
Αἰδ ε.

(FI.) Αἴζω, & ὥξομωι, um reverentia timeo,
veneror, colo. Euſtath. derivat à χάζω; re-
cedo; quoniam, quem veneramur, ei viam
cedimus. ἀζω cum leni ſpiritu, ſeco, arefa-
(10. :

(ζ2.) ΕνΘ᾿ pro zv, hic, illie, tunc, ut hic.

(53.) E'nevosumar, 3. plur. Aoriſt. I. verbi ἐπευ-
φυμέω, 4 Φήμην. fama vel rumor, 4 φυμὶ;
dico, hinc ἔυφυμί(ῷ.; laudatus, & ἐνφημέω)
laudo, approbo.

μ

ἼΝΝ
"
,
φ Π

ἥ )’͵ι
κΝ ἰ N.

μ

τὴ ὐδομν,
Π
Μ Μ
Ρπω!άυῦ“ῖ
Ὶ,
ὈΗΘΜὼ(
Θ Μ
ψ ὰ ῃ
Π
ωΜὡΜᾖ
ἤ""
ὓῳ!ΚφἳΗξ η
Π
(59') ΤἆΜω, Ἰη)
Δ) ᾽
Πῃ μ
| Μκἰωὲῄψ

Ξ

}
0 Ἷ

ἰ μ ὴ
Π Π :';

Π 1 "

ILIIADOS HOMERI 17

" ὠφῶδιαι (54.) &. (5H.) ἱερῆω, κ ἀγλαα"

reverendumque Sacerdotem, & ſplendida

ο φέχϑαι (56.) ἄποινα.
ccipienda pPrecia liberationis:
ἐλδ ἐκ Αἰτροίδη Α,γαμέμνονι ἥνδιανε( , 7.)
ἰ non Atridæ Agamemnoni placuit

δυμῷ;
'ξΠΠἩΟΞ)
' ἡλὰ ":«εοι;ςὦς ἀφίο. ( 9. πξα;ἔτ'εἓὅν ὧν
Sed injuriosè dimifit, durumque

ἀπὶ μῦϑον ἔτελλε. (5 9.)
ſermonem mandavit:
, Ὀ Μή.

(54.) αἰδύέομαι) γεν Ε Ο.. Veneror, erubeſco,
audmiror. Fut. ἔσομιαι O ἥσομαι, ab did ὡς .
dudsr, verezundia, reverentia, quod ab ὦ

drivativo εὐ ἰδέν ; quòd pudor cogat oculos

υ

aertere: unde proverbium ὐ ὼς ἐν ὀφϑαλε

Π {{9 Θ᾽ pro τὲν» & : τὰ autem apeſtrophatar;

& αὐ wutatur in & ſeguenti vocal. alpirat.

μη08. (56) δύχϑαι pro δέδεχϑωι» ἔγα!. Paßv. ver-

bi δέχομαι.

Π Σ Αὐδιάγωγ Ῥοξ!. placeo, ab ἄδω,, expleo,

Ῥίφεξο. ͵ »
[58.) ΑἾφίοι» 3. Ιωρεζ{ἶ e Rs contract. ἴοι, pro
ο ἀφίλν ab ὠφίημι» Juod ſt ab ἵξω.
(59.) Τέλλω- mando: ἃ ςέλλω, Auferendo & ῥέγ
Abphaæreſin. Sejangitur prapoſitione in!, me-
tri gratid, per Tmeſin, quæ apud Homerum
eſt maximè frequen;.

18 LIBER .
Μή σε γέρον κοΐλῃσιν (60.) ἔγω παρὼ νηυσὶ(6τ
Ne te, ſenex, cavas ego apud naves
κιχείῳ (62.)
offendam
Η γν δηϑύνον, ἢ ὕστερν ἄυτι

(63.) ἰόντα» (64.)

venleniem: :
Μὴὲ νό (65.) τοι(66)) 2(67.) χραίσιμη(68)
Non utique tibi proderit

σχήσερον,

4

(όο.) Κοἷλῃσιζ]ρνο χοίλαις, 7οηποὸ κ κοῖλος; ὃ, con-
cavus, unde dicitur cæœlum ob concavitatem.
Hinc κοιλία» , venter ob eandem cauſam.
(61.) Νιηυσὶ ἃ νωῦς. .
(62.) Κίχέω ἱπυομὴο, comprebendo. & ΡοξΖ, κιχείω,
κιχάνω 99 χκόχημι» äà κίω) vado 85 χέω, χῶ,

.

capio.

„ 5 . ᾿ }
(63.) Αἴυτις» rurſus, pro do, rurſus, item ἂντις,

ο ὰ hic: & αὖϑι pro αὖϑις φ9 αὖτε.
(64.) Των» Particip. ab Awα, vado.
(65.) No, dictio Enclitica & expletiva, quæ otioſa eft,
(66.) Tol, Dor. pro σοί.

(67.) M 99 ὶ duæ negationes apud Græcos vehe-

ménler negant.

(68.) Χραίσμῃ, auxilium feret: in Aor. 2. ſuhbj. .
χηραισμίω, ddhzuο, dictum Ω χξκσιμξω,ἃξ

χρήσιμος, Atilis, quod d χρώομιᾳι, ΜΙΟΥ.

geimenenn

Vel nunc tardantem, vel poôſt denuò )9 "

ἃ ι

; ;ΠΝ κὴ
͵υ,ετ΄ερῳ " ῃ

ῃί)ᾖἴἓί ἵ
τ "
ἐ
m Π
" Ν

ἰ [1}}
ξμεἵἷεπιετπ.

—

Ϊ ὴ 4
) Mogri

eſtbſrfon
Alunit Μ
. .
ἡμ,
) ΓἘτν.ιιμ ἵι
.

᾽ ῃ ὕ
, ᾿ ᾧ’ι},{ξάἶσω
Μ

ΜΜΜ.

Ἅ Π

ἰ

Ἴ}}),

μ Ν }ν}}

Π
Ἔ
ἴ
;
1

— S.

" ΙΙΙ!ἷθἳ’ιἱυ’ὶ
ΤΝ

ILIIADOS HOMERI. 19

᾽ — X Λ υ
" σχῆπτρον ζοὴ στεμμῶ Θεοιο.

ſceptrum & corona Dei.
τὴν J ἐγὼ ἀἀ ΛΔύσω, σρῖν μιν
Hanc autem ego non ſolvam, antequam ipſam
(69.) χαὶ γῆρας (70.) ἔπεισιν» (71.)
& ſenectus adeat,
ἡμετίρῳ ἐνὶ (72.) οἴκῳ ἂν Keh τηλόϑι
noſtra, in domo Argis procul
πώτρης (73.}
à patria
᾿στὸν ἐποιχομῖῆνην», χαὶ ἐμὸν λέχος
Telam percurrentem, & meum lectum
ἀὐτιόωσαν (74.)
capeſſentem.
B 2 Αὐλλ

(69.) Mh, pro ὃ Doricè, et omnis numeri & ge-
neris, ſignißcans ibfiun, ipſam, ipſos, ißſas, ipſa;
aliquando e]is.
(70.) Τῆρας» τὸ; ατος-» ſenectus, quintæ Declinat.
contractorum, ſed γέρας» τὸγ præmium honora-
rium.

(yr.) Εἴπριμι, invado, ab ἐστὶ & ἐμι» vado, tertia

perſona ſingularis, ἔἶσι . ῳ
(75.) Eyl, pro ἐν» Ῥοξῇ. in: ſic νυνὴ pro νῦνγ.
(73) Πάτρα; ἡ, patria, Jonicè στώτρη.
(74.) Αἰντιάωγ obviam eo, repugno, inſtruo, Par-
nicip. ἀγτιῶσα, ſed Post. ἀὐτιόωσα αὖ ἀντί.

20 LIBER ,
Αὐγδ ἰἴϑ (75.) μή ν' ξς σιζε, σαώτε
Ε. θος (76.
Sed abi, ne me irrites, ſalvus 66)
ὥσκε (77.) venat. (78.)
ut rededas.
. 6 νι (79.) nοαα (80.) N o,
Sic dixit: timuit autem lenex,

Ν 3 ͵ Ν
χ ἀπείσετο μυῦῷ.
& obedivit mandato:

Βὴ (81.) δ᾽ ἀκίων παρὰ ϑῖνω σολυφλοίς.
Ibat autem tacitus juxta littus multiſtre-

οιὸ
(75.) I T8,, P, æſ. imperf. al εἶμι, vado.
(76.) , Jalvus, Compar, σαώτερ(δ)»» ΚΥο bo.
{ tivo, " ΑΗϊοὺὸ,
(77.) Ὡσκεν ἣ]γ ab ὡς γ ut, & κεν ex ρἶεἰπωιτπ
(78.) Νέομει» neo, nato, vado, redeo, ἣξ δίε,
exeo, aleo. βϑ4. Futur. ἤσομαι» ſed γεύω, nuo,
Vutur. νεύσω , γέηα!.» Jonica Paragoge pro ven,
2. perſona præſ. ſub.
(79.) Φυμὴν dico: aliquando cenſeo, puto, Niad.
᾽ 27. Φὴ γάρ δΎ εἱιρήσοιν.. putavit ſe capturum.
Med. Sasbe, ſt 1771 tatum, ſed format ex 6
Auihe Ἅ φ ἰφάμην; Oac, idem.
(8o. Δεδῳ timeo, Futur. ἐ είσω. Perf. Φ Έ ει-
κα. Med. δεδοικα, , pro δοδοιό᾽α γ εἰρῥοιηά
gratid. Aor. , Sd Ροξὶ, ἔδ'δεισω,

(81) Βῆ, pro ἴβ: 7. Sing. Aor. 2. verhi βάνω,

quod eztera tempra mutuatur ἃ βάω. boc au-
tem Einn gradior, abeo, ut ic.

4 Ὶ
Ν

μ
μ ὰ

reNan Μ
ooln μ

μ " {

μ ἰ

—— Δ
ΕΙ } [πὴ Ν

’ω,ὗ 7
"}} ἼΗ’ΓΓἩΜ
le ſt

Π

) Du,uu ἡ Π

μ ῃΜ{ ΐ
"ξ”“’; {{

λ ἤγμι 1[

0*
“",
ζ ὴ
ΤΗ Ι ἥ
ἐ {{{|} ΠΠ}})
᾿
—..—

ἐ .

1

“ Ρ9 'Μι᾽
Ἱ Ρ ιἶυῖἓὓξ(

— — —— ἐ

(82.) Πολύφλοισβ(θ» , Τ ΩΖΠΜΗΙ Ftrepitum fa-

|

ILIADOS HOMERI. 21

βοιο (82.) Θωλάσσῳσ.
pentis maris.

πολλὰ J εὔὐπει' (8,3.) ὠπάνευϑε (84.)
Multàùm autem poſteà ſeorſum

μιὼν (87.) ἠρῶϑ᾽ (86.) ὁ γεραμὸς
vadens precabatur ſenex

Αἰπόλλωνι ἄναχτι» πὸν (87.) ύκομος (88.)
Apollinem regem, quem pulchricoma

σέχε (89,) ΔΛητώ.
peperit Latona:

B 3 Κλῦθ;

cieng; ἃ πολύς, ξ9 Φλοῖσβίθ»» ſtrepor ma-
ris, ob Onomatopæiam, οἱο Jonicté pro 8.
(83.) Exen pro Wααι½, poſtquam; ab ἐπεὶ, idem.
(84.) Αἴνγευ; ſine; hine ἀπάνευσεν ſeorſum procul,
ab ἄνευϑε, idem, quod ἄνευ.
(85.) Elus, vado; binc Partic. Aoriſt. 2. ἰὼν» ἐ
præpoſito n, fit κιὼν γ idem; vel fit ὰ κίωγ vado;
progredior, accedo. S
(86,) Αἰράώομιαι 5 deprecor, imprecor; aliquando in
bonam partem, precor; ab ἀρῶὰ, , preces, im-

precatio; bie ἠρᾶϑ᾽ pro ἠρῶτο » 6{ imperf.

vederο, ἠρῶτο.
(87.) Ῥὸν pro , quent.
(88.) Tixs, pro re, Aor. 2. à τίκτω » pPario.
ab inuſit. τέκω.

(89.) Κλύῳ;, audio, bine κλῦμι; inde κλῦϑι in

Imperat.

22 LIBER I.
Κλῦϑί (90.) ὠργυρότοξ S (91.) ς
Auci me argenteum arcum

Χρύσηγν ὠμφιβέβηκας» (92.)
habens, Chryſam tueris,

Κίλλαν τε ζαϑέην, (93.) Τενέδοιό τε ἶφι (94.)

Cillamque valdè divinam, Tenedõôque fortiter

ὠνώσσεις, '
imperas.
Σμινϑεῦ (95.) Aο τὸοὸ χαρίεν 7 ἐπὶ
Smintheu ſiquando tibi gratum
γηὸν

(90.) Μεῦ pro μῶ Doricè.
(91.) Αἰργυῤότοξί(ϑ» arcumargenteumhabens, ab

ἐργυρὸς» , ab ὠργὸς» albus; hbinc ἀργύρι»».

Craſi, ὠργυρᾶς, ὁγ & τόξον, τὸ, areus, καὶ τά-
ζω: extendo.

(92.) A Aiρaνα »circumeo, Iuſtrob, protego, ab

ἐμφὶ» circùm, & βώνω, βήσομαι ; βεβηκα»
gradior.
(93.) Zπ α 7, valde divinus, inclytus,
ἡ ζὰ particuld augmentaivd, 85 eο, Deut.

(94.) ἦφιν fortiter, ab , ἡ, Genit. ἱγὸς, fibra, in

qua maximè vis corporum ineſt, & per conſe-
quens, vobur
(95.) Σμινϑεὺς, dittus Apolo à Cretenſebus, gui
oraculi monitu ſedes ſxerunt in Troade, ubi
γηγενέϊςγ terrd geniti, non Gigantet, ſed mu-
res reperti, qui lingaäà Cretenſium σμώνϑοι di-
ucutur.

{μ᾿
Τ,

ἐ
ι

μ

Π

Ιαὐρων’ ῴ
μ

ἼΠ]

——

6) Nuht
Τ 1
Ὴ ,
}

(Ὁ) [ιγμίνν
μ η

1 ἠμη

ο { λ(μη,

ϑηΐν; Η
Gen nen ἦι
ἡρρ μ

Π χθῄϊὕἳ.
;9.)͵|Εἓ΄λἆωε,τἓ;ι
ὥ ὑγω !
" N

. Ὁ[ἢ .
Ι " Ι
ι IIIADOS HOMERI. 23
ϑ η :

ι νὸν (96.) ἴρεψα,,
templum coronavi,
elt, 4 5 , , Ν "
ἣ εἰ δήποτε τὸοὶι »ατὼ “πιογῶ μῦθ.
Ἷ Ν vel fiquando ὶ Pingues. coxas
ἴ } ἵμα (97.) Ἐ Σ,
cremavi

Ἢ

Ταύρων, ἠἠδ᾽ αἰγῶν τόδε μὸ! κρήηνον (98.)
1 Taurorum & caprarum, hoc mihi perfice
Ϊ ῃ ᾿ '
Nuon λδὼρ» (99.)
;
„deliderium.
Ὠ 4 Τίσειαν

|
—

neremigen, — —

—

ὙΠῚ) (96.) ΝΙαὸς» 0, templum'; ſed Atticè γεῶς σρωραὶ
Τ ᾽ 2 2 ε, ΠΡΟ Ὸ Ν .2
πὸ ἐγναίοιν ἐν ἀυτῷ τὸν Θοὸν ». quod dicitur do-
. . Ω . —
! "Ὦ Dei; bine νηὸς» Jonicè.
Ὶ} ὑὴ»
᾽

ℳ (97.) Κατωκαίω» Jeuro, urendo abſumo, ἃ καίω "
μ Ν aceendo, inflammo, Juod tempora ſumit à καύω,
} ( habet alium Aoriſt. I. d κάω; ſcilicet ?a,
nhene Aor. 2. ἕκαον.
εμ (18.) Kealveo, perficio, effeltum reddo, eſſcio:
iem impero. Fut. κρωνῶ. Ao. 1. ἔκρανώ. At-
ticè ἔκρηνα; ὰ quo Imperat. Med. pleonaſmo Ῥοξ-
tico κρηίηνον. ͵ ⸗
μ (99.) Εὔλδιωρ, τὸ» deſiderium, votunmn, ves cupita;
} ab ἔλδομαιγ deſidero, 65 pleonasmo τῷ ἐ ἐέλ-
δόομαι. Hoc autem ab Ἑλω» capio.

24 LIBER I.

Tiociay (100.) Δαναοὶ ἐμε δάκρυα σοίσι(τ.)
Pendant pœnas Danai ob meas lacrymas tuis
βέλεσσιν. (2.)
ſagitkis.
Οὺς ἐφατ᾽ εὐχόμενοι.» τῷ zyAs
Sic dixit orans, hunc autem exaudivit
ᾧοίβος Αἰπόλλων.

Phœbus Apolld:
Βὴ ὅδὲ κχωτ᾽ ὀλύμποιο κωρήνων χωό-
Deſcendit autem ex cosli verticibus ira-

μένος (3.) κῦρ» (4.)
tus corde. ς ἷ
τόξ᾽ (5.) ὠμοισιν᾿ (6.) ἔχων. αἰμφηρεφέα (7.) τε
arcus in humeris habens, circumtectàmque
φαρέτρην. (8.)
pharetram:
Εἴχλαγε
(100.) Τίω; pendo, luo, alciféor, honoro. τίσεια
Aor. I. Mol. Opt. pro αἴσαιμι,
(1.) Σοῖσι, Zonic. pro σοῖς, à σὸς tuus.
(2.) Βέλος in Dat. ρέ. geminato Poäët. σ. βέλεσσιν.
(9.) Χολὴ; bilis, hinuc χολόω raſcor, & eliſo λ,
c* dusbus ο in ὦ mutatis, Xo e.
(4.) Τὸ κῆρ; contraétum ex niap, cor. uno, uneo,
ἡ ſors, fatum, plerumque in malam partem.
(5.) Τόξ᾽ pro τόξω per Apoſtroph.
(6.) εξμος- , humerus, ab ὄιω vel δίωγ porto.
εὐμὸζ) ὁ, εγμα . '
(7.) Αἰμφηρεφὴσο,ἔοσ, ὃ, ἡν undigque tectur, ἕω pro
ἢ» Jonic. ab ὠμφὶ 95 ἐρέφω; tego.
(8.) φαρέτρω -. , Zonicè τρηγ pharetra: 4 φίρω,
Iero, & τρώω; vulnero.

εἰ ῳἁ
{
ψ 0
Ἴων

Ρ
" ᾽

Π

—.w—

Π Ω

,

Ἵ
Ν
}

φ μ ει

ἢ
Ν

᾿ ψ Ἷ Ϊ

Πῃ
Ι) ἐμ υ
7 4
λνΨ ο
Ν ὐών

"
[2}.}..Ὁ
) μῃ η

ἰ ὴ ἐ
᾿ ἵνιἡν.ἢ

Ἦ '
,kußie
. ᾿;
Ἢ Π
ἐ ὴ

}

ὑ ὴ ] ILIADOS HOMERI 25
2 9 ν,: ᾽ 2½ 8 . Ε
Οὗωθεεἰῃἓἳΐ!|ε᾽λὶ Ἐχλαγξαν (9.) δ' dô ἀϊστοὶ (το.) ἐπ' ὦμων
clanxerunt autem ſagittæ in humeris
᾿Χωομένοιο
ἡ , irati, cùm ipſe
1 )
ἐ Men ᾿Αὐτῷ κινηϑέντος. ὁ δ᾽ ἤϊ (11.) νυχτὶ (12.)

moveretur: ipſe autemibat nocti

φοικώς. (13.)
unn Π ſimilis.
ἐ εἴ Ἔζο ἐπειτὶ ὠπάνευϑε νεῶν» (14.) μετὰ
Sedit poſteà ſeorſum à navibus, ſagittam
₰A Yne. (15.)
autem immitſit:

Ὑ. ἡμηνν Δ]
γνμδν (

ΔΝ 11 ,
| ι ᾿Δονὴ
μ (6) Ελλαγξων, 3. Plur. Aor. I. 2 κλάζω, clan-
ἱ ν :
τ Ω clamo, ſono, Fut. 1. κλάγξω, pleonaſmo
11 Δ. ᾽ : ,
Γ,ἴΙ.Μ} 3 . Ἷ Ε 5 3 .
10.) Οἵω, fero, Fut. οἴσω» οἰςέος, ferenaus, hinc
2 Ν

οἰστὸς» ὁ, qui ferri poteſt, ſagitta, telum, quòd
Jeratur cum impetu.
(II.) Εἶμι; vado, Prat. med. a, à quo ἤα» &

ΊΝ

"μὴ } ἤϊα» ſolutione gonica.
gunen (12.) Νυξ, ἡν Genitiv. νυκτὸς » per Είεοωιβπ.
.ὑ;]ωυε Ἴ (13.) Ἑ᾿οικως» ſimilis, Part. Perf. med. ab Loina,
} μοά eſt ab ἐἴκω.
. (14.) Νεῶν» Atticè pro νωῶν.
(15.) Enxe pro ἥκε. Pleonaſmo literæs, Aox. I.
. wverbi ἵμμι Fut. ἥσω. Prat. ἕκα Aor. 1. ὕκα;
,ΜΜ' Π .’ἶ » :
10V. 2. Ἧγ.

26 LIBER I.

Αοινὴ δὲ κλαγγὴ γένετ᾽ (16.) εἰργυρέοιο
Terribilis autem clangor factus eſt argentei
βιοῖο.
arcus.

„ . ὦ Ν „. 5 4 ΐ Ἀ ἐ
Οὐρῆας (17.) μὲν πρῶνον ἐσπῴχετο ; χοὴ. "

Mulos quidem primùm invaſit, &

κύγας ὠργές.
canes veloces;

Αὐτὰρ (18.) ἔπειτ' ἀντοῖσι βέλος ἔχοπευ.
Sed poſtea in ipſos ſagittam morti-

᾿ χὺς (19.) ὠφιεὶς, (20.)

feram immittens,
βάλλ᾽

(16.) Τένετ᾽, pro ἐγίνετο, ab Aor. 2. ἔγενόμιν» quod
eſt à γίγνομαι; .
(17.) Οὐρευχγδ, χφ : Fonicè pro ὁρεὺς, quod eſt
ab ὅρος. τὸ mons; quòd hoc auimal ad opera
mont ana ΔἹ præ cateris idoneum; ὅρος» termi-
nus, in Genit. οὐρῆος, pro ὀρξος» Zonicè
(18.) Αὐταὶρ, Poëtica vox, ſed, dein, poſtquam:
ab ὠτὼρ; idem, interjecto v, ſed ἄτερ, ſine, abs-
quer hinc ἄτερϑε & ἄτερϑεν» idem.
(19.) Εἶχετουκῆς:, , amsrus; hic mortifer, exi-
tialis, αὖ ἔχω re, amaritudo.
(20.) Αἰφιεὶσ,, Ραγείεῖρ. ab ἀφίνμι.
(21.) Α᾽ εἰ ſember, Epentheſi 3, diel, ἀϊὲν» an-
te vocalem. ;
(22.) Νιεκρὸς» ὁν inanimir, mortuns, A νὴ privat.
& κῦρ.» τὸν cor, quaſi non habens cor. vinv,
, idem, γέκυες autem tam ſignificat deſun-
Aorum manes, quàm cadavera.

λ

" | "
ἢ η !

εμ ΜΙ.

ἢ γὰ (
Ἱ Π }

—

" "Ν
77
Ὶ
(.1..}
17

μ
Δ) (
"
χνζἅι

Ν

Ν
Π ἴ

" ἂ)ῃ μ,
ιθΣ{Ξ Π ῃ

ὰ

—.

Ἐ !
Ar: iNnn

' |
Μρ ζ“'“:!
Ὕ
Π Ν Μ; ψ͵͵
αἓωἆῃχὲ
ι μμ}μ'
μ ἰα“ Μ
Nm fſener
,
Μ "
} 4
ΜΒ,ΜΜ;Μ

Ν “Ρ“'
ΜΗ

ἀ;; }ἷίύ[ ᾿

,

Ἀ

ILIADES HoMEHI. 27
B4,X7. αἰεὶ (21.) ὃ στυραὶ νεχύων (22.)
Feriebat: ſemper autem pyræ mortuorum

καΐον τὸ «γῶ μριαί. ͵
incendebant frequentes.

Εννῆμαρ (23.) μὲν ἀνῶ στςατον ᾧχετο
Novem dies quidem per exercitum ibant
γἥλω (24.) Θερῖο.
ſagittæ Dei:
Τὴῇ δεκάτη “Φ᾽ ἀγορήν (25.) δὲ καλίσ-
Decimo autem ad concionem voca-
σῶτο (26.) λωὸν Αὐχιλλεύς.
vit Populum Achilles:
Τῷ γὼρ ἐπὶ φρεσὶ (27.) ϑῆχς (“8 ) Θεὰὼ
Huic enim in præcordiis poſuit Dea
λευκὼ-

—

(23.) Εννῆμωρ, per novem dies, φά verb. ab ἐγνέω,
novem, & ἣ ae⸗ τὸν dies.

(24.) κᾶλον. 1, lLignum: bhinc κῆλον» gneum
telum.

(25.) Αὐγείρω» congrego. Fut. ερῶ. Ῥγά:. med.
ἤγερω. ξ
(26.) Καλίσσατο, Doricè pro ἐχωλέξωτο» ὶ κῳλέω.
Fuat. ἐσω.

(27.) Ce, evρα „, animls, intelligentia: - ῤευε
ſurpatur l'lur. pro i 2 hic : -

(28.) Snne pro ἔθηκεν Aor. 1.

10 nuA1.

28 LiIBE I.

λευκώλενος (29.) H'.
albas ulnas habens Juno:
Κήδετο (30.) γεὶρ Δαναεῦν» ὅτι δὰ

Curas enim gerebat Danaorum, quia utique

ϑνήσκοντασ (31.) το. (32.)
morientes videbat.

0 ο ἀπεὶ οὖν ἧ”γςἓὃ:ςν, (4}
Hi autem poſtquam congregati ſunt,

᾿ δμηγερέες (34.) τ᾽ νvνο ͵
in unumque convenerunt,
τοῖσι δ᾽ ὠνιστώμενος (37.) μετέφῃ σόδας
Hos exſurgens affatus eſt pedes
ὠκὺς

(29.) Λευκώλενος» ὁν ἡ, alba brachia habens, &
per ſznecdochen formoſur. :
(30.) Κήδομαι» Guro, ango, Μὲ hic: aliquando
meœrore aficior: aliquando exequias curo; 4
χῆδος. 73, cura, dolor.
(sI.) Θνήσκω, morior. Fut. ϑανθιμαι. Aor. 2. έ9.-
γον. Fræl. πέϑνηκο» & Ζορϊτὸ τέθναα» 4 θνάω
inuſitat. boc avutem à θώνω., vel Poét. θέχω :
cado.
(32.) Οῥᾷτο, Jonick pro ὠρῴετο» ab &H Video
(33.) Ηγερθεν, pro ὑγέρθησωαν, Βαοι]οὸ εἰ» Ζοί,
ab ὠγείρω congrego.
(34.) Ο μηγερὴς ) congregati ſimul, ab ἐμξ &
φ γέρω» on‿ρωραο.
(35.λ νἱστημιγοχοῖτο, erigo, ſurgere facio, ἀγίστα.--
μά àX+irgo, ſurgo, 25 ἀνὼ & ἵστημι) ſtatno.

—
. 1
9) ( Ν
ἡ μ
'

Norot. ἢ,..}}

Π Ρτορτεα’ η

τ
Ὶ Ξἷ} Ἀμ}λΐ; "

Dual. η
Π 7

γ Ἷ
{ Hununte.

ι
Π
ΤΎΝ
δθημημν
Ιεφᾳυᾗά“βαὖ '
Ν 1
δι υ
17
{{ΠΠη,

"}.ἡὦ
Π Π

"

9

Ν

Π !
ὦ} Ν Ν Ν
, γν{’“ι!μ {Μ
) ] η {Μ”; Ὶ

}
ἴ
Ιυπξ '

υ Ὶ
μ ᾿
"

Ὀ!Πεῃ......ὢέ
μ

,

ΓῚ
Η

4 „ Δ
“ 11
η

"

ἐμὶ ὰ

Ἱ

ἐ μ μ
,

)

Ὶ
α’ωψἰπ; }
" ! ';Ἴ;,
ΐ'άτεααυ.ῄ;ψ

Ἧ “ὗ Ὀὔχωἴω ι
{ ῃ

ὙΝΗ
Μὗ }

Ι ’Ιγ’ν,
Ἴ Ν
1..}}

IIIADOS HOMERI 29
ἐκὺς (36.) Αὐἰχιλλεύς. ΐ
velox Achilles:
͵7 . »] d —
Αἰσρείδη» γὺν ἄμμε (37.) παλιμπλωγ-
Atride, nunc nos iterum errantes
χϑίντας (38.) οἴω (39.)
puto
ἂν (40.) ὠπονοστήσειν. εἴχεν (41.) ϑωγωατόν
retro ceſſuros, ſi modò mortem
γε φύγοιμεν. (42.)
quidem fugiamus.

* γωρρφδυκνιν τ

perl. ὠκύτατοσ. ()4. 0. 251. aliquan 9 ααιι

, Ὑ . Ε X ὃ Σ
ἐὐλστος. Il. o. 255. hinr ὠχεῶνοὸς mare, ογοζ-
nus, propter velocitztem.

)

(37.) Δίμμεν Doricé & Kol. pro γῶ! νων Accuf.

Dual. Pronominis ἔγὼ ſed Posta ntuntur
Accuſat. Plurali, ut & ὕμμε Φ' σφέ.
(38.) Παλιμπλαγχθοὶς» Aor. 1. Bart. ΡΑβ. a-
λιμπλάζομαι» vgis erroribus γεϊγὸ agitor,
iterum aberro. "
(39.) ΟἽοιμκαρινῖο: βᾗὶωγ,σξ:πῥεὶο Syncope oluau
temporaſitmit αὖ οἰξομια!οὐΐω apud Poëtiprooiαt.
(40.) Ab, Adverbium Poéticum, terum, retro.
(41.) Ry, Particula Poëtica, Enclitica, idem
ſiznificans, quod in proſa ὧν potentiale Je-
Juente vocali ſeribitur cum v. alias χ aliquan-
do &, vel χὲν ſign'ficat δῪ.
(42.) φύγοιμεν. Aor. 2. Optat. à φένγω, fugio»
vito, declino.

)

30 I. IBER I.
Εἰφοὴ ͵ ὑμξ πόλεμός τε Φαμᾷ (43.) χρὴ
Siquidem ſimul bellumque domat &

λοιμμὸς Αἰχαιές.
peſtis Achivos. "

ANXW ἄγε, δή τινα (44.) μάντιν (45.) ἐρεί-
Sed age, jam aliquem vatem interro-

ομέν, (46,) ἢ ἱερῆα,
gamus vel Sacerdotem,
3
„ χοὴ ὀνειροπτόλον: (47.) (χρὴ γάρ τ'
vel & ſomniorum interpretem, (etenim

ε" μ ὰ 2
οναθ ἐκ Διόσ ἐστιν)
ſomnium ἃ Ϊονς eſt)

Ν

—

(43.) Δαμάω: ſubigo, dome, occido; δωμάζω,
idem.

(44.) Τὶς Barytonum, aliquis. Gen. τιγὸτ. «ἰς ΟΧ)-
tonum, quis? Interrogat. Genit. τίνος.
(45.) Μαντις; 2 ((2.. vates, ariolus. à ἐμαίνομιαι».
furo quia divino furore arreptus futura
pradicit. ὶ
(46.) Ε ἰροίομμεν» Epentheſs pro oοoνοoαantrietiam
causaã ponitur o. pro . debuit enim eſſe ἐρρίω-
μεν in Sub. Plural. ab ἐρέω dico, interrogo,
nuncio.

(4.7.) ΟἸνειροπόλοσ. ὁ, δεν ſomnnm vaticinans. al
, 3, . „ : Ρ ς . ᾽ “7.
ΟΥ ΕΊΡΟ(γ Ο5 ν 05 “ἠέυσί El, ὄναρ indeclinabili.

"

" " (

μὶν]

», ἰ ι

{

ἰ
Μζἓἷ) ᾽
μ
ζἶ:!ΙΡἩἝΜ :ἈΡ
" ἢ,

Ϊ
'

=2 e

Π
εὐ
Ὶ ηϊ
(917

"

ὴ

"

ῃ

Ἷ
! ,
μῃ

——

HTu;dlt A

Π 1}
Ν ἐμμν {
r.
Π ᾳἔἆ,
Π
Ἄ
{μΜ, (ἡ}!
Π Ν {{
Π
{{
...Χ ἔωηιῴ)
.
ς
; ſußte,
7
}}}}

Ὕ

. “)
Π ὼ
Π .

Τ
tenn
ἰ

IIIADOS HOMERI. 31
c 7 9 ͵
ἐσ κ' εἶποι (48.) ὅτι (49.) τόσσον (70.) ἐχὼ"
qui dicar, cur tantum jra-

garo Φοβοσ Α' πόλλων.
tus eſt Phœbus Apollo.

Ἷ “ Π 3 „* Η
Ἐ ᷣ de ὅγ ἐυχωλὴῆς ἐσιμέμφεται,

Sive hic nos ob vota non reddita incuſat,
4 (51.) ἐϊϑ᾽ ἕπατὄμβ"ς; (52.)

ſive ob hecatomben:

ΟΑἸάν (73.) πὼς (54.) ἀξνῶν (55.) zrisne

Aut 11 fortè ovium nidorem
ὠγῶν τ τελρίων
caprarümque integrarum :
βάλεται

{ Ρ 4
(48.) Εἴπω; dice. Aor. τόφιπτα. Aor. 2. ΘΙΠτον» unde

ξίστοι. Poëtæ autem dicunt a &Wοαν
tri causd. ἵπω ä autem cum aſpero ſpiritu,
operor.
(49.) στι. φηϑά, Adverbium: ſed ὅτι» Prono-
men neutrum ab ὅστισ.
(50.) Τόσος: ὁ . tantur: cui reſpendet ὅσοσ'»
quantus. Geminatur σ. Dorict. Hinc αόσ-
σοσ hic Adverbium eſt.
(51.) Μέμφομαι, incuſo, accuſo, expoſtulo, con-
queror.
ä(52.) Εἰχατόμ(βης ſacrifieiumcentum boum; αὖ ἐκα--
᾿ χσὸν γ centum, & βῶξ, bos, 6, ἦν ſinitus numerus
pro infmito. ͵
(53.) Αἴκεν ργ εἴκε, Doricè. Adverb. Si. αἰ ῥγὸ εἰ.
(54.) Πῶς » Interrog. quomodò “ εὶ ξσς. στῶς
ἐχίγα Interrog. enclitic. quodanmodo, cim par
ticulis &, μὴ, fortè. Anwνοι vel ὥμκενπτως»
Fortè, t hic μήπως: ne forte.
(55.) Αἰρρν ὠρνὸς», ὁ χρὴ ὅ)» ΠρΊΜ.

eunjus Partic. Fut. Ἰἐσσόμεν(ῷ)»» Poët. gemina-
τοσ. ῥγ9 ἰσόμεν(θ»5 ῥὲς ἐσσόμεναγ ſuture.

’ ' )
22 Τ ΕΒΕΞ , : Ι...'ἶα
βέλωται ὠντιάσας. (56.) ἡμῖν ὠπὸ λοιγὸν ε" Ὅ;ῇ
velit aſſecutus, à nobis peſtem ybu )
εἰμῦνω!. (57.) .Γὓὢω βὶ
depellere. Ὶ
: : ; )
Ἡτοι δγ ὡς εἰπον» χατ᾽ ἀρ᾽ ἐζετο᾽ τοῖσι δ᾽. (ὴ ΜΜ
Certè hic ità locutus ſedit; his autem n N
ſurrexit. Meh τ
7. ͵ " ἢ - φ »». Ἀ τ Τ ἢ 16’ Π (62,) "
Κάλχας Θεςορίδης ὀιωνοπόλων χ ἄριο " “
Calchas Theſtorides augurum longè opti- h "
Ξ Ο ἐ
Π]ΠΒ) . Ν e
ἘΝ „ N , 5 5 Σ τ Ε ! Αχ!λ’ιν) }
ὃδ ἤδη (NB.) ζὰ τ εὔνταν (78.) τά τ μ ὰ
qui ſciebat & pPræſenti & —
ἠμὼμ
ἐσσόμενω, πρό τ ἐόντα» η
futura, & præterita,
ὶ 5 Τ ΕΝ Ο Ἀ Ὶ ΟΘΕΡῚ “Καὶ ΕΝ,
(:6) Αὐτιώσας» Aor. 1. Partic, ἀντιαῶ . de quo . u
(F57.) Αὐἰμύνω γ auilium fero, defendo, depello, di- linſmntn 1
citur quaſi ἄνευ μονῆς» absque mora,; μ { ene- μ
ficium ſine cunctatione. ὠμύνωι; Aor. 1. Infnit. ς 6
ἀπταμύνω ρνοἱ;εἶἰο, aveeo. e
(NB.) ἤδην» Atticè contract. ex ἤδ᾽εεν Jonicès e⸗ ;
„ 4 ὶ 2,/
ἤδιοι» 3. perſ.: ſingul. plusq. perf. med, ab ἀδωνγ μῃ
, , .
ſcio. “““ ᾿
(58.) Ἐῶν» Jon. pro ὧν» Part. præſ. ab εἰμὶ, ſum, ἢ)
, " Μ Lr

η ν,ςΜαααι. ῃ

ΜΜΡ“]ΓΜ

IIIADOS HoOMERI. 33
ι Καὶ ᾿ νήἡεσσ᾽ ἡγήσατ (59.) ἰ χαιῶν
Ν & navibus Dux fuit Achivorum
ὕλιον ἐἴσω (6ο.) '
ad ΠΠππππὶ :
HV (61.) διὰ μιαντοσύνην» τήν
Π ſuam propter vaticinationem, quam

Ε “πόρε Φοῖβ(Θ- Αἰ᾽ πόλλων,
ei præbuit Phœbus Apollo,

mr ἢ } Ος σφν (ό2.) ἐνφρονων ὠγορήσατο; χοὴ

ΠΠῚ }Οῃἓἐθξἶ qui ipfis benè ſapiens concionatus eſt, &
ο μετίοισ εῖ
dixit:
Τ Ὼ, Αὐχιλεῦ»γ κίλεαξ. (63.) μὲ Διὲὶ Φίλε»
— Ο Achilles, jubésne me Jovi dilecte,
μ ᾿μυϑήέσαῶι. ,
Ἵ eloqui
Πῃ C Μῆνιν

(59.) Η γίομαι, Præſnm, duco, Jux ſum viæ, plu-
rit facio, puto; hinc ἡγεμῶν» , ἡ. Dux, Prin-
ceps: ἡγησαμην» Acr. 1. ab ἄγωγ duco.
(60.) Εἴσω,» pro ei, Poëtic. additur ὦ , ut non
ſolùm ſignifcet ad, ſed etiam intrò: regit Ac-
ecuſativum.
(61.) Hy, Accuſ. ſing. Pronominis poſſeſs. 2. perſ.
ὃς» ἣν ὃν» ſuus, ſua, ſuum. o. Dativ. ab &,
Ε.
(62.) Poëtæ pro σφίσι, 1 αεῖνο plurali, utuntur Dua-
li σφὶν, per Apocop. σφὶ, per Aphæreſin, Φίν.
(63.) Κέλομα,;» RPoetic. verbum, jubeo, portor. Fu-
tur. χελήσοικα!» tonquam καὶ κελέομια!» κέλέαιγ {{ κ
cunda perſona Jonic.

24 LIEER ,

Μῆνιν Αἰπόλλων(ῷ- ἐκατηβελέταο (64.) ἃγα..

iram Apollinis longè jaculantis

re.
106ρ²
gis?
Τοὶ γὰρ (65.) 66 (66.) ἐρέω' Σὺ Φὲ σύν-
Igitur ego dico: tu autem pa-
Jο (67.) χαΐ μοὶ ὅ͵ῳοσσον, (68.)
ciſcere, & mihi jura, ”

(64.) Ἑἑχωτηβελέτης» , eminus jaculant, pro énn-

βόλος dem. ao pro «. Eolicè in Genit. ab 6nag

procul, & βολὴν jactus, μοά à βάλλω.

(6ς.) Tol γοὶρ» enim, igitur: τοὶ expletivum ſæpiſ-

ſemè jungitur & annectitur adverbiis, vel con-

junbtionibus, ornatüs, tantum gratiä. Καίτοι»
quamvis, ἤτοι.» ſive.

(66.) Ἐ᾿ γωώνη, Dor. ξ9 νρσα0⁰ olic. pro ἔγώ..
(67.) Σύνϑεο. Jonic. Aor. 2. Imp. Medii συντίϑη-
τ 15 compono. Atticè ν+ ⁰rο σύνϑεσογ ᾽
diſſolvendo s in 105 Jonicè σύνθεο.

(68.) O' μνύω 85 ὄμνυμι. ππαρᾷ τὸ ὄμυάτα νεύειν»
juòd jurantes annuant oculis. Put. ὀμόσω, αὖ

- ὐμόων juro, à quo & tempora ſumit. ὄμιοσσον ᾽

pro ὄμοσον» “Ἴ0γ. 1. Imperat. αὖ ὥμοσα.

μ en
η
[ ΜΗ

μ
᾿ ΑΙ'Ἴ!ὉΓΙΜΡΠΜ

᾿
!

. ηή

͵ (72.) ἴ

'

)
ὶ
Ἴ

ἐ κ
{μη} Ἢ
Ν eiun

60) Μ{

ἰ Tketort

——

᾽ Π Τ

Ι͂ }

" 4.,.᾿
"
Ν
'
ὰ
. }
Ἷ ὶ

"

ἣ
νγῖ

ἢ
Ο Ν
“νῃ

Π

“Π}}
{ Ν

ν

—.—

Uirlu μ᾿
Π

Ἴ}}}

᾿

͵

ὺ

Π

Ν "
. M "
Ἷ {

aſerm Ε}
Τ
ἡ Π .

β ILIIADOS HOMERI. 3 5
(69.) .¹ 7 cιο⁵R ἐσπεσιν

certè quidem mihi promptum verbis

. δχΧερσὶν εοἰρήξοιν. (70.)
& manibus te auxiliaturum.

" ὀ γῶρ ὀίομωαι ὦνδρα χολωσέμεν,

Certè enim puto virum indignaturum,
de 'μέγα (71.) παντῶν
qui magnum omnium
Ο Αἰργείων κρατίρι, χΐὼ ὃι σπρίϑον-

Argivorum imperium habet, & cui obe-

σαι ὐ χαιοί.
diunt Achivi.
Keelæααι õ Sre χώσεται!
Portentior εὐ Rex, quando iraſcitur

ἀνδοὶ χέρηι. (72.)

viro inferiori.

C 2 ΕἾσερ
69.) H' μὲν, omninò; cui reſpondet nde idem; ed
" ΎὉ "
hic expletivè.
(70.) A'6αοa, juvo, aurilior, Eut. ἀρήξω; propriè
opem fero in bello; 2412 ab ἄρας deaucitur.
(71.) Me neutrum genits, μέγας» μεγάλη. Hic
verò ponitur adverbialier pro μεγάλωξ.
(72.) Χεροίων » Comparat. pro egen, pejor, infe-
rior, ἃ κακός. Pozticum eſt, & 1 quibusdam
caſibus vertit e in 5 ſublato ον: ſie χέ("» Dativ.
pro χιρείον» ἀ in acuſ. G Norninz. Plur.

36 ο Δ ΒῈ I. :

ΕἾποβ (73.) γάρ τε χόλον. γε (74.) ℳ Ἱ ῃ
Quamvis enim iram & ἢ

ἀυτῆμαρ (77.) κατωπέψμ, ο γ;ιᾖ“ Γ
eodem die decoxerit, ε}
Αἰλλά γεὲ χρὶ ἱμετόπιϑεν ἔχθε κότον)
tamen & poſtea retinet iram,
ὄφρα (76.) τελέσσῃ !
donec perfecerit

„ „ ς . : ευγὁω:ᾧ ᾿
Εν φσήσεσσιν τοίσι. (77. Σὺ δὲ φράσαι; γιϊ ὶ

in pectoribus ſuis. Tu autem die, μ
εἴ με σαώσεις. . ἢ
ſi me ſervabis. κ ἐ
Ἱν J ὠπαμειβόμν Θ σπροΐι ἠῃῖ
Hunc autem reſpondens allocutus eſt 6 rumn
““όδας ὠκὺς Αὐἠχιλλεύς. ᾽ ὰ

pedibus velox Achilles:

—¶—

Θῳροήσας [1)θηήι
'

(73.) Περ» Particula expletiva; hinc καίστερ, quam: . ὰ

vis; nam ſæpèò ſignißcat quamvis, 49 ſæpè vacat; ὑνυῶν,
interdum reſpondei latinæ particulæ cunque. }

(74.) Τὸ ſyllalica adjectio, ſignifcat quidem, certè,

Jaltem: eſt etiam particula expletiva.

75 Αὐτῆμιαρν eodem die, ab αὐτὸς &α ἥμαρ, 1,
ies.

( 73) Οἴφρω; donec, ut, cui reſpondet τόφρα, tam-
iu.

-

(77.) Εδς» δὴγ ῥὸν» pro ὃσ,, , ὃν, ſuus, ſua, ſuum.

ILIIADOS HoMEHI. 37
ἨΠ; " ὶ Θαροήτας (78.) μάλα». εἰπὲ ϑεοπρόπιον.
Ι, Contfiſus valdè, dic vaticinium,
4 ὅ, σ! διῶτα. (79.)
quodcunque ſcis.
ἣ ῃ ουν μα (80.) γαῤ Α᾽πόλλωα ΔΙιὶ
ἰ Ν ι Non nim per Apollinem Jovi
Ο Φίλο. ᾧτε συ Κάλχαν
dilectum (cui tu Calchas
" κμὶ Ε υχόμεν( " Δαναοῖσι Θεοπροπίας εἰναφαί-
᾿ ΜἝ vota faciens Danais varicinia oſten-
reig,
dis) ὑτῖς
Ο ρυτς ἐμεῦ (81.) ζῶντίδ» (82.) καὶ ἐπὶ
ι quispiam me vivente & in
ς μ ᾿χϑονὶ ἐ ρχομενοίο» (8.3.)
terra vidente,
C 3 Σοὶ
ἡμ} (78.) Θαρσΐω» ἀνάαχ ſum, Μακοϊῆ præditus Jum,
ς ῥόμοίσμι capio. Aitic. ϑαῤῥῥωγ ὰ Θαρσοῦσ', τὸν,
rumn i fducia, duidacia. τ ᾿ ᾽
} (79.) οἴδαϑα. “Εοϊϊο. olde, βέν δγμεοβόην Ῥὴ9
" οἰδδας, Perfect. ab εἰδομωαι.
mum (80.) Ma, Adverbium jurandi, ſnitrer per, ali-
uslnin quanco negat per ſe, aliquundo adicitur εἰ ali-
quando etium aſfirmat. Sic γὴ idem; ſed affr-
,Viu, mativè lerumue fgniſic at. .
} (Ssrz.) E'ueb, Dortcé, pro εμδ. ΣῈ
(82.) Ζώω, vivo, in Infmn. ζἣν. pro ζ ἂνγ Doricé.
ετ } (S83.) Δέρκω, riρο, Aor. 2. ἔδαρκον, ἕ,Μ etarhe-
βύϑρακον. Sic ὁ εδροκα) η Prat. med. Pro δῈ-
4 τ ο .

38 LIBER I.

Σοὶ κοίλης παρὲὶ νυηυσὶ βαρείας χέϊραε ᾽ "

Tibi cavas apud naves graves manus

inoiget (84.)
inferet

Συμπάντων Δωναῶν, ᾽ ἣν Αἰγαμξ-

cunctorum Danaorum, neque ſi Agame-

μνονὼ einne,
mnona dicas,

ὃς νῦν πολλὸν (8γ.) ἀρις(» ἐγὶ
qui nunc longè potentiſſimus in
ςρωτῷ ἐύχεται Ay. '
exercitu jactatur εἰΐς,

Νά 4

Καὶ τότε δὴ ϑάρσυσε χρὴὶ ἐύδια (86.)
Et tunc jam animum ſumpſit, & dixit
μάντις ἀμύμων, ,
vates incomprehenſibilis.
Θυτ᾽ (87.) ἀρ᾽ ὅγ᾽ ἐυχωλῆς ἐπιμέμφεται:.
Neque hic ob vota non reddita incuſat,
ὄνϑ᾽ ἐἑκατόμβης, ;
neque ob hecatomben,

A2X ͵

(84.) Ε᾽ ποίσει. I. Fut. αὖ ἐπὶ ξ φ"έςω.'φἓςω, Fut.
οἴσω. Suep.
(85.) Πολλὸν» ἰομμρὸγ pro “πτολιὺ Poët. ſive Adverb.
ο Nomen.
(86.) Αἰνδιάῳ- loquor, dico, C εὑ ώομωαι. idem.
ἤυδᾳ Imperf. Indicat. ab ὠνοδὴ, dictio, vox; hoc
auten ab ἀνὼ, OQlamo, reſono.
(87.) O ὠρ᾽ ὅγ᾽» ῥγὸ ἄτε» ἄρα, ὅγε.

] Ι
ἢ ῃῆἆί)ὤι

Π ὰ

ΙΩ 4

ἀὐκὼνι

„ 0 ΈΎΤ

Ν .

Πφ

}9
.
ἤ ,
Π , ἢ}
ἡ
o) Π })

Π
Μ }

μ }}

ILIIADOS HoMERI. 29
Α᾽λλ᾽ ἕνος ἀρητῆρί(θ"γ) ὃν ἠτίμης

ſed gratid Sacerdotis, quem contumeli affe-

Αἰ γωμέμνων »

eit Agamemnon,

O'oJ' ἀπίλυσε ϑύγωτρα, χ ἐκ ὠσεδὲ-

neque liberavit fillam, & non acce-

ξατ ς ἄτπτοινω.
Π Π ὦ τ ρρο
pit pretia liberationis.

Trveæ (88.) 4 ἀλγὲ ἔδιωκεν ἑκηβόλ(θ»-
Idcircò dolores dedit Ἰοπρὸ jaculans,

& adhuc dabit;

c/ " [ , αδως —
Οὐὐδ ὅγε πρὶν λοιμοῖο βαβείας Χεῖρας

Neque hic prius à peſte graves minus

ἀφεξειγ (89.)

continebit,
IIglr (90.) Ὑ ἀπὸ πατρὶ Φίλῳ δόμφαι (91.)
quàm : patri dilecto reddatur
C 4 ἐλι-

(88.) Τόνεκ., factum ex τῷ ἕνεκα» pro τότε ἕνεχω.

(89.) Α᾽ πέχω . abſtineo, Fut, ἐφέξω. αὖ ἔχω:
Sup.
(90.) Ue, prius, anted, regit Iunfinit. & Indicat-

(9τ.) Δόμενα!» Doricè, pro δϑγα!» ἃ δίδωμι.

40 LiIBER .

ἑλικώόπιδω (92.) κώρην (93.)
nigris oculis puella

Αὐπριάτην (94.) οἰνάποινον (9 5.) Wyen
inepta, line redemptionis pretio, & du-

(96.) ᾽ ἱερὴν εἑκατόμίβην
cat ſacra hecatomba

Εἰσ (97.) Χρύσην. Tôr μίν μιν ἱλασσάώ.
in Chryſam: tunc ipſum fortè pla-

Me.

—

(92.) Ε'λικῶπις » (διοος» , , oculos volubiles ῥα-

bent, ab ὑλίκωνψ, idem; hoc autem ab' ἑλικὸς, vo-
Iubilis, ab οἱλίσσω, verto, volvo, circumago, im

tlico, ε᾽ ὦν, oculus, fucies, vultus, ab ὅπτομαι,
video. Sed ε ἡ, vox, ab ἔπω; dico. .

(93.) Κύρος. ὁ, Juvenis, puer. Jonicè κᾷρος, ut
τᾶσος ς binc xsoem puella, aliquando ſlia.

(94.) Αὐσσρικίτην, Adverb. non redempiò: Hle ta-

men A djectivum eſi, ab a privat. ξ᾽ σρλώομαι;
Jſeu potidr πρίαμαι; emo, redimo.
(95.) Δ'νάποινος, ſine pretio, ex . privat. ξ᾽ ἄποι-
vov, pretium redemptionie, inſeritur γ.
(96.) Αἴγω; duco, de aximatis: affero de inani-
matit, EFut. . ἄξω, Perfact. ἥχα. Atticè ἄγνς
χα, & pleonaſzno litteræ . αἰγήοχα, Aor. 2.
ἤγον. Alticè ἤγαγον ξ):ς,

(97.) Εσ, ξυδι, & Actic. pro sig.

Π
Ν
{

Μ
Μ

μ ui
τ κ

Π Ν
ἀιαῃι

—

ἐ μ ὶ

Π
[) Ur dn, ὦ

[πῤγ) τ

Ι

Ν Π

! Ὶ | '
[ ἐμρμή
Ν ,
Μ... ἵγ))}
ΙΜΡΞΝ.
[}}
ἷΙ.,’ ἀ }
ἡω }
"

{ Ν
Μ-ῳι',ἁ:ι ᾿

}
Ν ,

ῳῃ.} IIIADOS ἩΌΜΕΚΕΙ. 41
ὶ ο μνοι (98.) “επίϑοιμεν. (99.)
cantes perſuadebimus.
᾽ ’ Ἐγρον Ἐἰ τ τ ᾽ ε, Ω
μ Σ ὅγ ὡς εἷπῶν κατ᾽ d ἕξετογ τοῖσι
ῆ γ1} (ετιὸ hic ita locutus conſedit, his
}
ΠΒΗ autem ſurrezit
H'oo Αἰτροίδυς ἐἰυρυχροίων (100.) A'Ja-
„ Heros Atrides latè dominans Aga-
ΤἹ Πῃ
} ι
η { μέμνων
memnon
΄ ὅ , ι :
— R A' χνύμο(ῷ»» (1.) μένος 52 μέγ φςἓνξς
ὰ ΗἼ contriſtatus: irà autem valdè præcordia
Ctn , ἀμφιμέλαναι (2.) :
μ ΠΠΩ χ 2 . .
Aigme circumfuſa caligine
ὙΠ ,
Ὑ ΤΜ ' ᾽ Ὶ —
(([98.) Γλαάομαι» Prepitium reddo, propitio, placoz
inc ἱλάσκωγ idem, ἱλωσσώμεν(θ». Aor. 1.
Π { Part. Med. :
ί. } (99.) Πέπεϑον cum reduplicatione Jonica pro
Π ἔπιθον» πεπίθοιμιεν») Aor. 2. “6,. Optat. pre
ἐ{ πίθοιμεν, ὰ πείθω, perſundeo. ͵
ο ἢ (100.) Εἰνρυχρείων» Iatè imperanz, ab ἐνρώς» ὃ»
en ὶ laturs, 895 κρείωνγ regnator, quod eſt à κοαίνω
ΜΜΠΙ

Π

ἤιιβἶ:Ἄ
ἢ ι Π }

impero.
(1.) Αὔχνυμαι, ἀοίφον ægrè ſerene, ab ἄχος; τὸ, ο
lor, mror.
(2.) AM αιſαυ⁰0, utrinque? 2 igr -

Φρένες. φυϑα ἰγά ιήφ fuemo quodam deni-
ἓἕ ἓὓ;ὧ’ῤ"ᾳ

ln⸗

42 LIBER H. , πἀΐἷἴἷ
, ΄ τ ὰ Ὰ , ε ὶ }ν
Πίμσλαντ. (3) ὄσπδε (4.) de οἱ Μᾠξωᾗ{ζἴἓω...οιυ
plena erant; oculi autem ipfi igni ψ ἡ
λαμαετόωντι (5.) διχτη (6) ' "
lucenti ſimiles erantnt. μ
᾿ 2 τ Ἷ ͵{λ.
Κάλχᾳφντω ωςὤτ;ς'οι (7.9 XA õ hun
Calchänta primùm malè intuens ἡ Μ
σροσέαιστε, (8.) ὐ
allocutus eſt: ͵

“Ὁ ͵
Μαάντι χωχῶν . πώποτέ μϑὶ τὸ χρήγυον

Ver Ι͂ . ΕΝ, Ν
Vates malorum nunquam mihi gratum

U
Ν Ὶ Π ͵1 '
S ι
.Αὶί ' ;
ΓΤ 1

(3.) Π μστλαντ᾽. ἃ σπίμστλημιν Anomalo in μιᾶ ὃ
σλείω innſitato, impleo, ἐπίμστλαντο, Imp. Ράβ.
tert. Perſ. Plur. mplebantir, 87 φἰ)εξίο augmen-
. fatctozue Apoſtropho, στίμστλανγτο..
(4.) Οὕσσος: οαοοοοäzuαι. in {λρμαίάσσεε 25 Apocop. In
oose. Ν }
(5.) λαμκπετάω . luceo, ἃ λαμπες, λαμσαάδιοςν ὑ ) Ν
lampas z Boc autem à λάμπω .» lucee, dicitur Gg χ χ
duaſ: λίαν φῶ. Ροξία ἐ ſecunda contractorum, '
cuùm contractio } in &, aliud ὦ inſerunt prace-
dente longâ, praæcedente verò kbrevi, pro boc &
habent or δὲῪ στηδάω:, σπυηδῶ. Poät. πηδώω. -.ἜςἜ
λαμπετώωνει» λυμιασττῶντι» βοδέ, λαμπέτόων-, ζὖὖξἑπῳᾗ;”ἆ

, Σ Ν
e n
μ ὶ

1
{Π}

Ἶ

; μ Π
»") .1: “᾽ . “, ῃ
(6.) Εἴκω . ſimilis ſum, aſſimilor, cedo, oledio. }) Ἰῆρῃ μῃ
ὰ ; Ν }
ὶ

(7.) Πρώτιςιος» Superl. à πρῶτος ; nam Græci ὴ Ἰῆῃ
— ἴ Ὑ Πἢν

aliquwando derivant Saperlativa à Superlativit. ἰ .
»Ἢ ᾿ . Ἐ , ſ- i. —e ; Ὑ ΠΆς τ Ϊὰ Ὶ μ
πρῶτος Π ἡ πρότατος» εἰϊ0 «. ſaltague Craßir. !Μ;ςςἰωΐψ“

᾿

«

{{

Π Π
Ὶ
Ὕ

Ὶ
' ͵͵'.!ΤΚ1'͵’.͵

" μ
κ Μ ἐ
] ι|”ἁἶ,͵;ἷίΐ ῦ

Π

λ1}}. M,.

47 Π TN

——

ILIADOS HOMERI. 4³
Ald τοῖ ταὶ κακ' ἐσὶ φίλα Φρεσὶ μαντεύεῶαι:

Semper mala animo tuo jucundum eſt vaticinar:

LX r ₰ ἐδέτι. πὼ ὄπας ἐπίθ"»
Bonum aut nondum aliquod dixiſti verbum,

Ὑ} ἐδ᾽ ἐτέλεσσας. (9.)

neque perfeeiſti.

Καὶ γὺν ἐν Δανωοῖσι Ξϑεοπροσσίων ἀγο-
Et nunc inter Danaos vatieinans concio-

Ἴ ρεύεις

naris,
Ωἰἷς δὴ τῷ δ᾽ Ἑνεκά σφιν ἐκηβόλας ἀλγεῷ
quod idcircò ipſis longè jaculans dolores

πεύχει
facit, ; Ἀ
Ἰ σ᾽υνεκ ἐγω κέρης Χρυσηϊδος (10.) ἀγλα᾿
quoniam ego puellæ Chryſeidis præclara
Arona

liberationis precia .
Οὐχ( τ MXοo δέξαωϑαι, ἐσεὶ, σολὺ βέλομαι

non volui accipere, quoniam valdè cupio
ο αὐτὴν
Olnoi

(8.) Εειασα- Atticè pro εἰ στα» αααααrο ὥρακα.
Ε ἔοιασου» pro &taao αὖν ἔππω. ;
(9.) Τέλεσσα. geminatur σ. Poët. Aà πελέξω. ϑΩΡ.
(10.) χρυσῆϊς, Patronyenirnm, 4 χρύσης.
(11.) Οὗυ ante Conſonantem, & ante lenenz Voca-
lem, & ante aſperam.

44 LIEBER I.

. ὴ ’|’
. , ς Λ ῶ
ΟἾἴκοι ἔχειν, Καὶ γάρ ῥῳ Κλυφωιμνήςρῃς (δ ᾷςὺε ᾿
domi habere: etenim CQlytæmnelittæ ,
προβεβαλώ (12.) ΜΜ
Propoſui u.
Kueidine ἀλόχευ η ["}
Uxori, quam virginem puellam ἀμχὶ» ῳ ἢ
ἐπὸ ὠὠ ὅϑεν (13.) ἐσὶ χερείων, Π μ
quum non ſipſa ſit inferior, κ μ
» 5 Ν : . !
Οὐυ δέμας, (14) ἐδὲ φυὴν (15.) ἄτ' γὴ μ Μ
neque corpore, neque indole, neque καὶ εὶ "Ἱ
ἐρ᾽ ζρίναι» ὁτὲέ τ ἔργα (16.) τ μ ἐ{
n entibus, neque item operibus, εὰ
A'XX Π ἀ“ἶἓξᾳςι
.

(12). Προβεβελα . Ppratuli, malo, vel walui: 6 )
Perf. Med. προβέλομαι, iͤneſitat. à βέλομαι , κ
volo. Fut. βϑλήσομαι. Ὑ Ἢ
(13.) Eer, per Syncop. pro ἕοθεν, ῥγοῦ, ſui, bic, illa.
PFoët. & Attic. Joner pro ἃ Nicunt ἕον Attiei ald —
dunt Oev, ita ὅοθεν, Attici & Poëtaæ per Synco- ) δὴμ ἐ
pen Vocalis o, ἔθεν» ita etiam ἐμᾷ 65 σῶγ ſe ῥα- Bu, μ

—.—

bent. Eſt & ἔθεν pro 2, ſe. u
(14) Δέμας, τὸν corpus, indeclin. eſt. ae
(15) Gon, indoler, natura, 4 φύω, naſcor. e
᾽ 5 ὰ . „. 9, A une
(1 6.) veny : φξξ-ν δ 5 ἐ ἐξ'γ.ον ᾽ '͵!ι,τ;͵1ζιίε͵ἶῖἶᾖἓιίω ωιωπ,ἶέζΐ}
Sα, Accuſotivus partit aut ΓῚ Naenbl ſ- } ἧμ
, : Ἢ Ὴ "

βὸ eum MNomine, vel Verbo ponitu ἐλλειαστικὼς
deſeciente Præpoſteigne zaa&, φήά onſtrutio- ι
ο , Ἴ ι
nem dicunt Grammatici Snecaoclen.

ILIAD'OS HOMERI. 4 5
. 4 8 3 ; : ε 32 7 5 . ΕἹ
ὴ ἕωἔ’“ἑξ λλὲὰ χοὴ ὡς ἐβθέίλω δόμεναι «σάλιν, εἰ Τά
Μυεῄχμ.ᾷ nihiominùs volo reddere, ſi hoc
ἀμρινον.
eelſt melius:

inn βόλομ᾽ ἔγω (17.) λαὸν ᾿σόον ἔμμεναι; (18.)
„ wvolo ego populum ſalvum eſſe
Π Μ „ 2
: ᾿᾿ἀπολέσβαι.

ι " κ .
Ppoetiùs, quàm perire.
Xkora“ ἐμοὶ γίρας αὖ τίχ ὑτοιμέσατ᾽,
οο ὶ ᾷ mihi prœmium ſtatim praæparate,
7 ;
Π ἴφρα μιὴ οἷος (19.)
ἰ ut non ſolus

---- Argivorum fim ὴ munere: nam neque
ψ Μ Μ,1 .}} ἄφορε.
Λίυσ-

᾿ 1 }

(17.) Βέλομ᾽ ἐγὼώ. Ηἰς ſubintelligitur μᾶλλον.

ι

Π 11

”Ρ”Ἴἶ (18.) Elat, Iyfen. ab οἰμὶ, ſum. Jonit. ἔμαν. Do-
um ui, ricò ἥμεν 5 ὕμός. Atticèà ξμεναι. ol. ἔμιμεγαι,
ἰ Praot. εἴμεναι.
Π (19.) Οἷος, ὁ, ſöoluz, 95 οἷος cum aſpero, gqualit.
Nur. (20.) Αὐγέρωξςτος» ab d, privat. 8 γέρας» 1, præ-
an Nnl, mium, ( eſt, ſine bpra‿mio.

ἀ}6 ᾽ } " Ἧ ; 7 4 5 Ί
ἡμ! , (21.) B, diſſolutio, pro ὡ5 Præſ. aljunct. ab
Π ὐ ſum. : . ὙΝ
ν{“Μ η (22.) Fome, imperſonaliter ſumptum ſignificat,
ihtn *uum eſt. Perf. Altice, ab ἐΐκο» ſimilis ſum.
N. :

46 LIBEER I. 0
Λεύσσετε (23.) γὰρ τόγε πώντίς,. 3 o, " ἷᾧ
Videtis enim hoc omnes, quòd mihi ψ {
γίεασς ρχεται ἄλλῃ. (24.) Ὶ Π Ἡνᾗ
prœmium abit aliòô. Ὑ Π ἡ μ
: ᾽ 2 ΄ 3 5) ᾿ | " Π
Τὃν. δ' Μμαβεΐ ἔπειτά σποδ' “;εχψΛΜἐ τ !}ἜὉΓΠ
Huic autem reſpondit poſtea pedibus præſtans ἡ ἴ !
divus Achilles: ο Ν ἢ ἐϊ
9 Ἷ } ᾽ "1 ! 4
A'rgeidn ι⅞ε (25.) φιλοκτέανώτωτε (26) 4 .
Atride ambitioſiſſime, avariſſime τ ὴΝ

στάάντων ὙΠ
, ᾽ 1 negne

omnium: ξ
χἢ μ

Πῶς γάρ 4τοιι δώσεσε, γίρας η μΐηη
Quomodo enim tibi dabunt prœæmium
" Αγμὶ
με’;-αζθ“υμοι. Αχαΐωἶἰ ' 'θ ΑἔΠΜ
magnanimi Achivi? L

ο η Π

τ

(23.) Βλέασω 85 βλέωστω« υἱάεο; ſed ol. βλέσσω. ,;ξΐ;;“ζζ““ΐ’
) Μ

Hinc auferendo . interpoſito v. 6 λένσσωοῦ- . "
ticum. ἡΠῶ ι ἢ)

- . Ἀ ῃ ,
(24.) Αἴλλιῃ» aliter, alis, ad alium locum. Adverb.) e ,
à Dativo Fyrymin. 7) . Δ,;ᾧ“ζ’“
(25.) Κύδιςος; ο,..ἳπζενἶ. αὶ κυδιρὸς» ὃ» glorieſus, ἃ Λ.
χῦδιος» τὸς gloria, laus. Ω)
(26.) οναααορ 95 ρς:!ἶῃᾗωαω αιρἑέἶω, ava-
γ2» 4 ² κτέανον»γ Pot. idem, quod χτῆ-
μμᾶ. Ρ0||ΐζ΄ 10.γ ᾧ κτάομαι») ρα70) acquiro.

— — =
=
= =☛

, δὲ
Π Πὴ

") Π
ἀ! "
ἰ . ͵ΐ΄ίἰ’, '

" IIIADOS ἨΟΜΕΒΙ 47
" ἄχ Οὐὐδετι σγῶ ἴδιμεν (27.) ξυνήϊᾳ
ῃ Neque idem adhuc ſcimus communia
χείμενα (48.) παλλά'
repoſita multa:
eren Αλλὰ τὸ μὲν πολίων (29.) ἐξεπρώδο-.
ὑ Sed, quæ quidem exurbibus deprædati
er, τὰ ReNαααα s, (30.)
ſumus, ea diviſa ſunt;
χ ι} Δαὲς δ᾽΄ ἐκ ὑπίοικε παλίλλογα (31.
Ἷ γώ (3

χ: 1 Populos autem non decet recollecta
σαῦτ’ ὑπαγείροιν.
hæc congregare.
ο Αὐλλὰσὺ μὲν νῦν τήν ὰ Θεῷ σρόες (32.)
ἙΞ;“ Ὧ εὰ tu quidem nunc hanc Deo permitte:
ln ἀντὰρ Αὐχαιοὶ
at Achivi
Τρι-
. (27. ) ᾿͵Ι”σν;μ,ι, ſcio, in, Plural. ae. Syncop. ἴσμμεν.
τ δἦ ἐἴδομαι; ſeio, Ἰόγμαν. Doricè, ſive Wol.
(28.) Kéco, 95 κεέξω. κέημι 95 κέεμαι: binc Craſt
1 κέίμαι, jaceo, Imperf.- ἰκθίμην. Fut. med. κρίσυ.
Ὶ΄ Μαιγαεῖο, poſitus ſum, repeſitus ſum, Δ hic.
deln A (29.) Τὰ “πολίων-. γε urbanc. τ
(30.) Δέδωςει. τεν ὰ perſona Perſecti Paſſvi ab
! innſit. δάζω, divido, à διαΐω, Φ᾽αΐω, idem.
(31.) Παλίλλογος» ὃ, rurſus numeratus, vel col-
lkeeöälus, πάλιν, rurſur, 85 λέγω; lego, eligo, nu-
mn iin mero.
Ἅ (52.) Πρόξι, Aor. 2. σρροίημι.

—

48 LIBEH .

σομεν»(35.) ἀϊκέ (36.) πτοθι (37.) Ζεὺς
ſabimus, ſiquando Jupiter

Τρισλῇ (339 τετραπλὴ (34.)ἕ 7 ἀσογ- ᾿
tripliciter quadruplicitérque compen.

Δῷσι (38.) “Φόλιν Τροίην οὐτείχεον (39. Ega- ςἕἷυέωὲ ἐ

᾿

Μἶζ ᾿ !

Π
"
Ι

»ξξμπὤεε;

Ἵ

det? urbem Trojam benè muratam de. ἰ IWn-
λαασάζαι. (40.) 4n
bellare. μ
ΤΟ’. δ' αωὥμθίβὄμενος ΄σ΄ῃ οσξφ” κρὲ-ἷῶγ ἴ γυἓ“ζ)
Huic autem reſpondens ixit Rex Νρν!
} («ἶπων|
Α’γαμξμνων' ἐ Πῃ Π ῳ... '
: Μ π MV
Agamemnon:
— Κλέχστε i
μ μ

(33.) Τρααλῇ» tripliciter, 4 τριασλόος, ὃς» Fam.

ἢ. triplus.

(34.) Τετρασυλῇ, quadrupliciter, à τετρακσλόος,,

quod a τέσσαρες; Atticè τέττατες.
(35.) Αἰ ποτίω, τίσω, compenſo, à Tioo, ſupr.
(3 6 ge pro ce, Dor. utinam; ſic ἀΐκε» pro &at
7, hic.
(37.) Πόθι» ubi, quò; στοθὶ, accentu in ult. alicubi,
aliquando.
(38.) Δῷς» cum jota ſubſcripto, Jonicè pro d'.
3. ſing. Aoriſt. 2. ſuljunct. abique jota ſub-
ſeripto, eſt 3. plur.
(39.) Ἑὐτοίχεος , benò muratus, ab εὖ 45 τόϊχος
mururst, quod à τεύχω.
(40.) Λάσστω, lamhendo bibo, propriè àt canu: eſt
etiam evacuo; binc λαασάζω, νοααουT—ο, perdo,
idem. ἐξωλααζ οἰν, debellare, vaſtare, diripere.

1

Π

κ ὶ

Τ ῃ

ἐ μ !

ὑ Πηήγμω
| Μ , G Μ
Τένησαι, ſn
ἐ
ι

ILIADOS HOMERI.

ὴ Μηδ᾽ ἕτωξ, ὠγαθός περ(41.) ἐων. (Θεδείκελ᾽
Neque ſie, quamvis ſis fortis, Deo ſimilis

Ἀἰχυλλεὺς,
Achilles,
KxτWσ⁵% v ἀὀποὶ ὁ «αριλεύσεαι (42.)
falle mentem, quoniam non ρῥγατεσὶ δὶ}
ἀδὲ μὲ «οείσρις..
neque mihi perſuadebis.
H : }ἓὖἓ.λαςϊ, ὗ'φρ᾿ ᾧυ«τὃς : ξ’χῳς ”γ’ἑροις' 3
Nunquid vis, ut ipſe habeas prœmium,
dordo ἴωμ ἀὐτως (43.)
ſed me in vanum
Ηἶϑαι (44.) δενόμενον» (41.) χέλεωι δῈ μὰ
ſedere indigentem, jubes autemme
ry δ᾽ dwοοπα
hanc reddere?
D A'X½

(41.) AJa τσα iſta adjectio Pllabe ſignificat ſe-
ps quamvas, etſi. :
(42.) Παρέρχομαι» ῥγαίεγέο, tranſeo, ſupero cur-
rendo, & generalit. ſupero, quocundue modo.
παβελεύσεαι» 7ομίεδ pro παρελεύση. Fut. ſing.
2. perſ. . Ἀρ ι
(43.) ἄ'ντως» fruſtra, temerè: communiter ſic, hoc
modo. 65 ;
(44.) Hat, ſedeo, ab ἕω » coltoco. ,
(45.) a Pro Jeöααα 2 Epenth. Kol. ev,
ligo, indigeo.

LIBER I.

Αὐλλ᾽ οἱ μὲν δώσεσι γίρας μεγάϑυμοι αὶ
Sed ſiquidem dabunt prœæmium τηδρπαηίη

Αὐχαιοὶ» , Ὧν ἵ
. . Π
Achivi, ἐμ8! ὶ
ῃ
' ῃ !
Αἴρσαντες (46.) κατὶ οδϑυμὸν, ὅπως " μφ
accommodantes ſecundùm animum meum, ut π K.
) 5 D ἢ, ἦ, !
ωντα’ξιογ ἐςωϊ. (47.) " ἑξ᾽) Μ
æquè dignum ſit. » "
Π ἢ }
Ἅ ΄ λ 5 ἰ υν
Εἰ δῈ χε μὴ δώωσν, ἐγὼ ΦῈ χρ ξππσ;ῃ“ω μ
51 autem non dederint, ego certè ἥ
Π
3 ε ΜΗἩ
ᾳυτὃς ἔλω:ωΐιι. (49.) ⸗ Τ
ipſe accipiam.
| ᾿

Η τεὸν, (50,.) ἢ ΑἼἴωντίϑ" ἰωὼν (51.) γί-
Vel tuum, vel Ajacis veniens prœ-
ρ 5 O' υσ ΞΘ“
mium, vel Ulyſſis
AEo

'

(46.) Αἴρω, apto, coapto, & neutraliter congruo.
Fut. A α ( ἆ’ςσω, Kol. hinc Aor. I. ἥρσα;
Paxticip. ὥρσας.
(47.) ἔπξαι; Sncop. pro ἔφεται.
(48.) Δώωτσι; Poët, pro δ᾽ ὥῶσι. :
(49.) Ἐλωμαιγ “ον. 2. ſub'juntt. med. ab διλον»

quod eſt Aor. 2. Verbi αἱρξω» capio, mituatitius

ab ἑλω.
(50.) Τεὸς Dor. & Poët. pro σὸςν o. in r. muta-
to, & inſerto ε.
(ξ1.) Τῶὼν Aor, 2. Part. ab Aαa, Vade.

"

— Δπὸ σσε

Ὑ
"

Ν,, '
, ln ſeni

62) kouu.
μ μ

6) Mutate,⸗

Π

Ὅ' (μῆνην

μή μ μ
. 4
.

1
}
' Ν
" '}. Ἠπ’ἑςζ) ͵
Ὠ }}}. }
Π μ ;

21
, Π

Ἷ 0 enn

Μ

ἰ;"υωτω’ί!εζ }
μι4|..}

ὶὶ Ν

ὁ τ }

ILIADOS HOMERI. 51

Aha ἐλώ' O' δέμν κιχολώσεταις
. abducam accipiens: ille autem iraſcetur,

ὄγχν ἵκωμαι. (F2.)
44 quem ibo.

A'XX ἥτι μὲ ταῦτω μετῳφρασόμεδ.-

Sed cerlè quidem de his poſt conſulte-
da (53.) 1 ἄυτις";

bimus etiam aliàs:

2 „ — ͵ Ε "
Nyy δ᾽ ἀγε» ναηα μίέλανναν ἐρύσσο-
Nuncautem age, navem nigram deduca-

μὼ (54.) εἰς ἅλα Z MNRay,

mus in mare divum,
00 δ' ἐρέτας (75.) ἐπισηδὲς (56.)
intùͤs autem remiges idoneè
Ὦ λ εἰγεί-

(52.) ἵἵΐκωμαι. Aor. 2. ſubjunkct. lerbi ἱκνέομα!»
quod aliquando ſignificat invado.
{53.) Μεταφράζομαι, poſt delibero, μεταφράζω:
interpretor, à φρώζ ὦ, dico.
(5§2.) Ἐρύω» traho, item cuſtodio, libero, tueor,
ἐρύομεν» pro sοορονρειαν ὦ» per Sholen. Ita
ἐρύσσομεν» pro ἐρύσωριεν» σ. etiam Poetice gemi-
nato. ⸗
(55.) Ἐρρέσσω» remigo; propriè : bine olrne „ ἂν
remex, 85 ἐρετμὸςζ» 8 05 remit. εἰς ἐρέτας
εὔγείρομμν» ἷἷἁ:ξ{ἶ], pro δἰστωγείροιμε» ἐρέτας.

(5§6.) Ἐ φιτηδ ς Adverb. ſtudiorè, de induſtria,

αὖ ἐποιτηδὴς. πεσε[ζιγἰω,ἐάἷοχιεω, amicus, 45
Euſtathius dicit ἰασιτηθὴς ἐ{16 pro ἐ τηθ δἷς.

{

Σ LIBER I.
ὠγείροιμεν"» ἐς δ᾽ εκατόμβην Π ;
congregemus, intus autem hecatomben Π .
Θείομεν, (57.) νδ᾽ ὠντὴν Χρυσηΐϊδα παλλιι., ὴ
ponamus, ipſam Chriſeida Ρυΐ κ
πάργμον (58.) ͵ ῚΣ
8η15 "
chram g - ιοτκι

Βήσομϑμ» ἔζςξ).) ℳ« δὲ τιξ. ἀρ. κ καὶ
ςι : . n " ζκ: ἷ τ
aſcendere faciamus; unus autem aliquis per ὐ !

ςφ τ ο ό ἔξώ
; ανοὶ λήῆφο ἐφ Ἴ . "
χὺς 0 βοληφόρ(θ» ἐφω, ἠἐμ ( "

fetus vir conſiliarius ſit, Ν ἄμ
. ς el "
Η Ο Αἶἴας.. ἢ Τ δομενεὺς». ἢἢ δῶ. ᾿ν (
3 γ6 ] 14 — mgllnn
Vel Ajax, ve omeneus, vel divus εμται
Ι Ἱ
ΟἾδυσσεῦξ» '
Ulyſſess ͵ ; —,—
ὶ σὺ Πηλοίδη, πάντων ἐκπίωγλότατ᾽ (60.) } μ
Vel tu Pelide, omnium terribiliſſime Ν
ς μ ἰ Π |'᾽
.“ξ’ἆ ρων» “ ἡπηάνφρμι
Virorum, 6) μ Π Π
, ) Ἷ
ΟΦρ. ΝΗ ἐμμ,
4

(57.) Θῶμεν» 1. perſ. plur. Aor. z. Act. ſuljunit. Σ
Verhi τίθημι» pono. Ῥοξιεϊοά reſolutione ϑεομεν» ἵ μ
dJeinde inſerto i. Scouer, mutato in o. per ſtolen. Τ
(58.) Καλλιασάρῃος Pulchras habeny genas, Δ rln zi,
χοίλλος 85 παρειαν» n, gena. ἦ μ }
(59.) Βήσονιμεν» per δρ[οίερ) pro βήσωμιεν» 2 βαίνω, ὑ
βύσομαι» ργϑάϊον, “ enlihi
(60.) Ἐκωαγλος- αÜ horribilis, ſtupendus, ve- „ Π
bemens, per Metatheſin, pro ἐκασλαγος» idem, Ν

ab ἐκασλήσσω; percello, perterrefacio; ομαι ſtupeo, : )“;ΐ Π
percellor. "

" ἥμι,

en

κ

Ι,

ἣ
ψ; "
μ ἰ ἢ
Υ

} γ[ } /
vulpinã mente,

Τ}

.

—
Π .Ὸ
Μ}}}}|.΄

Ἷ ἆἷὢμυῃδ Ί "

ἐμ"

“μ

εἰμν)}
μ

͵ IIIADOS HOMERI. 53
ΟΦρ ἡμῖν ἑχάεργον ἱλάσσεαι ἱερὼ
ut nobis longè jaculantem places ſacra
faciens.

τὸ σδ᾽ ἀρ ὑπόδρα (62) ἰδὼν ππροσέφη

Hunc autem torvè intuens allocutus eſt

πόδας ὠχὺς Αὐ χιλλεύξ"
pedibus velox Achilles:

᾿Ωἶἷμοι (63.) ἀναυδείην (64.) ἐπιειμένε» (6,.)
Heu impudentiâ indute,

κερδαλεύφρον»; (56.)

D 2 Πῶς

᾿ " . Ἴ —,—
miſinu !}} (61.) Ῥεζω - facio, ſacrifico. Futur. βέξυ» ᾽ Me-

ἐφλ ε, ἐρξω- tanqnam ab ἔργω. Prat. χω.

(62.) Υἱχόρα- ᾿οντ'δ, per pleonaſm. 19 , ὑπσόδρω,

idem, ab ὑφοράομαι. ſubaſpicio, torvè aſpicio.

(563.) Üοι pro ὀίμοι» hen mihi, vox dolentis. οἱ
“

regit aliquando Nominat. Dat. Accuſ. ὦμοι»
jungitur Dat. vel Nominat.

c .

(64.) ΑἸναίδ εια . ἡ, impudentia, ab ἀναινδῆς, im-

pudenr; hoc autem αὐ ἀϊδ᾽ὡς» ἡ» 8 αν privat.
ὠνα dbein, Jonicè.

(65.) Ἐ ττιοιμένος» Part. Præt. Perſ. Paßs. al at-

ἔννυμι; vel ἐπσιξω» pro quo in preſa dicitur εφθι-
evoc, ab ἕω» induo.
(66.) Keoaρννοσνο ὃ» , animun, babent aftu-
tum & avidum, ἃ περδ᾽άλεος» atetur; φποῦ d
χέρδος; τὸν aſtutia, vel vulbinam & leoninam
mentem habens, à κερδ᾽ ο » vilper, λέων» leo, ἐ
φρῆν, men:.

54 LIEER 1,

Πῶς ἶτι’ς͵ το πρόφρων ἔπεσιν “πείϑηται
quomocde aliquis tibi promptus obedieng verbo
. A αÜ⁰,
erit Achivorum,

ἡ Ξ ΄ ' ΐ
Η ἀδὸν ἐλθέμω, ἢ ὠνράσιν ἵφι

vel ut 86 inlidias eat, wel adversus viros

μάχεῶϑαι:
fortiter pugnet?

Οὐυ ἐγαὶ Τρώων - εχ ἤλυϑον.
Non enim ego Troſanorum gratii veni

1τäο (67.)

haſtatorum
Δεῦρο (ὅ8.) μαχησόμεν(", ἐπεὶ ὅὄτι μοὶ
huc Ppugnaturus, cùm nulla in re ἱρίος
εὐἴτιοί (69.) εἰσιν.
incuſare poſſim.
5 { 9 2 Ἅ
) γεξρ πώσοτ ἐμες βῶς (70.) ἤλα.
Non enim unquam meas boves abege-

σὰν»

(67.) ΑἸχιμητώων-» olicé pro ὠμχμητῶν, ἀξχμη-
τὴς. bellator, ab ὠἀξχιμὴ, cuſpis.
(68.) Δέυρο» buc, pro quo Attieè Revei.
(69.) Alriæ, culpa, cauſa; hinc αἴτι(δ., 6, reus,
accuſandus ob rem aliqusm, utpote ejus austor,
Jſubpplicio dignu. |
(70.) Ββς, boy vel vacca, βοὸς, ὁ ε᾽ ἡν Acenſ. plur.
βόως» βΆ8ς.

͵
β

–
ἘΞ
=
S
— =
E
ἘΞΗ

ΩΝ,
Ε,
) ι
ῃ ἐ
.
Ν }
Μ } ἐ }
ἥ Π ἜΝ
ἴφ ;
in.

7

Μ

" 8

( μῃ καὶ

Π ἢ α

Π κ -
ἐ Κ60}ν
! ἰ,.

ἤ Ἵ

—

Ἴ
'
δὴ
ἼΩΝ
εὴ

IIIADOS HOMERI. 55

ψφὰν (71.) δὰὲ μὲν ἵσσισες» :
runt, neque equos,
οὐδ κῳοὐ ἐν Φϑίῃ ἐριβώλακι » (72.)
neque unquam in Phithia gleboſa,

βωτιανείβῃ,) (73.)

populoſa,
Καρασὸν ἐδηλήσαντ᾽. (74.) we (75.)

fructum læſerunt, quoniam

ο

ἐλα «ολλὰ μεταξὺ

valde multi

Οὐρεώ τε σχιόεντα (76.) ϑόλασσί τε

montes umbroſi intermedi ſunt, ma-

ἠχήεσσα. (77.)
réque reſonaus.
D 4 AQAQ,

—

(71.) Ἐ᾿λοίυνω- αὖ ἐλάω- impello, ago, inſtituo, e.
cito, percadio, vulnero, ἤλωσωα: Aor. I.
(72.) Ferßes)Xak, ὁ» ἡ.» 10, Valde gleboſus, ab et,
quæ anget in compefitione, & βῶλ(θ» , gleba
(73.) Βωτιώνειρ(», alens & educan. virot, à βῶ -
7 -
σις. ſäam. αὖ ο βώτης- paſtor⸗ quod 2 βόσκω,
paſco, o. mutato in .
(74.) Δάλξω, Iado, clejuas media vox cſitatior, dici-
tur quaſi δηΐον λάω » Poſtile guatppiam intendo.
(75.) Εἰωϑιὴ . pro wνοαα, auferendo d, cum, no-
niam.
(76.) Σκιόεις, b, umbroſur, à σκία, , umbra.
(77.) H'ρ.aſιο, ὃ» γοζόπαρον, ab ἤχος ν» 850 ſonus
Δ Δ Ρ

44 LIBER I.

Αἰλλώ σοι» A* d*ναhc, ἄμ{ ἑσπόμιϑ᾽ (78)
Sed te, valdè impudens, conſequimur, κν'

ὄφρω σὺ χαίρυς.
ut tu Laue EcS,

Τιμὴν ἀρνύμενοι (79.) Μενελάῳ, σοί τε χυ

honorem conſervantes Menelao, tibique cani.

vνα 3 (80.)
no vir vultu,

Πρὸς ᾿Τρώων: Τ ὅὄτι μετατρίαση, ἐδ'
à Trojanis, quos neque revereris, neque
ἀλεγίζ εἰς. .
Curas,
Καὶ δὴ e γέρας αὐτὸς ἀφαιρήσεδα,.
& jam mihi prœmium ipſe auferro

ὠπειλῶς (81.)
minaris,

Ω ἰσὶ ωὄᾗ)ὓ ἐμόγησα, (82.) δόσαν (83.)
ſuper quo multùm laboravi; dederunt ὑ

—. —

(78.) Eowopapadditog. prodwνονaaρ Feguor, in cu-

Iun temporibia αρὸ omittitur ε, at, σασξ pro
ἐσαθϑ. ῥ70 710 σασέίο» in Imperativo. ὲ
(79.) Algeo, tollo, capio hinc φἴρονομαι, idem.
͵ Σ , , 4
(80.) Ku ὥσης. 0 babens canu vultum, à χύων,
cani, & ὧψ. Vultue, oculur.
(81.) Αἰσσριλξως minor, glorior aliquando.
7 ΄ 7 " .
(82.) Μογέω; Laboro, patior, idem, μογένω.
(8 3) Abéoαν Zonic. Beät. pro ἔδοσαν. Aor. 2.
ἐδὼν, ἃ ἐ ίδωμι, ΄

μ

ὡ“"Ἔμμ
lofnoruneen⸗
ἰϑμν {{
ἰ ι

τ μ
Ἢ μ τ

ι

α ἰμὶ δ
ὙΠ ε,

ἴ δνμήμημ

))}

HZ

r Π ς

Ἡεπε};ο͵ ὴ

ἢ ΜΜΜ Ϊ
ῖθνἓΓθΠδ ᾿]

Ὶ
'

'Μ’} “,... Π

' Ιζ)ἷῖ ὶ

γῃ ( Μνμ

᾽ eun

Hiantu, 7
Ο 0" ί ͵} ΙἘΓ
ι
'! ℳ 2 gin
r
n " ἆώ

ΗΜἨ

Μ ῃ ι |ἷ

ῃ

!

ILIADOS HOMERI. 57
t μοι ἧες Αἰχαιῶν. (84.)

“Γωκεω mihi filii Achivorum.

ον μὰν ισοί ο☛ Ἶσον ἔχω
Non equidem ribi unquam æquale habeo

egac, ὁασχσότ᾽ Αὐ χαιοὶ
prœmium, quando Achivi

Τρώων ᾿ἐχασέρσωσ᾽ ἐυγωιόμένον (85.) στο-
Trojanorum deprædabuntur benè habitatam

λίιϑρον. (86.)

urbem; 8

A'XX τὸ «ὐλέϊον «σολυάϊκίῷ- (875)
Sed quidem majorem partem impetuoſi

αεοισ
helli .
“Χἃρ,ς ἐμαὶ διεσσεσ (88.) ἀτὰρ ἥἤν “πποτε
manus meæ gubernant; ſed ſi quando
Ὦς δᾶας-

—

(84.) Υἷες A χωιῶνγυἱνί Achivi.

(85.) Εὐναιόμενος. benè habitatus, ἃ γαίω, habito.

(86.) IrOα²˙zρο, σὸ, addito r. pro “σολίεβρον.
T, urbs, à πσόλις, ἡν idem.

(87.) TloQxvqik, b, impetuoſus, «ολὺς, 5 ἀἴσσω,
impetu ruo.

(88.) Εἴσω, enro⸗ Ὅ deror, trabto; binc Jis o, ad-
miniſtro rego, ſed wν, cum tenui, dico, ἐ ὅπο-

μιν

8 I. 1BER I.
; 3 ε; ᾿ :
ἱνιο venerit, μ

Σοὶ τὸ Ὑ τ ἶ
ο γερῶς «σολὺ μ,ε»ιξ οὕ, ξψὡ 9* ὁλι “ἢ [ὦ
Yoy τε ὢὗ ῥ ΡΠΙΘἌ

tibi prœmiut ὃ maj
prœmium multò majus, ego parvumque
}

φἱλον T e
dilectimque hororn ,

1“ι;ὕεπε νἔπὶο ΐἆ ιζ”ὤ ἐστὴν (9ο»λπεκάμω(91.) ψ
; aves, poſteuam laboravi 6 . 1 ἢἢ
τ Π

«πολεμίζων.
bellans. Ξ
„ : Χγφαἔω:υ
ΙἹἹΤἝΠΟ . da ςφριν δ' 3 9) Τ
autem Penz; ein „ „
: vado Phthiam, quoniam o ἐ μλν " "
ὦρἷἵρον (92.) ἐς!ν ἜΝ
γ μ 0
wicho. ςἰμοςγ 05 diviſio, aα Ογάϑυ ς quod 264 ἀ }Ξδἷμε':,ἶ)ω, "
: , Σ
(90.) Ἐ πὴν» cùm Ἀ
: ,poſtquam, pro ἐσσαὶ Π μ
αν. 2 0 ἐ ὧν» ᾽ unili,

(91.) Κεκώμω, . :
: - Π Σ Θ 7. [ Γ .
duplicationem hab . e Verli καϊμινωγγέο Whhi
T - Ξ Ὧ 2}} ὶ ἐ ἴ |('΄ ,
ῬΡῬγαΐον. χέκμηχα. eritt. Eltier. A Kα. 9) gerlurn

Ν Ν Ἵ}, ]
μ
Ὶ Ὶ Ν
ψ } ἐ ἿΗ
! ᾿᾿)ν:!ψἑν
!;ἕ'γ Ἷ

ΐ teſt arz, , Conharer. Φοῤτει , in plu, 0
Π ε ᾽ portare⸗ 5 des 4.4]] , " -

Ann ὼὰ

Ὦ ψχηὶ

| ζ Π ᾳὤάὶὦ
η

" ι}}}
ἐ ΠΠ}}"
Π ἴ

11
Δ Π
᾿

μ
) }ὰ

) )
. ῃ ο

ILLIADOS HoOMERI. 59
οἴκα δ᾽ ἡμεν(93.) σὺν νπυρ-ἶ κορωνίσιν» (94.)
dommum ire cum navibus roſtratis:

δε σ᾽ οἴω

neque te puto;,

Εἰϑαδ᾽ ὠτιμῷ- ἐωνν ἀφεν(δ» καὶ πλᾶτον
Lic inhonoratus cùm fim, divitias & opes
ἀφύξειν. (95.)
exhauſturum.

τνι M ἠμέβε ὕὑπειτώ ἄναξ ἀνθιρῶν
Huic autem reſpondit poſtea Rex virorum
᾿Αἰγωμέμνων;
Agamemnon:

Φεῦγε μώλ᾽» εἰ σοι ϑυμὸς ἐπίσσυται. (96.)
Fuge ſanè, fi tibi animo ſedet:
2 σ' ἔγωγε
neque te ego

, Αἰσσϑθο.

(93.) Τἴμεν, Dor. pro εἶναι, ab εἶμει, eo.
(94.) Κορώνη» corniæx, Jammitas in curvamine
arxrcus, eneralit. duavu ſummitat. Eſt etiam
inflexum illad, quod in navu puppi viſitur;
itens quiequid inſiexum. Item eoroena; bine
vopei, ὁ» ἤ» ΠΑ͂Ό.
(91.) ΑἰΙφύω., baurio. Idem ὠφύσσω. ΕΗἰς autem
ἀφύξειν, Μεεαρῥονϊοὺ, acuiſitum eſſe.
(96.) Σειω- ἐφ σέυω; qguatio, incito, fugo, pello; Ω͂
σξέυω. “«(ογ. ε. ἔσενν.» κ σένω» aufertur ε. Poéti-
ἐεὸ; binc συΐω) & Prater. Paßs. εαααα ς9 22ε-

60 Τ ΒῈ I.
Λίσσομαι εἰνεκ (97.) ἐμέϊο μένειν" Παρ᾽ ἐμοί Ἴ:
rogo gratià mei manere: Apud me

χοὶ ἄλλοι-
& 411 erunt,

ΘΥ χέ μεὲε τιμήσεσι,» μάλιαω δὲ μητίς
qui me honorabunt, maximè autem pru-

τὰ (98.) Ζεύς.
dens Jupiter.

Εχϑιςῶ. (99.) ε᾽ ΄ μοι ἐσσὶ (100.) σδιυοτρε-
Inimiciſſimus autem mihi es regum

φίων (1.) βασιλήων
à Jove nutritorum:

Αἰοὶ

(97.) Εἷ’νεωἐργοἔνἔ;ια.

(98.) Μητιέτης, , prudene, ſapienr, à μῆτις, , cen-
ſilium, deliberatio.

(99.) Ἐ χθρὸς» inviſis, gquem odimzus, item gui
odit, generalit. inimicin. Conzparat. ἐχθίων. δΖ-

Δ

ε ; ;
berl. ἐχθις(θ». ab ἔχθ(θ).; τὸ, odiune.
(100.) Ἑ σσὶ; Ροξὶ, 27 &, ab εἰμὶ, ſum.
ξ ᾽ Ὰ .
(1.) Διοτρεφής, , Jove nutritus; ῥὴς epithelon re-

Ν ᾽ ΠΘ .
4 29391) νεἰ Ἰἶὖθνέ , ;7οτ͵ε 0710 2629 ducant, vel

Ν
ἡπδά ab eo regnum ſint aaeſii, à Διὸς, ζῷ᾽ χρίφω
nickrio. ἐ ἐθῶ τ

Ι...,υθ'

εῚ
ὑ

ἶ ΜἨΠΠἩ

Π

ὐ
Ἰμὴ Ν
γμμ μ
πἰμθ G
)
{μϑνιμη ὶἀτιςἑᾳ
Ἴ.}}}ν

"
᾿ ἵμι !
Ἐ μ η
ι πιδ
Men idi ſe⸗

—.6—

ι
Π }
᾽ ᾿"3τ’!“2᾽} ὑ ἢδ

Ν
1 Ϊ
Ν ,
ᾳ.ι)}ἓ.ας.ξν);;[;πω
Μ
" μ
,}}} Ἱ
᾿ Μ͵Μ,ξῇ;μχ

Ε. ILIADOS HOMERI. 61

ἐά Τ Αἰρὸ γώρ τοι ἔρις τε Φίλη, πόλεμοίτε,
Δ} ſemper enim tibi contentioque grata, bellaque,

] μώχαι τε.
pugnæque.
Ἐἰ μώλα καρτερός (2.) ἐσσ Θεός σε (3.) σοὶ
Si valdè fortis es, Deus οετὸ tibi

} χόγ᾽ ἐδωκεν.
hoc dedit.
Olaad ἰὼν σὺν γπηυσί πε σὴβ πχρὴ σοῖς
Domum vadens cum navibusque tuis, & tuis
eanin ἑτάροισι, (4.)
5 μῃ] [06}15; ,
Μυρμιδόνεσσιν ἄναςε, σίθεν (5.) . ἔγω κ

Myrmidonibus impera, re autem ego non
1 ἀλεγίζω. ,
curo,

-- 05 ὄθομαι (6.) κοτίοντίθ"" Α᾽ἢ πειλήσω

neque magnifacio iraſcentem: minabor
Π δὲ ποι ὡδεν,,
ſuiK autem tibi ſic,
η μ Π -: — — — —
ὶ Ἀ ς . ͵
χ (2.) Κρατερὸς, 85 Aetatheſi καρτερὸς) , fortu.
„* (3.) IIg, Partic. Enclitic. alicubi, cſpiam, aliquan-
br do vacat, ut bł.
. . . ᾽ ν : „
((4.) Εταρίθο» Jocius, amicus, Pro ἑτωῖρ(θ)"» 9)
μ Π{{ν iclem.

irn n (5.) Σέθεν 55 σεϑεν. Poët. pro σῶ
7 (6.) On, cura, ὄθομνωι» ΟΜΥΟ, εΟΌ Ο

62 LIBE I.
14 ἀφαιρῶται Χρυσίφα ᾧρῇ ,
quoniam à me aufert Ckyikich ΡΗ οξ;ΐ ὓω{' Ρὶιὀβ
Αἰπόλλων. ͵ . ἰ

T μὲν ἐγὼ σὺν νἱα' ἐμῇ, χοὴ ἷμθ“ἓ Ν
Hanc quidemego cum navi, mea, & meis .

ebard
ὁτώροισι ᾽
ſociis : “ Ἂ ἑωἔ“' {

πέμψω. ΕἸῶ δὲ κχ' ἄγω Βρισηΐδα χαλλμ᾿
mittam: ego quoque abdusam Briſeida pulchram ν arn
alpnor " εμ
enis
8 „ , ΄ „ 6
Αἰὐτὸς ἰὼν λλισίην ἦγ τὸ δὸν γήρας, ὄφὴ μι
ipſe veniens ad tentorium, tuum prœmium, ut

99
0 εἰδῆς WMWBW ἐ μ
benè ſcias l
9 6605

õü en n Etken
quantò melior ſim te, timeat autem &

ἄλλίθ" ' —
alius " Eusmd an,
Υσον ἐμοὶ φάϑ'αι, (7.) καὶ ομωωθη- ’Ο)Μ”“ΜΜ
Δ qualem ſe mihi dicere, & alimi hueki⸗
va (8.) A. ' ἰιωψ“
ἴ“;ι“ι contra. lultn
CX e )n aleſt nt
, l Π
(C(7.) sa,. Infiit. Aoriſt. 2. med. oαnαα Zͤ i), luneg,
On/ AI. lyt " ἢι;

(8.) O μοιωθήμεναι» Ζ)ω’:σε pro ὁμοιωβῆναι» Infn. γμ; ἥω
Aor. I. Ράβ, ab ὁμοιόω; aſſimile. ἐϊμ ς

" .

I, 1 ILIIADOS HOMERI. 63
ar dro. Πηλείωι δ ἀἄχ(θ" ένετ᾽,
͵ ίῖἕΗἷ'δἰ-ε dixit: Pelidæ autem dolor factus eſt;
" . δὲ οἱ ἥτορ (9.)
ἐ .., } ἱπιὰβ autem ipſi cor
TrSeανaαν λασίοισι (10.) διάν ἆ’Χὤ ᾿ μαρ-
In pectoribus hirſutis in ancipitem pax-

, μήριξῳ (11.)
ἣν Μ } tem cogitavit:

ὼΡΜ Η ὅγε φάσγανον (12.) ὀξὺ ἐρυσσάώμεν(ν
An ipiemet enſem acutum extrahéns
, εὰ
, ἡ φψαρὼ μηρδ.
Π 4 à COXA
{}}}}}} } ΄᾿ ο . [ .
hnnmkg, τὸς μὲν ὠναςήσριην» (13.) ὃ Φ'
hos quidem dimoveret, ipſe autem
S Αἰτροίδην ᾖνωρἷξοι, (14)
Ἅ Atridem interticeret;
, } ΗΣ

᾿ (9.) Ηἶτορ; τὸν cor, animut. Genit. ορ(θ».
΄ (1ο) Λασίύοισι» pro λωσίοιςγ Jonicè.

} ζ“'“ἶἆ (11.) Μερμήραξενγ à μέρμηραν ἡ» curau. In Aor.
" οο abjecto augmento, 2 μερμηράζω, dubito. Fut.
(12.) Daαι²* } σφοί’γρινςιἴ, per HFypertitl'eſin
—iterarnm, à σφυΐζ ὡν interſicio.
“πῷ...} (13.) Αἰνναφήσθιν, in Aoriſt. Wol. αὐ ὠνίςξυμο, di-

ſturbo. Fut. ἀναςύσω.
| (142 ξναειζζ inerficio, ſpolio, ab ἰναίρω;, idem,
ab Apng, ⅛, Marr.

64 LIEEHE I. ἰ
Ὰ ὑ Ν
Η χόλον “παύσθιεγ. (15.) ἐρητύσειξ r ᾿! ᾳ“ωἵ 6;5
An iram ſedaret, compeſcerétque κ "
ϑυμόν. "
animum?
( ὰ

Ἑὼως (16.) ὃ ταῦϑ᾽ ωρμαινε κατὸὰὺ φ ρίνα . ”ἆ

Interea, dum hæc agitaret per mentem ᾿ .
᾿χρὴ κατὼ ϑυμὸν» κ
& per animum, τ ὰ ἐ ὦ
) [9 ς Ν ( Ἷ
Εἴλχετο δ' εκ κολεοίο (17.) μέγα ξ "
traxit autem ἃ vagina magnum en- u un
Ϊ
Φ(Θ» (18.) ἦλδε δ' Αἰϑήνη (19.) μ ΡΡ“"“
ſem, venit Pallas η ἰ ἢ
Ο ρανόθεν" Τίρὸ γωρ ἧκε (20.) Asd λευκώ- ἱμὶ 8
cœlitus: Præmiſerat enim Dea albas etu 9
ῃ ἈΝ
} ᾿ ᾿) .
λεν» Η ρ,» ῃ ι ἡ
ulnas habens Juno,
Ν /(24, 4

Ε ᾽ ]
— 4 46 ὰ Ah
(15 .) Παύω». ᾗπια » ceſſare facio, ſed arotta πὶ Oiuche :

ceſſo. Ν hehunt
(16.) E, dum. Item θίως ) interim, tamaiu,
pro ὡς Poët. "Ω "
(17.) Koεισ Genit. Jonicus, pro χολφῶ; ;ιπολεος; ᾽2 Π ,
: vagina. Gn
(18.) i 73, εμ gladius. e Τ,
(19.) Αθήνη» aliquando Α᾽θηγαίη. Iia dicitur Mi- 1 μ
nerva. 4) Mlu "
(20. ) ΤΉμι, mitto. Fut. I. ἥσω. Præt. χ. Aor. 1I. n
ἥχα. '“"Ρ...π

μ
Ν

—
—

αἰὐ τ

Τ

μ

oculi lucebant:

IIIADOS HOMFRI. 65
μῷφω ὁμῶς ϑυμῷ Φιλέασώ τὲγ χυδοὸ-

ambos ſimul ex animo amânsque, cu-

ransque;

Σ (21.) ℳ ὄδπιϑέν» (22:) φωνϑὴς δὲ
ſtetit autem retrò; & pPer flavam

ἡόμης ἕλε (23.) [Ππηλείωνά"

comam cepit Pelidem,

Οὔω ὠδωινομένη» τ δ' ἀλλων 8ὅτὶς σδρωτό,

ſfoli apparens, aliorum verò nullus videbat.

Θάωβησεν δ᾽ ἢ χιλεὺς. μεὰ Ὅ᾽ ᾿ ἐτρά-
Expiavit autem Achilles, retrèà autem con-

ne, ἀυτίκα δ᾽ ἔγνω,
verſus, ſtatim cognovit
Παλλάδ᾽ (24.) A ϑηναίην» δεινῶ Nℳ οἱ
palladem Athenienſem; terribiles autem ei

Ν ᾧάανϑεν' (25.)

(21.) Στῆ, pro 7. : ' ᾽
(22.) οἴτωιθεν, Ζονιοὺ pro ὅσσιοθεν» Poſt, retro, ab
ὀχίσω. : ο ο : δ ᾽
(23.) EAes, bic prebendit, interfecit, ab ἕλον
pro 6v. Aor. 2. Verki αἱρέω.
(24.) Πώλλας; Pallas; 2 «πάλλω, υἱόγο, 7 9 .
quia dicitur haſtam vibrare. “
(2 5.) daνοροοpro φάνθεν; addito a. Poet. pro ἀφών -
θησᾳν, Bæot. at dicitur, à φαίνω,

66 LIBER. I.

Καί μ ᾧωνήσας (26.} ὕπεα -πτερδξντα,

Et ipſam vocans verba allata

7 coναυασα.
locutus eſt:

Τίατ᾽ (27.) αὖτ᾽ (28.) Δ᾿ γιόχοιο (29.) Διδὲ
Cur huc Æ giochi Jovis

T6 (10.) εἰλήλεθως: (31.)
filia veniſti?

Η wæa ὕβριν Ἰἴδὴ A γωμέμνον(ν» A'rgef-

An ut proterviam videas Agamemnonis Atri-

ὅδω):
dæ?

— ANX
(26.) Φωνέω; voco, dico, vocem emitto, à Φωγὴ,
.
(27.) Tiwore, cur, & per Syncop. τίαστεν eur, à
ἀσότε; Huando, item quoniam.
(28.) Abhi, hic pro ὠυθόθι.

(29.) A 0ο*α ½° Ὁ: ;μιὶ habet ſcutum confebtum
e pelle caprina, ab ἀνγὶς, ἡγ pellis caprina, ab

Ω

g ς ῆ
AlE, ἠγ capra, & ἔχωγ habeo, teneo.

(30.) Ter &, 70, partus, filius, vel filia, ſtur, tam

parvulus, φφ adultas, tam brutorum, quum
hbominuns, ab Aoriſt. 2. ἔτεκον» Verbi τίκτω, pa-
rio, ab inuſitato τέχζω.
(31.) Εἰλήλεϑα,, ῥγο εἰλήλυθα, interpeſito o, γμοί
Π εἰ pro ἐλήλυθα,, interpoſito ι. αὖ ἔρχομαι; ἐλεύ-
σοιμειὶ, Aor. 2. ἥλυθον» ber ϑγπέορ. ἥλβον, Prat.
med. ἤλυθω, Attic. reduplicatis primir Præſen-

,; 2 Π 2, ῆς,
: φλέξυψῳ) ἀληλυξῳ.

μ

Π

0
Υ̓
{Ν»
1

Ἄ { Μ

, φἵγη!
μ ὰ

ὮΝ
1 ε}

.

ἸΙΝΝ:

, 3 ὴ Π
ΗΜν ἣω ὰ
ἍὮ ᾿᾽
Ν ἰὼ

Ω
Ἴν

μ
" ὰ
δὲρ ) Π
. .Ρελἶῇρἳ!“’“ώῤ
le μη:
7
Ϊ , Πἢωᾖἐπα.ΐ
ἡμμρς,

.

Ἷ

"
1

Π

ἘΜ
ἆΞιΟὉΗΙ

"

Πῃ

ὴ

in Δ} }}

" ,' Ἵ ιΙ
ωυεΐᾷ }

μ "

ἴγηι
"

ἐ

(32.) Οω, per Diæreſin, pro olto, pluto.

Ι Ρ]ἷ!δἶἵ "

"

ILIIADOS HOMERI. 67

Αἰλλ᾽ ἐκ τοὶ ἐρβέω» τὸ δὲ κοὶ τατελοάσαι
Sed tibi edico, hoc autem & perfectum iri

61co, (32.)

puto;
Hle ὑπεροσλίησι (33.) τάχ᾽ (34.) ἄν ποτε
ſuis ſuperbiis citò tandem
ϑυμὸν ὐλέσσῇ. '

animum perdet. ,

τὸν δ᾽ αὖτε οσ Δεὰ γλαυκῶφις (35.)
Huncrurſus allocuta eſt Dea cæſiis oculis

Minerva:
Ἡἶλθον ἐγὼ “σα σωσὰ πτεὸν μένζθ" εἰΐμε

Veni ego ſedatura tuam iram, 11 modè

᾿πρίϑηαι (36.)

perſuadearis
E 2 Οὐρα-

(33.) Ὑ φεροσδλίω, 89 εἰω;, ἡν ſuperhia, ab ὑέρο-
χπλος» ὃν φ in armis ſe omnia poſſe putat, iaeö-
ue ſuperbus, ab ὑπὲῤ, ο ὕχσλον; τὸγαγηρᾷς hinc
θασλίζ ὦγ armo, ῥ470,
υ κ εἴς “ ὴ —⸗ Ξ Ν 1..,
(34.) Ταάχ΄. ὑ»οτάχα; brevi, citô, confeſtim.
(35.) Τλωύκωψ, , φ cxſios habet oclos, à γλασ-
κὺς, 6, cæruleus, oor cæſius, & νρ ὃ. Vielt As,
oculis. Γλωυκώσσης. idem γλαυκῶσοις», ἴΞ»-
Rpithet. Minervc. :
(36.) Πίθηαι, Fonica reſolutione Pro πίθη, vel po-
Σ paragogicè, Aor. 2. mell. ſubjunct. à πειθω-

λ

68 LIBER. I.
Οὐρανόϑεν. «ρὸ δῈ μ' ἧκε Δεοὲ λευκώλενί(δι
cælitùͤs, praæmiſit autem me Dea albas ulnas
H'en,
habens Juno,
Αἴμφω ὁμῶς ϑυμῷ φιλέεσα τέ» χκηδομίρῃ
ambos ſimul εχ animo diligens, curans-
TE.
que.

9 ο

AX ἄγεγ λῆγ ἔριδιβ». μηδὲ ξίφ(

Sed age, quieſce à contentione, neque enſem

ἕλκεο Χειρὶ»
trahe manu;
A'XX ἤτοι ἔσσεσιν μὲν ὄνείδισον (37.) ἐς
ſed certè verbis quidem convitiator, ſicut
ἔσεταί (38.) ⁵²

erit. '
(ἶδὲ (39.) γῶὼρ ἐξερίω, τὸ δὲ καὶ τότελισ-
Sic enim edico, hoc & perfe-
᾿μένον ἔςα!»
um erit,
Κα woονο τοι τρὶς τόσσα α«παρίσσεται
& aliquando tibi ter tot aderunt
ὠγλαὼ !n⸗ οα..
ſplendida dona.
—— —C.
(37.) ΟἸνειδίζω, convitier, ab Sved Ge, oppro-
rinne. '

(38.) Εξ;ἰ, licet, ἦν, licebat, ἔσεται» licebit.
(39.) ε, έἀἷ;εγἔ), ſic, ῥος modo; ῥὶς pro τῷδε,
ab δδ) ἥδιε, τόδε, hic, hac, hoc.

4

ἼΝΝ

ι
' Γ ὑμι
μ΄:
V

ὶ Ν
ἑίιρεὀὶὕυενεὶοκλ

" "
ὑ ψ
ἠμμμν ι
αἰιὴν

.ΜΜἝἩ

μ In
ἐ mmelns:

Ϊ
,

—.6—

llen nhein
ἡηὴ ι
}

}

Π

Σ Ν
{ Σιύη!

ἡ{ν φ ,
Ι . ΑΙΜ
Ν
Π ΜΗ
,
μῃ αΙιςωε
ᾳεἴιὤ ΐψ.εῃ’εἶ
ἢ μ
Ἠωψω
.{44 , ἰμμιὴμη;
) μ 4
“ A

alie WB

}

Ἢ IIIADOS HOMERI. 69
, Ἔ“Μ ὰ ΐ Ξ ξ
" υἥἔζωλ;ξ Ὑοιθ' ἑίνεκα τῆς δε, Σὺ δ᾽ ἴσχεο (40.)
ἐ ἱπι|υτίω causä hujus. Tuautem cohibe te,

πρίσεο ₰M ἡμῖν.
obtempera autem nobis.
͵ ) [ ͵ ₰ 3
ΦλεωἨ, τν J ὠπαμειβόμεί( Θ “«προτέφη «όδας

ἆΐἷεξεω͵ Huic autem mutuà oratione reſpon-
Ν ὠχὺς Αὐἰχιλλεύκ'"
dit pedibus velox Achilles:

᾿ Χρὴ (41.} μξν σφωϊπερόν (42.) γε Δεὰ ἔφσιί Θ
ἡ μἢ | Oportet quidem nofſtrum Dea verbum
Πῃ . εἰρύσαδα!» (43. )
cuſtodire,
Καὶ μάλα περ (44.)͵ ϑυμῷ πκεχολωμένον;
“ quantumvis ſim ex animo iratus;
Π 1 ὡς γαρ ἄμεινον'
τ in ἢς. enim melius:
. E 2 Οἷσκε
QH0.) ἔσχω; & ομα!, habeo, retineo, φοέγοθο. ῥγο-
ἐ μ beibeo, impetum reprimo, ut bler ab ἔχω: ἴσχεο;
κὰ Jonicè, pro Irxs, Imperat. ab ἴσφκομμαι.

(A41.) Xon, Imperf. ovus eſt, eportet. Imperf.
ἔχρην» 15 χρὴν. Inſin. XEWh„αιpro μ9 etiam ali-
τ Π φάαγιαίο χρῆν.
ἡπι Μ (42.) Σφωϊτερ(θ. ſuus, aliquando tunst, aliquando
" ( veſter. σφωὲν ſup.
(43) ἙἸρύσαϑιαι, metri cautà pro ἐρύσα 1. Aor.
1. Infmit. interpoſito 1, & ſic ſignificat aliquan-

Ἱ
do ſervare aliquid in animo reconditum: ali-
Π quando [ἐημρίέε ἔσσί)5» δὲ Glc, conſilium, vel
wandatunz ſequi, obſer vare. ἐρύω, .
᾿ μἱ. (44) Ka μάλα “ερ- } 1 meſin pro xa! reß, εἰ .
ΜΜΜ (4;.) Αἴμεινον, Adverb. αὖ ὠμιοίνωνν Comparal. αὖ

᾿ ὠγαθὸς, ῥομεώ.
| ͵

70 LIBER. I.
On Διεοῖς ἐσισείϑηται. μᾶλα α«ἴχλι
Quisquis Diis obtemperaverit, magis exau-

δν εἐυτῷ.
diunt ipfum.

Η΄. xa) ἐπ' ἀργυρᾷ κχὠφση e (46)

Dixit, & in argenteo manubrio tenebat

χεῖρώ ββωρεῖαν,
manum gravem;

ΑΨ δ᾽ ἐἰς κελεὸν (417.) ὦὧσε (48.) μξ.
rurſus autem in vaginam impulit ma-

γ ξιφῷθ- ἐδ᾽ ἀὠσίϑυσε (49.
gnum enſem, neque fuit obediens
Μύϑῳ Αἰϑηναίης. H1 J ᾿ἤλυμηόν δὲ
verbo Minervæ. Hæc autem cœlum

βεβήκει. (50.)

aſcendit, '

Acνaαdo

(46.) ΣΣχέθω, habeo, teneo, reprimo. Tempora ſu-
mit à χέω, idem, αὖ ἔχων ξ ᾽ idem ἴσχω.
(47.) K=eρρ, , vagina, pro χολεὸς, per parenthe-
In χῷυ.
(48.) Ὡἴθέω; trudo, pello. Fut. ὠθήσω 45 ὥσω,
Aor. 1. Soασα Prat. ἔωσμαι. Attic. pro quibus
etiam reperiuntur ὥσω 89 ὥσμαι» ſine augmen-
0 Atticos ab ὠθω. ͵
(49. Αἰπιθέω, non obedioe ex &. privat. ξ5᾽ τ-
θω, perſuadeo. ͵
(50.) Βαγω, βήσομωι. Præt. βέβηκα.

μ

Ἵ „
(e

9 {

| !
μμϑι μ
' Μτ'ιὀετπεΠοωωεε
γμμμ "
μ ᾿ μ
χ ὐ αἱ

)

' αἱ 1!

Τ

—

{π}ϑμηι
ΜΗ ſhn
2{””;' ἿΠ
ὑνέηηῃ,ὦ
ΠΗ
Ε
6 Nuun, 4
Eun ι
66 lg⸗ e

ἤμῃ Π

ILIIADOS HOMERI. 71
} Αὠματ᾽ ἐς Αἰ,γιόχοιλνι͵ ΔΙιδς. μετὼ Δαώμονας
δ | ἴῃ domos Æ gida tenentis Jovis, ad Deos
ἄλλες.
alios.
" 9 3 % +◻ 3 Ω. 2
Ἂ }} πηλείδεης δ᾽ ἐξαῦτις ἀταρτηροῖς (51.})ἐαέεσσιν
ὈΝη Ὶ Pelides autem iterum contumelioſis verbis
Αἰτρείδην τποοναν„uirdο χαὴ ὅσω λῆγε χόλοιο᾽
Atridem allocutus eſt, & nondum ceſſabat ab ira.

" μ Οἰνοβαρὸς. (52. χυνὸς ὕμματ᾽ (53.) ἔχων:

͵ ᾽ . Ω ΄
ὑμι: | Vino gravate, canis oculos habens,
οn, N₰ ἐλώφοιο.
ἿΠ cor verò Cervi,
" μ Οὔξ τποτ : ἐς “ὡόλεμν ἅμυ λαῷ
ι un neque unquam in bellum unà cum populo
Xν⅛ρυâähνανα
. Ἐ 4 Θῦυτε
ψ

———

μῃ (51.) Αἰτάρτηρ(» ὃ, ἡγ olnoxius, contumax, con-
. tumelioſus, pleonaſmo βίανα ταϑν Pro ὠτηρὸς
idem,; eſt etiam inſuperabilit, intrattabiliz, ab
Arn, damnum. ;
“ (52.) Oluvoſa one, ἐ., ὁ, ᾗ, vino gravus⸗, ebrius, ab
μμμ} " οἰν(θ»»» vinum, & βαρὺς, ὁγ βγαυμ. ς
υὐδ (5§53.) Ομμα: τὸ» ocualus, item aſpectas, facies: ab

)
ε:λι:ἶ:.͵'α͵"ι'!π!ό͵

—27 . 2 Ἵ
μ ὁρώω. video, vel ab öτοοαανdem, cozus Præt.
Paß. ὥμμαι.

ΜΗ ΄͵΄'; Ἱ * . Ἱ :
(I84.) Κρωδύα, ἡν cor, per Metatheſin, pro κωρ ἴα-

"
Μλᾶ’ Ὸ

72 LIBEK. I.
Oore λόγχον «᾽ ἰέναι σὺν ἀριςήεσσιν (55.)

neque ad inſidias ire cum primoribus

Αἰχαιῶν
Achivorum

ἰ

Τέτληκας (ς6:) ϑυμῷ: Τὸ de ro⸗ κὴρ {57)᾽

auſus es animo: hoc autem tibi mors

3era! εἶναι.
videtur eſſe.

H «ολὺ λωΐϊόν (ς8)) ἐςτ. χατὰ φςρατὸν
Certè multèò melius eſt, per exercitum
ἐυρὺν Αἰχαιῶν
latum Achivorum

Δῶρ᾽ ὠϑαιρείδγωαι!. (59.) ὅςτις σέϑῳ οἔντἷρυ

dona aufſerre, quicunque tibi con-
ξίασοι" οἷ.
tradixerit: . “
Anko⸗-

(55.) A'is*να, , princeps, omninm fortiſſi imias,
i, primarims eſt inter alior. ab ἄριςος» Σ
ine ἀριςεύων ἐ ἀρις εἴω . ὠριςήεσσιν» Jon. pro
Aors, 1⸗

( 56. ) Ἰέτληχω; per ncopen, bro rera Anzx&d ταν

λάω; hncope τλεΐω; ]μῄἶἓγυ, tolero.
(57) Κῆρ, κῆρος»τὸν οον' ; 24 ὶ κὴρ, fatumz plerum-
que in malam partem, mort, fatali⸗ calazeitar.
(58) Awiov, melior, Compar. ab Aοα Tuperl.
Mis Oe⸗ contract. 65, fit ἃ ϑέλω; & Dor.
λῶ, Vel Aaco, quaſt εὶ quod magis volumias.
(59.) AwοααDιιαιςſιuαιι0 Posët. pro ἀφῳιρθϊάγαις

hie

{
) β)

1 oretoh⸗

(62) i
Ϊ
Ἴ
*
χὴ ἼΝ

...ωόνσαι ἐ )
᾽ Οῃῃ]Π] ΙΙΞἹἩ

!
μν

is Μ
)ω ι
δ μ Ὶ
μ & η

᾿ίὗ... Μ«

ἓ πΜεἑ“
ὀσΜΜ ἡ
Η') Μλ!; Ι
ΐὗζἶ ἡηδμν ς
Ο,ΜΜ“
Glen rhſen
ſ fnini ἣ
ΜΜΜι

ἴῳ
Π
,

Μ
|6' Π“ᾗα-ιἤ

βε»; ίᾧψ

Ἵ

Ν ILIADOS HOMERI. 73
en „ 3 ͵
' Οἓῃ :͵ " δημοβόρ(ῷ» " (60.) βασιλεὺς, (61.) ἐ εὶ ἐπστ
Ἷ ΡῬορυὶ vorator, Rex, quoniam nullius
. δανοῖσιν (62.) ἀνάσσεις.
pretii hominibus imperas.
1 Ἱ τ Ἁ 3 3 — ε;
ὴ ς γὰρ ἄν Αἰ τρείδη νῦν ὕςατα (63.)
ἴθν Certè enim Artrida, nunc poſtremam

λωβήσαιο. (64.)
contumeliam faceres;
γηγ) Ε 55 3 3 ᾧ ε;
ΠΡΟΜΕ ΑἸλλ᾽ ἐκ τοι᾿ ἐρίω, κ ἐπ ὶ μέγαν ὅρκον
AMer ſed tibi edico, atque adeò magnum jura-

ὀμᾶμαι,
mentum juro,

G&HHαh Ναὶ (65.) μὼ αα σκῆστρον, «ὸ μὲν ὅποτε
χ cert? per hoc ſceptrum, quod quidem nun-
ο Φύλλᾳῳ καὶ ὄζες
quam folia & ramos
Ε ς Φύσει

"
} }1} (6ο.) Δημοβόρ(ῷ», - ἃ δῆμ(», populur, quaſi
ἐ ἐ «ερυὸς, à δεοιν, videl. d lgando, quia eſt cæ-
ἐ } tus bominum collettus, & Gopæ, pabulum.

(61.) Βασιλεὺς Attic. pro βασιλεῦ. ᾿
Μ.,Μπι (62.) Qô†αοναυs : , homo nullius pretü, ab ἔτις»
ὁ, ζ6᾽» , nullus, addito, J. ⸗
sdunſin (63.) T'ντοαρrmum, ab ὕςωτος, φεοῦ αὖ ὕς -

' Ρ:ξὶξ) ει boc, poſterior, αaοo tanquam ab ὑςερώτα τί»,
ehl (64.) AR GÜg*aοoHνoH » ὥμαι, ) 7459 infero, contu-
Δ} } melid aſſcio : ίχλωβῇ, i, ontumelia, inaria.
ν» (65.) Νωὶ, certè, etiam, Adverb. afßzrmanttt!?
ψἹ item uſurpatur jurejurando. :

74

LIBER. I. '
9 ρυ . Π γ} Ὶ
Φύσει» ἐσειδὴ πρῶτωα ἱπομὴν (65.) ᾧ΄ η ἐμ'
producet, poſtquam primùm inciſionem in e ἴω
ὄρσσι λέλοιπι» (67.) „ Venul
montibus reliquit, ι ἰ π μ
Οὐδ᾽ ἀναθηλήσει (68.) (ππεοὶ γὰρ ῥά ε χαλ- κὐ Ν
neque pullulabit (circùm enim ipfſfum gla- getiqnddt
ο(ὸς ἔλειψε (69.) Ἰ ὑ
dius decorticavit ῶ
Φύλλα τε καὴ Φλοιὸν), νῦν αὗτέ (70) μιν ὑγιμ Ν
folique & corticem) nunc iterum ipſum μ {
ἧες Αἰχα!ὧν μ !
8111 Achivorum Π
Ἐν παλάμης Φορέξεσι δικαρασόλοι (70.) οἵτε ὴ " Π
in manibus portant judices, quique eele ψιὺ
ϑέμιςας ἑ ἡμ ({
leges ὶ
Μρὸς

(66.) Τομὴ, ſectio, ſtirpiz amputatio, ἃ τέμνω, ſein-
do, cujus Praæt. med. τότομει,
(67.) Asnwοaä, relinquo. Fut. λείψω, Aor. 2. ἕλισον.
Præt. med. λελοίπω.- V
(68.) Θάλλω, 85 ϑωλέω; germino, pubeſco, ϑυλέω,
gJonic.
(69.) Λέπω, decortico. Fut. λέψω.
(70.) Αὖτο, Bic pro ἄυν rurſum.
(71.) Δικωςασόλ(δ.».» ὁ, Zudex, qui verſatur circa
ε5 " interdum idem, quod rex, à Rixn, Iur, 6au-
ſa, acetſatio, multta, 85 πολέω, verſor.

ῃ

Ἷ ιιι-υιῇ--

} μ

17
Uiliwn, ἐ

Τ} Π

Σ
} "πὶ
ἩσΉ .
( ἤ μ

ι’ῤ
ΎΝ
" 7 )

.]

ἥ

} .
3 N

„.
Ἢ
"
ἐ ὴ
ἱ

ἡ
Ϊ
ΐ

"

, γ!
Ἡ {

]

" η }

”Ἰἑ;"
.
ὶ

Ξ-

=

4,

εὐ

Ὶ
"

μ
εἰ ο
Ἵ

ἰ

.-Ξ

' ! μ
Π

᾽ ILIIADOS HOMERI. 75
rlo34 "Αἰὸς εἰρύατα (72.) Ο ὁδ Θ Ω:
à Jove acceptas protegunt: hoc autem tibi

μέγας ἔσσεται δρχί»".

magnum erit juramentum.

Η ποτ' ΑἸχιλλθ- «οϑὴ ἕξεται(73.)

Certè aliquando Achillis deſiderium veniet

ἥας Αἰ χαιῶν

filis Achivorum

Σύμπαντας. Τοῖς δ᾽ ὅτι διυνήσεαι (74.) ὠχνύὰ
univerſis: his autem non poteris, do-
μευός “ὲβ
leas licet,
„△ e. 2 ᾽
Χραις μθιν» εἶτ {75.) dv «πολλοὶ ὑφ Ε χτορί"

prodeſſe, quando multi ab Hectore

᾿ἀνδροφόνοιο (76.)
homicida

Θ νύς-:

(72.) Εἰρύαταιγ mutato ν, in ὦ. cuſtoditent.
(73.) ἵξομαι; Put. I. med. Verb. ἱκνέομια!» mä-
tuatitium, ab ἵκομω .
(72.) Δύναμαι, Rovégοονοαιoſſum; δουνήσεα!» Ὀ7γῸ
δ υνήσῃ. ἃ δ᾽ειγὸς» Validur, peritus.
(75.) Ἐὖτε, quando, dum, ſicut, itd, pro ?vre di-
cunt Poztæ ἠὔτε. :
(76) ΑἸνδ᾿ροφόν(».- 6, 7, bomicida, viros interfi-
ciens, ab ὠνὴρ 295 φίνω, occido.

76 LIBER. I.

Θνήξζκοντες πίσστωσι. (77.) Σὺ δ' ἔνδοθι(78).

morientes cadent: tu autem imrus

ϑυμὸν ἐμύξεις
animum lacçerabis

õ
iratus, quando fortiſſimum Achivorum non

ἐτισα', ͵ ι
honoraſti. : ᾿
x ι
Ὡῆς ᾧΦάτο Πηλείδης, ποτὶ 5 Σὅσχῆερον

Sic dixit Pelides; ſceptrum autem projecit ἐ

βάλε γαΐῃ
10 terram : .
Χρυτείοις ἥλοισι «σεσσαρμένον» (79.) Ἐ ζετο

aureis clavis transfixum; conſedit
ΕΝ αὐτότ'

autem ipſe:
Αἰτρείδης ᾽ ἐτέρωϑεν ἐμήνιε, τοῖσι ὃἢ
Atrides autem ex alia parte iraſcebatur; his autem
Nẽgoap
Neſtor

HJoe-

(77.) Πίπ]ω, cado, interficior, proſternor“ aliquan-

do proft gor. Fut. πεσᾶμαι. Præt. πεπίωκα..

or. 2. ἕωεσον, à πότω, cado inußetat.
(78.) Ενδοϑε, pro ἔνδ᾽οϑενγ PFoét. intur, ab ἔνδον
intüt. ; ͵
(79.) Πείρω, transfto. But I. περῶ. Perf. πέπαρκα.
Aor. 1. ἔπειρα. Aor. 2. ἔπαρον. Perf. haß. né-
σπάρμαι. Aor. ἐπέρϑην ; binc πόρ(θ»", mea-

us, Parquem aligqwid iftiuit.

—
ΤΝ
ἰγμπον
μ Ν μ Μ1:.
2) Πλύραν h
ἢ ἰγμν nkie
ἐ

- ήμι

Ο ἸΜ Ν

Π μὶ

Ν ΞΘ; ΐὁ;

ἐ ο mnen,
τεὕᾳτἷἰ Ν
Ἷ ᾽
1 μ ι
Π η
Δ) μῃ :

7 η

Ι
μ ἵδι,

ὰ

{"} Π 1

' ᾽᾽ " ΙΙ ) Ϊ ᾽
ἐ }}}.

ΤΝ
ΔΜ ἐ

ILIADOS HOMERI. 77

ἨΦυεπὴς (80.) ἀνόρασο λιγὺς ΤΙυλίων

ſuaviloquus ſurrexit, argutus Pilyorum

ὠγορντὰρ; (81.)

Orator:
τῷ χοὶ ὠπὸ γλώσσης (82.) μίλιτίθ' γλυκίων(83.)
cajus à lingua melle dulcior

ἥεν (84.) αὐδή.

fHluebat ſermo.

τῷδ᾽ ἤδη δύο μν γινιαὶ 'μερόσων (85.)
11 jam duæ quidem ætates varielinguium
ὠνθρώωων (86.)
hominum L
Ἐφϑί-
(80.) Hovenic, ξ(0» ὁν dulce loquense, ab ἡδοὺς»
ὃ, dulcis, 55 ἔστω; dAico.
(81.) Δ γορητὴς , concionator, ΘΥ̓ΦΙΟΥ͂Σ ὠγορητιυς
concionandi ars, ab ἀγοράομω!» ſup.
(82.) Γλῶσσω» “, lingua, iem ſermonis forma,
& lingula tibiæ, ob ſimilitudinem, γλῶττα
Alttic.
(83.) Γλυκὺς γήων, ρ⁰ ε᾽ ψτερί(θ’, ὑτατίθ») ε5
γλύσσων, pro γλυκύτερί(θ" duleie, transfertur
ad multa pro ſuavi, ſeu jucundo; bine γλεῦ-
χίθ»», «(Ὁ., 10, mulſum, vinum guoddam ſuave.
(84.) Ῥέω, tempora ſumit pbvoo, fluo, propriè de
rebus liquidis. Item dico, loquor, pro quo uſi-
tatius eſi ῥημὶν Aor. 1. ἐῤῥήθην.,
(85.) Μέροψ» etitheton propriè ominis, ὰ μερίζ;
divido, & ὄιν, vo, ab ἔσωγ ἀἶοο.
(86.) ΑὙγθρωπίϑ»»-. 6, ἡν. homo; ab ἄνω;, ſup. φηοά
Ω articulo ſupplet vicem nominisz; binc τὸς
duc, ad ſuperos, ᾽ ἀθρίω, aAſpicio, Θ' ,
vultus.

LIBER. I. μ

56 7 3 ο - „A. — ) Ἷ
Ἐφϑίαϑ᾽, (87.) % οἱ πρόδεν (88) ἅμα μ
perierant, qui cum ΙρίὉ antea ᾿χἷ!
τράώφιν (89.) 6 ἐγενοντὸ " μ ,
ſimul mnutriti ſunt & geniti 4 8
᾽Τ

Ἐν Πύλῳ ἠγαϑέῃ» (90.) μετὰ ἢ τριταποισιν "

in Pylo divinà, inter tertios verò ἡ
ἄνασσεν. ,
regnabat. Π μ
Ἔ 3 .. v " „ : ͵ Τ
ς σφιν εὔφρονεων ὥγορησαϊτο κὴ - Ἠψωᾳῤεἔ
Hic illis benè prudens concionatus eſt, & .

μετξειυεν» « » ἷ'ῖζτὖὼὶ“ξἕίπςιἷα.᾽“;
dixit: ψ μ
ο „. * : 9 6 : Ὶ 8 ᾽ ἹἸ
Ω Ἴὄἷἷθὔ (91.) ἅ : μέγω πέενθ» Αχαίΐέἷά ἡ ( " ξω;ξἷ’
Ο Di, φουτὸ magnus luctus Achivam αἱ ( onll
Ἄ : —ę . — . — tn à
(87.) Φβίνω, 85 φβίω; corrumpo, contabeſco, con- μ μ
Ἁ . Z ΕῚ Ἷ ᾽ , .
Jumor, pereo, ἢ φθέω, idem; ἐφθίατο; Jonicèò " ὰ

}γο ἴφϑιντο. 3. pluralis, Plasquamperſecti Paſß. . υ ὶ

μέα ex 3. ſingularis, inſerto a. ante 70.
(88.) Πρόῶϑ:ν, antes, & Ῥοξί. πρόδε, ἡ πρὸ; ante,

(89.) Τρώφεν, pro ἐτράφησων, Jonicà augmenti
detrabtione, 85 Baoticà ſyncop. Aor. 2. Paß. — —
Verbi τρίφω. But. ϑρέψω, (ad differentiam PFu- ὰ Λ νοὶ
turi τρεέψω, d τρέπω, matatur ad eundem mor Ἀ χή
dum ienuis in aſpirat. etiam in aliiz temporibis, ἢ) Πύ, μν;
quæ ſine &. efferuntur) Aor. 2. ἔτραφον. 5 ο ſi.
alo, nutrio, educo. ἰ
(90.) Η γάϑείθ", ὁ, Valde divinut, ab ὥγαν; Val- ἰδγμ,
dè, mutato α. 17 quod aliquando in Ν Ν
ne v. amittit, 5 Θέῖ(0»» divinnr. ἐτον βη η
(91) Πόποι ; Dii in Dryopum linguâ, qui in μ inen
Uræcia fuerunt, dicebantur πόποι , duaßt μ
στόντω, ὁχτέυύογτος , 1N eſt admirantie, v'l in- ) en.
dignantit. ἴ .

Uen (
Ἰὴ

ἽἼΠ Π
ἈΜΝ
κ μή
Μ ι
ἽΠ
Π Υὴ
Τ

μ ᾽

ἷ:ἆἁᾖετψτἐ;ωἶν
Ω
μ 0

Ν .
[Π1{{

Ἴ ὦἆ“ί“’Ῥι”
} {

ILIADOS HOMERI. 79

Ἰ γαῖαν ἰἱκάνει. (92.)
terram invadit,

Ηἶχν γηϑήσαι (93.) Πρίαμθ"» Πριώμοιό τε
Certè lætabitur Priamus, Priamique

z ade6ο
filii,

ι Αἰλλοίτε Τρῶες μέγα κὶν κεχαροίατο(ο4.)θυμῷ,
aliique Trojani valdè gaudebunt exanimo,

E σφῶϊν τάδεπώντῳ πυθοίωατο (07.) μιαρνῳ μένοιν"

Π vos hæc omnia audient depugnantes,
0 *αοαα e . βελῇ Δα.νειᾧν, ἄσερὶ ᾽ ἐςὲ
qui quidem conſilio Danais antecellitis &
μάχεδαι,
pugnandi peritià,
᾿Αἰλλὲ πιϑεῶ, Αἴμφω. ὅ Ὃονεωτέρω (96.)

ſed perſuadeamini: ambo autem juniores
ἐσὸν ἐμεῖο.
eſtis me.
Hoy'n

(92.) I'xdvæ, venio. Item advenio, invado, item
ο ἥκω ᾽ ῥωξόμαι; ſed tempora ab ἴκομαι,
(93.) Τθέω, lator; ῥἦμο γῆθ(9.» τὸν lætitia. Mem
γηβεύω; 85 γήθω.
. (94.) Κεχαροίωτο, reduplicatio pro χαροίωτο, 70-
nicès pro Xdpowzo. Aor. 2. med. Opt. à Verbo
“αίρω.
ζ9ς.) Πυνόἄνομαι, ἐέγφονα ὰ στεύθομοι!, audio,
intelligo, interrogo, φορπρο, ππυποίῳτο, Aor.
2. pro πσύϑοιντο, Ἷ
(96.) ᾿ΝΝρώτερί(δ", , junior 4 νθ{Θ"γ 6, Μ τ 9512
υ »3ι

LIBER. I. ILIAD. HOM.

woν . καὶ ἀρείοσιν (97.)

80
Ἡ δῪ γάρ

Jam enim aliquando ego & cum
ἠέχσερ (98.) ὑμών.
melioribus, quàm vos, Ὁ»
Αὐδιρόσν ὡμίληισα, χῷὴὺὴ ὄσποτε μ οἵγ

viris converſatus ſum, & nunquam me ipfi
2 06 ι0ο (99.)
Parvi penderunt;

!

δδὲ

7 3 Σ Ό ὡ
χτοίθς ἴδον δνεθοίζ)

Οοὐ γάώάρ σπὼ
non enim unquam tales vidi viros, neque
ἴδωμα!, '
videbo, B L
Olov IIei ‿MÜο αὲῦρ Δρύαντώ τ “σοιβενᾶ

qualem Pirithoumque, Dryantémque, pa
populorum, τ ἰ
Καρμία τ, Ἐξαδιόν τε, κχαὶ ἀνείθεον (100.)
Cæneumque, Exadiumque, & æqualem Deo
᾽ Πολύφημιον» ι
Polyphemum,
Θησέω τὲ Αἰηεί

ſtorem

Ar
Theſeumq; Ægidem ſimilem
(97.) A'oetaor, ὃ, χοὴ» ἡ, praæſtantior, proprié arma
præſtantior; ab done, Mart, pralium.
(98.) H', qum, Ροξδ', ἠὸγ inde ἠέσερ, dem.

(99.) Αἰϑερίζω, parvi vel flocci pemlo, contemne,

Ν

tanquam οσερώς, 40 ἀϑὴρ, ſpica, ariſta.
᾽ ἥν.ὺ Σ . ᾽ ᾽ ᾽
(100.) Αὐντίθο(θ)"» dualis Deo, ab ἀντὶ,

æquali-

tatem in com voſitioné denotante; φ Θοός.
(I.) Ἐ πιείκελ(θ»",» aſſimilu, ab τίπελ
quod ab εἴκω, ſimilis ſaum.

—523 4 ξφ3-

Π ΩΣ

ο
:

δὺν ἐπιείκελον (1.) ἀϑανάτοισι.ς
immortalibus.

RNI.
Cun 4n

φ Π
κἴμ

μ δῖα

1

Ν Ἷ
ΗΕ(ΞΙΡιὉὍὶ "
ῃ
Μκεευυκω,Βυπι
Π (ῃ

[} uen⸗
4 ῃ
{ " 1

δ .

( ., Μ
5 —

INSTITUTIONES
HISTORIC£
DE VITIS & REBUS GESTIS

ΒΟΜΑΝΟΚΙΜ
ΡΟΝΊΤΙΕΙΟΓΌΝ

PER XVIII. Θ CULA DIGEST,

Cum Alphabetis variis diverſorum
Sæculorum ad facilem Diplomatum
lectionem conducentibus,
Pro Uſu & Exercitio Academicæ Juventutis
in Rhetorica.

Π

Ἡ Π

͵͵͵͵͵͵͵

REGILECUE ΟὙΤΗΘΙΟδ MAJESTATIS ᾽
Et Facultate Superiorum.

WikRcCEBURGI, Sumptibus Almæ Univerſit. Juliæ,
Per Joan. Jacob. Chriſtophorum Kleyer, Univ. Typogr.

Μ
{
Π Π
ἀγιὺ
ι
Ἷ
{
vomice Π 1
{ η
Π Π
ἴ γαΐη
.
ΠΗ 1 cynhen
ὑ η

6

”
Se A e e e ἐκὲ ὅκὲ e ἐ
— — — — — — . —,.—

ð
εο ΘΗ ο ὰ
PONTIFICUM
ROMANORUM

PER XVIII. SECULA DIGESTA.
SÆCULUM I.
N Uam æternus Dei Filius in cruce fun-
davit Eccleſiam, vicariâ primus pote-
ſtate regendam ſuſcepit(I.) S. PETRUS
natione Galilæus, Apoſtolorum Prin-
ceps, vel ſolo, quod Petram innuit,
nomine firmitatem ſpondens. Sedem Antio-
chiæ ptimùm per ſeptem annos fixam cum Pon-
tificio jure Romam tranſtulit, divino certè con-
ſilio, ut præcipuum, quod Idololatria pridem
aſylum incoluit, in fortiſſimum Eccleſiæ muni-
mentum converteret. Ibidem gentibus ad
Chriſti fidem traductis, Simone Mago, dum à
dæmone in aëra portaretur, proſtrato victôque
Martyrum palmam tulit anno Chriſti 67. verſo
in terram corpore crucifixus. Pontificatum
annis viginti quinque geſtum ceſſit (II.) S. LI-
NO Volaterris in Hetruria nato, à virtute non
minùs, quàm patratis miraculis adoleſcenti Ec-
cleſiæ probatiſſimo, quam tamen altero abhine
Α Δ anno

ς

4: SrRIiss
anno viduam fecit Saturninus Conſularis, dum
Præſulem integerrimum, quòd ſtygio filiam
inquilino liberâſſet, capite truncari mercedis
loco juſſit. Lino & Sedis & cruentæ mortis
ſucceſſor fuit (III.) S. CLETUS; Romd oriun-
dus, ſolenmium hic Stautionum initium eo fecit
conſilio, ut Veſuvii tum primùm æſtuautis in-
cendia communi bonorum precatione ecompe-
ſceret. Plura pro Chriſto fidéque molientem Do-
mitiani furor prohibuit, cùm annis amplius duo-
decim Chriſtiano gregi ſupremus Paſtor præ-
fuiſſet; quem inter infeſtantium undique lupo-
rum aſſultus paſcendum ſuſcepit (IV.) S. CL-E-
MENS Romanus, D. Pauli (dàt ex Epiſt. ad Phi-
lipp. conſtat) in laboribus ſocius; ne geſta Mar-
tyrum interirent cum tempore, per ſeptem ur-
bis regiones Notarios totidem diſtribuit, qui
glorioſa Heroum Chriſtianorum facinora ſcri-
ptis conſignarent. Dedit νεγὸ & ipſe, quod in
faſtos referretur invicti roboris illuſtre ſpeci-
men, quando à Trajano in Cherſoneſum de-
portatus primùm, tum ſuſpensâ εχ collo an-
chorâ pelago immerſus, occubuit anno digni-
tatis pontificiæ ferè decimo, Chriſtique 100.

SÆCULUM II.
S. ANACLETUS (V) à Græcia Romanæ
datus Cathedræ, nil potiùs habuit; quàm uttu-
endæ fidei fervorem novis identidem flammis
ſuccenderet: illius juſſu Β. Petri aliorumque
Martyrum ſepulchra compoſita ornataâque,

ufus divini Epuli quotidianus ſancitus,
ᾧ

}

β Π ἐ
Peium

ribeite 1
Π ᾳυετης
Π ῃϊἶιιυε
εὐ
ΩΝ,
Π χεᾶκ
μ
ῄΗεὶ,ὀυψρΞος
γη : !
! Π
pen inndi

Chtlking. 0

iblheds

ὑ dun
( τ
Δ ΔΜ Π ῚῚ
Ἷ Π
ο ει
᾿ρηινῃ ι
Ν κ ἰ
{ Π{ ἐ
Ὸ ψ ι
ἐ μ
Ἷ

)

,
ςο'ὲῃ!“’ὓ
ἀχν η
Τ.
. ΠΜ"Ἑ '
Ἢ ἵμ
μ
Ἰπὶη αἰ;.
Prenine,
ἀμεγ ῃ
}
ΜῊΠ: ἡί η
Humunigeſ
ῃ Π}{0]}
ἀι μ
ὙΠ }

=—
“ΞΞ

ἥ

1

( ἰ
ἐ
ἑευΐὶὰΐ...ᾗἷ...πἷ
Μ

Σ

|

RoOM. PoNTIFICUM. 5

à ſacris abacti ædibus, hanc qui communem
reliquis menſam declinarent. Pontificem op-
timum annosedis decimo inchoato, Chriſti 110.
Trajani pariter furor ſuſtulit. Sunt qui Anacletum
eundem quem Cletum exiſtiment, ſed patriæ,
geſtorum, obit⁴s feſtique in Eccleſia culti di-
verſitas diverſos arguit. (VI. S. EVARISTUM
Bethlehemitam Anacleto luffectum inter cæte-
ra celebrem reddidit Baſilicarum in Presbyte-
ros diſtributio, dataque ſeptem Diaconis Pon-
tifici, dum pro concione diceret, aſſiſtendi pro-
vincia; unde ferunt Cardmalium officia titulõs-
que originem duxiſſe. Pontificatu per annos
novem perfunctoò Martyrum corona obtigit an-
Chriſti 119. Cui communibus Cleri ſuffra-

giis ſublectus eſt (VII.) S. ALEXANDER I.

Romanus; huic ad annum Sedis decimum,

Chriſti 130. gloriosâ morte ſublato (VIII.)

S. SIXTUS itidem 1. Romanusque; deinde
poſt annos rurſus decem (IX.) S. ΤΕΙ Ε5-
PHORUS, natus in Græcia; elapfis undecim
ſupra novem ferè menſes annis (X.) S. HVGl-
Ν Athenienſis, ac poſt annos quatuor (XI.)
S. PIUS I. Aquilejenſis, vitæ omnes integerri-
mæ; queis ritus varios ad divini cultůs maje-
ſtatem apprimè facientes Eccleſia in acceptis
refert. Poſt hæc (XII.) S. ANICETO ad an-
num 16 5. & Syria in Sedem Romanam provecto
atnica cum S. Polycarpo Smyrnenſium Epiſcopo
de Paſchatis celebrandi die diſceptatio extitit,
quam habito Ronm& Concilio, cùm primam à
decima quarta æquinocki verni luna Domini-
: A 3 cam

G6 SERIES

cam ſtatuens compoſuiſſet, præclaram pro Chri-
ſto mortem oppetiit octavo Pontificatůs anno
deſinente. (XIII.) S. SO'TER Aniceto ſuc-
ceſſor fuit anno Chriſti 173. Fundis in Campa-
nia prognatus, Vir in paucis eloquens, & Chri.
ſtianorum pauperum, inter Ægypti ac Palæſti-
næ metalla ſudantium Pater beneficus; & huic
elapſis ferè annis quatuor (XIV.) S. ELEU-
THERIUS Nicopolitanus, cui Britannia, per
ſubmiſſos viros Apoſtolicos cum Rege ſuo Lu-
cio Chriſtianis ſacris imbuta, ſalutem debuit;
uterque Martyr publicis in Eccleſia honoribus
decoratur. Anno demum 192. Romæ Ponti-
fex creatur re & nomine (XV.) VICTOR IL.;
agitatam nàmque de paſchate habendo Aſianos
inter & Latinos controverſiam decreto Aniceti
renovato, minisque anathematis additis compe-
ſcuit, dogmatum novorum architectos Sabel-
lium, Theodotum, & Valentinum perdomuit,
Tyrannique ſœvientis crudelitatem vicit, pro
fide ſanguinem fundens anno ſedis nono, Chri-

ſti 201.
SECULUM ΊΠ
S. ZEPHVYRINUS (XVI.) Βοπιᾷ oriundus,

fidei propugnator ſtrenuus, Montanum cum

præcipuis in errore aſſeclis anathemate feriens
nec ipfſi Tertulliano pepercit, nil motus τοῦ
obitis pro avita religione laboribus, quos fœ⸗
dàâà defectione terminaverat. Decreto de an-
nua circa paſchatis ferias communione edito, Vi-
tam pro veritate ponit anno ſedis decimo Sariſh
: Π

μ hüli

Ν

"
μ
l ἴ
γι; μ
χ ohelu

en ) ςἓὡὶἓ....
υ
9 η
μ } }
η μν

ἰά

{ {Π||}
Ν
ἡμαὶὶ Ν
Ν
ΤΝ
ἐ μ μ din
ſice fehlennn
γ} εἰ μ
Ἰ ι (
ἴ η
ΠΣ nlonnt
none [λ }
Ν
ἈΝ ἰ η
ἐμμμῃ μ
ἯΠ Ν 6 ἰ
Ὶ
ο-ίΓὡυε ἀϊμ})
Δ χ ῃ
ἀ "

η ῳ Ἢ

εη
ἰ D

Π ὴ

{{ } ἐ

Πἰ } μ ,
Ἱ Π N
Ἴ ι
ἿΠ )
ἼΠ.

Ἱ

"
εμ
μ μ
ψ
χἰνε!"
ὓεεπωῤεξ ;
μΗ ἡ

"
Ν

"

" !

ὶ
Ι
"

}
'

Π

Ι
Ἧ

'

RoM. PoNTIFIEUM. 7

Ἣ ΒΜ 219. Ei (XVII.) S. CALLISTUS I. &

poſt annos quinque (XVIII.) S. URBANUS
itidem I. Romani Pontifices ſubrogati; ille con-
firmatione jejunii, quod per quatuor in anno
tempora colendum Apoſtoli ſanxerant, hic au-
endæ fidei ſtudio, (quo Romanæ nobilitatis
ſorem ,Ceciliam præcipuè cum Sponſo Vale-
riano & Tiburtio fratre, Maximumque cubicu-
lo Imperatoris Præfectum ad Chriſti cultum
traduxit) per annos amplius ſex memora-
bilis. Ambo Martyrum auxêre numerum,
ipsâ dignitate pontificià gradum ad glorioſa cer-
tamina ſternente. Horum veſtigiis preſsè in-
ſtitit (XIX.) S. PONTIANUS Romanus, pri-
mùm exul relegatus in Sardiniam, tum anno
ſedis quinto, Chriſtique 235. Maximini Impe-
ratoris juſſu fuſtibus enectus. Eum ſacram
pſalmodiam diuturno noéturnôque cantu per
vices frequentandam in Eccleſia ſtatuiſſe vul-
gata eſt perſuaſio. Succeſſit (XX.) S. AN-
TERUS in Græcia genitus; qui ad alterum ſe-
dis menſem, quod Martyrum geſta per Nota-
rios conſignata diligentius accuràſſet, cruentà
morte ſublatus locum dedit (XXI.) S. FA BIA-
NO Romano, Viro in paucis probo; cujus
candorem columba ſub electionis tempus digno
illapſa capiti deſignabat, Heroum Chriſtianorum
facinora per ſeptem Subdiaconos impenſiùs
conſeripta voluit, & Catacumbas piis cæſorum
oſſibus divites impoſitis hinc inde ſacellis or-
navit, ut & cultui reliquis Martyres eſſent &

exemplo. Poſt annos eum duodeviginti Decius

A 4 ſede

8 SERIES

ſede & vità exturbat anno Chriſti 250. Fa-

biani jacturam per anni & amplius ſpatium re-
parare per Tyrannum non licuit; quiete ut-
cunque partà eligitur XXII.) S. CORNELIUS
Romanus, quo ſedente Roma non viſum antè
portentum obſtupuit; mendacium coronatum
veritati oppoſitum, Novatianum hæreticum ſe-

dis pontificiæ invaſorem; verùm à Cornelii

partibus victoria ſtetit: in coscta Romæ Syno-
do turbarum auctor ſacro percuſſus fulmine,
veroôque Pontifici prærogativa ſedis aſſerta;
quam tamen cum corona Martyrum commuta-
vit anno tertio ineunte Chriſtique 253. Poſt eum
(XXIII.) S. LUCIUS I. Romanus 80 exilio re-
vocatus ad Cathedram, oſtenſus Eccleſiæ non
conceſſus fuit; altero enim, quo ſedere cœpit,
anno Tyranni gladio cecidit: ſucceſſorem na-
Ras eſt (XXIV.) S. STEPHANUM Ί. ſuum
nuper Archidiaconum, Romanum. Is haptiſ-
mum, hæreticorum licèt manu collatum, con-
trà ac plures in Aſia & Africa Epiſcopi præpo-
ſterè ſenſerant, ſanctum utilémque dixit, cer-
tus, omnem Sacramenti fructum ab Authoris
beneficentia, non à miniſtri probitate dimanare.
Anno ſedis inchoato tertio & Chriſti 257. dum in
cryptis Martyrum operatur ſacris, ſatellitum
gladiis conficitur, & Sacerdote victima eò Su-
peris acceptior, quò mundior. Haud paulò poſt
eodem turbine rapitur (XXV.) S. SIXTUS II. εχ
Arthenienſi Philoſopho Chriſti Diſcipulus, unius
duntaxat anni ac decem menſium Pontifex; cu-
jus funeri indolens fidelium agmen ſubſtituit
)9 ᾿ (XXVI.)

Ὥ
(Χἷὗω, Ν
ξἜΕγποὀω,ἃ
μ Μ
μιιῖ Ἴὼ
εὐ
Π . '
Π ῶ ;
εὐ } Ὶ
μὑ
μ ΨΙΝΡ Η
Ο ἕμ
! μ
μ Ν
Π ι
ἡμανλε Ν
Tum ſeds hon-
ὙΝ

Ο μκοιῃι

ι νὴ
ἰ (
Πϊλημιηνι
Δ, ſgt
ἐλμ τ
"
Oinum, (
ἄ (
' ἐ ,
Π ὴ
Cuonl } ἴ

χ ῃ
Π
Π
᾿ Τ
nnann
Π
Μ .
17
71
{ Waal

᾽
ἽΠΠ1Π

ἑ Rou. PONTIFICUM. 9
(XxVI.) S. DIONVYSIUM εχ eremi latebris

accerſitum. Sub eo haberi cœpta Antiochiæ

ſecunda Synodus, & Paulus Samoſatenus, quod

unicam in Deo perſonam, Chriſtumque purum
hominem fingeret, à ſede Antiochena deturba-
tus damnatusque. Subinde Sanctunmus Præ-
ſul anno Pontificatůs undecimo, Chriſti 270.
divitem meritis animam cœlo reddidit, ſedem
verò (XXVII. S. FELICI 1. Romano, inductis
Eccleſias dedicandi piis ritibus celebri; quem
anno quinto excepit (XXVIII.) S. EUTXY-
CHIANUS patriâ Lunenſis, Fama eſt, hunc
proprüs manibus duos & quadraginta ſupra
trecentos Martyres humäſſe. Merces charitatis
Martyrum quoque palma fuit, quam alter To-
bias cepit anno Pontificatûs nono, Chriſti 283.

T'um ſedis Romanæ honos mandatur (XXIX.)

S. CAO Dalmatæ, propinquà Diocletiani co-
gnatione conſpicuo; cujus tamen juſſu, furore

ſanguinem vincente, neci datur anno abhinc duo-
decimo, Chriſti 296. quæ quantaque geſſerit,
illorum temporum injuria occulta voluit zillud
conſtat, eum ſeptem ordines, quibus velut gra-
dibus ad Epiſcopatum aſcenditur, decreto ſta-
biliviſſe. (XXX) S. quoque MARCELLINUM
Romanum, Caji ſucceſſorem ad annum ſedis
octavum, Chriſtique 304. Diocletiani ſævitia
ſuſtulit, tot Martyrum cæſorum millibus mini-
mè ſatianda, niſi duorum Pontificum ſanguinem
cumuli loco effunderet. Qua: de hujus Præ-
ſulis lapſu, déque Concilii Sinueſſani facto deſu-
A § per

10 SERIES

per judicio multi auctores circumferunt, cum
Auguſtino ceu fabulam negant periti Critici.

SÆCULUM IV.

S. MARCELLUS (XXXI.) Romanus, Mar-
tyrum cultor inclytus, annum Sæculi hujus no-
num, & ſedis ſuæ ſupra menſes octo quartum
Obità pro Chriſto morte nobilem fecit, quando à
Maxentio ſtabuli ſervitiis addictus, ærumnis ac
tetro pæœdore confectus eſt. Poſt eum Romæ
Pontifex declaratur (XXXII.) S. EUSEBIUS
genere græcus, Antiſtes pius, & ad Maxentii
furores interpidus; eôque ad tertium ſedis
annum in pace defuncto (XXXIII.) S. ΜΕΙ,.
CHIADES, natus in Africa, Donatiſtarum
malleus, quorum impiam ſtolidamque Sectam
(veram quippe Eccleſiam ſolius cætůs ſui fini-
bus ſacrorum codicum traditoribus excluſis de-
finiebant anathemate contrivit. Annum ejus
alterum & ſedis ultimum, Chriſti 313. inſignem
fecit pax Eccleſiæ Conſtantini Magni benefi-
cio reddita; quam delibatam ulteriùs uſurpan-
dam reliquit (XXXIV.) S. SYLVESTRO I.
Romano. Is conceſsâ uſus malaciâ totus in ex-
ſtruendis Chriſto ſacris ædibus, ritibusque piis
ſtabiliendis fuit; inde Altaria ex lapide, ex lino
Corporalia, inunctio baptizatorum in vertice,
Dalmaticæ Diaconorum veſtes, Pontificum-
que Romanorum mitræ originem traxére. Sed
ecce novus ſubin turbo Petri naviculæ denis
Perſecutorum tempeſtatibus defunctæ incu-

buit.

Peuremall

Π

γδι! Π
μ
Π ὰ
ττ’;υψεξιι"τε!ἐω
Π Ν
{ ὰ
ὐ Nren
Eoran (
dCence μ υἱ
μῃ
Virr ἰ
11
Ger urins;
ψυ ει
Ο Höenb
Shnnf
Ν Ν α μῃ
μῃ 0
δὰ "
᾿ὰ μῃ
κ
"

Πῃ ἴῃῃ

Ν }}}}

ἼΠῚῚ
ἡ, ἡμηῃ

{ ῃ e
}
)
Π

RoM. PoNTIFICUM. 11

buit. Arius Alexandrinus Presbyter, homo
ſuperbus ex æquo & contumax, dum Dei Fi-
lium Patre minorem dictitat, totam Orientis
perturbat Eccleſiam; cujus errorem ſuppri-
mere aggreſſus Pontifex Nicæ trecentorum
& duodeviginti Epiſcoporum Concilium I,
Oecumenicum cogit, hominémque fidelium
communione ſubmotum damnat; anno demum
ſedis ſecundo ſupra vigeſimum, Chriſti 336. La-
boribus exhauſtus ad Dominum migrat. Con-
ſtantinum M. ab eo ſacro fonte tinétum qui aſ-
ſerunt, contra Euſebium libri Pontificalis, aéto-
rumque Sylveſtri nomine inſcriptorum aucto-
ritate nituntur. Poſtea ad Clavum ſedit
(XXXV.) S. MARCUS Romanus; qui Arianis
fraudibus Nicænum Symbolum in dierum fe-
ſtivorum ſacrificiis cantandum oppoſuit; ἃς
deinde poſt octo ferè menſes (XXXVI.) S.
IULIUS I. & pauperis Coloni caſa ob eximias
vitæ dotes ad gubernacula eluctatus, 5. Atha-
naſii, per Arii aſſeclas orbe toto exagitati vin-
dex acerrimus; eôque ad decimum ſextum,
quo ſedere cæœperat annum Chriſtique 552. Prœ-
claris laboribus extincto (XXXVII.) LIBE-
RIUS iterum Romanus, Chriſtianæ fortitudi-
nis ſimul & humanæ imbecillitatis monumen-
tum; quippe à Conſtantio Imperatore, quod
Arianis ſubſeribere Athanaſium damnantibus
nollet, Beroeam Thraciæ deportatus eſt pri-
mum; ſed biennalis exilii moleſtüs fractus, ce-
cidit, & hoſtium communioni latæque contra
innocentem ſententiæ acceſſit. Que res fecit,
Ut

12 SERIESD

ut eidem repudiato (XXXVIII.) FELIX II.
prius à Conſtantio intruſus Arianorum fautor,
tum fidei aſſertor ſtrenuus, junctis Romanorum
ſuffragiis in ſede Succeſſor ſtabiliretur; ſubinde
tamen Liberius timiditatis ſuæ pœnitentià du-
Sus, 5. Felice interim per Martyrium ſublato,
ſedi reſtituitur, & inſtaurato contra Chriſti ho-
ſtes præœlio immoritur anno Pontificatûs deci-
mo quinto, Chriſti 367. Haud multè poſt
Eccleſi? Romanæ Cathedram ſortitur
(XXXIX.) S. DAMASUS, natione Hiſpanus,
ſacris æquè ac profanis literis inclytus. Triſte
huic exordium fecit Urſicinus Diaconus Roma-
nus, Pontificiam nefando ambitu mitram ca-
ptans; ſed facilius capeſſitur Imperium, quàm
tenetur: ejecto ex urbe ſedis æmulo, Macedo-
nio quoque Divini Spiritus impugnatore per-
vicaciſſimo per II. Oecumenicam Con-
ſtantinopoli centum quinquaginta Patrum Sy-
nodum, devicto Damaſus pacem Eccleſiæ, annô-
que Pontificii muneris decimo ſeptimo Chriſti
384. pretioſam animam cœlo reddidit. Exin
(XL.) SIRICIUS Romanus tredecim annorum
Pontifex fuit. Joviniani fœdas hæreſes profli-
gavit, Manichæis ad fidem redeuntibus per-
petuam in cœnobiorum clauſtris pœnam ſta-
tuit, cælibem Sacerdotibus ac Diaconis, ut du-
cta indè ab Apoſtolis conſuetudo obtinebat,
vitam commendavit impenſiâs, anno demum
398. ſanctam mortem oppetiit, ſedis hæredem
adeptus (XLI.) S. A NAS TASIUM Romæ geni-
tum; quem tamen teſte Hieronymo, ne tali
Π ΄ . ἱπίρε-

Ἵ

. {{
ἼΤΩ '

ὴ

(Ἱ]; ᾽ N
menls,Alen
εὐ
ὁ η
Ἶ Ἴ
Π Ν
μ Ἐ'υωξ
ᾶ νοι
ἐ αὐγιῖν
( .}}}}

{ ψὐϊαῖῃ

Π 1
remmmun Ω:

Π }
belgi ει
Π Π
Ν
κ ἐψημὴ
ἘΝ ἐ

μ ἤκωι

τετοτὶεεωωῄιπε Ἷ
Ἀ ῳ
᾿ υΐυῃτρρετίο,ιἱε
ὑ ἡ

ἜΝ ί;;."

(NXLII.) S. INNOCENTIUS I. patria Al-

, ἤηῃῃ
ῃ αὶ

ὙΝ Π

Ὑ ; ἢ
Π
ὙΠ Π .

!

ἰηπ -

11
ἐΠΠΉΜΝΝΝ,
Ἷ
'
η
knn

S

Π
Μ . Ρ

ROM. PoNTIFICUM. 13

inſpectante præſule caput orbis truncaretur,

diu habere Roma non meruit; direptio-

nem enim à Gochis ſubinde inſtantem præver-

tens, dum Origenis libros, hæreſum infectos
toxico proſcripſerat, quarto Pontificatůs anno,
Chriſti 402. ad ſuperos migravit.

SsFCULUM V.

banenſis, ad Eccleſiæ culmen evectus εο ſe ho-
nore digniſſimum præſtitit, quando & S. Joan-
nis Chryſoſtomi cauſam contra convitiatores
infeſtiſſimos ſummãà vi tuitus, & Pelagium Di-
vinæ inimicum gratiæ vibrato anathemate per-
ſecutus eſt. Firmatà jejunii Sabhatbini conſue-
tudine, & Novatianorum cohorti nefariæ tem-
plis compluribus Romæ ademptis ipſe anno
Chriſti 417. in pace moritur, ſedem annis am-
lius quindecim laudabiliter obtentam cedens
(XLIII.) S. ZOSIMO natione græco; quem
præmatura mors (anno quippe abhinc altero
ad cœlos abiit) impedire non potuit, quominùs

pelagii Cœleſtüique ſatellites, Imperatoris Ho-

norii nutu armatus urbe exterminaret. (XLIV.)
S. BONIFACIUS I. deinde in defuncti vices

locatus, dignitatis, quam invitus ſuſceperat,
æmulum babuit Eulalium quendam Archidia-

conum, cujus conatus impios Honorii Impe-
ratoris auctoritas repreſſit, ſeditioſorum capite,
extra urbem facto. Annis ferè quinque paca-

tio uſus imperio, decretisque poſitis, ne ſervi-

lis conditionis aut ære alieno gravati homines

14 SERIES

ad ſacra eluctarentur, vitam poſuit anno Chri-
ſti 323. Diuturnior (XILV.) S. CELESTI. '

ΝΟΊ. Romano, quanquam non æquè tran-
quilla ſedes obtigit, turbis undique in Eccle-
ſiam ingruentibus. Harum pars præcipua
Neſtorius Conſtantinopolis Patriarcha; qui
duas in Chriſto perſonas auſu blasphemo ad-
ſtruens, fidem orthodoxam perditum ibat, nec
tamen impune; jugulavit naſcentem Hydram
Hercules; Cæleſtinus Romæ primum, tum
per coactum Epheſi Concilium III. Oecume-
nicum proſcripſit nefandam hæreſin, unamque
Chriſto divinam perſonam, Virgini Beatiſſimæ
Dei Genitricis titulum vindicavit. Sic extor-
tis Hæreticorum manubiis ornatus poſtea ad
coronam tranſiit anno ſedis nono COhriſtique
432. Iisdem pro Eccleſia laboribus per octo
ferè annos vacavit (XLVI.) S. SIXTUS III.
Romanus, Neſtorianorum acerrimus impugna-
tor: refectâà S. Mariæ Majoris ornatâque ſacrâ
æde moritur anno Chriſti 440. ΕἸ omnium
calculo ſufficitur (XLVII.) S. LEO I. oriundus
εχ Hetruria, ob res præclarè fortitérque ge-
ſtas Magni cognomento decoratus. Multa il-

li nominis hujus prærogativam peperere: Ma⸗
2 Ende μ }

nichæi, Priſcillianiſte, Pelagiani urbe exter-
minati, Eutychis Mendacia Synodi IV. Oecu-
menicæ Chalcedonem convocatæ judicio con-
fuſa: Attila Hunnorum Rex, victoriis latè ac
populationibus ferox, divinà eloquentiâ Roma-

nis mœnibus abactus: Genſerici Vandalorum

Regis infeſtus exercitus ab urbis captæ excidio
. prohi-

α μ
Ρω'ἶᾧεἷρὶτὼειἱὶ(
ζςἆἓτεἳ]ωω ῇ
Γ " ΙξΙ.)δ.
ξ”επὶε Ν
η Μᾳςεᾶοκ
, ᾿
Π εἰ
ῆ
μ μ
ποροΙἱεΑοπ'ὢιεε |
Π . μὼ,
μ !
ἐπίϊια ὶ
ἡμιὶ ΤΝ
ἡημναίιι

ς
—

— —

Π hecel

ἀι ι
[)}Π|1|}
ὑ μαίι bel
ΤΝ Π

Ν Ιτπξετετυτἱε 1
ὶ μ

} Aun εὶ
ἩΠΩ η

υ(υξρειοτεε ἡἳτἑ[ἰἆ
Υ͂ ᾿
ῃ Ἐτῇυὰἑ ὶ
⸗
ῳ μ
Π

npedme
eluunll .
Cent Kanmn
ἜΠ
ἄμ

1

μ ἵλ
ἐ ὴ

'
1}} }

"

'
Π

᾿
4

μ Π

( μ }
'

ομ. PONTIFICUM. Τ
prohibitus. Viginti ferè & uno anno ſub tanto

Ἷ Ῥγαίυϊε reſpirabat Roma; eum tandem ſibi præ-

maturo ereptum fato doluit anno Chriſti 461.

pPoſtea (XLVIII.) S. HIILARUS natus in Sardi-

nia ſenis circiter annis primæ ſedi præfuit,
impiisque Macedonianorum, favore Impera-
toris Arthemii Romam ſeſe inſinuantium co-
natibus reſtitit; ac deinde (XLIX.) S. Sl MPLI-
CIUS Tiburtinus, fortiſſimus Patriarchalium
ſedium vindex, queis ſuam contra Conſtanti-
nopolis Antiſtites prærogativam ſtabiliit Leone
Orientis Imperatore necquidquam obnitente:
Eccleſi?æ quoque univerſæ bono conſuluit,
dum fidelium oblationes voluit quadrifariam
dividi, parte unà Epiſcopis, ſecundè, Clero, ετ
Templorum fabricæ, quartâ pauperum ac pe-
regrinorum neceſſitatibus adjudicatů. Deceſ-
ſit Pontificatus anno decimo ſexto, Chriſti 483.
(L.) S. ΕΕῚ ΙΧ II. Romanæ poſt ſimplicium ſe-
di præfectus, bella potius cum impiis, quam
probroſam Eccleſiæ pacem voluit; unde Zeno-
nis Imperatoris Henoticon, orthodoxis ſimul &
Eutychianis, id eſt veritati & mendaciis conci-
liandis fa tum rejecit, & Acacium Conſtanti-
nopoleos Epiſcopum, Petrum Mongum Fullo-
némque ſedium Alexandrinæ ac Antiochenæ
uſurpatores hæreticos ſacris armis percuſſit,
verè in utrôque felix, qui peſſimas Græco-
rum fraudes & detegere & expugnare nove-
rat. ᾶ functus eſt anno ſedis ferè nono
Chriſtique 492. Eum excepit (LI.) S. GE-
LASIUS I. ex Africa, quondam S. Auguftini
diſci-

16 SERIES

diſcipulus, annõéque dein quinto (LII.)
S. ANASTASIUS II. Romanus, vitæ integer-
rimæ Præſules: prior ſacros Scripturæ ac Pa-
trum Codices diſcrevit ab Apogryphis; poſte-
rior pugnam inſtauravit contra Acacium, cujus
nomen ἃ ſacris diptychis ut expungeretur, per
Legatos ab Imperatore Orientis precariò pe-
tiit. Ad alterum Pontificatůs annum Chriſti
498. demortuo ſucceſſit (LIII.) S. SYXMA-
CHUS ἐ Sardinia; funeſto uſus ſedis exordio,
quam à Laurentio quodam ſeditioſorum ho-
minum furoribus Feſtique ſenatoris potentia
ſuffulto per vim occupari doluit; ſed vel ipſius
Theodorici Regis Ariani ſententiâ prælatus
æmulo, & ab impaétis falsò criminibus per
coacta Romæ centum & viginti quinque Epi-
ſcoporum comitia vindicatus Præſul innocens
reſpiravit. Vitam per continuas cum Heæreti-
cis, Macedonianis præcipuè, queis urbe inter-
dixit, concertationes duétam poſuit anno ſedis
decimo ſexto, Chriſti 514.

SZCULUM VI.
(LIV.) S. HORMISDA Campanus, Syma-
cho Succeſſor adoptatus utramque Orientis &
Occidentis Eccleſiam famâ ſui complevit no-
minis; dum ſublato Acaciano diſſidio pacem
utrique reſtituit. Ad annum nonum CObrilti

523. ſede abiens Hæredem habuit (LV.)

S. IOANNEM I. Hetruſcum natione, Ariano-
rum impugnatorem acerrimum; quorum gra-
τ Conſtantinopolim à Theodorico Legari
ς induci

μ ;

Ν
!ππιγιιε-ωἷεπκοϊὀ
ἕ,ἶἁὶξῃυωτειυε
᾽ colere 1
M; μ Ἢ
ατὐὐ υ
μαϊίι
χὰ ΤΝ
εμ () 5
omms al
Τ
μ :
μ ι !
μῃ ὰ
ει ὑ κ
1Rmnorincoeum!
ΔΜ
15 ί, ψιὴ
ἽΠ 1
Π 1
Δ 0
ngdens } (
ἜΠ
ὑ } },"
Ἱ ῃ α
Ὸ ntfents
ὰ
ει μ
Ἷ ἰ ᾿
lgn nh

μ ΕΠΜΗ(

Ἢ ψ ᾽ Βομ. PONTIFICUA. 17

Rute induci nullà minarum vi potuit, ut demanda-
Atam ſibi cauſam coram Juſtino Imperatore age-
Ὦ} ret; indignum ratus, cum Chriſti hoſtibus ami-
tun en,, citiam colere. Ea res durius à Rege Barbaro
accepta; unde illius juſſu S. Præſul in Italiam
ἰ redux tetri carceris ſquallore conficitur, anno
ἰ . ſedis tertio, Chriſti 526. Hujus fatum repara-
ἜΠ turus Theodoricus Pontificiæ dignitatis faſces
ἰ ,} defert ζ[νΙ.) 9, ἘΕΠΟΙ IV. Beneventano,
ῃ iim Romanis poſt varias ultrò citrôque lites tan-
Ἐ βηήμε dem obtruſo conſentientibus; cui quinto ſedis
ἐ η anno Chriſti 529. ad laborum mercedem evo-
ἰμηὶ μαὰ lanti, ſublato competitore Dioſcoro, ſubſti-
ἡ ἀΐομ tuunt (LVII.) BONIFACIUM. II. Romanum,
Gum,⸗ annoque ab hinc elapſo (LVIII.) OANNEM
Μ Ω͂ II. Simoniacorum hoſtem, contra quos Athala-
κ Tici regis potentiam armabat, rigore exciſu-
— malum, quod lenes medicinas reſpueret.
Ssed nec prolixum Joanni imperium fuit. Anno
npiims Chriſti 535. ad Dominum migrat, (LIX.)
S. AGAPETO I. ſedis Romanæ honorem re-
γ linquens; qui Græcorum copias, in Italiam
„ „ Beliſario Duce irruptionem parantes ut aver-
Cnn teret, conſilio Theodati Gothorum Regis Con-

ε" —
-

Μωΐ"εῇρ’ἷώ ſtantinopolim ad Juſtinianum profeélus, de-
u cimo Pontificatůs menſe moritur, poſtquàm
win Anthimo, Conſtantinopolis Patriarchæ, quèd
Ἴν pro Eurwychis ſtaret partibus, ſede moto, Men-
Π (... nam ſummà religione & fide Præſulem ſubſti-
μ " tuerat. Exin (LX.) 5. SILVERIUS Campa-
m la, nus in deceſſoris locum elecdtus, à Theodora
εὐ

Auguſta Eutychianorum patrona extrema
B omnia

18 SERIES
omnia pertulit; eà enim inſtigante Vigilius
Diaconus, quem pridem imperandi ambitio
transverſum egerat, per Beliſarium intruſus,
integerrimus verò Pontifex, quèd novis con-
tra urbem rebus ſtuduiſſet, Pataram lyciæ pri-
mùm, tum in Inſulam Palmariam deportatus,
inediâque conſumptus eſt anno ſedis quinto
inchoato, Chriſti 540. Ejus obitu vix divul.

gato (LXI.) VIGILIUS εχ lupo paſtor, εχ ὃ

uſurpatore verus Pontifex Chriſtiano gregi
præficitur. Mirum ἀϊέϊα eſt, quàm ſubitèò in
meliora mutârit animum, delati muneris ſan-
ctitate dignos tanto faſtigio mores ingenerante.
Perditis namque Theodoræ conatibus, in ipſa
Conſtantinopolis, quò à Juſtiniano accitus eſt,
luce obſtitit, neque adigi ullo pacto valuit, ut
Anthimum, contrà ac priùs ſe præſtiturum re-
ceperat, ſedi patriarchali redderet. Multum
deinde illi famoſa tria Capitula negotii fecere;
quæ tandem, animo à dubiis non levibus ſo-
luto, V. Generalis Synodi, Conſtantinopolitanæ
II. placitis conſentiens damnat, Româmque
iter aggreſſus Siracuſis à morte opprimitur
anno ſedis ſexto decimo, Chriſti 555. Eum
in Pontificia dignitate inſecutus eſt (LXII.)
PELAGIUS I. & poſt annos ferè quinos
(LXIII.) IOANNEsS III. ambo Romani, quin-

tæque Synodi Oecumenicæ contra plures Oc-

cidentis Epiſcopos defenſores ſtrenui. (LXIV.)
BENEDICTUS I. deinde Romà oriundus ſedem
plus decem menſibus vacuam anno 573. nactus

eſt, quam innumeris Longobardorum εὰ kemhe⸗
: τχῶ ἑ : ͵ tate

ο

Ἵ
"

π"
αἰ !
ἼΝΙΝ:
’οἱ-ὡοτὶὕυςελ'ἢᾳ
Ἄ
be o Ἷ
ἐ }

μῈ { ὶρὸὶώ
η ΔΡ}
. bonnünml
Π μ
μἰμμαν
Π
Π Ω
mMernanibus
ἐ ὰ & 11
cobkbenes ο
ΜῸΜΙ " ἢ
Π
ἴ ἶὰ
"
ὑ [ἰξ ῳ
Ἱ μῃ
Ἱ ""ξὡ"ὤ {
) Ὁοειἓὲυῄῃὓἳὓὼ
ἐπμλγη

Π
Ν Π

ΞΞΞε-

ttane
Amnim
"71]
Σ 71
ἃ (πῃ ;

η

᾿

Ἵ

Β μ
11
Ἰ μινν
ἰνμινιι

μ μ

Ἷ

ROM. PONTIFICUM. 19
ſtate per Italiam graſſantium turbis afflictiſſi-
mam anno quinto inchoato, Chriſti y77. ceſſit
(LXV.) PELAGIO II. iterum Romano; hie
gravem à Longobardis Romæ obſidionem
paſſus, multisque pro aſſerenda quinta Syno-
do laboribus exhauſtus, lue per Italiam furente
deceſſit anno Pomtificatůs duodecimo, Chriſti-
que 590. Eodem anno in Septembrem ver-
gente & captatis necquidquam latebris colum-
næ fulgidæ indicio abſtractus ad ſummæ ſedis
apicem evehitur (LXVI.) S. GREGORIUS
I. Pontificum illuſtre lumen, omnium calculo ve-
τὸ Magnus, quoquo modo amplitudinem metia-
ris. Longum explicare eſt, quantum pro urbe at-
que Eccleſia laboris exhauſerit; ab illa quippe
malum rriplex, peſtilentiam inſtitutis piorum
ſupplicationibus, Bellum, pace Longobardos
inter & Romanos confeétàâ, famem diviſis in
confluentes orbis univerſi pauperes alimentis
propulſavit; Hanc vero Donatiſtis repreſſis in
Africa, in Anglia traductis ad Chriſtum infide-
libus, cantu Eccleſiaſtico ad gravitatem com-
poſito, incrementis ubique maximis adauxit.
Anno ſedis quarto decimo Chriſti 604. ad
æternam quietem abiit, titulum ſervi ſervorum
Dei præclaro modeſtiæ exemplo relinquens
ſucceſſoribus, quo Joannis Jejunatoris Epiſco-
pi Conſtantinopolitani, Oecumenici nomen ſibi
uſurpantis arrogantiam confundebat.

SACULUM VII.
(LXVII.) SABINIANUS in Hetruria na-
Β3 tus

20 SERIES

Ron
Π

!

tus Sæculo huic ſeptino initium dedit, (απη. ' ἐ

panarum uſu in Eccleſiam inducto memorabilis.
Poſt menſes Pontificatús quinque, ad annum '

Chriſti 605. extincto ſubſtituitur (LXVIII.)
BONIFACIUS III. patrià Romanus, cui Epi-
ſcopi Oecumenici nomen contra Patriarchas

Conſtantinopolitanos ipſius quoque Phocæ!

Imperatoris edicto vindicatum eſt. Anno dein
Chriſti 607. (LXIX.) S. BONIFACIUS IV.
natione Marſus, Pontifex renuntiatus delu-
brum Pantheon ab idolorum colluvie perpur-
gatum Deiparæ omniumque Martyrum hono-
ribus dicavit; enno ſedis ſeptimo Chriſti 614.
vitam deſerens ſucceſſorem habuit (LXX.)
, DEUSDEDIT Romanum, eximid in ſupe-
ros pietate conſpicuum; ac anno ferè tertio
Chriſti 617. (LXX.) BODNIFACIUM V. Nea-
politanum, qui reis aſyyla in templis aperuit.
Huic poſt annos ſedis ferè octo ſumma cum
manſuetudine ac lenitate exactos anno Chriſti
625. ſuffectus eſt (LXXII.) HONORIUS I.
Campanus, ob multa præclarè ſapientérque
facta laudem ab omnibus ampliſſimam prome-
ritus, niſi Monothelitarum fraudibus circum-
ventus, quorum errores deteſtabatur animo,
eorum conatus impios lenitate foviſſet. Obiit
tertio decimo ſedis anno, Chriſti 638. Poſt-
hæc Petri Cathedra anni unius ſeptémque
menſium ſpatio vacua ſtetit; eam tandem, He-
raclio fruſtra reluctante conſcendere juſſus eſt
(LXXIII) SEVERINUS Romanus duorum
duntaxat menſium Pontifex; cui illud præpri-
mis

l Han

aei ſeit
Π
μ ι
Ἷ Ῥἁΐ ἷἷΠἹΡὈΒ
) Ιεὄοτἷε
ΘΑΝΝ,
ὙΝ
Ἰ μ
ἀπ . 1!
ψα ι ὶ
elnperune
rns Wen, d
χἰ
ἡμημε ὦ
ο (
111

Π ωῃὗςπω

Ὧ Π
ἜΝ

ὙΠ γ1}

;Μ; χ
υ
Π
ζτπ ζω.ἷι-επ'ιὶε
: ζἰκε ἴ
μ ἢ

ἰ

Ὶ

ΔΝ
Π
ἽΠ } ᾿
Μ η ηη};
ψῃ(Ππ{}|
nbu (Π]}
111
.
᾿}}}}}}}1
11:1.
Ἴ1|}]
ἜΠ
Π
Ὑ
η

μ

ϊ
ὴ
ὴ
ἢ
Ἦ
"

ROM. PoNTITFICUM. 2Ἱ

wis laudi datur, quod ejusdem Imperatoris
Ectheſin, paci perturbandæ potiùs quàâm con-
ciliandæ factam Monothelitarum technis dete-
Gtis proſcripſerit; Inde Heraclii gravis indigna-
tio, inde Theſauri Lateranenſis, quo nihil Ro-
ma ſanctius habuit, per Iſacium Exarcham di-
reptio. Plura moliri contra hæreticos Severi-

no per tempus non licuit; ejus pro Eccleſia

fidéque labores proſecuti ſunt (LXXIV.)
IOANNES IV. origine Dalmata, & anno ab-
hinc altero, Chriſti 641. (LXXV.) THEO-
DORUS I. natus in Græcia, Joannes quidem,
dum iterato anathematis fulmine Monotheli-
tarum Ectheſin feliciter adeo perculit, ut à Con-
ſtante Imperatore igni datus conflagrârit; Theo-
dorus autem, quando Pyrrhi Patriarchæ Con-
ſtantinopolitani ſemel & iterum à Catholicis ad
Monothelitas deficientis perfidiam ultus eſt,
proſcriptionis ſententiam, quò firmior foret
& inviolabilior, intincto in Chriſti ſanguinem
calamo confignans. Eo ad annum ſedis octa-
vum Chriſtique 649. ſublato, rerum in Eccle-
ſia potitur (LXXVI.) S. MARTINUS I. Tu-
dertinus, veritatis orthodoxæ Martyr invictus;
is enim, quòd cum Monothelitarum Cori-
phæis Heraclii Ectheſin nuper crematam, &
ex ejus cineribus prodeuntem Conſtantis 1)-
pum in Lateranenſi Concilio profligâſſet, ejus-
dem Conſtantis juſſu Conſtantinopolim vi
abſtrahitur, carcerumque & vinculorum mole-
ſtüs maceratus tandem in Cherſoneſum rele-
gatur, ubi ærumnis inediâque confectus an-
Β} no

Δ. SERIES

no Chriſti 654. interiit. Subinde (LXXVII.)
S. EUGENIUS I. Romanus, Martini pris
exulis vices gerens, tum defuncéti legirimus
ſucceſſor eligitur; Præſul omnes numeros vir.
tutum continens, ac diuturniori ſede digniſſi-
mus; ἃ qua tamen circa annum alterum, Chri-
ſti 655. præœmaturâ morte abreptus locum de-

4 (LXXVIII.) S. VITALIANO Campano;

5 Conſtantem, à quo ſubmiſſa rari pretii dona
acceperat, munificum primò, tum Romanæ
urbis expilatorem vidit; tandem Imperatore
hæretico trucidato Eccleſiæ pax undequâque
& otium partum; quo per quinquennium frui-
tus S. Pontifex anno ſedis quarto decimo
Chriſti 669. & vivis abiit. Poſt eum & cœno-
bio ad Petri Cathedcram vocatus quadriennio
ſedere meruit (EXXIX.) ADEODATUS Ro-
manus, inſigni morum comitate, atque in pau-
peres beneficentiaà cunétorum ſibi amorem
concilians; deinde anno Chriſti 676. (LXXX.)
DONUS I. pariter Romanus, annôque uno
eum quinque menſibus elapſis (LXXXI.)
S. AGATHO Siculus, cujus hortatu coacta
Conſtantinopoli Synodus VI. Oecumenica
Monothelitarum hæreſin, quadraginta amplius
annis per Orientis plagas graſſantem interne-
einis tandem ictibus confecit. Cœterum Prœæ-
ſul optimus anno Chriſti 683. in pace obiit.
Ejus Succeſſores ex ordine quatuor perbrevis
ævi Pontifices extitere; (ELXXXII.) S. LEO-
ΝῈ II. Siculo menſes decem, totidem
(LXXXIII.) S. BENEDICTO II. Romano;
(LXXXIV.)

Ν
{ ἰχ

πΤΝ
ᾗιαἀὶιὶοπὶε μ
μ Σ
ζεῇἀεῄυπε.λπῃο
ἴμι ἐμμμι
ο αὶ
Π Ν
μ
ἐ ingen
Π
μαμίμ!
Ν Π
ὐ :
εὶ
Rommos μ
μιὰ guuuorte
Π

Ἷ
(ΧΜ}}}
Ἀ ΡΗ ε,
Μ Ω ἐ
ἹΟΙΝ η ῃ
Π
π }
Cliibennla
glonsdene

Lllehe

ὙΠ
ἐ ψ Een
Π
ine }
11 ΜΝ
Π
Ὕ

RoOM. PoNTIFIGUM. 23
LXXXIV.) OνANNI V. Antiocheno annus

unicus, & (LXXXV.) CONONI & Thracia

oriundo (quo ſedente ſuus Franciæ Orientali ſol
ortus eſt S. Kilianus Epiſcopus) menſes undecim
delati muneris conceſſi; omnes ſanctimoniæ ac
eruditionis laude conſpicui, ſextæque Synodi
ſtrenui aſſertores magnum orbi reliquerunt (υ]
deſiderium. Anno Chriſti 687. inter duos dePon-
tificia dignitate concertantes, Theodorum Ar-
chi-Presbyterum & Paſchalem Archi- Diaco-
num, tertius à Cleri & populi ſaniore parte le-
Qus eſt (LXXXVI.) S. SERGIUS I. Antio-
chenus integerrimæ vitæ Presbyter; Juſti-
niani Rhinotmeti, ob rejectam Synodum Trul-
Ianam erraticam inſidias expertus; Sed quorum
ſtudio ſedere meruit, eorum ope defenſus eſt.
Zacharià Imperatoris Protoſpatario (is Sergium
Conſtantinopolim rapturus advenerat) per
Romanos procul urbe depulſo. Cum annis
ferè quatuordecim Eccleſiæ præfuiſſet, anne
Chriſti 701. ad æternæ mercedem gloriæ vo-

catur.
ς Ο ΠΌΜ VIII.
(LXXXVII.) OANNES VI. natione Græ-
eus pontificià poſt Sergium dignitate auctus eſt
anno ſæculi hujus primo. Ὑ eophylacti Ex-
archi violentis manibus Romani militis fide ere-
ptus, quarto ſedem anno, Chriſtique 705. conceſ-
ſit (LXXXVIII.) JOANNIVII. pariter Græco;
cui Aribertus Longobardorum Rex, raro reli-
gionis & beneficentiæ exemplo Alpes Cottias,

Eccleſiæ Romanæ quondam νὶ abſtractas red-
Β 4 2518 didit,

24 SERIES
didit, donatione aureis literis conſignatd. His
diu ſuperſtes Joannes non extitit; tertio Ponti-
ficatús anno, Chriſtique 707. vità defunctum
ſecutus eſt (LXXXIX.) SISINNIUS Syrus,
illumque die vigeſimo podagræ doloribus con-
fectum XC.) CONSTANTINUS eadem pro-
gnatus patriâ, ab inſigni modeſtia & v lenitate
omnibus commendatus. Conſtantinopolim à
Juſtiniano accerſitus Nicææ obvium Imperato-
rem habuit, qui non uſitato antehàâc honoris
genere uſus, demiſſo Pontificis pedes oſculo
veneratus eſt; perfectis inter utrumque nego-
tiis Romam redux, cùm Philippici poſt Juſti-
nianum imperantis teſtes fidei literas, quòd Mo-
nothelitarum errores redolerent, impavidus
Præſul rejeciſſet, anno ſedis ſexto, Chriſti
714. & vivis migravit. Exin (XCI.) S. GRE-
GORIUS II. Romanus, miro omnium conſen-
ſu Pontifex ſalutatus, primus arma junxit cla-
vibus, & Longobardorum incurſiones per ſub-
miſſum Ducis & populi Neapolitani exercitum,
Cumano iis caſtro erepto compeſcuit. Sed
bellum illi atrocius cum Leone Iſaurico fuit,
cujus impiis contra ſacras imagines furoribus
qdeò non ceſſit Pontifex, ut vibrato in pervi-

cacem anathemate, ſolutisque ſacramento popu-

laribus orthodoxum dogma de Sanctorum cul-
tu ſtabilherit. Irrugiit ad hæc indignatus Leo,
& fœdus cum Luitprandol ongobardorum Rege
ſanciens, infeſtis Romam ſignis advolat, quæ
tamen Gregorii obvii dignitas & eloquentia re-
trò vertit, ipſo Rege barbaro ad Pontificis pe-
des non ſine pretioſis muneribus ſupplice pro⸗
rato.

μ

Π
" ἵ
ωξ,'ἱἷἷῃΐ...ε
εἰ ϑὶ
ϑ "
μ
μ
μ }Ὲ
υ cun
εῃ ΜΗ
, ἈΝ
αὐ μ
μ
μαιϑίω
μη . ὶ
ἡμι bodele
Π Ν
Τ
{ τεπιροπεδ
Π
Π Π
Π }

Ἷ

Τ 117

ὙΠ
Μιπί μ
Π χ
Ἱ η
δημ! ῃ
ἰά μ

Ϊ

'
ἢ

᾿ὴν
ῳ

ῃῃὼμ

Ν
ἂν (ΙΞ ἁ"!

S=

— ᾿ΞΞ. :ΞΞ

ζοπἱΐεπωςεἷ
"0}}}} ἤ)
Ὁ υ

:
Π Μ
....}]

—

ROM. PoNTIFICIM. 47

ſtrato. Demum præelariſſimè de Eccleſia dé-
que Germania præprimis noſtra, cui ſuum de-
dit Apoſtolum S. Bonifacium, meritus, anno
Pontificatũs ſeptimo decimo, Chriſti 73 I. ad ſu-
peros abiit, ſedis laborumque hæredem nactus
(XCII.) S. GREGORIUM III. ἃ Syria, virum
omni ſcientiarurn virtutumque genere clariſſi-
mum; huic per annos ferè undecim graviſſima
quoque cum Leone Iconoclaſta dimicatio in-
terceſſit, quam ad tempus diremit amborum
mors, bello in ſucceſſores prorogato. Anno
Chriſti 741. (XCIII.) S. ZACHARIAS Græcus
in Gregorii locum poſitus de Longobardis,
Italiam fœdè lacerantibus authoritate magis tri-
umphavit, quàm ferro; eo enim inſtante com-
plura Eccleſiæ oppida reſtituta, ipſique Lon-
gobardorum Regi Rachiſio armis extortis ter-
reni luxs faſtidium ingeneratum. Eodem quo-
que tempore S. Burckardo Epiſcopo, legatio-
ne adPontificem optimè perfunéto Ducalis Fran-
coniæ cum Mitra enſis à Pipino conceſſus. De-
cem & amplius annorum Lachariæ Pontificatus
fuit, quem anno 752. gerendum ſuſcepit (XCIV)
STEPHANUS II. 4115 III. Romanus. HicAiſtul-
phum LongobardorumRegemRomanis jamjam

meœnibus excidium minitantemPipini & Franco-

rum imploratis viribus domuit, & Exarchatu
Ravennenſi erepto mulctavit, juſto utique ſup-
plicio, ut, qui alienas contra jus ditiones appe-
tiit, etiam propriis exueretur. Recrudeſcente
ſubin contra ſacras imagines bello Conſtantini
Copronymi conatibus obſtitit, cujus iniquo
conventiculo damnato, circa quintum ſedis an-
ὸς num

26 SERIES
num Chriſtique 757. moritur, idem honoris
faſtigium relinquens fratri ſuo (XCV.) S. PAU-
LO I. Viro mitiſſimi ingenii, & clementiæ in
omnes ſingularis; quà tamen pro ambitionis
ſuæ libidine abuſus Conſtantinus Totonis Du-
cis Nepeſini frater, non exſpectato Pontificis
jam animam agentis obitu ad aunum Chriſti
767. Romanam ſibi mitram rapuit, eamque
malè partam malè geſſit menſibus undecim,
dum translata in caput dignius (XCVI.) 5ΤῈ-
PHANI III. Siculi benè conquieſceret, raptore
facto extra Eccleſiam, & oculis orbato; quan-
quam & indè per præmaturam mortem ceci-
dit anno Chriſti 772. Poſt Stephanum (XCVII.)
HADRIANUS I. Romanus, virtutibus æquè
ac eruditione conſpicuus, longiſſimo Pontifi-
catum ſpatio tenuit; ſub eo Longobardorum
regnum, tot illatis Italiæ cladibus fatale per Ca-
roli M. deletum arma, & ditiones Eccleſiæ lar-
gis donationum acceſſionibus adauétas vidit.
Indè ad Orientis res converſus, ut illæ à Co-
pronymi & Leonis IV. interitu lætiùs efflore-
ſcerent, ſub Conſtantini VI. & Irenes auſpiciis
Nicææ VII. coëgit Concilium Oecumenicum,
ac debitum ſanctis imaginibus cultum reparavit.
Demum laborum præmia ut caperet, ad Supe-
ros vocatur, anno ſedis quarto & vigeſimo,
Chriſti σος. Die ab obitu Hadriani alterãâ gu-
bernaculis admotus eſt (XCVIII.) LEO III.
paris ſanctimoniæ doctrinæque Presbyter. Is
ab urbis primoribus, ùt ſui dignitatibus non
deſunt æmuli, tractatus injurioſiùs, linguâ etiam

& oculis (quorum tamen jacturam cœlum mi-
racu-

-

μῃ Π6}}
ἰμἰμΝ]
ſe Ocenbent
Venblreyetch
τ ΞίἷἑΓΞΠὗ
{
Π
ἰμεγλ!
1 πραὶ ο
Dooacres Μ
Ἴ. }
κ
ἌΎΝ
1
[πηρημη!
ἰχ εμ
Lptimun ι
Δ Ν ἰχῃῃ
arclehmn,
urd }
ΔΝ ,
μ Π
ΟΜΜΖ-Μ
Πῃ .
δτ! ΠΙἘ:Ἑψ

ἴ

Ν RoM. PONTIFICUM. 27

.eo raculo præſtitit) per inauditum nefas mutilatus,
Carolum ſceleris patrati vindicem, læſæque di-
aet gnitatis ſuæ aſſertorem habuit. Iraque tanti
ien Principis meritis premium repenſurus ipſo

εὐ 1 Chriſti natali die Carolum feſtivos inter plauſus
ς Auguſtum dicit, tutelà ſimul Eccleſiæ traditàâ.
; : Sub Imperatoris novi potentia deinceps tutus
lnnt en Leo multos pro fide labores ſubiit, dum anno
ι ᾽ ſedis vigeſimo primo, Chriſti 8..6. ſanctä mor-
δΔΠ te occumberet. Sunt, qui ſeptenis eum no-
I venisque per diem ſacris ſuas ſolatum eſſe ærum-
υ ,} πᾷϑς alſſerant.
ὃ S.CULUM IX.
(ΧΟΙΧ.) STEPHANUS IV. Romanus, à
Leone primus Pontifex in Gallias, Ludovicum
I. Imperii coronàâ ornaturus conceſſit; ab 69
honores mutuos expertus, Romamque redux
menſe ſeptimo à terrena ad immortalis gloriæ
E ſedem tranſiit anno Chriſti 817. (C.) Poſt hæc
εὐ S. PASCHALI I. & illi Romano ſummi honor
} ſacerdotii mandatur; qui receptàâ, ex Ludovici,
Eie Imperatoris dono, Siciliâ Sardiniaque, & collatis
1 } Lothario ejus filio Imperatoriis inſignibus ad
Crmi, ſeptimum bPontificatůs annum ἃ vita migravit.

ἴ Π ι

L

" In hujus locum, contrà ἃς fautores Zinzini ali-
niig cujus volebant, ſuppreſſo brevi æmulo fuffe-
εἰ ctus eſt (CI.) EUGENIUS II. Romanus, ab
Ρ eximio ſublevandi egenos ſtudio Pater paupe-
N rum nuncupatus; deinde poſt triennium, anno

e Ohriſti 822. (CIIL-) VALEN TINUS Romanus;
ὴ illoque ad diem quadrageſimum defuncto (CIII)
GREGORIUS IV. iterum Romanus, tanti mu-
V neris

SERIES

28
neris prærogativâà digniſſimus, quia invitus.
Gliſcentes Ludovicum inter & filios inimicitias
compoſiturus Gallias necquidquam petüt, diſſi-

dio in luculentum incendium erumpente. Ergo

re infectà Romam regreſſus, poſtquam diem
Divorum omnium honoribus ſacrum Eccleſiæ
celebrandum primâ Novembris indixerat, ſex-
ἴο decimo ſedis anno, Chriſti 843. moritur,
ſucceſſores ſortitus (CIV.) SERGIUM II. Ro-
manum, quinque ferè annorum Pontificem, &
(CV.) S. LEODNEM IV. prudentiâ non mi-
nùs quàm virtutibus effulgentem; Teſtantur
id patrata præter morem prodigia, flagrantiſſi-

mum urbis incendium ſolo crucis ſigno reſtin-

Gum, venenatus ſerpens, qui multis jam pe-
ſtem afflaverat, fuſis ad cœlum precibus ſub-
latus, Saracenus navali prælio ad oſtia fuſus,
D. Petri ædes, ne prædonum deinceps pateret
incurſionibus, muris cincta, novàque urbs Leo-
nina conditoris nomine appellata; ſic Roma
barbari hoſtis timoribus ſoluta reſpirare tandem
viſa eſt; ſed inſecutà Præſulis Sanctiſſimi mors
novo eam vulnere afflixit anno ſedis nono in-
choato, Chriſtique 854. Leoni (CVI.) BE-
NEDICTUS III. Romanus, expulſo, quem
ſeditioſorum quorundam violentia intruſerat,
Anaſtaſio ſubrogatur; annéque altero elapſo
(CVII.) S. NICOLAUS I. Romanus, ſeu eru-
ditionis amplitudinem, ſeu virtutum geſtorum-
que gloriam ſpectes, verè Magnus. Ei gravium
inter cætera materiem laborum præbuit. Photius

homo callidi & arrogantis ingenii, derurbato per
um-

μ

᾽ [ΠςζΠἹΓὉἁΙὈΒἩΕ
| :ῃωὶενπωε;ᾳ
΄
μ
ἰ |
παἳυωεἕ.υωρτυε.Ρ(
Π Ν
ἀεεείἷυ:είυὶξειῖιςι;
μἰμ
χ:
! ρω}:ἂπ
ἐ
ἱμε!μ ὶ
Ν
πἰαλ ι
αἰευνίηι
ἷὶᾖἳπϊᾖς ἼΠἰΠΙ
ἰ
{Π||}}} ξἷΐνἓξ
derioconie,
Adebenene

μ

ι Etoinm
ἴμη per (
Cdeni inpote

: } ίῃᾗὼσξ

5
n Π

akite

Μ ι

ἐή ῃ (

ἀρ (

μῃ
Δ)

Τ

{

Ἴ 1
}
ἐ{ ι

ν

Π
Ν
γῚ
μ
μ
| Ἐίξζει“ι;ἷ
ταΜι'τ.]Ρἳοοτ:
! ἐ

Βομ. PoNTIFICUM. 29

ſummum ſcelus S. Ignatio in ſedem Conſtantino-
politanam levatus, quem tamen fortiſſimus Pon-
tifex, necquidquam admonitum per coactam
Romæ Synodum arrogato honore exuit, fide-
liumque communione amovit. Sedit Nicolaus
annis ferè decem, anno Chriſti 867. & vivis ad
cœlum aſſumptus. Poſt eum (CvVIII.)ͤ HADRIA-
ΝΟ II. Romano munus pontificium obtigit, qui
deceſſoris ſui veſtigia ſecutus Photium, Michaélis
Imperatoris favoribus turgidum, Romanæque
Eceleſiæ audaciùs (ùͤt ad quidlibet audendum
ambitio projecta eſt) inſultantem repetito ana-
themate perculit, atque haud multò pôſt malè u-
ſurpatam ſedem Ignatio cedere à Baſilio Im-
peratore juſum, per Concilium VIII. Oecu-
menicum Conſtantinopoli habitum in priſtinas,
unde emerſerat, tenebras rejecit. Anno Pon-
tificatůs quinto, Chriſtique 872. Piè decedenti
ſubrogatus eſt (CIX.) JOANNES VIII. Ro-
manus; graves à Saracenis incurſiones, à Lam-
berto Comite Spoletano, & Tuſciæ Marchione
Adelberto carceris etiam moleſtias perpeſſus,
laudem cæterà non vulgarem promeritus, niſi
quèòd Photium ſedi Conſtantinopolitanæ red-
ditum per ſuum ipſemet ſuffragium ſtabiliit,
ſcelerati impoſtoris verſutià Pontificis imbellem
animum infringente. Inde fabulæ de Joanna
ſeu Agnete Papiſſa locus factus. Errorem tamen
detectis poſtea fraudibus correxit Joannes, prio-
résque in Photium diras repetiit. Hunc anno
ſedis decimo, Chriſtique 832. defunctum ſe-
cutus eſt (CX.) MARINUS I. natus in He-
truria,

8Ό SERIES
truria, trium continenter Pontificum Conſtan-⸗
tinopolim legatus, annôque abhinc altero (CXI.)
HADRIANUS III. Romanus, eumque ſubiti-
nere ad Carolum Craſſum in Gallias ſuſcepto
ſecundo pariter anno naturæ concedentem
(CXII.) STEPHANUS V. Romanus, ſex ferè
annorum Pontifex, cujus operà tandem Pho-
tius ex Leonis Philoſophi juſſu in clauſtrum
compactus haud procul ab exule fuit, dum pro-
ximum Petro locum 811 etiam ſuperiorem af-
fectärat. Anno dein Chriſti 89 1. ex Portuenſi
ad Romanam ſedem vocatur (CXIII.) FOR-
MOSUS, morum probitate, ſacrarumque ſci-
entià literarum ad ſumma ſibi Pontificatús de-
cora gradum faciens. Sed ultra annos circi-
ter ſex tenere ea non licuit; Arnulpho ad
urbis Italiæque ſedandas turbas accito, Augu-
ſtique inſignibus coronato, ad annum Chriſti
896. in Domino obdormiit, ad funeſtam brevi
tragœdiam ſuſcitandus; (CXIV.) BONIFA-
CIO enim VI. aliis Romanæ ſedis invaſore;
aliis electo Pontifice ad diem, quo præeſſe coœ-
pit, decimam quintam ſublato, (CXV.) 8TE-
PHANUS VI. quem Adelberti Tuſciæ Mar-
chionis potentia Romæ præfecerat, antiquis in-
dulgens inimicitiis, Formoſi cadaver è tumulo
protrahi, & pontificiis inſignibus exutum pro-
jici in Tyberim imperat, ambitionis ſcilicet,
quòèòd à Portuenſi ad Romanam cathedram tran-
ſiiſſet, pœnas vel à demortuo exacturus. Co⸗
horruit ad indignum facinus Chriſtianus orbis,
quin ipſæ Sanétorum in Vaticano imagiues
᾽ qu

Ἷ

:-';:ωοὓ μ
ᾳ.ἷἷῤω eyelel

Ν ἰ

μ ἐ
, ὴ β
ἀὰνθ
Π
ΒΟΜΑΝΕξ ἰ
εὐ μα
εὐ "

τἷυ!{!;πουεξε(ΐίε

{
Ν
Π .

φι ,
ἿΠ Π:
Ἷ ὦ.Χ’ΐΠΞ, Π
βην }
βε ὑ ι
ἐ
Π Π
πρ((}}}
Βυἷἷἴ[χῃς} Ξἷῃὀῶ
ἀη ὰ

.....

Πψο ἶγνι
ὸςΙπὀε ἤ ῃ
Ὑ ὰ ieern
}ιῃτξξεττιω
Π

doth Cen

δήν
Ὥ
Π χ
H
ἽΠ Π
lemmmcvel

Π Ν
Π
Π
{
Ν
γ} ὰ
ωεὼεὸτεω:τξ-

RoM. PoNTIFICUM. 31

quæ Formoſi corpus haud multò pòſt ſepulchro

redditum reverenti capitis inclinatione colue-
runt, injuriam tantam improbare viſæ. Sed
neque vindictam diſtulit divina Nemeſis; Ste-
phanus ad alterum ſedis annum datus car-
ceri, gulaque per funem elisà ſublatus, pœnas
dedit vivus valénsque, queis injuſtè mulctave-
rat mortuum; pacifico indignus obitu, qui de-
ceſſoris quieſcentes cineres turbârat. (CXVI.)
ROMANUS εἰ nomine ac patriâ ſucceſſor da-
tur, breviſfimi temporis Pontifex; ſedem nam-
que deſeruit menſe quarto ejusdem anni 900.
nullis rebus geſtis, ſed ſolo ſuo nomine memo-

rabilis.
S.ÆCULUM X.
Ad ferrea ſæculi decimi tempora delabimur,
queis ambitio, partium ſtudia, ſacrorum impia
nundinatio, ſceleràque his fœdiora alia huma-
nis divina, ima ſummis miſcuère; viris Italiæ
Principibus, proftitutis etiam fœminis in ipſam
Petri Cathedram dominatum ac dictaturam ex-
ercentibus. Anno ejus primo in locum Roma-
ni creatus eſt (CXVII.) THEODORUS II,
diebũsque viginti elapſis, expulſo Ἰλοπιᾶ Sergio
æmulo (CXVIII.) OANNES IX. Patriãà Ti-
burtinus, ambo innocentis Formoſi vindices,
quem reſciſſis Stephani VI. decretis honori pri-
ſtino reſtituére. (CXIX.) BENEDICTUS
deinde IV. ſedem Romanam tenuit, Præſul
vitæ integerrimæ, trinôsque dignitatis geſtæ
annos mira in pauperes beneficentid exornens;
poſtea

Poſtea (CXX.) LEO V. patriàâ Ardeatinus; eò
que ad menſem alterum Chriſtophori familia-
ris ſui ſcelere carceris ærumnis conſumpto, hic
ipſe (CXXI.) CHRISTOPHORUS Romanus;
ſed Pontificatu per vim parto vi Sergii ſucceſſo-
ris, circa menſem ſeptimum, annumque Chri-
ſti 908. excidit, eodem, quo Leonem ſuſtule-
rat, lethi genere peremptus. Itaque (CXXII.)
SERGIUS III. Romanæ nuper mitræ cum
Joanne IX. candidatus denique eandem fſibi
Adelberti Marchionis potentiâ vindicar, Eccle-
ſiæ non indignus imperio, ſi imperare ſibi ve-
titisque amoribus didiciſſer. Inſtauratã, quam
terræ motus labefactârat Lateranenſi Baſilicà
ad annum Pontificatũs tertium, Chriſtique 909.
moritur, ſedem digniori cedens (CXXIII.)
ANASTASIO III. Romano; cui poſt annos
binos inſigni vitæ integritate transactos ſucceſ-
ſit (CXXIV.) LANDO patrià Sabinus; men-
ſe dein ſeptimo (CXXV.) OANNES Χ, à
Ravennenſi ad Romanam Cathedram Theodo-
ræ favoribus levatus. Hic dignitatem arte
malã ſuſceptam haud malè geſſit; Saracenos
namque εχ Italiæ finibus ut procul depelleret,
fœderatum ipſemet contra Garilianam arcem
eduxit militem, nec adverſo quidem numine;
victi à Chriſtianis barbari, & ad unum omnes
internecione delecti; Berengarius verò pro da-
tis contra Saracenos ſubſidiis imperiali coro-
nâ Auguſtique titulo inſignitus. Subinde ad
eluendas vitæ anteactæ maculas converſus
Pontifex, ſimul pœnas de ſe ipſo ſumpſit rir⸗
28,

S-

—
— —
-
-ο
—
2

ὐ

Δ}

ἣν ψ
ει
Gbemmmm ὰ
ὰ ο
Π
ΜΉΠΠ
μ ἰ
Π
μ Ν
Π Ν
wens. γιὶ
ΜΝΝΟΡΝ ὧἱ
( η
Leo } ἤμη
ι )
Π Π
Nert μ
ἸΜΙ ἐ ι
Π Ν
Ἀ α]
μ
ἄμ ἷΐὍἶ'ὲῃε
; ΜἨ
Π

μΓ᾽

Ν

᾽ Ι...ξοῃξ... .

Ἱ mn
μ μ .
Π ἢ
ὑ
171 Π
} ἢ]]
Ν
ἣ
ἐ []}
Ν Ν Ν

ὴ
Ἵ

ἐ

1
Ν

"
Ἷ

τἜΈΞΞ
=

Ἷ .

Π

Π Ν

gein γμμ!
εῖ μ
ΤΝ

,
᾽ .

μ }

,

RoOM. PoNTIFICUM. 33

das, ſimul à Deo vindice inflictas molliſſimè

pertulit; anno quippe ſedis ſexto decimo
Chriſtique 929. à Guidone Tuſciæ comite,
Maroziæ conjugis impulſu de ſupremo digni-
tatis gradu in carcerem detruſus, ſpiritu, ἂξ
ajunt cervicali intercluſo periit; æquo cœli ju-
dicio, ut quem fœminæ ſtudium in alta extu-
lit, fœminæ alterius odium in ima præcipitaret.
Idemannus (CXXVI.) LEONEM VI. virum
pacis ſtudio inclytum poſt ſenos ſedis menſes
obeuntem in carcere, & (CXXVII.) STEPHA-
NUM VII. Romanum, ſumma religione ac
modeſtia Præſulem electum vidit; quem anno
abhinc altero Chriſti 931. ſecutus eſt (CXXVIII.)
JIOANNES XI. à Marozia matre ſedi Roma-
næ præfectus moribus non minùs quam ætate
juvenis. Verùm poſt paulò à fratre Alberico
mancipatus earceri anno Pontificatůs quinto
Chriſti 936. mortem oppetiit. Exin ( CXXIX.)
Leo VII. Romanus morum probitate laudabi-

lis, & (CXXX.) STEPHANUS VIII. Germa-

nus multa ab Alberici conjuratis uſque ad vul-
nera perpeſſus, uterque trium & amplius an-
norum Pontifex fuit. Utrique in pace defun-
cto ad annum Chriſti 943. ſufficitur (CXXXI.)
MARINUS II. Romanus, ob eximias vitæ do-
tes & religionis tuendæ ſtudium ſuperis æquè
ac hominibus acceptiſſimus; anno Chriſti 946.
ad cœlos evolans annis tribus ſenisque menſi-
bus primæ ſedi præfuit; Eam diutius tenere
conceſſum fuit (CXXXII.) AGAPETO II.
Romano; annis quippe novem cum ſeptem
6 menk-⸗

34 SERIES

menſibus Eccleſiæ ſe rationibus impendit,
Othone præſertim Magno contra Berengarii
violentam tyrannidem in Italia accerſito. Vi-
tam deſeruit anno Chriſti 955. In ejus locum

(CXXXIII.) OANNES XII. Alberici Tuſcu- 4
lani comitis filius admiſſus; qui Ochonem Be-

rengarii Tyranni victorem Imperatorio redi-
mitum diademate Auguſtum dixit primèò, mox
tamen averſo ab eodem animo ad partes Adel-

berti (erat 15 Berengarii filius) tranſiit; indè

lites aliæ ex aliis nexæ; nam ſuccenſus irâ Im-
perator Romam cum exercitu redux Joannem
fugàâ priùs elapſum ſede exturbat, & Leonem
quendam hujus nominis VIII. intrudi per coa-
ctam Romæ Synodum imperat menſe tamen
altero expulſus à Romanis uſurpator, & Joan-
nes dignitati redditus, quam haud multèò poſt
à morte ſublatus amiſit anno Pontificatús nono
Chriſti 964. Ei (CXXXIV.) BENEDICTUM
V. Romani ſubſtituunt, Othone inſcio invitô-
que; à quo Hamburgum abductus exul, & Leo
VIII. in ſedem revocatus eſt: anno tamen al-

tero ille exulandi, hic uſurpandi finem habuit,

funeſto diſſidio per utriusque obitum deſinente.
Eodem anno 965. (CXXXV.) IOANNES XIII.
Eccleſiæ capit gubernacula; fortunæ dicam an
virorum in urbe Principum ludus; quem Rot-
fredus urbis præfectus, elationem Pontificis ri-
gorémque cauſatus Capuam expulit, Otho Im-
perator εχ hoſte jam Eccleſiæ vindex, mulécta-
tis ſeditioſorum coriphæis, ſedi reſtituit. Quie-
to deinceps uſus Pontificatu, & Rolonorum ad

ῶ
γ μ
Ν
Π (
Ν
Π Ν ,
ΤΝ

Π Ι

s; ἰ κ
11
"1...}1}1}
ἡηΠ η η

Ν ΔΝ
Π ὁ Π }}0,
ᾗοευω ἰπῃμὴ

ἐ nni
ἽΠΠΠΠ
Π 6}}} ]οεῃῇξς
Π ἀ τ
Π
1 Me An
M
Π

RoM. PoNTIFICUM. 3 5

Chriſti labara tranſeuntium nuntio recreatus
oeccubuit anno ſedis ſeptimo, Chriſti 972. Poſt
Joannem (CXXXVI.) BE NEDICTUS VI Ro-
manus, nomine felicior quàm exitu fuit, eum
enim anno ſedis altero Franco Ferrutius pal-
mari facinore datum in vincula jugulat, mi-
tramque potificiam cruentis manibus rapiens,
ſe Bonifacium VII. dicit, qui tamen haud mul-
τὸ pòſt ſcelus ſcelere cumulans ut ſe comitum
Tuſculanorum metu exſolveret, cum theſauris
Vaticanæ Baſilicæ Conſtantinopolim profugit;
locuùmque dedit (CQXXXVII.) DONOII. Roma-
no, & ad annum abhinc alterumCN XXVIII/BE-
NEDICTOVII Romano, Simoniucorum, quos
habito Romæ Concilio pœnis Eccleſiæ ſubjecit,
hoſti infenſiſſimo. Cui ad annum Chriſti 984.
(CXXXIX.) ſucceſſit OANNES XIV. Papi-
enſis; ſed & hunc Bonifacius VII. Conſtanti-
nopoli Romam reverſus carcere concluſum fa-
me conficit, & ſedem vacuam binorum cæde
Pontificum infamis carnifex occupat. Repen-
tino tamen inde fato dejectum anno 985. exce-
pit /CXL.) OANNES XV. Romanus, ob de-
cretos S. Udalrico Auguſtano Epiſcopo San-
ctorum honores ritu antehàc non viſo celebris,
euimque anno 996. & vita demigrantem (CXLI.)
GREGORIUS V. ſummo inter Germanos lo-
co natus, qui à Creſcentio Romano Conſule
ex urbe pulſus, à Placentinorum Epiſcopo Jo-
anne XVI. ſede ſpoliatus, ſubinde tamen ab
Othone III. reſtitutus, moritur anno Pontifi-
catús tertio; Chriſtique 999. Ab eo primus,
ῶ 2 ſæcu-

36 SERIES

ſæculique hujus poſtremus quatuor annorum
Pontifex ſedit (CXLII.) SYIL VEST ER II. vir-
tute non minùs, quàm reconditâ matheſeos pe-
ritià ſtupendus; inde magicis cum artibus in-
famem finxit rudis antiquitas, quaſi ddmonum
opus foret ea naturæ arcana perſpicere, quæ
plebis captum fugiunt. Cæterùm ſi qui hoc
ſæculo Romani Præſules humanituús hinc inde
lapſi ſunt, hominum è numero fuêre, humani
nihil à ſe alienum habentes, eo uno feliciſſimi,
quèd Petri fide ſteterint, nullis inferorum aſ-
ſultibus ſubvertendà.

S.ÆCULUM XI.

Anno Chriſti 1003. (CXLIII.) OANNES
XVII. Romanus, à comitibus Tuſculanis cathe-
drà donatur, eique poſt menſes quinque dece-
denti ſufficitur ejusdem & nominis & patriæ
CXLIV.) OANNES XVIII., qui Bamber-
genſem Epiſcopatum S. Henrici Imperatoris

beneficentiâ erectum ſtabiliit, anno poſthæc

ſexto (CXLV.) SERGIUS IV. in quo nec ho-
ſtium habebat livor quod carperet; & anno
1012. (CXLVI.) BENEDICTUS VIII. è&Tu-
ſculanorum comitum ſtemmate oriundus 5.
Henricum δὐτεὰ Romæ coronâ ornatum Im-
peratorem declaravit, quòd ejus ope ſedem
pontificiam, à quodam Gregorio raptam rece-
perit. Subinde Bambergam ad eundem Au-
guſtum profectus, Divi Stephani Baſilicam con-
ſecravit; Româmque redux duodecimo Ponti-
ſcatús anno, Chriſtique 1024. mortem obiit,
. Fratrem

1

ἈΝ

[,ἨΜ Ῥ Π

Ν

Π

ΥΎ
λ}“-Ι....,

Δ᾿

Ὶ κλ᾿"»
1111 Ι

Π

"
ι

ROM. PoNTIFICUM. 37

Fratrem adeptus ſucceſſorem (CXLVII.) 10:
ANNEM XIX. Adduci is nullaà Græcorum
largitione potuit, ut Patriarchæ Conſtantino-
olis Oecumenici prærogativam concederet;

petrâ nizus Eccleſiæ, nec haſtis aureis expu-

gnandàâ. Joanne ad annum Chriſti 1033. ex-
tincto (CXLVIII.) BENEDICTUS IX. Al-
berici comitis Tuſculani filius in ſedem ponti-
ficiam receptus multarum Romæ turbarum fo-
mes extitit; ſemel atque iterum à Romanis di-
gnitate ſpoliatus, ſemper eam ſibi amicorum
armis, ejecto quem intruſeraaor Sylveſtro vin-
dicavit, neque priùs quievêre domeſtica urbis
diſſidia, dum melioribus Joannis gratiam con-
ſiliis ſopirentur. Itaque Benedictus acceptà
ſpontè pecuniâ pacem reddit, arque ad annum
Chriſti 1044. Pontificatu excedit. In ejus lo-
cum ſuccedere juſſus eſt, quo nemo dignior is
ipſe Gratianus, (CXLIX.) GRECORIUS VI.
nuncupatus; ſed biennio exacto ſimoniæ per
injuriam accuſatus, in comitiis Sutrii habitis,
dignitatem pacis ſtudio ceſſit (CL.) CLEMEN-
TI II. Bambergenſi priùs Epiſcopo; datis Hen-
rico III. inſignibus Imperii ad nonum ſedis
menſem ſpiritum cœlo, exangue corpus Bam-
bergæ reddidit. (CLI.) DAMASUS deinde
II. tribus & viginti diebus ad clavum ſedit,
quem inſigni poſt eum felicitate gubernavit
(CI. II. S. LEO IX. in Conventu Wormatienſi
deſignatus ab Henrico Pontifex, & miro po-
puli Romani conſenſu ſtabilitus; vir, in quo
ſumna eminuerunt omnia; ſubditas ſibi pro-
C 3 vincias

38 SERIES)

vincias Germaniam, Galliam, Italiämque bonus
paſtor peragrans, malè nemini niſi malis fecit;
inde ſacrorum quæſtus abolitus, culta à Cleri-
cis continentia, Berengarii perperam de Eu-
chariſtia ſentientis compreſſa audacia, Michaé-
lis Cerularii Patriarchæ Conſtantinopolitani,
qui errores Photii reſuſcitaverat, ambitio do-
ctis libellis confuſa. Anno ſedis ſexto inchoa-
to, Chriſti 1054. ad cœlos abiit, miraculis com-
pluribus etiam poſt mortem beneficus. Ei
Germania ſucceſſorem dedit (CLIII.) VIC-
TOREM II. Henrici III. priùs Conſiliarium;
qui Leonis veſtigia ſecutus alteras in Berenga-
rium diras vibravit; ſubinde in Germaniam
accitus à Cæſare, quem nuper conſiliis, nunc
morientem ſupremis monitis juvit; eandem ta-
men poſt paulò mortis viam ingreſſus anno
Chriſti 1057. obüt. Paucos poſt dies (CLIV.)
STEPHANUS IX. §& Lotharingiæ Daucibus
Pontifex creatur, & ad menſem abhinc ſepti-
mum rejeéo, qui ſe inſinuaverat Benedicto Χ.
(CLV.) NICOLAUS II; ſedem ampliùs bien-
nio cum laude tenuit, ſolisque Cardinalibus,
legendi Pontificem jus aſſeruit. Abiis (CLVI.)
ALEXANDER II. Mediolanenſis præter Hen-
rici IV. conſenſum in D. Petri cathedram loca-
tur; id quod ægriùs ab eodem acceptum fune-
ſti occaſionem diſſidii præbuit; & ſanè jus vi
victum ſuccubuiſſet, niſi Concilium Mantuæ
coactum à paſtoris legitimi ſtetiſſet partibus,

Cadaloo pſeudo-pꝓontifice ſede procul & ſacris

abacto. Præfuit Alexander annis ampliùs un-
decim

! ῃ

;;.ἑιῃωοικεμριί
ἠ Μ
{ εἐ
Ε,
Π
Π
εμ
εἰραιυ MM
μμπὶ
μ Eeds
Π
μαὺ ἿΠ
ἐ brmnrt
Π
Π Μ
ἰ Π .
Π Ν

Π

Ο }
ἰ [ῃ Ν
mkrinepes
ἰΐῃῃ, (
“ 17
[τυ{ὲυὲ;κύ.ἷω ,
lulirun Nru⸗
Crun " Π
ῃ ἄ η,
ἀῤῃ {

μ
"
μή
{{}}}}
Π}.1
ἿΠ
ἐ τ
Τ 1)
κ
ει
ἡΠ}»
Π

ὴ τ...,ξπ.

"

ΤΝ
ςξςζ.ν:;';ὤὶθ“ —

RoM. PoNTIFICUM. 39

decim, hæredem & dignitatis & conſtantiæ
nactus (CLVII.) S. GREGORIUM VI. ma-
ni in Eccleſia nominis & meriti. Is gravibus
Henrici IV. quem ob ſacrilegas Epiſcopatuum
nundinationes piorum cœtu prohibuerat, la-
ceſſitus injuriis invictus Pontifex adeò nihil
ceſſit; ut in Lateranenſibus eidem comitiis ite-
ratò ſacris interdixerit; haud multò pòſt eun-
dem ſemel in pœnitentis habitu ſupplicem, ite-
rum tamen reſumpto genio inimicum vidit;
quare tertio ictum anathemate regni jure ἃς ti-
tulo exuit, atque ut Clementis III. per Henri-
cum intruſi arma declinaret, Salernum ſeceſſit;
ubi anno ſedis duodecimo, Chriſti 1085. ſan-
ὰ defunclus morte, manifeſtum fecit, quàm
procul ab inconſtantia abſit, cujus animum ve-
ritas firmavit: Exin (CLVIII.) VICTOR III.
tanti menſuram nominis implevit, dum & Sa-
racenos ingenti attrivit clade, & Clementem III.
ſedis æmulum fidelium conſortio ſegregavit.
Eum anno Chriſti 1087. ſecutus eſt (CLIX.)
URBANUS II. in quo illud commendatur præ
cæteris, quod ad bellum pro Hieroſolymæ ſa-

lute jam pridem mente conceptum, Chriſtia-

nos Principes accenderit. Ad annum ſedis un-
decimum, Chriſti 1099. rebus humanis éxce-
denti ſubrogatur (CLX.) PASCHALISII. He-
truſcus, trium, qui à morte Clementis III. pul-
lularunt pſeudo-pontificum, duorum item Cæ-
ſarum Henrici IV. & V. glorioſus victor. Equi-
dem carceris moleſtiis ſubinde eò redactus eſt;
ut & imperii titulos, & Epiſcopatus deferendi
4 licen-

40 SERIES

licentiam prenſanti concederet; verùm libertati
redditus, per vim extorta reſcidit, à latâ hâc

ſententià nec per mortem revocandus; quam

placidè oppetit anno ſedis decimo nono, Chri-
ſtique 1118.

ΟΌ M XII.

(CLXI.) GELASIUS II. Campanus, unico
quo imperitabat anno multa egit multaque per-
tulit; à Frangipanio viro urbis potentiſſimo
pugnis ac calcibus contuſus, ab Henrico V.
Romdà fugatus, à Mauritio quodam Burdino,
qui Gregorii ſibi VIII. nomen dedit, ſede ſpo-
liatus, in Galliis anno 1II19. exul moritur, verè
martyr, niſi quod fuſo ſanguine non obiérit.
Poſt eum (CI XII.) CAIL LIS TUS II. inde præ-
primis memorabilis extitit, quod coacto I. La-
teranenſe Concilio, IX. Oecumenico, vetera,
quæ Pontificum ſimul & Cæſarum animos per

decem omnino luſtra colliſerant, de zuveſtituris

diſfidia ſuſtulerit. Pontificatum ad annum ferè
ſextum excedens ſucceſſorem habuit (CLXIII.)
HONORIUM II. Bononienſem & anno abhinc
quinto, Chriſti 1130. (CLXIV. INNOCEN-
TIUM II. Romanum. Sub eo novæ rurſum
diſcordiæ ſementis jacta: Petrus Leonis, dictus

Anacletus II. ambitione rurſum ſe in ſacra in-

ſinuante Romandâ potitur cathedrâ, & innocen-
tem Præſulem in Galliam Germaniamque fu-
gat. Sed opem Innocentio tulerunt exteri,
quam ſubditi negaverant; ibidem ſummos ἃ
Ludovico Craſſo honores expertus, hic ab Im-
Pera-

"

(

ὰ

{μ}}}

| Heun

ν

"
Τ

Ω
μ
ΠΠΝ ᾽
ΤΝ

[}}.} {9 6

ι
ῃ

ς
μ ι )
ἐ ( ,
[ηΐῃ "
; ι
Nllenen
CN Ν
ἀ ἔῃ

Ceunmreronit⸗

lfeg g ἧ

et Ue
.

ὶ
"

S=S— ==

Ν
ἣ Ἷ,

"

Εεωμῃω; Ἷ

᾿

— =
☛S

=2

Θ η μ
{ eni
᾿ ἡἤῃ
Π Ν
Τ Π

“6) ᾿ ι...ξ.ζῳᾳ ὦΣ
Ἵ Π

μάμμ!"
Τ.
Π
Ιτυε[ε:;ε.,ὃιιαι;
εἰ
ΠιΝ
μ
ΤΝ 4
ἼΠΩΝ

μ

'

RoM. PoNTIFICUM. ' 41

peratore Lothario copioſum nactus militem,
Romam revertitur, Anacleti, ſubleétique poſt
hujus obitum Victoris IV. victor effectus. Fir-
matâà hâc per Concilium II. Laterunenſe, Χ. Oe-
cumenicum pace diem ſupremum explevit anno
ſedis quarto decimo, Chriſti 1143. Ejusdem
dignitatis conſors factas eſt (CLXV.) .E-
STINUS II. Hetruſcus, ac poſt menlſes crrci-
ter quinque (CLXVI.) LUCIUS II. Bono-
nienſis, eoque εχ ictu lapidis, quo à ſeditioſa
plebe percuſſus erat decedente (CLXVII. EU-
GENIUS III. S. Bernardi Diſcipulus; cui per
octι ſedis annos à Romanis Magiſtratibus quie-
to eſſe priùs non licuit, dum mors vitæ finem
quietémque concederet anno Chriſti 1153. Ab-
hinc dies unus & alter præteriit, cum in Euge-
nii locum vocatur (CLVIII.) ANJASTASIUS
IV. Romanus, annoque ſedis altero (CLXIX.)
HADRIANUS IV. Hic turbis domi forisque
egitatus, Romanos quidem, quèòd Arnaldo-
cuidam, rerum novarum audctori faverent im-
penſiùs, ſacrorum interdicto domuit; Guillel-
mum verò Siciliæ Regem, quem infauſto ag-
greſſus eſt bello, victus indulgentiâ placavit.
Anno Chriſti 1159. mortuus ſupprimere di-

ſcordiam Pontificem inter & Fridericum Æäno-
barbum gliſcentem non potuit, quæ novis au-

Cta incrementis in apertas abiit inimicitias ſub
(CLXX.) ALEXANDRO III. Senenſi. Diffi-
cile dictu eſt, quantis hunc procellis jactaverint
quatuor ex ordine per Ænobarbum intruſi Pon-
tifices; abiis fugatus Romà, ejectus in erilum
5 fide-

42 SERIIS

fidelium etiam ſacris prohibitus non deſpondit
animum, mitiorum temporum vices præſtola-
tus; quæ tandem εἰ poſt graviſſimam duode-
viginti annorum tempeſtatem illuxerunt, Fri-
derico pacem Eccleſiæ, Pontifici Romanam ſe-
dem reſtituente. Concilio poſt hæc Lateranenſi
III. & XI. Oecumenico pro pacificà ſucceſſo-
rum electione celebrato vitam poſuit ad annum

ſedis vigeſimum ſecundum, Chriſti 1181.

(CLXXI.) LUCIUS III. poſt Alexandrum qua-
tuor annorum Pontifex fuit, quamque Lucæ
accepit vitæ lucem, à ſubditis rebellibus Rom
pulſus Cremonæ amiſit. Ibidem (CLXXII.)
URBANUS II defuncto ſuffectus eſt, & hinc
ad annum ſedis alterum, mœrore, quem ex
capta à Saladino Hieroſolyma conceperat, con-
ſumpto. Ferrariæ, (CLXXIII.) GREGO-
RIUS VIII. ac menſe altero Piſis (CLXXIV.)
CLEMENS III. cui demum pace cum Roma-
nis compoſità redire in urbem licuit. Ubi
quarto ſedis anno demortuum inſecutus eſt
(CLXXV.) CELESTINUS III. Romanus,
probitate non minùs quàm canitie venerandus,
annisque ferè ſeptem elapſis (CLXXVI.) IN-
NOCENTIUS III. geſtorum glorià longè
celeberrimus. Præcipuum hæc inter locum
obtinet Concilium XII. Oecumenicum, Late-
vanenſe IV. in quo nova pro terræ ſanctæ re-
cuperatione decreta ſubſidia, jugulati Albigen-
ſium aliorũmque errores heæretici, fidelésque
omnes ad annuam noxarum expiationem & pa-
ſchale epulum latà lege adacti. Obiit Peruſii
anno

}

Γα"'ἷὗ' μ
" Σ Ἷ

810
. " ΡΓΟ[ΒΡΜ
) ᾳυοὀ "
Π Ν
Ἐἆἷΐἷὺ[ῃ Ν
ἰ γίμι ἷν
ἐ Mecino,
εὴ Ν μ
Ο
Ν
μ εὶ
μῃ ( η
Π Π
Π }
Π Π
{ιυμοι
αἤ }
ἐ μ ἐ
ἰ Π
ἰῃρὶ ῃ
N ἤμηῃν
Χὓτεπ'ΑὈ[ΧΧΧ,;}

ἵ
Ὶ

, {}}}}
ἼΠΠ

I Dnm
Ἵ η

Μ

RoM. PoNTIFICUM. 43

anno 1216. cum annis ampliùs duodeviginti
Eccleſiam gubernaſſet.

SZCULUM XIII.

(CLXXVII.) HONORIUS III. illuſtri ori-
undus proſapiâ inde laudem tulit non medio-
crem, quòèd inſtitutos &5. Dominici & Franci-
ſei Ordines authoritate ſuã confirmaverit.
Cæterùm curis Palæſtinæ recipiendæ exhau-
ſtus, diem ſuum obiit anno dignitatis pontifi-
ciæ undecimo, Chriſti 1227. Eädem haud
multèò pòſt poſitus eſt (CLXXVIII.) GRE-
GORIUS IX. Oſtienſis anteà Epiſcopus. Per-
petuæ cum Friderico II. Italiam miſcentis lites
omnem pii Præſulis vitam conſumpsêre; quam
anno ſedis quinto decimo, Chriſti 1241. ex-
halavit, dum varia deceſſorum ſuorum reſpon-
ſa in libros quinque Decretalium, S. Raymun-
di Pennafortii laboribus diſtincta, tribunalium
ſcholarumque utilitati reliquiſſet. Ejus ſuc-
ceſſore (CLXXIX.) CEl-ESTINO IV. Me-
diolanenſi poſt dies ſeptendecim extincto, ſe-
des viginti menſibus vacua fuit, quòd Cardina-
lium plures à Friderico iti cuſtodia detineren-
tur; libertatem nacti priſtinam, Pontificem di-
xêre (CLXXX.) INNOCENTIUM IV. Ge-
nuenſem, unum maximè Friderico parem. Is
detectis, quæ ſibi domi forisque Imperator ſtru-
xerat vitæ inſidiis in Franciæ aſylum profugit,
& congregatã Lugduni Synodo XIII. Oecume-
nicâ Fridericum toties Eccleſiæ rebellem ſacris
& Imperio movet, cœlo ipſo, quod ex fune-

44 SERIIS

ſto ſtirpis auguſtæ excidio patuit, Patrum ſen-
tentiam comprobante. Ibidem nova quoque
terræ ſanctæ decreta ſubſidia, Natæ Virginis
feſto dicati dies octo, & inſigne Galeri purpu.-
rei Cardinalibus ad ſplendorem majeſtatémque
conceſſus. Obiit Inocentius Neapoh ad annum

Chriſti 1254. eique communes inter luctus hu-

mato ſucceſſor datur ( CLXXXI.) ALEXNXAN-
DER IV. per ſenos & ampliùs annos multùm
à Manfredo Siciliæ ac Ecelino Patavii tyrannis
afflictus; deinde anno Chriſti 1261. (CLXXXII.)
URBANUS IV. àtenui natalinm ſorte ad Hie-
roſolymæ priùs, ad ſummam tum urbis ſedem
levatus, quem inſtituta &s. Corporis Chriſti So-
lennitas memorabilem poſteris reddidit; & poſt
annos tres (CLXXXIII.) CLEMENS IV. ob
inſignem juris peritiam Lumen juris appellatus;
Carolo QAndegavenſi Siciliæ inſignibus deco-
rato vitæ ſedisque finem habuit anno Chriſti
1268. Poſt ejus obitum anni ferè tres eligen-
tium contentionibus aſlſumpti; demum ad
Vaticanam Cathedram ὁ Syria accerfſitur
(CLXXXIV.) Β. GRECGORIUS Χ, Quæ pri-
vatum Palæſtinæ vindicandæ ſollicitudo tenuit
ea jam regimini præfectum ad cogendam Lug-
duni II. Synodum, Oecumenicam XIV. movit;
itaque ad ſacrum bellum Chriſtiani orbis pro-
miſſæ vires, deſignatus flos exercituum, Græci
etiam, cùm orthodoxis de Spiritu S. dogmatis
accederent, in belli ſocietatem admiſſi. Sed
laurorum ſpem in herba ſuccidit immitis mors
quæ 85, Pontificem Aretii ſtravit anno ab ele-
Ξ Ctione

Ro ᾿

grero,
4
μιἂΟΕἨΙΤΗ
αἰ μ
ίἷιζεπυεπίὶε, β
Δ Ἷ
μ μ
μ
μ
LAO Ϊ
ΥΤ
εἰ μ
Π Ω
π ,
Π Ν
Π
μ δμιι
} ὰ
ὦ { (
ΝΟΙ Ν
(Ό Ν
Orcine ῃι
ὠτἷἶῃΐἓίοὓίἶω
1
ὑ πίμμ(.
ἁξω ι orten

{ Π

᾽ ἨΒἩΝ[
Πῃ '
Π Ρὸἷἶ Π
ἄη ἷξὤ
ῃ

; Un

ι

δ Π}0}0 Π

{ {}}|
Π Ν η

ἽΠΩΝ
Cerun 1

Ι "

RoM. POoNTITICUM. 47

Qione quarto, Chriſtique 1276. verè ter nefa-
ſto, quia trium pariter ſucceſſorum (CLXXXV.)
INNOCENTII V. Burgundi ex S. Dominica-
norum familia, (CLXXXVI.) HADRIANI

V. Genuenſis, & (CLXXXVII.) OANNIS

XX. aliis NXVI. Luſitani ſede breviſſima luctuo-
ſo; intra quatuordecim enim menſes vitam
omnes mitramque poſuêre. Ea poſt ſemeſtre
interregnum obtigit (CLXXVVIII.) NICO-
LAO III. cui Rudolphus I. Imperator Raven-
næ exarchatum reddidit; & ad annum abhinc

tertium, Chriſti 1281. (CLXXXIX.) MAR-

TINO, fi cum utroque Marino nomen con-
fundas, IV. qui Michaélem Palæolagum, à
Lugdunenſis Concilii decretis græcâà fide diſce-
dentem, Petrumque Arragoniæ Regem cum re-
liquis Sicularum ùt vocant /'eſperarum authori-
bus, ſacris Eccleſiæ armis percuſſit. Anno ſe-
dis quarto, Chriſti 1285. ſucceſſit (CXC.) HO-
NORIUS IV Romanus, & poſt tres ferè annos
(CXCI.) NICOLAUS IV. ex ſacro Minorum
Ordine. Quam non invitus & non ſinè la-
chrymis conſcendit Petri Cathedram, anno am-
pliùs quatuor tenuit, ob Hieroſolymæ jactu-
ram reique Chriſtianæ per totam Syriam cxci-
dium ad mortem afflictus. Annos deinde duos
diſcordia Cardinalium exhauſit, dum (CXCII.)
S. CELESTINUS V. εχ Anachoreta Ponti-
fex ſolenni ritu conſecratus eſt: Verùm haud
multèò pòſt graviſſima ei negotia vitæ priſtinæ
deſiderium fecêre; itaque depoſitis, quæ

per menſes quinque geſſerat dignitatis in-

ſigni⸗

46 SERIES

ſignibus, Petrum rurſus de Murrone induit, di-
lectam ſolitudinis quietem repetens; unde ta-
men diſſidii vitandi causâ à ſucceſſore avulſus,
in cuſtodia ad cœlos abiit, depoſito non minùs
Pontificatu celebris, quàm geſto. Onere tan-
to Cæleſtinum relevavit (CXCIII.) BONIFA-
CIUS VIII. vir invicti animi rerumque geren-
darum in paucis gnarus; Philippo IV. Gellia-
rum Regi, Eccleſiæ jura plus æquo violanti
adeò non ceſſit, ut impactas falsò calumnias,
ipsumque, cui per Sciarram Columnam Ana-
gniæ mancipatus eſt carcerem nil penſi duxerit,
ad mortem uſque libertatis Eccleſiaſticæ vin-
dex acerrimus; quam obiit anno ſedis octavo,
Chriſti 1303.; primus alteram mitræ pontifi-
ciæ coronam addidit, annôque ſæœculari Jubi-
læum inſtituit, Apoſtolorum ſacras ædes ritè
inviſentibus delictorum omnium veniam im-
pertitus.

ΟΌΌ XIV.

(CXCIV.) S. BENEDICTUS XI. Domi-
nicani Ordinis inſigne decus, dignitati Ponti-
ficiæ, ad quam ἃ vulgari conditione natalium
pervenerat plus ornamenti contulit, quàm ab
ea ſplendoris acciperet; Vir inter honores ſui
ſemper ſimilis, Matrisque viles lacernas po-
tiùs, quam adſcititium purpuræ ornatum ve-
neratus. Compoſitis utcunque Gallias inter
& Romam turbis nono ſedis menſe 84 ſupe-
ros evolavit. Interea undecim fluxêre menſes,

dum rerum ſumma deferretur (CXCV.)
CLE-

μ

Ν
] η )
Lugcon

"
Ν

=

"1
ῃ

͵
Π
lecto Ν
μ γετἷςπετε (
μμϑ
ἐ ῖ
α 0 ἐ
(9
7
Π
( ὰ
μ Don!
Π Impernen
ἤαὶι
Π
ἐμομηίν ἰ

κ ἐ μ

θ0 Π (
ἰ βηΐμῃ
Veninm gon

᾿ ἤηΐμῃ Ayeni

ἰπυη
ι ὰ Ϊ

( εξ;ξ:τεὁσζξ ἰ

ΠΠΠ}
[μ] ἐ
" Π
Ν μῃ
.
)

}

, ROM. PONTIFICUM. 47
CLEMENTI V. Archi-Epiſcopo priùs Bur-
degalenſi. Pompâ ſupra regiam, quam tres
Reges Francus, Anglus & Arragonius deco-
rarunt, Lugduni coronatus, Romam in Gallias,
Cathedram Petri Avenionem transtulit; indè
collecto Viennæ generali Concilio Eccleſiæ vul-
nera perſanare aggreſſus Fratricellorum alio-
rumque ejus fœcis hæreticorum ſeétas profli-
gavit, & Templariorum Ordinem flammis &
exilio abolevit. Sedere tandem deſiit anno
Chriſti 1314. per omnia laudabilis Pontifex,
ſi Romæ præfuiſſet. Ei elapſo duorum am-
plius annorum interregno ſuccedere juſſus eſt
(CXCVI.) IOANNES XXII. Epiſcopus Por-
tuenſis. Dum Avenione ſedem tenet, Ludo-
vicus Imperator Bavarus Romæ Tiaram Pon-
tificalem dedit Nicolao III. prius Petro de Cor-
bario, Imperatoriis ab eo viciſſim inſignibus
decorandus; ſed captus honos utrique brevis
ſimul & probroſus fuit, Ludovico regni præ-
rogativà & Chriſtianorum ſacris privato, Pſeu-
do-Pontifice ad Joannis pedes biennalis diſſidii
veniam exorante. Sic pace fidelibus redditâ
tandem Avenione Pontifex obiit anno ſedis
decimo nono, Chriſti 1334. ab eo 8:, Triadi
feſta dies, & ſalutationi Angelicæ ter iterandæ
hora ignitegii dedicata. (CXCVII.) BENE-
DICTUS dein XII. εχ infima ſtirpe ad hono-
rum apicem eveétus inſigne præbuit demiſſio-
nis ſpecimen, dum conſanguineorum ferè ne-
mini aut ſtatum aut fortunam mutabat. Hunc
anno ſedis octavo, Chriſti 1342. vivere deſi-
nente

48 SERIES

nente excipere meruit (CXCVIII.) CLE-
MENS VI. Ordinis S. Benedicti, ob ſæcula-
rem Jubilæi celebritatem ad quinquageſimum
quémque annum revocatum memorabilis; &
poſt annos amplius decem (CXCIX.) IN-
NOCENTIUS VI. Oſtienſis Epiſcopus, cui
Romanæ ditiones ab invaſoribus perpurgatæ
libertatem debuêre; & ad annum abhinc deci-
mum (CC.) URBANUS V. Abbatiæ ad
S. Victorem Maſſilienſis infulam cum mitra
pontificia, cui tertiam primus coronam cir-
cumdedit, permutans; literatus ipſe literato-
rum amator cultôrque extitit; Joannem Pateo-

logum Imperatorem, cũ⁴mque eo errantem

Græciam, ut veræ ſeptis Eccleſiæ redderet,
Romam ad tempus petiit; ſed Avenionem re-
dux, dum ſedem ſimul Pontificiam reducere
cogitat, à morte prævertitur anno dignitatis
octavo, Chriſti 1370. id nezgotii relinquens
(CCI.) GREGORIO XI. virtute pariter &
doctrinâ eximio. Qui ortu Gallus, Eccleſiam
patriæ commodis præferendam ratus, tandem
Romam Romæ, ſedem annis amplius ſeptua-
ginta peregrè abſentem nativo loco velut in
triumpho reſtituit; Ita Romanus & nomine &
loco Pontifex anno ab elatione ſeptimo, Chri-
ſti 1378. diem ſupremum explevit. Tùm
(CCII.) URBANUS VI. Neapolitanus ſuffici-
tur, in luctuoſa incidens tempora, queis cona-
tus in Eccleſiæ petram ultimos orcus exeruit,
diſſidio longè omnium funeſtiſſimo conflato.
Ejus occaſio, Urbani in Cardinalium more l
eriůs

"

Ὦ

ΜΜΜ
“͵ ΓΝ
Ἕὧωὡ
ἂΜΜψπ
Ἠὠωὤ
-ΜΜΜὼ
Μωἅω
οωωὢὤα
Τ Ί
εμ
Π Ν
Χ:
Cipen einen
ὰ
Ἴ .
᾿ν Ν

Ν

εὶ

rünleitgin
Vtri Π
Drumm Δ.
be nigelimum
Dohtffents μ

Μ Π

"

{ }
τ

᾿

Ο
' {βιέ {ν}
Π C
Π

)
}
1 Ν
Ν
} ἤ

ἮοΜ, ῬοντιειοῦΜ, 48
beriùs animadvertentis ſeveritas; cauſa, Pur-
puratorum conceptæ indè averſio; qui coi-
tione factà Pontifici quaſi per vim creato di-
guitatem abrogantes eam Clementi VII. defe-
rebant; fautrix Regina Neapolis, quæ εχ Ur-
bani odio diſcordes authoritate & potentià fo-
vebat. Ita Ecclelia binos Avenione Romæque
Pontifices, id eſt cœlam duos ſoles obſtupuit,
ſplendore inter verum falſumque dubio, quem
virorum etiam doctiſſimorum Perſpicacia haud
facilè diicerneret. His turbis exanimatus Ur-
banus anno ſedis duodecimo, Chriſti 1399.
obüt, cùm ætatem Servatoris veneratus Jubi-=
læum tertiõ & trigeſimo quovis anno addixiſ⸗
ſet. Poſt ejus mortem Roma (CCIII.) BO-

NiIFACIUM H. Neapoli genitum, Pontifi-

cem, Avenio Petrum de Luna; Benedictum
XIII. dictum Uſurpatorem habuit, diuturni
utrúmque regiminis; ille annis ferè quindecim
Petri ſedem tenuit, anno Chriſti 1404. & calcu-

lorum cruciatu decedens; hic ad annum us-

que trigeſimum imperitavit; ut Vel ex arrogati
Pontificatůs tempore; quo Petrum hactenus
ſuperavit ſolus, invaſorem agnoſceres.
SE.CULM XYA.
(CCIV.) IN NOCENTIUS VII. Sulmo-
nenfis, & poſt eum (CCV.) GREGORIUS
XII. Venetus, Benedicto XIII. oppoſiti ambo

varias diſcordiæ tollendæ vias inivêre. Pri-
mum & Ladislai Neapolitani Regis in Pontifi-

ciam ditionem invaſio; & præmatura mors
(annoò

70 SERIES

(anno enim exceſſit ſedis altero) prohibuit.
Secundus, cùm ſe ſponte, ἢ idipſum præſtaret
æmulus, ceſſurum Pontificatu promilſiſſet, mo.-
ris utrinque nexis unà cum æmulo per Con-
cilium Piſis habitum Pontificatu privatus eſt,
eorumque loco ad annum 1409. (CCVI.)
ALEXNXANDER Ν. εχ minorum familia ſuble-
ctus, effusà in pauperes liberalitate inclytus;
& poſt menſes ferè octodecim hoc fatis conce-
dente (CCVII.) OANNES XXIII. Neapoli-
tanus; ſed nec huic ad obitum usque ſedere li-
cuit; in Comitiis Conſiantiæ habitis, cum inter
tres eſſet de Pontificali mitra concertatio, ſin-
gulis ablata eſt; Petrus de Luna dignitate uſur-
patâ exutus, fidelium quoque ſacris ob pervi-
caciam ſubmotus; Gregorius XII. Joannésque
Patrum ſententiæ morem gerentes, mitrà Pon-
tificum poſità, Galerum Cardinalitium recepe-
runt; tandem (CCVIII.) MARTINUS V.
Chriſtiano orbi ſolus præeſſe juſſus, pacis An-
gelus fuit, quæ mortuo dein Petro Lunenſi &
poſt eum Clemente VIII. Pſeudo-Pontifice
dignitatem relinquente diſcuſsà annorum quin-
quaginta tempeſtate Eccleſiæ refulſit. Obiit anno
ſedis quarto decimo, Chriſti 143 1. (CCIX.) EU-
GENIUS IV. Venetus, qui naſcentem ex Huſſii
nuper cremati buſtis hæreſin profligaturus Con-
cilium Baſileæ haberi voluit, ſed eventu ferè
irrito; à piis enim illud primordiis ad privata
ſtudia degenerans, injurium authori extitit, &
Baſilea Baſiliſcum genuit Amadæum ex Duce
Sabaudiæ Monacheque Felieem V. infelici
omine

Π ωτξῦξ
ἀμμμ
Π
Π
ρει'ΐωὶωενὶῄτ
Μμὠψ
celie (
Π

ἠμιμι

μ }
ninbleudo.

}

μ l,C
} (
pornsonrt
(is .
ἐή (
Grinmun ι
ι
ἐ φ ι
ὴ τ ι γ
ωἨωῃ

χ
ἿΠ .
εμ
ὙΠ
μ .
112
ἿΠ

.
Π
ΤΝ
ἽΠ
Ἄ
μ
}
Ν

Ἱ

RoM. PoNTITICUM. ξΊ
omine Pontificatui obtruſum. Sed Eugenius pro-
ſcripto factioſorum conventiculo ferrariam pri-
mùm, tum Florentiam ad nova conceſſit comi-
tia, quæ megnàâ orbis & celebritate & frequen-
εἰὰ habita Latinæ Eccleſiæ Græcam toties re-
bellem, Indosque & Armenos, hoc eſt ipſam
barbariem conjunxêre. Succeſſu proſpero re-
creatus Pontifex, impensique laboris fructibus
perfruitus vixit anno ſedis ſexto decimo, Chriſti
1447. juſtis defuncto funebribus perſolutis ſuc-
ceſſit (CCX.) NICOLAUS V. Genuenſis,
intra anni unius ſpatium Infulà, Galero Roma-
naque mitràâà potitus, quam ad annum ferè octa-
vum, Chriſti 1455. in pace geſtam (Felix V.
enim Pſeudo-Pontifex Nicolai authoritate vi-
ctus jam antè poſuit inſignia) ex captæ à Ma-
homete II. Conſtantinopolis mœrore mortuus
reliquit (CCXI.) CALLISTO III. Hiſpano
paratis contra Turcas ſacris profanisque ſubſi-
diis celebri, cui anno Chriſti 1458. Succeſſor
datus eſt (CCXII.) PlUS II. Senenſis, do-
Rrinarum laude in paucis clarus; & poſt annos
circiter χ (CCXIII.) PAULUS II. Vene-
tus, qui Jubilæum vigeſimo quinto quovis an-
no redire voluit; dein anno Chriſti 1471.
(CCXIV.) SIXTUS IV. Minorum Generali
per annos omnino tredecim Pontifex, Roma-
næque urbis, quam Ponte Tyberino decoravit,
reparator beneficus. Omnes magnis pro bel-
lo contra Mahometem ἴβογο laborärunt ani-
mis, fortunà variàâ, ſucceſſu, quem Principum
diſcordiæ præpediebant, ferè nullo. Subro-
D 2. gatus

{2 SERIES
gatus Sixto (CCXV.) INNOCENTIUS
VIII. Genuenſis amicus pacis & otii, pacem
refloreſcecre ab exciſis Huſſii reliquiis Bohe-
miæ, Hiſpaniæ à Mauris per Ferdinandum V.
Catholicum devictis vidit; Eccleſiâ ubique pal-
mæ adinſtar effloreſcente ſedit annis quinque,
enſibus ſeptem. Hunc ſecutus eſt (CCXVI.)
ALEXANDER VI. Hiſpanus, detecti eo tem-
pore orbis Indici glorià conſpicuus; Campo hoc,
quem ejus operâ Virorum deinceps Apoſto-
licorum labor excoluit, æquis inter Luſitaniæ
Hiſpaniæque Reges ſpatiis diviſo, mortem op-
petüt anno ſedis undecimo, Chriſti τ ο3,

SCULUM XVI.
(CCXVI.) PIO III. Senenſi diebus dunta-
xat decem cathedræ Romanæ honorem delibare
licuit, uſurpare diutiàůs CCXVIII.) ULIOII.
Savonenſi, cujus excelſus animus ſuam non niſi
excelſis operam locavit; teſtis eſt Vaticana S.
Petri Baſilica, quam ingenti & mole & magni-
ficentià à fundamentis cæpit, dignam Apoſto-
lorum Principe, Romanæ urbis Domino, orbis
Dominâà Romà. Subinde Concilium Latera-
nenſe V. Oecumenicum XVII. Piſano quorun-
dam factioſorum conventiculo oppoſuit; ſed
ad annum fedis nonum, Chriſtique 1513. mor-
te abreptus, impoſitæ coronidis gloriam reli-
quit (CCXIX.) LEONlI Χ, Florentino, viro in
omni literatura non minùs ac virtutibus ſum-
mo, crebrisque contra Martinum Lutherum
impurum à fide transfugam novique erroris
magi⸗

Π
Ἴ" Π !
ἐ
Π ὰ
μψαα: Ϊ
! Μ1!
μ !
μ Ν
Ν
Π
ΙἰπλυΝ
ψιπὶ
lelumcen

Π

Eonipuren
11
ΤΝ
Π
Ἀ 01
ὲὶὃλςπατίο Ϊ
ἓιὶίὶς Μύῃ
lum ,
hrllnisle
ῬῈ ψ η
ἡ (
Dltiun ψ

Ἷ
"
μ
ἤ μ
ἰὰ Μ
Ἴ,

Ἵ,

Ν

Ἴν

ἽΝ
᾽ις.ῖἨἱ’ο '

ἣν"
Ἷ "
μ

Π
ΤΝ
᾽

RoM. PoNTIFICUM, 43
magiſtrum trophæis inſigni; hunc audaciùs
identidem Eccleſiæ inſultantem ſacro fulmine
percuſſit, libròsque hærericà peſte infectos flam-
mis tradidit, queis ſimul ſcriptoris fama apud
bonos omnes conflagraret. Obiit anno ſedis
nono, Chriſtique 152 ". infinitis hærericorum
calumniis, quæ ſtrenuo Religionis vindici elo-
gi loco ſunt, poſteritati commendatus. Ejus
ucceſſor (CCXX. HADRIANUS VI. Traje-
Cenſis natales obſcuros vitæ ſanctimonià mul-
tisque contra Lutheri ſectam laboribus illuſtra-
vit, ac licet omnibus imperio videretur digniſſi-
mus, nihil ſibi infelicius in vita duxit, quàm quòèòd
imperârit. Anno Pontificatũs altero decedenti
ſublectus eſt CCXXI.) CLEMENS VII. Flo-
rentinus; is à Borbonii milite poſt direptam
urbem captus, ab Henrico VIII. Angliæ Rege,
quem oh nefarias cum Anna Bolena nuptias ῃ-
delium cœtu abſtraxerar, contemptus ἃ Luthe-
ri aſſeclis in varias Hydræ inſtar ſectas pullu-
lantibus agitatus, denique ſenſit, quàm mitra ſit
galero gravior, tot undique curis incumbenti-
bus prella. IIlam anno ſedis undecimo, Chri-
ſti 1534. per mortem abdicavit (CCXXII.)
PAULO III. Romano, qui Societatem EsU
à S. Ignatio inſtitutam ſuo quoque calculo ſta-
biliit, primésque illius fructus vidit tot Genti-

lium Indorum myriades ὰ S Franciſco Xaverio

Chriſtianis ſacris adductas. Ut verò & Euro-
pæ ſeptentrionales tractus rot hæreſum lue pur-
garet, Concilio Tridenti Oecumenico XVIII.
initium dedit; ſed ſimul bellorum ingruentium
.9 tumul-

44 SERIES

tumultibus, ſimul morte ad annum ſedis quin-
tum decimum, Chriſti 1549. accidente præpe-
ditus alteri abſolvendum ceſſit. Poſt Paulum
(CCXXIII) [01.Πὺ5 III. Aretinus, curas præ-
primis, afflictæ Angliæ ſaluti impendit, ſucceſſu
proſpero, non diuturno; ejus ad avitam fidem
ſub Mariæ Reginæ auſpiciis traductæ nuntio
exultans fatis conceſſit anno ſedis quinto, Chri-
ſti 1555. (CCXXIV.) MARCELLUS inde II.
ob mores vitæ probatiſſimos omnium gentium
lætitià Pontifex dictus vigeſimo ſecundo ab-
hinc die obiens, omnium luctu deploratus eſt;
cujus vices reparavit (CCXXV., PAULUS IV.
Neapolitanus, Hæreticorum, quorum libros ἃ
fidelium manibus οο excuſſit, hoſtis acerri-
mus; quatuor ſedis annos miràâ in omnes be-
neficentiã, prudentique lenitate commendavit;
nuncupatus populi Romani delitiæ, atque ut in
omnium memoria perennarer, in Capitolio ele-
gantis operæ ſtatuà donatus. Poſt eum

(CCXXVI.) PIUS IV. Mediolanenſis, Conci-

lium Tridenti anno 1546. inchoatum, protra-
ctum diutiùs, translatum Mantuam, iterumque
Tridento redditum, optato tandem exitu coro-
navit anno 1563. Diris Eccleſiæ totius devoti
Lutherus, Calvinus, aliique novæ ſectæ ſatel-
lites, leges complures graviſſimæ ſanctiſſimæ-
que ſtatutæ, Patrümque congregatorum acta
ceu orthodoxæ regula fidei Pontificis authori-
tate confirmata. Occidit pius Præſul anno ſe-
dis ferè ſexto, Chriſti 1565. ut illuſtriſſimum
orbi Chriſtiano ſidus oreretur C

on⸗

ὐ
Ν
εὐ
Μ '

εἰὶίο
lee Pugtin
e μ .

εὐδ ι

Π ὰ

χ ἐμ
ἐ μ
Ἷ
{ Δ}
ἓεπᾗπ μιῦ
(
μ ι

ὶ ἿΠ
Cotligend Π

{ΠΠ|....

complun con
orum mer
ο α ι
lepnnone }
umann
{Π0 kertio,
ἰ ῃ
(
ἰοπμν]
υἳὗἷἓίψἓἷἣ ᾿
Π α
Δ Ο η
ἰμημῃ Ἷ

}
ἀμ
Π
μ
"
1

Κομ. PoNTIFICUM. 55

S. PIUS V. ob eximiam vitæ ſanctimoniam
arémque eruditionem ſummæ ſedis honore
digniſſimus ſub eo Roma novam faciem, me-
liorem etiam ſortem Eccleſia ſumpſit; devicti
in Galliis à fœderato Pontificis & Caroli IX.
milite Hugonoti, in Belgio Geuſii ab Albano
Duce ingenti clade proſtrati, Turcæ ad Echi-
nadas nonis Octobris quem diem Β. Virgini de
Vitioria deinceps ſacrum Pontifex voluit) navali
rælio ad internecionem fuſi; ubique Pio, dum
ſui pugnabant armis, domi fuſis ad' Deum
precibus veniente. Ita rebus præclarè piéque
geſtis ſenos ſedis annos exornans ad cœlos
tranſiit anno Chriſti 1572. ΕἸ (CCXXVIII.)
GREGORIUS XIII. unanimi Purpuratorum
ſtudio ſuffectus, de Chriſtiana republica quàm
optimè meruit, quando anni Juliani rationem
corrigens, præfixam paſchati ſtationem reddi-
dit, paternaque in omnes nationes charitate
complura condidit Seminaria, ut Roma popu-
lorum mater natos aleret, terrarum omnium
bono conſulturos. Japonum non νἱβὰ priùs
legatione ſalutarus ſenex optimus ad merito-
rum æterna præmia abiit anno ſedis ferè de-
cimo tertio, Chriſtique 1585. Haud multèò
poſt è minorum generali Pontifex creatur
(CCXXIX.) SIXTUS V. Picenas, Vir inge-
nio magnus, juſtitiæ ad rigorem amantiſffimus,
urbisque in paucis bono natus; quam templis
magnificis, obeliſcis ſtatuisque pretioſiſſimis,
ad orbis univerſi ſtuporem decoravit. Eccle-
ſiam rexit annis amplius quatuor, anno Chriſti
Ὠ 4 1590.

56 SERIES

1590, & vivis ſublatus. Tres ejus ex ordine
Succeſſores (CCXXX.) URBANUS VII.
& poſt dies tredecim ((ΟΧΧΧΙ ) GRE.
GORIUS XIV. menſéque abhinc decimo
(CCXXXII.) NNOCENTIUS IX. non ma-
gis brevitate, quàm cunctorum deſiderio poſt
ſe relicto memorandi, locum ceſeêre anno 1592,
(CCXXXIII.) CLEMENTI VIII. Florentido,
conſummatæ virtutis præſuli, dignôque præ
cæœteris, qui annum ſæcularem inauguraret
Jubilæo peregrinantium omnium confluxu fre-
quentiſſimo; ſub id tempus ipſe pœnitentium
in ſacro tribunali Judex, peregrinorum hoſpes,
pauperum ſumptu Pontificio convivantium
miniſter palam fecit, antiquæ ſe pietatis hære-
dem eſſe. Anno ſedis decimo tertio, Ohriſti
1605. ſanétorum morte obiit, qui illorum ſem-
per vità vixerat. -

(CCXXXIV.) LEO XI. Florentinus Vati-
canam conſcendit cathedram moriturus; ſexto
enim & vigeſimo Pontificatůs die animam cœ-
lo, ſedem ſucceſſori reddidit (CCXXXV.)
PAULO V. diuturnitate regiminis, rebũsque
ΡΓῸ urbis & Eccleſiæ bono patratis compluri-
bus clariſſimo; quarum cumulum complevit
ædis vaticanæ fabrica poſt labores ſœculi inte-
gri ferè immenſos felici coronide abſoluta.
Anno ſedis ſexto decimo, Chriſtique 1621. fu-
nus fuit, Pontifex omnium exſpectatione ἃς
deſiderio ſuperior. (CCXXXVI.) GREEο²
RIUS

ΤΝ
ἓἵιππεςπιἣωέ
ἰ ῖ
ηἱ {μέε
Π ὴ
ἐμἀ Ὶ
{{
ΧΝΤ
Π
71
ὗἳὓἀος ῃςΡ0{
Π{ Πθὗ...) '
}
ΠἹΟΓΞἨἨ} Ἷ
lcpuen (ὰ
0 Emnopne
ΝΤ

}

ὕγίγει,
(
Ν Π
Π }
Ν

ἰμῃ

ψψ
nnlgne
"
Π

RoOM. PoNTIFICUM. 57

RIUS deinde XV. Bononienſis Hæreſum ex-
tirpator fortiſſimus, Congregationem inſtiruit
de propaganda fide, quò Chriſti gregem confir-
maret, novisque ubique acceſſionibus augeret.
Subrogatus Gregorio eſt CCXXXVII.) UR-
BANUS VIII. lauro poëſeos, φαὰ in arte iuter
paucos excelluit, tiaram adjungens. Nec ta-
men ea laus negotiis gravioribus obfuit; di-
tionem enim pontificiam Urbinate ducatu, ur-
bem magnifico Sapientiæ Gymnaſio, Purpura-
tos Patres Eminentiſmi titulo cumulavit, Au-
guſto vel inde major meliorque, quòd Romam
jlam fidelium Dominam exornârit. Annus εἰ
1644. & ſedis primus ſupra vigeſimum fatalis
fuit; idémque auſpicatus (CCXXXVIII.) IN-
NOCENTIO Χ. Romanoo, ob proſcriptas
Janſenii per Galliam πογὰ ſectà graſſantis Pro-
poſitiones æteroæ poſterorum memoriæ inſcri-
bendo; ac poſt decennium (CCXXXIX.) ALE-
XANDRO VII Senenſi omni ſcientiarum ge-
nere nobili, & pauperum, quos affinium loco
habuit Patri liberaliſſimo,. Is mortis ſibi me-
moriam, ne à prioris vitæ inſtituto vel latum
unguem deflecteret, poſito ſemper ante ocu-
los Sarcophago, perpetuam voluit; & ſanè vi-
tam vigit ad ſanctimoniæ regulas compoſitam,
cui ſimilis ad annum Pontificatûs duodecimum,
Chriſtique 1667. exitus reſpondit. Eo ſedente
Chriſtina Suecorum Regina Lurheranæ herefis
regnique abdicati glorià celebris Romam tan-
quam in fidei portum appulit, annorum ibi
reliquias ſacro in otio confumptura. Alexon-

Ὡς dro

58 SERIES

dro ſueceſſor adoptatus eſt (CCXIL.) CLE.
MENS IX. Hetruſcus, ſingulari morum co-
mitate præditus, & gravitatem pontificiam gra-
τ ſuavique erga omnes facilitate condiens;
annôque abhinc ſupra quinque menſes altero
elapſo hæres ejusdem & nominis & modeſtiæ
(CCXLI.) CLEMENS Χ, Romanus; reſtau-
ratà S. Mariæ Majoris Baſilicã memorabilis; ac
poſt ſenos ſedis annos (CCXLII.) INNO-
CENTIUS XI. Comenſis, in quo ſummum
virtutes apicem tenuèêre, pietas in ſuperos, pro
fide fervor, contemptus rerum temporalium,
de ſingulis, præterquàm de ſuis benè merendi
ftudium ſingulare. Victorià inſigni, ad Vien-
næ mœnia à Turcis reportatâà lætus, poſtquàâm

in gratæ vicem memoriæ Sanctiſſimo Mariæ

Nomini feſtum diem quotannis celebrandum
conſecrâſſet, ſummo Chriſtiani orbis luctu
obiit anno ſedis decimo tertio, Chriſtique 1689.
Romanæ cathedræ orbitatem pòſt paulò ſola-
tus εἰ (CCXLIII.) ALEXANDER VIII. Ve-
netus, Jurium Eccleſiaſticorum vindex ſtre-
nuus; eôque ad annum ſedis alterum ſupre-
mum diem obeunte poſt quinque menſium in-
terregnum (CCXLIV.) INNOCENTIUS
XII. Neapolitanus, Eccleſiaſticæ diſciplinæ in-
defeſſus aſſertor, Pacis, quam inter diſſidentes
Europæ Principes componere per indictum
iteratò Jubilæum ſtuduit, amantiſſimus, erga
ſuos citra invidiam, erga omnes præſertim pau-
peres ultra votum beneficus, adeôque omnium
amore, quod raræ in principatu felicitatis eli⸗
Cul-

M

"
ι ο[ῃΠἷυ
ὰ

᾽

(ζΟΧΗ’.)
α δηὶὶ
Π
ΠΩΝ
Ν
ρτυὀεπιὶἓ 4
Geviocens.
god Π
Gen onto-
Π
μ loos
μῃ αἱ
η
ἰ wimn

ἸΝΝΝ

Lioehbar
giorenleni

ΤΝ

minien el

ἿΠ ΟἸΠΠ
((Δ}}]}
Ginnocent
η ς
Π
Π χ .
᾿βη
π ΟΠἸΠἱὗυε ῃ

ROM. PoNTIFICHIM. 59

i cultus, omnium mœrore ad tumulum elatus
ma anno ſedis nono, Chriſti 1700.
mon.
ὃ

ὄ (CCXLV.) CLEMENS XI. Urbinas, clari
ἀγὴ inter Præſules Romanos nominis, virtutis &

ἄ eloquentiæ ſummæ, quà ipſe ſæpiùs dicere ad
concionem audiebatur. Famda celeberrimus
Ν viginti omnino annos Eccleſiæ præfuit, inſigni
om prudentis temporum difficillimorum injurias
ὑ devincens. Laudem inde ſingularem tulit,
) αυὸά Paſchaſii Quesnelli procuſos contra fi-
, dem orthodoxam errores profligàrit, feſtam-
, due Immaculatè Conceptæ Virgini diem variis
ἼΠ anteà in locis habitam, jam communi fidelium
ἽΠ omnium cultu celebrandam edixerit. Anno
ἐ 1721. poſt Clementem curſu honorum inoffen-

Dem ſo ad primam ſedem eluctatus eſt (CCXLVI.)
- INNOCENTIUS XIII. Romanus pro Reli-
ὰ Ρίοπε laboraturus plurima, ſi per vitam ei lon-
Π ga uorem licuiſſet; inſtituto in honorem Ss. No-
- minis JEs Ο ad ſecundam ab Epiphania Do-

εἰ ππηΐοδηι ἔεο deceſſit circa annum ſedis alte-
. rum, Chriſtique 1724. Eum excipere meruit
(CCXLVII. BENEDICTUS XIII. Romanus,
Ὦ, 00 innocentiſſimam vitæ rationem quaſi uno
em orbis ſuffragio gubernaculis admotus. Nec

der conceptam de ſe ſpem fefellit; ipſe perfectiſſi-
mum demiſſionis exemplar & ſingulorum Pater
" noſocomia inviſit, egenis inſtruxit menſam,
laapſorum ſumus Pœnitentiarius curavit vulnera,
omnibus omnia factus; pietatis dein erga Su-

peros

60 SERIES

peros publicæ flammas ſuccenſurus, in omnium
ore æternas JESUCbriſti laudes, Beatiſſimæque
Virginis ad campanæ ſonum trinam ſalutauo-
nem reſonare, additâà delictorum venià voluit;
Sanctorûmque faſtis adſcripſit plures, quorum
& ille numerum auxit ad annum ſedis (extum,
Chriſtique 1730. cœlo renatus. Poſt quinque
menſium moram Benedicto ſuffectus eſt
(CCXLVIII)) CLEMENS XII. Florentinus,
virtute & ſenio venerabilis. Quietam nactus
fidelium rempublicam multus in exornanda ad
magnificentiam urbe fuit; inde reparata tem-
pla, viæ quadrato lapide inſtratæ, erecta com-
Ρίατα ad ſplendorem ædificia, bonum ubique
publicum magnis incrementis auctum; verè
Magnus Pontifex, cujus amplitudinem ipſi
etiam lapides poſteritati conſignabunt. Ad an-
num ſedis ferè decimum, Chriſti 1740. à morte
ſupremum abdicare magiſtratum juſſus, in
mauſolæo, quod ipſe ſibi poſuit porphyretico
humatus eſt. Tandem poſt longam ſex men-
ſium conſultationem in ſedem Romanam leva-
tur (CCXLIX.) Cardinalis Proſper de Lam-
bertinis, & Archi-Epiſcopus Bononienſis BE-
NEDICTUS XIV. dictus, cui Chriſtus Pa-
ſtorum Paſtor, ſummique Fundator Sacerdotii;
quietos ſine nube dies & longævam ſedis
incolumitatem impertiat.

δἀ]Ὸ ““ἩΠ9᾿Π1ιπ᾿ »-νῊὴν χ ὐ – ψ .“»Ὁ

(
Δ}

—
Cnrd

ἴ ἰμι

}
ἰΐμ:
Ἴ
{|}
{

KRK. P. PEILRI.

CA NISII

SOCIETATIS
JESU

THEOI. O GI
CATEG HISMIIS,

Nunc rurſus in gratiam Rudioſe de.

ventutis editus.

D
Ζ

W*

CUM GRATIA ET PRIVILEGIO
SACRE CESAREE MAIESTATIS.

HERBIPOLI.
Sumptibus Almæ Univerſitatis Juliæ,
Anno MDCCXXXII.
Typis Marci Antonii Engmann, Univerſ. Typ-

Pſalm. 18.

7 Ex Domini immaculata, conver.
Ὦς tens animas, teſtimoniuum Domi-
ni ſidele, ſapientiam preſtans Parvu-
lis, Judicia Domini vera, juſtifca-
ta in ſemetipſa, deſiderabilia ſuper au-
rum &g lapidem pretioſim multum, &
dulciora ſuper mel ξδ᾽ favum. Ete-
nim ſervus tuus cuſtodit ea, in cuſto⸗
diendis illis retrilutio multa.

V
ὑφ
ὑμ1}}} }

ἣμι

Dellte,
μ

ἴγῃ)

Ὶ

Ἄ

l
ι
Ἷ,

«ὃβ (0) St.

ES

ῳ φ
CAPIHT PRIM IHM.

DE FlDE EI NTMBOZO
FIDEI.

Quis dicendus ομ Chriftianus 4
Catholicus?

ui Baptiſinatis Sacramento initiatus,
IESLI Chriſti veri Dei atque hominis
aäalutarem Doctrinam in ejus Eccleſia
profitetur: neque ſectis vel opinioni-
Pus uallis ab Eccleſia Catholica alienis adhæret.

uibus de rebus primum docendi ſunt
Chriſtiani“

De Fide ,Spe, Charitate, Sacramentis & Officiis
Juſtitiæ Chriſtianæ.

Quid eſt Fides¹

Donum Dei ac lumen, quo illuſtratus homo
firmiter aſſentfſtur omnibus, quæ Deus revelavit,
& nobis per Eccleſiam credenda propoſuit, ſive
ſcripta illa ſint, ſive non ſint.

εμ ſumma t Tidei, ſeu omnium
creaendorum?

Symbolum Apoſtolorum, in duodecim diſtin⸗
Kum articulos.
Α 2 ΚΟΝ

PARVzmuS CATECHISMNuS
Qui ſunt 1 duodecim Articuliè

Hi videlicet:

Credo in Deum Patrem omnipotentem, Crea-

torem Cœli & terræ.
II.

Et in Jeſum Chriſtum Filium ejus unicum Do-

minum noſtrum.
III.

Qui conceptus eſt de Spiritu Sanéto, natus ex
Maria Virgine.
IV.

Paſſus ſub Pontio Pilato, crucifixus, mortuus
& ſepukus.
V.

Deſcendit ad inferos, tertià die reſurrexit à

mortuis.
VI.

Aſcendit ad cœlos, ſedert ad dexteram Dei

Patris omnipotentis.
VII.
Inde venturus eſt judicare vivos & mortuos.
VIII.
Credo in Spiritum Sanctum.
ΙΧ.
ςαηξξατα Eccleſiam Catholicam, Sanctorum

Communionem.
X.

Remiſſionem peccatorum.
ΧΙ

Φ

. Φ
Carnis reſurrectionem.
XII.

Et vitam æternam, Amen.

Quid

1
- 6

ΠΗ
εεε αἷ
Μ Μ
ἡμίμ,
Π ὶ
η }

μ

(Η

. PM

Π
kmilem,
1

ἤ η
ἡη μ
quiniten!
Rann onura
ἰ αμὶ
Π Ν

ἰ
Μ “ηῃΠ
ωΐη“. Ferus
nunl
nobis ,
eld
tio Drrite;

K

Ν Ε CATHOLICORuIM. 5
ile Qutz ſibi vult primus Symboli Articulus:
.
Credo in Deum Patrem.
dene Oſtendit primam in Deitate perſonam, Patrem
ἴμι ſcilicet cœleſtem & æternum, cui nihil factu im-
oſſibile ſit vel difficile, qui cœlum & terram, vi-
bilia ſimul & inviſibilia cuncta ex nihilo produ-
τ xit, & producta uſque conſervat & gubernat ſum-
mà bonitate & ſapientia.
Duid verò ſecundus Articulus?
" Et in Jeſum Chriſtum Filium ejus.
Commonſtrat ſecundam in Deitate perſonam,
IESIIM Chriſtum ſcilicet, Filium Dei naturalem,
unicum illum ab æterno genitum, & Patri conſub-
ſtantialem, Dominum ac Redemptorem noſtrum,
ut qui nos perditos liberavit.

uid porrò tertius?
Qui conceptus eſt de Siritu Sancto.

l Myſterium proponit Dominicæ Incarnationis,
quia idem Dei Filius de οο 5 deſcendens huma-
nam naturam aſſumpſit, ſed modo ſingulari pror-
um ſus, ut qui conceptus fuit ſinè patreex virtute Spi.
ritus Sancti, & natus ex Maria Virgine illibata.
Quid verò quartus?
Paſſus ſub Pontio Pilato.
Myſterium tractat redemptionis humanæ. Nam
idem verus Dei Filius, ſecundàm humanam illam
naturam aſſumptam extrema verè paſſus eſt pro
nobis, & peccatoribus omnibus redimendis. Un-
de licèt agnus eſſet ſine macula, tamen ſub Pon-
tio Præſide in crucem ſuffixus, in cruce mortuus,
ς deinde ſepultus fuit.

Ξ Quid

Ham

Ὶ
Ὶ

Δ

ς PARVuIS CATFECHISMuS

Duid autem quintus ὃ
DPeſcendit ad inferos.
Myſterium reſurrectionis Chriſti complectitur,
qui ſecundùm animam quidem Patres è limbo li-
beraturus deſcendit: tertio verò poſt mortem die
reſumpto corpore, vi propriâ factus eſt redivivus.
Luid ſoxtus Articulus?
Aſcendit ad c&los.
Myſterium affert glorioſæ Aſcenſionis Chriſti,
ut qui poſt expletum redemptionis noſtræ opus ad
Patrem tranſivit ex hoc mundo, & cœlos luâ vir-
tute Triumphator aſcendit, atque in ipsa æterni
Patris gloria ſuper omnia eſt collocatus.
Luid ſeptimus

Inde venturus eſt judicare vivos és mortuos.

Demonſtrat extremum judicii diem, quando
Chriſtus humana in carne viſibilis rursus de cœlo
deſcendet, ac tremendum aget judicem omnium

"

ſecundùm opera ejus.

proborum ac improborum, & reddet unicuique

Quid verò oltavus?
Credo in spiritum Sanctum.
Exhibet tertiam in Trinitate perſonam Spiri-
tum Sanctum, qui εχ Patre Filiôque procedens,
unus verus æternusque Deus eſt, & regnat cum

Patre & Filio, & proinde cum utroque ſimul ado-
ratur & conglorificatur.

Quid nonus Articulus?
Sandtam Eccleſiam Catholicam.
De Fecleſia docet quatuor nobis eſſe credenda:
Primùm, Eccleſiam eſſe unam, nimirum in uno
Spiritu Chriſti ESII, in una fide, fideique & Sa-
cramen-

μ 10

Τἓἷϊὶἷὔἅῃ
ῳ'...οω ι
Π Ν
εὐ μ
}
( Μ
ΜΗ 1
Π
μὰ ςτιειῃἴ
Π
ἃ ἐ
Μ

Ϊ
(

ΔΝ
Conleguen
Pelereret
ἿΠ
(

ι

Mornoe
norilinnn
ἜΠ
ἴ χ Ῥ
ὑ ἢ

Π .

ἰμ)
Ἦ

}
{}}}}}}

τ

CATHOLICORIM. 7

eramentorum doctrina, in uno Capitè ac Recto-
re univerſalis Eccleſiæ, Vicario Chriſti ſcilicet ac
divi Petri ſucceſſore. Secundè, hanc ipſam ſan-
cRameſſe, quia tum ὰ Chriſto Capite & Sponſo ſuo,
cui per Fidem & Sacramenta conjungitur, ſancti-
ficatur: tum à Spiritu Sancto perpetuò gubernatur.
Tertiò, eandem eſſe Catholicam ſeu univerſalem,
quia toto orbe diffuſa Chriſti fideles omnes om-
nium temporum comprehendit. Quartò & poſtre-
mdò, in hac ipsa Eccleſia communionem eſſe San-
ctorum, puta non eorum ſolùm, qui in terris cre-
dentes peregrinantur, verùm etiam, qui carnis
mortalitate exuti, vel regnant η cœlo, vel illic
regnaturi, in igne purgatorio ſuorum peccatorum
ſordibus expiantur. Qui quidem veluti unius cor-
poris membra ſe invicem juvant, mutuis officiis,
meritis, orationibus, & ſacroſancti Miſſæ Sacrifi-
cii, Sacramentorbmque Eceleſiæ virtute partici-
pant. ξ ο
Quid porro decimus?
Remiſſionem Peccatorum.
Offert præſentem Dei gratiam peccatoribus
omnibus, ne quis de veniâ peccatorum ſuorum
conſequendà unquam defſperet, modò in Eccleſia
perſevéret Catholica & ritè ejusdem Sacramen-
tis utatur.
Quid autem undecimus?

Carnis reſurrectionem.
Mortuos omnes ad vitam excitandos aſſerit, &
noviſſimum judicii diem confirmat. Nam ante
Chriſti tribunal in carne redivivi omnes apparebi-
mus, ut recipiat unusquisque, prout geſſit in ſuo
corpore, ſive bonum, ſive malum.

A 4 QLuia

΄᾿ PARVuS CATECHISMuIuS
Duid demum poſtremus?
ΕἸ vitam aternam.
Fidei & Virtutis Chriſtianæ præmium, beatam
immortalitatem oſtendit. Ut certò ſciamus, poſt
hanc vitam ſupereſſe aliam longè diverſam, veré-
ue ſecuram, beatam ac ſempiternam, quæ creden-
ctibus & obtemperantibus à Chriſto deſtinata ſit.

Luæx eſt ſumma omnium Hmboli Articu-

lorum

Corde & ore confiteor Dominum Deum, quo

nihil aut majus, aut ſapientius aut melius poteſt
excogitari, eum & unum in eſſentia ſeu natura di-
vina, & trinum in perſonis eſſe, utpote Patrem &
Filium & Spiritum Sanctum, ita ut hi tres unum
ſint, unus, verus, æternus, immenſus & incom-
prehenſibilis Deus, ex quo, per quem & in quo
ſunt omnia. Pater eſt conditor univerſorum: Fi-
lius redemptor hominum: Spiritus Sanctus Eccle-
ſiæ ſeu Chriſti fidelium Sanctificator & Rector.
Igitur huic ſanctiſſimæ & individuæ Trinitati re-
ſpondent Symboli tres partes præcipuæ. Prima,
quæ de creatione eſt, Patri: Secunda, quæ de re-
demptione, Filio: Tertia, quæ de ſanctificatione,
Spiritui Sancto accommodatur.
Quid eſt Eccleſia ὃ
Eſt omnium Chriſti fidem atque doctrinam pro-
fitentium congregatio, quæ ſub uno & ſummo poſt
Chriſtum Capite & Paſtore in terris gubernatur.
Qui ab Eccleſia prorsus alieni ſunt ἢ
Primùm Judæi & infideles omnes, atque à fide
apoſtatæ: deinde hæretici, ii ſcilicet, qui, cùm
baptizati ſint, contra Catholicam fidem cum per-
tinacia tuentur errorem. Præterea Schiſinartici,

qui

ἿΠ
Lcrepehen
μ
Ν

φιὶι! {{
ΜΜ
Π1}

μά
teminmgm
tenere μ
Kors mue
μ
Π
Nonerin h
Doluerithabe

—
͵

ἢ }

νΙΜυε Ἵ
(

,

᾿ η

Den, 1
ΤΝ
[χηὶ

μ δ

Π
Π

ἷ.ἩΞΠΡἴΟΙ
} ἶ
benm.
D
ἼΝ

CATHOLICORUM. 9

qui à pace & unitate Catholica ipſi ſe ſegregant.
Poſtremò, qui à communione Sanctorum, à partici-
patione Sacramentorum, & ab Eccleſiæ ſuffragiis,
divinisque officiis per Eccleſiaſticam poteſtatem
legitimè excluduntur: unde & excommunicati di-
cuntur. Qui omnes ἃ Chriſti corpore, quod eſt Ec-
cleſia, ſejuncti & alieni ſunt. Proindéque ſpiritua-
lis vitæ ac ſalutis expertes manent, Sathanæ mor-
tique perpetuæ, niſi reſipiſcant, obnoxii. Ac vi-
tandi quidem illi omnes Catholicis, ſed inprimis
hæretici & ſchiſmatici, non minùs quaàm peſtes
quædam exitiales fugiendi ac execrandi ſunt.

Quæ demum eft ſimplex, brevis & γοξξα -
dei regula, qua Catholici ab hæreticis ai-
ceærnuntur ἢ ͵
Ea eſt, Chriſti Fidem atque Eccleſiæ authorita
tem integram profiteri, illudque ratum ac fixum
tenere oportere, quod Eccleſiæ Catholicæ Pa-
ſtores atque Doctores credendum dęfinierint.
Cæterùm, ſi quis Eccleſiam non audierit, ſit tibi,
inquit Chriſtus ipſe, ſicut Ethnicus & Publicanus.
Non enim habebit Deum Patrem, qui Eccleſiam
noluerit habere Matrem.

CAPUT II.

DE SPE ET ORATIIONE
: DOMINICA.
Duid εΠ Spes?
VIrtus eſt divinitùs infuſa, per quam certa
cum fiducia noſtræ ſalutis & æ&ternæ vitæ bo-
na exſpectantur.

Α 5 Unde

10 PARVNS CATECHIS MUIS

Unde modum reltè ſperandi & petenlaa M
diſe imus ὃ "
Ex oratione Dominica, quam Chriſtus ipſe de
Dominus & Magiſter noſter ore fuo facroſancte Μ Ιἷς
tradidit & præſcripſit. onoſel
. . .— d Toren & l
Recita per partes Orationem Dominicam. illenn
Prima Petitio. ekr
Pater noſter, qui ες in cœlis, ſanctificetur No- Cit
men tuum.
Socunda. ͵
Adveniat regnum tuum. Ν
: Π 110
. Tortia. : ἡμπιῖ
Fiat voluntas tua ſicut in cœlo & in terra.
utartd.
Panem noſtrum quotidianum danobis hodie. Ν
. . . inta. μ whnn
Et dimitte nobis debita noſtra, ſicut & nos di- cobfüimn
mittimus debitoribus noſtris. ΤΝ
debitorib ſt Ἱ Ν
᾿ ΔΟΧΊΈΑ.
Et ne nos inducas in tentationem. )
Ἴ Soptima. μ
Sed libera nos ἃ malo, Amen. Ν

Quia ſibi vult initium hujus orationis? Ὑ ὰ
Pater noſter, qui es in cœlis. μ
Præfatiuncula eſt, quæ nos memores reddit
ſummi beneficii, quo Deus Pater per Chriſtum nos ἢἠ
ΕὉ in filios adoptivos, & hæredes cooptavit.
Atque hoc dulci Patris nomine provocamur, tum
ad redamandum, tum ad precandum magna cum γ ,

fiducia.
DQDuid

| CATHOLICORuM. 11
. Duid explicat trima petitios
Sanct iſcetur Nomen tuum.
Proborum filiorum juſtum, & liberale deſide-
rium. Hi petunt ſemper & ubique in ſeſe aliisque
promoveri cognitionem, timorem, honorem,
amorem & cultum æternæ Majeſtatis, & quid-

quid demum ad ſummi optimique patris gloriam
ſpectat.

Quid ſocunda petitione agimus?
Adveniat regnum tuum.
Petimus gloriam regni cœleſtis, æternæque fe-
licitatis nobis donari, ut citò cum Chriſto in ſem-
„pPitternum regnemus.
Duid tertiä?
Fiat Voluntas tua.
Petimus divinæ gratiæ nobis opem adeſſe, ut
patris voluntatem in terra, ſicut beati omnes in
ἰ ςαῖΐο faciunt, ſincerè, alacriter, & conſtanter ad-
impleamus.

Duid quartä?
Panem noſtrum quotidianum da nobis hodie.
Petimus ſuppeditari nobis, quæ ad vitam, ſive
corporis, ſive animæ fovendam & ſuſtentandam
1 ſpectant, ùt victum & veſtitum, verbum ὈΕῚ, &
{ΠΠ Eccleſiæ Sacramenta.
QLuid quinta
δΙΡ ΕἸ dimi bis debit
μ Et dimitte nobis debita noſtra.
* Petimus veniam ac remiſſionem peccatorum,
“ἴ " parati viciſſim remittere, quod in nos alii pecca-

„Quid

—

PARVYuIuS CATECHISNUS
Suia penultimä?
Et ne nos inducas in tentationem.
Petimus in hac tanta vitæ imbecillitate ἀϊνϊηῇ
virtute fulciri, atque adversùs Mundum, Carnem
Dæmonémque defendi, ne quocunque modo ten-
tationi ſuccumbentes peccato conſentiamus.
Quid ſoptimaà & poſtrema petitione?
Sed libera nos ἃ malo.
Petimus DEl benignitatem, quà ipſe nos liberet,
& vindicet à miſeria tum corporis, tum animæ
ſive in hac vita, quoad ſaluti noſtræ congruit, ſive
in futura. Et additur, Amen, hoc eſt fiat ſive
fiet: ut ſpem deſideriümque monſtremus acci-
piendi ea, quæ ſeptem his petitionibus conti-

nentur. .
Qusx ſumma eſt priorum orationis hujus
Petitionum?

Priores quatuor oſtendunt, quæ hic bona ſpe-

rare ac petere debeamus. Inter quæ primum ac

ſummum eſt, divinæ Majeſtatis honor & gloria:

proximum, noſtra felicitas; huic accedit DEO de-
bita obedientia: Poſtremum eſt corporis animæ-
ue ſuſtentatio neceſſaria. Hæc ſummatim con-

tinentur prioribus quatuor.
Quæ ſumma eſt reliquarum betitionum?
Tres poſteriores continent mala, quæ depre-
cari debeamus: ùt ſunt peccata, quæ nobis DEI
regnum præcludunt: tum tentationes, quæ, niſi
ope divinâ protegamur, (υὰ vi ad peccandum nos

ertrahunt: ac poſtremò hujus ac futuræ vitæ

calamitates. Docet igitur Dominica precatio

ſmul & bona petere, & mala deprecari.
Quo-

αἦὸ ἐ
" ἰ ΒΝ
ὑ ε,

Π

Ἴ
ᾧ Π μ
ει ὐ

.

Μ Μ
ι

ἽΠ Ν
moluN- 10

nis worem

obös conell

Π
Hxiniss
nuir, ψ
ἰ μὸν
ὈΠ Π
“ }
βιν ι
ΤΝΤ

CATHOLICORUM. 13

Quomodo Salutationem Angelicam recitas
Virgini Matri 5
Ave Maria gratiâ plena, Dominus Tecum, be-
nedicta Tu in mulieribus, & benediétus fructus
ventris tui ESUS. Sancta Maria Mater DEI, ora
pro nobis peccatoribus, nunc & in hora mor-
tis noſtræ, Amen.

Unde hic modus Deiparam Vireinem ſalu-
tandi profluxit ?*

Primum ΔὉ exemplo Angeli Gabrielis, & ſan-
& Eliſabethæ; deinde ex uſu ipſo, & conſenſu
Eccleſiæ Catholicæ.

Quem verò frultum aſfert hæc ſalutatio?

Sacroſanctæ Virginis, & Dominicæ Incarnatio-
nis gratiam, & æquè ſalutarem nobis réfricat me-
moriam; ac præterea monet, ut gratioſæ Virgi-
nis favorem, atqueé apud Deum interceſſionem

nobis conciliemus.

Quid diſeimus ex bhac ſalutatione?
Eximias dotes ac laudes incomparabilis Virgi-
nis, ut, quòd DEI donis ac virtutibus ampliſſimis
referta, quòd eadem Virgo & Mater, quèd inter
omnes omnium temporum mulieres benedicta,
quòd Regis Regum Chriſti Dei, & Domini noſtri
parens, ac proinde inventrix gratiæ, ac genitrix

Vitæ nobis extitit.

CAPIIT

14 PARV;mS CATECHISMuS

CAPUT III.
DE CuAKRIYATE
Β1 [

DECALOGO.
Duid eſt Charitas?

Nfuſa à DEO Virtus, quâà DEUS propter ſe dili

gitur, proximus autem propter DEIIM.
Luot ſünt charitatis Præcepta?
Duo principalia: Diliges Dominum Deum
tuum ex toto corde tuo, ex tota anima tua, &
ex tota mente tua, & ex totis viribus tuis. Hoc
eſt primum & maximum mandatum: ſecundum
verò ſimile huic: Diliges proximum tuum ſicut
teipſfum. In his præceptis univerſa lex pendet
& Prophetæ.
εὥπο indicio ſe prodit Charitas erga Deum
Si ejus obſerves mandata. Hæc eſt enim cha-
ritas DEl, ut mandata ejus cuſtodiamus, & man-
data ejus gravia non ſunt. Et Chriſtus ipſe do-
cet: qui habet mandata mea, & ſervat ea, ille
eſt, qui diligit me.
Luomoao ſe Prodit & agnoſcitur Charitas
erga proximum?!?
Charitas patiens eſt, benigna eſt, charitas non
æmulatur, non agit pérperam, non inflatur, non
eſt ambitioſa, non quærit quæ ſua ſunt, non irri-
tatur, non cogitat malum, non gaudet ſuper ini-
quitate, congaudet autem veritati, omnia ſuf-
fert, omnia credit, omnia ſperat, omnia ſuſtinet.
Cur pracepia Pecalogi decem proponuntur?¹
Etſi duo ſint Charitatis præcepta, in quibus ple-
nitudo legis verſatur; tamen præcepta Decalogi

idcirco adjiciuntur, ut peripicuè magis omnes
intel-

μ
Deos ſiens
μ ἐ

χ
} "
4 {ηὶ
Ἱμιῦ,

Ronon
ὶ
Ν
Mnoccl
Π

Mon furd

N lagn
zellonnin.

Ν (

ἥγ μῃ
εΠὉΙ“εχῃ, 0
7
"

"

CATHOLICORUIM. Ε

intelligant, quæ ad charitatem tum DEO, tum
proximo exhibendam pertinent.
μά ſunt pracepta Decalogi?
I.
Ἐρο ſum Dominus DEIUIS tuus: Non habebis
Deos alienos coram me: non facies tibi ſculpti-
le, ut adores illud.
II.
Non aſſumes Nomen Domini DElI tui in va-
num: nec enim inſontem habebit Dominus eum,
qui aſſumpſerit Nomen Domini DEI fuifruſtra.
III.
Memento, ut diem Sabbathi ſanctifices.
IV.
Honora patrem tuum, & matrem tuam, ut ſis
longævus ſuper terram, quam Dominus DEIIS
tuus dabit tibi.
V.

VI.
Non mœchaberis.
VII.
Non furtum facies.
: VIII.
Non loquèêris contra proximum tuum fallum
teſtimonium.

Non concupiſces uxorem proximi tui.
X.

Non domum, non agrum, non ſervum, non
ancillam, non bovem, non aſinum, & univerla,
quæ illius ſant.
Luid

Non occides.

16 PARV;⸗S CATECHISMuS

Quid ſibi vult prinum Præceptum?
Mon habebis Deos alienos.

Prohibet ac damnat idololatriam, ſeu cultum
falſorum Deorum, artem Magicam, vel divinato-
riam, obſervationes ſuperſtitioſas, omnem deni-
que cultum i impium. E diverſo autem requirit;
ut unum Deum optimum, maximum credamus,
colamus & invocemus. "

Licétne Sanktos colere ἐδ᾽ invocare?

(
.θἆ“ίἀ Π
μμή!}}}
«ὐὖι
ΐ οΡετὡυ
ἄ Π
ΤΝ
Π

ἢ

Licet; non ad eum quidem modum, quo jube- ἷν
mur DEIIM colere & invocare, tanquam Creato- Π
rem, & Redemptorem, & Largitorem bonorum ἰ "
omnium: at longè inferiore gradu, nimirum ve- πἰπιι
luti dilectilimos ὈΕῚ amicos, noſtrôsque apud ütift
ipſum interceſſores & Patrones. ΠΌ
Huüicne pracepto averſatur uſus imaginum Ω
Chriſti ac Sanetorum: m d
Nequaquam; quia præcepto huic: Non facies Uaiun.
tibi ſculptile; cauſa mox additur; ut adores illud.
Videlicet Ethnicorum more, qui fallorum Deorum μ
ſtatuunt ſimulacra, & 14614 ſua impiè colunt: δι
nos autem in imaginibus, Chriſtum & Sanctos, μ
quos repræſentant, pio à majoribus tradito more ὴ ὧΐϊ
veneramur. “ n
QLuid ſocundum probibet iailr
Non aſſumes Nomen Domini 121 tui in υ
Vanum. Odemntnin
Vetat abuſum divini Nominis, & irreverentiam, ; Neent,
quæ committitur àperjuris, blaſphemis, per Deum, η
Sanctos, vel creaturam aliquam, abſque gravi omanm
cauſa, Vveritate, ac reverentia jurantibus. ; ]“ᾶ“ '
. Quid Β} Γ.'κῃ

n }
Π Cen
Π
ἐ

Ν

Ninginn

ἽΠΠ,

Π

χἰ

" .
11
Ω ".
Μ Π
;,ρετὓθϊἰ’ί
Ν

Ἂ

CATHOLICOR;IM. 17
Quid imperat tertinm pracebtum?
Memento, ut diem Sabbathi ſanclt ficos.
Vult Sabbathum ſeu diem feſtum in Eccleſia
piis operibus celebrari, quod fit adeundo tem-
plum, & audiendo Miſſam. Laborare autem

hoc tempore, & occupationibus deditum eſſe ſer-
vilibus, planè interdicit.

Duid injungit quartum?
Honora Patrem 6 Matrem.

Ut his, qui ſecundum Deum vitæ noſtræ ſunt
authores, reverentiam, obedientiam, opémque
ræſtemus, ac omni demum officii genere illis
ipſis ſatisfaciamus. Deinde jubet, ut magiſtratus
tum civiles, tum Eccleſiaſticos parentum & ma-
jorum loco habeamus, illorum dicto lubentes
paramus, & revereamur poteſtatem, atque au-
thoritatem.

Quä ratione poteſtatem & aut hritatem
Eccleſiaſticam reverebimur?

Videlicet, ſi ſacris & œcumenicis Conſiliis, ſi
receptis Apoſtolorum ac Patrum inſtitutis ac de-
cretis, ſi probatis Majorum conſuetudinibus, de-
nique ſi ſummis Eccleſiæ Paſtoribus ac Pontifici-
bus tribuerimus, quam ſingularem illis debemus
obſervantiam, obedientiamque. Ubi vel maxi-
mè peccant, qui cultum divinum, & ſanctiones,
ceremoniâàsque Eccleſiaſticas convellunt atque
contemerant; tum qui Synodis & Pontificibus
obtrectant, ac in Sacerdotum jura & templa in-
volant, ſacra profanantes.

B Quid

18 PARV⸗umS CàaTEEIIISMIS
Quid ſibi vult quintum præcebtum?
Non occides.
Prohibet vim externam, cædem, & injuriam
omnem, quæ corpori & vitæ proximi afferri poſ-

ſit. Adhæe iram, odium, rancorem, indignatio.

nem, & quosvis affectus ad proximi læſionem
quovis modo ſpectantes excludit, & penituùs τέ-
ſe cat. ͵
Luid velal ſoxtum?
: Non machaboeris.
Fornicationem, adulterium, & obſecœnos ille-
gitimésque concubitus, tum quidquid honeſtati,
veérecundiæ, & ingenuo pudori adverſatur. Nam
& qui viderit mulierem ad concupiſcendam eam,
jam mœchatus eſt eam in corde ſuo.
QLuid pracepto ſobtimo cavetur?
MNon furtum facies.
Omnis rei alienæ illicita contrectatio & uſur-

patio: ùt fit in furto, rapina, uſura, lucris inju-
ſtis, dolis malis, & iniquis contractibus: de-
mum quibusvis commutationibus, & diſtributio-
nibus, quibus Chriſtiana charitas læditur, & pro-
ximus circumvenitur.
Wuig in oltavo agitur?
MNon loqubéris contra proximum tuum
falſum teſtimonium.
Interdicitur teſtimonium falſlum, mendacium,
perjurium & omnis linguæ contra roximum ab-
uſus: àùt eſt in ſuſurronibus, detractoribus, malé-
dicis, adulatoribus, mendacibus, ac perjuris.

υ

:

Μ
1’!,34! {
μ
εμῃ
Π
ἴ ςυἷ[
Π

Ἷ
ἐμ}

Mu
{{ ἵ
ἰ
Π
{
ΤΝ
μ

Ποῃοτἰῳε

, ῆ

ἰΠ
Ογΐρ :
06 κ
ὕ ο ῃ
ἷ"ἔθψσα
.
1.
ὉΪ άΙΠξ Ω)
Ὠο ,
νθ]υπτεω
ἷἶΠίΐεῃῃυς’]

} }
ἰή
)

ἐ η

Ι

εὐ
Π
ῇἵΙΙΙἳι ]
Ἢ

CATHOLICOR μ ΄ 19
Luid poſerema duo pracobta?
Non concupiſcés uxorem, noc rem proximi.
Vetant concupiſcentiam uxoris, ac rei alienæ:
quoniam quod alienum eſt, haud ſolàùm juſte &
pro libidine noſtra occupare non licet, ſed ne vo-
luntate quidem ad illud appetendum ferri debe.
mus: ità ut noſtris rebus contenti ‚ abſque
omni invidia, æmulatione, & cupiditate vivamus.
Duæx ſumma, quisve ſinis preceptorum
Decalogi!
Nimirum, ut DEUS & proximus ſincerè dili-
gantur. Cujus rei ſymbolum fuit in duas tabulas

Decalogi à DEO facta diſtinctio. In priore qui-

dem tabula tria docentur, quæ ad charitatena
ὈΕῚ, in ſecunda verò ſeptem, quæ ad dilectio-
nem proximi ſpectant, explicantur.
μή ratione præcebta primæ tabulæ
Charitatem 121 caocent!
Quoniam tollunt, & prohibent vitia cultui,
honorique DEl maximè contraria, idololatriam,
apoſtasiam, hæreſim, perjurium, ſuperſtitiones:
admonent autem, verum purumque DEI cultum
corde, ore, ac opere fideliter exhibendum eſſe:
quod ubi fit, utique ſolus verus DEUS cuhtu la-
triæ colitur & adoratur.
Wuomoao præcepta ſocundæ tabulæ chari-
tatem proximi explicant?
Eo ipſo, quòd noſtrum erga proximum officium

ordine complectuntur: videlicet, ut non ſolùm

majores honoremus, ſed etiam opere, verbis ac
voluntate prodeſſe omnibus & nocere nemini
ſtudeamus, ſive corpus proximi, ſive perſona
junéta conjugio, ſve bona fortunæ conſiderentur.

ῶ

20 PARVUS CATECHISMIuS
Du e ſumma ο praceptorum de proxime
ailigenggo

Hæc ipſa nimirum: Quod tibi non vis fieri, al-

teri ne feceris: omnia verò quæcunque vultis,
ut faciant vobis homines, & vos facite illis. Hæc
eſt enim lex & Prophetæ.
untne prater Decalogum alia pracepta?

Sunt utique, nec ſolùm utiliter illa, verum
etiam neceſſariò obſervanda, præſertim Eccleſiæz
præcepta, cui velut ſanctiſſimæ matri, ſponſæque
Chriſti aures & mentes præbere Catholiei filii
omnes debemus.
Muot ſunt præcepta Eccleſiæ?

Præcipuè quinque numerantur.

Statutos Eccleſiæ feſtos dies celebrato.
II.
Sacrum Miſſæ officium diebus feſtis reveren-
ter audſto.
III.
Indicta certis diebus jejunia, & à quibusdam
cibis abllinentiam obſervato.
V.
Peccata tua Sacerdoti proprio, aut alteri cum
ejus facultate ſingulis annis confitetor.
V.
Sacroſanctam Euchariſtiam, ut minimùm ſemel
in anno, idque circa feſtum Paſchæ ſümito.
Quem frultum aſfert horum obſervatio
praczbt orum?
Hæc atque id genus alia Eccleſiæ tum inſtituta,
tum præcepta, primùm fidem, humilitatem & obe-
dientiam hrin
vinum

ianam exercent: deinde cultum di-

Ω
ὰ Ἷ

Cam meren
—

}
ἱ

Π
Π7]
ἐ
Δ: τ
ψειδίν

!

}
:
(
ten }}}
εμ }

AVun 5

Drimom
}
ΠΟὈἷς lecet
ſgiüenn⸗
Ὑ η
erunt: a
Antlln
t⸗ Ὠ} ᾷ
ἴῃ ᾖἂὗθῃ
μῃ

Ὶ
ἰ γὴ
}
"

}

Ἷ

!

"

Τ

CATHOLICORIM. 21
vinum, honeſtam diſciplinam, & publicam tran-
quillitatem alunt, conſervant & ornant, eôque
mirificè conferunt, ut decenter & ordine cuncta
in Eccleſia peragantur, præterquam quòd æternam
vitam meremur, ſi illa ex charitate obſervemus.

CAPIIII IV.
DE ACRAMENYTIS.

Quid elt Sacramentum?
Ee inviſibilis gratiæ ſignum vilibile, ad no-
ſtram ſanctificationem divinitùs inſtitutum.
Aliud eſt enim, quod in Sacramento videmus,
aliud, quod in eo accipimus Signum videmus ex-
ternum; occultam verò & ſpiritualem gratiam,
quæ res dicitur Sacramenti, accipimus.
Duot ſunt Sacramenta“
Septem, quæ à Chriſto Domino inſtituta, ab
Apoſtolis tradita, & in Eccleſia Catholica ſemper
conſervata ad nos uſque pervenerunt. Sùnt au-
tem hæc: Baptiſmus, Confirmatio, Euchariſtia, Pœ-
nitentia, Extrema Unctio, Ordo, Matrimonium.
DQuare Jacramenta veneranaa & ſumtno
in pretio habenda ſunt!
Primùm quidem, quia à Deo & Chriſto Domi-
no in lege nova inſtituta: deinde quia gratiam Dei
nobis neceſſariam, eùmque uberrimam non modò
ſignificant, verùm etiam ceu vaſa quædam ſacra di-
vini Spiritùs continent, & ritè ſuſcipientibus côn-
ferunt: ad hæc quoniam adverſus peccatum præ-
ſtantiſſima ſunt remedia, ſeu divina medicamen-
ta noſtri Samaritani: poſtremò, quia bonis gra-
tiam habentibus eam ipſam conſervant, augent
& amplificant.
B 3 : (μ

22 PARVuIS CATECHISMuS

Cur Sacramentis ceremoniæ ſolennes & Ee-

cleſiaſticæ adhibenidr

Multis profectò & gravibus de cauſis. Pri-
mùm, ut Sacramentorum adminiſtrationem ſpe-
Cctantes admoneantur, nihil hic profanum, ſed ar-
cana quædam & divinis plena myſteriis geri,
quæ ſingularem reverentiam exigant. Deinde,
ut ad Sacramenta ipſa accedentibus cultum pro-
moveant interiorem, quem DEIIS præcipuè po-
ſtulat, & cujus veluti ſigna, teſtimonia & exerci-
tia ſunt ceremoniæ. Præterea, ut Sacramenta
miniſtrantes majore cum dignitate & fructu mu-
nus ſuum obeant, dum veteris Eecleſiæ inſtitutis,
fanctorumque Patrum veſtigiis fideliter inbæ-
rent. Conſtat étenim, hujusmodi ceremonias
plerasque inde à temporibus Apoſtolorum per
continuam ſucceſſionem ad nos uſque in Eccle-

ſia perſeverâſſe. His demum retinetur honeſta

religiosâque diſciplina, his fovetur publica tran-
quillitas, quæ ſœæpe rituum externorum aut im-
mutatione, aut innovatione graviter intertur-

batur.
Quid eſt Baptiſinus ἢ
Primum maximéque neceſſarium legis novæ
Sacramentum, quod ſemel in aqua confertur,
quo ſpiritualiter renaſcimur, & peccatorum ple-
ὰ remiſſione perceptâ in filios DEl adoptamur,
hæredésque vitæ cæleſtis adſcribimur.
Luid eſt Confrmatio!
Eſt baptizatis collatum ab Epiſcopo Sacramen-

tum, in quo per ſanctum Chriſma & verba ſacro-
ſancta confertur gratia, & robur Spiritũs additur,

ἘΠΠῚ

"
ἀαϊν
μ
Π
"
μ
vinumnC.
, ὙΠ
vimmnele
Lelxr
Π ἐ
( }
Ρ«Πὶἓἳιὶ ςυἰω
ὀ,

ες
1-Ξ Ξξ
Σ--
ΞΞΞ
ἘΞΞ
ΞΞ
= ς

Ν
ἀσιῃ 1
κἳωῃῃ. ;
τ
μ

Π

ἼΩ
ἐ .
{ Ρἷἴ
awn
crame
Π

ι
Ἷ

CATHOLICORIM. 13

tum ad firmiter credendum, tum ad nomen Domi-

ni, quando ſic eſt opus, liberè confitendum.
Quot ſünt præcibua de Euchariftiæ dobtri-
na capita ſcitu neceſſaria?
Quinque. Primum eſt ejus veritas. Alterum
eſt panis & vini in Chriſti Corpus & Sanguinem

converſio. Tertium adoratio debita. Quartum

cjus oblatio. Quintum, & poſtremum, ejusdem
Sacramenti ſumptio.
Ouæ eſt veritas Sacramenti Euchariftie!
Nimirum hæc: Chriſtum verum DEIUM ac
hominem verè ac integrè in hocSacramento con-
tineri, & nobis adeſſe, ubi Sacerdos ritè ordina-
tus panem & vinum verbis illis arcanis, & ἃ
Chriſto traditis conſecrarit.
μ ſit converſio per verba illa, guibus
ῥος Sacramentum Sacerdos conſocrat?
Ea, ut per ipſa verba, operante Chriſto, panis &
vinum in Corpus & Sanguinem Dominicum con-
vertantur, ac tranſubſtantientur, atque ità panis &
vinum eſſe deſinant in Euchariſtia.
Quæx Sacramento huic debetur adoratio?
Eadem ſanè, qu Chriſto Domino ac æterno
DEO debetur, quippe quem illic præſentem agno-
ſcimus: ideôque religioſo tum corporis tum
animi cultu, ut par eſt, hoc Sacramentum ſuppli-
665 veneramur.
Quare cenſetur hoc Sacramentum oblatio?
Quia eſt legis novæ Sacrificium, & oblatio
munda, cruentis legis Judaicæ ſacrificiis inoruen-
τ ſuccédens, quæ pro vivis ac defunctis Chriſti
fidelibus in Miſſa offertur ac celebratur. Unde
fir, ετ Euchariſtia non ſolùm à fideli populo ſu-
ς 4 ma-

24 PARV;⸗uS CATECHISMuS

matur, ſed etiam pro peccatis, à Sacerdotibus ad

Dominicæ paſſionis ac mortis continuam com-
memorarionem quotidie immoletur, ſempérque
oblata fuerit in Eceleſia DEI.

Quida in Sacramenti hujus ſumotione
ſorvandum ὃ ᾿
Quosd fides & authoritas ſanétæ Matris Eccle-
ſiæ docet, videlicer Chriſtiano laico ſat eſſe, ſub
una ſpecie panis totum Chriſtum accipere, &
ex hac ſumptione conſequi, ut, qui dignè acceſ
ſerit, ingentem Dei gratiam, ac æternam quo-
que vitam obtineat: qui verus ac integer Sacra-
menti hujus fructus exiſtit: eôque fit efficacior,
quò ſæpiùs ſacra & ſalutaris illa commumio dignè
iteratur.
Duid eßt Pœnitentia!
Eſt ſecunda poſt naufragium tabula, & neceſſa-
rium relapſis Sacramentum, in quo ΓΟΉ ΊΟ pecca-
torum & à reis petitur, & à Sacerdotibus tribuitur.
, κοὶ ſunt partes ἐδ᾽ altiones Pœnitentiæ:
Tres. Contritio vel dolor animi peccata ſua de-
teſtantis, & ad vitam meliorem aſpirantis, Confeſ-

ſio, ſeu peccatorum ſuorum coram Sacerdote facta

explicatio, Satisfactio denique ſeu vindicta puni-

tiodue criminum de ſeipſo ſumpta, ad præſtandos

fruétus dignos pœnitentiæ.
Duid eſt extrema Unctio?:

Eſt Saeramentum, quo ægroti per oleum ſacrum
& verba Chriſti in magnis morbi moleſtiis rele-

vantur, ut felicius ex hoe mundo demigrent, &

corpora etiam, ſi ἰτὰ expedit, Sanitati reſtituantur.

Luia ο Orao?
Eſt Sacramentum, quo Sacerdotibus, aliisque

΄

mini-

(

ῃιὶῃὶἷἶἴἷ’ξσὠἷ
ευμ}}
ε}
aoruan
oncahen.
: Βτλτὶἓἣ}ὶἓ ὠἵ]
ἀψ ι
Π
" '
Π
Orcente
«.1}}}}
μ μ
βμ ,
ὐ μ μ
{{

—

}
Β
tu
Ete ἐμ
ῃ
Aietet
nun /a
δ ι ῃ
Gurrmhe
Vere, ἀ]

{
μἹ
}
Ἰ}Π }
Τ,
ή

ν;ιόἰἔπἐ ͵

ἐ
η ἢ

͵

ι
͵
μ ἢ
Ἴ!

Uſute
Ὧ
ΓΝ
ἀμ:

ῃ

ἐμυ

—

—
- —=

Π
iste
ent,
ΤΝ

Σ

CATHOLICORUM. 2 5

miniſtris Eccleſiæ, poteſtas confertur ad eccleſia-
ſtica munia ritè decentérque obeunda.

QDuid poſtremò eft Matrimonium?
Eſt Sacramentum, quo vir & mulier legitimè
contrahentes individuam vitæ ſocietatem ineunt,
gratiàâque divinàâ donantut, tum ut ſoboles honeſtè
& Chriſtianè ſuſcipiatur ac educetur: tum ut fœ-
dæ libidinis & incontinentiæ peccatum evitetur.

Eſtne inter Sacramenta diſcrimen?
Eſt ſanè. Baptiſinus enim, Confirmatio, δὲ
Ordo ſemel collata nunquam iterantur, ſicut cæte-
ra. Item, Baptiſinus neceſſariò ſuſcipitur ab omni-
bus, Euchariſtia à ratione utentibus, & à relapſis
Pœnitentia. Arbitrarium eſt autem uti reliquis;
modèò nullum contemnas, aut cùm illud ſumen-
di tempus eſt, negligas.

CAPUIT V.

ΡῈ OFFICIS JUSTITI
CHRISTIANDM.
Duot ſunt offic»ia Juffit iæ Chriſtianaæ :
HÆι ἄυο : Declina à malo ſive peccato, & fac
bonum, ſive officium Juſtitieæz.
DQui poteſe homo cavere pectatum, & bo-
num facere, ſou praſtare ZJuſtitiam:
Non id per ſe quidem, ſed Chriſti gratiàâ ac
Spiritu inſtructus Chriſtianus poteſt ac debet,
quantùm hujus quidem vitæ ſtatus admittit, juſté
vivere, & legem implere.
Quotuplex eſt peccatum?
Duplex. Originale & Actuale.

26 PARV;⸗uS CATECHISMVUS
Duia eſz Originale!
Quod ab ortu nobis congenitum, per Baptiſ-
mum in Chriſto condonatur.
Duia eſe Adctualeo? ͵
Dictum, factum, vel concupitum, contra vel
præter legem Dei, aut Eccleſiæ.

Duotuplex eſt Adtuale!

Duplex. Mortale, ſic dictum, quia mortem ani-

mæ præſentem affert. Anima enim, quæ peccave-

rit, ipſa morietur & Veniale, ut cui venia facilè,

tribuitur, & ſinè quo ne juſti quidem vivunt.

Düibus gradibus ad peccatum dedacimun!

His tribus: Suggeſtione, Delectatione, Conſen-
ſu, ſeu deliberatâà voluntate peccandi.
Dui ſunt ſüpremi gradus peccantium?
Eorum, qui ſcientes ac prudentes ex merapec-
cant malitia, qui etiam de peccato ipſo gloriantur,
& qui bene monentibus ôbſtrepunt, ac ſalutaria
conſilia prorſus contemnunt.
Duare peccatum fugiendum?!
Quia Dominum Deum offendit, ſummum bo-

num eripit, & ſummum affert malum peccanti;

dum divinam tollit fruitionem nunquam recupe-

randam, & pœnas ærumnasque homini accerſit

ſempiternas.
μά dicuntur peccata capitalia:

Illa, ex quibus veluti capitibus & fontibus
omnia alia peccata proficiſcuntur.

Quot ſunt peccata capitalias
Septem. Superbia, Avaritia, Luxuria, Invidia,

Gula, Ira, Accdia.
Dua

.
Π
ἽΛ
—

ὰ
μά

ἤδ ὴ
εμ

ἡμι }
Ὶ

Π ΔΝ
ἀΐγη ἐ
τ }
ἐ
Ηἳἳ ῳω
eAnmd
Πῃ ι
ἴμῃ D

nen
Π 0
ἯΙ:

Π

Ἷ
ΜΜΜ}!.
Necc,
ΤΝ

1

CATHOLICORUM. 27

Quu ratione vitari & vinci hac peccata

poſſunt!
Si ESU Chriſti gratiæ cooperemur, peccatorum
damna & pericula conſiderantes, & virtutes ſep-

tem his peccatis contrarias exercentes.

Quæ virtutes pectatis capitalibus adver-
ſantur!? :
Ηα ſeptem: Humilitas, Largitas, CQaſtitas,
Benignitas, Temperantia, Patientia, Devotio,
ſeu ſedula Pietas.

μά bpeéccata in Siritum Sanbtum com-

mitti dicuntur!? ἰ
Ea, quæ ſuàâ malitià ſic divinam excludunt gra-
tam: ut neque in hoc ſæculo niſi ægrè àdmodùm,
npeque in futuro remittantur.
Quot ſunt poccata in spiritum Sanbtum!
Sex. Præſumptio de miſericordiâ Dei, vel
impunitate peccati, Deſperatio, àgnitæ verita-
tis Impugnatio, fraternæ charitatis Invidentia,
Obſtinatio & Impœnitentia.
Le peccata in cæœælum clamare dicuntur?
uæ per ſe vehementer abominanda ſunt, &
apertè humanæ charitatis jura violant, unde vin-
didam clamare perhibentur, & horrendis ſæpè
modis in hac vita divinitùs vindicantur.
Ouot ſunt peccata in cæë‿lum clamantia!
Heæc quatuor: Homicidium voluntarium, pee-
catum Sodomiticum, oppreſſio pauperum, vidua-
rum atque pupillorum: demum merces operario-
rum defraudatua. :
uæ peccata dicuntur aliena!
Ea, quæ ab aliis quidem committuntur, ſed no-
bis

28 PARVu;⸗uIS CATECHISMuS.

bis interim authoribus, vel quoquo modo adjute-
ribus, aut ſaltem non impedientibus, ut idcirco
nobis etiam imputentur.

Duot moais aliena peccata nobis imputan-
- ; tur?
Novem his modis: Conſilio, juſſione, conſenſu,
irritatione, laudatione ſeu adulatione, reticenti4
culpæ alienæ, conniventiâ vel indulgentia, rei alie-
næ participatione vel ργανὰ facti alieni defenſione.

μά dicuntur opera carnis:
Ea, quæ homines ſecundùm carnem viventes,
& à Dei filiis ſpiritualibus degenerantes commit-
tere ſolent.
Quæx ſunt opͤera carnis?
Paulus ea recenſet in hunc modum: Manifeſta
ſunt opera carnis, quæ ſunt: Fornicatio, Immun-
ditia, Impudicitia, Luxuria, Idolorum ſérvitus,
Veneficia, Inimicitiæ, Contentiones, E5mulatio-
nes, Iræ, Rixæ, Diſſenſiones, Sectæ, Invidiæ, Ho-
micidia, Ebrietates, Commeſſationes & his ſi⸗

milia, quæ prædico vobis, ſicut prædixi, quoniam,

quitalia agunt, Regnum Dei non conlſequentur.
Eſene ſatis Chriſtiano malum fugere ἐ
Α͂ bpeéccato declinare!
Nequaquam: ſed præterea bonum agere, & vir-

tutes exercere neceſſe eſt, alioquin ſcienti bonum
& non facienti peccatum eſt illi.

Quid boni faciendum eft Chriſtiano
Ingenere quidem, quidquid boni lex naturalis,
divina vel humana præcipit vel oſtendit: in ſpecie
verò pro fua quisque vocatione præſtare officium,
& acceptæ Dei gratiæ cooperari cum gratiarum
} τ δἕλίοῃθ

(
ettmoeu
[7;
μπὰ
Ltene ite,
Kumen: '
nencertunk
:
Meeis
ΤΝ
feckioneine
Π
Pord Ν
Γρῖτίτπιἵυὕᾗἰπ
Deipatinn

"
ΙΞ ὁἁΡτεςἨ

veldeoben

δὰμ

11

ἰ ς

Π
Ν

!

΄ι
Π Ν
ς
[ην
}
ἀμ!
Π

τ

Μή

{ ἆνἰ]
ε!

[μ"
ΧΜΜ'ἹΒ
ε!
μ
“

CATHOLICORUM. 29

„ecdtione debet. Omnis enim arbor, quæ non facit

fructum bonum, excidetur, & inignem mittetur.
μ ſunt præcipua bonorum operumgenera?
Ea, quibus ſobriè, juſtè, piéque vivitur in hoc
ſæculo, & per quæ itidem juſti magis magisque ju-

ſtificantur, & ſancti indies ſanctificantur.

Duotuplicia ſunt haæc bonorum operum
enera“
Triplicia: utpote Fejunium Eleemeſyna ſeu Mi-
fſericordia, & Oratio, de quibus ità legimus: Bona
eſt Oratio cum Jejunĩio & Eleeméſyna.
DQuis eſt frucus bonorum operum!
Habent ea promiſſionem ac mercedem hujus &
æternæ vitæ, Deum placant, gratiam conſervant
& augent: Denique Chriſtiani hominis vocatio-
nem certam faciunt atque conſummant.

Duid eſt Jejunium?
Eſt certis diebus ſuxta morem & præſcriptum
Eccleſiæ carnibus abſtinere, & ſaltem unic cibi re-
fectione in die contentum vivere trugaliùs. Sed

ſi generatim hoc nomen accipias, Jejunium eſt cor-

poris quædam caſtigatio piè ſuſcepta, ut vel caro
ſpiritui ſubjiciatur, velobedientia exerceatur, vel
Dei gratia impetretur.

Quid εΠ Oratio?

Eſt mentis in Deum elevatio, per quam vel ma-
la deprecamur, vel bona nobis aliisque petimus,
vel Deo benedicimus.
QOuid eſt Eleemoſyna ſeu miſoricordia
Eſt beneficium, quo alterius miſeriæ ex commi-
ſerationis affectu ſubvenimus. ,
' Duo-

ς ᾿
Ο Ῥακνὺυβ9 CATECHISMuS

Quotuplex genus eſt Eleemoſznæ ſou
miſoricordiæ ὃ
Duplex: Alia quippe ſunt opera miſericordiæ
corporalia, alia verò ſpiritualia: quoniam vel ad
corporalem, vel ad ſpiritualem miſeriam proxi-
mi ſublevandam ſpectant.

Quot ſunt opera miſericordiæ corporalia
Septem. Eſurientes paſcere, potum dare ſitien-
tibus, operire nudos, captivos redimere, ægro-
tos inviſere, hoſpitio peregrinos ſuſcipere, mor-
tuos ſepelire.
Quot ſunt opera miſericordiæ ſpiritualia.
Sunt & ipſa ſeptem, uti: Peccantes corrigere,
ignorantes docere, dubitantibus recte conſulere,
pro ſalute proximi Deum orare, conſolari mœſtos,
ferre patienter injurias, offenſam remittere.

Quszx ſunt virtutes omnium præcipuæ?

Poſt Theologicas quidem illas, de quibus di-

Gum eſt, Fidem, Spem, Charitatem, præcipuæ

ſunt Cardinales, quæ Chriſtianos cum primis de-

Cent. ὶ ᾿
Quaz dicuntur Cardinales Virtutes?

Quæ tanquam fontes aliarum & cardines om-
nem honeſtæ vitæ rationem continent.

Auot ſunt Virtutes Cardinales
atuor. Prudentia, Juſtitia, Temperantia,
Fortitudo: quibus in Chriſto conſequitur homo,
ut profidè, juſtè, temperatè ο fortiter in omni
Yita degat, ac placeat Deo. -
Quaæ dicuntur dona Siritùs Sankti?
Septem illa, quæ ſuper Chriſtum requieviſſe
Eropheta teſtaturx, & quæ ab ipſo ceu fonte omnis

"
Ἅ 4ΠΠ|
͵ }
[) "»

. ὑιν; ῃ

}
,

Ν
ΙἌὉἷἨ 2
(
'
Π
ἕεπἂἱωω |
Π }
tinena,
1
W
Neno
Ces ΜΗ
h,

Μ μ
regnmman

η
ἰπὶ e

: Βἓἃἵἷ, Ι
Π

Nerinie
᾿ μῃ

gratilæx

{
ἽΓ1)
Cenm
}
ἼΔ

—

ε!
Π
μ

-

ςοηΓεηυεωιιῃ

CATHOLICORIM. 3 1

gra tiæ in alios derivantur. Ut donum Sapientiæ,
donum Intellectûs, Conſilii, Scientiæ, Fortitudi-
nis, Pietatis ac Timoris Domini.

QLuagnam illa, gquæx fructas Wiritis: vocan-

Η ͵
Ea, quæ pii ſecundùm ſpiritum viventes „ope-
rantur, & per guæ ſpirituales à carnalibus digr

ſcuntur.

DLuot ſunt fruktus Hiritus?
A Paulo Apoſtolo ſic enumerantur: charitas,
gaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas,
benignitas, manſuetùdo, fides, modeſtia, con-
tinentia, Caſtitas. :
Ὅμ dicuntur Beatitudaines Baggelire Α
Illæ, propter quas in Evangelio etiam hi, qui
miſeri prorſus ac infelices videntur, heati ac feli⸗
ces pronuntiantur.

uot ſunt BEvangelicæ Beatitnafze; 5
Oê&to, quas ὰ Chriſtus in monte tradidit.

I.

Beati pauperes ſpiritu, quoniam ipſorum eſt
regnum cœlorum. ᾿
II.

Beati mites, quoniam ipſi poſſidebunt terram.

Beati, qui lugent, duoniam ipi conſolabihtur.-
IV.

Beati, qui eſuriunt & ſitiunt t juſtitiam, quoniam
ipi ſaturabuntur.
ν.

Beati miſericordes, quoniam ipſi miſerĩcordiam

ὟΙς

—

p
— Ἵ (
22 PARVISCATECH. CATHOLICORVuIM. Ἅ

Beati mundo corde, quoniam ἱρῇ Deum vide. Τ
VI.. ἐ
Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Ge Ὡ
VIII. ἴωμν
Reati, qui petſecutionempatiuntur propter juſti- ι ἷυἷ'ῖ”}ἷ
--- tiamy quoniam ipſorum eſt regnum cœlorum. ein
Ὅκ dicuntur Eangelica Conſiliaas ſſce

Videlicet, quæ per Evangelium non tanquam Π Ν

ad ſalutem neceſſaria, ſed veluti ſuſcipientibus e
magis expedita atque utilia à Chriſto non præci- "
piente quidem, ſed conſulente proponuntur. M
- Duot ſunt Evangelica Conſilia μῃ
Principalia tria ſunt, nimirum: Paupertas vo- "
luntaria, Caſtitas perpsfua, & OBbulentia in — Mlrs
: ι

tegra. :
Quæ hominis noviſſima dicuntur?
Ea, quæ homini ad extremum àäccidunt, ùt eglo
Mors, Judicium, Infernus, & cœleſtis Gloria, VTA/
de quibus ità docet Sapiens: In omnibus operibus πιί,
tuis memorare noviſſima tua, & in æterruum Π Δὰ
non peccabis. 4 7, J
" '4“
4

2

Deum ſie Vide
!
,
Nabmenr.

Nopt ter .
iinn. |
ἰ 4
ἼὉ;ΠἸ '
»ΙΡΗΠ Ἷ
" ἴ
ἽΠ,

ιἷιἰὶα Ϊ

χ!χ,χο ῥ[ι“ὶ ΄ υ ,
ἧΐς,ζΐ ζἷῇ{ ἵὖ]ί’ἱηε;;’ε Α,Ζ(ἷξῤἶ
-;τζζἶρ{}} ᾖἶ φγοένανλ ω!ὄὄ

, “ὀ(Ι’ “ΐἷΜΖϊ νπτὖ
ι ’ίὐὗ“ὢο(ν’π;ό χ μδν

ἐ γτοό; :;ιἄᾳι;ν| 7 79 ι:
{ἶ αψμωάεᾳ

ΟΥΤΆΑ ἘΝ αω;εά Μὑάεγ

dopahg 67,
t⸗ co ofeé Eter,

. a,lee θνοδ᾽ {;ιᾳζ;]

)Νκῃἷεζπφ - a ra eze m SX. (Ἱ

ἰ ἢ
ᾖ’ὢ ί]ἷὓ Ἷ
Augeh
dam

,
Τ
ὴ

εὐϑξῶν: ΤΎ
Ε

μ Χ π}ὢι ωῃίάωγθέ :
ωπ!ἶωυωγ ὐ C. Γψά
ίἷᾗἵων ὢγῖίἂ| ᾽

π«λαὄ Μρό’ά . έ“ψ
Ζυχγ

aede.

nAso bar:

v, c, erto

0

Jͤ Χυ ξ

ωὶῄἷ ͵͵͵'|}ι7;ῤὑυο Μ}} -
ῆωἷ

m. . 31

κ , 43 G.

Der ἢλζηλ: }ωωωμ Μ;Μὦαἷ . }
;Κ}” “Ο72 ωικςἕῤαζω ῥ
ἷ ἷ Ἠ’“ἂ 4 Ton. :2 Di :
ἐ σνός ἀγιοσισῆμδηοὐιλονῦ ῳὖΜΜἈ

:.;“ ΄ ᾽ἁἳ’͵ἐ|:' «
ὍΔ κσυκλινῆωη, Σ |νι}ιωωι οὐδεάδα! ὰ (
{͵ μ

᾿᾽-7π αξάυ (}’ μιόνκ ε.

ℳ

—

—

r

19 20 21

"
Χ

VierFarbSelector ϑίαπαδγα " -Euroskala Offset

18

17
R

16

ἸΝΘΤΙΤΌΤΙΟΝΕ. - :
RHETORICEÆ Ξ ἃ
ΘΚιΖΕΟ(ζΘξΑΤΙΝΖΕἓζΞ :

19

Focus

Quæx pertinent tum ad Artiffcin
eonſtruendæ Orationis, tum ad Poë
Lyricam, H l arinam ) quuàm
Cam,
IN Ε CILIOREN u IOL

ET ORDINEM REDACTE,
ΗΙΝΟ INDE AUCT,

VARIISQUE NNOEHiNB
ILLUSTRATA,

Cum Inſtiturionibus Hiſtorico- Chronologi

Pro Uſn & Exercitio Academicæ Juventu
In Raherorica-

12

τ

1|ΙΙΙΗΗΙΙΙΗ...ΙΙ...ΗΙΙΙΠ

—
12

A
11

ffffnf

10

B
D

G X FcfeILCe ESARE
RkGLE/GUE C4ROLCX. MAATESTATIS, E

NINNN

B
2
△ QCopyright 4/1999 Vx /Master Gmb wruwwyXymaster com

1
—

4 6 7 9 10 «
bpu, Grei SSõ „Univerſ. —

ſſf