Dh125 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Orator Extemporaneus Sive Artis Oratoriae Radau, MichaelandBoxhorn, Marcus Zuerius G ARM₰ A / 1 Me mnd ſ .* 4 74 e C . 11 ,, Sl . . 0 auee, = ⸗. ee S T⸗rrt, Mcg g Ognibee e, enunt, O ORATOR EXTEMPORANEUS § 1 VE *A R.T IS OOOkKkKATORIE Breviarium Bipartitum, Cujus Prior Pars Pracepta continet Generalia⸗ Poſterior praxin oſtendit in triplici dicendi genere, præſertim Demonſtrativo: Necnon omnigenam ſupelleltilem Oratoriam, Sententias, Hiſtorias, Apophtegmata, Hierogly- phica ſuppeditat. AUG EO RE R. P. MICHAELE RADAU, Soc. ESu, S. Theologiæ Doctore & Profeſſore. Nunc Quinto mendatius, & tertid parte auctius, edi- eum, & ab Azuibctore cdkrectum, ac à rapinn Georgih Beckheri vindicatum Per ADAMUM MOTKOWSKI gratum ejuſdem R. Patris diſcipulum. ACCEDUNT M. Z. B O X H ORNI ORATIIONUM F SS, E ſelectiori Materià moderni ſtatus politici deſum- Ptæ, & Perioche auctæ ac emendatæ. Colenia, Sumpt. SEBASTIANI KETTELER Bibl- Sub ſigno Galli ante S. Paulum. Anno M. DCCXXI. Cum Privilegio Sac. Ceſ. Maleſtatis ſaanüled Nccbe 1 orc 4. ℳℳKäll le dl⸗ e ei Non cuivis Lectoti Auditorique placebo; Lector & Auditor nec mihi quiſ- que placet. Quis legis iſta, tuam reprehendo, ſi mea laudas, Omnia ſtultitiam: ſi nihil „invi⸗ diam. 4 4 62 s: à 4. 4 PEA. PRIVILEGIHM. Go infrà ſcriptus Societatis JESU in Provincia Rheni Inferioris Præpoſi- . tus Provincialis, poteſtate ad id mihi factãa, 11 ab Adm. R. Patre noſtro P. Carolo de 10 Noijelle Societatis noſtræ Præpoſito Gene- . rali, Concedo D. SEBASTIANO KETTELER 00 Bibhiopolx Colonienſi facultatem recu- dendi ORATOREM ExTEMPORANEUM, 3 A P. MICHAELE RADAU Societatis noſtræ Sacerdote compoſitum. In quo- rum fidem has manu mea ſubſcriptas & „ conſueto officii mei ſigillo munitas dedi. m Coloniæ 4. Decembris 1683. r. §.) Conradus Holtgrewe. „ 4 „ e,r Ad. cerns ſegn Kinis Nept. . Caahee Menbhiobet. Uo Nu Cltnen kr ITEMORRANN, 040 Locknis d ſibleiſtut Gunins ADMODUM REVERENDO NO BIEI & DO6TISSIMO DO MIXW O. D. GUILIELMO WEILE R §s. Theologiæ Licentiato, Ar- chidiaconalis & Collegiatæ Eccle- ſiæ Sancti Cuniberti Canonico, Patrono Obſervantiſſimo. 4 Eno conſulens oraculum, quo pa- ATo vitam inſtitueret, reſpon- ſum accepit, ut concolor ſieret mortuis; unde ad ſtudium ſapientiæ † 3 Jſe DEDICATIO. ſe vocari intellexit. (a) Tuam non ali- ter DoCTISSTME GUILIELME Vi- deris mihi vitam inſtituere, quam quod propitiatio primum diurnis quo- tidie precibus divini Numinis oraculo 24 ſapientiæ dein ſtudium librorumq Lectionem voceris, àgquibus & tecum loqui, & tibi vivere diſcas, veliſque quaſi ſapientior fieri omnibus, quod ex omnihbus diſcere contendas. (b) Certè ſi, ſecundum Lucam de Pennac. Liber ſit lumen cordis, virtutum re- pertorium; vitiorum refuſorium, non miror equidem tam illuſtres animi tui conceptus, livinos ſpiritus, mortaleſé doctrinas, quibus Apoſtolico nuper ex ambone Zelo creditarum tibi ovium animos ad virtutes illuminaſti, ad vi- tia confudiſti⸗ non miror inqua, quia ex literaru ſcientia, ex ſoquenti libro- rum hauſiſti lectione, quæzit,ut Caſſio- dorus loquitur, (C] & mores purgat, & verbo- (a) Plutarch. (b) Hugo lib. 3. didaſc. () in rubr. C, de navicular. lib. 11. N!1 Ul Cmunm MN wmhln . nti uhlrſ⸗ 144 Pa o tua rſun yreentie „ * acrecne; ltinſen lantsvet rfuer⸗ hehee mnizn 1io DEDICATIO. In „—. — . . . * lunnt⸗ verborũ adminiſtrat gritiam. Quod . ui, jlibri corona prudentem, diadema “M RM ſapientum & honorifcentia doctorum g Iint (d) quis non videat doctrinæ tug nnid præmium & citius Te meritum & ho- n um, norem Laurea ſerius delatum non di- M xerit? qui primam literis aluiſti ado- un elie leſcentiam tuam juventutem illis ita nnbl eornaſti,ut jam tuCatonis in dicendo gravitatem. L. Crmaturitatéimpetu lten. nes“ Gracchi, fervorem Cæſaris, Ciceronis Vlutunn. matuaſſe copiã vidererissuos exhiſce PMrumm poſtmodum ſtudioru floribus ſapientiæ umnm ac honorifcentiæ fructus hac in virili nnmnli zua collegeris atate, nemo eſt qui non lunnlere videat, quis vero digne depradicet? E 2 Nbm hic Oratorem extemporaneum, quz iutſt,un. nomini tuo inſcriptum do in publicum, ini , ut ſet perpetui in te mei affectus & ob- peni Iſervantiæ argumentum, & publicus tam ſcientiæ virtutumgq; tuaru, Juam ohed in me beneficierum perorator. Pravus r Jzyidem eſt, nec minus tamẽ regiũ eſſe α ac humanu, vult Pluta rehus (E)prava ll [d]] Epiſt. 1. Le] in Apopht- E- — DEDICATIO. libenter ac prompte accipere quam magna tribuere: pravus licet ſit, mag- num tamen effciet te, quia Orator eſt, cujus partes & officium eſt pro merito amplificare: quod ut effciat, aucto- ritate Tua, Jſumptibuſqque meis per or- bem divulgaturus fave Adm. Rdæ Dominationis veſtræ Servus officioſis. SEBASTIANUS KETTELER Bibliopola. LE- IN. 4 .ſeere ormne H” OIIIIOU. Agrerne. d Klan 4 1Io. ren L- E — T O R I 1 umnt, enen Obile Horatii commentum Hu u⸗ eſt, Corniculam olim Avi- enetr umComitia intraviſſe alienis plumis formoſam, & tumente paſ- ſu, voce ſubſellio contendiſſe ſu- periorem fieri univerſis: donec ſin- gulis ſua certatim repetentibus in- ops decoris & formæ, ludibrium ac riſus facta eſt omnium. Nec ſa- tis fuit ſibilis explodi, ſtulte arro- gantem; evulgato præterea ple- biſcito, è ſociali confeſtu publicè cc. excluſa eſt. Nulli non ſatis fida fu- tura putabatur, quæ ſibi ſe non re-· liquiſſet; & impudentiæ faſtigium attigiſſe dum furto gloriam quære- ret, quo judicum cenfſuris alii fur- ETIRCcam inveniunt. De quo, Benevole Lecltor, mutato nomine, præſens fabula occinitur? Nimirum de Ge- 1 orgio AD LECTOREM. orgio Beckhero Prutheno Elbin- genſi. Is cornicari auſus eſt & ra- ptà aliunde eloquentiaâ ſe Extem- poraneum Oratorem coràm orbe venditare. Brevibus grandem ho- minis audaciam aperio Breviarium bipattitum Artis Oratoriæ ſcripſi- mus in ſchola Rhetoriçes ſub Pro- feſſore dignifſimo R. P. MzcHAELE RADAI, Brunsbergæ in Pruſſia, in Collegio Hoſiano Societatis JE- su, Anno à pariente Virgine 1641, & quia placuit multis ‚à multis . pri- vata doctrinæ & eruditionis ambi- tione exſeriptum fuit. Inter hos erat Georgius Beckherus Elbingen- ſis, tunc Pocſecos Auditor, ſub K. P. Bernardo Roth, Soc. JEsu, Is hoc Rhetoricæ noſtræ monile non ac- cepit ſolum, ſed etiam ſui juris fecit: & quod deeumanum eſt, tanquam ſui capitis fœtum, ſibi ſuoque No- mini ſuppoſuit. Indolui ftequentius &: ſic vos non vobis mellißcatis Apes, ſcd !1 ores loctou Pehi Vele Aren Nn 4 Plnes g ihus⸗ umunnt, AENn Unberla AlNepun noror ¹ t ekeuum Dktauelvie Aine ein en s C W ni Cg nheno Ul. seltan. tüle bun. norin de KNnlenio⸗ ioreririmn orir ſnl. lices iolo⸗ Mcun r n , trlis ſe⸗ lgine n, olroptr⸗ ns unb 1 luet o PLbinge-⸗ bR⸗ ſ B Nienon.: jmnfn ,bngun oqeNe ſaſen, c,tiA Ge . . AD LECTOREM. ſed labores veſtri ignavis fucis in gloriam cedunt, centies ingeminavi. Expectavi verò ut Auctor ipfe quod ſuum eſt repeteret ab invaſore; ſi⸗ quidem ad id ſtimulos ſuggereba- mus omnes quotquot adhuc meri- to jure, ipſius Auditores ac diſcipuli nuncupamur, quorum nunc ple- rfique Magnates Magnifici, plerique Prælati Perilluſtres pleriq; in Princi- pum & Regu m aulis fortunam ſuam ſccuti degunt. Sed quia R. Pater gra- viorum mole negotiorum detentus, Philoſophiã nimirum & Scholaſti- ca Theologia legendis; ego impa- tiens moræ, dum ſubinde iterum atque iterum ſub raptoris nomine opus recudi video, ea qua potui dili- gentia illud vindiçare accuravi & legitimo poſſeſſori atque parenti li- brum reſtituere. Optarunt id me- cum plurimi Magnatum Poloniæ, qui mendis ac erroribus ſcatere li- brum multis in locis obſervabant, & AD LECTOREM. & dignum ſuis ſuffragiis cenſebant⸗- ut nativæ redderetur puritati ac in- tegritati. Nam forte idcircò Bec- kherus corrupit ut ſuum faceret quod alienum erat memor Poëtæ canentis: Auem recitas meus eſt, & Fidentine Libellus 5 Sed malò dum recitas, incipit eſſe tuus. S Contuli cum autographo & corre- xi; an omnia ſatis ad mentem & guſtum Auctotis neſcio. Ignoſcet ille ſi non ea qua par eſt plenitudine, ipſius doctrinam ad æſtimationem orbis in lucem profero. De ſui no- minis fama ſatis ſecurus eſt quam tot experimentis alias probavit. Tu Lector boni conſule laboris mei le- videnſe munus & ſuperbi raptoris gloriam tandem merito fieri igno- miniam vel tuo calculo confirma Vale. 2 PRA- Cey Npibcenlun Upontr n. 1 e Card . . 5 Uun hene Geror oit okoor. Hwenten & 0 lyoet, Pentulne Himtopen Deloino⸗ Atqumde bunt. In ots mei bitens Heiigo. 9CoUAIN Rb- N :(0): ✕ PRXLOCUTIO Explicat propoſitum AUCTORIS. A Rtem Rhetorices nunquam ſa- iis ſyncerek Juventuti propo- ſuiſſe, mihi viſi ſunt illi, qui- bus omne ſtudium fuit præceptioni- bus chartas ſuperfundere, & quid ac quonaodo aliquid faciendum ſit, dun- taxat dicere: re autem & exemplo illud non demonſtrare. Utique Ars quælibet ſicut praxi & exercitio viget valetque? à ita naſcitur: & effcax fit per exempla. Neque aliter fabricare diſcitur niſi cum ſabricantibus fabri- ctando; imo nec loqui ſciremus niſi cum colloquentibusfuiſſemus collocuti. Vtparvuli greſſam formaremus, à ge- rulis parentibuſque non docebamur olum pedes alternare, ſed manu- ducti PRZLOCUTIO. ducti præeuntes ſequebamur, atqué rum euntibus ibamus. In fabulis eſt: Mandaſſe Cancrorum Patrem ſiliis, ut cæterorum ritu animalium graderen- tur, nec ordine prapoſtero amplius committerent, ut pracederet cauda, ſequeretur caput. Erant ad geren- dum morem parati filii ſed exemplo volebant à parente inſtrui. Ito præ ajiebant) Pater & quod ſieri à nobis poſtulas qui fieri poſſit & faciendum ſit monſtra. Sed præcipere potuit pater, non præire; ideo huc uſque cancrorum greſſus in poſteris manet præpoſterus. Tanti eſt præcepto addere exemplum, & linguæ manum. Ad hunc ſcopum collimant mei conatus currentis auni, quo nobilis juventus ex Majorum meorum imperio mihi erudienda tra- ditur in Oratoria facultate Pracepta dare volo ſed ſimul praxes & exempla: ut non ſolum audias quid faciendum Sit, ſed qui ſieri debeat etiam va- Ad- NAkl Nl 1 milnan rniu in ſl lichere, umuhte aulſucm ſonl, Uin elr 4 lſſenn ber⸗ area heep lu To mn, ſe Uiſchulih. anenſtin Gun Pulen, 9 len ntin eleret ll r A ,. . ſel aen Hu. Ani fuinnf, rii ziin ugN prugen. etengen, Munſinn extiANN, MGN. luntir h Geumgl ſeinl6H 6 lu 4 PREZLOCUTIO. Adjiciam Hiſtorias Symbola, Apoph- tegmata nec non Sententiarum ſu- pellectilem, ut inopiæ Tyronum rerum penuria laboerantium, ut cunq;; ſuccur- ram. Nam ridiculi juvenes ſape ca put fatigando cogitant, quia nihilhabent repoſitums quod cogitare poſſint. Eſt enim cogitare, multa frequenter in unum cogere. Certe niſi vel ſlorem odo- ratu contactuque, vel cœli ſpeculatio- ne mundique conceptibusimprægnetur caput, nec Juno Matrem, nec upiter de cerebro ſuo pariet Minervam. Inter egruditiones veluti flores, ac Inter alie- hos conceptus, veluti amœnas viri- darij plantulas, ut deambulet cupis Auditor meus atque adeo vel audeat ſimile vel ſuperet: Nam ut rectk Poëtat 8 Tunc bene fortis equus reſerats carcere currit, Cum quos prætereat, quoſque ſequatur habet. Ag- PRX LOC UT IO. Aggredior fortiter propoſitum negoti- um Deus Ter Opt. Ter Maximus bene vertat & feliciter & conſtanter, Opus erit partim meà induſtria elabo- ratum, partim ex aliorum ſudoribus colleltaum, ad ſcopum tamen à me præfixum accommodatum, atque id- circo de integro meum. Stat pro me magni Lipſii decretum. Lapides ait in Politicis] & ligna ab aliis accipio, ædißicii tamen exſtructio mea eſt. Ar- chitectus ego ſum & materiam varie undique conduxi. Nec Aranearum textus ideo melior quia ex ſe ſila gig- nunt "nec noſter vilior quia exalienis libamus ut Apes. umama 1108 Ullwenton eTI B . 1 . nſime mml . 6 kaln OP ERIS. . “ , pu REVIARIU M noſttum in AN ſunte duas partes diſtribuemus : In Primæ parte docebiraus genctfali- mn ggei ter iwenire, Diponere, Eloqui In Secan- V da Parte ad tria dicendi genera Lemon- Nit inv Rrari un n, Deliterativ m.: Zudiciale, n. Lutuer caſque Orationes quæ adhæc generz „ Pertincnt defccndemus. Et verendum li- g0 Algt cet ne in Secunda hac parte moram no- ynuicf. . bis ubertas materiæ PBAYTUMQE ſori- bendarum voluntas in jiciat brevitatita- men ſtudebimus quoad fieri poterit. 1 tinen / R ef, en . e ℳ . . De Invenrione, Diſpoſitione & Elocutione. RIA Eloquentiæz Candidato diff- Hloquen: cilia obveniunt, primo ut habe- tiæ &t u⸗ at quod dicat, & hoc docet INVEN- dioſo TIO : ſecundèò ut ſciat quo ordine tria po- dicat : & hec docet DISPO- rüm SIIIO , tertiè ut ornate ac venuite dühcdliz. Licat & hoc docet ELOCOTIO. Inventio. Invenire «uid Quæ materia eligenda. 2 Artis Oratoria. Diſtincte ergo de his tribus Ptæcipie- nus, diſtinctis Capitibus : Nam de MEMORIA & PRONUNCIA- TIONE urtpote lis, quæ à natura me- lius; & uſu habemus aut nikil aut ak- quid breviter. CAPDUVT I. DE INVE NTIONE. T clarins procedamus de In- ventione, quæſtiones aliquot movebimus. Q ½ TIO I. Quid ſeripturas Orationem invenire de lent: RESP. I. Ante omnia ſcopum Ora- tionis invenire debet ad quem in omni- bus collimet, hoc eſt, debet certam propoſitionem ſibi præfigere & cxcogi- tare, ad quam omnia dirigat, alias Cæ cis oculis natanti ſimilis erit, qui brachio- rum plauſu multum fatigatur & parum profieit, co quod litrus quo debeat tendere non videat. Et materiis vero occurrenribus ea ſemper eligenda eſt, quæ apta eſt tem- pori, utilis ſelecta, quæ non ſte erilis, non difficilis, ab Auditorum captu non alicha. In emnt, lut l “ 7 dang, Ss 6e i l eclanns E lt. lut nes d ant WoNI. wn tunnen inelm n 1 ſoun Otr. g geminomn- 4 Cebet Emn n ocre Keitk⸗ n uln ũ . qro tet ocemnerhtliͤt on eni, II n An M I en ac n Pars I. CAp. I. Qef. 1. I. 2 In genere Eæ ornat:vo invenienda materla gravis, magaifica, plauſabilis: Quare camn Pirgitius Culicem Catallus Paſſerem, Püttactin Statius, Majora- gin; Lurum, Ovum, TPurennus Ebrietz- Pulicem, ſcabicm & quartanam febrim. alter laudavit, &Xercitii gratia & ingenu factum arbitrare: Ceterum ſi quis talia ſerio ageret apud prudentes riſum & puet litatis notam incurreret. In Deliberativo & Judiciali talis riti accipienda eſt , qualem neceſ- tas requirit & Auditorüm capacitas exigit. everrt⸗ porrò provenit, pulchra qui- dem ab ingenioſa natura, ca tamen qu Erudlitic one non caret .: Nam Ereditio Parenz eſt. & nuitrix inventionis, quapro- Pter ſa facile & Palehei invenire vis, (cito Hiſtorias, genstium conſuctudis, fabu- las, Apologos, Scnteixias, Hieroglyphi- ca, Apoptiiegmata Nasmn ex his non Jifhculter al- 9id q1 in Tena iaʒ crit er uere poteris. Obſerva veròe Oratores & Hiſtori- cos maxirne hſce temporibus laborare nt acutam inveniat Propoßitisnem, Aca- ram vero bropoſitionem vocant lam , Auæ ſub Allegoria infecvur, „quippe A 2 enäu⸗ In De- monſtra- tivo ge- eke. tem alius, alius autem Pediculum & berative & Judi- Ciali. Inventie unde pro- veniat. Oratorez mMmodernt acita gaudent inventioné. eq. ſept. mamn Kl. Argu- merta in- venienda poit pro- poſnio- nem in- vermtam. vid, quæ. ⸗ Arrtis Ortorig. ſenſus ſimplex eſt & anriqua veritas, ſed nova veſte icingäut, hocelt; ſud Alegmia ſunplicitas tegitur, quam e verbis, contextam veftem ſi detiaxeris nudam, apertam & ſünplicenn cogno- ſces. Exempli cauſa: Minzs Propoßti- onis Allegerice, Caſtra vobis metabor Anditores; Senſus finplex eſt, Bellum obis ſuadebo., Et illius, Tegam lace- ratam hodie confnatz Audit; Verktas nudaeit Pacem volis peſt bellum ſea- gebo. Täles Propoſitiones argui non poiſumt; ſed cavendum ne affectatæ Ant leves, & cuttiles vel mugatorio nixæ fundamento: Gravitas ſiquidem Oratorem decet: Illitamen, qui pri- mum diſcere incipiunt, aflueſcant ſimm- Plices & apeltas inveniie propoſitio- es, argumertaque facilla & clara conquirant? ſic enim brevi proficient: & ad propoſitum loqui diſcent. Hoc ubi didicerint Facile pro ſuo quiſqnue in- enio aflurget, S RESP. II. Ubi propoſitionem in- venerit, debet argumnenta inwenire qui- bus propoſitionem ſtabilire poſſit, ut apud Audkt. ſibi fidem faciat. Efſt au- tem argumentim probabile. Inventum ad faciendam fidem, hoc eſt; Eſt CQufls, qua Orator ſuam propoſitio- nem nen U Ne 1 779 Cn late naimdſ WVer WeENS . . e Dr I Em Dig pot ugt ſe n hgee,g Guume kllencenn. Biu liizit. Wmollen e 1. 1n he neihe . 5 . õ 4 Un Ne Me MI moT nti ſllen ſ Ul e t. Orott. gela & A di tofein: 4 ſtcben 1 1 imente l⸗ He olt, Aein. n. ble, Menl hoc l; nperis In Pars I. Cap. I Quaſt. . Rerm veratn eike ſuadet. Dixiprobabile Laventimn, quia du- plicia ſunt Argunmventa, alia cexrta, evi- dentia, neceflaria „ quæ prorſus con- vincunt: Urt Petrus non es beſtia; quin eſt rationalis. Alia funt probabilla ſeu perſuaſibilia , ſuntque argumenta po- pularia, habentia ſpeciem veri, hoc eſt, quæ videntur efle vera propter homi-= muI pinionem »„ vel propter ſimili- quibus hæc ipſa ſuffulci⸗ tur Argu- menta du- plicia. zudinem quam habent cum veritate , vel propter eventum. Et talia præci- pue Orator conquirere debet, non quod neceſſariis demonſtrarionibus uti non poſſit, fed quia plerumque populares propoſitiones facit quæ carent demonſtrationibus : vel quia cum populo agit, qui facilius move- tur iis, quæ ingenio & coaſuetudim ſuæ magis accommodata ſunt, quam demoaltrationibis, quæ difficulter à Anditoribus intelliguntur. Portò Argenenta in loci qiuærenda ſunx, Loci enim ſunt domicilia & pala- tia eerum, & hi quidem duplices Ia- trinſeri & Erxrtrinſeci. Intrinlecz vo- cartur, quod in re propoſita lateant : Errrinſeci verò ſeu aſſumti dicuntur: quod extra rem ſint, & ab extra aſſu⸗ antur. Sunt hi præjudicia vel judicia A 3 teſtes, Orator argume- ta popula- ria Mhi- beat. Argu- menta in Locis quærendæz Argumen- 22 I de- Enkione. Modi ali- quot inve- piendi ar- gumenta ndefini- ione. Primus Papilionis deſript. 6 Artis Oratorig. . teſtes, leges, tormenta, tabulæ, authe- titas, exeinpla, h leroglyphica; apoph- thegmata, iabulz, mores gentünmm: antiquitatés, & . De Intrinſeeis utpe- te rerum fomibus ſic breviter agen- dum. QUXSTLIOII. omodo argumenpa in Deßmnitione Eint in venienda: RESD. Definitio eſt oratio expli- Cans quid res ſit, apixl Dealelticos con- ſtat communiter genere & digerentia eu uno nomine generuii, quod rei deſi- nienda Ormiltis aliis eſ commusze , Sc altero nomine quod huic ſolum rei con- venit, quæ definituxæ, v. g. homo eſt ani- mal razionis pParticepe. Oratercs ra- Fiflimé urantur tali definitione, quiæ Parvam porrigit copiam, ſed alios ha- bent modos res eaplicandi, quortam ah- quos enumero. Primn, eſt, per partes rern deferibe- re, quoch fuie fir & ornate, ſed deſerip- tio potius quam definitio dicenda eſt. Exemplum dat Cahfunzs Papllionemz — ſic defcribens. In Eloquentia farra & rofana: Papilio animalcufum eſt, ut n urbibus rarum, füc im agris frequens coxrpaes Gw171 We 1 vMS&.αM 4 A,: e t tANMWW r 4 NI M * l . M. rer„. . oles Lenrun . NVa, Utno. Uefiet KNel. er⸗ I 1. n.e, Dele, 1 .Ne Ddeln on. 6 Mernc Nlag rer leſ Pynn e, 7 7 Ornoresn Wone, lt ſeg ſeſerh ylec Celal 0 renk . s Diylonen unck, gii elen ℳ,% Pars I. Cap. I. Qusſt. 11. „ sorptus iNi plenum, tenervnt, molle, ſlexi- le, paulatim in exiguain longitsdinem graec ileſcens „ cu' ſuperſparſiis tene- re lanuginiis decor eloreſcit, exſtant weluti porrecta munitiſſimis flis cor- nua, qust interwicantinm oculorum ju- cundus fulgor irradiat, ſed præcipam in peènnis miracnlum, quippe ſupra te- uis corpuſeuli moduluns, gemmant Koribis uitent purpura, auro micant, ſtellis radiant: his veluti remigiis li- bratus in aorem volitht ludibundus & ad ſingknlas pene ſtirpes adhareſcens, modo delicatiſma proboſcide ſoliorum Jſuccos pabulatur, modo mollitur qui- eſeit inter odornm delicias, modo re- dintegrato Volztis ſuperbias emicat & inſultantium puererum manis ſex- centos in gerem AMaandros pingens, ela- Secundus eſt per effecta, quæ à qua- tuor caufis profluunt: Er hic modus aſus eſt; cavendum tantum, ne leves effecuum miautiæ conglobentur. Sic Ebrietatem deſcripſit D. Ambroſuls: Ebrietas eſt incentivum inſaniæ . fo- mentum libidins, venenum ſapicntiæ Hæc ſenſus hominum mutuat & for- mas, per hanc fiunt ex hominibus equi adhinnicntes, Gcc. A 4 Terti⸗ tio eleæ- gantilſt- ma. Sccund“ Ebrieta- tis de- ſcriptio. » Tertins Per fimili- tudincm. Nita. Quartus per Syno- nymiam. Läüium. Sciolus quidam. AeAurii, Oratoria. Tertiss eſt per frnilirudinem, non Ma inti communiter fimilia tractare fo- lemus per partieulas Secat quswad- modmmn &c. Sed his omilis, fimplicier affrmando iine comparatione, verbi gratia, Quia eſt vita noſtra? eſt formmn in quo Vennditur & emirur, in Juo alter Fallit elteriem » En Enguli in rem ſiatm attentiſſimi ſnt, & nemo ναſa Prur menz imigilar: Eſt fulula in qua ſuam quiſqut peragit perionama hic Regis, ille Ruſtici & . . Wartus eſt per Synonimiam res ex- plicare. Exempli cauſia; Quid eſt akud Lilium gquum terra ornamentum, plantarum gloria, oculus RKoruen, präto- rum gemma agroruns ſydas , quod ſic terram exarnat at Cctssm Svrlla,; ita Koribus addit lumen, ut aſpis awro, ſir cαaâορν*v6rrqlarat. ut Sol univerſum. Et apud Cauſinum in Eioq. Sac. & prof. Sciolus quidam ſe floride deſcribens contra Ciccronem, ſic effert. Ego ſum Oratornm Luſciniola Elegiacorum Olor, Ebigrammariſtarum Pſittacus, Lyri- corum Grazulss, Comitornm Pavo, Tragædornen Struthio deinde me cuns iſto Arpinate comparate, Adamantem zumn vitros, gauſape cum holoſerico com- parabirpis. Luin- Gl. zntlt — jn een Ns nen „ L,ne 1 HWνο VLEA e, l, Ani, Arli njuunl, in:Criun duttwte n 7 5 ondzan acil Muediket nne An wr e Ha Cnn hen⸗ ar⸗ Agfen ga n Nr D n ufn⸗ n ien rne, eli m,n win Ain r an = Al. Aongun 1 i Nnd Chlmhlameser . Plctul UrNenettun, Penen gritr A, aalſe . Nn elt, 14 ſegumm,l, .. M. e. ile Celahhn far. Nn . iacſrun 007 men, I rorun Ph hiinde ni 1, Aleutn helerunan l⸗ Parxs. I. Cat.. QLuaſt. I.I. 2 AQuintns eſt per Cauſſas à quibus Fuunt Eff⸗ct, quales ſunt. materia ,» forma Efficiens, Finis, verbi gratia Dadali manu exſtruttum zdehcium eſt, de vivo &ſecto lapide, forma or- biculari, cowliininurias non propulſat ſo- lum, ſed exoneraedi curis animum Cn ebledtandi gratiam continet „ maxi- mam : Cœlum prope terreſtre diceres „ ita vetuſtate non abladit. Sextus eſt per generationem; Quan- do primo oſtenditur, quid res non ſit, deinde dicitur quid fit, Sic Bahuſius Amicum defſcribit Lib. 3. Epigram. Non nuda vox Amicus eſt, non caſſa α. Grimtus per cauſ- ſas æ cifi- cium Dædali manu ex ſtruct. SextuS per noga- tionem. Amicus. Non amabilis riſusy non blandi ni- 6ks. Non ocelli lndii &. Cernitar Amicus Amore, morer ore, & -e, Septimus per adjuncta & proprieta- ses. Sic Chriſtus Dominus definitnr Aſſextor hamana liberratis, ſanctita- tis Magsſter; abſolutæa perfectionis Pra- ceptor. Fons perennis virtutum omni- um. Sic Salomen defcribitur à Ver- nulæo: Magnum illud Tapientig hu- mana miraculum & oraculum Salo- 4A 5 on Septimꝰ per ad jü- cta pro- priet. Chriſtus Dominus Salomon. Eiemer? per con- Qui ora- tori utilif- Smus, tentionem 7 AArii, Orators. mon „ali diſcipulus, orbis leni verſi AMagi- er. Sic Hometus ab eodem: ingentorum Pheænix ſcienriarumque fons Homersss C humana terminiis admirationss, quem antiguitas venerandx, ore pasulo vo⸗ mentunm ita reprafentavit, at defutentes ab ejus ere liq vores & KRores in amphoris & caniſtrisz colligerent Philofophi, jus- risconſultz, Oratores Aſtrologs, Poers Pictores. OcAavss Per contentionem ienhicar quando res ecundum quorundam opi- nionemn definitar prius ironice, deinde remoto joco graviter ex propria mente explicatar. Hic locus definitionis Orafori non Ad probaadumf ſoium, mtiiſſimus eſt; ſed etiam ad amplificandumm venuſtiſſi- mus: ſed quia ingenla noſtra non ſem- per apta ſum ad inenicndum; juvat in- terdum ex probati Autheris loco occa- fionem ſimere. Quis enim neſcir, quan- tum orationis fundendæ captum aperiat una interdum pulchra. Metaphorn vel Allegoria apud Authorem lecta. ſtaqut definitiones ſelectas aliquarum retum hic ſubjungam, quibus provocatũs, in aliis materis, ſimile quid attentabit di= ligens exercitator. 4 Deft 11 0 Sisik , ecünm . onnh 44 . 4 ng l 79 * n Mreuiee eUmmS , . nuncie,gen t llzer⸗ elonnte Pylz, il Dten boſfhin onmlim , konze, henc orin nent 6 Ornion wi illimis d, un ſenuni otnn monſr n Imnrt⸗ s led or⸗ nntelehgtn. ptun Heilt Nltphmift leckr Hugu. guun Etun looctid Ttenebt — . —. Pars I. Cap. J. Queſt. I. v Deffinitiones, aut ſi ma vis, Deſeriptiones variæ. — Homo eſt fortunæ luſus, inconſtan- tiæ imago, corruptionis ſpeculum, tem- oris ſpolium, mortis mancipium, ver- Rie ſepulchrum, fragile ſimulacrum; tenuis mbra, umbræ ſomnium, ſpirans cadaver, viva mors, pila qua ludit Deus Plautas, Ariſtet. Triſmeg. Thraſybulus multis victoriis & tri- umphis inclitus, in magnam apud ho- ſtes invidiam incidir, captus ab üſdem cute exutus eſt & abjectus. Amici quæ- ſiverunt occiſum, & exſangue corpus agnoſcentes iĩta hominem cum lamentis deſeripſerunt: Quid eſt Homo niſi am- pulla Sanguinis, conſecrats Religioni, Pa- triæ, veritati? Friſpiegiſt. Homo eſt magnum mi- raculum. Pythag. Homo eſt Deus mortalis. Plato. Hominem divinum genus ap- pellavit. Plotinus. Hominem univerſum quoddam nominavit. Gregor. Pont. Hominem univerſamn creaturam vocavit. . Bruſonius Ageſilaus quæfitus quid eſſet virtus? reſpondir: Dictu optimum, & factu koneſtiſſimum. A ⁶ Fin- Homo. Thra- ſybulus. Homi- nis deſ- nitiones varle. lentiz definiunt Aſtrolo- gia, Phy ſica. Mathe- Matica. 1 Rhet Aca. Sapox. Soldan', 12 Artis Oratorig. Fingunt Poctæ convocatas olim ex præſcripto Minervæ Scientias & hominem juflas hominem definire, ſic cœpiſſe: DIALECTICA, Homo eſt brevs Rnthymema pro antecedente habet ortum, pro conſequente interitum. AS- IROLOGIA Pic. Homo eſt qunſi Lur na mutabilis, quia nanqua is eedem Natu permanet, ſed ſemper ad corrup- tionenm tendit PHNSICA ita,; Homo eſt animal rationale mortale. MA- THEMATICA ſice ; Homo eſi veluti Egura ſpharica, ab codens guo incipit pundto in idem terminatur. Sic Homo de terra imtium ſumens in terram tandem redigitur atque adeò de cinere in cinerem. RHETORI- CA ſic: Homo eſt Oratio cujus Exordium eſt naſci, Narratio dolore, Epilogus mori: Orationis hiejus figura ſunt gemitus & Retus, vel gaudium Hetu deterius. Perſarum Rex Sapor in Epiſtola ad Conſtantinum ſic ſe deſcripſit, Mar- cellin. lib. . Rex Regum Sapor, particeps Pderum frater Solis & luna Conſtanti- no fratri ſalutem. Soldanus in litteris ita, Drexel. in Prodromo aternit: Salamænder emni- potens ante Carthaginem Dominus Zor- danis, Dominus- Orientis, Deminus . Betbh- lC ls Duni . (Winih ugfeic, ehee CALN Moa „ 1 „ nleta gNWren 19 1 Mnmn Mir⸗ Une, i 0Ka ſu unn lug 6 olnin n mt mmet umrr ſaeen 7 1 4. XN MM5 iu . p, 1 . e n ing ſaſhli 4 in aine Paar,; 1. Cap. I. QSuaſt. II. 15 t in Bethlehem, Dominus Paradiſi, Præ- Cinu fe⸗ Sas; inferni; masximus Imper ator l nnle: Conſtantinopoleos, Dominus sride hcns, v S h,3 Dominus qua Sol &Or Luna meant. euin M Protéctor primi Tehannis Sacerdotis. umm A. — IUmperator, Rex Regum, Dowzinns Ohri- n. Rianorum, Tunsorum, Turcarnum Aim- lunn ir len cus Deorum. , nAlimts Quidam Poloniam ſie deſczipin?; „ Polonia. Ann Hn Clarum Regnum Polonorum, eſt Cœ- , M. lum Nobiliorum, Paradiſus Yudaoram m O4 Furgarorium biebejorum, & infernus Nan puſticorum, asrifodina ad venarums „ nitaten. N cauſſa luxus faminarum, multtis qui- 1 mes Aaem dives lanis, ſemper tamen egent 1 Me ad pannis, & copiam lini ſerit, ſed externam, HETONI. telam querit, merces externas diligit , u bilin gomi Paratas negligét, caro emptis glo- 1legunm ſ riatur, empta pruvo aſpernatnr. enn Binetus in Schol. ægrot. Mundus eſß lanniu. choreus conſtans ex longa & brevi lon- Mund. hjin 4 gas nimirum fatigatione & byevi mer- lnplt, M. . cede. = . en zni Herodia lib. 1. Princeps eſt aſſecla Princeps CNH . Deoruss. — l Blutarchus Zovis adminiſter; Caput Drudl “ omninm & Muſicus peritus. . urir A XEnophon. Fater & paſtor populi, Drmmnuff. Tex viuvu. L ze, Dmm Cicero Pidor Reipublice, . A 7 Plate Kex. — Butyrum. Mulier Templo, 1 Artis Orhtorig. Plate. Sasbditorun tutor. Seneca. PFrinteps eſt Medicus Pa- eriA. Ariſt. in Epiſt. ad Alex. M. Rex in Regno eſt ſicut pluvis in terra, qua eſt Cœli Benedikctios terræ vita, viventium uc vamen. Alius quiſpiam . Rex eſt ignis ad quem nec prope nimis accedendum; nec longe nimis recedendum. Nam ſi prope accedas, aduteris, fi longe recedas non caleſis. . Quidam in Nomenclatura politica pPanem ita 3 Paænis eſt ommnibus omnin. Chriſtiernus verò Rex Daniaz, Panis eſt remis regni. Hic Rex in ſtemmate ha- buit cymbam cum remo in cujus ma- nubrio panis erat, cum inſcriptione Es Pangit & frangit; ſcilicet panis frangit koſtes pangit amicitias. . Butyrum eſt mane aurum, meridie argentum, veſperi plumbum. Binetus in ſchol. ægrot. Mulier eſt paradiſus oculis, infernus animabus, purgatorium crumenis, lim- bus cogitationibus His Proverb. Orpheus D EUM vocavit Cor tem- porum, quia mortuum eſt omne tenx- pus quod ſine Deo tranſigitur. Vitalis eſt d'es quem religio animar. Luna / r, Mrnre⸗ pe bſeiſhe ar N . . rſmen i alehp, ſihſier Senmi. Plut, l g, mcg guie , unneneen D Genatanm Nlrnn kliit melexst oNuis. = Dinz H Renmneh⸗ oln eli . ilaitoeb⸗ nrbful tun, mude buun. Men ls, imen aunend M. Ner 6 .rr (oten⸗ eſtomnetenr. . „ . . Pars k. Cap. I. Duadſ. NF. t17 Luaa eſt cerebrum mundi. Ozpheus. Sol or * Oculix nec non demonſtrater juaſtitig. Quia ommnibus idem eſt „ nec winus torret Dominun quam ſer- Tympius Oculi ſunt legati cordis & snimi nunit: Ex oculis, poenlis, Toculis ag noſcitur homo. §. Michaelem Archangelam fic de- ſcripſit Pantaleon, Lampas Divinitatis; Aſſeſſor Sanktiſſimæ Trinitatis Amiciss DEl, enput plenaun ocidis, Oculus ex plu-⸗ ribus &ulis. S§. Maximus Epiſcopus ſermi. 114. Sic S§. Michael altiſmus Seraphin , Sola- Rroram, Lilism ſlorum, Cedrus ligno- rum, Aquila volatilium, Rex Princi- bpum, Dux milisums, Caput membrorum,; Apex Spirituum; Er ut ſemel totun loquar, Major in regno cæœloruns. Ma- jor inter magnas z major poſi ter mxxi- mum, majora ſe ipſo, officio, titnlo trium- §. Chryſoſtomus deſcribit §. Paulum kra: Paulus eali cwis; Eccleſtarum co- lumna. Angelus terrtſtris, Cœleſtis ho⸗ mo. Et ſicut ferrün, in igne ignis effici- tfur, ita Paulus charitate ſucconſus, to=⸗ tr effectus eſt Charitas, Ere⸗ Lenai, 804. Oculus. Michaef Archaßz- gelus. §. Paulus Milites. ASalutatio, Vita ho- IIIIRIS. 4 Pecunia. Pulchri- zudo. I6E Artis Oratoriz. Gregorius I 3. Pontifcx Fundatores Ordinum Religioſorum ſie deſcrip- ſit, Dominus eſt aurora DEI. Franciſ- cus Manna DEI. Bruns terror DEI. lInatius Ventus DEI. Bahuſius milites ſic, Hac ſola nunc eſt vita militum. Male vivere & be- ne bibere. 2 Qnidam ſalutationem ſic. Salutatis eſe ſaltatae in qua qus non cautè vadit cadit. Æäneas Sy vius: Sententias dixit in Plebeio homine eſſe argenzum, in No- bilibus aurum, in Principibus gemmas bretioſas. Ovvenus vitam hêminis ſic. Tora hominis vita eſt nil niſi Nolo; Volo. Pecunia eſt nervus belli, ferri lima, eſt aurum ferrim hebeſcit quod aurum non exacuit. Caſſiodorus. Pulchritudo corpboris eſt exigui tem- poris Vrannis Socrates. Pulchritudo eſt ſilens Fraus. Theo- phraſt. Regnum ſine ſatellitio eſt pulchrita- do Carnead. Pulchritudinem voçat litteras com- menastitias LDaogehes. Pον* Cn. lntr Nn inn Pars L. Cap. I. Quæſt. II. 77 n ſe Linguam & calamum . ic defctibä. L gus r Dkr v,,, Nigron. Quidlingua, niſe loquens ca- & cala- re ., 8 „α . 4 liy tn Nl Sarnits. Quid calamus, niſi li⸗ gus racite mus. clamans, , 1 Ua Spiritza, bhic atramento r üne ritnr, IIla ſeribit vocihus, hic clawant mer t. litteris, illa aursbus, ſoeprione, hic ocu- lis ſeriptione, it lens alen⸗ paraſei D in quit Bahuſius Adulater. “l Lib. Epigr.) opes Iu, r augnie, non te lin- AJyuet opum, dum tibi ſanguis erit. l Amor eſt gratun: vulnus, incundurmm venenum, ſua nis amaritudo, latum mar- nun, h N. . yrium, blanda mor; Petrarcha. Nun nnd Morbi ſunt uſuræ Voluptatum, Je- . neca. dniſ ad, QESTIO III. ifn l Aunod⸗ ergumenia invenienda lunrt ul ex Partium enumeratione . Nota- tione. Fiughi tn „ RESPD. I. Partium enumeratio eſt Argu- ud, IM. rei in ſuas partes diviſio, ut ſi dividaz menta vitam humanam, in pueritiam, ado- ex partrim S leſcentiam, junventutem, Lirilem, ata- enumer. catem, ſenectutem. Sumuntur verô hic quem. Mitm, partes late, fſcilicet pro omni eo quod inven. ines fſub generali continetur, ſivc hoc gene- 2ð genus ſit, ſiyve totum. i⸗ Tr= Argn- mentatio triplex parte ad totum. FHorti elegan- tiſſima deſcri P- 210. 5 Artk Syacrig. Tripliciter à hartibns ad Tetum argumentamur. . Ut ommbus af- firmatis Patibut totum affirmemur: Ur ſi probes toram domnim viziolam ef- Je, däwides domue in parietes, tes r», laquearis, & oſtemdes Vengula Vitis iaborare: z. Ut negatis omnibus har- ribus, totum negetur: ſic ſe proba- re velles nuſqisem, mittendos eſſe Libo- ros peregrinationis cauſſa, hiceres, nec in Ilaliam, nec in nec Hitpa- niam mittendos. 3. Quando rejectis omnibus partibus Arn aliqua afarma- tur: ut, aut' amkt, aut odit, nihil eſt ter- tinm, non amut verò, oderit ergo neceſe eſt. Tractari ſolet hic locus venuſtè per Interrogationem per Repetitionem, per Subjectionem „per Præteritionem per Apoſtrophen; Pro Exemplo pla- cet hic formoſum horti de icriptionem per partes apponere. Hortus erat a- moniſſimus & prope Pax- adiſi æmulus ſtabant foliorum germine renidentes ar- bores, quæ cum hilari odore gratas dit- fundebant umbras, & clementi brachio- rum motu, dulces ſuſurros obſibilabant, bas inter loquax rivulus & omni cri- ſtallo nitidior errantibus ludebat aquis & querule rorxe lapillos vexabat: ande bene ſn N DL t le N 3 1 4 Csihrinen Duidlzntiu Gelenilalchl) lore rt⸗ . enennnuund . 1 ſ,l. moblbiin . 6 Konn cr. uttt au⸗ ſexibr: 9 e Pars I. Cap. L Quaft, I. zy pene muſico contentu pulſabatur: U- trimque fores, & copioſa Zephyri Qa- milia, hinc à virido peato argentea ride- bant lilia, Ulinc pul pureſcentes „TOI promicabant, iſtinc narciſforum nivem & ebur, hiacinthorum ſanguis & au- rum acuebar, ventulus ab omni parte Nicetn. RESP. II. Notatio ſeu Etymologia eſt vocabuli interpretatio quæ inqui- rit origenem verbi & ſignificationem. Ut Senatus à Sembus dickur. Hæc Erymologia apud Grammaticos fe- quentior eſt, quam apud Oratores, datur tamen interdum occaſio ut Ihius fuavitare venaitemis oratio- nem, quod quidem ad perſuaden- dum parum, ſed ad delectandum mul- tum confert: Sic Cicero in Verrem jb- catur eum ejus nomen vel à verre porce defſiectir, vel, à verrendo, quod verrere ſolirus ſit &temphlis aurum, e domibus ſuppellectilern , &ʒc. Cicero in Ver- rem. Liberius hoc loco utuntur boetæ; Sic quiſpiam in Eraſmum & Monaſterio fugientem. Cur Monaches fratres & eiauſtra re- linquis. Eraime. N menta ex Notatiog. quomor do inve- menda & qui ſit. Conza- gata quid. Argu- mentatio ab kis, Non siſera fadtem e nß tibke caret: Namaque utens ilit ek in 2 ſerehe 2 vilis Aas Mmus. M'lascem ur Viaeas, ur Lidenre „Ta- 2 Arsis Prateria. lis. Rtenr. Uede ſuum duzar queris Cereviß⸗ nomen. uod cerebrum vilat Sape Sabella zuum. FHic locus à Notatione valer non tan- tum ad lepores Orationis, ſed interdum fœcundam orationi Felce⸗ concioni propo- ſitionem. Q XSTIO IV. Beomo do asgitnenta weninds ex Coni ugatis, Genere & orms. RESP. I. Conjugata IIla Giuntur quæ ſunt cx verbis ejuſdem generis, hoc eſt, ſunt plura verba quæ ab uno orta varie immutantur; uno verbo »„ ſunt Primitiva cum fuis derivati- is : Ue Sapientia, Sapiens, Sapienter, &c. Ab his ita argumemamur. Si fieras amatur & pius amari deber. Si ulti- tin plenus eſt, quid niſi tulta effutiet. * Et Md 6, ien „ uixen An nt etorm kee amd 11 Sec oi, 1 n ae, Pær; I. Cæp. I. Quzſt. kII. 272 lrUr tu homo gs, Jui omnes lira sancellos egreſſus, non unam moribas re- fers Be Nuam. Erudite Bahuſius, fent an- rea acula, aief er auram: nam ſunt fer- rean ſacula propter aurnm. Differumt Conjugata àa 1 Noratione „Genus quia in Nortatione explicatio verbi fit; quid. in Conjugatis tantum inflexie, deriva- ti0O & variatio caſuum ſpectatur. KESP. II. Genus eſt quod habet . multa ſub ſe ſpecie ſeu naturis diverſa: te ur Ars eſt genas habens ſab ſe Rhreort: ug iſnh, ete 1,. ni lnnh⸗ 1 . „ Gde lcee l Urin . sam, Grammaticam, & W. Aarnint Forma autem ſea ſpecies eſt ima res Speciet exX illis quæ ſuib genere continentur. Ut quid. Rhetoica conrinetnr, ſub arte, eſt ergo OII. forma. LoOcus à genere copiam magrnam GntiNn dat Oratori. Nam hic propoſitio fini- Nma, r.a, hoc eſt , circummitaattis perſonæ, loci 5 . &t. incluſa ad IPertatem propofitio- n Nn den nis inhinitæ reducitur. Argumentamur n en, verò dupliciter à Genere 1. quando ali- A K- e r dn quid dicunus de genere; idem eriam de mentatie uO, forma dicere debemus. Ur 6 virras di- his s ei. SLigendaaſt, ershergne diligi debet. duplex, n, henm 52. Quando negamus aliquid de genere; idem de forma negare debemus: Ut ſt nur. G neceſſariam militi omnem artem libera- e. S em negat, negabis etiam Rhetoricam luhzen mwiliti eſſe nereſariam. z Len Q2 Simnilitu- do quid. Unde podſit de- Auci. Artis Oratorig. QUXSTIO v. Quomode argamenta invemenda ſut in Sizmili, Diſſimili, Cantrarits, Repug- aantiis & Comparatione. RESP. I. Similitudo eſt duorum vel plurium longe diverſorum in aliqua re collatio: hoc eſt, Similia ſunt quæ non ſunt quidem idem ſecum, interea tamen habent aliquid in quo conveniam. ic, verbi gratia, umbra & gloria diverſiſſi- ma ſunt “ In hoc tamen conveniunt, quod umhbra corpus, glorta virtutem comite- zur- unde dictum à Cicerone: Gloris Lirtutis ainbra eſt. Poteſt duci ſimilitu- do e factis, dictis, fabulis, & nulla fere res cſt, ex qua duci non poflit, Valct ad Probandum aliquando, freq uentils ta- men ad illuſtrandam rem aflfinnitur. Quando communiter dicirur onmis ſi- militudo claudicat, intellige quod non per omnia Tes rei teneatur elle ſimilis, ſed ſatis eſt, ſi in aliquo conveniat: Partes ſi- milirudinis ligantur pallim his particu- lis: Ut, ira, ut fic, quemadmodnm, pari ra- tione,ſicut non aliter, & A liquando ſim- pliciter omiſſis particulis ponitux, v. gr. Reonſa tun ſint ſponſa, irz lyre, ſoci croci e d lekeulun Uul Eec Nuu 5 e,. ð Pa,s I. Gap. L. Dugzſt. YE. 25 oreri, panegyris iris, didta edicta: pulchre Hiſtoricus, quoties, inquit, mota e ſt ſacra nun , . Religienis snrhora Poties Raczuavit ma- mimmmnii gua Reipibleta na Lis; Strada de bello nmi, n Belgico. e RESD. II. Diſhmilitudo eſt duorum Diſſumi⸗ vel plurium diverſnas, ſeu diſconvenien- lirudo kudamm tia, ſucut fimilitudo eſt convenien- quid? n nnde La. II WhIIeme Ab hac ita argumentamur, cum Argu- an medtnt quod imi diſſimili competit, alteri oom- mentatie wsnenu. petere negamus, & gud unl non com- ab hac. ., 7. 4 . . „ . Agnuiuſ petk, alteri competerc aſlerimus verbi manen Pratia, Inai ci Ves Reipublica damna nudrtatin ut non curant, generoſi itaque & boni civis 1Cein m eſt es propuliare. Clarlus Catullus. So- Dockvlſl. les oæcidere & redire boſſunt, nobis cum nir ſemel occidit brevis lure, nox eſt perbpetue rupolt, Nidse uana dormienda. RESP. III. Contraria ſunt quæ non Contraria poſſunt eidem Tei ſimul convenire quid? propter candem rationem; Sic nemo Horum geran . Ppoteſt in en re ſapibns eſſe in gud Kult us diviſio. crenut Ne Dividuntur in quatuor genera & In Ad- le . . / 1 1 1 rſ⸗ Ninem, Primo quidem in adverſa hæc ſunt il- Veria. nachmiagſeiꝗ la quæ ſub aliquo generali nomine NAN = eomprehenduntur & maxime ſecum win N. diſcordant, nec in eodem ſubjecto ſe ien sonnpatiuntur, er ecaler E igos. Alb . A 6 Argu- wientatio ab ha. 2. In pri- vativa orum Ar gu- mentatio. 4. In ne- Eantia. Ar gu- mentatio in iis. Rehug- Nantia Juide Artis Ornteria. — 24 Adverſis argumentamur bene, de quo mum ilorum affirmamus , de eodem alterutr um nepamus „ Ut Siqui- den Petren, a sonvittu wee alienum audis, quomodlo mihi famili ærem e ob- zereris. 2. Privativa quæ ſignificant rem & abſemiam rei, in ſubjecto apto habere camrem: ut auditaz, urditas, Iux, Pe- nebre, &t. A Privatione argumentabe- TiA, quando unum Pprivatorumn de glin negabis, & aliud de eodem affirmabis, ut pauperien optatis mihi; quia di vitias invidetis. 3. Relata ſunt quæ ad ſe invicem du- cunt ordinem : ita Parer vefertzar ad Klium . Pracepter ad Aiſcipulum E ſi- wuile gd liniile. A relatis argumenta- mur, ex vi unius inferendo aliud v. g. Diſcipulus dicerts, quis ergo tuus elt Præcéptor: Negamia ſunt, quorum unm idafhrmat quod aliud negar: ut eſt bo- nus,non eſt bonus. A Dialecticis contra- dicteria vocantur. Argumentum ab iis ſumiturx, ſi uno Hegato aliud afrtnetur , aut è comtta. . RESP. IV. Repugnantia ſunt, quæ ſecum nunquam coharent : ut Cupi- Aitas nocenas um amicxin, Regula argu- — E enriduun: i, unmn N Ce atuee 6n y ur . g nullmn u cme en un —MK n E C u nan er Oenipe, 5 R Pars L. Cas. I. Qaaſt. . 25 ee, (3 argumentandi ab his, hæc eſt, cui con- Amang venit unum repugnans, non convenit Argu- , ,, alterum: ut ſi Petro animus eſt occiden- mentan- en A Panlum, quomodo eum diligit. di regula fminn /,4 Obſerva verò quomodo Contraria, ab his. Difſimilia,; Repugnantia differant: initming Nam Contraria illa ſunt, quæ ſecum Nota grännon pugnant, Diſſimilia non repugnant; ſed differen- ieg ſolum diverſa ſunt. Repugnantia ve- tiam. etemende ro ſunt, quando unum Contrarium umin ponitur & alterius contrarii effectus, edencndg at amare & nocere: nam notere ex odio iis duns proſtuit, odium vero contrarium amori leinicenr. RESP. V. Comparatio eſt unius rei cum altera collatio. Eſt duplex, par Compa- & impar. Par collatio eſt quando ratio quid cuma. duo æqualia ſecum comparantur. Ut & quo- nmoiu Jefe Itte, igitur & me fallet. Lnpar tuplex. sapons collatio duobus modis fit, primo quan- do argumentamur à majori ad mi- mmnum nus: ut Deus Angelo ſuperbo non peper- er u“ eit quomodo homini parcet, Secundo Bedii. quando argumentamur à minori adma- A rgu- uneum â jus: zet denem ſcelus impune non tulit, mentatio. audidmen milto magis ergoplura paniee. Differt Comparatio à Similitudine ril,S quia in comparationc fi duorum col- m 107 lario reſpectu tertii alicujus: in Simili- e udine fir quidem E uoin collatio mxid, 5 1ur. 6 non Cauſſa quid, & quotu- plex. I. Efficiens Cauſſa. Argu- Hrenta. 236 Artis Oratoria. non vero reſpectu tertii, ſed unum cuique attributum daturx, v. g. Licuit M. Antonio defendere Clodium, cur Ci- ceroni non liceat deſen dere Milonevr. Ec- ce hic Cicero & Antonius confernntur reſpectu tertii nempe defenſionis. Hie vero Sicut infermi ſiavitutem cibi non ſentiunt, ita improbi veræ landis gu- ſtum non habent. Hic infirmi cum im- probis conferuntur, non eſt vero terti- um reſpectu cujus conferantur, ſed & infirmis & improbis ſuus guſtus corrup- tus attribuitur. QXSTIO VI. Quemodo invenienda ſunt argn- entz ex Cauſſis, Effectis, Adjun- &tis, Antecedentibus & Conſequenti- bus. RESP. I. Cauſla eſt id à quo ali- quid quomodocunque procedit , eſt vulgo quadruplex. Efhciens Materlalis, Formalis, finalis. — Efficiens Cauſſa eſt, qua aliquid facit. Ut ſol diem. Huc revocantur etiam inſtrumenta & alia, quæ non ſolum fa- ciunt aliquid, ſed juvant tantum facere; ut Calamus juvat ſeriptionem. Ab hac Cauſia ſic argumentamur, negata cauſ- . „ 142, un, c,. G. ehhumd an n. Monelt eo en⸗. Criciantut,a O . Ubpuln Cn tul aur 7 4 & Cnegem 1elt id 1odr. Ndt, TEcicnslen N, n uul eleſcunnlen Ueton Olnir Itturnitti It. bae pinnen Ur,eptal: Pars I. Cap. I. Quaſt. V'I. 27 ſa, negamus effectum, affirmata, affir- mamus, laudata vel vituperata, lauda- mus, vel viruperamus. Materialis Cauſia eſt id ex quo ali- quid fit, ſeu circa quod aliquid verſa- tux: ut e auro pecuniz. Circa res om- ges Orator, Ab hac argumentamur ſic; data mareria poteſt dari effectus, ſubla⸗ ta ca, tollitur, ex meliori, vel pejiori, me- lior vel pejor. Fermalis Lauſſa eſt per quam res eſt id, quod eſt, ſeu per quam conſtirui- tur & diſtinguitur ab aliis rebus. Ita za- is &s domus lignea per diverſam par- tinni diſpoſzonem differunt. Ab illa fue argumcntamur; data meliori forma me- lior res eſt, pejori pejor; & TIes omnis ſuæ tormæ debet Pproportionari ſen ad- *uari: Sic quin aninus hominis im- mortalis eſt, bhomo immwortalia quærere et. Finalis Cauſſa eſt propter quam ali- quid fit: & tria ſunt vulgo propter quæ Agimns & facimus aliquid, ſoilicet ho- neſtum, jucundim, utzsle. Ab hac argu⸗ mentamur juxta hæc axiomata; qualis eſt finis, ralla ſunt quæ deſtinmitur ad Fiuem. Si Finis bonus vel malus, etiam quæ ad Finem referuntur bona vel malz lunt. B 2 . RESDP., „ tio illius. 2. Materia- lis. Argu- mentatie 3. Formalis Argu- mentatie Finalie A - nentatio. Effecta quid? Argu- . mentatio ab his. Adjun- Lta, alia perſonæ. Alia rei. 25 Artis Orateria, RESDP. II. Effestus ſen Effecta dicuntur res factæ à Cauſſis. Ab hisar- gumentamur vel inferendo Cauſiam poſito Effectu, vel negando Cauſſam negato Effectu, vel commendando Cauſſam ſi beni ſunt Effectus, vel damnando ſi mali: Loci à Cauiiis & Effectus copioſiſſimi ſunt fontes argu- mentorum. RESP. III. Adjuncta ſunt ea, quæ cum re ſunt conjuncta ſed non neceſ- ſario. Alia ſunt perſonæ, quorum Ci- cero duodecim numerat: Nempe: No- men, Natura, Vibtus, Habitis, Fortuna, vita, Affelctio, Stadia, Conſilia, Facta, Caſus Orationes. Adjuncta rei commu- niter ſex dicuntur. Locus, Tempus, Occa- ſo, Modus, Facultas, Waſtrumentum ⸗ Nonnulli ad Septem revocant hoc verſu. Quis, quid, ubi, quibus auxilij’s, car, guomodo, quando. WVIS ſigniſicat qualitatem perſo- næ, in qua conſideratur natura, ſexus, ætas, hatio, cognatio, patria, fama, vires, forma corporis, dona animi, virtus, in- enium, &c. Bona fortunæ, divitiæ, Fonor naturales inclinationes, ut me- tus, gaudium, voluptas, mores, educatio Magiſtti, famuli, ſacta, &c. Grne 4. Eiin n kn 1CA 93 urdo Cnlin ammendne, un Man N iidr N n, Nnnc. r: Nemeih⸗ , Muſtu, yus 1,Cnſin, Mg leu, Engu,detr⸗ Mrwnntn Nen leſocen O Gi Eriie in Gulien 4 zI utn, El⸗ . mitrnin 6 Amind b,l Alriones un M molege 60 .. 2 Ulm vontes ir. cf ſ a, e MWn ſd or r. n tinm . Pars I. Cap. I. Quaſt. VI. 29 QWWäID ſignificat negotii quantita- tem, gravene an leve, heroicum an vile, ericuloſum, formidabile, &c. VBI Locum denotat. QUIBUS AUXIIIIS Signi- ficat cum quibus ſociis, inſtrumentis » &c. CUR fſignificat cauſſam finalem , ua cupiditate, quo ſine, &c. QOο τ15‧ 5“ο% modum indicar facti, quam facile, quam graviter fe⸗ cerit. H WANDO Tempus notat. Et hic locus fertiliſſimus eſt Oratori. RESP. IV. Antecedentia ea dicun- tur, quæ rem antecedunt; Ut percusſſilti igitur ſentit. Et denique V. Conſequentia illa ſunt quæ Iem neceſſario ſequuntur: nt weors ſeqniruer vulnsss cordis: Difſſerunt 2b Adjunctis , quia Antecedentia ne- ceſiario cohæsent cum Conſequenti- bus, Adjuncta vero non neceſlario conjunguntur. Ab Antecedentihus ar- gumentamur, poſito Amecedente; neceſſario ponatur Conſequentia, v. g. Fulneraktus eſt in corde, igitur morietur. A Conſequentibus vero, primo, aſte- gendo Conſequens, alſlerirur Antece- dens: gt wegna cicatrix eſt, ergo, & 3 Plaas Antece- dentia quide & Conſe⸗ quentia, Argn- mentz- 40, Propoſi- 10 cX quibus conſter. Subjecta & Præ- dicatum, Auid: 2° Artis Oratorig. Plaga magna fuit: ſecundo Negande Conſequens, negamus Antecedens ut, mortus non eſt, ergo nec in corde Iaſus. Et hi ſunt loci Intrinſeci: rgumento- rum: Cæteros ſi alii porrigunt „ vel ex his, vel in his ſun. Praxit inveniendi argumenta ex jam radictis & enumeratis Nota quod omnis Pronoſitio conſtet Subjecto, Pradizato, && opula. Sul'jectum dicitur, id de quo dicimus. Pradicatum id, quod de alio dicimus. Copula eſt paſ- ſim verbum eſt, aut alitd conjungens Subjectum cum Peædicato, E. G. Clodins Kruzir Milont iſadizs. Hiz Clodius ef Subjetctuimn quia de illo dicitur Inſidias ſtruere eſt Ppad'ratzys quia hoc eſt, quod de Clodio dicitur. . Jam ergo cum argumenta invenire voles, adverte primum bene: quod in propoſitione tua Subjectuns ſit, & quod Praædizxatam: accipe deinde Sab- ieltum & per omnes locos inrrinſecos circumi, primo ad Dekfnitionenn, & quære quid ſit, quæ natura ejus, & quo- modo abealiis rebus diſcriminetur. Se- gando perge ad Partium Enumeratio- edai .1 Iloate ſe SPAKN0& KE. FaſNRe Con ezronener KA en e cer Aae ; „. Ae. u! Pars I. Cap. I. Quaſt. VI. 31 nem, & vide in quas partes dividi poſ- ſit; & ſie ukra Perge ad alios & alios locos. Semper verò quod argumen- tum inveneris ex Subjedto adnota tibi & cum Prædicato conjunge & agnoſces an bene tuam propoſitionem Tconfir⸗ eune mer; boſtea ubi exhauferis Subjectum, aben accipe ſimili modo Praædicatum pro- erhad poſitionis tuæ & cum eo per locos de- l, ambula: Vel ſi res poſtulaverit & me- lius judicaveris non diviſim cum Sab- jecto & praædicato ſed cum tota propo- Rii Wtione ſimul mente concepta ,adi locos di ialecticos & argumenta ee. Noli verò anxius hærcre in ſin⸗ Zulis locis, ſed ſi in uno non concurrat, ad ſequentem tranfi, non enim facile quilibe et argu⸗ mentum porrigit, aut ſi porrigit, non ſemper ſolidam eit, Cæterum ſi ſcire Xols, utruna rgi mmentum a liquo eX n. Sabjezto an cx Pradichkto fucrit ſump⸗ tmeninn tum, ditpooè ill ad in forina Syllogiſmi, nbere :giall & ſi videris Majorem eſie certiorem gaun k puta ſumptum ex Pradicato? fi verè elein. N Ainor. fuerit verior, puta ſamptum cx inie Subjefto. Poſtquam habueris argu- Dfitun,1 menta proh Anti propoſit ionem, (àa- uuicſae dem ipfa debes in certam Syllogiſmi Claimuen N. Fformarn ordinare (ut in ſequenti api- 6un NN- 1 docebimus) in tres communiter B 4 Pr= 92 Artis Oratorig. propoſitiones : Majorem Minorem; Conclaſionem. Et tunc furſus eadem via quam modo tradidi, pro ſingulis, ſi xes egebit propoſitionibus, rationes quæ- rendæ ſunt, quibus ipſæ propoſitiones roborentur: & ad hoc valent potiſſi- mum, Similia, Diſimilia, Exempla, Apopthegmata, Sententiæ, &c. quæ omnia in promptu habenda ſunt. Ur vero facilius obveniat. Inventio conſu- lendi libri ſunt, qui de re tua de qua dicere vis, ſcripſerunt, inter alios eſt Polyanthez, Thestrium vitahbimana & sd genaes alij. QXÆSTIO Vir. Duid ſit acumen &, an Oratori aſur- bandum Nauſeat ſimplicitatem ſeculum no- ſtrum, & quendam in ſtylo luxum re- quirit, ut jam fere Orator non audiat, imo luce non dignus, qui per Acumina vibrare Orationem ignorat. Loqua- mur itaque de Acuto, ut ſeculo nos ac- comimedemus. RESP. I. Sicut materiale Acu- men eſt duarum linearum, ſeu duorum laterum in unum punctum concurſus unio ex uno ſ. ndamento prove- luumngar N laneunna, WiNrl Ig, mir ihini⸗ Par: L Eap. Z Quæft. VVII. 25 Ahrn Umg nientium. Ita Acumen metaphoricum rlgeln eſt concurſus ſeu difcors concordia unhling Subjelti & Predicati in oratione. Aln c brevibus definiunt: Acumen eſt con- cors diſcordia ſeu diſcors concordia. l, ai E l. Cc. tunc acute loquimur, quando Pra- Mt, un dicatum & Subjeltnin orationis ex Nmi ira Una parte ſecum conveniunt, ex alia 1Ktahſr Vero parte ſecum diſconveniuæt. Ex- àn. emplum habes in Martial. Lib. 1. Epi=- gieendn ram. 12. n, milted 472 des voians Ac feci non do⸗ mune entni5 1 n tsk, Sed quod tu facies, boz wihi Pete do- let. 0 ll Vbi vides Subjelktum & Prædica- m concordare aliquo modo & diſ- cordare. Nam vulnus proprium inqust non dolet, alienunmz mihi dolet. Diſcordar quia contra Naturam eſt, ut alienum vulnus mihi dolear. Concordat vero, Hn Ctei „ nen ſelmn. nhholune. ir zolsar. CDncotder de Oummm. Ailia cum amici vulaus fit, dolorcin & ileni compaſſionem ex vulnere ejus capio. We logr. Triplex vulgo Acumen eſt, contra Acumen Rrtapar, Raruramprster Natniyam juxta Na- triplex. 1 turane. . Acumen contra nazuram eſt quando Contra teile a⸗ nen nae. 2 an conveniunt duæ res diſſimiles, repug- naturam, endon. . M rs nantes, contraxriæ & quomodocun- mme Acoppoſtæ, ſen breviten, quando an B diſpax Præter natuxam. Jnuta natu⸗- Kam., 54 Iriis DOratorig. . diſpar collatio Sabizéti & Pradicati v. g. Mutarunt elentenra ſidem prius igne calebant. Omnia, nunc ipfo frigus ab igne venit. Biderman. lib. 2. Epig. 69. Contra naturam enim eit ut ab igne frigus veniat & tamen quia muki Vir- ginitatem igne defenderunt & libidi- nis adorem reſtringerunt; apte dixit Poëta, frigus ab igne venit, Prater na- taram. Acumen eit, quod non eſt qui⸗ dem contra naruram rei nec tamen et- jam eſt uſitatum, ſic Martialis. Delitia populi qua ſuerant Domi- Quia non eſt natùrale & uſitatum ur ²à Domin ad plebem delitiæ transferan- tur, nen eſt tamen etiam repugnans naturæ; dicitur ergo ſaltem præter na- turam. Tuxta zaturam acumen eſt quod convenit naturæ rei;, ut Martialis: Imnpenſis vita Principis aznnumeres: Ouaſi dicàat, vita civilis Principi eſt in actzebtis referensda, Eſt verò naturæ con- veniens, ut Princeeps vitam conſervet ci- vium. Eſt ergo Acuminis natura, ut de Sab- esto prædicetur Prædicatum vel contra vel prater, vel juxta naturam. Per- . lenl5 to 4 Ini il innltle ul bys in DNu lndld Alihhi i Pars I. Cap. I. OQu⸗sf. VIII. 3½ Pexfectiſima vero ila acumina ſunt 6e Ani quæ ſunt contra naturam, quia mag- . nai pariunt admirationem, admiratio “ in autem non poteſt eſſe, niſi in una re, ut Perfecta * dixi, flat duarurn rerum quomodocun- acumina bd que oppoſitaxram concurſus. quæ; RRSPD. II. Acumina Oratori adhi- benda ſumt: Nam & Cicero de claris O- ratoribus maltos laudat, qui hac in re ccellucerunt: & vituperat alios qui nul- lo Acumine inſtructi fuerunt & ipſe A- cuminibus ſæpe uſus eſt. Hominibus Ucumd. tamen Politicis, qui ſententiam in Re- Orator . adhibeaer lund publica ferre debent, videtur hic luſus Nota. uut M ingenii, ſi ſit aſſiduus, inutilis eſſe, ſeria r enim ac plana ab eo exſpectantur, non Enummg verborum joci, tamen nec ille prorſus Aenden omnia negligat, caveat tantum olicura cum enn nimia, affectata levia aculeata. Nam ſi Uen ν. obſcura ſunt quis intelligit, ſi nimia ob- Aunen & ſcuritatem invehunt, ſi affectata con- ti, un Munis temptum ſi levia riſum denique acu- 7 Fsenm leatz, Odium parturiunt. GEnicii . etörmrumrecer⸗ QW RES. Guncctlehec⸗ Qus ſunt modi faciendi concerdiav. 1. Aiſcordem Subjecti & Prædicati. Modus n,tA ⅓ RESP. I. Modus eſt, adponere Epi- faciendi em Maun theton diſcordans ad Subjeltum, ſic facit concor- n Martialis Lib. a. Epigr. 82. diam. ⸗ B 6 Luis Aiſcor. per Epi- theton. 4. Modus per ſub- ſtantiv. diſcors, 3. Modus Pper Ca- sachres, 5 Artis Orazorig, Quia curam neget eſſe te Deorum. Propter quam fuit innoxens ruina, Sic dicitur Hermes optimus malorum Jen optimus maluz. II. Eſt, adponere ad Sabjettum aliud, Sabſtantivum diſcors, ſic Poëra Biderm. Zela videbantier, murus & ag- ger erant. III. Eſt, adponere Catachreſin vel in Adjelctivo, vel in Swbſtantivo, vel in Verbo In Adjettivo ponitur Catazhre- ſis: ut Doctior in cauſis nulla fawvilla ſait Idem 1. 2. Sic illud Poetæ de Hildegrunde qus Pro Pure abrepta non potuit allegari ſur- L&. Nuſßſus ſtringere ſjunis innocentem Zuſis reſtitait improbic, gielaqus Leſonti nil pareeret, vel ipſe Fanis ereeret eſſe ſ’e nozcent em, Sic in lite ſan bpuella Punen Iphoe* dice nalZa jirſtiorem. In Szé ſtanti vo Catachreſis eſt, ſi vo- ces Eleemoſynam v. g. Einm liberalis der- ra pluvianm , Del aureune bietatis im- brem in egenos, In Verbo Cazachreſis eſt, ſi dicas, hoſtes belli, neceſſitaten, & erdorer gnis agcenderunt Id eſt, am- moſius pugnabat, quia prope aquas Jugnabant, ubi fugæ ſpes nulla eſt. IV. Eſt tr Nen iirt e, H laurn, , Mun / nye Par: I Cap. 7 Quaf. y. 5 4 ſer Dep . . “l IV. Eſt, idem Pradivatum, de eo- nne lin * „ dem Subjedto, & affirmate & negate in Paunn diverſo ſenſu. Sic Pocta de S. Brigitta . formam perdente ut pudorem conſexva- e en ret. Er tunc eredidit ſe eſſa venuſtam mn ſehin. poſtquam deſiit eſſe tamn venuſta. Plu- n hͤ res modos quiſque ſuopte ingenio ob- ſervavit. QUZSTIO VIII. Uli invenienda ſunt Acumina, ESP. Bonus fons Acuminis, re- dundat primum ex locir Dialecticis: Ual Algnimꝗ. Definition. Part. Enumer. &c. Nullus tenim fere tam ſterilis eſt, ex quo ſi e nwrelten . rem de qua loqueris circumducas, Acu- NeAe men haurire non poſſis, Sic: uie Quid facimus glaciata gelu Slymphs emrate negetur. en Exr oculis hauſtas funzs habebit afiren, crquas, Biderm. ylcl,ln Ubi docet aquam funeream nihil 9 trde aliud cſie quam lachrymas. Sic Re- mundus de Nrgdena currente ad pe- hCrah des medici Chriſti. ð precor, aby dixit remorantibus obvia h Melß . . ur Melon. turbis, , 3 inmmfe 4 Tanguite ſi morlum diſcere vultis2 mle mo⸗ . , 8 Lon. eed. prædica in ſubje, 1. Fons acu= minis. 1. Fons acu- minis. bS Ayris Oratorig. Longum foret ire per ſingulos lo- cos cum exemplis, Scias tamen quod inter alios maximè locus à Canſſa fi- vali ab Effettis, ab Adjunktis, à Con- zrariis, à Repugnantibus pro acumine fœcundus ſit. Hic enim facile invenirur conſentaneum & diflentaneum aliquid Subjecto. Sevundus fons eſt Paradoexum, hoc eſt aliquid infolttum: quale eſt illud in Elogio: Euntis Legati facies in veteres ſtatuas & ſimulacra arbis, hominum fe- e animos immutavit, id eſt, ſtupere fecit. Ad Paradexum revocantur hiloci ex facetiis deſumpti, qui etiam acumin pPorrigunt, Primo Metaphora, ut ſi equum mut ilatum labris xidere dicas Secundo P'aranomaſia ſic Pocta de homine picto inter inferos: Zunge tuam tabula clamanti, quiſ- quis es, aurem. . IToſa ſibi clamat Va! tibi vero cave. Biderm. % Etjmologia nominis. Sic Poeta de S8. Margaretha. Vellet inops Keri ſed dum ſe poſſidet ip- m. Margaris, incaſſum credo feretur in- ops. 1¹ Et ülud de S. Lucia excæcata. 7 ley usN Puur, tl Dee 7 4 X 6 Domint Snloan. r. . 1 AEntuh &4 1 4 ee 4 fbrute . Neng wetir , liten . Sa Aln Nint 1e N ſel⸗ 1 3 1. 1. cknnen l lt, 140. iug oene mgleinenien . lanenn g Mhun le geleclklitin tfunn in tumn Gei, twninen . ,dhlue forumn lilel Licimwumn . Prrl ejuum e rn Genndn Ekonnezio lunumi, Mti en e. 11 . ,uß . . rſes 1 „ » Pars I Cap. 1 Quaſt. yIII, 29 Zu quam vis oculis carebis iſtis. Dum ſis BPutia luce non carebis. 4. Narratio lepida & rara. Exem- lum habes apud Mart. de fure lib. 12. Ep igr. 2 9. Tertius fons eſt Documentum mora- Quartus fons eſt Amligunum, cum vox ambigue ſumitur, ſice Poëta de fla- gello Chriſti ſanguine purpurato. Flagrum in Domini tergo protinus erubuit. Idem. Et illud Pocëtæ. Vis dici devotus, & es Chryſamblice totus. Improba te conjux devovet uſque . dies. Irem. mihi prateritos referat ſi Zupiten annos. Horbe voves; Jove vix eſt opus Horbs trbi. Nupta tibi eſt auxor, quz ut primum ri æa coerta eſt. Prateritos annos & tua facka refert. Nuintus fons eſt eæ fguris Rhetor. & Tropis, maxime Metaphora, Allego- ria, Catachreſi Metonymia, Proſopo- æia, Tractatione caſunm, Interrogatio= e & Reiponſione; Optatione, &c. Et hi S fontes Praxis inveni- endi A- ruminis PDrima, ℳ4 5 Artis Oratorig. gfontes Acuminum ab aliis olim tradi olitorum, licet boni ſint, nobis tamen nunquam ſatis limpidi & clari viſi: Ideo ex tractatu de Acuto Lyricorum Regis Sarmarici, alterius Horatii P. Matthai Sarbievit fere eaſdem praxes inveniendi Acuminis clarius tamen Propoſitas quondam collectas, ſiqui- dem placet, ſine invidia cape. Praxes aliquot inveniendi axuminis. Prima praxis eſt, quando rei attri- buitur apte aliqua magnitudo; moles majeſtas, authoritas, amplitudo, vaſti- tas, in ſenſu tamen dubio, & commu- niter inter realem & moralem v. g. Sic moralis Philoſophus Seneza a Epiſt. 66. in fin. acute dixit: Sævola ronjerit bellum inermis av mancus O, ila manu trunga reges duos vicit. Nex illud invenuſtum eſt de Attilio: Nam Attilius Regulus cum contra Pœnos in Africa pugnaret, ad Senatum ſeripfit, mercenarium ſumm doveſſiſſe & ab eg deſertum eſſo rus, quod Senatin publice curavit, dum aleſſet Regulis. De co ergo ſic Seneca; Tanti fuit ſer vum Son habere z ut colonus ejus „ populus Roina-⸗ neleh. bun n ß l 6 u iſunt, ents s tanind ſui run 1lecal tncolenn ). 4 n Aen inmiui nui. ,Jonhnitn. õä nNinlo nli⸗ no, Xcoem⸗ & norlen 7. a.4 Ins Nenes 1⸗ A MeA O ,ets duet Ne eArto: NN cEL LeA˙¹⁵ ſvumn ,nit N ⁰ Cuunnt e 2 Mys e e utrN 6ℳ, Nr⸗ 8 aliquo verbo, vel ſententia, ita aut aliud Verxre ſigniſicet 2 aliud autem intendat Pars I. Cap. I. Quæf. VIII. 47 Romanus eſſet. Sic & illud Poëtæ de morte Pompeji magni. Sed timuit ſtrato miles ne corpors Magni. Non ſugeret, Jupraque Ducem pro- cumberet orbis. Lucanus. . Secunda praxis contraria huic eſt Secundæ quando rei magnæ attribuitur parvitas, vel rei pretioſæ vilitas? in dubio tamen ſenſu inter realem & æq quivalentem ſic Seneca De ben. l. 2. c. 10. Video, inquit; iſtic menſas & aſtimarum lignum Se- natori cenſu eo pretioſius, quo illud in plures nodos arboris infelicitas torſit. Sic de Domitiano muſcas quctidie maltante Aibtain: Hoſtis fuit Muſcis » hoſtibus muſca. Tertia praxis eſt quando Acumen Tertiae continet in ſe cauſam de facto vel cer- te in dubio ſenſu inſinuat aliquam ve- ritatem contrarii effectus: Sic vir ille Sanctus D. Auguſt. Domine, inquit, tu implens ſubile vas eum, & quia ege plenuas Tui non ſum, ideo mihbi oneri ſum, Eſt & non leve Acumen, quando alicu= jus effectus realis datur cauſſa moralis pPro vera & reali. Quarta praxis conſiſtit in ambiguo Qaartta ſigni- 2* 42 Artis Oratorig. ſignificare. Sic cum Zalius Montanus Tecitaret carmen ſunm & incepiſſet, paulo ante deſcripto Solis ortu, deſcri- bere occaſum, quidam ex Schola ince- pit abire & caulſam quæ fitus dixit: num- guid diutius illa audire botui quam ab orti Solis uſque ad occaſum. Sic cru- delis quoque Atreus fratrem alloqui- tur Thyeſten, cui incauto filios dederat devorandos. Hic natos eſſe crede in am- plexu bpatris, hit inr, eruntque, nulla Pars proliz tuz tibi ſubtrabetur. Senec. in Thyeſt. . Tale eſt illud Poëtæ. Si forre Nultus per gcalammiam laſit, car. er⸗ noli, & vulnus omne curaſti. Item illud in Fornicatorem & bibonem Er liberis *WB Libero aſſiete liberaliter. Dici magiſter art ium potes Aulè libera- linm. Item in Aſtre rologum Potatorem, Non ta polorum regeris infinentiis, ſedl Za- ulzrum. Item in Futem Glanciam. Omnes quz ſua ſiint quarnnt, vitium- que pPiatatter. Erge non gaarit Glaucia quæ ſua ſint, Item in medicum. Non ſinit in longo miſeres tutr eſcere worbo. 2 17 mi went e SS lani n ſun n, 4en ln 1 le, ) ßn Al. nin Ue. ln. geteig n. engn, ul Grruket r. N. S , ru A r. Mdto ecn urun 1iien egtſh 6 / ten 4 Pars I. Cap. I. Quxſt. VII. 3 Abſolvitque brevi morte? benignus ho- mo'eſt. Quinta Praxis eſt quando attribuirur alicui rei i inanimatæ aliquid, quod pro- rium eſt rei animatz, ita tamen, ut rotus fenfus conſtet ex aliqua actio- ne ad aliena attributa rei de qua loqui- mur. Sic Plinius de quodam poſt vi- ctoriam axante: Gaudet zellus vomere laureuto, & coli victrici IEnperatorum derxtera fFructunm nbertate ſuperbit. Et Auguſt. Riper verba Chrifti: Ego ſum lux vera. Ergo iger ſarge inquit, via ia 44 te venit, E te de ſomno excitat Jurge ambnla. Loquirur etia m acute, qui res natura les convertit in arte factas. Sic in naſum cujuſdam. Murxet. Si tnus ad Solens ſtataantuar naſus hiante, Ore, bene of: endet, dentibus hora quo- ta eſt. Sexta Praxis eſt, quando aptè id quod veris perionis convenit, attribuitur non veris: Sic ille, Emder aculats ſunt ma- nus noſtra, evan quod vident. Plaut. Plurimum verò placet hic modus quan- do ſimul & vera & falfa perſona com- municant in eadem re: die Auguſtus Cxælſar dicebat: Duas ſe habere filins de- litat as, quas neceſſe eſt toleraze, Tuliam neram, alt erar, Rempublicam. Alter Sextz. Alrer Modus Eliciendi acuminis Com- parando fem. Compa- ratio ttiplex. 44 Artie Oratoriz, Alter adbuz modus hic ſubjusgendas Acuwinis in veniendi Cauſſu. „ Eſt bomus modus inveniendi acumi- nis ſi rem compares cum locis oratoriise Triplex aurem poteſt eſſe comparario hujuſmodi: Prima eſt, ſi fem confera- mus cum locis ſingulis ſeparatim ſum- ptis, cogitando quæ enam ſit rei, de qua loquimur Dej ſinitio, qiig Partes guod genus, quæ Adinunlkta, &. Sic Romana Eloqgtuentia facile bprincets Conſolatum Vatinii acute ridet per diſti ibutionem Partinne cc enſclatat. Magmere, inquit 5 Cicero, portentum anno Vatinii fa- &am ℳ quöôd illo Conſule neg Bruma; nez Ver, net Autumnas, nec Kſtas ſue- zit. Sezxunda ſi ipſius rei unum locum cum alio diverlo loco ejuſdem rei com- Paraveris v. g. De tnition em cum Ad- zunblis rei, Uel Effektuse cam Caizſis. Sic Valerites Maxrimsis Lib. 6. c. I. ex com- Pararione Marerialis & Formalis Cau- , id eſt anunæ & corporis elicit Acu- men de Luxretia: Dux, inquit, Roma- 2½ Puadkcitie Lucretia, cujass virilis ani- Wus, maligno erro fortung muliebre sorpus ſortitns ſt. Lertia eſt, ſ locos rei MniS lur i 4 5 ui giwwent, iglu0 . .Le. . dtt n erin, iu ll,. . , Ainlen alri⸗ lumutz an 8 DR Kn r. Khln Cont R Auil en . 4 1 Pars I. Cap. 1. Quaſt. VIII. 4 li, unius ordinis comparemus cum aliis i locis oraforiis ejuſdem ordinis, ut defi- a⸗. nitionem cum definitione, cauſſam cum cauſſa, &c. e. c. Mutius Scæwola Regen quem armnta mann non poterat,; : Wiennlemt N eNe. . ruſta ſugat : Seneca. Hic Acumen eſt 11 en begorry ElICrtor. . . “ Ex comparatione cauſſæ cum cauſſa, id . 4 . Eeſt, manus armatæ cum exuſta. . Uuncekn. Blemtin in. p. .. 4 Keunkni Een 6, guin e 3 DEFINITIO. mna, Cnlie . . 1. 4 4 —177 Modus inveniendi Acuminis in locis Oratokis. Definitiones acutæ ſunt, quæ fiunt Ex De- per contrarium: ſic Fermam deſcripſe- finit. runt. Theoc. Socrat. Seneca. Theoph. Reg- Acumin. num ſolitarium, dulcem Lyrannum: dulce malum, dulce damnum. Wunte DARTIUMENUMERATIO. Ex par- ſ ,n1 ne ur Dent r/.,6 nu, M , . ve⸗ 4 Hæc acuta fit, Primo, Aand oſten- tium E- alsil V . . danli 4 ditur, quod pars ſit major ſuo toto. Sic numer, utc*νKX. N 1 Pars “ 4 4. Licero cum vidiſſet & Ciceronis fratris l imaginem ingentibus lineamentis uſque AkE ad pectus depictam, ipſe vero Q. Cice- ngschite 1o erat parvus. Frater, inquit, meus 49, , HH dimidius majsr eſt quam totus- Secundo. gundn Quando res intrinſeca in ordine ad ali- ſumenuli quam menſuram confideratur ad ex- ( estel . . . . 2 le Primendam magnitudinem vel parvi- 46 Artis Oratorig. ctatem. Sic Cicero de Dolabella. Quis ge- nerum meum alligavit gladio. Tale eſt illud Materialis l. 7. cpig- 52. Nunc Ronm eſt, olim magna aberna . fuit. Tertio. Quand 0 aliauod magnum eſtenditur includi in aliqua ſui parte, Sic ille de vVenetiis. Quid pugnas Buropam, Aſiam, Lydi- amque Neamque: Ouiatuor hat ana vernes in urbe plagas. Peul. Meliſass. Et ilud de incarnationæ Chriſti. Vah! punktu, ambit cire “ m „ Bauhuſ Et Martlal. I. 8 8. pig. 46. Pars maxillarum tonſa eſt tibli, pars rili: aſa en. Pars vulſa eſt : anum quis pietet eßſe üKpiut, Item in ebrium App u, In niveis Afzi jam regnat Bruma apillis. Inque ocizlis ſenmper vino famnrahri- bas aſtas, Baccifer autumnnns pingir naſume;e geenas qtee, Cumque bibit fiorum dulce illi ad tempora Ver eſt. S potans totaw in vultu gerit Ap- Fius annuutm. CON, yl ol N (A int D gund un S 1 noce! Au⸗ haft enn: ti lte et. a Mnuen en S D ,ues, J e Pars I. Cap. I. Qusſt. VIII. 47 niua CONTRARIA. ucblen, Locus Contrariorum valde ſervit a- inmne cuminibus, quando idem omnino affir- Ex Con- . matur & negatur, ſalvà tamen veritate trarüis. ANn dicti diverſimmode intellecti. Sic de ma- uime, lo principe Hiſtoricus Tacit. Omnia in eo Principe ſunt, praterquam Prin- nun An i ceps. Et alter: Curt. Ha manus inquit : lſußficiunt deſiderio meo; nibil habenti ni- Uuntigniet hil deerit. Et Philoſophus, Seneca: Non perſuadebis, etiam ſi perſuuſeris. Et Ci- cero: Nunquam ſum otioſus, quäum um ſum otioſus. PRIVANTAA. Acutâ ſunt cum prædicatur forma Ex pri- de privatione vel certe quando aliquid vativis. um n h proprium formæ tribuitur negationi formæ: Sic P. Mimus. Pars benefcii eſt, Ii quod peto cito negas. Et illud: Congeſto m einmt hun Pauper in auro eſt. ”“ò” Sie illud de inepte garrulo. Nec taces e re ti ver loqueris, quia ſic garris, ut nemo te intelligat. REPUGNANTIA. Acute ſunt, quando unum de akkerx Prædicatur v. g. Deo parere libertas eſt, Ex repu- Et alibi: Miſerum te jndico qui nun- gnantia. l k Tuamfuiſti miſer deneca. Sic de Nuptiis u tilt Ange rum Ad ℳ „ Honorii. Claudian. 0 Nee 4 Artis Orateria. Nec odium terrore mevet, nec fræœn reſolvit. Gratia, diligimus pariter pariterquét timemus. Ipſe metus Te noſter amat, Sic, ſi divitem dicas eſſe pauperem es quod aurum non habeat ſea ipfe babea- zur ab auro. . Sic & Pocëta. . Cur oculis pollet ſurdus, eacusque quid aure. We oculis audit auribis iſte videt Sic & alter de Claudo & Cæco. devia cacum. . Dirigit, hic oculos commodat, ille pedes. Quam bene concordes amor hos uni- vit utroſqjue Alter & alter homo eſt, ſed tamen . unus homo eſt, Tale eſt & illud Arabum dictum. Eſto inter homines, Jurdus audiens „ cacus videns, & mutus loquens. REI. ATA. Ex Rela- Ex his oritur Acumen primo quan- Us. do patenti actio attribuitur, agenti vero paſſi v. g. Beneficium dando accetit qui digno dedit, Secundo. Quando una cadem- Claudum humeris cacus, claudus per zulle⸗ lokſeu⸗ imnermh ℳ ESts i mligs Kn 1et t Gcäd Tremn ele Acll ttib oert i. emunt ann 1 ſen, lnn Uig. . 1 1. Nerm he / 7 udna e. ſptne . a re PDarxrs. I. Cat. I. Quasſt. VII. 45 nn nmg in gademque perſona ad ſe tanquam ad HD aliam refertur, v. g. Iamz antem erns numti, uinn excors, ut tots in oratiane tua tecuns pugnares ipſe, ut non tanta qusnta te- hn, cum tibi eſſet contentio, Cicero Philiy- iuſne pica z. in Anton. itr iiella. . CAUSX. Materialis & Formalis, dabunt Acu- ia, ue men, ſi oſtenderis alterutram alteri con- ſentaneam eſle & diſſentaneam. E. G. tunkuifraite de apibus Pocta Virg. . en Ingentes animos anguſto in corpore ulent, uleg Verſant. Er Statiss. llg amnitkt , il AMagna ſub exiguo regnabat corpore . Virtus. umig znr AN. Et Hg,Aso rea vera eſt. Cur dicis; ſemper Suasaens ilie fuit. ilenlxn Efficiens Cauſla & inſtrumentalis dabit Acumen, ſi oſtendatur res diſen- , riu Aen *. 2* 4 tancas efficere. Sic ille de quodam /ian tNNMNe, — —. rota ad ſupplicium vecto, caputque caſu Ir ceã ſibi frangente: Eonem vehiculo, in- n n quit, gqao aaà pœam vshebatur, pœname umen . riup 4ene, efugtt. Sic Posta. zm Aul NH Gignitunex Via, non erge Firmice C Kα . Coln Rhetoris hac Ruft ſtatua eſt quia ſa- Ex Effe Etis. Ex Ant. & Conſe- quent. Artis Oratoris. „ . i u/ Naſcitur ex oculis eum geaeratir A- 19 mor. ninh Finalis illa eſt acuta, quæ ab ipſa a Aum ctione, quæ propter ſe exercetur erit diſſentanea & conſentanea. Sic Martia- eg m lis: Cur in theatrum Caro ſerò veniſti, 4 ideone tantum weneras, at exires. eadr n 8 EFPFECTA: i tet⸗ Acumen faciunt cum juxta ſe pror. ſus diſſentanea ſunt, & tamen vera. Sic an oj⸗ Scytharum Legati coram Alexandro: Faga noſtra viétoria eſt, etiamſi vincæ- mur, vincemus. Curtins lib. y. ANTECEDENTIA ET ſmuülne. CONSEQCUENTIA: Exſtruunt Acumen, quando inter . ſe permutamux, id eſt, quando dicimus ea antecedere, quæ deberent conſequi; & cantra. Sic Magnus ille Heinſius l. Epigr. de puero in ureto Matris mortue cum eaque ſepulto. Sic tumuluſq; domuſque fuit tibi Ma- ter, & ante. Quam natus poteras eſſe, Jepulns , ras. ⸗ De quodam Prælato omnia per Vi- sarium faciente, Sic lufit qnidam. lynn, A 3 UR. ee 4 4 iuft, Parz I. Cap. I. Quaſt. VH. 41 M tſcrith Ad noctis horas per Vicarium ſurgie. Horas diurnas per Vicarium cantas; n,röi Animas tuernm per Vicarium paf- kaen cis. Mentener (., . . . . . 4 en dee, Anzynoſque vinchis per Picarium ſol- nnlinſinenk, Wt. rnedin, Conwvexa celi per Vicarieum viſes, Item. n Omnihss amiſſis àtergo, à ſronte ca- m an ſmn n. pillis. Kumennen 4. Leid tibi jam reftat perdere Calves Wonmn Reunn aputt. Uid o Acutum & ilud : TZantum à ſe diſ- l. vordavit fortuna, ut cui defuerat ad vi- cKtoriam terra, deeſſet ſepulchrusz. Pa- DENII terculus in Vompejo. EI COMPARATA. atuin Tripliciter acumen faciunt: Primo Ex compa- 2 deer ald quando ea quæ ſunt majora „ fiun atis. euede MeI WMinora V. G. Fatres bropinquorum- en Mrinm Zae extrenia horg deſeritar, & ad mor- ue tem mali concurritur. Seneca Secun- ſuni do, Quando illa quæz ſunt minora vei nef majera , fiunt paria E. CG. Par eſt u Panper nil cupiens, Principi eomnia ha- u, benti. Idm Tertio, Quando ills in Aquzæ ſiünt minora fiunt majora v. g. Ma- 4 . . . S „ .„„ Wl Sdus benefiinen dat, qus gras? accipit Oratio- nis acute ſeriben- dæ Præ- ceptum. 14. Alexaa- der. 42 Artis Oratoria quam qui libenter dedit. Idem. Et hi fuere modi ex ſupra dicto R. P. colkcti quos æqui conſule. Pro fine tamen monego, ut non moroſe nimium his lo- cis iuhæreas, acumen quærendo: Ali- quando enim naturalis bonitas citius quam exacta diligentia illud porrigit, &τ artificioſa inquiſitione interdum tar- damus imperum animi ſponte ſagacem. QUESTIO IX. Quomodo Orator Acumina in Ora- tione ponere debeat. . Ut plenitudinem Doctrinæ de acu- to habeas; non erubeſco meis ſcriptis inſerere quædam ex decem præceptis orationis acute ſckibendæ, quæ ingeni- oſiſſimus P. Tiomas Fabritins quon- dam obſervavit. Prunum Praczptam oſt. Ut acuta ſit Oratio tractetur dictum aut factum aliquod Ita, ut ex occaſione eius aliquid apponatur per modum additamenti ſententioſe, ſive ex Caußis ſive ex Efektis Exempla dat Seneca?: Epiſt. 119. Alexander Victor tet Re- gum & populorsm iræ ſucoubsit: id enim egerat, ut omnizæ potius haberet in boteſt ate ℳ “ vm ii inig. R „ (d 1 / 6, .B . 7 Pars. I. Cap. . Waſt. K. 343 “ n 1 Joteſtate gaam affeltus, nec ſeribat im- hal petrare Sbt maximunz imperian eſſo. Et N ſr un Boſt Dariun & Lado⸗ banper eſt Alex- uunennnim ander qugrit qnoa ſanußt Fabiat, ſcruta- n nc A tie maria ignotæz. Quod nattura ſatis eſt lr onn in bonini non eff. Ia ventus eſt qui concu- , biſceret aliquid poflonania Ibidem. Et Hüininu. alibi, de Conſol. ad Helviam cap. 13. So- Socrates unihoreſgem crates eodem illo villtu, qae aliquante ſolus triginta Lyrannos in ordi em reAds- NIlO. gerat, carcerem inti avit, ignominiam vAunti he s logo detraturus, neque enim poterat . —cæcæarcer videri in quo Socrates erat. Et I- Durkeen dem, Natur. quæſt. l. 2. cap. 4 3. Regem elo nes ſcm Prodeſſe etianz ſalum opertet, nocere non- 2 Ermi Nend Biſs:ne bissribiss Viſsem eit: Ideòque e antiquitus dictum, Funmen quod ſolus Zuppiten mittit, placabile eſt, pernicioſum . id, de quo deliberavit, &0 quod aliis quo- que Diis anthoribus wiſit, nimirum ubi aliqud percuti debet, ne Tovis quidem ium conſilium ſatis eſt. „ Secunduim Pracebtum. Ut acuta ſit oratio, ponatur inge- nioſæ Cauſæ Finales, ex occaſione facti vel dicti alicujus v. g. Caligula op- un erlie e n ſen ne le hhe et EN Ar . ien v rabat at populus Romanus tuam cer vi- 1 cem haberet, ut ſcelera nimiruin ſau tot h ocis sc remporibus aidndtas in anum c Nα = 4 te c3 coge- 14 Artie Oratorig, cogerer Seneca lib.z. de Ira. Et Chryio- logus Serm. 8. Da panperi terram ar accipiäâs Cœlam, da nummuze, t aeci- hias regnain, da paieperi t des tibi, da, qaid, quicqzid paisperi deeris Tishabe- bis, guidquid pisperi non dederie, hale- bis, alter: Et Magnus Panlus cecidit in vin,tetidit Zudaus, set ſin gerer Chriſti- snus. Idem Sermon. 176. Et Amhbrofius Sermon. 52. Sol obſcuratus eſt, ut tante eler: oficim luminis denegaret nec lu- ceret eis lamen mundi, à quibus furrat lumen ſalutis erxtinbkism. Vertusm Pracebtum eſte. Ut acuta ſit Oratio ponantur breved & ingenioſæ definitiones V, G, Pilis & tevuis &, implsx menſa bona valstudi- nz Mater eſt. Chryſoſtomus tom. 3. Homil: 22. Et Chrylol. Morientem di- vitiæ non ſequnntur, ſer ergo tibi pera conſcientio tua, ſin tibi panis nita tua, Et Seneca: Voluptas bonum pecorum amplectitur nos, iat ſtrangklet. Et alibl Epiſt. 96. Qmnia ad qus geminus tri- duta vitæ ſant, omnia iſta in longa vita Junt, quomodo in longs vita & taal vis & batum & plu via. Mar- N . 1 4 „eis eroe⸗ tie 6 1 HeG Nr,. Manh pe R,N. ec MCn ammn namni, e, . 7. ageſgr ,i, 1 aem tav, . lanialn, eß en un dern , n,r ewidlef unn nGn gen ike , ile t uſm, ufrung tropouumn ben PRuu Net. 112 1 obonn un, le. Aruumn i , Peniti in Ounteniiinn eCruin un pwreite Et eſen . Par: I. Cap. J. Quaſt. X. 45 Quartum Praæceptunmeſt. Ut acuta ſit oratio, ex occaſione ali- ujus veritatis, po. nantur vel- Similia, vel Exempla, vel Hieroglyphica „vel aliæ vcritates ſentemioſeæ. E. C. Noli buic tranquillitati confidere; momento mare vertitur, & eodem die nbi luſe- runt na vigia ſorbentur : Cogita poſſe & Latronem & bhoſtem jugulo tuo ad- movere gladium. Idem Epiſt. 4. Et alibi Epiſt. 56. Vitia in aperto leviora ſunt, morbi quoque tunc ad ſanitatem incli- nant cuem ei umpunt. Et Epiſt. 9 5. Poſft- quam dolcti prodierunt; boni deſunt, do- cemurque ditputare non vivere. Et Se- nec. Natur. quæſt. l. 7. c. I. non cognoſci- tur boanum, niſi amiſſam, Sol ſpectatorem niſi enimn dehcit, non habet; adeg natura- le eſt magis nova quam magna mirari. Quintum Praceptum eſt. Ut acuta ſit orxatio, ſimile ſenten- tioſe ponatur. v. g. Non eſt admirationt una arbor, abi in eandem altitisdintenz tota ſylva ſurrexit: Senec Epiſt. 33. Et alibi : Epiſt. 76. parvus pamilio eſt,licet, in wonte conſtiterit; Colbſſur C 4 magnö- 56 Arni: Oratorie wmagnitudinem ſnam ſervabit etiam àn Iatee. Sic Plutar. in Pompejo, plures ſant qui originens 2am qui veneran- zur Solem occidentem. Et: in vino nimi- em veteri deielctat etiam ipſa anzaritudo Et Lycoſten Hedera invenit, quo ſe al- Iget. Et Plut. Aßens propter aculeum non odiſti, ſed propier fructum foves &. zigris, Sic ectiam Schola Salernitan: Pa- nein ſume meiam ſed non fac Bartholo- maum, . Sextiin Prazeptunz. Ut acuta ſit oratio, ita ſimile pona- rur ur proraſis & apodoſis exprimatur, ſed adverbium comparativum non ex- Primatur v. g. Nec gubernator otioſus in tempeſt ate, nec pr eptor docens & non facien; quidquzim mihi prodeſt. Se- neca Epiſt. 108. Item. Corpus zoinmm a- nimo ſer vit, ota Reſbubl. Regi. Sic Fer- ainandus Bnberator apud Reuſnerum: Boni viri & boni vini non eſt origo in- quirenda. Septimsem Pracebtum. Ut acuta ſit oratio, ſimile ita pona- tur ut it per modum Apodoſis, E. G. Non ſatis eſt opibus pallere, niſi fortitæda, asteferit: Nain & Cervus fruſira lunt ———— Wn 3 „ . Sare, 1 inun lenuf 0 4 hen imle Mi/ atnm ahit Ae fonimiun fhaunſiſi Ma Urrkl⸗ Urncnt M D MNOCentt p⸗ WMNAn 5 Nch 1arck⸗ ihchi in ni, ien Nlane⸗ n , ſnd Mheye. nih l , per ltane de. ſr Puſeh⸗ Huazten iſnde on. Nℳ elhimun, rIrum tner. glentenr il Lugtn Nret 4A Gvnef N Ait. ir in n. n i t, ſi Peærs J. Cap. I. Qussſt. IX, 77 ingentia cornna cum deſit animus Plu- tar. Et Seneca. Non accepimus brevem vitam ſed fecunns, nec mnibe “M odigi ſusmus, ſicut amplæ obes, ubi a a a, e, momento diſtvantur, at vero licet modice, ſi bono cufodi tratitæ ſant, creſcunt. Octavum Praceptum. Ut acuta ſit Oratio ponatur veritas una in qua tanquam in fœcundo ſemi- ne lateant plures veritates v. g. Non di- sat hemo, non habet manus mea quod det pauperi, det ipſam manum pauperi & plus erit ipfſam dediſſe manum paupe- ruasqu am nummum. Chryſol. Et Sene- ca. Epiſt. 44. Hoc hubet virtus boni, quod ſtemma non incepit Platonem non acce- pit. Nobilem ſed fecit. Nonum Pracebtum Urt acuta ſit Oratio, ponatur aliquid magnum, quod ſit velut Paradoxum „ inſolitum, inexipectatum, & hoc cx modo dicendi, vel rerum combinatie- ne maxima verò fit per contrapofita: Sic. v. g. Peccator cum terra ſitin Cæ- lum pugnazs, cum ſaxnum ſit., eum igne bella geritz cum lutnm ſit, adverſatur ei, qui eum finxit. Chryſoftom. Item de paſſione Chriſti. Acum eſt ut Au- . C 5 thor 8. „5 Arti Oratsrie. thor ſecacli ſeculo, teſte moreretur, & d muado, mundi Dominus brius per pæ- nam gssatn per gloriagz naſcoretur 7 rax egli traditur doli odulo, tenetur . „ . . . . ⸗ tenens omnia, illigazr, ommnitenz nexis, gucitur attrahbens umverſa, à falſo ac- zuſatitr Veritas, ſeſtizur cut aſſiſtunt » emnia Jadeaigentibus tradunt, reddunt tentes Zudzais,ſwaie commertiuns fit empietatis piezas, & ſanctitas, in nun- dinas crudelitatis producitur, fagella- rur remiſſio, condemnatur vonia,; iktu- ditur majeſtas, irridetur virtus, per- Junditur ſputis largitor imbrinm, ela- vis ferri cali ſtater affigitur, meliis dä- zor cibatur felle, propinator foentinin botatur aceto. . Decimum Prarepsunm Ut acuta ſit oratie; ponatur ſæpe concors discordia inter Sabjectum & Pranioatum ſeu aquomodo diſcon- venientia: quia cum Acumen omne ideo gratum ſit: quia admirationem parit & delectationenr, videlicer de- lecttationem convenientia, diſconve- nichtia admiratioheni dabit. Hœc auteni concors diſcordia nafcitur ex Fropis & Figuris, maxime Metaphoris, Metony- wia, Antonomaſia, Adegoria, &c. eig 7 enmmn, 4 nnncmi , S ſuſß iilg S w, ,. a, ni ab,muin men, 1 1 77 , lun alins fettent e Inrjfiifi ſr itnt mn . zagetuy ſnci Mmatpr ein re lita, Niti, ,,. Prmmnßnig ⸗ rm, uli / znßwesr ſeneen lnn to, ſonucn len iret Neetent Ouomoto dn n Aunin one 1 Anmktornt l : l or Atenneni ,er Nd Phnh lem. Ai, 1. lalte. — PDars. I. Cap. II. Qugſt. E. S Poſtremò qui acurè loqui geſtit, com- teærat ſe ad eos Authores, qui poſt Cice- ronem in Eloquentia floruerunt, uti eſt Seneca Philoſophus, Seneca Rhetor, walerius Maximus, præſertim in Epi- phonematis quæ fingulis exemplis ſubjicit, L. Florus, Plinius uterque Curti- us, Tacitus præfertim in Concionibus Imperatorum. Adde Martialem & Plau- tum in iis argutum maximé quæ ad ſa- les & jocos pertincht. Porre ut no- yeris originem acutæ dictiones. ſcito Quintilhanum acerbe conqueri contzxa Scnecam quaſi illius exemplo elequen- tia Romana cœperit corrumpi,; & omnes luxutiari voluerint utentes non amplius Aſfiatico & Tulliano Stylo fed Attico & Laconieco. Prope verum eſt, tunc ex Tulliana & plena Eloquentiam tranſwiſſe in ſiccam, aridam & acutam quando Curia Romæ mutata eſt in au- lam: tunc enim pariter civilis & liber fermo in aulicum & adulatorium mi- gravit. Nam Octavo Auguſto rerum potiente dum nihil in Senatu delibe- faretur more veteri ſed omnia ab unius voluntate Cæſaris dependerent; liber dicendi modus & fuſus cum liberrate populi ſepultus eft „ orationeſque in Comitiis ad Scnatum & populum cx Lolbey⸗ Artis Oratorig. roſtris haberi ſolitæ, in panegytes mu- ratæ ſunt, & elogia Imperatorum, iſque maxime Orator in pretio fuit qui quam optime ſcivit adulari, & rem ſuam non argumentis ſolidis ſed acuminibus & arguti's aulicis novit promovere, Quod etIam in ipio Ciceronc videret licet, qui- buſdam tertii volaminis orationibus allequente Cæſarem. Ut pro M. Mar- cello, pro Deioraro etcer. Utut igitur poſſit multum valere in civili Eloquen- tia acutum: magis tamen proprium eſt aulicæ, quæ delectationem quæxrit. Hactenus de Acuto, atque adeo de In- ventione. CAPUT II. DE DISPOSITTIONE. oſteaquam quid dicere poſſis iuve- Pau naruraliter ſequitur ſcire, quo ordine dicere debeas, ordo enim ubi- que anima rerum eſt, & lud ſcquenti- bus edocetur. . WÆTIO I. Avid Diſpoſitio, quoduplex, & quid Oratori diſponendum. RESP. I. Diſpoſuio eſt rerum in- ventarum in ordinem poſnio. Duplex 2 — — , ae ſyflas nn ehn 1 utCn Kn he, . tet dDren w. W Mer n Srechhen m , l 1) Oum Upene⸗ gerpneye N. elyrunmn hr trchtlt iun Ernün N Sldumnbe⸗ 4 ueſienle,i. M n Epo Ar. etcen. Vant nli Hel . Semerprorinn Chionen tri. ugte re Eelr II. . lüene gals in⸗ gntulin an degorgeinlli tld e. LY gler ℳ1 t Num . ſio. Du ex Pars I. Cab. IIl. Quaſt. I. r eſt, alia Naturalis cum quis eo ordine de rebus diſſerir, quo factæ ſunt adt uo fieri ſecundum naturæ leges io- lent. Ut ſi laudares aliquem & Pueriti- am. Primo, deinde Zuventutem, tum cæ- teros atates gradus traderes. Alia Artificialis quæ voluptatis gra- tia aut utilitatis divetſimode res miſcet ac confundit, rejiciendo initium in fi- nem & finem in initium, ut ita oble- ctet & ſuſpenſum teneat Auditorem, pendentes enim Auditorum animi ex inopinato eventu plus hauriunt jucun- ditatis. Sic Diſpoſuit. Eneidem ſuam VWirgilius, in qua narrat Æneæ diſceſ- ſum in Italiam non eo ordine quo in- cepit. Sic ordinavit. Argenidem ſnam Barclaius Sic faciunt omnes ii qui Tra- gœdias & Comedias per ſucceſſus de- dacunt in exſpectatos. RESP. II. Orator habita propo- ſitione videat Primo an ſimplex ſit 5 an partes habeat propoſitio & quæ pars Primo, quæ Secundo loco ſit ponen- da vel tractanda potius. Secundo, Ex inventis pauca ea quæ meliora argu- menta ſeligat & valida quidem initio, debilia in medio, fortiſſima in fine Ora- tionis collocer, quia initio ſtatim Au- ditor rerumm cognoſcendarum avidus 07 P Duglexæ Narura- alis. Artifiei alis. Snei- dos dif- po ſitio Virgilia- na. 1. Argume en- mentatio! Dialectica quid? 6 2¾ Aptis Oratsrie. . præoccupari debet & co- vinci, in fine vero valde confirmari & impelli. Ro- buſtiora autem ar gu imenta ſunt ex De- knitione. ex Pariibus, ex Genere, ecx Cauſſis, ex Effectis, quia maturam reiex- plicant. Minus ponderi Is habent quæ ex Adjunctis levibus & aliis Conj turis fumunrur. Tertio Rationes & Argumen- cdiſponat! ſibi Dialectice, Brimo in Syllogiſmos, deinde videat dueid oratione eadem tractare poſſit.: Quarso yVideat in quot partes Orhtionen debe- at diſtribuere e, ſed de his infra clarius. QX«TIIO II. uomodo Argnmentatio Dialectisa Paecienda? RESP. Argument: atio eſt Ar gu- menti diſpoſitio ſeu explicatio. Con- ſtat, cum perfecta eft, tribus Mropoſti ti- onibus quarum, quæ Primo loco po- nitur vocatur à Dialecticis Major „ à Rhetoribus Propoſitio „ quæ Secundo loco ponitur vocatur à Philoſophis Mi- nor, ab Orateribus Acſamptio: quæ Tertio loco Ponirur, dicitur a Dialecti- cis Concluſio, à Rhetore Complexio. Et hæ tres Propoſitiones, quando ordinatè Yonumtur vosamur Gllogimus „ quem Pays L. Cap. I. Qu dſt. II. 56 rmare dcbes ex propolitiene tua & Caufla ejusdem à te invenia v. g. Propoſitio tua fuit, Clodius iure eſt oc- giſus, Argulflentum ſeu Caufſa inven- ta. ttia ſnit inſitiator. Jam forma ſyl- Argu- logiſmum ita, accipe Cauſam hHanc & Mentan- conjuge illam cum PFradicato propé- di pacis, ſitionis fuæ, dicendo: Inſidiator jure eſt d „ Mnen occiſus. & ecce Major; Accipe deinde Aeet enh ubjectum, propolitionis tuæ & con- un ſolt n junge cauſſa eadem & dic: Cls- mCEo ele dius fuit inſitiator: & in promptu eſt eliinnchig Minor; denique pone ipſam propeſitio- nepm tuam, dicendo: Ergo Cloilius jure III. It occiſus, ſic fiet cencluſio atque adeo inttu Dalcs totus Silogiéſmus. Sic fac in alis, ſem- per autem cogita quibus rationibus ant eeexemplis aut ſententiis. aut ſimilitudi- terd r ⸗ nibus Major vel Minor confitmari rut- lcte. (n. fus debeant mhaxime f probabiles tan- eis, tunm ſunt & debiliores. Nam ſi verifſi- Minoboox⸗ mæ ſint, non probandæ ſed exornandzæ 5 Ner, funt, Ubi hoc feciſti, jam cogita quibus 1,Gr x modis COratorie coſdem Syllogiines Dhlecguf trades- Aſint, nri itt⸗ QWÆ SsTIO III. dbeum Ai ſunt modi argumentandi Ora- 17,. “HL Kli⸗ — 1. Argu- mentan- di Oraterie modas. An ob ſcee⸗ s Rex de jicien- dus Regno. Contra Regem. „ 7 6 4 Aris Oratoria. Aliquot modos uſitatos tractandi Argumentum dratlone hic pono. Primus Modus. Solet diſponi Syllogiſmus eo ordine quo à Dialecticis ponitur;, ila ut pri- us Maæjior ſit cum iuis rationibus ac comprobationibus. Secundo Minor iti- dem cum ſuis rationibus. Denique Con- EXEMPLUM. Fingamus Regem quempiam oeci- diſſe ratrem Principem ex ambitione regnandi; Et fiet Propoſitio, v. g. Rex gejiiciendus eſt; Ratio: Quia ſceleſtas eſt: pone Dialectice ſic : Sceleſtus nobis in regno ferendus non eſt. Rex efs ſeeleſtus: Ergo in regno ferendus non eſt. Rario Majoris: Quia famam læderemus no- ſtram apud exteros, apud quos honeſti & virtutis ſtudioſi audivimus, nunc ſceleris patroni & ſervi diceremur. Ræ- tio Minoris: Fratrem occidendo fraudu- lenter ex ambitione, in nos & in natu- ram injurius fuit. Qratorie v. g. Kc nactari poſſet. EA- n S r4,6 0 uch Mehe org. ? nen le . ur Eeldi Mrnil. du erateen. Alenhen bec⸗ en ambrore lto, 9. Ner Ar ealſ , Ca A n 5. N elctenune. e kent ünos . lcrenm N. 4 ce⸗ Kin ul. ke . 1 1 . rar: 7. Cap. II Qureff. 111. 65 ELABORATIOO. Foſne tandem Cives N. in ſcelerum amore progreſius fecimus, ut ſceptrum deferri ſceleri ſuper capka noſtra & li- bertatem non erubeicamus; Itane in- ter ſceleratos ut cenſeamur, principem in ſcelere, ſcelus in principe diutius ve- nerabimur? Miſeret me proch dolor, Ci- ves N.miſeret mèe gloriæ noſtri nomi- nis, quam Majorum noſtrorum emp- tam ſangnine, ſic temere apud exteros incuria noſtra prodigimus, ut qui an-= tea virtutum Patroni, nunc ſcelerum mancipia audiamus. Ecquid dicent finitim æ&, quid remotæ nationes. En inquiunt viri quorum rebus cum Vir- tute geſtis orbis anguſtior erat, qui amplecti noverunt nihil, agere nihil, niſi quoꝗ limites vel attingeret vel non excederet honeſti. Ecce eouſque in malitiam delapſi ut projecta verecun- dia ſcelus in throno adorare non pude- at. Et quæ cæterorum civium facies 2 quis procerum honor; ſi turpitudo in Diademate ſic volentibus triumphat. Certe non poſſunt ſcelera non dilige- re, qui ſcelera pati & honorare volue- runt. Et haberet fortaſte umbraculum uteunque immanigatis fuæ Rex noſter, - Major. Ratio Majoris, Minor. Ratio Mi- KoIIS. Compro- batio. 2. Argu- mentaandi Oraroric modus. 46 Arti Oratorig. ſi minotis ſubſellii ſcelus cruentis mani- bais perpetratum poflet gloriari, ſed in Principem fratrem, liberis omnium no- ſtrùm vocibus ſceptro admotum, cru- deliter ſævifſle, quid aliud eſt quam ne- bis & natnræ bellum indixiffe, atque omnium gentium una hac impietate offendiſſe tribunalia. Revera ſi ab au- rora recte diem deſcribimas, poſſumus noh vani augures omkhhari, quem ne- biſcum ſit acturus Neronem is, qui cru- delitatem Iuam ſuorum ſanguine ince- pit ſaginare, & ibi Tyrannmidis ſuæ ini- tium fecir, ubi finem cæteri. Qaaprop- ter evigila generola Regis progenies & ſi nominis tui; ſi gloriæ publicæ in- juxria vulneratis, throno ſcelus dejice. Audiat orbis, audiant poſteri, ſcelus in Regno fieri potuiſſe, impune abire in Principe non potuilſſe. Sernndus Modus. Interdum Orator Primo loco ponir Minorem cum ejuſdem rationibus; De- inde Majorem & Rationes illius, tan- dem Concluſionem. EXEMPLUM. ic Propoſisio priori contraria v. g Rex de Regno vec deiiciendus nee octi- denduss ugt, ilen⸗ clerinn le uin ci GONII . ., Anmn, d. Acknund. nn er n iete Renbu. hndu, Crn . Nrpeni , Aan ANbugdneie. Inmisſun Nr. lcaten. Een ,Une Ae5 i Mino e lni 19 Nl ii ſeli Pars Z. Cap. 1I. Qrzaſft. I. 6 gendus ob eommiſem piatlsm , Rati'o eſt : Quzie hoc facxiendo famans nohr an efenderem:a, Pone dialectice ita: Fa- mam noſtram! ladere cives non gehemur. Sed ſi Regem throno detrudimns & oe- eidimus, famarsn noſtram læAumius. Er- Regen neque de throno deiicere, & &* Ratio Majoris. (Mia fama divitiæ pub- licæ noſtræ & nobile Reipnblicæ pa- trimonium eft , quod ſinguli curare debemus. Ratio Minoris. Qnia hacte- nus laudamur „ quod nunquam Prin- cipem de] jecerimus aut ecciderimuis ab hac gloria jam cademus occidendo Re- en⸗. Comproba tio. Quia majores no- k malos etiam Principes habuerumt & tamen tolcrarunt. Oratorie v. g. ſic Nactabis. ELABORATIO. Optarem Cives N. ur in poſterita- tem oculos con icesent ill Ili, qui crudeli ſuſtragio n hon throne duntazat Prin- cipem, ſede vita exſecrando prorſus & auſu nefario deturbandum decreve- runt, adverterent utique majorem no- ſtro nomini maculam ſua temeritate, quamp patientia Pri incipis inf ligi. Fuit ehimn hactenus e2 gleria P-aai 0- Ktra in pecloribus nobis libere Reges on Minor. Ratio Me- noris, Compro- batio, Major cum ra- gone.,. 6* AAriis Gratarizè non in eunis naſci, natos aktem nulli- bi majorl veneratione haberi. Nec au- divit nunquam orbis, Ducis ſanguine noſtras manus cruentatas fuifle, quod Kicut ſupra reliquas nationes præconi- um fingulaxre eit, ita noſtro ſtudio pe- vennare deberet. At modoe ſi manus Principi injicimus, nonnc de faſtigie commendationis dejiciemur; & patri- cidæ cum reliquis perenmi ſacraſmo condigne celebrabimur. Vel ma jores noſtros reſpicite & ab eorum veſtigiis recedere vobis ſit religio. Urcunque illi herocs in ſolio, homines tamen Aabuc⸗ runt, quorum omnium ſine vitis vitam fuiſie, & neminem fcclere thronmn oheraviflc mihi veriſimile nou eſt; ferre Uli nihilominus ſceleratum, quam tol- lere; & nimia potius pierate peccare, quam furore voluerunt Quid degeneres igitur famam dilapi- dabimus, quid in Rempublicam crude- les cruenta machinari fuſtinebimus,? Nos, qui gloriam veluti publicas omni- um divitias & nobile regni patrimoni- um inter principes curas habere ab ipſa honeſtate compellimur; & alii quidem gladiis, alii recte factis, alii juſtitia, alii clementia, tanquam quoddam hone- Ms ærarium debemus comportare. Fuexit Auri i Cewu „I “ eclirn ſſſ d i Gani 1 D ſoplie S Uuz ſile, led MN fan l. ntn Noe. mhl mn note de lbeig 2 . 4 . Permn ſucticto Iu. Tel me beonun kei⸗ o Uonqn Il stamen zuble⸗ ulne nts ſrun clee MNenran Nle wrchhttne. nm gumn .. hierre Kiant . u pumman. lröe hl NAi gden ar hn vodt, luen Elcponm. PDar: I. Cap. II. Quaſt. III. 59 Fuerit Rex in fratrem iceleſtus, nos in principem ſceleratos præcipitatio non faciat, nec rideat æternitas ſcelus alio ſcelere à nobis fuiſie vindicatumz habeat ſolum apud nos Sapientum pa- rœmina, Principem ſi bonns eſt audi⸗ S malus tolera. 7 Tertius Modus. Solet non raro Concluſie Primo lo- 6o poni & huic Major aut Minor ſubji- citur per particulas Enim, propterea, ; idcirso, quapropter & . Et ſi ſequirur a- liud Argumentum, Concluſio vel jam non repetitur, vel ſi neceſſe cſt repeti- tur: Quod ii Oratio brevis ſit, ut ſunt plerunque noſtrates vernaculæ, ponitur deuuo communiter Concluſo, ſed aliis Verbis. EREMPLUM. Er Oratiuncula gratiarum Actoria. Cuius Propoſitio eſt: Debes Tibi mag- nas gratias. Ratio: Quia dediſti mihi dignitatem omſſis aliis competitorilus. Pone dialectice ita: Cui datus dignitas, amiſſis comperitoribus aliis, is magnae debet gratias, Sen mibi &c, Ergo. Ora- torie ſys. ELA=⸗ Concia- ſ10. Cancluſio. 70 Artis Oratorig. ELABORATIO-. Gratiæ, Screnifſime Rex, quas pre collata dignitare Majeſtati tuæ debeo, tantæ ſunt, ut ne verhis explicari, mi- nus multo referrià me unquam poſ- ſint, cogorque neceffitate ductus, quod Socrates olim Platoni fecit, coram Se- reniftima Majeſtate tua uſurpare: Is cum parem beneficiis facultatem apud ſe non reperiret, inopiam ingenue pro- feſſus, Socrateh exclamavit, pro bene- Ecuis bPlatoaccivde : Non aliter ego Ratio ma- jor. Cum Ra- Sone. amplioribus ornatas muneribus, ſiqui- dem tenuitas regiæ gratiæ non ſufficit, me meoſque tuæ Majeſtati perpetuum devotes in pretium beneficierum admu- mero. At enim grandi obſequiorum debitoubæratum ſe non ſentiat is, ad, quem de regia liberalitate promanavit koner, multorum obvio finu captatus, multorum precibus quæſitus. Certe cumulatur gratia ex vetis & deſideriis aliornm & in uno duplex pullulat be- neſicium , quando & petito honore cxernaris, & ornato æmulis longe an- teponetis. Eccui vero aut obſcurum aut dubium quanti viri quam bene de Majeſtate tua, quam egregie de Patria meriti, kanc præſenteimn dignitatem & V143 . Lrn DNI ſuls lazer ante⸗ Geni, . ee Meſe: gunn .. Tutlutug inj N, . ee. I Ddangilt flie . Moralter 4 Ennnneldln gll. 2grnir mſiſet Niekrigefann . 1 l 44 nnnſent⸗ enoniche e MoNini hrioſncgen (lenn (e SS ADAnt MUNI licuun ber 4 Eluni grgth nslenzeten nCgude ſig õ Bars I. Cap. H. Qugaſt. I. 77 vetis ad ſe & precibus tam fuis quam ſuorum provocaverunt, cum quibus ego, ſi in contentionem venite debe- am vix ullatenus meritis poſtem com- parari. Sed tua Majeſtas Sereniſſims animum meum ſemper Majeſtati tuæ, ſemper Reipublicæ devotiflimnum ad- ſpexit, humanitateque ac clementia, quod tenuitate defuit, liberaliſſime ex- plevit. Quid jam polliceat niſi ſollicite elaboraturum. t apud ingratum ani- mum non collocaviſſe beneficium vi- dearis. Me igitur meaque ſtudia, meos, meorum obſequia ad nutum & volun- tatem Sereniſſunæ Majeſtatis tuæ hu- Conclu-⸗ ſio repe- tRa. millime depono. Libeat imperare & 1 vitam nobis im periis Tuis viliorem eſſe cXperiGris. ARBuartns Modus, 4 Aliquando ponitur Primo loco ma- Argumen- jor cum ſuis rationibus. Secundo Con- tandi Ora- cluſio. Tertio, Minor. Quarto ſi videtur torie Mo- neceſſe, reperitur Conelzſie Verbis alis. dus, REEMPIUM. Si v. g. Gratulari velles in adyentu Gratulate- viri magni & Regis cujuſpiam Legati, ria de Ad- hanc faceres propoſitiouem: Iin Tuo ventu Vi- *K venaras nos ef gandendum; Ratio ri Magai. Luis 71 Artis Oratoria Quæia vir magniæ ei, pone Dialectice ita, Ia ad ventu viri magni gansdendusn eſt. Tu vir magnus, &. Ergo Oratorie ſic proferes. ELABORATIO. Nec Sidera fine orbis gaudio , nec magni viri ſine animorum ſerenitate tranſire poſſunt. N N. Eam illis legem natura dixit, ut eſſe non poſſint, niſi proſint. Hanc pulcherrimam neccſſita- tem virtus impoſuir, ut magnis eſſe nullibi liceat, niſi ad minores favor & clementia inclinet. Utinam liceret ho- die vel de lucida Momi feneſtra omni- um noſtrum amimos vicinius contem- plari, videres utique amorem cum ti- morc, gaudium cum triſtitia, vota cum Eloquentia, pon incleganti conflictu in pectoribus noſtris concurfere: Ut quando. Te magnum hoſpitem ſaluta- mus adhuc an te metus noſter amex, an amor Majeſtatem timeat, aut gau- dium de ſua tenuitare triſtetur, an trati- tia de tuo adventu gaudeat, an vota perorent, an Eloquentia faveat, dicerc nen poſtimus. Toti gaudiuin ſieri, toti amoer, toti vetum, toti Eloquentia vo- Rmus, ut animorum de Tc adfectus orasn Te digne explicemus. . 0 ort, 7.9 au ſiden⸗ 14 wne ildi inn aagsig abro Oun o, obgnlo Ne mMCIIN ſatrne N bmil HHen E m lm i õ ninorestae 4 Utmum kcert ho. n'kenelta onn. Picuns cunen. Coutk U Nholnten dr nola uh iiner, g . erideu,zntlr tuferer, ber köunkan Uogiei . 1 3 ſake ue, le Te 1 Parz I. CAp. I. QsR. IE.. „7; Er ſane te magnum eſle non ſtirpis Mmnor cum ſolum claritudo, non prudentia ſingu- ſuis proba- laris „ non omni humanitate perfuſi tionibus. mores, non virtutes duntaxat cæterz prrorant „ quas niſi modeſtiæ vulnera timeres In lucem facile præeunte fama produceret facundia: Sed totius Reguatiiui judicio Te magnam veneramur, quod cum hos dignitatis radios in Te poſuit, Orbis Te Sydus ſuum propoſuit. Ma- gnum Rex noſter judicavit, cum arca- norum Te conſcium & regii conſilü non lemel Arbitrum voluit. Magnum, quando Te perſonæ ſuæ capacem, ite- rum atque iterum oſtendit , & hanc non per Germaniam tantum & Britan- niam, &c. circumferre ſed etiam in Reg- ni ſui ambitu dedit, ut foris & domi Magaus haberére: Magnum Te & lit:·. teræ noſtræ fatebuntur, vel ex hac ſub- miſſione Tua, qua illuſtrem vultum & exeelſlum animunt ad noſtram tenuita- tem tam benevole inclinaſti Magnos ſi- quidem ſe demittendo creſcere nemo noſtrum eſt, qui ignoret, Quzintus Modiss. Aliquando omirtitur Major & ejus 5. oco ponitur Ratio Maioris cum ſuis Argumen-⸗ omprobationibus. Deinde Coneluſio tand?, tanden Oratorie ⸗ Modus. Conſolato- re amici. Ratio Ma- joris Com- Probatio. Concluſio. Ratio Mi- noris. 7 74 Aastis Oratoriæ. tandem Minor cum ſuis probat ionibus; & ultimo Concluſio repetita, per hoc vulgare acCIp0. . EXEMLPLUM. Sit Propoſitio: Non debes in merte micorum graviter dolere: Ratio eſt, Qut⸗ mors eft conmune malum: Pone Dialectice ita: Ia communi malo grai- zer delendnum non eſt: Sed mors amicorum eſt communz malum, Frgo, & c. Ratio majoris eſt, quia malumn n commune vi- tari ne quit, Oratorie ſic tra 1Kabis. ELABORATIO. Quod vitari nequir patienter feren- dum eſſe, Sapiente Sexiſtimare. Ira enim fit ut alienum malam e nobis vi- deatur cum non ſentitur. Male igirur pro ofecto a agimus ſi animum nimio mœ- rori ob ainicoruin diſceſlum damus, & veluti eéorum funere lætitiam cum ami- cis tumulamus. Non enim hoc malum ad unum aliquem refertur „ unum pe- tit; uuum premit; fſed in omnes pa- riter graſſatur „ univerſos affluit. Ii chim quibuſcum vivimus, quorum vita fruimur quorum uſu oblecta- mur, omnes cadetn conditione devin- Gi ſunt, omnes mortalitate dain ee dh Pars I. Cap. I. I Qusſt. II. „ tuink Infirmum enim & debile hoſpitium a- Conſitma- Ih nimus noſter incolit, quod & intra ſe zio- pugahantia hofſtiliter Eirneinorembel n la alir, S&plurimis ali lande mazxin mique kiu perjiculis oppugnatur. Per quam cgre- erane gie Senec- :In hoc multi err amus, qnod mortem tanquam venturam præſtola- . mur, magna n pars illius tranſit. atque hoc ipſum quod viyimus mors eſt. Di- Concluſio vide igitur dolorem omnibus, quem repetitur. ex Communi acerbitate Fortunz ribi sſſumpfiti : kodem in cufſu ſimnus, Exornatio. idem Dmiibus tolerandum eit , ne- que recte factum judica, 1ſ animum doleribus nimiis diſcerpendum ultro concefleris. Sextess Modsss. 1 Frequenter omittiti Ir Major, & po- 6⁶. umnuntbtn nitur ſolum Minor cum probationitus Argumen- & Conthaſio: dicitur æc A: gumenta- mentandi tio Ent!l, imsema, cu dis Prirne Pars vo- Oratotie catur Anztbeedeus „ ltera Conſogitens, modus. Ponitur vero ſiclit placet vel p primo lo- co Antetedens, Jeinde de. Von,; Jegquens, vel contra Dit Prop poſtio: Sv nes rigida diſet. Juventuti Rbn cocrcengi non inr. Ratio: gquriz indulgen- k. D 2 regore dum ſua- 1oria. Conſe- quens. 7 xi0. Evornatio à ſimili . 1 2 1 .„ 276 Artis Oratorid. r2ror non fiant meliores ſed pejores. Dia- lectice omiſta Majsre, pone ſic Rigors diſciplinaæ pejores Funt juvenet Ergo lisb rigida diſcipiina habendi non ſunt. Oratorie ſic V. G. ELABORAIIO, Erras & vehementiſſime erras, ſi diſ- ciplinæ ſe veritate & timore juventutis recte reliquæ ætati conſultum exiſti- mnas. Nam in ſpeciem miig ari viden- tur, auſtero animo revera efferantur. In- vocaà experientiam & ad ſui juris liber- tatem dimiſſos, cos plerumque peiſi- mos inveneris, qui graviori ſub diſcipli- na juvemtutem egerunt. Veluti enim a- i objecto aggere ooercentur utcun- que & collectis fuctibus quieſcunt, ubi vero obicem fregerint, diuturnitatem otii ferociori impetu compenſant, ſie juventus ſub crudis preſla imperiis, po- ſteaquam legum clauſtraegreditur, in- olentiis efferveſcit, & non conceſſis antea Sizenum illecebris, animos ple- niſſimiis conatibus immergit : Nitimur enim in vetitum ſemper & ardentius ne- gata concupiſcimus. Hunc animi mor- bum melius aliqua indul gentia cura ve- ris: Nam ut optime Neſo illud naturæ compendium. Quod ———-— = = = 2 = — rin⸗ 1. t. Iertrere Nrer 4eraNikre . e gr, PIITA ℳ lin/ ze “ ore ſe ⸗ D Nipr, in Rnt “ 4 e n 0N Ben Huncmninng. penuchaft. Melluu: Pars. I. Cap. H. Quaſt. H. 77 Aod licet ingratain ſ, gaod non li- cet acrius urit. ’; * pote, ſtas vag. semina nequitiæ languidiora facit. Septimsss Modis. . Ad Herennium hic Modus à Cicero- ne pracridin : ut Primo, ponatur Expeſitie ſeu res probanda. Setundo, Ratio una ſeu phires. Lettio, Compro- bazio- Quafto, Exornatio ſeu Uluſtratio à Contrarzo vel Exenaplo, à dimili, Teſti- monio, Sententia, &. Quinto Comple- zio in qua torum colli girux, Modus hic fac iilinu cit & ad Or atinnculas ex- temporales aptifſimus. 35 Sit Pro poſitio ; Brevis malitia & Perulantt non noçet uventati - RA- TIOHNES. Qusz non ideo dicentur Z A * TKtat õ alt eſ’t. iE bomo bonu! ſem- m Per e n 62 Le 1 6I V. . Laia * Sol ſauns abet nebubas. C M ROBATIO. Et hi qui modo Jenes ſünt erutantes fusrunt zsmz j jr venes eſſent. EXO R- 4A118 à TESTI MONIO⸗ Wod Poëza quidam diwerit; Ver ex znzg tolit, qui ex ju ventate Porxlas- tiam., A -&EN ITENTIIS: Quod DS Aaes 7. Argumen ⸗ tandi mo- dus orato-⸗ rie. Mediocris aliria Ju⸗ veni D O Expoſitio Katjones. 7⁸ Artis Orateriæ. gea υdâèâsq atas ſibi convenientes debeat ha- ere mores A CONTRARIO, Zurpe eſt ſenenz juveniliter agere; ergo & mvenem inſtar ſeni; graviter A SI- MILI, Nam recçens cereviſia niſi inſani- 7 2 92 2 zt, & äcoον aρvellat, nil valet in poſternm Gρ6² P0 Oratorie ſic v. g. tracta. ELABORANIO. Perfunctoria & brevis malitia quid damni tandem juventuti importaverit. An ideo aquam bibunt Hiébani, quia vin im dilunt, aut ſi una caleat dics, æſtatem ſtatim cenſcbimgs; & quis mMmortaliqm omnibus horis ſapiar. So- lem adhuc tam felicem non vidimus ut diem interdum euntibus ſurſum terræ mariſque ſudoribus non maculaverit; & in juvenum vita minimum nævum 2m religioſe perhorreſcimus: Quam- quam, (ignoſcite liberius dicenti ) pri- dem & nos vera rerum vecabula amli= ſimus, & quod petulantia eſt, malitiam novo Calepino appellamus. Quid enim eſt deambulatione ſocia plateas coro- nare: uno vini, vel mulſi poculo cum ſocis indecoram juveni triſtitiam mer- gere, vel amiſias zevocare vires, ludicro certamine alter alreri cæſariem vellere, brachia brachijs amico prælio fatigare, tnon Nimn, , en or, lep ſe Oülon, nn 1 Pars I. Cap. II. Quef. III. 39 non perpetuo doctorum in coœtu plan- tis terram preme ere, nec ſemper lucu- bratonibus in vi Pilare atque lib Fi im- danelcene⸗ aliq uandoriſui, ſalibus, ſalri- bus indulgere, qui inquam aliud niſi juventutis blandimenta ſunt & defæ- cantis ſe ad maturitatem ætatis certa- mina Nimirum niſi inſtructa fontis ſce- na Saturnum induas, niſi damnatis per- petuo 2d terram oculis, lapides omnes & pulvorem co- mnputes, niſi depoſita in humeros cervice devotionis larvam præ- feras. Gyaros j jam & utinam Thulen itioſus prome er ruiſli. 0 O rigidos Iuven- tutis Catones: O Ce nſorcs Manlio ju- dice digri flimn mmos, vel ipſi ſuam relege- rent uvent utem, diſcerent utique cx Ilbins ſtult kitix ſuæ ine Hulgentia ad no- ſtramm liquautiſper Convenire; nec au- Ato juventutis privilegio na- Pre, cum idem fit ut bene Vates cecinit Ver ex unno; petulan- TuIan a1rS1 riam ex juvent dre tolle „Habet /ſuos quæliber ætas limi tes & ſicut veſti- menta corpori, ita mores annis con- guere ne eceſſe elt. Si vero Püerilem Se- nem ridemns; cur non æ& quali arbitrio uvenem vetulum deteſtamur. 1 quæ le crudeliras eſt in aurora ætatis, gra- vttatis meridiem deſide 1aIC 4 dum vix 4 Pru⸗ 1¹ 1² 1,G 40 compro- batio. Exorna- tio, à Teſti- monio. à Senten- tiis. à Contia- 10⸗ 8§. Argumen- tandi Ora- torie mo- dus. 80 Argis Oratorig. Prudentia crepuſculum adfulget ple- num Sapientiæ diem exigere. Equis eerte juvenciſque in primorum anno- rum liberare incurioſos impetus ef- fundere conceditis; & adeo cæcæ men- tes quod in cæteris animantibus videtis in veſtris pignoribus aut neg gitis aut neſcitis. Saltem e Cercvifia (ur mi- tRme dicam) veriratem biblte, hæc niſi à Coctionc juvenis petulami tu- muku auram, della; cellaria miſceat, nec geſtui „ hnec valetkdini, ubi matu- rueri prodeffe poterit. Hic Complexis poni poſſet, in qua hortario Kerct, ut boni conſularur, ubi juventus petulea – fuerxit. 2 Odavus Modas, Fit per dudtionem, Eſt vero Iadn- cis Oratio; quæ præmiflis non dubiis infert ex iis unum aliquid. Duo in illa obſervanda ſunt. Primo, ut ea quæ præmittuntur ſint certa. Secundo, Ut id quod infertur ſit præmiſſis ſimile. Hæc Inductio familiariſſima eſt Oratori & ad ornandum illuſtriſluna. Saaviter in- Killat, inqieir Cauſinns, & probando de- „ M . ebtat, & ſ. rerun, gua indisuntur, magna ſit uiultitndo, latiſſinun, prabet „αuνn Orationis. . EXEm- (u. ) 1400 I ſem e en UAENN EXEMPLOM. Fit Propoſitio: Homoa ſe debet com- Cofnen⸗ mendari non ab evtrinſecis ben.is Ratio gJaroria Quia &navis & gladius & regnla 4 per In- r ſe non ab ornamentis juris cammendan- Auctioncmh tur, Oratorie ſic tractat Seneca. 1 ELABORATIO. Navis bona dicitur non quæ prætio- ſis coloribus picta eſt, nec cui roſtrum eſt aureum, nec cujus tutela ebore ce- lata eſt. nec quæ fiſcis aut opibus regiis preſla eſt, ſed ſtabilis & firma; ad fe- rendum incurſum maris ſolita, guber- naculo parens, velox & Conſenntiens Alue, veutio, Gladium bonum dies, non cui deauratus eſt balteus, nec cui vagi⸗ , Mme ne gemmis diſtinguitur: Sed cui ad Ie- Memismme cahdumm fubtilis acies & mucre muni- mentum omne ruprurus. Regula non ꝗqnam formoſa ſed quam recta ſit quæ- I rirur, quodque illi proprium eſt lauda- nlsmde d tur, Igitur in hominc quoque nihil ad niekOid rem perrinct quantum aret; quantum fœneret, à quam multis ſalutetur » quam prctioſo incombat lecto, quam pellucido bibat poculo, ſed quam bonus r in ſe ſit, &c. Hic quoque pertinet illud Legato- 4 7 einn 1400 Us. Ariis Sratbesid. 7 — Xum Leythar: um Probantiu um Alexaf= dro non eſte nimis figendu m magnitu⸗- atque fortitudini per Imdnt, zonem, ſic: Suesd Tk, inquit, ignoras arbores magnas Aun reſeene, unaz heraex Nirpas ri ſtaltus eſt qus Trubtus sar. em ſrllag s altirisdinem moie modttur. Leo guogue sligaan o asnsmnssn aitem pabu- irn IJait, & Prren, ritbigo confuinit 5 nihil asm Fry,mitm, eſs, Ar bperzotilnen non ſit ettans al inwalito. Curtius. Nonu; N ans, Eſt argumentari per Rrempluim Eſt auterm E emplum imiperfecta inductio ſen argumemtario ab uno ſmili ad aliud Fit duobus potiſſimumi modist: Primo Er Per Protaſin S&, a N zZ1 éxplican- 10 Ita hæc propoſitio V. G. Dux belli debet litteras amare ſicut Talius Cäſat fecit, tracétetur ſic. Zaliua Caſur ollicis vidvzoriis quan, nomine clarior! 17 nto NRu⸗= dio eſt litterarunz amplexus erudttio- nemi, ut gladium ſape clanzo bermuta- rit, *. manm quas palcs hoſti eripis- bat ſtilo imlueret. Quis ergo Principirm guis lmper arori litz eras convenire bello negare poreſts imo ſi ſaniare uti conſilio non det radtx verit, ſi omnes boni Princi- pis partes explere cupit hus magno Ruaio ſfin 6 aun fp mmſ. N Pars l. Cap. NI. Quaft. El. s3 Audio ſoedulus exercebit, &c. Secundo rgumentamur ab exemplo, quando poſt narratum illud rationes probantes vel reprobantes ei ſubjicimus ita ſicut in cæteris Orationis partibus facimus. poſt rationes vero ſubjunctas rem ad noſtram cauflam referimus & in illa aut patitatem aut diſparitatem oſtendi- mus. Hic modus quotidianus eſt venu- ſtus: Sed obſerva pulcherrimum eſfe uſum Excmplorum (& idem de Sen- tenrtiis, Apophthegmatibus Hicrogly- Phicis, &c. dictum volumus quande per illud ſive ab initio ſive allis parti- bus Orationis emn ſenſum exprimimus quem alias noſtris verbis exprimere de- beremus V. G. Veliem dicere, cavendunrs eſt, ludizes, ne præmtorum Pead Tribu- nalia acedatis. hoc exprimerem Exem- Plos Agarhotlesiturus ad dicene di- celbat: Eamus ad aurenm meſſein. Deinde ſubjungerem ratione quam eſſem ſub- juncturns meæ Propoſitioni V. G. Im- Hobeis quidem, qui ab alienis malis ſe ditari voluit Plutarehus Poſtea idem latius plabarem & amplificarem. Poſſem etja loco kujus exempli uti illa Sentétia V. G. Noi tanquam ad nundinas eun- dem eſt iis. qui magiſtratus ſibi 2 Repu- blie. ahabent commmiſſos. Eidem ſententiæ Do ſube — appendi. ad Tyro- nem mo- Alta. 4 Artis Oratorig, — ſubjungeres rationes & probationes utiliores Diligenter tantum attenden- dum eſt, ut exemplum aut ſententia il- lum ipſum ſenſum ſignificer qui co im loco exponi deber. Solet Exemplum & ſimplici modo breviſſime exponi v. g. nic: Palij Caſaris fata ta Tbedctent Tyran- pi, & c. APPENDIX. Etſi modi prædicti Oratoris argu- mentandi ſumme imiles ſint & in paxi quotidiana præcipue, T Lyro tamen ſciat Primo, non ſemper per diſpoſitionem oratoriam: ita argumentum dilatari, ſed aliquando, ſive in membra, ſive in unam ſive im duas periodos cum concluſione compingf atque ita gommiſceri ut diſtinéte evidens non appareat. V. G. S rotas omnes & omnem ſupplicierum erudelitatens promeruit ille, qui de- Peoſitio flii animo in amantiſſimnam Pa- te zria m ſawit viperino aafectu: Quid tu tœnarum exſpestare debes Catilina; 3 lalnc qui dies nolteſque ad excidtum Reipubli- S caæ invigilas, & quaſs bonos ſuaſtuliſſe liürnn 2 A. berum ſit, aris etiam & Deorum tem- fl a Ilis interinm mnchinari, & c. dl genet — Pars I. Cap. II. Qnaſt. IV, g3 Sciat Seundo. Quod quando Conelu- ſio ex antecedentibus ſatis intelligitur, Ment, runc ab Oratore Major aut Miner tra- 1AKari tantum debeat. Nam poſt fingula argumenta Concluſionem repetete, ef- . ſet Moleſtam crambem recoquere. In.& n iur ver ut faſtidiiim & ſatietatem eviter, non eodem ſemper elocutionis paſtu argumenta tractet, ſed nunc fotundo circuitu ac patribus membris circum- ſcribat, modo longioribus ambagibus diffundat Orarionem; modo in com- mata ac membra ſcindat. Sciat Tertie omiflum cfe à me De=- lmmal quod eſt Cornutus Syllogiſ- mus ſeu argumentatio ab utraque par- Nenbr), Re h te concludens) eo, quod minus fre= 1 iit in Aguens ſir apud Oratores & à S yllogit- Gri e mis nihil differat, mi quod hic duæ partes ponatur, verbi gratia; verus SAiiſt timor, vel falſus abeo, ut aliquando ti- nnniAeo mere deſinnm, uke , QXSTIO Iv. Orauionis panes. Quomodo partes Orationis Aiponi de- beant. Ubi invenra in certum ordinem di- ros geſſit Otator, conſtituat apud ſe quas ib. . vult in Oratione partes penexe: Nuen- it D 7 Exzor- alum. Captatio benevo . ientiæ. . 22 nendas has elle, Nam ingenia £5 Apyii Orntarid. gué Teroſunt ſecunduen Cieeronis dgo- rinam bartes. Exordinzi, Pr opoſitig. Narratio, Confirmatie, Peroratio, Nam koskrrarte in Cenfirmarione compre- enditur: Scias tamen n0 n ſemper po- Aus Ora- tor ſieut expedire videbit aliquando Narrationem omittet: interd um Exor- azuzn nonnunquam Conclußonen, Imo & Conſ, Frmaris ſæpe vix dignoſici- tur, quande nimi rum Tes certe ſunt &£ non tam Ptobantüir Jquam Orhantur, ut plerumque fleri aliolet in oRcieſis Oratianculis. Grazzlatoriis, riis & Similibus, Slſpecte nem naturaæa eo ordinc dehet poni Par- tes Okationis quo 9 paulo ante numera- tæ& ſunt, niſi uid Narratio frequentet omittatut: ſed de ſingulis en mnucleatius loquendum eſt in ſequenti lbus. QESTIO V. Wiaſi ſit Erordinmn & qual⸗ debeat eſſe Exordium eſt ſacies & atrium Ora tionis in quo Orator animos ſibi apta, Audfftormm ad ré liquam dictionem ; Aptat verò tribus modis, videlicer. Cap- tando benzvolentiam, Docilitatem Fe- ciendo, Attentionem conciliando, Bene- Velentia captatur ſeu fayvens reddit ANdi: ig oergn Wad, 1 Pars l. Oap. II. Auet. P. 87 Audite vel ex perſe ſona ipfius C Orat 1183 vel ex Auditor um ipſorum;vel ex Ad- verſarioruin; ve eldenidue ex re & ne- gotio 1 prælent P Propria perſona captas Ien volamti lam ſi Te moribus Auditorum accommo aat 5 1 præferas; ſi tua merita g tutum modeſt zitme echumeres, e- numerari debent.) REx periona Audito- um: Si eorum in Rempubl. merita ve inteyel in alios aut dig nitatem aut FPir-= es enamerte, Ex X advetarloruh per- ſona, ſi eorum vitia aperias & Audito- ribus infer e facla3, I mode ſte tamen & quaſti injuſte criminando cos: Non e- nim gravis criminatio forte eſſlet placi- tura. Kx negotio ſeu re Propoſita, ſi dicas Rem Celebremn elle, neceſffa ariam, Atilem, &c., Docxilizas Ez cum clare Ora- torà nervit fqui id, & de ꝗquo, & omod Docilitas dicturus ſi it, Attentio excit. atar cum dl. r cit ſe dicturura de magnis 8⸗ zmirbil . . brus, de jucundis, neceflariis, pertinenti- Attentio AHα bus ad Auditores &c. .. in Vitia Exordii ſunt Primo, ſi ſit vul-= Viria ExOdͦ- Lare, hoc eſt, quod in diveriſis caufis uſütpatur. Secundo, Longum quod magnitudini Orationis totius hon Hua- . drat & quaſi verbis obeſum intumeſcit. Urtio ſperatam; quod cum reliquis Ora- Bonum Exordi- um. 7 PExordi- um. Exordi- orum Formæ. 88 Arts Oristarig. Orationis patribus non bene cohæret. Quartòô translatum, quced non eficit hoe quod cauſia poſtiilat. . Bonum Exordium eſt, quod elegans & venuſtatum efſt, aptum rei propoſitæ, verbis ſententiiis concinnum, faciens Auditorem decilem & benevolum, & à quo nos violentus, nec coactuz, ied facilis & connexus eſt accefſſus ad Pro- poſitionem. CQASTIO VI. Quomodo Exordia formari ädebeant. Prolixe licet nimium in Exordiis oc- cupetur Cicero, ut ſcilicet ejuſmodi ſint ex quibus propofirio connexe poſſir inferri: Attamen hoc optime docebit optimus rerum Magiſter uſus, & dili- gens obſervatio, quomodo Authores Exordia in ſuis Orationibus confece- rint. Solent tamen Khetores certas for- mas præſcribere ſecundum quas Tyro- nes cxordiri recte allueſcant, ex quibus quatuor tantum ſelectiores pono Prima. Potnaur Primo, aliqua propoſitio ſeu Protaſis, à qua facile acceſſus fieri poteſt ad rem propoſitam, Secvudo, Ratio ſeu Confirmatio quæ & refara- tiomm pars. I. Cap. II. Q M. V.. 8% ionem poteſt h abere adjunctam, nam li- berum eſt cuique dum confirmat verz refutare falſa. Tertie, Redditio, ſen A- podaſis, quæ alias Rationis corroborza- tio dicitur. Qtarta, Concluſio ſen Con- Pers Exor : quæ ponitur oit Prota- in ve eluti aliquid! Rarriemtarr; pot eſtque 1 illi etiam ratio addi & ſic jam fiet accer- ln N us ad Propoſit ionem 1 EXEMPLUM. V S D . IId VI. Sit Propoſitio - Volo faviam meam Bxenn- quam laſerunt Inprabi, coram wohis plum. 1, rnun Klu, Musdito, e5 defendere . ad eam ſi ſic Fae nhulie ſes deſcendere. Nihil non violare ſ- raili maligritaæ, & adeo eXiI nmm reperiri porell nihil, qu od non 6 veſtigio aut Theonine dente arrodat aut nigro con- tumeliæ ſarcaſmate conſpuat. Accidit hoc ex infami ſ ſeculi noſtri genio quo Ratlo. plerique jam fine humanita ate hotni ke vivunt, & nO ncontemnere mntaXat, quæ cum virtute fHunt; laborant, ſed ale quæ ad honeſtatis etiam regulam m facta vel audiunt vel vident, verborum ludi- bris. ſi iquidem aliter non poſſunt, ve- rii lut injecti caligine opprimunt. & non- en k ne pedetentiq mn co dllaberaur vitio in- les, dulgenziæ noſtræ, ut improbi Momi. Ier familia indies inctementum ſumente ſnn JèM! Protaſis. e Rationis corrobora- t10. Compr. Exordio Ratio comple- XIonls. ad pro- pofition. Exordiäi Secunda ſorma 90 Artis Oratoria. nosAngulos tandem honeſti puckat: ſig uidem ſcelera in triumpho cum plau- ſu fetri, virtutes ad cxilia, ad ſannas, ad odia condemnari Impune adhuc. & in- tuemur & patimur. Noluiſlem ego primus hanc ſceleratorum Camarinam commovere, ſed procella quæ ſuper Caput iterato fuctu incubuit, patientia meam vincit, & nocitutum me bonis arbritror, ſi malis ignoſcam. Jam enim non fottunas meas invadunt quod per ſe miſerabile eſſet, non fundos diripi- unt & ædes quod nefarium, non vit inhiant Saluti quod plus quam in humanum: Sed famam meam ſed ho- norem ſed opinionem, probo cujus vi- ta longe cariorem, agreſſi, plenis con- vitiorum plauſtris obtuere machinan- tur. Ut igitur hæc improborum Auda- cia per vos Sapientifimi Audit. ſemel reprimatur dabitis Sgfatiam hodierna die & me pro me dicentem breviflimi tem- poris humanitate donabitis. 7 Secunda. Intellige prius bene Propoſitionem tuam de qua dicere vis; denique deduc ex illa generalem Rationem quæ fit ex ipſis rei viſceribus, tum hanc amplifica & cXOtna jam per Sententias, jam per Exein- N Aelne Pars I. I. Caß. II. O Ou ſe .„VI. cemplo „jam per Sin Weaive „ Sec. Tandem ſubſume Propotionen tua⸗ uæ ſit quaſ quædam particularis al- E illius diſcurſus gen eralis: Hzæc forma Exordii in gravior. ibs Otarioni- bus communiter ad Hhiberur, etiamn i in E- piſtolis, dum rei de qua 4 Cribunt, quoſ- dam prius geneérales diſcurſus ponunt per modum acceflus ad em ſcriben- dam. Pro Exemplo ſit Exordium Ora- tionis funebris olimi in obitu e cujuſdam Viri non Ignobilis compoſitæ. EXEMPLUM. Orationis Supet omnes omnino morta les Juſſa funcbris & confſir:nata de coœlo vivit ſententia Exordium. ut aliquand 10 cxcar, gai iſemeln mun- dum intravit Qucmadmodum enim vivis aquis ſic morituris hominibus uno – in oco conſütere non conceditur „ Trudit dies diem, annum deverat an- nas, fluctus fuctum depellit : non aliter plane volentes aut nolentes de tranſitoria vitæ ſtatione tandem mi- grare & diſcedere urgemur. Fove- mus namque animum in noſtro hu- mano corpore, teſte Sene-a , Deum hoſpitem; nuumquid verd Deustes ram amare quem a ulrà trahunt, num- quid hoſpes Alvcrſo oriο afhgi debeat, epalin. Accefſus ad Propoſtio- HDeur, 22 Artis Oratoriæ quem ſui repetunt per naturam ? Pega- DW Solis equo hominem inip onunt Sytti ſacerdcyes; nimirum quoniam ren u quod volucri Pegaſo Expfimi- tur, portat quidem ac devehit homi- nem tanquam equus Seſſorem, fed exi- gua mora per terram circumfert, mox enim quo loeo non ſperaveris „ gquo sempore hon ex Xſpe ectavetis, de terris ſunb erras, de vivis ad defunctos ſubducit atque exportat, & more alitis freno re- gi aut voce revocafi non potentis ex fenſibus evolart & non rdditurum diſ- cedit. Vellem cum vero pugnaret mea 6 PTatio. Sed nimium efle veramn, IIIu- 1trifimus jumta ac amplifiimus Sena- tor-N. N duos ante menfes luci Fatri- que furteptasz exſerte probat ac teſta- tur. Probat inquam, ex gOTtaà occidere, Pr Sbat intranti xeundum eſſe, pro- aninum noſtrum in corpore non egnare, ſed Peregrinari- nen mmora- ri ſed hoſpitari. Fuit, fateor, Ut ille ad ſumma omnia natus, ad fuinn aà de- ſignatus, cogente tamen inevitabilis neceſſitate fati „ de ſummis virorum apicibus ad ima mortuorum ſepulchra juſſus eſt deſcendere „ Abiit & Sella Schator abiit, &c. Sed de funebri urna Auentes oculos parumper transferre & ſpecta⸗ ng l , nn Un W i gi⸗ in un KAN Aemi 6 ce WIS n 1 inn mmmmſ unrn ⸗ engi l. Cap. I. Qtsaſt. V.. 9 ſpectata duce itineris virt'te in Capito- linm zternitatis iluſtrius abivifie, uam Barbararum n ger ncium T tiumpha- 112 a1 urbem Remakni invectus eſt, intue- bimini. Tunc &c. Oventura olim Po- ſteritas quem virum ante Te habucris, quam abiolutum imitationis cxeIplar amiſeris, tecum Poteirs ſollicite expæn- dere, &c. Tertig. Pone prius ſententiam contrariam tuæ: opinioni cum vel ſine ratione, Secundo Ponc tuam Ententhin pio- priam cum ratione nna vel pluribus . vel etia m ſiae ratione Terrio Solve rationem contrariam, ſi videbitur id neceſlarnun eſſe, & fac acceſium ad ror poſitionem, id eſt, pone ſenſum aliquem in præcedentibus locutioni- bus „ à quo oonnexe rckaltiornen tuam aperte vel occulte inferas. EC dir Propoſitio v. g. in aliqna oratione: Nobili maxime coenvenit Supientia: Hanc ut deducas, pone primo contra- riam ſententiam, nompe multi ſunt gui pitant Sapientiam ad Plebejos tan- xm pertinere; Ratio contt rariæ Sen- tentiæ, Qxia Nobiles ad bellum naſeun- rur, non 24 Sahotam, à fortana com- men- Nobilisa- pientia PTC . 41 Ua. Nobaecs ad bellum nati. Contrarxia ſententia. Ratio con- trariæ opi- iOnls. 824— Ariis Oratoriag. mendationeni habvnt. Tua Propria Sen- tentia: Mala hbaz abinio eſt & refutanda, Ratio & alurio contrariæ, Wia mul- tasn naeet rli. Acceſus ad Propoſitio- aem; Shtendam erge Nobils maxime conveners ſatiantisn, Oratorie ſic præ- miffis generalibus ſententiis de mutabi- Uitate judicii humani. EXEMPLIM. Nihil dini placet mortalibtis., & alter- Itu honcrz & contemptus judicia heminum obambulant; quodque ſuam modo Majeſtatem ſuper capita cæte- rorum protuliſſe videmus, evetſo rur- ſum ordine, miſerabilem dedifie rui- iccumbere nam; omniumque pe dibr non uno ecxperlz ento diſcimus. Cre- didiſſet hoc contingere Poruille quiſ- quam., ut princepe bonum fapientla, in Regum hacke nus palatüs dominata & Templis 204 gnobile vulgus damnare- tur. Ecce! an illuc vivimas ſeculum Ju0 factum Pri 4s iater Rner a inge ni- TuI olemus, Juam heri pot niſſe arbi- tramur. Popal clamor eſt & inter ora- cula orbis noſter recenſuir eos . quos M.- ijorum lirate i illuſtres in mortali- tatis theatrum natura produzit „manu non lingua, be edibus non ingenio indi- 2 WoN Pars 1. Cab. II. Qusſt. VI. 9 gere atque ab ipſa ſtirpis proſapia Maxrti non Palladi imitari. IIlos autem qui ad tenuiorem projecti ſunt (ortem, Apud, Muſas debere fortunam mendi- care & de cal iginoſa originis nuübe cum artibus emergere. Fatalis enim vero & relabentis in arbariern ſeculi opinio, quæ conſuetudine robuſta ne remedii tandem impatiens fiat; rationem rbo- re profligenda eſt, atque in annuis ſapi- tia & entiæ chcænis pPro ſapie nria Peroran- dum. Dicam i igirur Auditores in l 100 doctiſlimo conceſſu veſtro & omnibus quidem congruere ſapientiam, impri- Ac Propria mis tamen Nobili contendam; atque eenot adeo Nob'lem ſine Tatieni ia oealum eſſe ion em. ſine pupilla, ignem ſine fulgurie, Sidaz ſine inmine demonſtrabe. AQuarta. Sumitur à Sententia vel didtoalicu- 6 Pvordii jus vel ab hiſtoria velà abula, con, te- Exordii 1udine, legilss 3 Apothegmatts Ada- Quarta gio, reyogyphico, vel ab alia ersdi- Torma. rione-. TPractari verò ſolet eo modo quo aigumentatio äb exemplo tracta- tur. Exempla a habes paſſim n Maesn Derpiniane » Vernuleo & alii „ qua- propter his immorari ſipetvacaheum: In omnibus vero videndum ut quam optI- ſua ſehten- ſolu- ti0 Contra-⸗ Fontes Ex- Ordliorum. Primus. 96 Arti, Oruzoria. optinie accefſlus ad Propoſitionem fiat: Nota vero quod aliquando hæ erudi- tiones ſumantur ex cauſſæ viſcer ibus, id elt „ de eadern ipſa re de qua loam. Mmur, & tünc facilima via eſt ad Pro- poſitionem. Aliquando ſi ſunt contrariæ rei de qua dicimus „ & tunc rractan- tur per rejectionem. Ut plurimum ve- ro adducantur & tractantur per modum Similitudimis. QUZSTIO VII. Qai ſunt fontes pracikui Exordio- ram. Ut omnis cura circa Exordium atte- nitefur, duodecim fontes tantum indi- geant mmeliores Rhetore 28 C quibus libe- zaliter exordia haurlantur, Primus fons eſt. Enumeratio Cauſarnm, cum Orator cauſſas dat, dur dicat v. g. Dictarus de laude cujuſdam Herois, ejuſmodi tibi facetes Exord dium. Ne on debot mi rari quod ego dicans: Haæ me Danſſa im- Pulerunt (S& hic cauſſas ad ducit) Ergo dicam. Sic Cicero pro Roſcio, iterm pro M. Marcello. Secuh- on i⸗ 5 t limnne uhin, 8 14 ode 14. Ablloſticnn . tilungoke n tatalenleii .Y . 5 1hadl Ab Adiunctis perſone vel Oratonis eunds, ipfius vel Auditoris vel illius de quo di- neeecis Excmpium Primi v. g. Laudaturus lainee aliquem ſic exordicris . Maiorem hic itr unn guidem Paneppriſten reguiritur vir, ta- in men & ego loJuor ut adfekknes menme YLratitufinem oſtendani, quia benefaktor FrIo VI meus eſt. Exemplum Secundi v. g. ſic: , puigt ile Lscet temuites men mihi ſilentinsn eindi- rit, veſtra tämen Aaditores, benignitas, gzja ſoletis dignari dicentes, me allicit d Riydimme & vitat; HMitur loguar & 6. Bxem - a MGdum . . mmidt. Pluin Tertii v. g. Demoſthenem aliquem ast Tiedin, eszgireret har pferſonazſi prs Majeſtate laudari deleret, tanta eninm c&cv talia ſnat qua ad lau dandumi in illa „ aoccurzunt: Dican, tamen gquia inſtar ſi- . lentii erit, pauca dixiſſe vel tenuiter. Tertins Fons. Ab adiundfis loci v. g. Si loci dignita- Tentius. n WoAn ðð Opr taſſem hodie, non dicendumho- Hm it die ſuſziperem wel Aà dicendo abſtinentem sallui/ (Et Cauſas ponit cur) Sed ego magis ONolctene veſtram Humanitatem ſpecto, aut rei aeceffitatem. Ergo dicam. oer. A Ruargiss D Parz l. Cap. II. Qu ſt. vl. 7 Secnndus Fonfg. 4 1 Quartus. Quintus. Sextus Septimus. 98 Artls Oratoria Quartks Fons. Eſt ab Adiunktis temporis v. g. Tem- pus deſiderat, ut hodie dicam & Cauſ- ſas ſubjunge. ) eintus Fons. Ab Adjundkkis Perſonæ, Loci,: Temporis & Maedi ſimul. Exemplum habes in Ora- tione Secunda Murcti, ad quem Tere- mitto ſi lubet. Sextas Fonsg. Ex hominum adfedtn & opinione; Nam aut lætantes homines ati contri- ſtantur, aut dolent aut iraſcuntur &c. Et ita vaxiabis Exordium pro adfectu & opinione hominum. v. g. Dicturne de victoria Regis diceres: Comnmun Is gau- dii ubertas, quo omr nium pectora: im- plentur, meum etiam inundavit & in verba debuit cmaaare, &c. Septimus Fons. Adfeltus qui vis gravioy, quem ſecum Orator adfert, ſive ita ſive admiratio, ſive dolor, ſive gravitudo Sic Cic. Ca- idcn deA. 1inh etrrtn 6 tilinariam ince pit primam ‚, Sive per in- , vocationem. Ocäa- S Pars. L. Cap. H. Qusſt. Pi. 99 OlAnwus Fons. Octavus. Asdifhcultate rei de qua dicendum eit v. g. Onus tna gravius humeris Aletenz,, n, . Pedenn /4, n . . . . . 4Cf meis inpoſitum eſt, cum de hac re dice- ct? debeo, &c. . hun = Tonis Fon. Apurgatione Sui vel ab improbatione æsdverſariornm v. g. Si alicui contradi- Cturus diceres, Tibinon Pplacere illius ſententiam adductiſque raftonibus tan- dem tuam ſententiam ſub jungeres. Vel „aliquem accuſaturus dicercs. Te nons ih fin addultum id facere ſed boni cominsznie eaeio aliquv fouvato ast gnimo nocendi addutltumid ſacere ſed boni communiz; semore vel neceſſitate vel imſtitia ſtudie impulſuem. a, lon, Decimua: Pont. Cum per preteritionem dicis poſſe Te quidem multa de aliquo dicere. ied uolle omnia, atque idec unimn tantum Eligere. Decknmus ne,A. 4 N.. . Undecimu; Fontg. . r 0 Undeci- Xs jam præcceſlerunt, ſeu quæ us ante jam dicta ſunt vel facta, Ut ſi ali⸗ quem accuſaturus diceres: Non hoc eſt Tempns prinmisz g140 hie reus faskus ℳ., E 1 facm ulrimus. Propeſitio quid; Ubi po- nenda 4 110 Artis Oratoria. jas ame criminibasz obnoxius erat. ſed zolerari potuit, wꝛoda iam ultro tolerari non peteſt. 2 Duodecinms Fons. Si compares & opponas ſententias vel perſonasv. g. Si ſuades pacem, diceres: Multti. bellun O ſangtinenm labvrem volunt, ego vero exiftimo pace nihil me- lixs nobis eſſe. Vel ſi conferas perſonas ſic : Perorarunt quidem klit ante me Piri & dignitate & dAobtrina maximi, guibiuſeunquc ego naktatenus conferri poſſama, qleia tämen de Repiblica ſermo, ego quoque loquar. Borteſt hic ultimus fons eſſe à Simi- litudine, ab Eruditione, à Conſuetndi- ne Veterum, Fabidis, Exemplie, Senten- tiis, &c. QXSTIO VIII. Orld ſit Pryotoſitie; ubi bovrnda &* Tnaalis eſſe d⸗beat. Propeſitio eit pars Orationis in qua Grator proponit, de qua dicturus ſit „ & breviter hortatur Auditores ad ſe andiendum, ſi neceſlum eſt. Poni- rur aliquando ſtatim poſt Exerdium, aliquando poſt Narrationem: deber autem eſie brevis „ Tara & accomo- . data R alrnAt: tr do 82* er e 1 aan. umt HMZZ , ma ſania 6ne Pars I. Cap. II. Tsaſt. II. 101 ulnng, W data ad Comkrmaätionem, ne aliud ſit Pro- Quotupli- lirc, DSaßirio aliud Orafio, eld, (Liker p0- , Adgverte Primo quetupliciter poni nenda. poſſit Propeſitio, nennppe Primo Aperto, mu quando Orator clare denunciat de qu0 Tporulataiz, 4 iit dicturus. Secnnao occalte, quande vel n des es de qua eſt ſerme nota eſt, & facile inumn inng econtextu patet: vel quando id quod . pPprobahdum eſt, non tanquam pars ſe õ . . lune „parata ab Exordio ponitur, ſed veluti e membrum ejus adnexum infſinuatur; Aaluen In Auter 8 smeue, Probandum tamen ulterius. * ain Adverte Secundo; Quod Propoſitio Quomodo 1 Mlteras A . . . .. 1 1 — ei quando longior eſt, debeat diſtribui in diltribuen õ . 2 e 3 gckgitel aliquot partes, ut & Orator rem clarins da. 1 1. 1. ⸗ . C: , explicet, & Auditor melius retinear. Sic mus torscllen . 1: — ie .“ Cicere pfro Lege Manilia; Prinesm mihi Ate, 4C5itt , 5 .J . videtur de genere belli, deinde de mag- ee Dengine, vwrn de Iperatore diligendo eſſe aic endum. nom Q Æς TIO XX. ,4½ e,, Aperrted . . 4 . AQAuid ſit narratio, quotuplex & gquo- wodo acienda. 1 Onrons . ſhnt Narratio eft facti vel rei geſtæ rela- i 4 tio; Duplex eſt vel ſeparata pars Ora- Narratio Nt ionis & communiter ſtatim poſt Exor- quidz 1 ErEd.“, . . . . . me diam poniturx, ut ex illa Propoſitio cum uotuplex. nene e Confixmatiene eliciatur. Vel tvonjun- A e . ,A 6 E 3 tim . Vt fit bona obſerva, 102. Artit Oratovig. ctim cum confirmatione ponitur, quod fit in illis Orationibus, quæ ad proban- dam rem illius rei geſtæ explanatio- nem aſſumunt: v. g. Si probares genero- ſum fuiſſé miliem quempiam in bello, neceflario debes narrare gefta & fa- Kta in quibus generoſitatem oſtendit. Jam vero in illa narratione quæ ut ſe- parata pars Orationis ponitur, debet res Zeſta breviter & ſimpliciter ſine exag- geratioune narrari: In hac vero Marra- tione quæ Confirmationem intrat, ſa- cta & geſta magnis & collucentibus linitrantur. Præretea ad ibentirt Diſculus, Aſtimationes iacti, ſenten- tig. Acumina, Ampliicationes, præ- ſertim ez Similitudine & Comparatio- ne. Deni que ubicunque: Proraſin vel ex Hiſtoria vel Fabula conſtantem po- nere voles, cui deinde ſubjungas appli- cationem, ibi debes Narrationem inſti- tuere, quod fieri poteſt in quavis par- te Orationis, etiam Exordio, maxime tamen vigent hæ Narratioßes in Lau- datorits & Vitnperatoriis Orationibus, ubi aliornm virtutes & Vitia natrare ne- ceſſe eſt. Ut bona ſit Natratia obſervanda ſunt fiæc: Primoe, Ut res nota breviter IR lA onim n ligenee t HWM iteac ven un beſe mmge n ea. 1. kkken eſnz Armnm nle. Wsfolrl Cede g & A W im Kmavoses 14 . latnrd Corrt bruc DModnt Ctuene⸗ im Etade nun Nuntesn ” Ee& ruumer 1enI ,rsria ONENH⅞ Manma ONN⅞ . 27 A Ies uM 1 Pars L Cab. II. Quaſt. IK. 16 3 in memeria revocetnr: ignota pro- lixius narretur. Secundo ut narrattio ſit morata & ad fectibus pkna, hoc eſt, ut habeat Sententiis aptas & hominum mores cxprimat; v. g. Avari, Divitis, Superbi &c. Valent vero ad hoc Hipo- typoſes, proſob&je & id geniis kfguræ, tunc ſcilicet, cum inducuntur aliqui cogitantes, deliberantes, vel dicentes aliquid naturæ ſuæ & propoſitioni con- forme. TLertio, ut ſit perſpicua & clara, Erit vero tali, ſi longa verborum am- bages evitemur. ſi nimia rerum. perio- narumque mulzitudo non ponatur, ve- luti uno impetu; & Parentheſes crebræ & longæ, & digreſſinnes inutiles omit- tantur. Quarto,ut ſir probabilis, quod fſiet; ſi Circumſtantiæ, congruentes. loci, rem- pori, perſonæ, modi ponantur. Inſuper teſtimonia breviter adducantur, licct narrans ipſe probus fuctit & fide di- gnus. Quod ſi occurrat quid minus pro- babile, præmuniendum eſt, ive Cauſ- ſam addendo v. g. Srevit a varses diTi- tias quia videbat, Fli kericulum im- minere. Vulpes contempfit n vat, uod iP. cruda decutere non poterat. Sive confi- tendo, ſi non poteſt defſenſio inſtitui idque aut ſuppliciter ſic ? Mirabile E dribtis 1. 3. Narratio- nis Vitia. Coſdroæ 104 Artis Oratorig. ätn ſi ſiges adinbengda Poltif: aur eum compenſatione fſic : Merum eſt, Rdrzamen verum. Aut ad teſtes appel- E lando ſic: Caußam ignoro, ſed ita viri Ira ves aſſerunt. Si reperendo ab Au- ditorieus ut in præſentia fidem kabeant ei rei „ quam poftea ſi probaturus Quinto ut omnia narrata ad äunem pro- poſitum ſpectent, ut ex eo probatienes Ihffituamur : Porro hæc maximée in re Harranda obfervet, perſonz, rem, tem- pur, locsem, modunz canßſans, quæ ubi- que fere interveniunt; non omnes ta- men næ ciramftantiæ ſemper exsri- mendæ ſunt, ſed prout judicium ſannm, Vitia Narrationis ſupra dictis virtuti- bus contraria ſunt „ Nempe ſi ſit de rebus notis prolixa, ſi non plena affe- ctibus ,ſi incredibilis. Exemplnm habes in Miloniana Ciceronis. Mihi placet Hic aApponere Ex Canſeno. Nitidam Narra- tionem de Fabrica Coſdræ porentiffi- mi Regis machina Cryſtallina, in qua ut eſt apud Cedrenum miram diltu, C&æli idmenſitas, Salis eisrſis, Lunag labor & gterna econ verſiones mican- tium gyuernen cernebantur; aderani 4uvque marhina. d gaibies Vis s rum exjiliret, Zeta modo ſulirent in imbres, modo ) eg W . ,ewett: NW umnm aſtn ein — ganffn , 1 an hen tihen Par: t. Cap. II. Quaſt. IK. 105 e , meode vigreſeenent in grangines, Wmwoedo ete, z, 86 tunseſeerent in Zultknt, modo oscipits- 4 Ur e 1 reutur in torrentes,: Tum uerb aöy modo ſe fun iien, Jerenus blanda velut Eteſtiarum ama- irenhe nitate debeat, modo nuhibus obduceba- Nektn rur, ſurebat, prozellie, micabat fnlguri- dlalal rir bus, mnuci Julzinuns terrore confun- Men Lebatkur; 1eſe quaſs Deus aliqguis in me- rARe Aio collatis, ad nutum compoſitos curſus Holammin recurſuſque ſtelarum contemplabatur, . . 2 n an ee Pleebne, ningebat, tonabat, fulminabat, aiſe, ea Permiſeebat omnic. Simili profelto ra- 3 ione animis in capite velut in arce po- Etus ſedet & deminatur, Nunt- ut ait Plato, upiditatam Daaten diſpenſat, nane doſiderin, veluti volitantes pro- dromos emittit, nunc furiales irarum ereritus eaſtris educit, nanc ſerena , ieſes kuce kireneſegrn: Jaa vius renidet, aun l Nemee 111s a fe Tutemn turbinibus totus cir- Mui ul mnſsrebit; atque oum zalis & tantts ne Mift iho ſit, Aiutis hubet acultates omninm “ Praktentiimnt, quibus veluti manibus 44 r 1 Terum abprehen dit ſpeties, intellettum S rszo , Plantstom. hac in zmorem . ferenr & odinmn, Mo vera diſcernit“dA Facſs, in veſtigeat, capit, cognoſeit: &- ſ. acut ior Purit atqsse ſolertior, vocatur Tmpenium, cujs, Deus bone! quunis veloritas, quam celeres morus & plane E 5 ignei; . . .H Cntuoradctts re. 1 Nefnre e 7 Ne 6rr, nhn. ℳ . „gtNtNH M eiut ,5,/ h riN Babsos, lb. 12. Epiſt. quæ ſic incipik. 20 Arti, Orutorig. — egnei, vis disjunndtiſiinas terrarum par- tes bersgrare, jam peragra vit. pracipis Oceanum tranare; jam tranavit, ju- bet is colâqo sντ am evolavit ; eupis Astinere ‚monz potes, quos enim obi- ces oppbones; pone terra molem, penetra- bit, pone auſtra adamantike, perrim⸗ ber, Donz cœlum, perfringet, ad extre- mans aſque Natursm per vsad, & ſic quid extra eſt, ſerut abitur. Aliud Raemplim Narrationis. Ur quærat aliquandé ſtilus ubi luxuri⸗ r quærat aliqüandé ſtilus ubi luxuri⸗ et appeno hic Epiſtolam inſignem & delicatam ad Picun, Mirandulam de Paulo Vrſinti filiolo, Angel. politianus Filiolus eſt illi Fabius andecim annos natus inſigni cum pulchritndine tum virtute: ſlavi puero in crines in terga molliter fiuentes, alacres, ocidli, faties li- beralis, Vultus ingenuus, ſtatus elegans; decorus habitus, auque his militaris. Vt ergo diſeubnimus, canere quadam uſus notata muſicis avceentiunealis car- mina, ſimal eum peritis aliis, ſtatins uaviſſimn quadam voce ſic in aures no⸗ Eras elapſias, imo Verò in pracordia eſt ar me quidem (rateros neſcio) pene ex- ira me rapuerit, certe ſenſa tacits divi- 74 imt, N it unen4, ulu mii a lun en “ eeere 4. J Ger. khan, zu, 16 in Sein, i, / mhe 8 Sn; rtim e 8 ntrzgt S nie n tſen⸗ an Ne, ſe Ariyaj. et ir. nen Mne O/ 4 ren, ſufun , gt And Einit. lu wmhun an mnin 4 Gfeu t Aar, l ngeiic⸗ ſpulen Aelit unu, AAuereſß Giamiui/ ferut , i m H dNinui, , myrrei/,94 nek/ ℳ, Kndiäkd guim kyitohmn get inn Mrulin, Pars I. Cap. II. Qugſt. IX. zo7 22 pror ſies voluptatis ecujuſdame affece- rit. Pronancia vit heroicum deinde car- men quod ipſemet neiber in Pekri Medi- eis laudem compoſaerat, rogas quale carmen: gqisale fere; ”ñä ſa- nuts rerai⸗. Vox Ia ze gplaſi lege en- tis, ne- qukſi canentis; ldin, Juaz tä- men utrnen e ſenzires, neutrum diſcer- neres, variè tamen prout locus poſceret, aut qnalis, aut inflexa, nunc diſtin- Aa, nuneg perbetun, nanc ſublata, nunc dedubta, nuhc remiſa, nunc cententa, nunc lenta, nunc incitixa, ſemper emen- data, Jemper larn, ſemper dulctis. Guſtus non otioſus, non ſomnicnlißis ſed nec vultuoſes tamen ac moleſtus : Roſcio- lum diceres prorſus aliquem in ſeena verſari. Poſtularunt quidam lubito car- men , at illud in proſam rerexeret & Oratione ſointaz torum rurſus ut argu- mentam eolligeret. Cunktatus paululum usaſi deliberabundus, cœbit moxr dicere verecunge quidem ſed tamen admirabi- liter. Et fluebant ex ore tenello verba leidtiſſima tant curſis, quantum ſacile nec Rilusi ipſe ſappeAutäat, Miraris hae Pice ?à dabo aliud majus majnſq;ite quod mireris. mahverar loc jam mu- nas, & cum bater jauſſerat ibidem ciban Adere ſtantem, non enim ſolet aliter jam 108 Drtis Orstsrig. jam Secand menſa erant cum propone- te jubeor, quid & qus Epiſtolarum ar- gamenta velim, quas ille ſimult pluribus dektaret ex tempore. Propoſait quinque duntaxat non enim plura libuit, ne forte uernum farzigarem, plursz tamen iälle Lande adhuc detoſcebat, Sed qus pro- pofni natn ibidem ſunt varia, nova, qusdamque ridicula: ſiz ut ab ea compa- raxre ſe prius non potnerit. Collocati igi- ruy quinezize Liberarii per ordinem cum tylis & pugilaribus erceptari anod ille dictaſſet Conſiſtit pꝛter in ſmnmo terram intuens moleſte, cogitat aliJuantulum, mox zamen oeulos attollit, imperat ei, qui ſummus conſiaerat, ut jazn ſcribat, nhi pauta dictadix, inmiit & Secundo, ditzat & hui alterun argumentunm pergit ad cateros deinceps, donec ad infi- miume Rizſass qnozue au primain rever- titur, ſarciens quod omiſerat. fulciens qod pependerat, diſſidebat ibi nihil, ciandicubat nihil, ita ſæpics in orbem remeans Epiſtolas ano tempore, quisære- gat.) ubſol vit quinque. AUVX 5§5TIO X. Luid ſi? Confirmatio & ] qid. in en Svrandum Orartori. . Con- At EGNNENI SDD Etr chel 4 4i l nnr n Nr e Pe,,,. Hiftin , hauu ih nl i yr i, ye lihzi uutn, n re eu, n grilhi, en hmm zmt fin, KeACr. rueft Cleriz. mi inhznn iri pwruſnm mn rte unint r miln n vnnt, n ſis õ Arn MMNerH liut, l micn , tnt und H ni Gin n n fee 667001. SS Co- Par: L. Cap, II. Nuaſt. X. 109 Conſirmatio eit Cor Orationis & Confir- Anima quâ præcipue vivit Oratio: Seu rnatio. eſt princeps pars Ordtionis in qua pro- ducuntur argumenta ad probandam Propoſitionem noitram & adverſario- rum A neceſle eſt tefatantur. S In hac quid curandum ſit, ex dictis conſtare jam poteſt. Nam cum Con- firmatio conſiſtat ex rationibus in ven- tis & recte diſpoſitis & quomodo in- venfi & quomodo diſponi debeant jam ſupra dicimus: Attamen ut rotam doctninam in compendium colligam: In Gonfirmatione curat Orator Primo, 1 nt aliquod argumentum fortiſſimum Curet in principio ponat, fmiliter & in fne /Orator., Confirmuationis, in medio vero debi- liora eollocet. SECUND O, curet ut 2 ereſcat ſemper Oratio, quod fiet ſi ver. bis minus ſigniſicantibus, magis ſigni ſicantia ſub iciit, ſi adtectus cirea finem major erit. TERTIO, curet ut m- 3 gula argumenta bene propoſitionem 4 Probent, Q UA A ‚ TO, ne argumen- ta ſempet eodem modo tractet & una forma: quod fiet, ſi per varias figuras ea tractaverit & in ocdio in Sydogiſmmm, modo in Enthymem diſpoluerit, mmo- do majoremomiſerit, modo Conclaſis- . nem: ut videbit expedue. QUINTO, 5 K 27 . cuxet 110 Autu Oratoria. curet ut agnoſca t Crinomenon; Sed ela- ritatis gratiâ. PFTES I. Quid ſit Crinomenon. * Crinomenon eſt illa propoſitio in Arguihentatione ſive generalis ſive par- ticularis, in qua eſt tota vis. & qua pProbata, videtur tora res probari, quam proinde Orator maxime confumare & declarare debet. Sed nota I. quod aliquando Crino- menon idem ſit cum propofitione to- tius Orationis „ & tunc plura argu- menta diverſa adduxi poſlunt ad pro- bandam propoſitionem, v. g. Sit hac propoſitio. Oſtendam vobis Audito- es. Quod Rex debeat amare ſubitos ſuos & Rempubl. Prinnan Argumen- Crinome- on. tum eſt, quia caput debet amare mein- Riih bra, Rex cſt caput, ſubditi membra. Er- (umml Ao: Sezcunduns Argumentum, Patrimo- nium ſnum quivis debet amare Reſpu- blic. Eſt Regis patrimonium, Erge. Hic vides multa adduci diverſa Argumenta ad confirmandam — quia (umniiu hic Crinomenon idem eſt cum propoſi- n ln one Oraticniss. Nor⸗ S 14 Rlc. 1 e ler hhrheen . rülgeeonnate EoliihnrcCt. mn Nooftreb⸗ Atmegler eer. Ncam vo ce⸗ Cbcninenb . mmun, Mine iche mielei⸗ imonumn Mehe 6CſetiAnmen malum u Anckun rhet⸗ —æ— Non do vero Orationis propoſitio plures S= ha Part . Cap. II. Quaſt. X. 11 Nota II. Qaod aliquando Crino- menon diverſum ſit à propofſitione Oratlonis totius,; & tunc ünicum ar- gumentum principale in tota Oratione dominatur, in que confirmando & amplificando omnis induſtria verti de- bet. Porro agnoſces. Crinomenon ſi Syllogiſmi forma poſueris, aliquando enim Miner Syllogiſmi eſt Crinome- non, ut in primo argumento Orarionis Milonianæ Iaſidiator jiure eſt occiſus „ Clodius fnit inſsdiater: Ergo Ubi Ma- jor veriſſima & notiſſima eſt. Minor ſaltem probanda incumbit Ciceroni » & probat eam per totam Orationem; Aliquando Majoz eſt Crinomenon 2 Ut pro S, Roſcio Natlus falsus ſins AMagna cauſſa occidit Patrem, Sextis Roſcius eſt filins. Ergo: Minor hujus Sülogilmi veriſſima eſt, Major ergo tantum probari debet. in ea enim tota vis eſt, Aliquando Majior & Ainor eſt Crinomenon V. G. Cui bono fuit mors Roſcii, üle occidit eum, Capitonu bono fuit mors Roſcii, Exrgo: Hic Major; & AMinor indiget prohbatione. Itaque & in legendis Orationibus & incomponédis, Crinomenon eſt advertendum, Quan- ber Tranſitio. Perfecé 4 alia Aiia Im- perfecta. 1411 Artis Oratorig. habet partes, tunc etiam Crinomena e.- runt plura. PETES II. Quid ſit Wranſitio & quomodo uſar- banda. Tranſitoribàs connectuntut argu- menta Confirmatienis, imo & partes Orationis, ut bene cohæreant. Eſt au- tem Tranſitio Locutio quæ, quod di- Gtum eſt paucis, reperit, & quid dicen- dum ſit breviter exponit. Duplex eſt perfecta imperfecta. Perfecta Tran- ſitio eſt quæ dicta reperit & dicenda infert:ut ſi dicas Satis de neceſſitats ar- woruſn dAicftun, ſit jasmn, qua l titas in de- veniat vidennmus, Imperfecta Tranli- tio eſt quando nen revocantêr ea quæ dicta ſunt, ſed tantum tranſitur ad di- cenda per has vel fimiles particulas. Quid, qnod; jam vero &r verb prateren. adde adjunge; ſed enim; deinae, auhar, &cc. Sed nota etiam tnac bene argu- mentum unum cumm altero connecti, quando in Fine præcedentis argumen- ti ponttur aliquis ſenſus hujuſmedi à quo facile oceaſio perrigitur lequendi & argumentandj alterius. Debet . 1 . 69 48., 4 mm, Einlinn, IRI . 8 onun 1 Z nd 4 NH r heann ANn. l, 4 1 lehe d ene NiAmiut n guikitui 6 nls netn i H Atin date n min . ien aut mmtd Upluck RH itn min n lans. 6 4 Pays. 1Can. T. Ruaſt. X. 11 Debet Tranſitio efle ele egans ex Ver- borum delectu & perſpicua, quia per i- lam benevolentia, docilitas & artantse renovatur. TPETES III. rid ſit Srerrteneis E qnmode salhi. zends. Quia pulchrum eſt, quod a liquando Orator argumnentam per modurn fen- tentiæ enuntiet, ideo hic de illa diſce quod duplez ſit Sententia: Alia aper- ta, alia occulta. Aperta Lententia eſt veritas paucis verbis incluſa, ſeu eſt 0- cutio univerſalis de bonis expetendis de mlis fugien dis, de Deo, de E Religi . ne de providentia, de rebus urilibus, de magnis, de admirandis, de difmilibus & ſimilibus rebus ad rin ominum moreſque pertinentibus. G. Nem mortalium omnibus horis ſ2 t “ Veritatis una facies eſt ſemper: Falſis nulla conſtantia, variantur & diſtident Occulta ſent entin eſt Locutio ſingularis facta ex generali , adjectis circum- ſtantlis pe, perſonarim, loci »tenporis, &c. V. G. ſic dicendo : Nemo peteſt keri, O Parer, ut omnibus horis ſapins. Veile Cum ſis mottalis & Cæſar, mortales iras Betere debes. Ejuſ- 7 Sententia. Vel aperte alia. Vel eccul- ta. 114 Artis Orcteria. FEjuſmodi ſemtentiæ occultæ fre- quentiſſine debent efle in O Atichis quagcunduc Patte .* ornant enim Inifi- cè & capiunt Audientem Apertæ etlam poſinnt eſſe, tumnen hæc potiſſimnum ſe- nibus conveniunt & expefientiam ha- bentibus. Uſus earum in rebus gravibus eſle deber. PETES IV. Quid ſit Digreſpfo & quanda Oratori . uſarpanda. Digreſſio. FHlæc ſæpe & pulchre Confirmatio- nem intrat. Eſt autem tractatryo tei di- verſæ à proponzo ad utilitatem cauſiæ pertinentis Solet poni vel breviter, & tunc nulla facienda eſt Tranſitio: vel longius & fuſius, & tum Oratio velut 4 longo devioque curſu revoeanda eſt ad, propoſitum. . Poteſt Orater uti digrefſione cum fermo incidit de rebus communibus & univerſim ſumptis. y. G. De vitiis de virtutibus „ de ſervitute de liber- tate, de morte; de vita, &. E. G. Pro- baret quis, litteratum efle non ejicien- dum ex urbe, poſſet digredi in laudes litterarum, earum neceratenm utilita- temque oſtendendo. Ad Digreſſionem revyvo- I . 16 nhf llre Condnnz. Ven madnnotei⸗ A utlrtemcule oriel bieitt,4 kaar⸗ Tuntto, Ne Eunmoi: Geſcenael Ni Scrhior an Pu mmndu y C. DUenes Elenimeelhr unckenneſe, ſet eteltneni Alipelren A ſero⸗ , — eEgrelinu er. Parql Cap. II. Qireſt. X, r17 revocantin rerum geſtarum expoſitio- nes, deſcriptiones locorum, perfonarutm; morutm. &c. PETES V. AQuid ſit Amplißcatio, & quomedo ad- bibenda. Amplificatio eſtOratio, quæ id quod, A ſimpliciter prolatum pazvum videtur, auget, deſcribendo ex adjuncétis, ex clhr- cumſtantiis. Duplex eſt Verborimn & Rerum: de utraqne ſigillatim. mplifica- 110. . De Verbornm Amplifiratione. Anmpliſeratio Verbornm cft, Ber quamn res verborum delectu atque Elocutio- Verbor um nis genere augetur. Poſtea autem ex ampliſca- uno Verbo undecim modis dilatari O- t0. ratio. Additione aptorum Epithetorum Sic, Cic. quod ano BELLI Verbo dici 1. potuit, dixit: Horriſiecum quoddam & nefarium atque omni ſcelere imbutum belium. . Ad verborum commoda appoſitio- 2,, ne. Ut jure ac merito laudare poteſtis. Defſinitione vel deſeriptione : ut Conſceleratorum ac perditorum manus 3⸗ pPro ſicariis. Sic Cic. Cum debuit dicere Sardius ſoſtomus. 436 Arcis Ornutorieo. Sar dius Clodii winiſter: dixit: Armiger Catilina, ſtipator Llogii, gnifer ſedi- tionis, oncitator tribznogrum, damnstor injuariarum, percssßſor, Lapidator, fori depopulator, obſeſſor curie. Moratione: ut Aureum illud os Chry- Cum una vox in duas ſecatur: ut, im- proborun ſurer pro inprobi. . Synonimia, cum idem ſignifican- tla mulra ponuntur: ur hanz zanima- tum conjundtionem, hanc in unum con- Pirationem, hanc jucundiſſimam vitæ srq*ο ſaci rap ſocietatnusm: Pro ami- ritig. Periphraſis. Ut id populi ſermo in ani- nais öſiris jar nte deftixit, Pro audivi Formatum enumeratione : Ut San- Aiſmas, prudentiſmus, Joriiſimnus, smiviſßmus Reipublics Pro optimo. Vel mnia contra mores legeſqur majorum, temere, tierbulenter per vim, per furo- rem geſta ſunt, pro nefarie. Partium enumeratiéne: quando lo- co totius, partes ponuntur, ut; Affidto Senata, perturbatis equitibus, ſuſpen- Ja ac ſollicita ci vitate; pro commotk urbe. Cauſſa- 10 ℳ enmn n at uskal lcurint nuim eim n Wae A, Nenn Aent N Aanhle S5l 8 enmi e r Pars I. Cap. II. Quaſt. E. rIIy ia, Cauſſarum Commemoratioue, ſeu 10: rerum autecedentium & conſeqnenti- um ut Hunze tu ferro civem &— armis & exercitus terrore & Con ſulum ſcele- re, & audaciſſimorum nimis obſeſſiont templorum, occupatione feri oppreſſi- one curiæ, domo & Patria vedere cura- ie Hüm ſ ſ ie am lih, n lun Wm. ſti, pro vi. nihniechu Adjuncterum Eecuentatione „ur I Gemnhenn. X I: “ Frügum inopia, fames, vaſtitas, cædes ERNWEP. . ap ſo cele 1 , lraang. incendia, pinæ, ſe erumn imgunit 4s. e fiIga, formido. bel! irulſrnil ga, for diſcordi dia pro ballo. 4 Anrs:! Dlr. De rerian azmplifcatione. 2/ 1. tnelpwi Amplificatio rerum eſt, cum res ipſa Rerumfir in hen gravibus ſententiis augetur & confir- ſable eky e een = iliirt, MN i matur. Pit ex iis locis E qui Dus Ar gu⸗ 1 Juen tibus. menta ſumuntur. C. Commun iter air en, mmmtin de cum Definitiones ſeu Deſcriptiones hu,ike unius rei multæ ponuntur: ut Hiſtoria vsg lei Nothin. eſt teſtis temporum, lux veritatis, Vita Hiſtoria õ memoria, nuntia vetuſtetis, magrſtra , rvi p, rinr vita. rdrt Cum conſequentia multa Ponuntur; Erint: Au hic, cum ea ponuntur quæ conſequu- Cnumroobt; ℳ turs ſunr „ vel quæ jam ſequuta ſunt: 4hunig, ut, ſit Propoſitio: Neglectam liberta- N, GH6 tem multa damna ſubſequuntur: hæc ſic amplificarentur:- Qlid libertatcm . eglig Paticmnini: negligitur hoc pacto 0 Rumuk quid. 12 122 Aritis Oratorik. . ſimul fortunarum cura, negligitur bo- norum poſleſio, negligitur fidelitatis tutela, negligitur cwium defenſie, con- tra Hrioſoram Rominum audaciam objecta propughatio; negligitur vita ac ſalus communis, & latiime panditur zditus ad iajuriam, jam violemtiz ſine vitio, malitiæ ſine judicio, ſcelera ſine accuſatione, neces ſinz peœnaexercebun- Kur. & C. Cum Contraria contraris opponun- tur . V. G. it Propoſitio, Caligula factus Imperator turpilime vitam in pejus commutavlt: amplificaretur ſie; turpe monſtrum & latens ſub pur- pura prodigium. quem virtus ex ſervo Imperatorem fecit: vitium ex Impe- ratore In ſervam transformavit: tran- ſit pietas in pravitatem, in odium pa- tientia, prudentia in pudorem, genero- ſitas in ignaviam, humilitas in ſuper- . . . . . * 14 biam, comitas in barbariem, liberalitas in prodigaliratem, ſanctitas in Deo- rum contemptum;gaudebat audire Do- minns, & vitiis ſerviebat, gaudebat: ſalutari Deus, & Sacra prophanabat pulcher miles, turpis Dux ; bonus ſer- vus, Malus Dominus: Ante Regnum ſceptio dignus, in regno jugum meritus ante dominum omnium gratiam ha- bul . ult⸗ Geirnd Dun Nn 8 m ale ni „ „N thiegen rrinkelean ,avurI1100 Wmnmme u00 G Cntutr gidee mar rn “ d, ghünr llu in ai len tm uinn eAn , ad b. eutennch mmmui⸗ opprn l . K ſi⸗ ce mliank, ein un A hies Iün Cten ilgeli n t Wüner hi- 1 engtAt: U. en, naln⸗ 1r n, ebae Ein ſcniebet, gut Uanr npnmlt 1 Dox; lauk 16: Are Nnn us Punhel ll ange un un n . lr. n hon Pars I. Cap. Il. Qudſt. XN. 115 buit, in impetio omnium execratlonem IWem fortis & ignavus, pius & ſceleſtus; Patriæ Pater & carnifcx, cuſtos civium & oppreſſor. Huc peertinent etian: Re- pugnantia & Diſſimilia. Cum cauſiæ multæ conglobantur V. lit Propoſitior Nunquam fac, quod aliquando fecide pœnitet? Hæc ita am- plifcaretur: Quando id agis quod dolo- re luendum eſt, impetu agetis, quo quid ſtultius?animo deſtitueris, quo Juid mi- ſerabilius, furore taperis, que quid im- prudentius? futura non proſpicis, quid periculoſius? cupidlitates non fefiænas, quid indecentius? Cum multa effelbzn conglobsntur v. g. Iit Propoſitio: Antenins multa damna fecit Romanis. Arnpliftar ur ſe. Doletis tres exercitus populi Romani interfe- ctos, interfeeit Amonius: Defſideratis dariſkimos viros, eos cripuit A ntonius; Anthoritas noſtri ordinis afflicta eſt, Afflixit Antenius. Cuin multæ ſihili itudines ponuntut v. G. ſir propoſitis Di viria cum parva funt non corriguntur, diffieile poſtes cum creverint emendantur. Ampli- Reares ſie : Prohiberc igniculos ſee⸗ lerum ſiconflagrare non vultis „ ob- ſtruſte Fentes üi Wiolento ſlact A abripi Ron ſe evertit, quenminämodum levis Ia ingentes morbos excitat, totaſque fa- 8. Collatio ſtudiorum cum armis. 14 Artis Oratortiæ. non eptatis Sutcurrite languori ſi mor- be exſtinga, timetis. Axema dtmodum enim ignis de parva ſcintila ortus, non rot* integtas arbes demolitur; guemad- modum ſin Visss guttatim aggert Je in- fundens, univerſum wötem irrit . febricu- milias ablumit, ſic vitia Pavenum niſßs enitio optrimzant ur fortius radices agunt donec omnem enimi virtutenn, emnem honeſti ornatum tarbiſſima labe confi- ciunt. Cum mulra ecxempla adferuntur. Sic Cigero pro Milone. Uteretur eudem ton- feſtone Milo, qun Hela,qua naſira, guk Obinngs, aun Marizs, Jun noſmetihſt. A Comparatione ſit pulchra am- pliftcatio, ut, Uit Propoſitio. Fridira diſputatur utrum literærum ſiudia an armorum portiora ſinn, cuw atrinque maxima dignitas emicet; Amplifica- etur ſic: O apervacaneos eorum Inbo- res, qut litteras armis oppagnant, atat li- teris contra armorum dignitatem albu- tuntur. deſiſtete ab infeſtis contentioni- bus, utrinque wagnum decus, magn, commoda, magna gloria emicat. Arma Deorum in ventum ſant, & & Vulcane ae⸗ N Ppalinm 6 7 Lntk nni ,1nt “ mimn, g iutummn i amdufnt. iigun ahemn miüein⸗ anun iin on Mi in tir⸗ milimm Mänin MeAANtlat inm uwi, de. Põ 00. emene m n h, . n D Hiert, ſſ g es ſirßs, 6 1 , Seti, , nitanin ſen eg ,,,, 47 Dentitnig nn ſntlin e „„ n tte tee 1etet eun ei ſei gennin ng,4 iplinſihie. Nat, rgeheft 1* Mis wenun 1 4 Entadenutd N 4 Utanturuunt ligs nt in, , ii, s Miniß or Kt lltt a 3 * Hoprlen⸗ 1 hraran ſudi met; AMNe unedr ae ſer a 5 eA n Nun . itfeneN un d, O venmn A ,,TNARn. Pars I. Cap. M. Quaſt. XN. 122 fabricantur;lieteræ Deorum ſunt proles & Yovis cerebro prodierunt. Arma Bel- Nonam colunrt, Litteræ Palladem, arma ad fortitudinem O audazciam animurm exereent, Littera mentem honeſtate &&* wirtetss anmore excolunt; Armaras ab heoſte non facile vinzitur, ſapiens d for- zuna Armatus gladios & velnera non zimet; Sapiens murtens contemnit; Arma- tues res in manibus gerit. Sapiens in con- Mio, Armés dura franguntur, Sapientis smolliuntar, Arma in corpis potefzatem gerunt; Sapientia in animaum. Armis RempublicamAefendimus, Doctrine ob- ſervamus, Armis libertatem propugns- mus; Doctrina diſcernimus; Armis UInpe- ria diſtendimus; Doctrina & nire ſisb pace ræzinemus. Ab Armis vobar & vires Reipicbtica acced unt, litteris induſtria, do:rina, ars donatur, g&c. Pro pleniori doctrina noeta I. Quod omnes figurz vehementiores ad Am- Plificationem valeant, præcipue au- tem Interrogario, Repetitio, Sibjectis Converſio, Complexi, „ upoſt réphe, Ex- amatio,, Eypotypoſis, Saſientatio, Etopœja Proſopæja; Coenmznicatis . C. . — „ — Nota M. quod neceſle ſit, ut cum F ampli- Confuta- Lo, Confutan dimodus. 422. Artis Ofrarorig. ampliſicare velis Orationem, ſemper ille verſiculus ante oculos ſit Quis, quid, u- bi c. Quæ amplificandi ratio tam ſin- galis periodis quam tebus poteſt ſervi- re, & videtur melior pro Tyronibus qua m perlocos communes. Nectamen requiritur omnes hæ circumſtantiæ ut cexaggerentur aut ut cerro ordine, ſed Käris eſt interdum aliquem vel aliquat adhibere; eo ordine que placuit. QWXÆSTIO xI. eid ſir Confut atio & quomodo Po- nenda. Confutatio eſt pars vel ſpecies Con- firmationis, in qua objecta vel objicien- da rejicimus, ponitur vel ante Confa- mationeni vel poſt illam vel etiam ſpar- gitur per partes in tota Oratione. Refu- tantur autem objecta vel omnia ſimul, vl ea prius, quæ prius objecta ſumt A & deinde ea; quæ poſterius: Vel firmio- ra prius, ut iis fractis leviora ſponte ſua corruant: Vel leviora prius ut illis eluſis fortiora iufirmeneur & extenuentur. Modus vero confutandi, eſt oſten- dere id: quod ab adverſario ictum alt⸗ eſſe “ Po Al atone me 1Porast⸗ prinstli E, Panwirumhie, pogunne mneuins unhrt WNKrGN ltunulhtn . Alsenra ulun D d. W; in erl umin ile hut. . niekrin nltn. e 14 1 lirn l aeniupn 4 10 Denh unee Mennner numſenet Mecngiir, iigen e eg lhonn I . nn fe ſres ln abtckrlchiin Ninrcluan: llimetleuni oisOrxine e Qurrl ommin ind etinchehtin Olepts eln lerornhou 1 Pinslitil crin ur, ſed diu prius ſuſpenditur. B . 2 Pkxr; 1. Cap. II. Hutaſt. XII. 123 eſſe fallum, repugnans, impoſſibile, in- certum ineommodum, non cohærens. Et quia oratienis gars eft, plena caloris E& ſæpe furoris. ideo admirtit Diaiogi- mos, ſeu collocutiones, Hronias SiNisſio- nes, Subhjettiones, Interrogationes, Exe- erationes, & alios adfectus atque vehe- memiores figuras. Sæpe autem rejicitur adverſarius contemptu, ſæpe non ita ra- tionibus quanm voce & geſtu eluditur- Svpe increpatione vexatur, premirur in- ctionibus impetitur: ſæpe id quod ex nobis quæſvit ſine reſponſo omitti- tur: Sæpe reſponſum non ſtatim reddi- 1 QWXESTIO XII. terrogationibus, ſæpe fimilibus obje- Muid ſit Peroratio & Jwias habear Vaærtes. Peroratio, aliter Epilogus; eſt ulti- ma Orationis pars, in quo debet accu- ratè deſudare Orator, ut aculeum in Animis audientium relinquar, coſque ektentett. in ſuas partes pertrahat : Ideo ſguræ t . . rud, Ackr vebementiores hic eſſe debent & adfe- ctus motuſque interiores. Wuas partes haber potitlim um. Enumerzzionem & F, 2 Am- 14 Peroratis. A24 Artis Oratonik, Amplißicationem: Enumeratio requirit ut Argumenta Orationis In contextu fu- Aus dicta, breviter, clare & nova Verbo- rum varietate repetatur, non iſdem Ver- Pis, ne cramben recoquas ad nauſcam, Amplificat io deſiderat in gravibus verbis ſententiis, figuris hæc repetitio fiat. Vult adhuc Cicerorequirere Adhortationem E adfelzum proe peroratiene, ſed Ampli- ſicatione hæc includuntur. Exemplum Perorationis Lege celeberrimum in Ci- cerenis Orationez pro Milone. Hæcorationis pars vel ideo diligen- tius facienda eſt quod communiter O- rator tanti fiat ganti æſtimatur Perora- tio. Eam enimtenaci memoria excipit Auditor, & ex ea de Nabis fert judi- cium. CAPUT III. DE ELOCOTIONE. TL ter quinque Rheroricæ partes meo Juidem calculo principem obtinet cum Elecutio, quippe parum eſt a- cute inveniſſe, parum bene diſpoſuiſſe Argumenta, niſi eadem aptis & idoneis verbis, figuris & ſentehtiis ad Audien- tium Aures devehas. Ab Elocutiene ulnl epai⸗ Cenr (nelan H Aar NE lii ehraan, ul ſniluu A miul⸗ AII. Mund ufmzin li Xluulmnine irrſnan en Nee 1 ihen J kinen, anabantre nebrt let ptoniſen. eiiget Viarlteinker i er güintrine lenammu ſlin⸗ ebeninnn mnölnn. 4u rlikn le gtosd annid ni Atinau n Lnuigeneri enie ae Nee I in DoUTIONN. Neorir nim rbchen Mif Uge unct Rlagi gen AS enclofl 1ls, Ci N Pars L. Cap. HQuaſt. .. 12 F Ehqnentis & Eioquentes dicimur. Ab ca quantum quiſque Orator poſſit, judi- cium fertur. Eſt autem Elocutio idoneus verborum, figurarum & ſententiarum apparatus, quia Eloqui eſt, omnia ea quæ mente concepiſtiornatè promere. Jam Elocutio ut artificioſa ſit, oportet Primo ur ſet Latina, Secundo ut Plana; Tertio ut Ornata & apta ad id de quo agimus, de ſingulis enuclearius. 4 QUSZSSTIO I. In quo conſiſtat Elocutio Latina. Cum de Latina Elocutione agimus, cæave pitaveris Larinis Äuntaxat ver- bis Orationes efferri, ſiquidem verna- cula & quævis Lingua poflunt combi- nari: Sed nobis qui Latinitati nomen dedimus . inquirendum eſt de Lati- Elocutio, no Sermone, ne Barbare & inſulſe lo- quamur. Hoc uuiverſim difee, at qua- cunque uſus fueris Lingua, ejus morem partium ſequâre: Eſt enim cuivis lin- Kus ſaus geniss, ſuus Lepos. Jam vero NN Latinam Elocutionem Attificioſe ſervabis Primz, qai verbis pure La- tinis & apua probatos Autheres reccp- mtetar, non peregrinis aut alterius 1265 Artis Urntsr. r 4 linguæx, nifi forte conſuezudine longa 9 3,4 Latinis ſuſcipiamtur, ut ſunt nonnulls. *α nnen Vocabula Sententiarum & Artium V. G. ℳ α⁷⁶ Philoſophi:s, Theologig, &α uæ curm Arti- bus ſimul à Græcis ad Latinos tranſive- runt. Secundo Is recte loquetur Latine; al qui Latina utetur conſtruétione; quuim- en quam publice conſtat non à Poëtis ſo- c lum ſed etiam ab Oratoribus maxime ad panegyricerum ſcriptoribus item Hi- ſtoricis Græcam paſtim coniſtructionem 4 l r & Syntaxin uſurpari, eſt quippe fere ele-· Sans'& eximie ornat, ut viderc licert zmle apud Patereulum, Saluſtiusm àt alios? Vt “ ergo Bujuſmodi conſtructiones in lůe- Aemmckzun Fndis Aluitkheribus & noveris & judicie- n ſmunn e imiteris aſtendam hic quomodo Hel- Ninn; 1 leniſzzus ſeu quod idem eſt Graranica Conſtrudtio in latinis Verbis fabricar? poſſit:· Et quod docebo ex Latinis pro- hatis Authoribus confirmabo. 7 Primus Helleuiſmus. mi. Hrlleniſ- Nominativus eleganter apud Grez— in kn mus cos ad verbii loco ponitut, hoc imitan- izenna tantur Latini dupliciter. Prime ponunt: lſulmii Neutram pro Adverbio, Nensrum ta- Aihem men illud eranſit in Adverbium At- Ehahal zensa notatur V. G. Acucun, clumazg, N Aru⸗ 14 ... eteterrreat em Iudit pro Arutb. Horat. Et- Hatni ali bi: Crudels micat, dulcè loquirur, di- Cnr, 8 „ . . . . 717 E. en minari, dirkm inſonuit. Silius. Eta- 4 1 Edrre⸗ enued lUbi⸗ grande ingemuit, immanè fremuit, Unc „ 1d eſt, valite. Statius. Secun ado Reltum po- una e nunt ProAverbiznon Neutrum,ſed eu⸗ Mürnin julſvis generis; ut arrox inſtat, id eſt, atro- S citermatutintis Veni, id eſt, mane. Ve- er ine Pertinn; fecit id eſt „ velpere nulius raninriin dixeris ,id eſt, ne dixeris: Et hæc ſiunt idirit per Enallagen figuram ubi pars Oratio- unr, ufng nis una pro alia ponitur. Cicero. giefinnk igſ Secandus. nutil n ſaun ir entit, l KEnd Guni Apud Græcos cleganter ponitur Ven- bam inter Nonmzinativum unum & Ge- nitivunm alterum: ita apud Latinos: inter duos Nonznat:i vos ſolet poni v. g. .,. 1¹ el.: ¹ iri Riik Fies Nohilium tu quoque fontiuna, 4 pe . . ve nin D Forat. id eſt, Tu quoque ſies fons nobi- . — Emunn lis. NN. . vekrnneer 1 0, àAdjeltivum Neutrum venuſte jungi- deen⸗ 8 dir tur Subſtantivo maſculino aut feminino. vprN, M Ur, vVarium & mutabile ſemper fſœmins, Vleret Niwtne 16. , Pat , e es Et alibi: Tutiéſimam bœnitentia confoef- mte o: Quintilianus. Et alibi. Triſt e lupis 19 4 Kabulis. = 6 Men, Mg B 44 iec 128 Arti Oratorig. uartsse, Adjecti vum apud Cræcos Sisbftsnti- e ponitur & more Sabſtantworum conſtruitur: Latini eos pulchrè imitan- tur dupli citer. Prim onunt Adjectivum loce Subſtantivi u gquten pro aqwita- te: v. g. Sic Pocta, Pirgil. Servantiſßimnue qui, id eſt, nſtus honeſt um pro honeſtate binm pro hietateſerenum pro ſerenitate, Verim pro veritate, ſiniſtrum pro infeli- citate. Secundo Adjecti vumn ponunr in Neutro pluralis numeri & Subſt antivum in Genitivo. V. G. amar curarunm,jid it, mmara curz. Horat. Sic. arduz e- Tuem; incerta visrum; opaca warzum, blana camporum. Luintus. Eleganter appeoniturxr Adieckivo Ca- ſuus genitue ; ut Abſtinen. becuniz, Abundans corporis, Cœrus Inenrorum, Candidus Eloquii, dodtis Choreg „Zit- ferarum, Nimius animi dusnimius imperii nimius ſermonisz, zid eſt, iracun- „ id eſt, Severus, id eſt, Loquax,ple- nus fori, id eſt, inter lites Verſatus, ple- imi, rapula, iræ, nego- timoris &c. barcus irarum, Parcus nus litinm, an tii ſomni, ahße se mlr l “ Gl nrclre W 1 Atummnt⸗ iffnulnm h. ſemienumu! un Mue, Wnn umm nimn ia nd c ⸗ 7 an mid ei lihtſn Se nee, ptllariur inſtwiz iitinn ina 1 nng ſnnt, nnſufnumg, D 6 ner Minni Hin ie lin. n, g Vin. õ 1tAfuenpen 1, Cg ſonn ,NChru, mnini, Geſt,u9O , Ccluen, bek, lepuß livenin/ niil, . wMi i nunſeag S Pars I. Cap. II. Qratt. J. 129 parcus oris; reus voti, id eſt, deber ſolve- re vorum. Idem Claudianus Cicero X / Sextus. Verba admiranadi, appetendi amandi, privandi, conſequendi, barticipandi, ab- errandi, ineipiendi, deminana! abſtinen- di junguntur apud Eræcos cum Geni- zivo, quod præclare, Latini imitantur: V. g. Abiſtine erarum, calidæque rixa, deſi= ne triſtium querelarum Virgil. Fallor a- nimi. Plaut. Adjedktivis Græci adjungunt Infini- tivum hoc imitantur Latini. ſed fere tantum Poëtæ, & Primo apponunt In- knitivum Aktivum, ſeu Neutrum Ad- jectivo ut Horat. Amicus ferre jugum. cereus dituere? doctus ludere; durus omponere verſus? Facilis dare piger ire. Secundo infnitivum verbi apponunt Paſſwvi vel Deponentis, Adhectivo, as audax perpeti: blandus loqui celeres ve- hihoræ, tereuss in vitium Kelcti, Idem mitior aſpiki frons, fiuvius ſedulus labi. Octavus. Pulchre Latini imitantur Græces illa F 5 on⸗ 130 Axrti, Orntorie. conſtructione, in qua verbum aliquod- apponatur Infmitivo quod- ſir dupici- ter. Primo apponatur verbo Infiniti vas: Activus aut Neutrias verbi, ut Amo Vi- vere tecumi neſcende promere vina. Se- cundo apponitur verbo Infinitivus Paf- ſwus aut Deponentis, ut Amar dicigaun der aſpici,; annnis, capi, &c. Ideme Naonsis. Multa Adjeftiva laudem, vitupera- tionem, patriam, gentem, nomengvel partem ſignifieintia Accuſstimim Ie- unt apud Græcos, idem Participa W+ werba. Latini imitantur hoc frequentil- fime intelligendo ante- accuſati vum parsiculam Secundam, autt aliq;wid ali- ad. ut auétus opes, id eſt, ſecundumm o- pes; cuna pares fratres, id eſt, ſecun- dum cur Ra recta caput nube, &. Hæc ſuſſiciant de conſtructione, plu- ra colliges ipſe legendo, pro fine tamen: moneo, ut Orator ſe exerceat unam e- andemque rem pluribus modis efferre- Deinde ex iſtis aptiorem ſeligat, ſie co⸗ piam acquiret & ad latinæ linguæ gra- tiam perveniet. Qu. leI3 rl znh 15 uhmo l , ulin chn en Kne 6guri Wenn . u Mdns X. ( blris 1 gne knerire lb e ir Auume A „ Ni i n Nd nnannneii , ſepnu haun 4 1 7 De agu erhen egeod ee Qũ X 5 TIO II. R inn⸗ In 4u0 onſchat blana Plocutio. aANd r Blana Elocutio eit quando verba & Plana E- nmt S modi loquendi ita clari ſuut, ut ab. Au- locutio⸗. nulinu), ditoribus facile inrtellig „ plane lhſtkng e ſ acile igantur; plan nnniie enim dicere, eſt clare dicere, Hinc illi Repre- iſeeeoen, ſub reprehenſionem veniunt, qui, ut henden- fubtiles & acuti videantur, orationts di qui uß ſuas aut Phraſibus & inuſitatis verbis aAaut ſenſibus obſcuris, ira infarciunt, in Vluten e agd intelligendum candela iudigeas, cer- rmmIID te extremæ dementiæ eſt, loqui adali- Mrgeinnt quem && ab eo nolle intelligit Suadetur 9 uen medh tamen adoctis viris ut juvenes quoad amn uhi fieri poreft tum id deſcribere & cum in- me ANGin genii oſtematione adfectent, omnem- NHHα que ſuam gloriam in ca ſitam arbitren- Sat ſemdua tix, quod magnifice & phraſtice ſcribe- rAd H Te poſiint, modo- phraſes quærendo. mhek ſenſum &ι tcaπ. non petdant, facileenisn Ernſruin ubi judicium maturuerit, detumeſcentt * roft ner & medium invenient. 6 Hancaran Ut ergo planc loquaris, hæc quatuor õ obſerva: Primo Longas parenthefſées & Nen llen G K equentes non uſurba Secundo Abftru. 3 ſas phraſes & modos loquendinon um- wur A— umliel tatos rcjicere. Lentio Acumina crebra 3 inepta cvita, Quarto. Membra & perio- dos ultra juſtam meonſura non cxtencde. 4. F 6 Q.- 7 192 Artis Oratoria. Q ÆS TIO III. In quo conſaſtat oxnata Elocutio. Otnata Ornatus Elocuzionis in multis ſpe- Elocutio Ctari poteſt. primo in verbis ſingulis Se- tcundo in verborum conjunctione. Ter- kia in numero Oratorio Qtsarto circa in- cipientes Syllabas & nientes perio- dum. Quinto circa ſiguras. Sexts circa e affectus. Diſtinctionis gratiæ de ſingu- Nea Olun an lis quambreviſlime ſigillatinan: miklel VWomodæa ornatus in verbis ſingnlis s In verbis . Pectandus, n ſingulis. erki auib Oratio conficitur vel bum 1 ſimplicia ſunt ſive propria, vel translata Prmn ed 3. ſive impropria. ſimplicia & propria mumr ut ornata dicantur, has tres virturtes zi hn ih habeant, ſine uſitata, ſonent optime, rxem maxime exprimant. Uiizata ſurnt illa quæ à bonis Authofibus uſurpan- tur. Optime ſonant primo Superlativa, ut conpecus veſter, multa juzundiſi- mus; Secundo Verbalia, ut domianatrix ülime animi cupiaitas, pro Domina. Tertio mwlir me Compoſita ut conſcelerarus, conſtupra- Attütimen 5 2 — e 4. re, & c. TWarto. Qus habent plures El- uatienler labas. ut tempeſtas pro tempore; mode- lllare ratio animi pro modeſiia. Quinto Qus alum lngiores haber Glaèas, ut, princeps a a 1 4ℳ6 .B hun N I tonge n, asen, khni nt mnittgl Acerthdnre . andgut. . We 4 ugng denee m nrd DU . eſ 1 e belbartmn⸗ . n.. . 4. . 0 Pümi, sCruid ſet Ne echihrluumer n us es innn Etn lurm ori 5Aakonbes tin. unr vn e n, niig nl, r Aini omz. H rse Ai, Mhler en 1oNi N. , lf O X . is 0 Rhetores. Pars L. Cap. III. Qucſz. IIl. 133 pro primus, quamquum pro licet. Une verbo, illa verba ſunt ſonora in quibus vocales ſunt A O V,. Molliora & deli- catiora illa in quibes I E frequentius quæ vero verba mazime exprimant rem, judicio uniuſcujuſque relinq uitur., Ita Clementia melius exprimit quam lenitas; perditas & préfigatus, quam malus: exterminare melins quam ejice- re, trucidare quam eccidere, extraciare quamtorquere &c. De Alienis ſeu tranſ- latis nil attinet dicere, ſatis de iis paſſim uomoäo ornatus in Cenjnnätione Verborum Pectandas. In conjunctione verborum erit or- natus. Primo, Si apta Vealium & Con- ſonantium ſtructura fſervetur. Qnod ad vocçales attinet; primo vocalium con- curſus eſt fugiendus freqaens. Secundo ne eadem PVozalis & præcedens verbum finiat, & ſequens inchoet, exaſperat e- In ver- borum conjun- ctionc. nim Orationem v. g. ampliſima actio o- ritur: Maxime tamen hoc vitandum eſt in A & E. ut autem kHoc fiar natura vocalium eſt cognoſcenda. Ergo con- carſus A & A faciunt orationem hiul- cam v. g. ad ea arma accingimur. A & obtuſam, ut, diligentia inimicum F 7 vicity 15 Arti, Oratorig, Vicit; à & Uinſuavem, ut, Sylva ari- zur. E& A minus diſtonantzut ris: Voluntare ad beiunm : Vi. I & A ſhavius audiuntur ut, proſtrati ad tedes jacent O & A' inſuavia ſunt, ut, agub eninas zuli. O& E. mollius corfcurranht, ur, reprehenſio xigisa non nocet; O& ab- ſona ſunt, ut, ſine modo injiunis. VSA. pulchrius ſonant, ut, arks adfcenſu ar- diss. Tertio, Vocalium breviuim & te- nuium vitanda eſt mukitudo, ut, ſpecies progeniei. Sed in his nec neglientes nec diligeutes niminm cſie oporntet, a- llas ſingulorum verborum ſingulas Syl- labas anzxie inſpicere, quæ tandem Ora- tori libero & quam intolerabilis eſſet ſeryvltus?. Quod Conſonantey concernit bene monet Rhetor aſperum eſik concur- ſum, ſis præcedens verbum finiat & X ſequens inci, at, ut, Exereitus Xerxit: Item ſi Sincipiat & § finiat, aut ſi A Kniat & Xincipiat: ur Arsz ſtudiorum, Rex Xerxes II. exit ornatus in con- junctione verborum, ſi monoſyllaba multa non ponamtur ſimal III. 1 nomina aut verba brevia multa non continuentur, ſic enim compoſitio ſie minuta & conciſa IV. S nec longa verba multa in unum conglobentut, adfe- 5 „ 4. * ( en h Erfam ſnu 0rn Nſen Sn Arummn1 4 A ohauln mMo t (etnen M. NNA n Ean id ame liinſe nmiͤni , 1 W Eüt tnu Iu ſhrün inn de in 4 IN4 eoers I Cap. III Qeſ. It. nyßse H „adferunt enim tarditatem, Plura leges apud Soaret. Hb.3. Cap. 33. . n Vcauſtam etiam facit Orationem e uin ando veces certe. vel anteponuntur GS,HS vel poſtponuntur, quod in Otationibus: In H paſlim bſervare potes 4 4 AWomoda oynatus ſie in numero tuien 1. OCratorio Peandus. . MeiI umerus Oratorius eſt quædam In nume- Uninihi ,i menſura & vecum coordinatio: ur hæ 10 Ora- nein öngis brevibaſpuc Syllabis conſtent, 10110, hun Rees quæ voces vel partés ſenſus faciunt, EmIIE vel aliquerm ſenſum, ſed prudentem, rgetnhe. vel perfectüm & integrum. S voces unik aliqua partem ſenſus faciunt, voca- tur Comma ſeu inciſum, ſi aliquera n em ſenſum, ſed prudentem, vocatur wem- emn d em brum ſeu colom, vulgò dus puncta; A- Comma Nbniu perfectum & integrum periodzes vo- quid? n Ie catur. Comza eft pars ſententiæ ſeu- Efür, ull eiocutienis ex duobus vel pluribus ver- r in kubmm bis conſtans mihil adhuc perfecti & abkbkk “ Gema ſoluti ſignificans v. g. Etſi verior Iu- Qkoeu. Inmflu Adicesz: Duplex efk- comma; aliud eſt Pck. 1 In I I mmbri afftualis pars, allud parsmets- Etumus a bri potentialis: notatur zomma virgula ireonekin per moôdum mediæ lunulæ inverſæ ( J In N ut queridiamus docet uſus. Longi- alhan, tudo ejus proprie ſumpti. ad ſeptem . Syllabas 4 Memo- rIa Localis. 1 6 Arzis Orateria. 4 SylHlabas longat extenditur aut ad bre- ves quatuordecim, quia cum longa uæ vis Syllaba duo faciat tempora, poſ- n Pro una longa breves duæ ſubſti⸗ tui, Sed in Syllabis numerandis teren- dum tempus non eſt, aurcs crim terſæ 22 & poliæ de omni fuperfluo & defectu facile faerunt judicium. & hac in te op- timus magiſter ſit uſus. . CAPUT IV. DE MEMOEIA. N Emoria eſt facakas aninæ reti- ens ea & conſervans quæ cogno- vimus & impreſſimus : pulchre à Qic. Theſaurius & ſinus animi dicitur. 4 Cauſino, horrenz mentis; ab aliis. Tra- rium ingenii, giti in illa quaæ wolaumis deponimus, ut bro tempore recipiamis De hac multum loqui conſilii mei non eſt, ſiquidem ea contenti eſſte debemus, quam 2 Deo accepimus; nec ulus ſibi Per præcepta ſi caret, formabit. Solent tamen Rhetores multa ſuggerere auxi- lia, ut quam natura nobis conceflit. Me- moriam excolamus, amplificem uſque; Suadent omnes & docent loca ſibi quædam ſingere atque imagines, ſive nota ædificia, ſive caſtella, ſive alia ſpatia Arzangne tfmullau kuce 4 u 1. Ma bii eIr anciechen .. Itenn, Nl Swriin eztürue ſe wruman n Dulaleit ndien iminnrds 1 41 arin,en uI ) ler 3 Aer u iachu Eclis rnine Aotlens Aranr. Nlmnu: Ale Phugrunmneetn Unezti, Dtli 4/ i Gn A. r nzm, cun lN cnlde õõ incg ee in t e rnd. N hl iupeck 4 wbi aneli. Hmmyliten h Corn Hei A Ar inins e itlh rin n e⸗ 60 Pars I. Cap. W. De Memoria. 137 ſpatia, quæcumque concipere animo, atque in eorum partibus certas rei di- cendæ partes collocare, ut ſic viſa aut revecata loci parte, ſtatim occurrat pars rei, de qua dicendum eſt, & hanc illi Memoriam localem ſive artißcialem ap- pellant, camque Ehetoricæ partem eſle volunt: Utarur hac ope qui volet: mihi Præſentiora videntur auxilia, quæ ſe- quuntir. Sðèð Prino. Ut Orationem commenda- mus memoriæ,„ poſt invocatam Dei opem, ſemel totam prius legat, ut quaſi confuſam ejus habear notitlam: deinde per partes ediſcax ; nec facile ſaltat ab⸗ una parte nondum plene poſteſla, in aliam. Seztendo. Quia tempus matnti- num longe commodius eſt ad diſcen- dum quam meridianum & ve ſperti- num, ideo illud curæ ſit : tamen per quam. utile eſt pridie veſperi priuſquam dorm tum concedas „ ſemel & iterum percu rere ea, quæ poſtridie ſunt ediſ- cenda. Tertio, dicerem ut curet intelligere, Ai intellecta facilius hærent & fortius, ed Rhetori loquor qui ſine dubio nihil declamabit quod non inrelliger. Auarto; proderit multum ex iiſ- demn chartis, in quibus compoſiimus, edit 4 428. Artis Orazorez ediſcere; quia ad pugnæ loca & partes jam aſſuevit memoria, hune ſeimus, que in chartæ angulo aliquid ſeriptum ſit, æque adco ſedem verbi cujuſque quaſi oculis tenemus. Turbatio verò & con- uſio, ſi in alia charta ſeribas & ex alia diſcas: inter dicendum enim utriuſque chartæ imago occurrens „ diſttahit & confundit anitnum portantis. Auinto, utile eſt, ut ſi qnidpiam diſticilius addiſcitur, illi loco aliquod ſignum vel notam aliquam apponas, cujus admonitu citius occurrat, & infi- gatur. Sexto, Puto utilius eſſe ſi non tumul- tuarie ſed declamando ſtatim & cum eſtu diſcat, eumque ſenſum quem jam inſixit alquoties ſecum revolvat, tum demum uſterius pergat. Breviter, Maxima fabricandæ & ſer- vandæ ſibi memoriæ ars eſt, indies ik- lam exercere, aut ſaltem ſæpiſſime: quia otioſa diu & ſine uſu hebeſcit, &inf de- lis efficitux. . R 4, un N ſ t en NN alg les 4. hre 4 ein d Kiulai lientinen Utir AENe, Aunt mnenmt let, uſfiif⸗ ur, Hiodn Num un gpen anincerinr, Ein rüigckelmm ue Pindu ☚ Wlain n ; Deomrrhe,n het um irult. emel, D lhen gnr libebeler, kne 1 . ORATORIS EXTEMPORAN Sens BREVI A RII. PAR § ALTERA. Lu⸗ circa Prax⸗ in in ſpecie occoatur Pociſimiame. unk er . uumfel ier alr l Auz 4rt100 ertet u E lann lu tod (Mu emm — . n, n A⸗ W to mu ingu hun D , , a. r luan ☚ en iat en . 1141) FREYIARII ARTIS ORATORIX. PARS POSTERIOR. Deogenere Demonſtzativo & Deliberativo. Tanac ame onunr g , rfe ulrs Prcehta, FP (i, ad rem. tatione componenda - abunde ſuf- fieere poſſint. Oberioris tamen do- cCtrinæ & claritatis Cauſſa, ad particu- laria deſcendere volumus: & poſt oſten- ſos fontes, rivos etiam demonſtrare: Ur ſi forte aliqui minus felici ſtudio artem in genere ſcriptam non penetraverint, ſaltem hinc laboris fructum colligant. Quod utique gratum eſſe nemini non poterit, cum illud jam wivimus ſecu- lum, in quo cum Orationibus nihil non inchoatur, nihil non perficitur. Nam & naſcentes nos Orationes excipiunt & mortuos deducunt, & mmenſæ, hoſpitia, fora, congreſſus ac ſinguli fere motus Orationibus perſonant: ut noſtrum fere loqui, ſit elhqui, atquè adeo nullibi non ſedem ſibi Eloquentia cum libertate & theatrum eiegiſte ha ætate videatur, 14120. . — 4 2 142 Artis Oratotig. 1 Mrm Hæc autem inſtituti noſtri ratio erie 6 cAlaßet Unſtitutio, Srarepra prius dicam; juxta quæOra-— 4 0 ratio. tiones Demonſtrativi ac Deliberntivi re . . . 1e generis componi debeant. Deinde Pra- m Man 12 . . es ſubjungam & præcipue in genere 37 zmmſlen Demonſtrativo, quia genus hoc crebrius lrringn eſt? poſtremo fuppellectilem dabo ex ulnn gl Sententiis, Hiſtoriis & aliis eraditio- un mibus „quibus in ejuſmodi Oratiunculis e ien eh conficiendis maxime indigemus. SddJd Narb Prius in communi docebo; ex quibus nütti præcipue locis Argumenta nwenicnda e lrhnm Aint pro urroque genere: & quibus mo-. “ E. — . . . nd hyurm dis Oratiuncula facile poſſint oomponi ac diſnoui . nn fuhma IPon. i luAllint. = rhiunzine X quibus locis præcipue Argu- Cenker menta inyenienda fint in urroque ſur Memon- QÆιsSεr1â1ο I. in a iu, Ktrativum Ex qasibus locis pracipus inventantur Keriinni genmqulg. in genere Demonfrativo. kinn, m Genus Demanſtrativum in qiro lan- Adamus vel vitsperamus. Laudamus bo- nurm; utile, ucu dam Vitupera mus ma- Sum. Porro, laudare vel vituperare pol- ſumus, aut perſonas azut rer: De utriuſque aliquid diſcincte. Per- ihun B tninlinie n Mn ee fenir Niſeg hen. Derleg, Nehre ih n tu rarhin Pündloe nit imu Cii dch, tgde Nimemn Imentd . ur. Aginte Dcle lin anan V74 is rrnl inr e 1I0 1. õ . mmnin ſ Nu. LulddnEH elmnnut, l urin, 7Vrheunt N. Pars H. Cap. I. Qusaſt.I. 14 PDerſonas laudaturus maxime argu- Laudamus menta ſumes ex Cassſſis, Eſſectis, Adjun- Perſonas ctis, Comparationt Similitudine. Sunt ab Adjun- verò Adjizndbfta perfonse Patria, Majeres. Ris Perſa-. Farentes, Bona anims, Corporis Fortu- næ. na. Ie Paixia Conſiderandum eſt, qualis ſit ‚clarane & magnorum Heroum ge- nitrix, an obſcura, quam ferax, quam ſplendida, abundans, ubi & quomodo ſita. In Maioribius nobilitas & res præ- clare geſtæ. Deinde in ipſo qui lauda- tur „natalis dies, & ſiquæ laudabilia aut prodigioſa nativitatem præceſlerunt. I= Teritis. Ingenium, indoles, docilitas, inſtitutio, proclivitas ad virtutes, ad slia, &c. In Adoleſcentia, mores & ſtu- dinm ſeu virtutis & ſapientiæ, ſeu viti &ι ignaviæ. quomodo vitam egit aqud quôs, ſub quibus Præceptolibus „ cum quibus æqualibus, quibus artibus & ſtudiis vacabat. In Juventute, genus vitæ, fortunæ, bona, ut honores', dignitates, facta præclare geſta, virtu- tes. In enelzute, conſtlia, pietas, mor- bi patientia, conſtantia in bene cœp- 115,„ &c. SedAdverte in factis vel operilus lau- dandis vel vituperandis bene ponde- randum eile quale Opus ſit, honeſtumne an 444 Artis Oratorig. s.n tarpe,tetilene Reli, igioni Patria aut alteri, an vero noxium; Facilene an diffi- cile; juoundum an moleſteim. Quid vero ſit honeſtum eſte, urile, ju- 3 tmwendum, infra dicam. In Rebus hoc uni- 1 gehms Um verſum ſpectetur, ut rei laudandæ vel cmieyun vituperandæ partes diligentiſſime in- „* e 4 quirantur: Rurſusexaminentur Gene- ra, Species, Cauſa, Eſfelta, Contraria, Ad- juncta. Porrò res Naturales, item artes, Ningua, virtutei ſciehtiæ, laudari vewitu- perari ſolent ab honeſtate aAut turpizndi- ne, à Cauſſa eſpciente, 4 neceſſi tate, aut contra ab Miat velà damnis, à facili vel dificili, à circumſtantiu alüs, c. Inſulas, Re- Sic Urbes, Caſtella, 4 rces, commen- Sioncs, & c. dantur entiguitere , 2 Conditorilss, à forma:di litu, partibus, zdtfciornnma ſtra- Aura, asris Tementia, fertilitare Joli, a- vn bandantia rerum, aà Fuminibus quibus irrigantur, 4 Civium moribus; a S&t udiis, Operibus, 2 Politia, Senatu, relns geſtis, vituperantur a contrariis. Lnſula, Regienes, loca alia laudantur 4 Birnſigara amnplitnaine,antiqinitase; in- zolarum, a Regibus, Ducibus, a 3 cultu Rr- ligionis, à ferrilitate, fontibus, a uis ſtag- nis urbium fr equentia en celebritate, ab inſtitutis & legibni, à rebus geſtis, & e. Anbs- mnlrlen uiißs⸗ Prps. HI. Cap. L. Quakt. HI. 14 5 Arbores, Pantaæ, Herba laudantur à nomine ſeu Notatione à formis, dà loco, ſubi edto, & adjunkto tampere, à virtute, ln hlie es Effeltu. unieo riamin Rentet ab orta ſeu ſe atu- Mnn (ltain , H rigine;ab amnlirztatne,colore natars a- Elbernden . 74: 3 velocitate casr, , 4 loci⸗ nobiliori- ſfiglaneh M bus per 724 Nuunt ²¾ biſcinm generi- Nendinn bus, copia, lJalubritate . al dedtitns. . è laudantur a ſitu ab iis quæ in hutmt,atin . ilis naſcuntur ut herbis, arboribrs: vel . 7 — 2 . gege zuſtn Zua efodiuntur, t metallit, à feris, Aiia uen ien 1 in illis degunz, ab Arcibus & Tirribus, . N,A ufaide A in ipſis ſunt: a fontibus izde ſcatu- 8 . rientibus, a rebus memorabililus aut Fele Auu, nnet trodigicße: Wi ſa Fis, t, 6Clrmi6 niben Adfamnr. , nis ſeniit WES TIO II. ,RenliOh Er quibns locis pracipue Azgumenta unmtuiln YJunt ſumenda in genere Delibei ative. , Cnieth Deliherativum genus eſt, in qno de iu.. rebus futuris, quæ in poteſtate no! tra Drultinlu ſunt, quæ què invenire poſunt & non Gead evecnire, deliberamus, Nobile & Civilke Mlug genus dicendi; dwabers bartibns conſtat; . mihezſll, . Su aſione & Diſſuaſeme „ Sakaginges bao- GunHναò nusz, diſſademr maliam. ,eh le Argumenta potiſſimum in hoc ge- ℳ nere quærenda ſunt in Cauſſis, Effebtis, Cenſegsentibus, Coztrariis, Adjiunctis, Arbores Plantas Herbas, Flumina. POntes. Montes. Delibera- tIvum ge RUs u4. 146 Artis Oraztorioe. Comnparatione. Seu ut clarins loquar; capita univerſalia pro Argumentis in Saademus: Peliberativo genere ad ſuadendum ſunt .C. . A neceſſario; ab honeſto, ab atili, jucnndo, Aglorioſo. a juſto, à poſubili, jacili. Ad diſſuadendum verô hæc. A non neceſſario; aà turpi, ab inutili, ab iniucundo * bericuloſo, ab impoſſebili, à diffecili, à probroſo, a moleſto & dam- Portò Honeſtum illud dieitur quod à Honeſtum Deo ac Religione vera commendatur. quod recte rationi, quod ſanis legibus. quod Sapientum dictis ac monitis con ſonat. E contrario vero Inhoneſtum ſen turpe, quod Deus, quod pietas reprobar, Inhone- quod ſanæ rationi repugnat, quod ſtum. ſanis legibus, quod ſapientum dictis ac VUtile. monitis non congruit. Utle illud dici- tur quod bona animi vel corporis vel fortunæ aut acquirit, aut auget, aut Inutile. conſervat: Inutile quod ad nihil horum Jucundum. conducit. Zucunaum eſt quod animum Injucundũ. voluptate perfundit Iajucundum, quod Neceſſa- nihil voluptatis habet. Neceſſarinn il- rium. lud dicitur ſine quo vel ſalus vel liber- tas vel Religio vel aliquid aliud eſſe non poteſt, vel quod neèeſſe eſt ut fiar, alias Diſſuade- Mius. nni Pars II. Cap. II. Quaſt. I. 747 fanc rcktiean alias multum nocetur. Poſſibele eſt quod Poſſtbile. u, n iymm, Dabet candſls, àa quibus fieri poteſt: Fe- wiſuitnini cile, quod ſine labore niagno, Diy Rcile; Pacilc. Gura & pretio. Difficile. lat , Probroſuam, ex quo infamia ſequitur, Probroſum Ri ag ,, Moleſtam, quod aufertv* oluptatem ſen- Moleſtum . ei, 7 4 ffuum volanitni, quod tædinm vel faſti- unnl o. dlium generat. int Adverte verò diligenter Oratoti con- hinzß⸗ ſid andum eſſe in Suaße one vel nier- inifid Fone quinam & quales Auditores ſint; Nam 1 Generoſi & Nobies, tune InaxI- 6 Nulchetnc me arsumenta ſumenda etunt ab hbons- eNnum enan Kto: S 7erO Pplebeji animi & mechanici g maxime ab tili, urtili enim hoc genus hominum maxime trahitur. CAPUT II. 4) ofene ein, SS n, I . . . . DeKe Dipeoſitione Orationum generis De- monſtrativi & Deliberativi. 1 er m Nn 1 uun P Ræterea enquæ ſopfa de Di Poſiria- nlacl “ ne diximus „ mihil ſpeciale hic oc- O . currit; de genere demonſtrativo hoc ga⸗ u⸗ ℳ“ſolum addendumcſt, quod cum ſit per- . nihe J perua Narratte cum Am, lißtatiene; lau- . un⸗ o dando aliquem ſolemus incipere à Fa- uli tria, deinde laudare à Majoribias, à Pa- rentihbe. Conmſangnineis, &n Fanmislia . r2 uIUA⸗ Decem ponendi. „ 144 8 Artis Ofatoris, utriuſque lIimneæ. Poſtea nativitatem de ſcirbimus, tum Pueritianz, Adoleſcenti- am, In ventutem, Virilen ataten, Sene- öbtutem denique mortem, atque ita quem ordinem vita habuit eundem Oratione ſequimur. Aliquando vero accepimus unam tantum; vel aliquot virtutes lau- dandi tota oratione tractandas, atque ad eam vel ad eas alia honeſte geſta dedu- cimus quæ poſſumus, prætereundo Pa- reg laudes, Generis, & Familia, &c. Sed Dezxem modos ditponendi vel confi- ciendi Oratiunrulas à Nrotericis colle- &tos præponere inubet, in quibus ſi ſedu- Jus te exercere volentis facile in Orate- rem etiam extemporaneum evadere poteris. 6 . Modus primus eſt, Dum voles Gratulari, Saiutare, Vu leædicers , Propinare & alia e juſmodi præſtare. Primo rationern ſeu Cauſſam invenias propter quam id facere velis, Deinde rationem cum propoſitione in Syllagiſmum diſpone faciendo Majorem Minorem, Concluſionem, ut ſupra dixi- mus & facillime paraveris Oratio- EXEM- “ mnchige 64 Pgr; H. Cap. II. Mod. I. 148 EXEMI'LM., . — Diatott, 1 Velles v: g. Amico gratulari Nazalitia feſta, quæcicsergo ptius Rationenm propter quem facere velles & occurre ret hæc, quia amor impellit; Ex hac igi- tur ratione . bropo tione Cohficeres Rtiqtoimme hunc SPllogiſmium. E. C. Amor urget a- wenchanlsel micam nt Amiro debent gratalari. Sed boreteochei ego habeo tni an= rem. Erge. Oratorie lioc ſie facile efferres. Gratulato-⸗ 2 ria. ELABORATIIO. Major. Habet ſuas faces, habet ſtimulos 4 nglb Fœcuudus votorum AMOR „ & eco Nemstrl perurit, co Kceſſit uſque Amiei pectus nponeneun eie donec in Amici præſentia totum in vota „ totum in deſideria exundet. Quid vero peclus meum, nonne Amo— Minor. ris in Te ſingularis palatuum ?: quem humanitate hactenus non vuigari & favore ornaviſle parum fuit ; etiam plurimis & maximis beneficiis nutrivi- ſti, ſoviſti. Certe urſit & juſſit ille in Coucluſio. amiciſſimum conſpectum Tuum pro- D uni e dire, & hoc tuæ benevolentiæ Domi- d ee cilium, ſiquidem re non poteſt, ver- rn i bis apérire commendavit: Obſecundo ll “ aperio „ & cum has Natales Chriſti crias tibi cveniſie felices gtatulor tum 6 3 à Dee Reſpon- ſorlia. Major. Ratio Ma- 30ris. Minor. Concluſio. 170 Arii Orateriz à Deo rerum & fortunæ arbitrio omnia fauſta apprecatus annos etiam meos in elicis vitæ tuæ prorogationem depeone. RESPONSORIA. 1 e Qui vellet gratulanti reſpondere, 2 hunc Syllogiſmunm inftituere v. g. Gra- talatio Amici gratißima eſt, Tu Amicsts grasulaxis. Ergo. Oratione ſic tractabis, EIL ABORATIO Nullius quidem vota & ſalutis appre- catio grata eſſe non poteſt, ab amico ta- men qui venit pectore ſolet eſſe ſemper glatiffſima. Ut enim preticks n0Obilius pretium ad jicimus, quande aurum adji- cimus. Ita quæ amore condiũtur ſi bona funt finnt optima. Jam vero à Te quid non amere plenum prodirè potuit, qui totus amor es, & amoris mei ſingulare E- logium. Aperuiſti hodie pectoris dulce Sacrarium, & me novo favoris radie rur- ſus perfuſum beavifſti: Feciſti qued prior facere debui & in amicitiæ certamine me longe ſuperrior triurn phare pores. Quid ad gratiſſimas amnoris tui voees ad'iciam quia majora non poilum paria tepeno B VIve erlehim Mdd „Noh urir nm e zPnwinet e, — 2 hn PearII Cap. H. Mod. II. 151 Vive & vale ſemper felix, ſemper meus, nunr ihinige quem temps inter nos inchoavit a- Vanoserinn geg; ee e morem, æteinitas conſiguet. cgaunncen Adverte hic Priv, quod ſi fuſius loqui voles propoſicionibus tuis hoc Norta. 0Non eſt, Majori & Minori, &c. plures ratio- nes, confirmationes, ekornationes ſub- junge. Adverte Secuande Quod ii qui erudi- . tiores videri volunt, communiter ratis- nes Majaoris aut Minoris per Sentent ias C& aliorum diötforia efferunt. Quanto ehn aurem cultiores erunt rationes, tanto Kälk reler eu. H etiam ipſa Oratio plus habebit gratiæ. Adverte Tertio Communiter in ofu- cioſis Oratiunculis loco Coneluſionis ip- ſam adfeétns teſtiſicationem poni, ſer. vientem ei tei, quam: aſlumf pfiſti, urſi gratularis g gratujationer m., ſi ſalutas ſalu- tationem ponis in Co neluſi, one. Secundus Modus. Quando immiutantur partes GNo- re gißni, & primo loco particularis pro- . klert . poſitio ponitur, ſeu quod idem eſt Mi- eD eoy: Deinde univerſalis propoſitio, ſen Major: vel ante vel poſt Concluſionem ita tamen, ut ſi Concluſio ante Majorem poſita fuerit, rurſus reparatur aliis Ver- bis in fine. „2 G 4 ExExEf Salutato- ria, Minor. 172 Arti: Oratorig, EXKEMPLUM. Si velles v. g. Capitaneum primo in- gredientem Capitaneatum nomine alio- rum excipere, hanc pro fundamento ſimplicem rationem acciperes: Lætamsr Talvits ingredisrie, gzia hoc aſſeq uimur quod eptavismtes, Syliogiſmum forma- res ſic: Aui aſſequitur quod optavit, jiere la- tatur;, Sed nos, cum incolumem Te accipi- mus, aſſequinaurs quod optavimus. Ergo Oratorie ſic: ELABORATIO. culos noſtros hodie primum au- ſpicantes ingredieris. ſed in animis om- nium & votis pridem habitas : M. N. Idem ipſe Dies qui te feliciter Capita- neum noſtrum denunciavit, deſideriis noſtris impreſſit, unde de Te unice ſolli- citi, hoc in votorum ſumma portare- mus Te incolumem accipere ; Sæpe lentum accuſavimus Solem, quod eum moraretur diem quo magis appreca- tionibus hominum & applauſu, quam curru hanc urbem & ſedem invectus, nominis tui magnitudine exornare in- ciperes, qnam ut à Majoribus aeta⸗ gu lee A 1 6 han Pars TI. Cap. II. Mod. I. 153 Gllie liſſimè derivare poſſis, in hoc tamen maximus es quod menſuram magnku- Cturmn tihes dinis tuæ totus in te habeas & fortu- uIie nam quantamcunque animo & meri- en ie dis exceſicris. Ecce vere deſideria hodie Major Ge, felix coronat eventus, quando Tc Sal- vum nobis, quando fauſtam explicar. Et quis votis ſuis ſubſcripſiſſe Numen non triumphet: qui voluntati diutur- Conclu- pigen h N, qui ſolicitis animorum curß ſatis- ſio factum efle non vehementer gaudcat. 3 hurknmz Nut Gaudemus, certe, triurmphamus, & MI ucm hodie ingredientem ſalvum feli- cem ſalutamus, eundem progredientem Qiin fauſtum. diu incolamem ut amare n yenerari cveniat, ſoliciti ut animes Coœlum imploramus. ,,. Aeeu Tertius Modus. ein rr Quando Coneluſionem primo lovo 3¾ ii ponis & . ei Majorem & Minorem ſuab- nn nectis eo ordinc quo melius videbitur: en Denique repetis Conclaſienem & facis mmnlmdeN teſtificationem adfectus, convenien- tihce en, Clen e . 10 nes 4 tn tem rei aſlumptæ. PROEXEMPDLO. dit Oratiuncula, qua Cancellerim Regni Polonia Georgius Oſolineky A nobis ſalutatus eſt, Pro cujus funda- G 5 mmeRTE& Saluta toria. Conclu- ſio, Major. Minor. 71544 Artis Oratorig. 17 . . 5 N——— mento hæc ſimplex ratio fuit. Saluta- mas Te, quia magnus hoſpes es & ad noſi ram tenuem Salutatienem audien- Aem Tnum dimittis. Sillogiſmus talis eſt. Latitia &ismori, opus eft, quando magni Viriſe demittunt ad te- nubs. Tu magnus ad audiendam fenuita- ens neſtram Te dimittis, Ergo » Orarorie ſic. ELABORATIOO Erubeſcefe debet debet coram Te Flo- quentia noſtra, Princeps Eluſtrifime, & pudore quam verbis exornatior Te hoſpitem orbis judicio magnum vene- fari: Felicitatem noôſtram Tua huma- aitate metimur, quod magnis aſſuetas aures ad aoſtram dicendi Infamiam in- clines: Et explicatam Principibus præ- ſentiam noſtrorum intra oculorum compendia contrahas, Ut natura in magnis miranda ſit, im pravis ſemper anabilior eſt, ita magni princeps quando Majeſtatem in auguſtias eolli- itis, forte magnitudinem ſiringitis » K amorem amplificatis; fit molis ja- ctura, ſed pretium creſcir æſtimationis, Anguſtum pridem nominis rei ſplen- dori Polonis calum, fuit, Mundus ape- rire „ „ Arund lelekuſe “ P4r: II. Ogp. II. Mod. IVv. r52 e rre debuit, ut illuſtraretur, Imo ipſe er 1 Mundi oculus Roma ad Polonæ indo- 4P une ⸗ lis radios convenire, & cui omnem pro- 4 4 e admirationem. Heroum frequentia ,n u ſuſtulit, cum Te vidit & loquentem . audivit, ctiam admirari. Quod Ferdi- lnt nandus Imperator & in eo Orbis Chri- 8) le e⸗ ſtiamis de Te ferret judicium, ſatis ape- inie ruit, cum virtutes, tuas Duciz titulo r zæſtimavit. Quo in Amore collocat et rPartria, luculenter annulo publicæ fidæi W quam tradidit, teſtatum fecit? Quo lo- * unh cORex Vladislasss Poneret, quandoto- Nnes ik, ties nomen & perſonam in Te ſuam öc transfudit, ad terrarum regna & Duces ongin circumferandam: eccui tandem obſcu- Conclu- kmfu in rum reliquid- Quid mirum igitur ſic ſio repe- nt npi A cum humili Salutis apprecatione ad tita. Srlkmin-. Majeſtatem Principis audacter vicini, mlig Atui nominis radiis tencbras etiam no- ſtras illuſtratum iri nequaquam dubi- temus. mni pün Quartus Modus., Quando facto Sllogiſime omittis nialelſitel. Majorem & incipis à Majoris Rat ioné, 1 udnemn HN! Es ktnÿ eamque ſi placuerit exornas vel confir- Nir lnud mas. Deinde Minorem ponis, cum ſuis minik ir itidem ſi placuerit rationibus & exor- i Motse nationibus. Tandem Concluſionem : un G 6⁶ . Vel Faſoria. Ratio Majoris, Exorha- 20. 156 Artis Oratorig. Vel ſi placebit pone primo Rationem Majoris, deinde ſubjice ſtatim, Concluſi- enem; Tandem pone Minorem, & rur- ſus in fine repete Concluſionem. EXBMPLVUVM. & velles V. G. Suadere non efle flen- dum ob Juvenis obitum, hanc rarionem invenires, quia maturus Cœlo propter irtutes mortuus eſts Syllogiſimum hunc faceres. Qus maturus Ceœlo licet juvenis mo- ritur flendus non eſt Sed hic &. Ergo &c. Ratis Majoris eſt, quia Cœlum non diebus azatis, ed à moribus annos compuiat. Oratorie ſic. ELABORATIO. G morte noſtro Cœlum, vitæ dies in Annos computare arbitramur, vehe- mentiflime nos ipſi fallimus & Cœli ingenium ignorare videmur, Amori- bus ætatem æſtimat & de immatura adoleſcentia maturos virtutum fructus frequentiffime deſerpit. Hæc miſcro- rum mortalium cæcitas eſt, ſua non nſſe gaudia, & in lætitia ſæpiſſime moœrorem, in mœore lætitiam com- miniſci: Ecce in mortali vira curri- mus omnes per plana & aſpera, trudi- . mur . . 1 3 B Mn Deo⸗ „ . N te me onnl H 6 hn, . — Pars II. Cap. II. Mod. IV. 157 Me z, e, . B n mur per ſumma per ima, mera fortu- 4 n næ S& tempeſtatum ludibria, ſine pace, * A üne ſolatio, ſemper milcri, ſemper indigi, donec manumiſlo ſemel quod Wr.. Serinus corpore, quaſi procellarum acg olenni theatro, innocenti vira & mor- einteen tec immortalitatis meram attingimus. ralumnnn Cur igirur, ubi pleroſque feliciter at⸗ minltnin tigiſle intelligimus, temexre in lachry- SUlefs mas ſolvimur: Cur locum qui maturæ virtuti debetur invidemus;: Nautam dinen certe ſeparata hyeme in portum feli- lr e citer evaſiſie neme niſi hoſtis fleverit : . us Crun & militem potitumvictoria, quis nifi Ginem inimicus doleat. Dolcar tuum occa- Conclu- l ſum N. N. qui Virtutis tuæ &felicita- ſi0. tis conſeius non eſt: qui mecum ſanio- NIIIOI. ris conſilii rationes inire voluerit, gra- Mj Crbmn we e wulationes parabit & pancegyres. Ceci Mnor, Petimm,Me. dlſti in primo ætatis fore, ſed bonus Un Nn Salvatori Tuo odor, Ad urbis & paren- tend, km tum ſpem adhuc immaturus, ſed r & irm jam maturus cœlo. Annis non atti- wiummin giſti Senectutem, attigiſti virtute , — mt Err M & quo cum mora temporis vix perve- . bh in n nire ſolemt alii, eo celeri innocentiæ lein imln curſu feſtinus perveniſti? Quid mul- e rinim n. tIS Parentem Deo; vitam æternita- orli na. de, immortalitate mertem, mundaum A Aeunl Cœlo permutaſti. Hoc morum de Te Hu 6 7 -= 158 Artis Oratoriz. innocens ſuavitas: hoc faeilis animi in honeſti ſtudium propenſio, hoc in Cœlum & Parentes pictas, hoc in ſo- cios pares amor ſuadent exiſtimafe Et ut vitæ inter nos ad probitatis régu- lam tranſactæ mentionem non in jiciam cujus eum ſocii fuimus, teſtes ſemper erimus; Qua mentis magnitudine mor- bum ingreflus fueris, quis enarrando ſatis explicabit? Oſtendiſti in juvenili- pectore virilem habitare animum, quan- do graſſantes per membra curtius & ante ambulones morris dolores invicta fortitudine ſuſtinuiſti: Atque in ma- ximo febrium æſtu, nonniſi in Chriſti Salvatoris nomine ſolatium poſuiſti. Vere Chriſtianus Athleta. qui & age- re honeſta didicit & fortia pati non ignoravit, qui defiwis continuo in Fixum cruci oculis cordis tanquam in patientiæ Magiſtrum cedro dignas & auro voces emittebat; Eo, inquit, Chriſte ] ESUà tuo pendeo nutu, ſi mori jubes, lubentiſſime morior; ſi vivere placet, tibi vivere non re- nuo: Cærerum in omnibus ſanctiſſi- mæ voluntati tuæ ſubſcribo, & me ex aſle dedico. Sit Heros ille vixit vi- tam: Sic Heros mortuus eſt, & juve- em adhuc occubuifſe lachrymabimur 13. aalluin Ne lus, ansg i Se nd ſu) (ones Kr her Nen e Lenae uin = Par H. Cap. I. Mod. V. 159 1 M Abüint à vultu, abſint næniæ triltes Eeore E= e in 4 & quærimoniæ: Juvenis vixit, vit mo- flio repe- * aln⸗ muus eſt, matura vittus excedere tertis tita. ee debet; Depoſitum Natura & DEUS ndnune.. credidit: Aud ſuum eſt, reperit unmiii utroque: E tuis Brachiis in heatitu- elnfn dinis ſinum miravit, an meliorem auchend. pater filio optaveris locam. Nos veròè 3i munni adoleſcentes, quande ultimum N. N. adinei. Pparentamus obſequium, cum IESU . 4 . . 1. Mruinintu. vivere diſcamus. ut cum ESU mori- hendnn onnin amuxr. Tlnin ue n nr. Luintus Modis. onniin (n . Crrim lqid. Cum partes Syllogiſmi imminuo & 5 n e exratione inventa dwas tantum prepo- nuim ſitiones conficio, quarum prima ſit in- conmo i ferens alteram &nn vocatur Antece- Cls edunn dens. & altera Conſequens. Vocatur hic cid e enodus diſponendi vulgo Enthymema: b igi, Fit vero dupliciter: primo cum una pro- Oxeeo n, poſitio unde ponitur, & altera ei per re nca, weodum rationis ſub jicitur, exornaturq; Bie an & confirmatur prolixius Secundo. Quä wwbs incl do & Andecedens & Conſequens ſuis ra- Kre ms tionibus plurimis vel pauciofibus robo- ile ui⸗ rantur, prout res videbitur exigere. 1s ell & h. . mu S FXEN eoun 4 160 Artis Oratorig. EXEMPLUM. SSõ 5 4 at⸗ Vide ſupra parte prima Cap. 11. d Ne, Quæſt. 3 Modo Sexto bag. 7252 upsttus Sertus Modaz. . SS Quando prias Præmitrit tur per diſ- a ats eurſum aliguem generalem Ea poſi, io anfuim ſeu Expli⸗ atio rei Nius de qua dcturi Hräir men ſumus: Deinde verè res ipſa ſubnectitur autäsi ſive illa gratulatio fuerit ſive ſalutatio, ſive qui ic'aliud Modus eſt & facilis X frequens, & cultus pro is maximé, qui eruditionis famam volunt promereri. Pium mnni Conſtat his patribus: Primo ponitur bemh Probpoſitio. ſwve ſermo explicans rem, de n⸗ 3 h qua dicturus ſum: Secundo ponirurf Ratio una vel plures: Tertio Cenfrma- tis ſeu Exornatis quæ communiter ac- cipitur ab Exemplis Senkenmtits; Gimrbo- lis, Similitutine &&c. Quarto; ponitur Concluſio, ſeu illa ipſa res tua, quam vo- les dicere. EXEMPLUM. Si quiſpiam v. g. vellet conjugiam Spenſo gratulari, Orationem poſſet optime hoc modo Conſtituere, Primo aſſumeret hanc Propoſitionem, Felix eſt & ewiniunm invenire ſibi fdelem gmni- Dun Nerlern ee Launt un Pars II Cap. M. Mod. PI. 16 kgmiruum; Serundo. Daret Rationem: quia cum es poteſt proſpera O ad verſa omnia zoremnaicare: Tertia, Confirma- tet hoc ex dictis Sapientem, quia Ami- tus dimidinm animaæ eſt & ſine eo omniz etism dulcia anzareſcunt. Quarto Gra- tulatio quod ſponſus ſidelem hactenus amicum diu quæſirum tandem invene- rit, & ut in hac interna amicitia felices vIvant optabis. Oratorie ſic: ELABORATIO. Theſaiuertem invenit qui amieuts, in- venit, & Votorsm ſuorum eulisen vi- detnr attigiſſe. Enimvero ſi viſceratio Lupi & Leonis vita eſt, quæ ſola eſt. ut Romanus relte Sapiens exiſtimar, an- non ſupremæ felicitatis tefiera erit, cum ſibi adſciviſſe, in cujus ſinum ar- canas pectoris cogitatieones cenfiden- tius poſſis effundere? cum quo velu tecum loqui, cujus Spiritu vivere, in cuſjus animo ſecurus habitare, ſuaviter Juieſcere, aſſiduus lætari liceat. Certé non deſipuit ille. & à veritate harum promeruit, qui Amicum partem anima Juæ alteram aut dimidium ſii nuncu- Ppavit, Perinde enim quaſi non integer homo, qui ſine amico eit, & dumtaxat Gratulato⸗ ria Conju- Zii. . Propoſi Ratio. 0. — . Exornatie Gratulatio. 162 Artis Oratorta. in vita moratur, non vivit, magna ſui parte verfatile cadaver. Et verò habe fortunas omnes cum Cræſo ; numera candidos cum Felycrate feliti dies; fuant ultro dormienti in gremium vi- ctoriæ cum Zimotheo, fiat aurutn quid- quid tetigeris cum Mydæ ,„ Hiat 1oſa ꝗquidquid calcaveris cum Perſes: niſi amicum tamen habcas, quo cum adfe- Ctus ad animum commiſceas, inter for- tunas & ſolatia Tantalum te & rum invenies. In Comitäs ſapientum defi- nita veritas eſt. & experientiæ calculis probata perſeverat: Nullius bani ſine Jocio judicandasn poſſeſſienem eſſe, & aäabſ- gae amsco, etiam äulcis amaroſeere. Hunc igitur amicum diu quæſtum tandem te N. N. inveniſſe, & vaga hacte- nus deſideria in domo N. N. conſtitiſſe gratulamur, & applaudimus in hodier- nis mutui amoris feriis : Arque ut hæc animorum & cordium conjunctio, quam bene precantibus fuperis æternam eſſe juſſiſtis; Ecclefiæ, Patriæ, Familiis utrinque nobiliſſimis ornamento ſit, & Eloriæ „ multis vocibus ſed uno corde apprecamur: Facit ſpem non exiguam ſmilis ſplendor utriuſque Domus & ſtirpium clariſſimarum æqualitas, quæ cum concordiæ mater ſu & amicitiæ Pparens, 1. 7 itni nit Wann defs: I d nce. E1 S Nnun eN Do. Leleienirclen 1 Mikn is n inn t gunm enlenvrlt⸗ Puuimunlote⸗ geru do, Cpetsrtrri Soruned busſeluoenk Lentontrhun ie i Niltig ,S2 A ie uc 7 Par; II. Cag. L. Mod. . 16 parens, quidni koc liberum, quos ve- ſtris cordibus injeciſtis vinculum plus quam Gordio Nodo confimabit: Voca- bunt vos in amplexum Majores veſtri; qui cum rccte geſtis & nomine famam unpleverunt, non dihculter cuivis allu- cere poterunt & famam præferre. Sed eximia inprimis virtutes, quæ in vultltu utriuſque veſtrdm, velur in ſolenni ani- morum theatro, ſe late eXplicant, illa, inquam hnmanitas, ille pudor, illa co- mitas, illa modeſtia, illæ ceteræ men- tium generoſarum dores ae pediſlequæ annon æternas, mutui amoris nutrices ſe fore pollicentur. Mollibus eſt verbis, in- quit Poëta, dzlcis alendits amor. Ego ſa- tius dixerim perennem amoris ignem ibi conſtrui & foveri, ubi honeſtifomi- tem ſuppoſueris. “ Hic modus diſponendi Orationem adhutc gratior eſt ,„ ſi dileurſum genera- lem, incipiat inotinato ſeu ab aliquo ad- feu & figura vivaciore maxime in materia pathetica. Tunc enim & arri- guntur animi Anditornm & ſtatim ini- tio capiuntur. EXEMBPLUM. Ki velles dolere ſupra mortem ado- leſcentis poſies dicutſum communem da „ Oratiuncu- la ſup mor- cem ado- leſcchris. 164 Artis Orstorik. de imbecillitate vits hanmsng ie effe- ταο 1ρ »*ũsrdari. RLABORATIO, Adhuc ne ſpes noſtras in ſecula ex- plicabimus?: & cum unius puncti poſ- ſeſſores eſſe non liceat, longas æterni- tatis ambages, in hac morientium Re- Büblica ſomniabimus 2 O plorandz Ortalitatis felicitas? viX e portu pleriſ- que in altom ſolvere contingit, & inſpe- ratis acti tempeſtatibus nunquam repa- rabile vitæ naufrgiaum facimus? vix in Adoleſcente ſttatis Vere, Autumnum promittimus & contra Naturæ oerdi- nem crudelidnam hyemem experimur Nimizum inter mortales nihil non mor- tale eſt, & anni ellam teneriores diem cum morte partiuntur. Elarum heu nimis clarum ante oculos noſtros de- cumbis ſpeculum MN. N. & de filenti tumba nimis ad mœrorem pablicũ vo- calis humanæ imbecilitaris exempla peroras. Certe ſi viridem ætatis tuæ ſta- tum aſpicimus, floruiſti Juvenis? Si tui Parentes Spem de te conceptam conſi- deramus? floruiſti! Si omnium exſpe- ctationem de tua Juventute revocamus flornrſti? Sireétam tui ipſius ad om- ne honeſtum indolem memeramus, floruiſti „ 1 ,F., Eiumd; ” ſnt ui n10, . 1 U 4 Aemni. WN to . urnus; Mo. Scnen! 11 MoNnn A DIn kmen Puniifh n inemölm en Unin Oün Omdmmm huemetm, Retaaunelh Cntdeubnit II Meal N e kcgt unn rgn uri 5 Riſni ie r ht, , He. , 1 1u MWce 6 , I4TI0 Mshlen. Panne DNNNe , Alacnctrmune. tſe rantet NiiH. Deifu. Crnn ſennenxg n Un trnustin rls ls. NNEERK unen CMllr- lrß crm iineil renin n Conminelt⸗ enrneteſvenn⸗ nibncr h Nenauie, 1 Arrü ParsI. Cap. II. Mod. Vil. 265 Horuiſti! Parenti Spes & Gorona Scho- iæ decus & gloria, ſtudioſæ Juventuti fdus & exemplar. Et quem illimis mo- um candor, ſimplex animi tralucen- tis ſuavitas; innocentiæ & Religionis, pietatis & ſtudii imago non recreabat aſpicientem? At ecce tecum cecide- runt omnia, ac præterquam tui deſide- rium & mœrorem reliquerunt nihil! Exaruiſti proh dolor ? pulcherrime plantaſti foſcule: cecidiſti formoſum Juvemutis lilium abüſti ſpes parentum & lætitia. O duram neceſſitatis legem? O acerbam mortis tyrannidem?: O fati inclementiam immanem. Sed fruſtra Mamentis agimus Auditores. Juvenis fuit N. N. Sed & homoe, humanæ naturæz tributum eſt mori, & quicquid ortum habet occaſum exſpectat; Nullinon ea- dem terenda ſemita eſt: Hac lege naſci- mur. Præceſſit N. N. Serius aut ci- ius omnibus & ſingulis ſequendum eſt. Septimist Mods. Per Protaſin & 1aopoſin, hoc eſt⸗ quando Orationem incipimus ab anti- Au kate aliqua? ſive id ſit ab Exempie 1 3 . — ve àa conſuetudine gentis, ſive ab Ada- Kio quodam five àa Sententia vel decte Sapien- — ) 166 Artis Oraz orig. Sapiemis alicu jjus, five Hieroglyphice ſive ctlam à ſimilitudine pulchra, aut aliquo alio: deinde rem noſtram ei applica- ms, eaàa mis ratienibus & confirmamus & exornamus. Solet hoc fieri dupliciter. Primo quandorem de qna dicimus ſim- pliciter fubjungimus, & ſubjunctam confirmamus. Secundo quando Partes Protaſis cuun partibus Apodoßi: & mem- bra cum membris conferimus. Modus ſic diſponendi Orationem venuſtus eſt & valcle uſitatus eruditis, præſertim ſi ex ccaſione antiquitatis incipias diſcur- ſum generalem, pertinentem ad cam de qua diéturus es. FXEMLPLUM. Git in hac Oratione grariarum Acto- ria qua captivut zliquis hoſtis ab Im- pcratere & vita & bencficiis donatus poſſtet gratias agere: &i ſumeret, pro fun- damento Orationis coxſnezudinem Ve- netorum, qua ſolent ſingulis annis ſo- lenni plauſa in Mare snnulum, conjice- re, iladque quaſi ſibi detpondere ac ami- cum utere. Oratorie ſic. ELABORATIO. 4 Mos Vene- torum. Gratia. Cor hominis mare efle tempeſtati- dus vear, II. Cap. H. Mod. VII. 167 Pas varium , Sapfentiilimi judicarunt rum Acte- olim & fos gquotidie dicimus N. Dl. TI2. Tamen ficut in commendationem ca- Protaſis. dunt nationes ilæ, quæ quotannis con- ſuetudinem ſuſceperunt, Injecto annulo iyhe ng ſzlin⸗ 0 alrtelolate aanth. Oceahum ſibi deſponderc & quaſi An teineratio hoc munere ejus fidem de- N nlunce Dertes . . . . nimhtg vincere: Non ſecus merito in laudem u Aeikener. junt illi i hominis cor diverſis venlunt II, dqui homins cor diverfis ttnnim Non adfectibus quaſi vemis tempeſtuoſum beneficiis demerentur. Non tuæ Maje ſtati peregrinæ opis haud indigæ , ſed Apedoſis. noſtræ conſuluiſti veritati, his tantis cI tot muneribus uno pene temporis mo- mento in hoſtes nos tuos, digna vere Imperatoris throno ibertate effuſis: Ita cor noſtrum Tibi obligaſti, ut ex- cluſo cogitatioum æſtu in Te dies no- cteſque ſua non pærferit deſideria non 4 , convertere; quaſi compedes in jeciſti, ut obæratum undequaque: ad tuum debe- at nutum ſponte ambulare. Orbis præ- Qdiccet banc animi tui celſitudinem, erga inimicos etiam benignam: Sciat æterni- tas hoc Tibi COR eſſe Regium, quo & tuos poſſis cives & Hoſtes una com- plecti. Nos cum hanc throni tui afli- Sr TX S ſtricem Clementiam adoramus, tum 1, hanc „ quam à te accepimus vitam; e de ne beneficisimpares refundimus. Hac uti Reſponſo- Tia ad Gra- Culatoriam. 162£ Arcis Oraterix. tui erat arbitrii; res adeo difhcilis erit nulla, quam ſubire recuſabimus, rari Pulchrum pro te mori: Quod dum fe- cerimns, ingrari adhuc manere nobis vi- debimur. 2 Odzavius Modus. Per rejectionem, quando ſcilicet inci- pimus ab eo quod nobis contrarinm cſt. illundque refutamus, deinde noſtram opinionem ſub jungimus, atque ad rem de qua dicere volumus, tranſimus. E hic modus venuſtus pariter ac frequens eſt eruditoribus. EXEMPLUM. Si quis Profeſſor v. g. vellet ſuis diſci- ulis gratulamtibus ſibl valetudinem re- ⸗ , ſpondere; Poſſet priaz alumere-fabu- lam Momi defiderantis feneſtram ad Cor humanum : camque ejiceret & oſtenderet, quod per Verba benevola & candide dicta, ſufſficienter animus videatur; Deinde gratias ageret pro hac oſtenſione & animorum dedicatione . Oratorie ſic. ELABORATIO. Pereat veritatis latro & emiſſarius invidiæ ſatelles Momus qui benevolum ie . R eleaabi tenungengbe 1,5, Mlig, ngunclerne⸗ ANnsINA. Nlb, Cenlenaſte, u, nunim! tpin igen riperlrſudle Imendrnr⸗ PAilunet A. tus Hn d am k:it Ope enuheet! Acene un ntsgeru norun Celnme, 11710,. o An ibgerolucn vi⸗ 40 Parz II. Ckp. II. Mod. PHII. 169 non alker animum, in cognitionem amici devenire exiſtimavit, nii trala- cens in peckore vittum ad alciflimnos Cordis labyuinthos conſpefſtum admit- terer; (Maſi vero mendax color non æque luderet oculos : & quod nunc latebris tunc apertiori doln non pefier abicondere, Verba ſpeculum cordis efle; voces animotum imnagines Iſcire debuit & ſicut radi Solecm in notitiata deducunt, ira Orationes animum. Cla- Dis pe dornm lin gita eg, aperit mentem qui loquitur: & qutmadmodum qui viam ad mare neſcir, amnmem ſibi Du- cem eligir; Ita qui ignorat mentem, qui Cor indagat, per verba intelligir. Plus quam loculenti teſtes ſumns 5 quando Scholam hodie noffram in amoris mueui campum & gratiarum amphitheatrum explicuimus, Produxi- ſtis imagines N. N. cordis & animo- rüum , & me rot ornaſtis adfectibus » quot verbis:⸗ Toti ſinceri, toti lympi- di, toti mei. Alter altere ſuperior eiſe voluit, & dulci conflicta nemo ve- ſtrům victus eſt, ſinguli amorem cvi- ciſtis. Slleant jam Athenienſes annuas ameris ferias, in quibus Amicos amui- cis ſimulachra amoris nuttere ſolenue Huiſle legimnus : Coloribus illi divites H animo- à magnitudine beneſicii præſtiti 170 Artis Oratorig, animortm typos donare potuerunt; Vos ipſos animos obtuliſtis. Accipie gratiſſime nobilifſima munera & quod ſchint Socrates hec vobis polliceor, vobis vos meliores Teſtituamn. Nonis AAodias. Quando orationem incipimus aut per extenuationem noſtræ facultatis & ingenii, aut à magnitudine rei, de qua dicendum eſt, aut ab excellentia Per- Jonæ ram qua aut de qua dicendum ; ſive id fiat ſeparatim ab lis ſingulis, ſi- ve àb omnibus ſimul: Et ex occaſione generalems diſcurſum aut de tenuitate dicentis aut de beneſfcii magnitudine aut de excellentis Perſonæ laude faci- mus. Poflum ctiam ab optatione & voto Orationem ducere; optando mihi aut felicitatem alicujus, aut copiam & fuavitatem omnium ſimul Oratorum ad explicandum animum meum, & poſtea ſubjicere rem meam de qua di- rxere inſtitui. EXEMPLVUM. Si quis deberet nomine Reipubl. Re- Zi gratias agere & gratulari pro debel- kito hoſte, poſlet ab extenuitate ſui Rer 1t.,,⅔ Cone PCtlen e. Ac Gutgahne ren , (e Derteleugn de. n Aut e terain enetenn meſntutn enone lulte M. 1 d Inn kmnl Cumn num menn/1 Wbn m Mem e u 4 LU IDIt AIN Mine Neytl ebee crirllan e ln ib enenlunr 1 ,etci Nel Vcyet , . Pars H. Cap. II. Aod. IXx. ry- Reipubl. & perſonæ conferentis cxgci- lentia ſic diſcurrete. ELABORATIO. Publicæ interpres lætiriæ quaſi om- nipm lingun ad tuam Majeſtatem miſ- ſus venio; ut ſingulorum ahimos ad Majeſtatis tuæ pedes explicem & de- ponam. Felicitas fateor eſt tot cordi- um, Atlantem ſieri, ſed metus & ſolli- citude me revocat, ne aut ob magnitu- Hinern oncris, obſequium tehnuitate cor- rumpam: aut ad hoc officii minus ide- neus anxia hærenteque devotione gra- vius in præſentem delinquam Majeſta- tem. Quod enim jam ex orbis Comitie dari poteſt in genium, quod Eloquentia ſua ad nominis tui alritudinem aflur- gat, aut cum id non Pofäit, ſaltim ad W meritis venerationem & gratiac e demittat. Eviciſti obſequiorum no- ſtrorum abundantiam“, & immorta- les alias gratiarum horti, in tuis benefi- Clis nobis deficiunt. Nec de divite Imno- Pum penu ufitatum illud agimus gra- clas) niſi per violatam beneficii digni- tatem poſtum us expromere : Ita omnis facultatis poteſtatem debiti ab- ulit magnitudo. Voluimus colla- tum Reip. à Tua Majeſtate bencficid 2 Gratia- rum Ac⸗ teria. 272 Arti Ornteri4. in noſtri adfectus pignus pr.eſentare, & benefactoris (ut fieri amat) ærarie noftra redimere debita; ſed novo rut- us miraculo experimur plus Pictorum rzabulas, Jlam mentem poſle 1 huma nam, q ued illæ or bem referanr y nulla veri inuria, a liqua molis: Hæctuzæ Ma- jeſtatis in Rempubli Icam meriterum magnitudinem ita in ſummam cogere non poſſit, niſi & amplitudinem atte- nue & veritatem mu inuat. In his tamen Trakituchini noſtræianguſtiis illud ſola- r debet quod hanc vobis magni Pri ici- pes 4 natura impoſitam neccſſitatern videamus, ut eſſe non poſſitis, niſi pro- tis : & ſicut ſidera lucem habent ur eſtun adant, Rta vos dotes & animos be- nevolentia plenos ut commun'cctis. Cum velo plurimis meritis hominum obligaſtis voluntates, hor rurſus vici- num vobis cum Deo eſt, par recipere non pofle, & in gloria ſtipendium ex be- neficlis dumtas tat ſumitis, dediſie. Vix dum in Regem noſtrum ac Dominum exorbis judiciol beris ſuffragiis clectus fuiſti, nondum Majeſtatis a aurume capite indueras & jam Te ſalutis publicæ ac felicitatis Parentem ſenſimus agnévi- muſque luculentiſſime in tuo nomine amtum à virtute muneris, ut regni fa- Mmaln Tein 6) Er Ons Ridun Nngl dn ler .„ 1 ne 1 100 nne „ eNfr 5/ 9. PpVare II. Cap. II Mod. NW. 17 mam gubenaret, animos in ſpem eri- geret, civés ſecuritate, hoſtes terrore percelleret. Et qnis non cohorruit Se- remiff. Rex ad primas perduellis Moſchi irruptiones: poſtquam tot annorum pacem in bello nobis fabricando po- ſuifle audivimus, tot valentes undique ex Orbis regionibus populos immenfſis ſtipendiis collegifſe, belli molem jam extra fnarum fines provinciarum cx- portavifle in Regni partem & ferro ſæ⸗ vite & igne, foſſas novo gentis artificio indies duci, declinari valla, erxigi propu- gnacula montes tot caſtris jam inſtru- ctos, vias pallun denfis cratibus ſeptif- que impeditas? Ferale diluvium Patriæ incumbere ominabantur, & de coactis tanto turbine nubibus, ingentem fan- guinis pluviam. aut aliquam provinciæ ruinam timebamus. Cum ecce tu ſe- renum fitus oriri cœgilti & ſinul diem facere ; vix ſolium accendere & tuos conſervare: Ur cürantibis Tuam fſatis gloriam occulte, holtem quoque tuæ laundis operarium fuiſſe viderimus. Quando chim tot ex orbis provinciis manus comparaſle recordamur, vel hoc nomine factum concludimus, ut per Te in illo Orbis vinceretur. Iviſti in perſona ad cam partem Regniubi dolor 11 3 erat, H⸗ 4 Artis Orarorig. crat , & fiqttidem fam cor & animma Re eipublic. palpiabat anxie, ibi ſangui- em & auxilium contra metum &α— ſtu⸗ potem ſaggeſliſti ti. Erigebantur ad ad- ventus tun amm am, quaæ prope in procli- vi erant, & terra illa vires Rri entit cum ſacro tuo veſtigi 9 imprimi. Tum me- horem Te Re eipublicæ Merc rrinn, dixi- Eius, cbin guocunale; a Binni terres animni Populerum redirént: Imecliorerz Ferieum, cum quide nid calcares in lau- rumn cederet. Qis crtme es Curas tuat Rex Potentiſt. ſatis cele Quis ex- zntlatas. C&l irias 3 u⸗ in cæteris patientiam pro di ignitate e Xaggeret? Hoc univerſun a fatemur, tuis curis no- am quietem; tuis vigiliis neſtrum numn tua inquietudine nOram pa- cem procuratam ac fundatam eſle. E. tuo ſudore efftoruit hæc Paima & gloriæ Pa- tria laurus qua pl leritque nationibus undbzam facimus: Ex tua manu, ſecun- dum DEUM ,, deſiderata manavit Pax, qua ſoli tere in Europa felices hac Pellraa tempeitate fruunur; Tua Vir- us, Tua fortitudo, petulanti heſtium lore unæ frænos injecir, u ſervire diſce- zet, & cum noſtram minuere ſomnia- ret, ſui imperii portionem haud cxi- gham proſtitueret, ac in rcdemptionis t m 6 Nert0 . Pars II. Cap. M. Mod. X. 175 tributum Regno noſtro adnumerarét. Quis igitur noſtrum Cor tibi non ſub- jiciat : quis magnitudine beneficii & gaudii obrutus eloquentiam deliquium pati non ſentiat? Defideriis & votis a- mor & gratiæ perorant ubi vincuntur, & per me Reſpublica tuis meritis minor, æternæ tuæ Majeſtati debito devincta, ſuperos precatur, ac diutiſſine Te in re- gno adorare liceat, &c. Decimus Modus eſt. Quando rem ſub Allegoria tracta- mus: hoc ex quando accipimus alicu- jus Allegoriæ partes & adjuncta & fin- gala alicujus rei laudibus vel vituperio applicamus. Hujſuſnodi Allegeriarum occaſio: maxime in ſtemmatibus nobis offertur. Ut v. g. Velles devictum Tur- cam ac Imperatore Romano defcri- bere, poſles ex ſtemmate gentis utri- uſque Allegoriam formare & dicere , ITurciez Lunk cornuz, ſuis decuſ- erit expanſis Alis Aquila Reœnana, & in tenebras & noctem ſuam ſidus hoc barbarum compulerit. Curanda au- temſunt hic diligenter duo: Primo, Ut Allegoriæ acclpiantur ex rebus non humilibus ſed magnificis, quales ſunt Res Cæleſtes, Res naturales„ quæ H 4 magni 19. Exem- plum I. Chriſtus Patiens isb alle- oria apis mellis. 276 Arti Oratorig. magni æſtimantur ; res artfezialis, quæ rariores & celebriores ſumt, Sezun Zo . Curandum: ut obſcura non fiat Oratio. & ideo apertis verbis 4c ſumpliosbus permiäſcenda erit. EXKFEMPLUM. Sit oratiuncula in qua Chriſtus pa- tiens iulb Allegoria apiculæ mellifican- 145 Prepeneur 10C. ELABORATIOO9. Salve magna Cœli Apis dulciſſime Servator. Satis Superque nobis Te ſua- villimam eſſe Apem hi aculei tui pro- Bant, quos fronti tuæ defixiſti, ut tibi aculeos, nobis mella relinqueret; deque tuO capit favum ſalutis faccres, in quo tot dulciſimi nectaris cellulæ, quor perforatæ fpinarum aculeis rimæ eſſent. Horruimus hactenus cognomi- nis Ilius vilitatem, quando Te ver- mem & non hominem vocaſti: plalm. 2 2. V 7. quaſi rmagnus ſuperbuſque ti- tulus efles Deo homini? hominem vo- cari? Nusc autem cum non quernque iautilem abjectumque vermem fſed apem Te efle circa caput denſiſſimis atuleis edocemur: arnamus in tam vilt Omine ſuavitatem, atiſque jam mel- lis 1 Mhens etes hah, ugi inel ertt ie, s 6 RZ Slne. ,., , epe, ern0r, 1l d lapleg, Unlc 6 TꝑEFLwA 1,,4 1AM. K Mhhc . Ielonobetet) Ne 4 N Pars II. Cap. II. Mod. X. 177 His ad animæ pabulum à Te nobis para- tum arbitramur, cum ſic Te vocaſti, Sed Tibi magnæ Api parum hoc fuit: niſi nobis plus, de tuis doloribus mel- lis faceres, ut non tam vocula quam fructu. Te nobis Apem probares. Erge in hortum Gethlemani primum volafti ut eo loco redemptionis mella colli- gere inciperes, nec alibi dignius quam in horto apis caperére, inde Te patri- cidarum crudeles manus, tamquam ventorum tempeſtates, ad iniqua judi- cum ſubſellia, cæteraq; ſupplicia aſpor- tarunt, & tamen quaß prata quada natus efles, ita ibi mel ſalutis feciſti, ubi felle acerbiſſimo paſcebare: Nec ver hæc deformia in vultu tuo ſputa con- temno; q uia ſuaviſſimi oris tui contactu in ſuaviſſimum nectar funt converſa: niſi aliquis forte credat Apis Paradiſbin ore tuo aliquid quod mel non eſſet, eſie poſte. Vulnera quoque tua non aliter aſpicio quam in tanto alveari, id eſt „ corpore tuo magna foramina, e quibus hyblæo nectare quovis gratior ſanguis promanavit. Ita enim ſuaviſſima Apis etiam ſanguinem tuum mel facis, me- morqe te eile florem de Te ipſo mel legis merito dulciſſimus vocaris Salva- tor; quandoquidem Te undique ſan- H 5 gulne ,„ ₰ Exem- plum 2. Chriſtus fub al- legoria horti. 2y8s Arti, Oyaätoyig. guine quaſi ſuaviſlimo neckare perfu- diſti: & quod de Terra promiſſionis narratur, melle atque lacte affatim de tuis vulneribus manante, totus imima- duiſti. Caput tuum plenum rore, ſic in pectus demiflum judex eſt „ multum divini mellis in tuo pectore eſſe; inde- que ſuave aänimæ libum peti oportere, Curemus ergo 6 inutiles tui placida A- pis fuci, ut labotis ignati „parato à Te melle de tuo pectore perfruarhur. Alius nobis uberior favus non erit; quam is quem in corde tuo haſtâ perforato, tuus ille amor magnus mellis artifeæ aperuir. Aculei hi un nihil tertebunt;, quos tu ſanguiine capitis tut imbuiſti, ut nulli tcrriblles eſlent. Denique juvat ad tu- um mel, O ſuaviſſima Apis, etiam per aculeos pervenire. EXEMPLUM ALIVUD. Sit in illa Oratiuncula in qua Chriſtus patiens ſub Allegoris horti vepribus confſiti proponitur. Sic. OERATORIE. Ave delicate animarum hortule, ac veprium corona, tanquam armato quo- piam firmatoque ſepto admodum munke. Fideliter hactenus claudebaris, ae0 Pars II. Cap. U. Med. X. 129 nec ulli omnino interior opum florum- DAro in e 6 lnn yinſin que tuorum copia & pulchritudo unde- lltt cunque aperta fuit: Nunc primum ad Wate, Mgin. Te tot januæ quot vulnera patucrunt: nherun n, Kt per quæ tota flornm tuorum pulcher- r,n rima forma, clariflima à quolibet poteſt Npelinck,ii . videri. Mali agricolæ Tudæi, omnia tua membra in pulchre corpore ararunt: ut virtutum lilia; reliquaque animi de- cora, in Te non tam plantarent, quam plantata aperirent. Vultum quoque tuum omni prato amcniorem, turpi labiorum pectorumque fimo comma- cularunt; ut inde fœcundi aureæ gloriæ l ebut manipuli, hilari olim ubertate meteren- Sthinheici, am tur. In manu vero tua, in illo nempe Deniole Dral tam amplo divinarum virtutum peren- ilmnhnbcint niumque Nardorum arvo, levem plan- tarunt arundinem, quæ, ut nihil præ- CLlari habeat, contemtu tamen tuo ni- mium floret & damnato ad vilitatem vanitatemque homini imperia & regna Parit. Pulcher in ore tuo livor violarum colorem præfert; factæ toto in cotpore maculæ, majorem quolibet amaraco mmu han end ain . inhalant odorem . 6 qut rubicunda Muun kore,4 vulnera, tot veluti pulcherrima in novo ctuntrninſi? Horte Poma virent vernantque. Hæ . ſyr⸗ Nrlſau quoque ah nimium duræ immaneſque u h n ge, quæ te aurcam Vitæ Arborem “ H 6 . exci- Exem- Plum 3. se Arta Oratoris. cæciderunt, cruore tuo tanquam foœr- cundo rigatæ imbre, in nova germina pullavére, fruétumque grandem ani- marum affatim protulere, ut non jam rudium immaniumque virgarum 3 ſed nobilium palmarum, ſed pulch errima- rum laurcart um habeant Majeſtatem. Botri loco CoRn tnuum pone, équo duo optima animi vina, ſanguis nimirum 8* aqua tam largo fumine manärunt. u⁊⸗, Horrum tama fructunm florum- que varietate ſfœcundum! O vineam hac aurea ubertate ornatam! Parco nunc tua crudelitati barbara carnifcum furia Parco! pulcl herrimoque huic Horto mes veprium à te ſuper injectam mo- lem non adeo graviter fero; ſiquid eiri inde armatum tutumque vallum ac munimentum Herto mee paratum a- nimadverto. Flore beate! Hortule Aore & ne quid à me quoque Operatum re- quiratur, hanc meam tanquam exiguæ aviculæ cantilenam in Te audire nd- mitte. EXEMPLUM ALIUVD. Sit in illa Oratione gratulatoria) Novi Anani, in qua Annus ſub Allegoria maris ORA- proponitur, ſic v. g. 1 Ninit ane . en i n Aokn 1 WMen moe! 1 hu Hon nt nnne ete AUIIHNE ri Nea ALIEN. = Taen ⸗ Pars II. Cap. . Moduss X. 191 ORATORIE. Anno velut Mari committimur, per tet undas vehendi, quet dies; per tot fluctus & procellas, quod horas mo- menta. Eete a ad portum adhuc & pro- pe littus conſiſtimnus 87 Jniani i, quod pru- dentiores Naturæ in conſiliis haber at; votis vota inſtruimus, ducem itine- ris cœleſte ſidus intuemur ; Magne- tem curſus magiſtrum impedimus. Auguſte temporis & fortunæ Impera- tor, qui educis de theſauris ventos, lenem favoris Zephyrum adipira: aut ſi mavis nobilem Lrarix tuæ Favonmium? ut ſiccis oculis monſtra natantia, decer- tantem Aquilonibus Africum naufra- gos fluctus, ſonoras tempeſtates, & ſi qus alios occaſio objecerit ſcopulos/; felici progfeſſu tranſeamus. Sed quid undas, quid procellas perhorteſcimus; Cœleſtein hodie Cynoſuram, nomen JE *U accepimus, non mergendi cer- t16 ſi pietatem pectoris in Magnetem adhibeamus §: mugiat procella & madi- dam minitetur mortem! ESU M vo- ca; vita eſt, ſedabit. Miſceant Cœlum Terramque venti? ESUM aſpice & obmuteſcent. Diem eripiat Tempeſtas & Pento Nox incubet atra: JESLDM 17 in⸗ Sratula- toria no- vi anni ſub Alle- grxia Maris. 192 Artis Oratorig. intuere, Luüx eſt, fugabit. Irruant Bale- næ & Cete grandia 5 aut ſi quod mon- ſtrum Mare parturit crudelius; Ad E- SUM curre, Aſylum eſt, tuebitur. Melius cum JESU quam ſua fortu- na C. SA R navigabis, & qua ſi fer- Tes Halcyona, quocunque ratem dire- xeris malaciam facies. Quis enin ſaluti nocere præſumat, ubi ſalutis tuæ cuſto- dem ipſam ſalutem viderit. Ite felices temporis Nauræ, & jam decifis ruden- tibus mergite remos, tranſcendite flu- ctus, ſubigite procellas; curſus ego ve- ſtri me ſocium porrigo & votis meis ac deſiderüs ESUM itineris annui Re- ctorem ac portum non magis exopte quam exoro. CAPUT III. De Orationibss dponſalitiis. Ante eſt Orationum prodigalitas, quibus Nuptias exornant hocce fe- aulo, ut im Catalogum redigere fere operoſum ſit, De quadruplicibus hic a- gere tantum eſt animus; nempe de SPONSALITIFIS; de NUP- TIALIBUS, & EPITHALA- MICIS deque MUNERUM OBLA- TORIIS: Nam vel hæ celebriores ſunt, vel zelt Aeuten e Gyrmnd, An .ℳ triui un N NN 1 II chekron Pays II. Cap. DI. Qusſt. .. 187 vel ad éas cæteræ revocantur. Jam vero Sponſalitiæ Orationes illæ dicuntur, in quibus Sponſa à Parentibus imperra- tur: vel per amices Sponſi, vel aliquan- d0 per ipſum Sponſum: & Parentes vel patroni Sponſæ reſpondent, vel pro- mittendo? vel negando, vel differende Sit itaque. uomodo confciatur Oratio in quæ petitur d Parentibus vel Patronis Sponſa er amicos Sponſs. 2 Ciper dage⸗ eft Sponſam à Paren- tibus vel Adfinibus vel Patronis, debe: Primo invenire Rarionem unam vel plu- res, quibus dicat Sponſum eſte indu- ctum ut hanc conjunctionem deſide- rarer; Secundo Inventas Rationes de- bet aliquo modo ex ſupra dictis decem diſponere. Hæc tamen puncta obſervet præcipue. Primo Rationes tales inveniat, uibus facile animum Parentis vel Ad- fnium Sponſæ conciliare poſſit & ad Connubium promovere Secunde Pone laudem Sponſæ & Parentum ejus à fa- milia, à virtutibus, &c. Tertio Exponat uis ſit Sponſus, quo genere, quibus otibus, virtutibus, Mexritis oruritus . 1e - Oratio- nes Sponſa- litiæ quæ dicansux, Petiturꝰ Sponſamm notat. x1. Z. Obſer· vet ad hac. 2. 30 aliquor. Praxes 184 Artis Oratorig. breviter quidem ſi notus eſt, latius au- en tem ſi ignotus Qaarto Explicet quo d E. um feratur, quam magno quam juſto, quam perperuo, Quinto Si differri non placet, petat promptum ac determina- tum reſponſum: St vere placet differri, P dicat quod Sponſus velit darc ſuorum morum & animi experimentum. Solet etiam fieri indolis & poſleſſionum- Sponſi mentio, ſed communiter hoc punctum privatim tractatur. und adfectu & deſidero ad hoc conjugi- d⸗ * 60 1a0 Celtmm Otſerva quod fi aliqua alia p ccurrant. quæ in argumentat commode exprimi non pofſlunt, debe- ant concluſioni ſubjici. Sjuſmodi Oratiunculas facile confi- cies, ſi ad jam dictos modos decem fue- tis artentus. Ego ut te vel leviter manu ducam, aliquot-praves hic dialectice diſpoſitas ſubjicio, quas Oratoric ver- tendas tibi relinquo. PRAXNXIS PRIMA. Virtus ſpeculum interioris hominis eſt: & Magnes non oculos tantum, ſed pectora & voluntates aliorum ad ſe inclinans. Aſt in Tua N. N. domo eſt virtus. Ergo inclinant & oculos & voluntatem Domini N. N. Majo- . rens Munt doru ett b. i lrn tyl Mw lun li, in clin Eltl N 4 . f — Par,; M. Cap. III. Qaaſt. I. 183 rers exOTRA Ratione aliqua vel Similitu- dine minorem proba ex launde familiæ ejus, quem petis in Conclußone cte K amlat voluntati inclinatz: & ſi qui adfectus & officia occurrent, ibidem pone. PRAXIS ALTERA. Vulneri ſuo quiſque medelam quæ- rit Cervus telo ſaucius ad herbam Dꝑ- Aamum natura docente feſtinat : Hi- rundo Chelidoniam inquirit, ut oculos tecuperet. Vulneratus quoque eſt ab amore domus tnæ CQlarifſimus Dn. N. HN. & mavxime a flliæ tuzæ dotidus, quam Oculum & pupillam oculi ſui nonri- nat. Igitur remedium Petit vulneri cor- dis. Et quia in Amore idem qui facit vulnus ſanat: In domo tua à Te No- biliflime Domine ſupp pctias rogat, ſuc⸗ curres ci pro tua Sratia. PRAXIS TERTIA. Ignis & Amor in hoc conveniunt „ quodal tiquando latere poſſint, ſed tan- dem debeant erumpere. Fuit Amor pridem in Corde N. erga te & domum tuam N. Accendit eum claritas Majo- rum tuorum & familiæ nobilitas & virtus tua & virtus filiæ tuæ. Laruit hacte- 2. dictamd ſan 40 jus quærit Hirundo Chelido- niam, 16 Artis Oratoriæ. hacétenus, ſed jam per nos ecce mahlfe- Ktatur: atque in ſomentum in domo tua per gratiam tuam inveniar, orat. PRANIS QUARTA. A veritate non aberrarunt illi S qui Amori Citbatam dederunt, & alterum Orpheum nominarunt: Non quod Syl- vas & Saza in Urbes & commulnicatem lonrocet, ut ille, ſed quod ſuavi me- lodia & conceſiu animos & corda in pulchram amicitiam connectat. Lufit . hic Amor Nob. Domine N. & quidem 0NIII fuavi conſenſu virtutum tuarum N. Pam di h N. M rjorumque tuorum, Præcipue A- Urinaline vi M. Proavi, ratris, &c. Igirur hoe con- cenſu victus, merita domus K iiæ& cum meritis domus tuæ. Virtutes ſuorum, Hakmder Majorum, cum virtutibus tuorum Ma- Kuümtbbnn jorum conjungere deſide Erat ; atque nrc 1 adeò Cor fſuum cordi tuo fubjicere pber e oOs petit ut ſibi liceat PRAXNXIS QUVIN TA. een ln In hominum notitia habitare & fama o9 i 4 5 . ita puichrum eſt, ut generoſæ mentis poſſeſſores univerſas inter curas hunc principem numerent & in votorum culmine portent. Hinc & Romanus il- le cyilailinam domum vitreos parietes & per- u . goe D Kcllt . 4 um comnectr. lur (WUIX 11 erutbel i 1 attr OH * 5 Dter elu 1u⸗ t & nn uc AMoN un kur a xr. — =S MM Pars II. Cag. M. Quaſt. I. 187 denh & perſpicuos habere optabat, ut veliæ in Theatro & cognitione omnium vi- vcret. Scd quid opus eſt ery ſtallo? res cum virtute geftæ pro Eccleita & Patria clariſſima ſpecula ſunt, quæ nobilem Rimilhiam tuam N. in omnium pridem cognitionem deduxerunt „ &c. Hoc cum confideraret Nob. Dominus N. maturo ſecum conſilia concluſit, meri- torum horum particeps fieri, arque ideo ut hæc illi fartuna contingat per nos enixe poſtular. PRAXIS SEXNTA. Amicum ſibi ſincerum & ſocium reperire inter labores & curas Zravii- mus eft. Nam & quæri ſapienmter debet & inveniri vix aliquando inter mille ſa- let. Ideo & prudentes antiqui, quærenti Amicum tabulam proponchant, in qua Cor inter oculos, lampades, & ſtellas depictum eſlet, cum hac inſeriptione; Pide cus⸗ quaſi monebant, Amicum quærere, eſſe, Cor velle tradere. Sed hic zentoculum Argnin eile oportere nec unam Diogenis lucernam, ſed mille ac- cendendas, imo coœlitus-lucem peten- dam, ut ſatis cautus & felix inveniatis. Non temere, ſed matura deliberatione 7 Tem exegit Dominus N. antequam 8n06 Spouſg ipſe pe- titurus Sponſam. 2 *½ Artis Oratorig. nos ad Te Domine RX mitterer: ue hoc grande munus, OR ſnum in do- mo tua poßet deponere, atque nobi- lem theſautrum: amicumn perennem in- venire. Perſilafit hoc illi virtus famraliæ tuæ, virtus tua, &c. Ut ergo defiderie illius annuas, & nos petimzus. QVXSIIO II. Duemoho Oi atio facienda a. ſit in qua Spönſus ipſe an, an per ir. Hæc Oratio eodem modo diſponi debet quo & aliæx: hæc enim puncta in ea 0 die⸗ Ivanda ſalnt. Prazo, ut Ied- dag Cauſlam cur cam conjunctionem deſideres. Cauflæ autem p kerumque ſumuntur-ex lande familiæ Spon niæ & parentum ejus. Scands, ut magnizudi- nem adfectus declares gud d eatn conjunctionem tral ertie, il ig- notus es, qui Sponlam petis, manifetta conditionem tuam & Poikeilion em »„ moêdeſte tamen: ſi notus es, fac idem ſed breviſlime. Quarto ſi placet differri re- ſponſum, dicas te ex dilationc non of- fendendum, ſi verò non placet, pete reſpon! u quant otius. Ruinto Omnem gratitudinem & ad omnia obſequia animum paratum offer: Et ut Verbo me abſol- i ni N e) N. n e KA K MN MuN l I. nego ell Parxs II. Cap. III. Qisa g. II. 125 abiolvam : In Oratione ejuſmodi di- cendum eſt, quid petas duare, Uis vel à quo miſtus At quanto adfectu. Praxres vel io nüles, vel exrdem, quz jam darzæ ſunt, hanc Loctrinam illa- ſtrant, tantum ibl alicno fit Oratio no- mikc, hic proprio. QS TIO III. QQuomodo facienda ſit Oratio in gua re pendetur Sponſo vel Wriri, gaes pe- tentdis. Qui reſpondere volet, ſiye conceſſie- rus, ſive dilarerruz, ſive negaturis, hæc debebit puncta exprimere. Primo di- cet, ſibi ſumme gratum eſſe adtectun petentis & ſe merito jure ad con npenſ. tionem teneri. cundo Laudes ſuas & merita modice & medefte extenua- bit. Tertio 9 Sponſus notus eſt „ dicat merita ejus & ſibi & omnmibus aliis per- Ipecta eſſe: Si vero ignotus fuerit, dicat, ſe minime dubitare de e ejus dignitate S& excellentia: atque plurimum ei debe- Te, u0 longin uo venerit, ut ſtu- dia ſua & ofcia 5lerret. Quarto Ot- ferat gratum animum etiam Amicis ip- As, qui à Sponſo miſſi fuerunt, & eh sOrit Arati ſe quoque commendet. 9 ræ-⸗ Reſpon- ſoriæ ad petitori- amn Sponk, CLonceſ- ſurus Rotet. Ailaturus. Praxis Conce- dendi. Prima. Major. 796 Arii Oratorik. Præ & kæc puncta, fi Concedere voles quod petitur, Quinto dices Te conce- dere & in parte felicitatis futurum tibi adventum Sponft, quem proinde in- vitab s, ut domi Tuæ impoſtertum ſi- quidem elegit tamquam Amicus & domeſticus agere velit. Quod ſi vero Diferre volueris, dices Te paratum quidem eſſe ad omne obſequium, ro- gare tamen ut abſque offenſa rem dif- ferre liceat & maturiore conſilio dige- rere, ſiquidem hoc certiſſumum futu- rum eſt quod fata ordmaverunt. Quod ſi Negare voles, præter ſupra dicta pun- cta, hæc tria maxime obſerva: Primo liberalius Sponſum à virtutibus & me- ritis lauda. Sexundo Caufſlas da quare neges, tales tamen quæ Sponſum non offendant : Sumuntur veroò hæ paſſim vel ex alia intentione Sponſæ vel ex or- dinatione divina. Tertto, Roga ut hoc fiat ſine læſione amicitiæ, & offer obſe- quia tuo Sponſo, procis, atque Amic' pro omni alia occaſione. Pono Praxes Dialectice diſpoſitas, quas ubi placuerit Oraterie vertes. PCAXIS CONCEDENDI. Prima. Jure hoſpitalitatis apud eos qui bu- 310 Ne Sunitunn Pmuts hun erm, Neth// be vin ntetn, e Sein 14 Cnnin 1 4 e, ts l te lieing,: 1 loin⸗ ” , (nen mal 4T urIINe 1, unguu 1.. Ve de vel nboc cenin nrnnenn ( 9 Neterſinucdhn unüne oMen: . Aurc, (al ter ur. 4. Nr, Mut EaD. Dialeckie ana, rrerienen, NCELNNI . . 4 ⸗ dN. Pars II. Cap. Il. Mod. III. 197 manitatem colunt, debet gratus eflé, ſacer & acceptus omnis quidem hoſpes Illa tamen qui cum nova amicitia, novo domus ornamento venit, & cum gem- ma ſingulis opranda non poteſt non efſſe gratiſlimus, etiam ei apud quem crude- Heres mores humanitatem nonnihil li- baverunt, Ratto eſt: Quia, qui amici- riam offert, adfert ſolatium & ſenebtu- ti parentuin & amicorum deſideriis & Kliorum Votis ingens, &. Sed Vos Nob. Domini cum nova amicitia N. in domum meam veniſtis, & in benevolentia, erga me ſervum ve- ſtrum, plance Prodigi, adfirmatis, & Vos & Eum maxime , cujus nomine ve- ſtis, meis meritis & virtutibus provo- eatos efie. Urinam eſſet aliquid in me & domo mea, quod tantorum virorum oculos & corda poſſet advertere. Læ- t tamen nobiliſſimo Domino N. ali- quid in me placuiſle & hunc adfectum quem mihi domuique meæ offert, li- benter accipio, ejuſque voluntati re- ſpondere paratiſſimus ſum: ratus do- mum meam tanti viri dotibus & virtu- tibus conſecratum iri. Cæterum oro e- aixe; ut Dominus N. ſi quidem ita ſaris Placuit, adme & domum meam, jam Non ut nO bäs Hoſpee, ſæd ut ſingularis 5 Miaer, Condu⸗- ſio. Sacunda. 192 Arei Oratoria. Amicus, aut fiius poctius impoſterunm Qivertat. Secunda. Et laudare adfectum Dornini N. & me domumque meam Kelicem hodie prædicare debeo. Orbi enim notum eſt, quantæ familiæ & quantorum Pa- rentum homo ſuas virtutes & monilia in domum meam inferre defiderat, prout ex veſtris verbis N. N. intellexi ; Cæcus ſum, ſi ornamentum non videam. qued ex utriuſque domus conjunctie- ne conſurget ; Barbarus, ſi tantumm. mlignn iu Domini N. adfecdtum non admitto. Invidus mihi ipſi & domui meæx, ſi Il huic fortunæ ſores & oſtium non ape- tio. Veniat Dominus N. ut Armicus & flius noſter, fiquidem Deo, ſiquidem illi placuit, & noſtram domum fſuis meritis & dotibus exornare pergat, Unicum neſtræ ſenectutis fulcrurn erk, & ſolatium ingens. VoOs vero N. N. qui tantæ felicitatis authores efle cœpiſtis: gratia veſtra & adfectu ſingulari ad- eſtote. Vobis ego & domus mea , æterno gratiarum yineulo obliga- bimur, PRA- jnil/ 4 N oonmt Nn Cſoumrtuni4 mneellil umaigt , ulile: NiwNlutne TerAolorzenn 69 Du, 4 unia Lechn Donin N4 unn Plien hoce 0. Dro tol Wkuch Ekgumonm. us nnss A noi 1 tn Mene Eeſcene, e Uumehrunpenvten ne onds D N. N. Wle, lccem pon unen Cmui/1 crectuts l hors tlec Arckn glu annne, iris lp⸗ Par: II. Cap. II. Quaf. Ii. 19; PRANIS DIFFERENDI. Non ſoli vos limen domus meæ in- traſtis N. N. vobiſcum venit Iætitia a- mmnis & ipſz fortuna, nobile & aurcurm vinculum manu offerens, quo corda & domus noſtræ in perennem concotdiam colligentur S noengaudeam, quan- do Dominns N. rot Majorum ſuorum, tot ſua merita hic deponere, & apud me deſideria ſua coronarèé deſiderat. U- Ninam aliquid in me aut domo mea eſ. ſet, quod hunc animi impetum Do- mino N. ſuccendere potuiſlet! Sed curm nihil dignum videcam, adfſectum ta- men & voluntatem mneam petitioni Do- mini N. inclino . Deum ter QO. M. pre- cor, ut felix Principium, Kelici exitu definiat vobis N. N. immortales gra- tias refero, pro favore, adfectu læ- titia, onjus Aut hores veniſtis, oroque enixe, ut mille ſalutes Domino M. 4 ne dicere dignemini; poſtulantes ut deliberationi aliquod tempus concede- Te non graverut. Magna quippe, mag- nis ſum i mwipienda confliis. Erit utiqut hoc certifſemum ; quod adamantinie libris Fata futurum tipferunt 3 nec voluntati divinæ ulla mora temporis re- ct. 1 TPRA- Pranis Dit- ferendi, Artis Orsatoriæg. PRAXNXIS NEGANDI. Et hoc mortalitatis infortunium eſt, quod fortunæ frequenter occurfentis, ultrèò Dominos, fieri non liceat: debea- muſque interdum felicitatem gremio cjicere. Eſt Akior ſupra nos Poteſtas, qꝗquæ cogitationes & voluntates noſtras ordinat, ut noſtrum ſæpe numero tan- tum proponere ſit. IIlius propofita diſ- ponere. Nonne feliciſſimus ego hodie ſum, ad quem Dominus N. omni ex parte, ſve Majores ſpoctcοv ipſiuſmet ſtudia & merita. Nobiliffimus diver- tit , ut æterno fœdere domum meam tantarum virtutum hæredem faciat. Scd ecce jam aliter cecidit alea; aliter Deus, qui diſponit omnia, diſpoſuit. Quare ſt Domini N. voluntati hac in re eſpon- dere non poſium, pro alia omni occa- ſione obſequia mea & ſtudia domus meæ „ pro hoc favore & honore of- fero: enixe ſimul precor, ut priſtina gratia me excidere non ſinat, Vobis Etiam N. N. pro obſequiis & ſtudiis ve- ſtris, æterno me compenſandi debite obligatum profiteor. & hatcre emchweln R.. Kn, Eedihenimn ve nngr unllten 7 1 Nuni Tar: I. Cas. II. α r. 185 TNN . at J QWνX4 SI0 IV. uisinmtnune Oaomodo atigisg alie rationes pa- Aemet Conltait antur, Srckkante etiam ad Wpenſalis. Cinonlcer Ade. Multæ ſunt aliæ Orationes quæ habe- imti i ſolent à modcrnis Politicis ante & Aliquæ a- N paſt Sponſalia : Sedde omnibus diccre lia Oratio- Ewlnn noen eſt neceſlatium: ce quod vel ſimi- ues que Unleene. cs ſint prædictis, vel ad eas pertineant, modo per- II e de quibus jarmn ſumus dicturi. Namgrs- ficjamtur, riarum Aäfiopno Promiſlione, utique ad telcihmncgetor DomaaRid Srarxiarun, Acforias Pertinet. Signifca- hrlginan vio de Adventn Stonl,; utique ſpectat Norilhmdo n. Partim ad Salutavoeria,mn,paftim ad Peti- ohrdII zoriam, quia in illa nihil aliud agitur, niſ ſalus dicitur à Sponſo, & oſtenditur fer- wordurantis deſiderii „ deinde facta mentionc temporis, petitur Romine Tponſi, ut actus ille utique domui hone- rificus terminctux. DE PESLONSATORIIS Orationiktss at habe, limror, i 5 Paſpeſe: ja 4BDolporſatio eſt, cum jarntnutua Deſponſa- ue promi ho fit futuri Matrümonii „ pra- · e s& n, 1 . . —— . .1. teriæ., e⸗ inlen ſentibus Amicix utxinque & tceſtibus: anße Oertaque pacta & leges ex utraque par- te intercedunt. In oratione ergo de- ſponſatoria harc puncta exprimimus. . I2 tismn Nora, l ürris Oratosizs, tiam Amicorum Sponſi qua hanc futms- ram coujunctionem Proſeqſnuntur⸗ Se- ecundo Exponimus adfectum quo om- nes cam optant, & gratias agum Paren- tibus & Amicis Sponſæ, pro hac in ſe propenſione. Tertio, Ominamus quod decus, quod ſolatium inde in utramque familiam fit ventunimr. Quarto petes ut gratiæ promiiſæ Confimatio in con- verntu tot illuſtrium viéorum & Amnico- rum peragatur. Ejuſmodi Oratmnes vix differunt ab its; in quibuis Sponſa peti- tur: niſi quod ibi coram Parentibus aut Adſinibus Sponſæ fiat 3 hic vero coram amicis utriuſque partis, & quod hic pe- aarur promiſſæ gratiæ conſirmatio ulti- ma⸗ Quare Praxes ſuperius dicta fa cale hic accommodaxri poſlurnr. Eſt alia Oratio in qua ſolet petere'fa- cultatem Sponſus devovendi ſe in fzæ=, mulum Sponſæ, aut ſe ultro devovet, in oblequia Ulius. Hanc conſtruendo hæc zxprime puncta. Primo. Expones 3 Afe- Kum gratitudinis ob factam promiſſio- nem: & quam Telætum, quam felicem hæc promiſſio fecerit, exp licabis. Secan- do Ages gratias quod Te dignum famu- latuũ ſuo habuerit, & rogabis, ut npera- re tibi quam plurima velit, ut animum zuum el obſequus tuis poffis aperirc. Pj “ 4 nani⸗ 7 (006 N Hnani ſuiart uNrDr Tear 7 . 1 pinrili⸗ 10,gn Ponlgkt kaneſ n Prolegtumnn , Alechun dor . Ruiszpn Dae Faiglnkie e, oer iCniummgl unknnrmgte n. Aunke Cnitnhn nNEGINA M lnod;Orrnee,t nlin holin .1 N coram-amenben õ ni, Aftter tirconfnte Sllgeti incun. 4 Ncte 6 Eren Aufelhnbhoi Mme necotned Print. Eyn . Nt nn ii betglenn „. PFaya. M. Cap. II. Aualt. , 179 PHAXIS. Et me copia gaudii verborum fact Oratio qua inopem, nec poſſum eloqui, quæ læci- ſe devo- tiæ pectus meum inundaverunt, ubi pre- vet Spon- cibus meis locum apud Te conceflum ſus Sponfæ“ video, & me nobil PIomiſfionis debito obligatum. IIlud gaudio identidem ſuf- ficir quod ſcvus tuus eſſa cœperim. Hoc dulce nomen ante omnes titulos cordi meo vicinius eft. hoc euntem, hec ſedemem oblectat. Cn jus dignita- tem ur jure portem, & jure portare me- rear; unum oro, ut audacter imperes, & certiſſimo imperia ante vitam mihi eſſe experieris. SENTENTI VARIX. Hu materiis ſervientes. Eccl. c. 6. Qui invenit Amicum, The- Oratoris ſaurum invenit. Applica, inveniſſe ſibi Supellex. videtur Dominas N. in domo Tua Theſaurum, morum, virtutum, ſtem- matum, ſplendorum., charitatis. Sint Amico omnis cognatio eſt zadium, oimnnis oporatio labor, regrinatio, omnis vita tormentum, ſine ejus ſolatio vi vere eſt mori. Camodorus in Epiſt. 1 3 ouinis terra pe- Qrid 13⁸ Artis Oratoria. Quidquid amor jußit, von ef conzen- here tutam. Ovidius. Gubernarores accovmsdsnt ſe Lone= ruim metationibus, & Viri ſabientes sa- Iadtibus. Stobæus. Amor eſt latens ignis zrazun Valnus, Mdiqzn venensm,islcit amaritado, de- Keciabidis worhiss, icengnn Sapplicmam, landa mors. Petrarcha. Arva eſz is Wa vigio Eccbernator; Jazs: in t bate Magiliraus, quod in mundo Sol: hoc inter wortales eſt. Amor Naviginm ſine Gubernators labeſeitz Ci- nitas ſu ae Magifrata perictitatur: Mun- d s ſine Sole obtenebratur „ & mortza- linm vità, Bene Amore vitalis non eſt. ZTolle eæ hominibus Amorem, Solem mun- do ſiaſt uliſti. Pilippus Beroald. Ur vinculs ex reommiſſira vires asci- piunt, ſi ex conſenſis Viri & Malieris fa- miliæ ſtatus. Auguſtinus. Amicitiaæ eſt divitibus pro grazia ⸗ pauperibe s pro cenſa; Exulibus pro Pa- tria;imbecillis pro virtute; pro medicina «grotis; mortnis pro vita. Petrus Bk- ſen. Amicus eſt animæ dimidinm. Horat. Nilla eſß amico jucandior poſſeſſio. Ca- t Græcus As⸗ nuſhin Rea 6 amm c h ℳN. Mut , hun Hien ukula r i Rõl 4 4ni i i Mr Niufin 4nliu nnbne Min ffin Mun ſan en 4sl ue 17 dnatCN nitmi. 4 ni e ngint hang iin rnt . nine Gengni al, SS e. Mien lin ſcr Cenr hog, gult nortalien mhufmilii. 3rluug itar, & mt irie N 4 mrn T r. Muetdlll mniſen A 5 n⸗ kint. lu luwſhhuf ut; nats . cies MN niten. H ℳ, N *. Pars H. Cap. I. = N. 1 9 5⁵ Quareudus agro Medicus eſt corpori, & egritudini mentis amicna Idem. Fama praſens, Mnrta⸗ parit amicos. Petrarch. Si amicxum inveniſti, magnas te divi- tias inveniſſe Icias. Idem. Magnus theſaurus eſt amicws. Idem. Cui Amicus abeſt. mwanus ei dextera & oculus abeſt. Idom. Abwicus magis neceſſarius eſt qusm ignis & aqus. Plutar. Amicitia, quæ difßiuncta ſunt, Mrmnir. 1us efficit. Nazianzen. Amicus anima cigſtos. §. Greg. Ameciss in pectore quaritur non in a- trio. Borca. Amiru: eſt alter Ego- izürur Jui ami- cum non habet, ſe non habet. Hieron. Anima ibi plu⸗ eſt ubi amart, quam ubi animat. Cato. Arma potentiſſima ſunt hominibus rtics. Ariſt. Quatuer abſcondi non poſſunt, Amor: Tiſis, Ignis, Doler. Tympius. Unszs Homo, nullus Homo ‚ Ada- gium. Amicus eſt anima in duobus corpori- bus una. Ariſt. apud Dion. Laëtt. Non eſt Amicus qui ſemtiterne non amat. Ariſt. I. Rhet. c. 10. 15 Nn . 2600o0o ertis Orksorik, Non eſt Amicus quiſquis aware deſiit FEurip. in Troa. Amicçitia immortales, mortales vere inimicitia eſſe debent, Livius. Amore conciliatar Amor: Magne⸗ amoris Amor. Auguſt. Dogma natura ut amatus ames „ Naziancef. Oltendam ribit petiſſimam remedium Amoris. Ut ameris ama. Snecz. EXKEMPLA. Et Alia Seppellex. Catene, Bedica, o ae ſunt ſim- boinm vita coniugaslis. Pierlus. Appliga Dominus N. nomtekugir: hæc vincula dirfcia ſed appetit. Senec. in Dial. Uxores ſant aures cCcompedes rationis & adfectus. Patthe: Petrarcha; Parthenica Sodalitas in S collegio Romano habait in Smbolo luo, Catena ſine CATENAM ex annulo non ne x ie nexu con- hibi invicem, ſed ſecreto complexu a ſu- Rexa. eus snte magnete compolitis ,„ nam Muagnes primo attrahit annulum ad ſe, annulus Vi attractiva imbutus, trahit ſecundum, ſecundus tertium, & ſic fit catena ſine nexu connexa: Lemma fuite ARCANIS NODIS Applica; Poten- et uk/ ſeen AN rlutla nee i Cluain u aind 1 oer ummnsl lunde lien Muiun ANitan NNtur e ) lyn e unn ln unde. lun Nin “ le nau ſe luin un ERet lrti Ne kh etn lniut, mi 1 “ N . — nchimni prr, I. Cap. III. Qure. I. z01 Ninhing t potentem, magnetem Amoremefle „ ui corda hominum arcanis nobis cen- ie, nme nectit; & ad ſe pertrahit. DH Idem Sodalitas Marina aliud e In, Meo Symbolum habuit: Columbam odore per- e es e a yode fuſam. quam gregatim aliaæ inſeque- Sv, bantur: Cum Lemmate: IN ODO- REM: Emiſla enim una odorifica co- Sodales ham lurmbꝛ, plurimas adduct. Applica Te Mariam En dorc famæ virtuis. Domini N. ad- Sbl ductum eſſe. 4 b: ... Itidem Duæ faces vincule colligata umba nogl Junt, Amoris mutui indicium: Signifir⸗ . auauaur etinz per Eyram Amer, quin de- miNs“ ber eſſe concors Lyræ autem ea vis eſt,. . . Ne n ur non ſolum Alexander ludente ITi- anigitueiul motheo: ſed & ſaxa paruiſſe, ludente Amphione. dicatur. Vyre ſ Al Plato Amorem magum Deum eſſe, .Z ddixit, & omnipotentem: quippe cui nec na h Hercoles reſiſtere potuit; & cnjus fa- e ngnh mulum le eſſe Socrates ex Delphico new u oraculo Sapientiſſimus publice profeſſus irtnenlui, eſt. Et quid non vincit amor, Applica, nnſt⸗ „ && Te ab Amore devictum in Domum Ntm D. N. optima Spolia Te & tuos Majo- ginnu, Fes deferre, . Temmpl ,nun, 6,½ Raviſius lib. 7. apud Athenentes Templu zu L . Amore in eodem Templo eum Pallde Pallad. ⸗ ol; Nι.Sacra fiebas: Nimirum ut Sapienter “ 1 5 ames Lom⸗ mune ſi⸗ dei ima- 20. Amicltia pomo Mierata, 802 Aptit Orsteia ames non fenlere: amlare enim & ſa⸗ pere v Deo non couceditur KRoma imago Fidei ſic fui epreſſs Ab una partæ ſtabat forma viri, cui no- men erat adfcriprum HONOR, Ab alla patte forma Virginis, eluil adſeriptum erat non VERITAS. BHæc au- tem Honori manum porrigebat: In- ter has duæzsſtatuas: media ſtabat alia, tui nomen adſcriptum erat AMOR. Guliel. Choulias de imag. Ueo en nat. Hall. Abtlica: Hæc dué ceſle quibus Amor iupervenit, nempe honoren ni- talium & PVeritatem sdfebknt: quæ duo cum Dominus N. Habeat, & in Domo D. N. efle agnoſeat, terri- wm. Amorem videlicet, ſupervenire de- ſiderat. Uympius. Mater dedit filio teria po- g, itt inſtitueret quem eligere ami- cum deberet. Hasc nimirums qui tra= ditüum ſibi pomum cgualiſſime divide=⸗ ret: Nam qui ſigi nmiajerem ſumeret partem; hunc utilitatis ſue ſkudioſum Eete pudabat. Qi ſibi minotem accs- piſſet partem & filio reddidiſſet ma⸗ fem, hunc Adulaterem: qui & ualem Kbi & filio ſumpfiflet; hunc verum amicum & ſincerum Applica per Re- fectionem arguendo temeritatis, . 1 limn , ben 1 citn mlind (dr intun lioi ruta! umntninz n ffnhn U t An ic luuz ; 1 dufe Paxs II. Cap. III. Ausſt. WV. 20 An aine Amorein pomo lucrari vellet?: Non ſic Cneelintt Dominus N. CO R. Se, Sun offert: l ßi Apg Lucius Sylla cognomine Felix hoc mcin primum inter fortunazs ſibi eſſe dixit.; gSyjla 1HONON gaon P. metelium haberet Amicum. faix. Sõ Plutar. Applica: Dominus Feliciorem A . ſe habebit, ſi apud Te Amicum po- nmirtt Ir terlt inirc. h in in Lacanarum Pirgo quadam, roganti wuner MNO. cuidam quamdolem eſſe allatura, re- VItgo. Eing Du u, ſpondit:. Pudicitiam, virtutem mihi à Alicke ein Majoribzus traditam. Plutar. in Apoph- uenfeant rheg. . Amor. en geike d Pyerius lib. 4 6. Idem lib. 52 Atnor N L 1 Aalas habere pingitur. ſagittas item & ln m Nu. Pingitur: etiam Amor nna ma- Ur lyenath mner pomum habere, altera papaver; ſig- rnificat jucunditatem fructuoſam, ſecu- Eli ot,. ritatem & fœcunditatem. 3 . Edenft Narratur, olim Amicos duos ad re Lalcanum iviſle, poſtulantes zt ſe e in unum hominem transformaroet & eranſcenderes. l al Nat. Comes Mythl., z.c. 8. Mors anti- Morxs ke nn quus fuit multorum, ut nuptias pra- antiqu. din 1ikoe Fantium Mulierum virtute comparan- loreechchla . i 1, das proponerent. Antaus Sic Rex Lydis Puvefmn filiam ſuam aAlceim victoti curſus pro- Wet ſorker⸗ . poſuit: Sic Danaus filias, Piſander e Camwirenſis Sorores, &. . Lunn e LSs Nat, Axralanta Pytha- goras. Mos Srecorum Jymbo⸗- lum Fri- derici 204 Arti, Oratsrig. Nat. Comes in Myth. Er Ovidius in metam. Atlanta Laſti Regis fſilia corporis viribus & elegantia arque pe- dun velocitate excellens, nulli volebat nubere à niſi quo curſu eſſet vilka, Multi attentarunt hez ſponſalia ſed vi- Si ab illa, ficut conventum fuit, in pœ- nam occſi ſient: Tandem Hippomenes tria poma aurea ſumens ex Heſperi- dum hortit, cum illa certamen ingredi- tur, & quoties antecedit Atlanta, to- ties Hippomenes ad partem pomum aureum projecit, cujus pulchritudi- ne & prætio capta morabatut, & po- mum ſuſtulit. &c ter dum fecit. vi- dor evaſit, & Sponſam accepit. Ap- plica; ludicra efſe hæc media quærendi Sponſam. Pythagoras docebat eos qui Amici- tiam coleti vellent, omnia ad commune conferre debere. Eraſm, in Apophtheg. Applica hoc velut facere Dominus N. omnia Parentibus decora & à virtute ſua habet, ad uſum Amicitiæ ecce confert. Apud Grecos & macedone: dum inibant Sponſalia, Sponſiss & Stonſa debebat panem gladio diviſum guſtare Carolus, Fridericxs Dux Iuliacenſis pro Vwboio habuit parmam, ſive ſcutum, ⸗ cer- nolce cwhn 7 font 4 WDNN4 . eammdes lorermu P gon u. Mu u en a Nn Il him fuge 7 in leh ir Nut Menn wahewa ſrirkamd Nenluec, anld afirt n lnmn ln bmtige in iine, . Aifrl Undl 1 Gone M en i . Uunie tl,. alin, el ltr D Halcſt. numſiß in⸗ laen Hemu Unen e Hen . 1 mmniyt. telt Hlune furn Wnn CGn Aerinl. Nun win ll 6 1i mni A NN in n et . ſume Dinnn ) ſantdhs ent! A1 in nu ,6 e inſn Me / ℳ eſ . Pars II. Cap. III. Qux ſt. W z05 cordibus humanis plenum, cum inſerip- tionez H I C MURUS AHK- NEUS ESTO. Alex. ab Alex. lib. z. Applica, omnes nos defendere niti- mur ab hoſtili tempore & oblivione ſubruente omnia: nullus autem murus fortior eſt, quam concordia familiaxem & conjugium, in quo tot corda con- nectuntur, quod in amicitiam admir- tuntur. . Plinius ait reperiri Arborem quan- dam nomine LARIX qua igne non comburitur, quin potius ſi in ignem con- Jiciatur ac ſi eſſet lapis, ejuns Hammis reſiſtit: Lib. 16. natur: hiſtor. Coœlius Rodig. lib. 6. antiq. lect. quod expe- rimento probavit Calar, cirea civi- tatem Gezgebiam, ibi namque erat Turris ex hoc lingno confkecta, cui inem apponi juſſit & cum flammis unde qua- que circumdaretur, nullum derrimen- eum paſſa eſt. Alex. ab Alex. I. 4. cap. 7. Laceda- monii priuſquam ad bellum move- tent victimas Amori immolabat : Enr non potius Matri bellorum Duci? credebant victoriam in bello ſubdidorum Potius adfectu quam ab Armorum ro- bore dependere. Alciatus In Embl. pinxit Viyſem 17 com- Ducis Juliac. Lar&, Turris Amori victimæ, VUlyſſes Diome- des. Oratio- nes ad Nupia- lia ſpe- ctantes, 206 Artis Oratoria. conſilio prudentiſſinum, & GEracorum Diomedem fortiſſimum cum inſeription UNUSNIHILDVUOPLURI- MUM POSSUNT. CAPUT IV: De Orationibus Nuptialibus, Oſt firmata Sponſalia, ubi dies Nupꝑ- tisrum advenit, iterum Orationibus certatur: ſed plæreque Zazuearoni⸗ ſunt; Gratulatoriæ Gratiarun: Actoria; uæ Pprôpric ad Nuprias ſpectant hæ Alnt. Primo, Eſt Oratio., qua nomine Sponſi petitur Sponfa ante vinculum martiale à Parentibus vel Adfinibus Sponſæ. Secande, Eſt Oratio quã reſ- pondetur nomine Sponſæ, ſponſo, Tertie, Eſt Oratio qua traditur poſt Copulationem, à Pazentibus vel Adfi- nibus Sponſa Sponſo, & omne jus Pa- rentum vel Adfinium in ſponſo trans- funditur Quarto. Eſt Oratio qua gratiæ aguntur pro Sponſa nomine Wonſt. Auinto, Sunt Orationes quibus gratu- lantur Amici & Hoſpites præſentes De Singulis diſtincte quomodo conſtru- endæ ſrut, quætamus, J WD G y⸗ naßhl unihſ ls a ſe tünbetten Püruftinin ſalei he u remas Ail, Alrt ul fnehre bla erl et, in jven uin aninrheig WoPIV! . P. I Gergttre Ntltes Niriit⸗ erumnOttorbu Angk Rsn Ctigun Ain 1 me fudnn U el AMndr RCt ore, haß gu tultu KoNX * märholons 40nogun wnnine u ore gube u Nies rtſunl anodo . Far: II. Cap. IV. QuæſtJ. 207 QUST10, I, Ouomodo conſtruitur Oratio in qus nomine Sponſi petitur Sponſa ante Copu- lationem. . Hæc puncta ſervati ſolent. Primo, Diſcurſus aliquis ponitur, ſive de vo- luntate Dei diſponentis omnia, cui ne in minimis reſiſtendum eſt: Sive de læ- titia qua perfunditur is, qui exſpectatum tempus deſiderü exſplendi tandemad- veniſſe vidit: Sive de couſtantia adfe- ctus ac amoris qui temporis mora, ſi verus eſt; intepreieere non ſolet; ſed in- crementumn lumere. Periturg Sponſam ante Co- pulatio-- nem ob- ſexvet. Secundo, Fit applicatio ad Sponſunn gqui vel voluntati divinæ, à qua ductus uit in domum Sponſæ, repugnaré non velut; vel lætatur tempus venide quo promiſſio explearur. vel àadfectum eapere dicitut æque ſtabilem ut ante erga domum Sponſæ & ipſam Spon- ſam. Tertio: rogatur Parens vel adfinis Sponſæ, ut promiſlam Sponſam, mine quia tempus venit, ei extradere velint, & hoc æterntim amicitiæ vinculum inter utraſque nobiles familias inchoare. Quarto: Offeruntur obſequia & gratiæ Brewiter, optime hæc Oratio conſtrui= tur, ſtin illa rcvocetur promiſſio facta Marri- Græcis dAicitur Asbeſton Lapis. 1. Praxis. 165 Artis OGratorigkx. Matrimonii; Si poteſtatio ſiat dura- tis animi & amoris: Si rogetur extra- ditio Sponſæ: ſi gtadus animus offe- ratur. PRAXNXIS. N Fruſtra Sccretarius Naturæ Plinius lalit⸗ tantis verborum phaleris Aſbefi lapi- aelhrun di: conſtantiam famæ & admirationi hilill proponit; quod ſuccenſus igne ſemel, unek⸗ impoſtrum nullo poſſit extingui O- rſetolin! ccano. Pectzss ille ſincero cadens A- eunhumd more vidiſiet, magis amoris ingenium geunen admiratus. majorem feciſlet eommen- dationem. . MI Profecto Asgamante ſcribit qui vere amat, nulliſquce evertendum machinis Mmmné gerit propoſttum, amato potiri: Hoc iigllall donec fiat omnis illi feſtinatio mora Wenmer kue eſt; omnis exſpectatio, violentia: Imo ugeſndimne pone gladios, funde maria; explica ig- Mrnnmn iu nes, & mille diſcrimina rerum; per om- Ukinnin nia pergat audax Amor, inamplexum In) dilecti, citiuſque volet cmori, quam Melnn ann non pervenite. Recens & Domefſti- umininc cum ante oculos exemplum videre li- (ubing cet in D. N. Domum ille Tuam N. a-⸗ mühi mare cepit, cum tua ſtirpi nocili ami- Are citiam inire petiit: & quid ardentius vo- cu it hactenus quam conjungi; quod ſo- elag Hci-⸗ Pars II. Cap. W. Quaſt. I. 209 u * Ecitus expe ctavit/ quam eum diem qui fummarn fcrum ferret, coronaret for- inn i. ranam & deliderla felici fine abſoe- genr: Hic igitur cum faſtus advenerit & jucunda hoſpitum commia id exigere in partem lætitiæ videantur, Dominus N. n M Promiflam ſibi dilectam, velut eximium Ssdulce debitum à Te Domine N. repe- ek anmn tit. In te ſolatia & gaudia, à Te tot A- miggeſn, micorum votapendens & deſideria; an- E ne verbo & diem lIætitia impleviſti: Cæ- benelht terum Dominus N. æternis tibi meritis Cmnqun perpetuo obæratum experieris. en ellr nn⸗ PRAXIS ALIA. nunt ſnl, en Genadin Nuiu, Supra vocem & Eloquentiam eſt læ- eu hr tkia „quàâ hodie Dominus N. perfundi- tur, cum ex hodiernæ diei diu expecta- ta præſentia, tum ex tor Magnificorum Dominorum Iluſtri hoſpitum Corom nnh qui ferias amicitiæ hodiernas & nego- Nrm dn tlum Domini N. ante omnia maximten decn in præſentes exornare non recuſarunt: lemA Amico amplexu cxcipit offincs & æter- nne nurm ſibi futura cordi hæo tanti mo- termmk: mentiti beneficia ſanctſſune pollice- me⸗ —Ml rem. Sed ut cumulerur lætittia & culmen . leun⸗ accipiat Tu author elſle debes Domine N. in ge: A Te Dominus N. àte Domini N. N. an g, 2 . Amici Reſponſo- riæ quo- modo con- ſtruendæ ad præced. 216 Arti Oratorig, Amici enixe orant, i quam Kübi dile- ctam & præ omnibus uaicam fata deſti- naverunt, virutis & familiæ tuæ ſplen- dor ſuaſit; nobile verbum & gratia tua promiſit : ei nunc in æternam ſidem & amorem porrigas; ut hic perennis amicitiæ auſpex dies inſurgat auckior. Hoc unanimi conſenſu volunt omnes hog, hoc perpetuum tibi devota Do- mini M. iterum Rerumndue petunt deſi- Q ASöTI0 II. uomono conſtruitur Oratio in qua zeſpondetur Sponſo à Parentibus Sponſæ vel Adfinibus. Primo ſieri ſolet vel diſcurſus brevis de voluntate Dei diſponentis omnia; vel de conſtanria amoris veri ; vel de læti- tia, quæ percipitur ex adventu Sponſi, animmorumque ejus, & ex ptæſentia diei nuptialis; quo nobile amicitiæ Vincu- lum utrique Familiæ debet imponi, vel ab æſtimatione adfectus Sponſi, qui non ſatis habuit rogare ſemel ſed iterum iterumque precatur: Secundo annui- tur petitioni & ſiquidem ita volentibus animis Deoque diſponente fit, omen ſu- mitut futuræ fauſtitatis. PRA- 10 N1 3 7 lo H AHl Prun hufin NKl, N NMN in, Anuimn mtini heheni Min Nktunu „61 ] Eſmeſe 4. lnlle ineſe. btuncornutn hetemun dn Un onnes itefot. EumKr ⸗ TIO I tm Oti,n O4 1Mmnnhu Ie Aleulu bens onenvonni,ſe el tle⸗ Krabfetn o Gerinpriſf 1ohorſin nel A N Geln. en irunha ente noralk⸗ N Par⸗ LD. Cag. IV. Quaſt. II. 211 PRAXIS. Etlam nunc uoſter in Te ealet adfe- us & magis ſuccenditur ex tot IIIu- ſKtrium Hoſpitum amicorumque Ppræ- ſentia & iteratis precibus tuis Dominns N. Non ſiæc levi momento fundatam ha- beo fidem, ut facilis inconſkantia cverte- Praxzs. rit: non ſic hoc nebile Amicitiæ Vincu- lum. quod fubire paramus ſemel pla- ciit, ut diſplicere poſſit. Quod maturis utrimque confiläs ponderatum eſt, qued nobili verbo & promifſſis decre- tum, adhuc inviolabile poſſiderur Ne veròôtempus amplius gaudia differat, fiat feliciter? fiat bene precanibus Su- peris quod ſic amat fieri vobis volenti- bus? V?X populi, wox Dei eſt: quando au- tem vocante Deofit: anne proſpero ſucceſſu deſtitui poteſt. Hilares præte- rea veſtri Hoſpites & effuſi in vultus a- nimi, ad omncan fauftiratis ſpem, non iautile mihi augurium porrigunt. QQGÆτ IO III. QDuomodo conſtruitur Oratio, in Jua loſt Vincunlum Maritale traditur Sponſs Sponſo à Parentibus vel Aäfinibus? Primo, Præmitti ſolet vel laus Coaju- gis, vel kætitiæ, manikcitatio de vincule . n⸗- Tradiutoriæ quomo- do fabri- candæ poſt Copul, Nota. 21 2 Artis OGrateri. injecto,vel diſeurſus aliquis de Amicitia: vel quid fimile. Sezundo. Laudatur Spen- à Majoribus, Parentibus. Nobilitate, Adfinn ate & ab iis virtutibus, quæ illi propriæ ſunt, ut eſt pietas, Verecundia, Honeſtas, &c. Tertie. Explicatur adſe- ctus Parentum, quo in Sponſam fcrun- tur, & quo eam tradunt, Quarto, Ex- ponitur adfinium lætitia, & votum pro iclicitate, virtute, nitationi parentum. Müintoe, Commendatur Sponſa Sponſo ut ejus curam habeat, amorem & vene- tationem. Adverte vero non ſemper neceſſe eſſe omnia hæc prædicta puncta in Oratio- ne exprimere, ſed quæ pso tempore & loco videbuntur, dices, quæ itidem vi- debuntur omittes. PRAXI S. Breviſſima quidem eſt üla Epiſcopi Wilnenſis Eusſtachii Wollonicz ſed ner- voſa & plurima continens „ qui ex tempore juſſus à Sigiſmunde III. glorio- ſiſima memoria tradere Sponfam ex Re- W Gynæceo nomine Leonoram, cui- Cm Magrati, ſic dixit; Illuſtriſſime D. Hac eſt Leonora, Tu illam in Con- jugem accipe, ama, & honora. Dixi. PRA- camull, Gynn end pulin Enzmmt! inckern er welgolrla⸗ ulukife ultwulin Kürmlur Ermos um dari ülerünn enach, e 7 ☛rà ent Vilglucetmig dlaum he. nbe, glrl ru, Verelnd 4 Ulenract. u SNen lai ienn n immlihn ,Aen e⸗ Ued 1Ci. 2 tez e,le bin . S Prbnet i. iege Al midI rhindl veluid d u: Uu ünn Ebone . Par: H Cas. . Quaſt. II. 213 PRAXIS SECUNDA. Adhuc felicitatis plenitudanem, qnam dics hodirrnus in ſinum veſtrum & ani- mum infundit, non fatis explicuero; ſ nobilem conjugü Copulationem inter omnia Societatis vincula & arctiſimnasn & jucundiſſimam eſſe dixero: & quod- dam humanæ fclicitatis Corollarium. Altius eſt beneſicium quam in geniis at- tingi poſſit. Latius & amplius quam vet- dis ſuis Eloquentia circumſcribere. Nec latu fluens ſolum Ciceronis copia hic de- ficiat, nec ſtagnans IHocrata ſuavitas: ſed centum ora & centum Linguæ, ſolemne Poctarum cauſſis gi avioribus votinmmn ad enarrandum non ſuſſicerent. In Cæte- ris enim inveniendis aut mortalis neceſſi- zas aut induſtria ſubtilior hamana ex- cogitando laboravit: Connubium, ip- ſius Potentis omnia ,„ naturæ Authoris inventum eſt, adhuc ab 1pſis mundi in- cunabulis, in illo voluptaris Viridario, Cui magnam beatitudinis partem de- efſe credidiſſot; niſi primos inter ho- mines hoc decumanum munus inſeru- ifler: quod cum tempore deinde ad nos hereditaria felicitate tranſiret. Parentis & fili amnorem ſupremum naturæz vin- Q- 414 Antis Dratorie culun & jus credimus? Ecce ſtrictius Sponſi charitatem & fœdera, quæ & Pa- wentem à Filio deſeri, & Filium a Paren- te manumitti poſſunt „ perſuaderem Phyti am Dameni acceſſiſie. Oreſtem Pyladi uberrimam gladii materiem re- Futavitnus, virtutiſque & fortunæ ſin- Zulare privilegium Conjugio tot Ami- Cos paraveris : quod utriuſque familiæ homi nes in unam ſanguinis lineam fa- cis convenirxe. Parum cit thori Sociam, curæ vitæque Conſortem accipere, dul- ciſſima hbumanæ converſationis & gra- viſſima nomina, Enperium & Ser vitzæz xa hic temperantia manſueſcunt , ut & dulcedo gravitatem minuat:, & gravitas augeat dulecdinem: Sic alter in alterius jus concedit; ut ſuo non habeat: ſic ſuus manet, ut totus ſit alterius, uterque ſer- vit: & quæ duo erant ac diverſa, Sacra Metamorphoſi eadem ſunt & unum. Quid quod aliquam æternitatis imagi- nem æz muletur & perenni nepetum ſuc- ceſlu, familiam ab oblivionis ruina ſu- ſtineat? zureæ non inconvenichs Arbo- Ti? in qua Ramo avukſo uno, von defeoit alterda- reus, O* ſimili frondeſcit verga me- z allo. Hine felicitatis acervum nobis ne cli⸗ lrun M. cN ANtMO, 15 a AN NE coMN n Chrltenicunn (auangnulri ſn. mmnuze Hecnont uukomen ren alg . Nt ehſue n Gamtzelte a . Pars H. Cap. W. AQaſt. UIl. 211 eœlitus obveniſſe Nobil. N. cum cæte- roruf plauſu Amicorum gratulor Tibi vero inprimis Domine N. qui hanc N, Virginem iu perenne vitæ conſortium & eligere voluiſti & copulare, cujus ien. ego vitam cum inſpicio, na omnium kinneg. koncſtarum actionum ſodictate con- Ca. textam invenio , ut ſub nobilibus fi- alalmim guris Natalitia Claritas velut aurea ſneni tela lateat; emincatque decentius, ſi Faternum Materpumque Genus; vot utriuſque ordinis Herocs, uno impetu en obtutum incurrunt, ut me quos pre- u, Mrunt in . feram, quoſque ſileam, in ambiguo ſi- 1 ſtant. Sed quis in Sole niſi noctua cæ- ceutiat?: quis nobiliffimam ſtirpem nih hoſpes in Patria ignoret: Adhuc fama non conſenuit, nec ſeneſcet unquam Sed immortalis gloriæ Phænicem in memoria poſteritatis faciet æternuumn juveneſcere. Quis Nob. Avum &c. N. quis Parentem Virginis, quis Frarres neſcit? &c. Adhuc Subſellia Senatorum ornant &c. ut me tempus citius def- ciat „ quamrſingula virtutun magis quam virorum noshina poſſim enumee rare. Ipſa Virgo Nob. quos hactenus vi- galſbruſr tæ annos exegit, cum probitate egit, ut ucH äin ſummam de ſe ſemper Parentun A- D mOTuNque animos ſpem etexelit, & unmueer, l Elenn tepcenn niobirblun GninoeneniN . funi mi- AH Reſponſo- Tia ad præ- ccd. 216 Artis Draterig. mitiorem honeſti familiam? qua ſe hie ſexus ſolet exornare abunde cellegerit. Hanc itaque tanrorum Heroum Here- dem: tanti ſingularis Neptem, & tanta- rum virtutum Sponſam cum hodie ad intimam cordis familiaritate madmife- tis, Parentum & Amicorum nomine at- que adeò animis omnium IIluſtriſſi- mor. hoſpitum iterum & rurſus gratu- lari debeo. Nam ut foveas perenni amo- re, ut honores Sociam nec monene me ſink tua Nobilitas, nec orare pietas. Ul- tra ſpem & preces dignaberis illam, quam tanto deſiderii molimine, tanti adfectus promulgatione quæ ſiviſti, ele- giſti. Adſint modo Superi & quam in- cChoavimus Amicitiam in felicem fa- ciant ſoboleſcere poſteritatem. QU £Æ § T10 IV. Qucmodo conſtruitur Orstio in qu6 reſpondotar nomine sporf: ad traditori- am Sponſaæ. 1 Primo, præmitti ſolet vel laus Con- jugii vei Amicitiæ „ vel ſolet expiicari. Letitia ex initio Conjugio orta, vel ali- quis alius difcu ſus fieri ex conſuer udine Gentium vel ab aliqua Antiquitate. Sacundo Laudatur Sponſus a familia & Vir- nuhn Pwilch . Lcktn aßti (ufa B mun 11 gee inbreenmn 6 Hogennr an lckis 1 Uiplnelt tuuah A imun Nee . Par: 1l. Cap. IF. Aukt. VI. à17 aln t Virtutibus. Tertio. Explicatur animus ne zDn s eN. . . . urihnl ale Sponſi de tali Socia, agunturque gratiæ Gunn enmin Ppro illa ſibi tradita. Qarτ pmitti- P 4 „» nu, tur adfectus, debituſque cum amore ho- „ ln an nos Sponſæ. Quinco Vots ſiunt & ap- — Frecationes. MntonmtoNne.. Numnin Ull. PRAXIS. Eatune Amieo diuquæſire: diu derydersto nri potiri, hæc demum Iætitia eſt, ꝗquæ nii- tHf lis Eloquentiæ cancellis poſſit definiti seHNH N. Clamat hilaris Celeuſwis ſadm NMau- ine a, ubi procellis ſuperior tempeſtatee lcinelnie, uf tranſit & incolumis Portum ingredi- iimcunt tuI: canit eggana miles, quando hoſte aloggend un ſubacto victoriam adipiſcttur: Curſor im aint in Olympiis ubi conſecurus Coronam polteinean. eſt „ plauſums howinum & Trinmphos Traſtolatur. Scd petiori jure amicus, Io poſtquam amioo frui,concedirur, noc Culeuſmate, nec Paane, nec Triumphe, SuinHHN aut ſi quid orbis amplius excogitat; PriA Ixtitiam ſuam poteſt evolvere. Quippe Amisei pectocis & portus, & victoria triumphus & corona alter Amicus , enn eſt. Blancditur ſbi, ut moris habet. idon, 1 de ſui ævi gloria Antiquitas „ fingat, lener AAA ſeribat, dicat duos libi cjuſmodi præ- iu ui vogativæ Amicos funſe, ghoran aluibi KBergue à s abire & alter in alerum F. . TCE Val. 4 Pra X. / . . e . . . 218 Artis Oratoria. vukano artißce recudi voluerit, atque unns homo Keri, Ferias etiam Amoris Solemnes inſtituat, quibus ämicus con- wenire Sendkum fnerit atque in recipro- eum aterni adfelctus debitum conjinrare. Habuiſſc hoc ſicut alia, pleraque com- miniſci antiqui poterant & imaginaria felicitate lætari⸗ Nos ſacro Conjugii fœdere & videre ſieri poſſumus & poſli- dere gratulamur. Nonne enim hac pul- chra Metamorphoſis & unio; quando non Sponſi duntaxat Cor & animum in Cor & Animum Sponſæ intuemur, ſed nobilifſ. præterea ſtirpes venuſta Con- fuſione commiſceri: ut amplius Reipubi. lumen crefcat & ornamentum. Hæc ego cum dico Te non poſſlum non lau- dare N. cujus arbitrio & gratia hoc no- biliſſimum par conjugum convenire po- tuit: qui omni ornatam Choragio vir- tutum filiam tuam Domino N. pleno jure in æternam amicitiam conceſſiſti. Non erraſti certe in amico deligendo: Nam ſive ſtirpem Domini N. ſpectare velis, eam utique eſſe néſti, quam me- rito jure Equo Trojano confetre poſſis ex quo tot Heroes quot homines prodie- zunt, in Orbis & Patriæ defenionem, Fuerunt in hac Iluſtri Domo qui vi- Crices Aquias in hoſtium caſtris plan- tave- IIN. um Kaltruen k) umnnlgennce abReons he R2 1 mn Xunnfu I Iiörna Emhl mic een Uncn 1 nnt, nruii llirt 4 iatttiin Aife , ſube inig, 6 ſeri ithne rnmg. u leinin iinn hal, Neglean Menank inenn . olabii eheiwlinutt 1 Monetunhat ſekd en tür (NANINI N n Bortrinten 1 rn ſine ear Ctktmemm EX Temnfcinmtr rinokftatr dommmhnm u Donino n mmickin uit rinnme , releniſt in ny Clun arl Nſi ltin . / Pars II. Cap. . Qauaſt. Iv. 2191 taverunc, fuerunt, qui Conſiliis, fuerunt qui manu fulſerunt Rempubl. fuerunt qui ſanguinem & vkam, ubi occaſio vo- lchat & neceſſitas ,„ in Patriæ ſalutem profuderunte longe ab eorum conſuctu- dine diverſi qai immenſis poculorum cer- eaminibus & quaſi bello nihil prater vi- num pro Reipubtl. ſalute effundunt (His laudetur fuſius Pamilss] Majorum ſuo- rum veſtigiis inſigniter inhæſit Domi- aus N. cinn teneriores annos in Scho= lis ad virtutem & probitarem exegit , tumreliquos in Cæteris exerciriis, in ex- teris Nationibus, in Caſtris, in Militia, in Aula Seren. probavit. & poſt hæc cum laboribus ſuis portum quæreret & fami- liæ ſuæ ſolatium, hoc non alibi quam in dome tua M. invenifie lætatur. Gratias habet immertales pro adfectu, & hanc nobilem flliam quam in conſortern ei dediſti, non cordi ſbi futuram, ſed Cor & animum ſuum; ſanctiſſime pollice- tr. Tibi interim obſequia ſua æternum devovet, hoc nunc ſollicitus ne ingratus Morlatur. —=èð 4 K- 8. Gratulato- Fiæ. 420 Aiis Oratoris. Ousmedo confeuuntur Orationes in- ITvibus hoſpine: & Amicos praſentes gra- ulantur Sponſis. Primo, poni ſclet vel Ognificatio læti- tix exundantis in omnes, vel dſſcurri= asur breviter de felicitate ejus, ꝗi æter- num & fidelem amicum invemt : vel aus vonnubi pomitur. Secuno;fit Gra- tuiatio Sponſis ſuper præſenti felici tate. Apithala- Micæ. Trrtio: Omen ſumitur de futura fauſtt tate. Quarte; Landantur Conjuges, à5 Familia & vitutibus. Quinto, Vota fr- unt & apprecationes, Exemplum habes Aujuſmodi Orationis, ſupra Capite 2. ub ſcexto modo. Exemplo 4. CAPVUT V. De Ormionibas & Epithalamicu. Pithalzamicz Orationcs illæ Jicun. tur quæ haberiſolent ad thalammn, quando gponſa Sꝓponſo iterum traditur. Vix in aliquo differunt hæ Orationes 3 ſuperioribus Nuptialibus, niſi tantum tempore Claritatis tamen gratia etiam de ulis diſtincte dicamus. Dns pracipus ſuvt; Uns nomtne Parentum & conſanguiucorum in qua tradi . larſte hut hnih Aun mine zaun Akſeng ANuN Pars. I. Cæp. P. A . . X2 tradituz Sponſa Sponfo & plenum saae D Phimn zrausfunditur in Sgonſum: altera eſt no- . nine Sponſi, in qua gratiæ agunmit pap tne, lan. . uerit, giim. Q„½ 1 mirmi ALomodo conßruitar Oratio in qnæa Nr ungin. nemine Parentam vel conſangsinsornm Geftaiſm zraditur ad Thalamum Sponſz Sonſo ninttmde gieno iure. Wl Kr Ferc eadem punca ſervari debent, ele Auæ ſervari dixi in Oratione Nupriali nh “ taditoriæ Sponſæ: nam Prime, poni ſo- et Fecvel laus Wuptiarum , wel diſturſus H Aliquis de amore aut Amicitia, aut de D6hrtuna ejus qui ſdelem & inſigsem in- r 1. rvenit Amieumm: Wrlexplicatur xritia communis de inito Matrimonio intez 8fni Aos conjuges. Sccundo: Laudatur Spon- . fſia à Familia & dotibus. Tertio, com- mendatur Sponſa Sponſo & traditur ei enilüdne illam plenum jus. Qssrto: fit cohore- nn atio ad mutuum amorem & concor- —– diam. Qzinte, Kpprccatin felicitatis , 3 & bened'tio üinpcrtkur. d kreſt crearzrurmrerum ambitio „ we 4 Aulla non Societatem deſiderer = N. Adamantes Quo. 122 Artis Oratoriz Domine. Forum Univert Aërem fi adſpicimius, concolores A V ES pari- r volare videbimus : ſiin Sylvas & Nemora deſcendat cogitario, CER- VOS gregatim currerc & quodcun- que Anmal cum humanitate commu- nicat, ſimilium contubernia weſtigare & ſequi animadyertemus: Et viventia quidem convenire non utcunque admi- rationem ſuperat: lud ſtupole magis quam verbis dignum, quod Zoannes Bz- ſtéamuantins inter Adamantes duos; de vidifle hiſtorica ade conftetur: Duos inquit Adamantes hæreditarinm unins famitiæ pretium vidimus, narurali con- nubio ita ſociatos, ut marem aker, alter fominam retalerir; hos ſi loco compeo- neres uno, videbas perenni amplexu & eſculo ſecum hærere; ſi ſeparares ſpatiis & ſitu, radiis tamen & quodam promi- cante fulgore ſe mutuo intuitu irrora- fabant, doncc fœcunditare mitabiliter- tius è duobus Adamas, ſingulos in an- nos naſceretur. Quod ſi muta mutuus tangit amor, quidni homo animal ad ſocietatem natum ? ut ſollicitus inveniat cui cor amicitiæ obliget vinculo, de- ſideriis erbem inambulet? Uteunque enim bonis animam vdamque imple- boni Oin0 don nan Nrſulnt Uakimiin i. ſte u nthr ul anutannckt Sale lxin4 Uufalm Rlcucann! iferkian Cm lm Ahunt Ennerlut, Eunm imer A Mhn odi Ankurte ridenn, cheſaaui Man umn lrlun au Eimn, II n, ahe verit Hamico tamen carcat „ pullius 1tni lnief D SS . 0 5 a . ur gtnno, nner 6 GLotan n umnire nnnt. Caimhenunttin . Nnnß: Ureni n. 1. Rnmdeng Cnnglol iunehh Ammn,lit, 4 1Aeaatüen: N Ni nuecdimnin ins Niümg,mmdr Gumuen Ar, A gennmn ind nnierunn mukglumgn l Ponimmtniuine Auma, Olter mcr, 1 . , unge n fnge aen “ “ er ikoronndd 1 r ſeigtint Pars II. Cat. V Quaf. . 223 boni jueundam poſſcſſionem habent. Non quieſcit Magnes niſi Cynoſurans habeat, nec homo ſinon Amicnm. Alſ- gque igne & aqua vivere homini non eſt toſſibile, potiorem tamen igne & aqua magiſque neceflarium Amicum eſle cenſuit cum cæteris Plutarchus: Unde venufte Latini Amicitinm d neceſſitate Neczſztudinen voluerunt nominare. Ad quid multa Tu N. impetu naturæ & imperio perſuaſus, amicum Tibi & ſo- cium prudenti diligentia quæfiviſti, quæinum inveniſti, invehtum cece é pa- term manu accipis. Accipe & poſſide, qnam per me ſervum & Amicum ruum Tibitradit N. Dominus filiam accipe Nobilem Nobilium Heroum ſangui- nem, Familiæ Gemmam, Parentis Spem, Matris Solatium, & Anima dimidium, Accipe ſunul cum ea verecundiam virgi- cam, & fre dixerim Angelicam: Accipe humilis animi pictatem, devotionem ad tuos nutus & oblequia promptitudinem, & cæterarum virtutum gynæceum, ac- cipe jus & poteſtatem „quam pater cum amore pariter omnem tibi cedit in fi- liam ſuam. Quod ſi & ſtirpis claritatem deſideras, eum Te ſanguinem accipere cogita , qui liberaliflimi in amorem K 4 patriæ Magnes. 224 Arcis Oratoriæ. Parriæ fuſus, cos nutrivit Heroes, qui & Sago & Toga celebres, zapud famam vivuut, viventque in memoria poſte- wrum, donec Orbis recte geſta ſeiverit MWyererit. Veniat in mentam Dominus N. Patruus 5 Veniat Avus &c. Hunc igi tur amicum perennem, hoc ornamen- mm Domus Illuſtriſſimæ, ut amice pe- ctore fuſciplas & foveas, & Parentes Maguif. per me orant, & precamurA- mici. Nec tua ſponte inclinata volumas Mulris eget precibus inftecti: Nulli E- vynnis infelix concordiam veſtram te- Merariam Aleczo tumulktuum obftetrix domi veſtræ veſidcat, ſed Amor, ſed fa- ciles Gratiæ, ſed honor, ſed ſortuna & amnes felicitas comitentur, Aſſideant) nec hoſpitemur, ſed habitent. Hoc bene Precari vovent N. Parentcs hoc nos Amici & Adfines unanimi deſidetio pre- gamur. Eſte pares & ab hec coneordet viuite, nam Vor Decor & Virtus & Asmnor ſociavit ℳ . Caα. Vhigrnmi Snd, af iualeri t Ee eteſi Menbnu mhnl l AVqmmt. horn Gulrunt nrdn hene . chen “ü umeporign, Uenk thenl Don Kug Hurg. un, anunen eniefe KLlnns rl Aeanue chtlunſeint. Ptunlkuunciſtu a, Anen Air. Wlorot l gnnt niral, Aeen ltthten MeNe X um hen ini Mile le Amiiſifin Brimo, Solet præmirti vel Matrimo- BReſpen- dus ineſt ex felici nuptialis diei ſuccede Præcipuorum, quibus gratiæ dantur, 6 & cacum auſi ſvnt comminiſci, An enin rw F. Cay. r. Tesf. I.. zug Q ειrI ο. Aomod confirnitur Oratio in 4us gatia agnntur ad chalsmum pro Spon- Ia ſci trudita ab Awiri Spon/i. nii laus vel diſcurſus de beneficii ebli- ſoriæ 24 gatione, vel de Amicitia aur Amore præced, veletiam Ixtitix explicatur, quæ omni- Secundo, Brevitet laudatur Sponſus à& Majoribus & vigtutibus. Tertio, Accep- tatur Sponſa & pro ca gratiæ aguntur. wnte. Promittitur omms Amor & onor ſponſæ: Queinto; Vota ſlunt & apprecationes. & ad omue obſequi- um obhtienes. Solent inserdum aliqui hic ſubjicere Gratiarum Actionem ad Parentes ponsæ, pro bona educatione Sponſæ Sponſo enutritæ: & mentio- nem fumul facere hofgitum maxime uod ad fuerinr. FRAXNIS ank- Odium perenne apud veriratem me- Amor ruerunt, tamquam ſacrilegio intames, Cæcus & 2vicunqve A MO REM G zuernm aſſe Puet. Amor immaturus ſemper, & anr K 5 . 22s Arti Orarorda. fragilis eſtz cujus fortitudini nullum robur par peteſt Orbis invenire. An ſemper ſtupidus & incogitans conſilii ut quem hedie in animum & peétus admiſit, enm cras nutato ſuffragio non de mmemoria ſolum, ſed oculis etiam exturbet. Leviorem iſti plumàâ graram Futaverunt, & in omni pectoris difi- derio, neſcio quid puerule decreverunt inveniriipfi pueris magnis pueriles, qui- bus maturo mentis obrutu nondum li- cuit adultum agnoſere Amorem Vel tum nomen improbitati dederunt, quod ipſi non ſunt, alios non efſe arbitrantur. Suis moribus metiuntur cæteros, & aſpicere ſolent nullum, niſi ſuæ de ſe epinionis vitio oculos inumbrent. Akrgum potiaus Amorem dixero & ſapra heroés invictiſſimum, qui plena aiamoris ſolicitudine inſpicit omnia. tendit omaia, vitamque prius deſti- tuere, quam amatum ôbſtinate cona- tu laborat. Etverô prophanus Amor, ſi forte levi receptus formire, ubi ali- quantum arſi illuſtrior, non difficul- ter extinguitur. Hic certe connubü » quam natura & naturæ. Author conſe craverunt, flamæ cæleſtis æmulus eſt: lucet & ardet ſemper, ſi in fidelia ce- cidi pecora, Nencbraſque & fumum Egno- Nuins Nn uhunm ſumirl h (Woer lid t, lami Hugen hmum urhemm ahniir N W nehnmmen fun bar in lliniſtnin Iliede uen ünkentute Eeglann an 4 udtüinn Ekan unfmtutn Ku Mih heirfi rlaiz n II nr Ana N intnlrg NNet. lemntn 4 en DðWM üthrnd e its nenn 4 aggten i taunen 4 t⸗ hllubi 4 Nlls ein niſinlnderumn 1enn inn I. Ilekmen Sgnet ”ä t Aramn i ntticetnet tümn enet . l cenbe unber. bun 4 ung ü n ute ts 7 aianl un Sõ Arenr ond Ant Atkn i Alu tuli ſn Se 9 CNH⅓ tee Pars II. Cap. V. Quaſt. I. 227 ignorat. Hoc prudenti Amore ſuccen- animus N. nohilis proſapiæ & Ma- jorum maginibus clariſſimus, ſoeium vitæ & conſortem quæſivit; hoc inve- nit; hoc, & benigna & paterna manu tua Domine N. hodie accepit, hoc ha- pebit, hoc poſſidebit, donec vita ſupe- P up tayverit. Lætari quidem illi poteſt, de Majorem ſuorum non vulgari luce, at- queè ut lucernam in ſole non præferam, quot ſuæ familiæ viri, tot Patriæ orna- menta ſunt, à quorum gloria & doti- bus ne latum unguem abivit: ſed nobi- liſſimam hanc domus ſuæ lucem, cum nobiliſſimi ſtirpis tuæ radiis commiſceri, tot Heroës Majorum ſuorum tecum & cum Heroibus Maiorum tuorum in re- cte geſtorum communionem conce- dere, hoc gaudiorum ingens diluvium eſt, cui omnium noſtrum animi atdu pectora non innatare debent ſed mergi. Adderunt Boui ſuperi ſine dubio, & Jquod hodie felici initio incipimus, hoc felix ſucceſſus, non ſine fama & peſte- ritatis commendatione perficiet: Ma- gniſ. vero Dominnus hanc nobilem fi- liam tuam Domine N. non in cordis dumaxat animi ſociam; ſed, ſi dulce Maliti nomen, patitur in Dominam ſer- vus ad honorem & cultum paratidmus K 6 admit- 22⁸ Arn Oratorit. admitttit: Et hanc à Te ſibi hactenus snutritam, optimiſque & fanctiſſimis mi moribus imbutam fuiſte, & gradulari nc i debet & gratia reponit immortales. unieti Tunc ad voti culmen ſe veniile arbitra-⸗ ni bitur, ſi grande quod ſubit debitum, ſua Cufs ki, sbſequiorum gratitudine, non dich itik adæquate laboravit, ſed æſtimare æter- ihnmn aum eſtendcrir. Vobis ctiam perillu. lthuirm ſtres &c. Dominmi hoſpites qui veſtraz Wallakef nobili præſentia, hoc perennisamicitiz uulheci facramentum Fondsconare voluiſtis, c· lmna ſctt idem vetba non ſuppetunt, quibus Fatix poſſint referti, inem fuum m. inus N. cummriuſquæ familix “ ebſequäsvoluntati IHufſtrnum Domi- Elun neTrENM N. N. & nusui devoôtum æterna dedicat ſubjectione, Dixi. APPENDIk. Olſerva primo, Poſſe interdum fieri ut ſolitaria Oratio dicatur nomine Spenſæ in qua gratiæ aguntur Parenti- bus pro honeſta educatione: Quæ Ora- sio quomodo conſtruenda- ſit. & facile eer cuivis et ſiqui dem Gratiarum A- oria eſt, infezius docebimus. Obſervs Secando; Interdum contin- re ur alter conjugum conditione in- N leliiie lum dignitate ex familia &majoribus r an laudari poſſit: tunc ergo prudens Ora- 9 d tor, vel communem locum de nobilita- mi innng tetractct: vel in Kraque Oratione tam vil n traditiorz quam reſpoaſeria nobiliorem lhietin ſt Conjugem laudet, nen inſtirtendo uin, M dh comparationem familiarum, ſed potius lrann. dicat, æſtimantum beneficium eſie ſüieine. quod talis ac tantus eam perſonam am- in gi deiverit. Laudet erge prolixius eius vir- umhniin tutes & dotes, cujus Natalem fortumnam i laudare non poterit. Nlwpen, . . nn SENTEN TIAi mmitit ini S M S=S Aulms d b beis Marerii Serweentes. „ Du Domus & divitia denrar a paren Oratoria tnbus, à Domino antam prudent Vzor. ſupellex. NIn. Ffroop. . iminii Multer diligens, cerona eſt viro ſue. dam min känlieris bonæ beatus vir, nam paer- em Nni ms Maplicatsr dierumz ipfſins. er 1 SGraris ſaper gratism mulier ſontzs Nuplrk 1i SS pndics. nniunt Coonjugio ornatn: ſpecioſa vinczn: es Prebinl. entene, unde Ve ſola mors liberet. Pe- 6lraim; ar. cmiimt Nezmneas ſine Naptii;, ne ſyone nomi- αο Dsperias Phocy. 7 H 130 Arti Oratorig. Amor conjugalis naturam noſtram beſſum euntem generando reſuſcitat. Plutarch. = Amicus Animæ cuſtos eſt, Gregof. Amicitia eft una anima, duo corpora ferens Idem. = Imimicitisz terminos cognoſce, Amici- siæ nullos. Idem. Quot Amicos peraveris, tot oeulos habebis, quibus qu velis videas: tot au- res, uibus qies decet, audiase tot conſi- ia, quibzies de iis quaæ conducunt conſul- tare poſſs. Chryſoſtom. Nihil «n agrum reſicit: ſicut Ami- corum an ectus, non judico memori, -un Nos ſuperſtites relinquo puto me vidtu- rum non aum illis, ſed per illos. Seneca. Nen exercitus nempe theſauri praſi- Aia regni ſunt ſed Amici. Salluſt. Nulla eſt pretioſior poſſeſſio bono ve- roque amico, nec aliunde plus fructus ac voluntatis capitur Seneca. Amici non debent eſſe, ut ſuptutato- rii calculi, qui interdum valent multa millia interdum nummum, interdum nihil. Solon. . Tota domus duo ſunt, iidem parentque jubentque. Ovid. * Triſtis omnia vince, Aut Animo aus Amica. Anonym. e l aſen Uen M 1 ( ig MCnail nei Neuxt. tuunun ir ſoltnil nrun tat N e ſynkinniiiun Ntunsettin lnznmn aian A neſhant endl,o e Ope ofatdinr Aut ikpnts ſunzeſ or nal tnſiin , e atumg ſau znn ,e (pelgzin luie a iiign . uumnt 4 RM Gu 4, 1 nn, e innſt ti. nini teln etgilen tec. e Glinite unit ent in ſon. , nſit ſone. irennnit,, wwee Iprd un anhin . bi li 1 E d⸗ ”Z . Vnecn. ri⸗ tele rlan CAlr nh mnan unten , inmeß Ne,ℳ ℳ dar., 1I. Cab. V Qusſt. II. 141 Sntis magnim Regnnm eſt Marite uxor. Slibri. Kurip. 3 Ottimæ ſunt divinæ generoſam in ve- niſſe Conjugem. Menander. TLirtutis penu eſt generoſa mulier. Alexandet. Genus pumunnm lociale eſt, inſ⸗ „: autem ſociet atis principium eſt Coniu- zium Athænuxus. Conjiux aunt perenne refugium aus berenne tornsentum. Fulgent. ⸗= Bonum maritum agere, quam in Re- publ. magnum virum eſſe, plures veteres cenſuerunt. Alez. Coningium genlus hominm immor- tale reddit. Plato. inter Conjuges pullulent Tuodidie e ri. mor, gratia, amor mutuus arque det. Plutarch. Vyor exigimet m mariti mores eſſe legem wita ſuæ impoſitam, uam lequutur Ariſtor. AQuod honeſtius levamen quam aſſia- were oνααι MaLers aubiiſque loci- ams Tacit. Tnnto uxor eſt honoratior, gquante S virum henorat Hicron. Concordia fuleiuntur opes. Conjugum diſſenſio. eſi totius doma: Perwyicen, Augafk. 2èð — Themi- ſtocles. Demo- critus. Oflympius. Socaat. 2e 2 Siniles ſunt ſenedtus & naptier swirumqus conſequti deſideramus, peſt- quam vero nacti fuerinns, triſtamur » Theodat. Aui poſſidet malierem boxam inchont poſſeſionem Eccl. 76. Aus verl awss ns eſ,, omni rempere micus eſt, Caſſiodor. Fulchra malioer eſt ſepe inaurata pil- Hla, formoſa ad videndurz, scerta sa ſimsenwm. Autcl. Imp. EXEMPLA4. Er alia Suppelleæ, Wemiſfocles dicere ſolebas eligendum petius eſſe virum ſine pecunia, quam pe- canias ſine viro,. Srobaus alluſit ad Diegena dictum, qui viſo divide indo- Kte, en, inquiebat, Oas aures, Ovis tias? Democritus dicebat, exm qui boun- generum nactus eſſet, inveniſſe flium ⸗ um autenm qui malunm perdidiſſe & fi- iam. Idem. Olympin: dicebat, quidam nec auri- bus nec oculie, ſed digitis axorem Aucant Jolom ſpelt antes dotem. EKaſ. I, JXK. Serates conſultus à quopiam Ado- L leſcente, lce H enr, al frama 4 pyrüint 4 ,len en . unge lum ſa bec iſuunlnſti⸗ rlel dren intſel fumaſelmj imren ok mdeni ie br igii lunn W fuiniule in iſin AMam propter ſtultitiam, Aurea propter divi- . vncftch, Amirlß nſi un nin ir Eib her a Atnilh nnn e ini⸗ Fni Sen ere II. Cay. V Qurf. .. 13 iſlrmg kefcente, an Uxor dicenda ſer dixit: iu ſeng 3 Fiſces qiss nondum intra naſſam ſunt, vo- hu intrara: gui autam jam intus ſant, dun iupiͤ, ,—vlunt exire : ſic tu vide ne idem tibi Epami- 6 contingat. Anton. part. z. nond, Epamwinondas reprehenſies à Polopidz, Jauod calebi vi ueret »nan curas ttinqui ſant remmpublicam Epaminonde, gui nallos nie and,d poſt te fllios rolinquis 3 quorum tmanu ſa- N. Anyn. 4 ua Parria defendi poſſit. Britlon. Socrates dicexe ſolebar, normam Con- Socx ates, . iugis virum eſſe. Anton. Phocionis Uxor interrogata, quare au- Uxor Pho- u r0 & muliebri ſplendote non uterctur: tionis. „dQars inquit, Uxoru magnus ornatas eſt; 1 ns viri ren. Idem. 2 2 ſen uLS Vrlur alibi: dixiſſe fertur, Menms orna- tu A4 tms non eſt talis, ſed Phocion me ernat, miipiitit. ianmn visie, Athenséenſiaun Imperstor, Con jugii In us Labell. Symbo- hrapiner Eacerna arden, awd COworritas Sgm- jum. balum Conjiugii fait. Quare Amore Con- m un jugium ardere, fama lucere, calamira- Artemiſia. em tum tenehras pellere & ſolari mutuo nu6 ictu debet. AAArtemißes Carie Reginz, Manſolum p N virum ſunm defanktuen so honore & ð wore proſecusa eſt, us mortoum inira nal, . ſs ſepeli verit. Nam cineres defundke, vi- Acin 20 vmiſcen: paulatim siibit. Drende Demecr. ia. Protheſilai Uzer. Philippi- des. Antipha- nes. Diogen. Cato Ma- jor. 234 Artis Oratoris. ſepulchrum ei Mauſoleum diétum & in- ter Orbis ſeptem miracula -onnumera- tum caiſtruxit; sa nniss quoszut ex to- za Grazia Prine ipes Oraztorim cenecs- wit. Valerius Maximus. „. Democio. Areopagita lia, mortuo Sponio negavit ſe alteri nupturam, di- cens: aliis quiadem mortuum eſſe, ſi ITibi ta- men adhuc Virum viver-. Hronymus ad Jovianum. Protheſi lao ſisb Troja occiſo, Uxor eius Laodemia in ſolatium mroris orabat, uot ſaltem umbram mortni viri videre poſſet. :.: Quod cum impetravit, pra gandio in amplexu: S exrdivdui. Propert. Piuliptide; dicebat bini ecum uxere ant jucnndißi, mi dieszinus 7u0 ducitur, alter 3uo mortus effertur Floril. magn. ſub tit. Nupt. Antiphanes sgiebat, inſortunium ex- tremum Nuptin eſſe Ibidem. Diogene dicebat Amorem eſſe otiorum negetinumn „ eo quod plerumque aA- felctus otio dedwos invadas. Laertius lib. 6. Cato Major diebat amauntis animum in alieno corpore vivere & animam il⸗ lius potias eſſe ubi amat, Iuam ubi ani- mat. Plutarch.in ejus vita. A 46- el Qmud iufihiil 4 eenſe 4 Mr nti umifl 1 tln⸗ ui lagn Deun nundt lnir mmi mnßeuumiuß ---r- lo. D ern unau Erint ſert, mn rtieCnn, ernm Amma 16 Ne. 17 Rhypn. Sytecimii ggagne⸗ Peiech, SSZ nilln⸗ 6 1 Muz UEn aiinu keuuie iu iy. eun. Uenniin 1errie lolenn iheng, nlind V me 69 nGen 4 ſiu, Tuleer 4 anngeint Unns . giſſe, n imn uruan, ontun ſi ſte. unr. HumuN rucetſe, Ueren un orins l, run rtiivii mninpenet H anert gng⸗ eni git gupn 7, r! Trlnenn h⸗ d, Vrminer 6 li n. uArnigju gul Varr Nin “ 6 D H Pars H. Cap. V. Weaſt. II. 25 Vemaamodum radius à dole „ calor ah: ignefrigns a glacie, candor a nive ne- uennt ſepardti⸗itäa ab Amare aivelli non paſſunt bene volentian, ſocietas,nece, Witudo; cencordia., Philip. Beroald. Apud Plautum ſenex Amorem appel- lat Deum munditiantemn, ſeu omnis elegantiæ munditiarum patrem, e- Amoris ad- juncta. Amor Deus munditiæ. umqne nitoribus nitidiſimis antecellere. Plautus. Qui Amorum agmina depingere ſo- lent: pingitant eos pisrumque malis colla- dgere & inter arbores poma aecerpererab- dere, jaéct are &c. Pierius 1. 4. Martia Catanis filia quaſita quare poſt mortem Mariti cum alio copulari nollet, retpondit: ia non facile viruminve- nio qui me naagis velit quannmea. Enal. 8. Apoph. Poaortia cum diutius defunctum virum lugeret, rogata quem eſſet diem altimum habitura lultus, Icſpondit eum Juem & vita. Idem. Cato dicebat, ſi ſine axoribus Mnn i eſſe poſſet vita naſtra non eſſet ſi n⸗ ne Diis Idem. Uem dicebat cum urxoribus i incommo- de vivitur, ſed ſine illis non vivitur om- vino: ande aor Akid ſt, niß ne eſſa rium malum. S Alphen- Amor ludi- bundus. Portia. Alpkonſus. Ariſthenes. Democr- eus. Uxor cui- dam onus grave- 236 Artiz Orsrdrig, Alphonlas: dicere lolebaz runc matri- monisss sranqzwilt & ensrg werimes nias paſſe sxigi, Ii Maritus srasss far, Uxor caca, hoc eit, ſi garzulitatem pati- atun Uxoris Maritus, & UXor non la- boret ſuſpicionibus mahßs de Marito. Ex. aſm. Antiſthenes sjebat axorem duesre de- betur natura & Patrizg: Nam rem pre- pius inszuenti „ (inquit Plutarchus) non its magnum diſerimen eſt inter enm gui civem ocridit, & qai civem Reipub. cum dare poſſir, recuſat. Diog. Lacrt. .6. c. 1. in Laconic. Diomecritu: interregasss ctar puſil- lam uvorem duxiſſet, reſpondit: Ege ex omnibus malis minivwaum elegi, Anton. ſerm. de Mulier. fort. Periclitatibus quibiſdam in mari sc iam prope auéfragium ſubenntilus cum nanta eih⸗ ar ejeltis oneribast evarent Navim: alii merces ejicirbant quaæ habebant oners: unus arreprans urxorem in mars projezit, oam ſibi gra- viſimum anne eſſe dicendo. Facetiæ Polon. . Ariſtippus wulierem par vam ſed pul- i ehram conſpicatus: Par vum quidem Pbal- ebrum, inquit, magnum autem malem, Antos. ſexm. dc mulier. fort. kFve- eN 24 lCnizn ifi einiſelki 4Aun ün runin gin e iie mn di lulr uhr ife⸗ Oα utg wug micſ, rtlarn n 3 AUrorronl⸗ . tunnſemi⸗ u. Nnnnft Dgin Duncdiu hinct ipinterin Gienen i ua lnl, miu ußf rheplihn Nnllpi, A dn nei v ihibnier 4 Musni t, ſhn nd ue e i lort, . Par: Il. Cap. V. Wuaſt. H. 237 Prochagoras quæ ſitus cur inimico ſi- Prothagor. ſiam ſuam nuptam dodiſſet? quia, in- quit , nihil ii dare poteram determua. Mdem ſerm de mul. imper. Philoſophus quiſpiam interrogatus Muliet quid eſſet muſier mala? reſpondit, viri mala. nau ragium, domzs, zemzpeſtas, quvti- dianum impedimentum, Vita captius- ras, quotidianum damnam, volunts- raris pugna, ſumptuoſiembelliem, bellus convi va, ſollitudo confedens, Leana com- lectens, exernata Scilla, snimalms- Ium neceſſarium. CAUSSEÆE NUBENDL. Ex Antiquitase. Caulſſr nu- bendi An- Atud Carmanos nemo Uxorem duce- tiq. Mos. bat, niſi qni hoſtis capur priass sa Reg- Garma. rmum deraliſſet. Alex. ab Alex. Indorum. Aypnd In os illi in pratuinw sccipie Amazo- Car conjugem, gai in pugnis & ludta pra- num & a- valuiſſet. Arrianus l. 8. de reb. g. liorum. Nemo inibat connubium niſi gqui he- Perſarum. ſKtem confeciſſet apud Amazones: idem Srabæus de Saznomasis. Et Mela lib. 1. de populis circs Meotim safirmat, Alex. M. Herodotusl. 4. Apnad Perſicam gentem malier eqwi- pandi perisa jus hHabuis nubemdi Nuben- tium or- natus apud Romanos. 238 Artit Oratoxia. enim ait Hiſtoricus; quæ optime judica- eur quadrigas Aucere, cuicunque Vult nubit. Strabe.l. 1. ORNATUS NUBENTIUM Apud Antiquos, Apud Romanos endnetat Sponſa Re- Nam Tunicam & togam purnem, Erat autem toga pura, veſtis quam nullus purpureus limbus prætexebat: neque adſcitus alter color candorem eius ullo modo vitiabat unde Candidus Umbo vocatur apud Perſinm. Besnicz autem re- ca ſunt purpurea & picta: Inde forte Tanaquil tunicæ re- æ inven- cr. & moderna coniuetudo apud pleroſque inolevit, t veſtes albæ ſumantur ab iis, qui Marrimonii fœdus ſimt inĩturj. Tanaquil omniuin prima (teſte Pli- nio) 1. 5. natural. hiſtoricæ cap. 78. re- Kam tunicam ferit, quam ſimul cum toga pur a iyrones inädnebant, novagne rnupta. Efat veTO hæc veſtis miri cando- ris, ſubtilitatis & odoris, & fortunæ con: ſcrata. Unde & veſtis fortunz dicta fuit. Non culvis verò concedebatur, ſed eitantum qui virturibus & probitate fa- mamameruerat, eaque uti tanturm qua- deante horz licitum fuit, derwie ta- mens 3n10 Gen Auß’ mnal Grarten luuln iile alkpnie, tmnun, iten 9 Ai mnimn dhn: Am n mn deſemn. l unlaubh uam Fun Mer Uin nmn Uinmun he in it il Kmnugſe . S. lite RZZM Ple.. ., Ninb SS ſencet, 4 umi ſi nrſan tnle e, ßeg NNNNDH inunmn, NkuNN Nrzrtent: CndNene nleirt uln , Tunermnenir 1o Eule rlunumtuadis uſertintu, uninz meN. loüctetinr , munſmilin hehim, ereltöiien ig Klenmmen ſir humt li, enrkeun in = it, MN . mupen il: par: II. Cap. F. Queſt. II. 235 men. Tudus qui natus radios tirca caput & flammatn habuiſſe ſine daumno viſits Aſt. Dioc. I. 4. conceſſum fuit integro dic ea veſte uti. Addit Varro hanc ve- ſtem ad Sojani tempora duraviſte & i- deo dictam fuiſie Veſtem immortanlita- Apnd Hebreos, quamdiu Sponſa ſta- zum virginalem proftebantur, tzuni- cis albis utebantur : eibus intre- ductione ſolenni injiciebunt fioribus pi- Atα eſtem. Philo. Hinc apud Philo- nem filia cujuſdam à ſpe conjugii la- pſa inducux, ſic loquens: & albam guam novit Mater mea tinea comedet eam. Divus Hieronymu; in illa Verba Pſal. 49. In fimbris aureis circumami- *a varietatilyis, dicit. veſtem Spouſi. "um dpud Hebros ſrutularam fuiſſe, icamque veſtem elypeatam⸗ eo quod Ohypei acu picti in ea ſuerint, & in cly- beis ſingulis ſingula Majorum imagines. Hinc Sponſa Majoribus ſuis induta ad Sponſum ducebatur. Ex verlena & koribus neltebet olim onſa Corollam, eamque ſub amiculo ad verum deferebat, & ha torolle quando ** variis floribus erant connexa, apella- bentur Pancarpiæ. Teſt, Pompe:j. lib. 5. AIn Servius Tull. Veſtis im- mortalita- t1s. Hieronym. de Hebræ- orum veſte clypeata. In Bæetia. Luſitani. Græei ha- ſta caput om. Spon- æ. 21% Arti Orktorig. In Bœotis Spenſam asbaragine cors- nant: 4lt ait plutarchus, de connublio. Fit antem id ad ſignificaænanm urbanam, ja- eundamgqne Viza Societatem, Nam abe- rggar, ut dicitur, fundit ſuavem fruétum cx ſpina aſperrima. Apsd Lsſitanos Solis roſis debebant Ae ſer:s ſponſalitia. Strabo l. . Asua Graces caput ponſa, haſta glia⸗ diataris comebaasr „ & crines diſcri- minabantur, ſed haſts hac nuliusm As- unit ckput wortui tetigiſſe. Ejus rei Pln- tzarchus. In Quæſt. Rom. num. 87. dat eriplicæm cauſſam: Privs, Ut mone- renrur nuptæ. quæ bellicoſis viris jun- Flammeil. gerentur, ideo illas debere à luxu & mollitie alienas ſunplici ornatu uti, Secunda. Ut innueretur hoc ſolo ferro Conjugium diſciſſum iri. TLertis, quis Pleraque ad Nuprtiss pertinentia ad Ju- nonem geferuntur: Junoni autem ſacta habetur haſta & plerumque cjus ſtatuæ haſtis nitebantur. Qunaream dat Alexan- der ab Alexandro. In Genis! dic. Opi- nari inquit, licet quaſi ſottes ea de caui- ſa viros genitiram ſe ſponſi diciplisæ faterctur. Flammeo etiam caput egebat, de- Peudebatzautcm ita ut vultum tegetet, 7 nl, umn Mi t. ik⸗ Hnm , Ge MeN, Aejelmraun itet 0. Ira iuem., eghbangen SOGlNdNe MCoCNAiMn. Nenunkun Arns olde (rch Srremn. Neenfthn 9 Iet Myae (V. umn Nn , 15. fiod afl uere Flaminis vxor, cui nen licebat divortkir lueniiin Ar leler . 4 hefi hgzri⸗ oinl iin⸗ afr bie nalani⸗ riſle. Hyeniſk⸗ hom mn: Pyng, Ulue- rbelicolgring lucrber :ImI õ Eenn hoeſinen eini . lmimia amſhcuiu l lGau dH bnsal onn dc⸗ guczit 14 nh, Faxs H. Cap. V. Q uſt. I. 241 Erar zupem late? coloris-Ovid. l. 4. Fa- Kkor. Caufſla à Feſtotib. cap.6. datur: Flammeoinquit, amicitut nubens boni ominis cauflæ: quod aflidue co uteretur Kacere. Idem mos fuit apud Spartanos & giärns Naktones, ur prudentes oras pu- elæ, veltotam faciem vel dimidiam ve- larent. Oingulo cingebatur Romana Sgonſa cx Ovis lana contcxto, quod Herculano nodo cinctum erat. Inde Junoni natum nomen ut Cincdlea diteretur. PFeſt.l. 8. thenis in uſu erat. ut Sponſi caput Caricis & palmarum fructibus infper- Zeretur. Idem fiebat ſegvis novitiis, qui Prime domum Dominorum ingredie- bantur.-Alex. ab Alex. zib.2. c.5. Ornabantur Sponſæ monili, & tune exſecrabantur monilæ filiæ Martis, quod fingebatur adeo infauſtum eſſe geſtan- Dvibus vel diſcordiam Conjugum, vel aliquem interitum infolitum portende- xet. Na? alis Comes. Sponfſi & Sponſæ ſolebant coronari fere apud omnes gentes: Sic enim Ter- ruiam as, inquit, de coron. mil. cap. 13. rorosant & niptis Sponſos. Hic mibs manavit ab Adam qni Evam gramine Hidiſſumo dicitur coronalle, quando = L eam Romank Athenæ. Monke. Coronan- tur Sponlſ. Adam pri= mus coro- navit E vam gra- Ilne. Apud Co- Os & Spar- ktan. Anglorum mOS. Nubendi modus a- PU 4 Ro- man. Ignem & qua tan- gebanf. 242 Artis Oratorie zam Deus ſe adduxit. Ceronz iſtæ e- Tant Pprius & floribus tetræ poſtea etiam aureæ. Et inde natum ut Szenſæ Regi- na, Sponſi Reges vocarentur. Et in Sacris literis vox Hebræa,quæ eſt axor dicitur etiam Reginn. Bene ergo dixit Chryſoſto- mus: Cuilibet viro Regnum ejus eſt Con- innx. Moyſ. Bercepha Syrus lib. de Pa- Tad. C. 2 8. Apad Coos Sponſt is Sponſalia iaire. ras muliebri veſte induitur. Plutarchus in Lycur. Apus Spartanos vero, Sponſa capite ra- Jo in inadumento Virili ad Sponſum dedu- 3ztur. In Anglia ponſa corona ſpines redi- witur & mann alinm gerere debet. Pol. Virg. l.c. 4. de rei Invent. MODUS NUBENDI. ApudRomanbs ignem &0 Aguam in lis mine apitſitam ambo rangere jubeban- ur,qun etiam novns nüpts aſber gebatur: quaſi eo fædere aterno nexu eſſent capu⸗ lin. Varro l. 4. de ling. Cauſſam dar Fe- Ita, Pompajms; lib. 1. Aqus & igni inter- dici ſolet, ĩ inquit, 4 dasmnatu: conera azci- vin⸗ ntnifte vi- deliçet gatin ha dus res hu⸗= Kin 2 — — ——— uc Cote 4 mill⸗ 0hs tn lare lnl G un innd a W liſngid (Mislb kior elols zelli lnu nnn geuliien Nonugetn ere Ka n iki ernr unk el rpe grli ec lin S AuCiu arlluinii n EC nlgnle Wyer⸗ Aauken ſ n M iler 0grni n anmr ih, Wirerehaleiei tun r Gitſelg. nenn Ninſac, relgen,den Napl, yſtr lariniugf. htuld d. aeeg ua ner. iniutsr Mate verd n, tpfmn⸗ õ emma mis. Par: I. Cap. F. Quaſt. Ik. 24 mand itan maxise continens, Clarius Plutarchus, in quæſt. Rom. gnizinquit, luſtrat, qun bPurgat Aecet autem qez nubit putitatem & ouſtztnopeats ſerva- re. AAlexander Magnas niore patrio pa- noeom diviſam gladw cnun Spsnſa libavit, Curtius lib. s. Hoc cnim erat a2pud Ma- cedones Sançtiſſuni Matrimonii ſig- num. Abpus Galaras üänituri connabinen ex koxens pocala bebebant. Plutarch. lib. 8. Romulss in exeommunicatione banis On. Halic. Iib. z. Apud Latinos Sponſus & Sponſa a- . 11.,r .l gerent N. A ment. SWNWI. Een ln ul olitt Ni nusti , nr Culnlihe uld miautiii ise 4 1 N. * micti vitta purpurea: candide colere di- ſtincta aut veſte verſicolore jugumn ſubibant: unde Juno Jugalis dicta eſt; Virgilkn: Iib. Encid. Junoni ante omnes cui vincla jugalia curæ. Perſæ & Medi inibant Matrimevintn dexteri, datis. Arrian. lib. 3. Abud Gallos ſignain eleczi mariti eras Aas Manibis dediſſe. Juſt. l. 4. . Apud Maſſilienſes cui Sponſa Phia- lam impletam porrexiſter, ei nabebat. Athenkuy l. 4: 6A 5. I2. Abpud Gothos quando Qacerdos bene- um annulum porrigit, aditante L. 2 imein- aovæ aug- tæ. Apud Ma- ced. Apud Gala- tas, Romu- agus dicitur miviſe mätrimoniszw,, Di- Juno juga⸗ lis 1 Perſæ & Medi. Galli. Maſſa. Gothi. An gli. Megaren- Les. Jacrificia. Tetruſ. Eræc. Bootli. 244 Artis Orarorig. . impingunt colaphos Sponfis. Olaus vay. Apud Anglos Sponſa à Sacerdote be- nedicta incipit in templo bibere, ſponſo & reliquis idemfacicntibus. Pol Törg. 1. 1. C. . Mcgarenſes Sponſum cum Sponia copulari, coſdem à Templi veſtibulo uſque ad Altare pugnis concutiebam= Binetus. Indicantes neminem ad gau- dia pervenire, niſi per toleranziamad- verſorum. SACRITFICIA NUPTIIALIA. Apuò Hetruſees in cenjunctinne nup- tiali porcam inambulabant. Alex. ab A- Lewand. . Apud Græcos in Epithalamio Deos præſides nuptiarum invocabant, videli- cet, Jovem adultum Junenem adultam Diauam ſuadelam. Elatar. in quaſt. Gra- ga'l. I. cx. Apud Bœotios & Locros nihil erat in Sponſalibus firmum, niſi Sponſus & Sponſa in Ara Eccleſiæ Virgint dicata prius libarent. Plutar, in Ar:ſtide. Dum nuberent invocabatur Deus Zugatinni: Dum Nupta domum duccretur. Des Domi- mn Donidnn: eumuonn Uabotl uinenciun l: u Mrtu mi pie. Mrlc irinzdrtlt MNNI er Ummiunzti 1 44 ſiemtem .. AEehanen. s 1drrert d 2 Ct lunelut 4 1 . Pars T. CAp. V. Duaſt. II. 24 5† dponi oH Domiduchs: ut domi cſiet, Domicitius ut cum viro maneret, Materna: cum. 4 nui Kettork, peſtes ungerentur, gQano Unxia. Fortunz bbere ſon Erat Romæ Te'mplum Fortunæ milie: muliebr- bus li bris in memoriam Veturiæ & Volumnizg decdicatum, id eſt, Matris & Dxoris Co- im an oh riolani: cum dedicarerur ei Simula- Nemnlzecbux crum, auditæ bis ſunt vaccs Ræ Rite Gnin natchia pee Matrong, Viiſtis, & iri dedicaſtis. rmikn d. Valer. Max. l. cap. 8. num. 4. lib. 8. Ad- etltamna dit Dion: Halicarnaſleus, quod moni- iu primæ dacerdotis ſit inſtitutum, quod Gmulacrum folæ novæ nuptæ corona- NuI kate nhincarnt⸗ MODUS DEDUCENLDI Darr 4n . Sponſam. Komani non patiumrur miptam tran- ſgendete limitem, ſed ſublata tranſpor- tatus à pronubis. Hujus rei tres zauſtas Hihähmi e Awocubu N arhAhm k2 uſlas l R dat Plutarchus in qnæſt. Rom. num. 1 5-. Ne Prima, quia in raptu non ultro intrave- lodht Wen runt mulieres Domus: ſed illatæ ſunt ur LocGd Livius lib. ſecundo. Secunda quia videri finuan volunt, non volentes, ſed ſignum eſt eas 3 n exire ctiam deomumque relinquere non Romani. 1/, . debere, niſrvi ejiciantur, ſicut vi intro- puſ⸗ ducuntun Nam etiam in Bwotia im „ N guccten au; „C,nd 1 Aol Qazus Caja: Romana Sponlſa. 246 Artis Ormoria. nuptiis axem plaufſtri ante fores eembu- runt; ſignifcantes Sponſæ hic jam ma- nendum eſie, ſublate avchendi inſtru- mento. Quar tam cauſlam ſubjungit Ci- rero de clatis Oratoribus, ubi de & ipionie familia dicit, ex guarum familiarium sonjnnéà tome, gloriam flirpis in ansgim da- mum vel in unam arborein inſeri Hoc itur modo illuminatur Sponlſa ſeu in Umen infertur alienæ familiæ, ut ibi, no- men ſuum deponat novumque Sponf induat. Sponſa ineroiens domum Sponfi debuit dicere abi tu Cajus ego Caja. Qujus xei duas dat cauſtas Plutarchus: Prim, quis Stonſs hac conastione intrat, dt barti- seps amninm rerne: & Gubernzetionis f- at: Itaque hæc verba hoc ſignificant, ubitu Dominus cris & pater:amilias 3 ego Domina cro & materfamilias. Se- cundo, quia Caja Larquinii priſei Regis Uxor optima lanifica fuit: ideo inttitu- tum ut novs nüpta Mariti Zanuam in- terrogata quomado vocxaretur. Cajam ſe eſſe dicexet. . Romana Sponſa domo ingreſſa ihat Prerxedente Libieine, & es qui anebat MHymenaum, colum ſecum ferens & fu- Ium cum ſiamine. Canebatur autem ſic: Hymen. m.10 r yn ienn ellie N. Inyveu N un lud Gunr enhnuist Crutenunn, lpusarrodle l. Uleſtmn en, gickehen un ſel e iudl Venbriche. Pur Amrttmn rabbur dete⸗ aun Ai, ipſmnu i han ii r, NAerA/ 1 ( dr igzuß. ſerandanute / ei Pars. II. Cap. V. Quaſt. II. 2147 küimtrittgeatce Hymen.6Hymenae: Hymen. Ades 6Hy- Hymenæ ſhanleätenn menae Eymen. Ficbat autem in grati- us Deaus wonetengiiin am Hymenzi Dei nuptiarum, qui à Gra- NY abniengi cis pariter & Latinis colebatur, & pin- Käupt. udtitet ebatur coronatus floribus & Amaraco zuarenm ſemiimtin Hexira facem tenens, ſiniſtra ldammeum minzunue, in pedibus croceos ſoccos habens. Valer. numminimn Alax. Pueri u- duum, othlad Apud eoſdem ducebant Sponſam duo Kores nefimile ritir⸗ pueri „qui ex eodem patre & matre ſunt Sponſ. 2 NIm r he nari, ſen t Feſtas ait) quorum uterque parens in vivis eſſer. tertius autem præ- Faces. AUnm hef ill ibat, & præferebat facem ex ſpina alba; Fax vero hac dicebatur Prælux: & ra- ,Ce,. Cl . 66 liebatur ab Amizis, ne forte illam cito reuli i; . eil Aime, ,.⅝. er. ferret in ſepulchrnm ut ibs c elu- Gdenef eletur, 7u αdιον„ aνâιDνι . Plutar- ehekoelenkeu, chus dicit in quæſt. Rom, quod quin- BAnnd, dauepr- fereb antur faces, & dat cauſſam quia impar numerus diffundi parner non poſſit; ꝗà inariuns vero maxime con- gruit Nuptiis Nam ternarias primus eſt deimparibus: binarius primus de pari- lrpen i ln ,dit n . Nnn Nhn . len bus: ex his tanquam mare & Kœmina 7 naſcitur quinarius. . 8 10 ſa Græci. r Apud Græcos medio in curru Sponſa N a locabatur: comitabatur eam Sponſus & efai, adfinis aliquis neceſſarius, qui Paro- chus diccbatur co quod pedibus iret. 1 ANM. mt Rodig.l. 4.c. 15. L 4 Mo- 2 248 Arti Orstorta. Morem fuiſe apud eoſsem fertur, ur Sponfam in viri domum euntem pner Spina & glande querna obſirs præcede- ret: & caniſtrum panis præferens cla- mares Eff egi wslum, inveni bonum. Roman. Apud Romauos Sponſa in domum Sponſi deducta in gyrum vertebatur: cauſſlam dar, ne ſcilicet viam ſciret ad paternas ædes. Teragquellus. MODUS DISPONEND £ Domus, quam Nubpts ingre- diebatur. Janna eingebatur lana apud Roma- nos & lauro exornabatur. Sponſa vero ingrediens, poſtes vitis laneis attingebat, & oleo veladipe ſuillo vel lupina mungi Roman. jubebat: ne quid pernigioſa peſtis irri- peret. Plinius l. 28.6. 9. Et ab Had unctio- Uxor 78 ne quam novæ nuptæ faciebant, dicit ꝗuaſi Uxor Servius dictas uxores qu ſi un xores. 1 Alii felle nigri canis ſuſfitum facie- bant, alii in villarum foribus ponebant Fel roſtrum lupi, ne quid periret aur faſci- naretur, alii caput Draconis limini ſubji- Roſtr. lupi. ciebant. Alex. ab Alex. Horat lib. Sat. 88. Caput Plin.la9. ap. 4. Drac. Ali ot 1 us Ne Kfondins WX Folkagfn GSlle eg lr Cnel meel Mlis de ⸗ lihluiit Nun Mll u uün nt m unrttag mmd ſ⸗ Mtn — —— àZJ . . 1 Pw; II. Cap. P Qaſt. I. 24 . umn: 4 Mialtenin, Alii Srellam miarinam vulpino fan- Stellk. n een guine illarum, ne quid periculis aut 2 ichlen rrat noxæ foret, defigebant. Aex ab Al. gunerraſetenc ſocus accendebatur aà Sponſa & de- minminmn Foſito in uno nummo, in ſignum cultus Porhidoon Lariutn, pluribus ornabatur corollis: nmn uncdee. dium vero fores exornabatur flori- lrnunſc , bus & frondibus. Varro. 4 . = Cibus. CIBUS NUBENTIUM. NNN — gceus Sponſis apponebatur papaveris ſuc- Mmenpt cus lacte & mesle dilutus Ovidias l. 4. Tap 6 Veis un. Arpud Perſas malum edebatur aut Perliæ cameli medulla, nec licebat alieno cihe Malum. Ne veſci ce dic. Faſftor Strabo. Thymi- imm HonI n Babylonii & Arabes thymiama gu- iD. lrsee ſtabanr. Herad. lib. 1. Cdom- Unn Hyiumg Ex. Solonis inſtituto malum Gydo- Ur ma- hie nium epulis nuptialibus adhibebatur. lnm Re- 1, ühtndtr. Plutarohus. Potla. z, H Reportia apnd novum maritum po⸗ i guni, ſtridie nuptiarum dabantur, & nunc ins hunkir jam Sponſa Dominam agebat: elavis mlhen ad hæc ci tunc porrigebatur. Apoll.l.-5. Uperletn 4 Ritus Nubendi. Ritus . roram Cimbri in more habebant ut ipſo nu- Cimbri. arum die, poſtquam inter propinquos e ANN j de matrimonio convenerat: — L 4 ungues ſibi demeret, ponſæque præſeg- L 5 mina . Teuto-⸗ XcS. Armenii Elarnkæ 230 Artis Oratorig. mina mitteret & Sponſa viciſſim Spon- ſo;quæ ſi invicem accepiſem, mox pro juſtis conjugibus habebantur, Guevarra in Horol. Princip. Tentonum ritu ſponſas. ſpenſa &. Penſa ponſi caput radebat, quod ſima! mque uterque conſenſu mut uo Fec Mnt, nuptiat celebrabans. Iderm Ameniis Lexr fnit kt Ponſus dex- tram aurem ponſa, ſponſa vero Sonſi purem ſiniſt ram rumperet, quo facto & illa 5. iluss cenjngem, && elle z huius waritum teſtaburur, Idemn. Elamizis olemne Piik, et onſs Kigi- zans Annilarem. „ Pon, s pungerst, g* ſaongninem inde manantem ſigerer, & Ponſa itidem igie um annularem ſpon- S pungeret, & ſi ſ mul atqxe ſanguinem deer aherius digitis iager, comuger erani Idenx, Nuamida havuerunt in more, at Son- ſuss in terram, ueret, idemqwe ibenſa faceret,; lutoque ex anzboram ſutis Semperato mox ſponſus ſponſæ« y ipſa Konſi frontem ilineret, & ſac lut um al- ter trinque illitum, contracti conjugti Egnnm erant. Idem. Daci Nuptias celebrarnri, eertum in Lenm Sponſum Sponſamque devehebant 2"o enm eenveniſſent; oponſvs no- vnm y 30 H mngal Ne t , 9 ; , mmmn, r ei / nig len d Dnno Dnn ſmmlin u ick, Dame hollr zut enne Aſpolrnſt er 8 Ekaur ehenn n en yid Ihncs rlllno anen elemn fortioon Ppüüiſnüfer (leir etier Cetonorun ker al ialtß unnimedul! m nle, 4 Murmoni Tentmihne Uinele nite lnkheur 4 ilane 4 n nghn et hnki i un! ln l6 DOH Pars NH. Cap. V. Quaſt. II. 21 anin . vum nomen Sponſa quod libuerat, item- Kecn nor que Sponſa Sponlo viciſim imponebant: Grun qne nominum impoſito, ſi ab utroque rata habestur, ſignum erst contracti zae m, 5 conjagy Idem. 11/6 . ⸗ —„. . ntis tuln Apud Pannonas Nuptiartun initio Pañonæ lnce, Denm familiarum, quem Larcm voca- n. n. bant, id eſt, Deum domeſticum, ſponſus e. Sponſæ ex argemto faétü, itemq; ſpon- n ſa ſponſo Deum ſuum argenteum mit- metn rebat, & poſtquam alterius Deum alter m N5, acceperat: jam conjuges erant. Idem r Nen. Apud Thraces nova nupta ferramentoe Thraces. AN ſbtiliſſimo candente, quendam cara- erem fronti novimariti inurebat ſpon- Gremn 5 fus viciſſim in fronte Sponiæ, quibue nnie“, cauteriis notari cenjuges habebanrur: „. en Idem. Auucyond n ihß ani „Sicyoniorum lex nuptialis fuit, ut ſponſus ſponſæ & ſponſa ſponſo calce- NHSGEe um mittcret; quod ſi alter alterius calce- „, Nrdee urm accepiſſet, ſignum erat contracti amirm n Matrimomi. Idem ee Tarentini in more habebant ut nup- Taren- UNR 6„ν mri menſæ accumberent. & ſponſus Inl. „mmf l ſponſo & ſponſa viciflim ſponſi manu D ingeſta comederet; qod ſi per incuriam eime aliquis eorum propria manu in os inge- ℳ reret cibum, nec firmum, aec ratum ⸗ erat conjugium. Idem. . L ⁶ Scyihis ; Krrythæ. Oyti la- borioſa Conjunx. Ejus Symbo- lum. + gypti⸗ Orum Torques 252 Artie Oratonrid, Scythis lex erat, ut quemadmodum noſtro ævo matrimonium inituri ma- nus dant & accipiunt, ita pedibus ſpon- ſus ſponſæ pedes, genua genibus, mani- bus manus, cubitos cubitus, capite ca- pur tangeret; & tandem poſtquam in- ter ſe complexi erant, ſatis confirma- tum habebatur matrinoninm. Igem. SYMBOLA NUPTIALIA. Cyro Regi ſpectaculo ſe oblectanti in Scenam produxerunt tres fratres ſo- rorem Columnentem, Egqunm ada- quantem; & Amphoram cum aqua Miranti Regi virginem, & quæz fit uzrenti, fratres relponderunt ſorerem uam eſſe. Placuiz Regi tam laborioſa virg eamque in uxorem dacit, Hæc jam Regina facta in ſua corona infeulpi for- micam & apem Syinbolum ſui laberis cum lemmate; HOC EXSTO. QDOD GESTO in tumba vero ſui excidi curavir Colaum, Amphoram, Equnm. Idem gyptij ornabant filias (uas etiam pauperimas torquibus: & ab alis pro torquibus filiæ ſtirpem erogant. in his tzorquius fguræ erant ſex: Prima, TURTUR. cum lemmate, §I G 5O0OLA. Serunds. COLIMBA. Ssem eil⸗ Ap Hunuiß 1llbies 1 nnt, 14 AAr A, I nl n 1 KTYAUTD aſna e EAnn phj Plns 1 xe plehlin (eurn mn edwnt Utumponmn CNn elehe Ulnt e Yn n e 1 ynint⸗ Z awngn, u hu mmnne m konn uce ietien lmizgi — iteni Tenunaln Ears I. Cap. V. Quaſt. I. 245 cux lemmate; SI C CA STA. Tertia in in A QUÜI LAcum lemmare 8ICPROM- müieg. PT 4. Quarta. CICO NIA, cum lem- Fugendm mwate, S1 CPIA. Quinta. N OCTUA abg ne cum Lemmate, SICVIGIL. Sexta, n uni. ALAUDACm lemmate; S IC SA N- n ü nn CTAAUIDEVOTA. Aun. Nen Pauſanias inqiit, trata virginem ut Fulvia Porphyriten Porphyrites ve- WIIIe. r lapis eſt, in quo quidquid vis ſcul-- eclolehen pere poſſis. Fal via ergo ſculpſit in illo Went uh e virginem ſuper teſtudine ſtantem: à ctem Mun . patribus duos ferpeiftes. in dextera Amom anmn manum pomum ſtellarum: levà corni- Ugnen Mee culazm pellebat: ex eapite creſcebat Grlocenm idn palma Hoe Smbholum Virginis eſt. in er tn t teſtudine ſtat, ut ſciat Virgini conveni- unn ha Hertn re: graviter & trade moveri, Serpentes ucaon Malef aà lateribus ſingnificant: i ſit Sapiens & Ginden Ae circumſpecta ubique. Pomunz ſtella- HOC INe tam notat, nt Cœlum habeat in ope- TO n Cen ie ct en iis vitam ſiiam ornet. Corniculum pel- lit, non ſit garrula & litigioſa, Pal- ma creſeit er cafite, quia virgo vinceiye gbis Kibun Hyen ergni in e. debet virtute ſua omnes pravas cogita- tionss & deſideria. lobannes quidam Dux Mediolanen- ſi: Leonera Sponlæ duos annulos mißt, I. 2 i Porphy- xites Virginis Symbol. tibus manuum, & virrutibus velut ſtel- Dux Me diol, Sponſæ Annulũ mittit: remittit ila Lan- ces au- reas. Atheni enſes fe- ſtum Amoris celebr. Amici Pictura, 14 Artis Oratorig. in quorum ſingulis, ſingula gemina e- rant pratioſiſſima. In gemmarum ana ſeriptiim erat A V E, in Scunda ACE, id eſt, Saluto te & rogo ut facias hoc quod faciendum promiſiſti. Leonorn hac remiſit tale bierogiyphicune: duas lances zurens & in an sà Verbiem EX- PENDI. in alterz verkizm APPEN- DI poſuit, id eſt, conſideravi hoc quod Petis & ad pectus meum appendi ſeu admiſi. Plantina. Athenienſes Fingulis mnis feſtum A- moris celebrabant. in quo mutuag cari- zatis Symabuln depicta exponebant, & Pecialiter Amorem ivvicem aut con- ciliabant aut redintegrabant, Alij ergo Geminos.! alij Caſtorem er Pollucem: aly alia charitatis Simbola promebant. Tympius. . Antiqui ſcite admodum ac perbelle amici figuram deſcripsére. Petrus Re- nfae lib. de privilegiis. Pingebat in- ſignis formæ Adoleſcentem, capite nu- datum, birſuta veſte indutum, in cu- jus hiwbris ſcriptums erat: VITA ET MORS, In fronte HYEMS T £ÆSTAS; habebhat latus ſque sa Cor apertum, ubi hac aures verba legebantar PROPE ET LON- 6E, Hæc autem omnia, inſignia quæ- let Nuln une Nid M ea tne,e D mmin E Aleut Cibet G Mulkan N Nd an de nguin Fülkmmn mman CerIIt fſun hmnun eu unninhe her marad cur ter h i Me l, Glok minmit e unrene len “ Minen llen ſcͤ Mlleſenn li 1niegin Netn m, Hſalrn 1 1 lnkinng mnliin n in Wn eiſc ul nhn aline lini 10ammi 1 ſeu tu emm, 5 lnncin , an. 5, ennc, 40h. ed fcig 0. „. 4 l Lenn, 1, , ruln, c und imten CX. inhen AYNN. lan Uorge enn pd miſiinn , ei, nutal ni õ en iinen ℳte⸗ iugrdhen, Aen Fym s Gnhhh rncif , tnodin u ed ipee enh pr Mngtrr. ſemm, G niei ii ir IUI 1fem: H lun ſekrler MNAi, Hur wA ET homtin u⸗ osgr,II. Cab v. Queß II. 2 quædam documenta præmonſtrabant. Quid atas viridas quod vera amicitia vireſcat ſemper, tempore ſeneſcarnul- 16 Quid viloſs veſtis adumbrat? quod ſidelis amicus debear eflc paratus toleranda quælibet ardua pro Amico- Detectur caput indicat, atmnicum nun- quam eſſe negandum. Larus apertum quich innuir amicum eſſe diligendum. non ore tamtum ſed corde & opere. In fronte Hyems & atas, quia verus A- micus tam in proſperis quam in adver- ſis leges amicitiæ conſervat. Circa Cor erant hæc duo verba literis aureis exa- rata Prope & Eonge: hinc deduciturx quod viri amici etiam abſentes tan- an præſentes ſe mutuo diligunt, di- antia enim loci non tollit Amicitiam Corpora quidem ſed non corda ani- moſque ſeparat, Ia fimbria Mors & i.- ra. Gak hiuez qui vere diligit, uſquead morrxem amat. Huc quadrat quoque Symbolũ iſtud Columbe dua utrimque peaibꝛes tenent snnnlum cum inſcribptione COM- MUNIS UTRIQUVE: supple compes ſeu vineulam, Annulus enim compes cordium eſt. Infra pingitur Ciconia Serpentem lacerans, Lem- NECAT NE NOCEAT: ſigniſi⸗ Symbeo- lum ali- ud. Marchi- Onis & VXoris. ſimbol. UxorM. Ant col. Faces. conſtan- tia Cygn. Ferdinä- di I. uxor Caroli V. Uxer. 216 Arti Oratarig, fignificat à connnbio omnem acerbita= tem &venenum abelſle debere. Carrepta Wilhelmi Marchionis Vxor in Symbulo lunam habuit a lem- mate. ME TUIS ORN AR I. Ipſe vere Marchio Solem habuit cum Lem- mate. 51 CMUTORAD ILLAM Tiperins. Hieronyma Arragonia M. Aptonii Columnæ uxor ad fignificandum per- petuam cum marito concordiam, duass faces vinculo quodam aureo colligata habuit pro Symbolo; cum Lemmate : UNA FUIT, & UNA ERIT » id eſt, una anima una vita cun mari- to. Idem Conſtantia Sfortia Duciſſa, ut ſuum ſrenum candorem inter conjugales eu- ras teſtaretur, Cygnum in aquis natan- tem & deſuper tres veſpertiliones iuo volaru quaſi tenebras minitantes pro Symbulo habuit. Lemma: CANDOR ILLE£SUS. Iaem. Anna Regina Vngariæ & Bohemiæ Ferdinandi L Imperatoris Uxor, manus connexas cum roſa pro Symbulo amoris habuit: Lemma: SICINPERPETU- UM. Idem. = Habella Caroli V. Imperatoris uxor in Symbolo ſuarum virtutum quibus Pponſo iunrtue r 5 „ l Jeon r f⸗ Slndie n ndnimae Ds unds N (ellger cronan: WI.. S MAuknhel ugfekatk Kronchusira Non go len en Dele her. Uhelm e TUIONN AIle n S ICRAIIA 1 Amrigonia N i N liienin⸗ un toconordin ndmn Mtd alen mbolo oun Lentut I, NN N, minn acn au Wonr Dcilgrt Nen en Nn donie le Cgum agnsur. ns ſehenlon 6 Grlrsoilign I LummC4 M . lagrir Muuj Gaumi ln n 0 ro hndiben OCNYEKNII IL hmmamni n föenn 0. ien Datmis, Fars W. Cap.- F. Qusſt. II. 27 Sponſe placeret: pingiguravites Gna- Grariz. tias, quarunn una rofam, alrera myr- thumtertia glandem proferret:. Lem- ma HAS HABEL ET SU- . PERAT. — — Renata: Renata Uxor Herculis Secundi Du- Eerculis cù& Ferrariæ pra ſymbolo habukt duas Uxor. manus quaſi invicem ſe ſalutantes & duos ramns in modum crucis poſitos deſuper coronam: Levima : UNA FUITI = . Margarita Duciſſa Mantuæ Friderici Margarza uxor in Symbolo habuit duas manus ad Friderici ſe porrectas & junctas., Lemwma in . uxor, TER NLIM. FEliſabetha Auſtriaca Ferdinandi Im- iſabetha peratoris fila, Arborem fructiferam F er dinandi habuit in &mbolo, deſuper verò e nu- Filia. Pibus manus fulmen tenebat, ac illo Ar- berem findebat ?2 Lemma, SOLA MO RS 3POQLIAT MUNERA NOSTRA. I Nuptiss Sigiſmundi HI. Regis Polonia „ cum Aisſtriazxa Archiduce tale nummiſma Sigiſm. III B cum Symbolo cudebatur. Sta bat à dex- ttis Aquila Nigra biceps Imterii Raweni: à ſiniſtris Aguila alta Regni Poloniz: utraque vero Aquila inſiſtebar: Stem- mati Auſtriacæ domus, quod eſt. Al- ba Tania in Icuto rubro ⸗ Lemma POsT Hdem. Franciſcus II. Valeſius. 2 78 Arcie Oratarig. POSY ANIMOS SOCIASSE WU- VABIT. Secundum Symbolum e juſdem Regis erat. Dua Palmna ſupra adverſas partes ripæ fluminis, ſe invicem, verſum ſe ac- clinantes cum hac inſcnptione AMOR PISTANTIA UNGIT. Francicue II. Valeſins, Rex Gallia ba- buit grodymbolo aursum nummmn, eprona- zum, quem dertra ad Lapidens Lyansm probabat. Lemma. SIC SPECTANDA FIDES. Significabat fidem Amicorum & Amorem Conjugum: non verbis fed re præſtari & cognoſci. . CAPUT VI. De Orationibus Munerum, obαοιπ. Unera offerri ſolent Varie:-alis inter Sponfalia & Nuptias: alia poRridie Nuptiarum: & hæc quidem partun à Sponfo Sponſæpartim ab Hoſpitibus, partim ab invitaterum Legatis Sed omnibus idem modus of- ferendi convenit: itaque de duplici Ora- tione hic dicere ſufficiat. De Oblatoria Kcilcet munerum, & de Reſponſoria ad candem. WE l. , ss Qodh hr ommigſtitihj MMun mmwn noraghm a, Ciore in , unltracttum 4 aihnuunpehen N,, Itum Ents, Aberro⸗ Anlecuanaltien wemu hrud k Oluum Inn er flenehinm ker hehlentaul 1 Urſütlein tiaan tilunden c Nlen Kolriec nn e tröilemiuin ale⸗ kir i SS le. 4 ce geln ei yunit n i ihels . mmomnzelſinleg. lu n or en lnlin zelihitr iwunnungnnr. ni Alyin hjin 1N McrANN Drbedhen Amien õ gnrl VVTI. ri Mmma Kuemn. noleniokr med Hentlat Nunn eNim i 1 gene Gennn timabia —H Unthosientwi tecec: iugded u⸗ har. Deun Kee es z . Alneilinle Pars II. Cap. FI. Quakt. I. 175 QA STIO I. Quomode boenfruitur Oratis in qua wisera oferunkerrr Poſtquam ratipxem aliquam invene- ris, propter quam munes illud te offerre dicas, diſpone eam juxta aliquemn mo- dum ſupra diéſtum . hæc tamen puncta in ipſa Tationis expoſitione include. Pri- mo, Expone animum & adfectum offe- rentis, & benevolentiam c jus ſempes conſecratam alteri commenda. Segusdo, Extrema breviter & ingemioſe munus oblatum. Tertio, Roga ut munus bene- vole recipiatur, & conſtantem impefte- rum adfectum offer. Quinto, S munca poſt Nuptias ofteruntur, poteſt addi ap- Precatio felicis & concordis vita in Con- nubio:-Memineris ſupra omnia Otator brevis efie in ejuſmnodi oblatoriis & in ea laudem ſciat poſitam eſſe, ſi compen- dioſe & erudite hoc officium tranſege. It. Duos aurem præcipue modos à mo- dernis obſervare licuit in ejuſmodi Ora- tiunculis. Primns eſt. Incipiant ab aliqua gententia vel Exemplo vel aiquo Alturta de teſtifi- catione Amozis ? deinde exponunt . bene- Oratie Munerum oblatorxia. 260 Artis Oratorik. henevoleiam ſuam: quam munere ob- lato teſtatur; tandem extenuant munus; ut ſuſcipiatur orant, afferuntque ſead sætera obiequia liberaliſime. 4 Secundus Iſt. Ex orcaſione muneris quod offertur geriam exprimere: ad quod plurimum conferent jam jam ſcribendæ eruditio- 05,. . Disvis rN PRANIS PRIMA. atoriæ Urcunqve verbis Amorem noſtrumd mun & lætitiam explicare conati fuerimus. N. amplius tamen in pectore fovet deſi- derium, quod ſatis Lingua exſolvi non poteſt: grandior urit adfectus, qui inter- pretem ſui vultum, pro dignitate neſcit ad cognitionem incedere. Opzime ita- que ex Majorum inſtituto; aliam Elo- quentiam invenimus, & cum ore nom ſufficere, manu loqui incepimus, cujus dicere, dare eſt, cujus verba munera ſunt. Er licet hic etiam Amoris Orator infir- mus ſit & infans, uberius tamen & cla- Hioris pectoris henevolentiam perorat Elbcutione. Hac igitur & ego acuudia ommia hæc ſupra dicka puncta per Alle Audncmhil Saubanenn n WAI M CAucun alihl Nit Flu. tigtikinn MAAE ̃H 1 uckkrchllec rolee: Eplekllenl, 11 ſarſkmmigoen rumlubenen Ss erien Aokkeueſeles en znehyr AKI Ulpolesrnn, 65 4 Curnrinn Aenm —1 ennmunnee, lee 4 ndt Dennn Di 4 ſig.. . 1 dlakkt Innnn Enunbnonat 5 n W lähhes dtife, n melken Keagteie D 1 umn ead laennen lun miceni Nen enennm 1 nigg, SNigdlolent A. 1e Agulftumm latmaaii W MN Niarann friun nnednena ölurualcninn Mrcks t ückt. JNnl nilhnud ole ins, Lalmner guininn / zufrinnek, Aos Oruurt. SS Meſcleninn / G— engnee Part. IlI. Cap. 1. Queſt. I. 167 inſtructns, cum N. tibi hic ſunplex amo- ris argumentum porrigo. Tu N. in æter- nam amicitiæ perſuaſienem admittes. ſed una cum animo meo, à quo ſicut hu- manitaris teſtimonia neniunt, ita pre- tium accipiunt: Humilis fatcor Ameris character eſt, ſed cogitabis omnes ama- re poſſe & lætari, àa nemine amorem & lætitiam ſatis explicari. PRXAXIS II. Si offetre velles poculum navis inſtar Jabrefaczam; quod vulgo Cymbium di- citur & inſuper anchoram adderes; hac .V Uti poſſes Oratione. Mnorn Mn Onerariam plenam non mercium Seemaruenaue, ſed votorum tibi ve- Ro N. Gubernacula tua petit hæc Na- vis: Sincerius nemo Navigium regere Ppoteſt, quam is qui ſua gerit regitque commoda. Occupa prudentia rua Ma- m, ut in integro attingas. Enaviga eliciter his remis omnes tempeſtates: Navim inconcuſiam turbulentis exime fluctibus Favonis benigni, venti placi- di fidique Te Proprllant, quo te for- tuna, quo te quies tua vocat, Anchoram ctiam eidem Navigio adde, quam ja- cerce ad felicitatem tuam, quietemque Poteris, nunc potiſſimum cum tempe- ſtates Cymbium. Praxis Al- gera. Praxis Textia. 161 Artis Oratorig. ſtates té exoogirarint. Hæc te Anzhera tit& Ac firmæ benevolentiæ ſiſtat inter ipfas turbas ac mota diſcrimina: hæc Portum tibi inter maris precellas ſtatu- tum. Utere illa feliciter, nullumqnue nauf ragium pertimeſce. PR AXIS. III. Oblatis⸗ Torgais. Amoris compedes & amicæ ſervitä- tis Catenam, qui Torquem cfle diceret, an à veritate calculum non niereretur; N. Ad quid enim colla cingimus; niſi ut pubhco argumento nos amicorum captivos voluntaria deditione profitea- mur. Et ſint dulcia licet ſemper vincu- la, ſinr amabiles catenæ, quas AMOR Tyrannus injicit: non co tamen nomi- ne hunc Torquem N. offero. In ſervum me & amicitiæ mancipium dedico at- que vincula ſimul, quibus in omnia eb ſequia meam obliges voluntatem, per- rigo. Non Gallicus olim duntaxat Her- cules. eà gaudebat prærogativa, ut miſ- „ ſis ab ore catenis, omens ad ſuos nutus inflexerit etiam. Tu inter amicos felix imperabis. Imperare enim invicet & ſervire amicorum eſt. Ceterum cum terquem hunc wile adfectus mei docu- men- m110 emunbelgre ein eunti „ 41 un Ni na, eu Ce mt nbeu inlin 410, Nuprlna hn m,Dmoir ſadeonckerni Olrum zline Vytie, AMouns u (enearn, ſennbucllnu neon Snteui actlone tlöckeni Nle aun, Pifen Vltun d uemni 8tn Mlckgang rl enn 1, Eer: Uumen Eenecnmnt . nu NNtet unlenſir E ieutni, Pars I. Cap. VL. Quaſt. II. 263 uin D mentum benigne admiſeris, animum eneſſrde meum cum tua aurea unione colliga- lenin. tum elle interpretare. tncz naglu ſtn .. ter, uumnen PIO i QWQBVGX½ TIO II. In. Auwnedo conſtruitur Oratis in gqus relpondetur ad Obiatoriam munorum. istmieee Reſponſurus hæc puncta obſervet. Reſpoſon- Tlenguentſeen Primo, Demonſtret gratum ñbi efle riæ ad præ- laimmcene adtectum offerenfis. Secunde, Munus ced. unclhctgmn,u eblatum æſtimet & Prcvem collaudet. mm MNMn TZertio, Mutuum adfectum pollicea- Arn Eeiziegnetrr. Ttur. Bilulme Adverte autem, quod tota reſpon- anr, d l dentis induſtria in eo verti debeat, ut re- Pocotzmennon⸗ ſpondendi occaſüonem ſumat vel cæ 1Nko hlemn verbis offerentis, vel ex re oblata. Ad Nota, fen aun hoc autem multum juvabit: ſ rerum ut depomdt3 varuam „ Jus pro munere offerri Jolene ſeeluurn . Ludlitates & Adjuncts bene conſidera- elmetumn i, bit, Pulchros enim & ingenioſos con- trin I. Ceptus cruet v. g. ſi de Serto dicturus treuce Nm dicat: Amorc:n ſemper floridum ede, in mnuf ſempet coronatum incedere, ſemper Uünetin amoœnitatibus tamquam floribus cingi, & nunquam fnem ſoire , u circulus exti, & c. ete ainkſiidt . Crn i eiclech * PRA- Ralpon. ad TJ. præced. Reſpo. ad II. præced. 1 2 4 Artis Dratna TPRAXIS REAPONSORIA Ad primam Praxin praceflent. guagſt. Non Amorem & læztitiam tantum perſuaſuſti, hac duplici oris manuſque Elequentia N Sed animum & gloriæ commendationem meruiſti non vulga- Tem. Nefas eſt iner eos Te numerare Oratores qui ut facundiſſimi. Mel & Re- Jas locuti fuerint, non niſitamen cla- mores ſuis auditoribus dederunt. Eo- rum Catalogo inſcribimus, qui abaurea elocutione aureum nomen acceperunt: Teque novum noſtri ævi (abſit inwidia verbo) & potlorem Chryſoſtomum, Chryſologumque placet appellare. Cre- de mihi non in ſumma aure hæret hoc aureum amoris verbum: altiſſime in pe- tus à N. demittitur, ut in aureas gratias exſurgat. Cuiſiquidem pro majeſtate lImpræſentiarum reſponderi non poteſt⸗ zwimumerga Te ſuum æternis obſe= quiis N. perorabit. PRAXIS II Re Sonſoria ad Seeunäam Pranin pracedentis Qusſtionis. PFeliciter, in portum benevolentiæ gratiſſumus Amoris Natura Oratoriam tuam 1 ocun Ath cmrd KoiI 0 cminſenid oeeluon car mdlonen Mnb Unondni ſyſtuuumenmn Dlert. Horcunm fünn Aenmmn inn imm munſn NN eſea Alnn D Rlilnmni ndon nier an Ge m Urilen kiſnimmn alliſ Lai⸗ . Nnr . Gehemnin n hi cni , an,, ien Dem . DD B. TrCa T1 :sd. .. a6 ONOe. . tuam appulifti. W. Excivit vatorutn paſn P merces eritnus N. Dominus, &£ quia iinn regteo Aroris COK & Animus mo- Llümm uuon. netæ Iuisit quibus etnuntur omnia: non niceßnmne alie ctiatn plctio hæc amicitiæ merci- lunm glun monia redimit ſokitquc. Utcunque detlinn e. faverint venti & Dominum N. ſuper e lenene. procellarum capita tempeſtates vehent Cundlin M. incolumem non ſe licem tamen opi- NAuNter. nabitur, ſi non magis te quam ſaam Cær- dem. E Jaryertunam,; cornitem ſccundorum ha- tbimm gitutn burrit. PHoc cum vovet, cum cxoptat mmwneee tum zternam latitiæ Anchoram apud lieiiAnd animam tuumſuumque jeeifle ſc arbi- . PRAAISI TERTIA. Reſbenſoria ad Tertinn,; Praxin brate- Aentis Qusaſttonis. 5 gin n 3 Uti ſervitus amotis grata oſt „ ita Reſponſiad ee SInbola amicæ ſervitut's non poſſune III. præ- lelmmem efie non gratifluma N. Certe accipit ced. 1 ltiſſima fronte Torquem huuc quem NRI tradidiſti: & quod Manliss olim feciſſe Manlius ad famæ commendationem perhibe- unde Tor- NeH zur, hoc in amoris tui meriturm faciet. quatus di- S . . . . e Derraczum ille in acie à colli Galli tor- (tus. orum lai Juem, ſua cervici impoſiut, & eam oh Nrn Tem apud poſteritatem Torguatus audire meruit: Abel. 2,66 Arxtis Oratorig. meriit: Dominus N. Catenam hanc Amoris, quæ noné collo ſed corde tuo proceſſit, gratiſſimi inſtar muneris, imo dicam optimi inſtar ſpolii de tuo a nimo reportar habebit, meliuſque in corde quam collo Torquem hunc portabirut, & ipſe Amoris tui Torquatus poſſit no- minari. SE N T E N T I £ Huic Materis ſervientes = Non Abel ex muneribus, ſed munera ex Abel placuerunt. Greg. lib. 12. In beneficio conferendo plus auimus quam ſenſus optatur. Auguſtinus. Regium eſt & humanum parvula ac- ciperc & largiri magna. Plutarch. Nihil offertur Deo ditius bona vo- luntate. Gregor. Ante Dei oculos non eſt vacua manus à munere, ſi arca cordis plena eſt bona voluntate. Anguſtin. Rejicicndi genus eſt protinus aliud invicem mittere, & munere munus ex- pungere. Sen.l. 4. de Benæf. Benefactorum recordatio jucundiſ- ſima eſt. Ariſtot. Beneficia eouſque grata ſunt dum vi- dentur exſolvi poſſe, ubi multum ante 4 venére pro gratia odiũ redditur. Tac.l. 4. Libe- mR lbekrcken bmelh luulin ien coNthe N. elitehtohrn Arorhiens r. Nenv bibert n unenſeſei- Mvmunher limenulana Aumun nbere prinmünntn baſtchli anle mehnar gl orkuonin, mnſnmmg i Auin ſaͤ D lunſin in⸗ Airuzer n la ⸗RR 1 Crtcrit, N CMenumle Ntigl ſeleotkeen i Mununti E uſglckn ostun⸗ blilgteinan Pentuue angi, ypun lto. INI Umiſernunte Dlnetbehit urn um Gn oſtentontbld Nun. Min. Ahumanurgnnd ime n Nent Ir Dostun . Alosnordl . ⸗ 6 ſus 4 c ,Enn Gerninc ,gt ere 1 le ubi Nn R l wunac . H 11 Pars II Cap. V. Qusſt. I 267 Liberale officium, ſerxere beneficium, ut poſſis metere fructum. Cicero. Interdum beneficii ſolutio eſt ipſa confeſſio. Senec. Duo beneſicentiæ venena ſen vulnera ſunt hinc exprobratio largientis, hinc obhivio accipientis: utraque Mater in- gratitudinis & bencficii Noverca. Pe- fFrar. Nemo habet cam in beneficiis ma- num, ut non ſæpe fallatur. Seneca. Maximum beneficium eſt, unus in fame panis. Senera. Animum in beneficiis ſj ectemus, nec pretium iis umquam à ſe lchaus ſed ab affectu. Lipſius Cent. 1I. Epiſt. 4. In beneficiis non ut in pecuniæ reddi- tione quærere opus eſt ut ſolvas ſed ag- nitione & grato animo. Lipſius. Frrra fortnnam eſt quiaqtuid danatur, amicis. Aa⸗ dederis ſolas ſem per hadehis opet, Mart. Acceptiſſi ms ſemper munera ſunt 2 Author quæ pretioſa Neit. Ovi- dius. Ariscsr Aoni gravitas authoris honorem. Ei Maiaſftarem res Tata rntt’ aber. Igdem. Ma Ei 23 Artis Orateria, Ei phirimum tribuamus, à quo diligi- mur piurimu. Cicero. Qeninm non poteſt Keri id quod Vit, a velis qasod pofit. Epicter. Non quanta qssa ue ſint ſed à quali & e Domino dentur, perſpicienduin aſt. JSeneca. S Valentior fortana Voluntas eſf. Idem. Melius eſt benefacere qram benedice- ye. Cato. Vultus & frons animi eſt janus . 724 zbpruſam animi voluntatem ſignificat. Cicero. ” Oratora ERUDITIONES Suppellex. Et alia Suppellex. Annulus, De Annulis. Plinius lib. 13 Cap. Peſimum vma ſcelus patraſſe dicit eum, qui annulum dAigitis primus induit. . Eomethi- 4, Btnts Prometheus habetur au- is r. ¹1ehor annuli: Hic exſectum ciréulum Aher. cx urenqa ad Caucaſum ligatus erat dicitur geſ at maneret pœnæ recordartio. Unde fa- ctum eſt, ut in gratiam Promethei Pa- . rentis homines deinde annulos géfta- gent. Kirchm. de Anniufl. . Jer- alſe cum tuberis fragmento Ao 4 druuli nu ſuuaſii u Nulanl duuln Hamgen lurtntunf tilze Pauliumus tencanegd RCinominono hil ht nhelan ritn Conuite. unmi Midn A: un t Pnrdlſen: u, ul atn. laneheapi Mcun Nrden iin m Pulng . aiiin Miſllhnnn ndig . e 1 krag run (cco en, fujul u 1, hicke, ieſit ig5 , ſrenin , miſtlara ttlen., ſun Iin enti Nmmmieſſeni 1 adtetmn r DITIONN neler. Auti. ℳ 6eran, ien umetleltti 1 le eſani 1 ensen un tubershim, “ tumithit rey. Pars II. Cap. IV. Quaſt. Il. 265 Servis in libereat en: vocatis circulus ex ratena cum particula lapidis de qa fuerant emtti eitem circulo inſerta da- Santur, ut egent memeres conditionis pri- fina. Deinde ex luxs ferrum in anrume, lapis in geminam tranſiit: cœpitque eſſs geſtamen guwd anten fuit vineulum, & ernamentum quod fuit tormentam. Be= traſanta l. 3. de Annulis. Annuli dantur Sponſis, quia ſervite invicem conjuges debent „nec retinent ſui in matrimonio libertatem. Apud Pythageram etiam Annulus Smboluin ſer vitut um fuit, ideo prover- bio monebat; ardum annulam ne in- duzid eit, in duram ſervitutem tenon committe. Eamini Diali interdicebatut annuli ſis : nam Sacerdotes maxime de- ent eſie liberi: noſtritamen utuntur teunque, quia Dev & virtuti ſervitc Nuame Pompilii & Servii Tudlii ſta- ts cum annulis erant tempore Plinii in Capirolio 7.: quisg Rex bonnz eſt ſer vnt Doſt exactos Reges Aunnuli ferrei erant Roma apud Inperatores, & manſerant tamdin quam manſerunt aurei Amo- M 3 b Servis da- batur an- nulus; Fponſit dantutan- nuli. AsNIUS ſervitut. Symbolum SGacerdoti-⸗ bus inter- Statuæ cum ann. Imperator annulum 2750 Artis Orktörig. Mos Rom. IIn funere apud Romanos, Haectu G a- ererbis Reipublicæ calibizs aureos annzlos Annuli die deponebant, & ferreos inänebant. diverſi. Erant annuli aſti vi pro Xſtate, Hy- bern: pro hyeme, Verni etiam & Autum- nales, Candiäda genmima Eyemem, Ceraſi- na Ver, flau Wiſtatem, risbes Asstamniusm repraſent abant. Helioga- Erant pro ſingulis Menſibus ſinguli an- balus. nuli, imo Heliogabalus qaotidie ztoto an- no annielos mutavit, &O, ſing sles ſemel tantum induit. Petraſant. lib. 3. Annnlus Aunulus Sponſa Aabatur loco pignoris Pronubus uem Tertullianus Pronubium vocat & Eleucus. TuVnalis Pignus digiti. . Seleucis in annulo Anchorazs ſcislpe tam habuit; convenientiſſimam Spone- ſis, quia eſt ſignum fixæ frmæque be- nevolentiæ, ur poſſit dici illuc Poëtæ Propert. Anchorva jactura mihieſt: Et illud Pindari. Zam Anchoram as felicitatem jeci. Nec novum eſt Ancheram portare . in manibus, dicit enim Phäloſtratus in Indi. vita Apoll. Conſuetudinem apud Indes fuiſſe, ur Anchoram guream in nsanibus geſtarent. S Polycratees. Polyerates in annulo habait ſeulp- tam lyram, qua ſignun eſt concordia. WD Clemens Anchora. 7 1 — in0 eres AN Pi ti .D i 9ag, Anlle t nijuß ui⸗ Ausniznt 7 1 6 ſot guto tute 600 Pnanumili pniaenm Nonuni uamun rutern idu, inpun de Allu Kis nlſntbe uh ratmun d Sſemn lug 6 un iiſ e zcihl. 4 4us jſun lieergt, le tnit ye As mnan, atuin, Nima Mine 4 Niliſiinn 14 9enln 1 tnn A Romange i, 4 tn uenl ig uan a H femiiniiliin tiin Be,, Hinnanub n e lenma hinnlg Pumntiung . elleli wg atinine n, Gn tenlm d,. ſi J,ae n ian miinar nſſn 2nur Donubinn u Vi uuu Artunn H confenientinn m eltmne ltil . eikuinli, Gi AI ahamm n teun Mul Cendirn ain v rAiie nt u . . m AeA m/ G Pars II. Cap. VI. Qusſt. II. 271 Clemens Alcxandtin. ex hoc Ambrof. Vli nuptia ibi harmonia, ubi harmo- vin noſtra Deiss jungitur. Annulus nuptialis in quarto digito manus ſiniſtra portabatur, Ratio hujus præcipua eſt, quia in eo digito vena qua- dam reperitur ad Cor nſque pertingens. & hoc modo putabatur, ab gyptiis tor ibpſum coronari. Ideo bene non nemo dixit, annulus eſt corona cordis. Romani ſoliti ſunt omnes alios digitos coronare prater medium, qui moroſws ſor- didus, impudicus dicebatur. Pierius lib. 4. Annulis qui à Sponſis efferebatur fer- reus fuit; & ſine gemma: pertinet hoc ad durationem & robur vel ad modeſtiam & fugam luxuz. Gemma autem Annnto Annulus corenacer- dis. Romani. Annulus ſi- ne gemma. deerat, quaſi ipſa ſponſa genima eſſet. Plin. 3 Cap I. Apug Perſas annulis ac monilibus uti nulli licebat, niſ cui à Rege data cſſent. Proinde donari annnulo, magna bene vo- lentiæ & amecitiæg ſignum erat. Plin. Apud Romanos ſoli honoratiores, uti Centurio, Tribunus &ρ. aureis uteban- tur annulis, alii omnes ſerreis. Idem. Iidem legatis ad exteros profelturis annulum aurenm taänqusm inſigne mu- nus dabant. Idem. M 4 Lar⸗ Perſæ. Romani Legati. Carthagi- nenſes. Hannibal. vVictimæz obſignatæ. Arnulus Midæ. Adami an- anli duo. Mosyenet. Alexand. Magn. 272 Arisg Oratoris Carrhaginenſes Pronnnere epedi itis- nunn wilitibies An, o, nbant. Ideru. Harnib'aklis anntlses menennnm Pre o- ceſitare ſer var um' ſub ferns : aubzest. Nefas erat oliin Victinmas oferre, niſi ens prias Sazerdotes annulo éhgnaviſ- Jent. Petraſant. Habuit vere hic manu- Ius in gemmma ſculptum hothincm mo- cumberrem manibus junctis, cum gla- dio ad juguluin. Midæ aur Potius Ozgis annulus eras cisias Semma 1 verſe⸗ volam manns ertebatur ipie a nemine ernearur &G amnes cernebat. Hoc annulo ipfe uſus Osilio in Regen: Lydiæ cvaſit. Plin. lib. 13., cap. I. Aalamas duos dicieur habuiſßſe annu- ₰ „ uniu: nomen OBLIVIO , al- terius, MEMORIAfuiIir. Ex 121. YTu- daor. Princep: venetus quolibet annoe, die Aſcenſionu Domini cum ſolemni Iuppli- catione ber mare vehitur, & ili annn- luim injicit, ut za Mare Re ipubl. 'enete de ſponſer. Alexander Magnu; ante ipſam mor- tem cum jam loqui non poſſet, Perdiccæ magno amicae ſuio, ann alam quo uaſus ué- rat in ſig num Amicit ia edit; Qutr. Lega- 4 vl 4 eran ze⸗ Pyprtnrie n 4 utkuner ſamuiigk i mmen Cuil tene irit: er keineehi ff. Qunckoum Anlimen rflec vh⸗ enids. In him ir eteen inegndrt Mnin ur a elcn, CrMN utſ neln iuen 1 lt, Norſ uliſmnin fnin Mner Dic,⸗ hteh P en . Genmich 4e Cre itei fnſunr hinur teie e tn 4 ⸗ 5 ig rtn , 4 gabfe, „ ſanng,le, ing, Me, 5 Nuneg, ſeg h 1 Cer I un lug inu mMen gi nine unsiur 10 Me ee e KeeteN at ME1A. niltt un 1 an Ami zr, Fllinr Ms epelen tt nm. S 141U; raviII. Cap. VI. Qrefl. II. 273 Legatus quidam Polonus apud In- peratorem quendam Germania, cum illi Imperator theſauros oſtentaret, quibiss ſe Polonos debellaturum gloriabatur annulum ex digito detrabtum m the- ſaurum iniecit dicens: Addamus an- rum auro. Cui Imperator vernacula re- Sonden, Aixit: Habt danck/ Ea hoc no- men deinceps promernit familis Hab- danckorum Aunnularem digitum Sacerdotes ſa- erimicaturi varys odoribus inungebant. Picrius. In Pyrrhi annulo Apollo cum novem Muſis exſeulptus fuit ne fert Parnaſſss integer. Alex ab Alex. Plinius junior quadrigam in ſuo an- nalo habuit. . Carolus Magnus pro annulo ſignato- rio glaaycapulo utebatur. Pharaonis Annalus quem laſephe dedit, habuit ſignum crucis ſignificans quod ei ſumendorum ſuppliciorun pote- Katem daret. Flamen Dialis caſſo & pervlo annas- lo atehatur. Nimirum Sacerdes ipſe gemma eſt. Agell. Abrahamus Gorleus ſecribit ſe repe- riſe annulum aureum vertuſtum cui Jimul adwsæs erst clavs: in gewms M 5 babuit . Polonus Legatus. Saerfi- caturi. Pyrthi Annul. Plinius jun. Carolus Magnus Pharao- nis ann. Flamen Dial. Annulus- 274 Arti: Oratorig. habit daas ſpicas ſeulptas inter quas erant gubernaculum naviz & in mann- brio gubernaculi, crux. Sponſis Dabantur ponſis anmwili, qtzi inſculp- annuli tam ſponſorum aut ſponſaruin oſbgisms Jari. ad memoriam eorazem cerds habendass kenerent. Pute ego inſcupka fuiſſe quæ- damamoris Symbola, namr & in calecis ejuſmodi Symbela ferebant. ut teſtis eſt Clemens Alexanarinui, l. 2. Pædag. 6. FI. Miltæ inquit femwinarnm ſoleis qusque amatorias ſalutatieniz impri- munt, ut vel per terram numereſe inte- dentes, werezricess Spiritus in nceſſu in- ſenlptant Caſtæ autem Sponſæ in ſupe- tiori parte cakei Symbola hæc ge- ſtabant, vel in parte ſubjecta calcei, addebant ſoleis clavos, cam iis formis in- ſignes, qisas in ſigilla erxſtare videmus. BEt hinc arbitrer natum loquendi mo- Fia roſa dum, cumex veſtigiis ahcujus dican- quidquid tur flores erumperé, Sie dicitur quo- calcave- que apud Perte Quidquid calcaveris „ ris unde hoc reſa fiut. Quia forte clavis inſeriptz hoc natum fuit roſa. —= Carolus V. In annulo horologitnn ha- Caroly buit, quod non ſonabat ſed pungendo di- V. horo- gitum, horas indicabat, monebatque Im- logium peratorem temporis exacti. Perraſant- annu- Quzdam Regina Ungariæ annulum SX —— uimum u celmnlublen ctemeikkror Nen Heffl AUlmment caubmen: (axlu Vendem lerndedl. Di marhen nfein anli) luraun enn chim conl Ultel Auodir into Aleunl Mlolahin Inckonndr Deu imo ſuhin, Ilerrzu. igezin Nellurnlemn imn in Eeliciin 1 ahte t ℳ. anmniſ Hunn in enl n, Wun iltee trr Nnud- i lr Deine i muntt ,h Mnini yt ran tuniidiint nen ninſo encorſel nch her e ne Cech an, ijffniir urfer ee. n lmini eH de Umneer necuß naße, ,blgin i lnhi ,mmmulln⸗ ken gin 4 inſula quapiam, ubi ranæ perpetuo ſilent, giſti, omne ſilentii fidem ei promittebat. par˖,; II. Cap. VI. Quaſt. IJ. 275 ex Smaragdo habuit, ſed prima nocte Smarag⸗ nuptiarum fractus eſt: Sentit enim hæc dus. emma jacturam virginitatis, Idem. Philoſophi ſuos magiſtros in annulis cælatos habuerunt, Stoici Zenonem: A- Philoſo- cademici Platonem: Peripatetici Ariſto- pin Ma- telem: Alii-Epicurum. Idem. giſtros in annulo Alli parentes, Avos, patriam, Aphti- . 5 c habue- canus Patxem: Lentulus Avum. Julius Cæſar Vencrem: Galba canis caput. unt:. Alcxander M. i habui Alii Ali- Alcxander M. in annulo uno habuit Darii imaginem, pro Epiſtolis in Aſiam à ſe victam obſignantis: Epiſtolas vero in Europam ſumit imaginc obſignavit. In Pbmpeji annulo zuſijer Leo ſuit, In Auguſti Sphinx (ſignificabat ro- Pompei bur cum ſolertia, vel ſecieta eſſe prin- Auguſti cipium conſiilia) Deinde murmu- annulus. raretur Auguſtum ænigmata ſcribere, imago Alezandri Magni in eodem an- nullo ſculpta fuit. 1; Harpo-⸗ In quorundam annulis Harpocrates rates Deus ſilenty in quorundam amor Leshi Deus inſidens habeniſque regens iram, fuit: ſilentii InMecænatis annulo Rana fuit ex Mecoœ⸗ nas in annulo Ranam habt. 0s. Alex. M. annuli. Hic Mecæna cum eſſet Secretarits Au- Olim gravatis ſomno & morientibus detrahi debebant annuli, Plinius. M Tibs⸗ Tiper. Cato. Cen- ſtapt. Burch. Mont. gnorent. 275 Antis Oratorig. ne e in ſub pœna gravi prohibuit; e quis aunules imagine ſingulari no- tatos in lupanaria, latrinas, aut alia loca obſcoœna inferret, & ob id accuſatus eſt Paulus Piætorius quod matula indi- gens manum cum annulo & imagine Tiberii obſcœne vaſt admovillet. Sene-⸗ ca. lib. 3. Cato in annuli ſui gemma ſcriptum habuitt Amics: unum, inimicus nullus. Gucvar. DE TOR WWE. Conſtantinu: Inperator in Terque ſuo Solem Aurenn E 42 loriptione: ET AST RIS. ET §&IBI Nicepb. Idem Imperator alium Torquem ha- buit, in cuius medio pendebat Cor au- rum circumcirca vero omnia ſupplicio- rum genera erant cxpreſia eum inſeig- tione; NIHIL, NIHII, NIHIL, quaſi dicere Cor vere Deum & patriam a- mans, pro Dei & patriæ amore hæc . omnia contemnit Idem. Burchardus Montmorentius Penii i in Acie infralktus, dum alyèà pralio fuge- rent: poſt intravit ſemel aulam LPhilipsi I. Regu, torqucem in collo habens connexum ex aureis capitibus Cervo- Ium, ex quibus dependebat Murco, in 10 alel 1 ct tunn toytzldkit 6 Aneni e. Nail⸗ 1. entt 4 epwrn n n ellimobon tade urſemnt. Prleleut er! ulrue e N Mun Uuan ulamm ſicte, Ncc, colo eum gun uiſ urßen pfim Ippri⸗ (un Nrcine⸗ nC lneie (lodlus lmet (Coternn, muü unteikuci Rentotinn gr⸗ Inetern ümmiun 4 Vemnmm rhu Mlrit uze, Ui mmnn iaa Wuah 1 äaliei indignatl, quoll venationum Krlwln 1. trophæa circumtferret, ſed ille Regi g n hbu . quærenti de iaſolito Torque, repon- irelltize dit. Notari illo torque proceres illos, d nult i qui fugerunt ex prælio timidi inſtar es inee Cervotum, dum ipſe manfiflet inſtar ni Ne Hdelis molofſi ad cuitod am ſui Regis. H Petraſant. Boles! ipma lihn Boleslaus Rex poloniz circumfercbat n in Torque, ſjus parentis imaginem, ne unquam aliquid turpe aùt parente ſuo indignum faceret. Gromer. Prorex At. Quidam Prorex Neapolitanus cum Neapol. atr HG inextrems, illi allatus eflet torques a n e Rege, collo eum imponené dixit: I Moles quam magna ciphra ex multis ciphris In en conſtans, Lipocius. Aurez Neu Cra. Cum Sardinius quidam habitandi a compe- cauſfſa Carthaginem mirare vellet, des 5 „ Cliaudius Imperator eum magno ſtu- tell a /, LNIIH dio rectinuit, inquiens; Ego Te aureis Pnd funmr compedibus obligabo. Intellexit per hoc ur mII Senatoriam dignitatem. Dien. Darius medicam qui ſe graviter in- Darius n. eptiufn fimum ſanavit, duarum cCompedum G1i,A aurcarum paribus donavit. Herodot. Phile. aulm .OH Philo hoc ſenſu dari torquem dicit; olo Damus Tibi terquem ornamentum in aninbe (S proſperitnte, vinculum in ad verſitate. . ebu ℳ“ P ulchra cſt illa catena quam efficit atena 7 Tirij Fabu Te 4 ues. Romani Græci tria po- cula ap- ponunt, 178 Artis Oratorig. Magnes ferrcos annulos attrahens ad juvicem cum inſcriptione Arcçanis nodis De qua ſupra. Tyrii obſidione preſſi Herculis Dei I- maginem ne àa e diſcederent aureis tor- quibus alligaverunt Curtias. Torques fabij Quadrati in marmo- re inciſus, in medio ſpeciem candelabri habuit. Pierius lib. 41. Qui in prælio ſe inſigniter geſſerant apud Romanos torquibus donabantur, ſed Externi aureis Romani ferreis. Al. a b Alex. c. 3. In Galliis erat Ordo qui torquem ex liliis aureis concinatum geſtabat, vo- cabaturque ordo liliatus. Ludovicus II. Valeſius inſtitait ordi- nem ex Proceribus Galliæ qui uterentur sorque de quo pendebat bulla cum ima- gine S. Michaelis Archangeli Draco- nem calcantis,; cum inſeriptione IM. MENSI TERROR OÜCEANI. Supra torquem verò erat corona regalis. Carxdanus. DE PTOCUVLISs In Cœna apud. Gracos tris poculs apponebantur, unum Mercurie, alte- rum Gratiis, tertium Yevi Servatori. Alex, ab Alex, — 6⸗ 4 ⸗ 7 e 10 Gntig lemkeamni M as ralngan alintun al ubrnnnd ſa frulun “ Ann eni nͤ (AN,C N unen hdnto En Zemmed ein Ae AAennztikon nann PDiin ll Mpon (oſer , nniie uell Pudhn Mierl WunrNaein lrr, ndn Edait iMmth Kulmn cutan 1149. Mconhe ſhegt g teſweis N Rulndig ln inhe heni Pars II. Cap. VI Quaſt. I. 279 nlg untſe I Grammaticum poculum ſeu pocu- itone Armgze, . SGSrarntmha- ne An Ium lircrarum fuit Derſibus Homericis tlcnm cicumfcriprum & Pailadi ſacrum: eeren. . . . poculum eleali. Hoc poſtea fuit adfixum in Diana Palladi dtnilt. Templo. ſcrum ng Erat etiam genus poculi quod diee- Cymbi⸗ En u. batur Cymbism, quia erat in formam uin ein atlni cymbæ aur navis factum. 41 Perus Imperator habunit zalicem cery- hin dan kallinum, qui nominabatur VOLU- . . Veri is nde CER ſea EWUS: ab ejus equi nomi- Iriper NMmm kA ne quem dilcxit Capitol. Pcr. In Seyphoe Henrici Gallia Regi⸗ Henrici . — 27. enki01 Ndgünnn gemmeo, crat Angelus aureus, liliam geyphi cyphus uun ln d adamantinum manu tenens. Tutlell. “B In Didonis poculo crant res geſtæ Didomis iſuifungt. Majorum ſculptæ, id eſt, Iowis, Beli- idonis Aigi unm Agenoris; & c. Virgil l. 1. Æneid. te cliem nr⸗ Poculum Ruf: ex Electre fait, ha- inc bens captum aureum effermatum cum Ulnel M ens captu 12 Pocultum n afrten aureo vellere, in quo ſedebat Amor au- Rufi: 1 CeI. Kteus alatus, inflans tibias, qualibus Epi- ui⸗ Drrans thalamia canebantur. Mart. lib. 8. EBF tigr. 39. Onagri Ex cornibus Onagri fiunt pocula, ex Cornua eVI quibus qui poraverit, eo die nec ferro, Contra juu il necc igni, nec venenis eſt obnoxius Phi- Venen. ee „lo lib. 2. cap. 41. . Poculum fnimm Ferdinandus Rex, Solimanno Turca machi- 5 Foeorcninsmn svrenm obtulit, totumgem- nam ky-= N. L 280 AtAArti: Oratoriæ. rarlam mis diſtind?tm, habens argenteam ma- præ ſe chinam horarizm, ous non horas tan- ferens., tum, ſed motus etiam errantium ſig vo- nusn, C lunares mutationes exprimebat. Erat autem tanta magnitudinis ut duo- de tim viri portarent. Jovius & ab. Tudev, Ludewviens XII. Galli«g Rex ikcba- AIII. tur pro Symbolo, Crarere Caiet: „ cum inſcriptione: inter ecelipſes orior. Iipoc. Neſtor. Seyphus, quo, Neſtor olim utebatur, dicebatur Neſtorida; fuit aureis clavis confixus, aniæ ipſius quatuer erant, & circa quamlibet duæ columbæ aurcæ paſcebantur, duæ columbæ aureæ ſub pedibus ſcyphi erant: Hunc ſeyphum vocat Alciatus Cœlum: Eſt luns Soeyphiss 1ge colorque aAr- gentens illi Anrea ſunt Cœlis ſidern ela- viculi Apollo Nejndes eſſe Inrant quas rerar ille & Nep. columbas, in ædifi- Vmbilici gemini magnas minor- cataz ue fera eft. Trojæ Neptunus & Apollo in præmium æ- Præmium dificatæz Trojs poculum aureum acce- pocul. perunt. Cecinit autem Apollo Lyra, accep. qua ſonamte mmunj ſteterum. Mart. b. 5, — Figura. belnchtcl “ n he ig hecth n anl iui ich. CxMnilia Nirt Ne nalſis onnsFüktou b rrul Nl. Mi Lrrfwethum nmn, gac rc Cüm Müntetetn,. tl uer CMrghuen uckin ſieg 1 un eübun Nng, gniſcco⸗ 1 i Dur uc ſuun telke⸗ en) ſen Diliun n unn Ur Dhvfris Ptr Galtennl , rnri en ertein t Mnin i, n, 44 emmunſ, ncime aymit nmenginire . . znisdd. Cti Nr ehr. Dumn (: tbmmeiiet Pt. Npr n mim 6es iunamebcn Culuet an ur habe e eobrbe ue d õ n. ANAAe mCri in ℳ N muminid mm ingu ſ⸗ ,4 Arin Nmin: n auemn n⸗ n l , Huaum O. n . Pars N. Cap. VI. Qu eſt. I. 28 rigu abantur criam pocul ex ſculp- c innts! (peculo ad multcos angulos 3 ur unde inricntc tui ba apparerct. Quam qu liſque gratum habebat „ ejus I(peciet inſculpebat in poculo, quod de Epicureis teſtatur Cicero UVit. ad Pin. Coernelizs Marcets utebatnr paculo ex El Ato, ins cnjus medie Alexandrit. V 1 i18 ctat expreſius, in circuitu aurern omnis hiltoria & bellum illius exprune- atur. Trebell. Tullio. Erat & poculum Baecali⸗ lra di- Kctum, lolerclertr ae uen jann! ſonun cum infunderetur. Alerand. Abptrs.in ProblI. Pater Clitophontis habuit poculum cujus oram vites in ipio natzæ corena- banr, & viribus racem pendehant cum botris, qui ſieco poculo omnes acerbi immiſſi autem vino rubentes & maturi ficbant, poterat hoc poculum dici Vinea Achill. Iib. 2. Joſeph Patriarcha ex poculo di- Wgabat teſte Sacra Scriptura Geneſ. 444. V. 5. R Priuſquam in convivio pocula gu- ſtabantur Dlis libabant Amiqui ; & convivis aPpreramrio inſtituebatur. Pri- mus autem calix 7s vi Olymbpio miſce- batun Cornel. Marc. Baucat, Pocnl. vi⸗ vinea, Joſepk. Pocul- MoSAA- tiq. Scyphus boni omi- nis. Caligula, Corona. Civica. Obſidiona- lis. Maralis. Navalis. . Perſæ. Barbaræ gentes. 282 Artis Oratoriæ. batur; ſecundus Heroibus; Alex. ab Alex. lib. F5. . Remotis menſis mes fuit Antiquis, maximum ſcyphum afferri, qui diceba- tur Schepphis boni aominie, quia boni omi- nis cauſſa circumferebatur, & de illo omnes guſtabant. Idem. DE CORONIS, SERTIS & Floribus. Cajus Caligula coronas invenit inſtar Solis & Lunæ. Idengl. 4. Donabantur antiquitus Coron viri fortes & ſtrenui in bello. Alia autem erar Civica, quam perpetuo geſtare licebat & ſiebat ex fronde, hanc qui meruiſſet in ludis à populo univerſo & Senatu ei aſ- ſignabatur. Corona obſidionalis erat ex ramine in eo loco collecto, in quo cives obſidione liberati erant. Corona mmaralis deſincbat in ſimilitudinem Pinnarum, Navalis autem inſtar navis roſtrata e- rat. Alex. ab Alex. lib. I. Apud Perſas non modo Sacrificuli, ſed omnes qui Sacro intererant, coronaban- tur. Idem. ⸗— Apud Barbaras gentes, florentes co- rollas impoſuiſſe, pacis & Amicitiæ ſig- num fuit. Polybius. Romsa- 2 : Khz m1.0 mmmnin n couiirun 4 uim AMdi Mminin ſſir umpm lenlt. u reAD ee Aenene tin Cutmmi Mui u un A Kren gtnt. Mierin. umm Morm lle ororai, Jölen ihnun ufhetin tihi mun ſmnni Finplim mu inlen imun gn dehere Swelentu, grt ni mieme Meniald, 6 yn ier 4 eri 4 arhit nniu ler hin Ena fu iſi niken gricicr. leglibonioni. Nebel, gde LcEe N lin. NINR Mrig, narginttriit Michine Cnntti lela unmene urguinenlen aoe Knei⸗ Gelheindlitic Glccon ons Grnm Imum lumRiut Ar. ,noloi eenntlid 6– mm, met⸗ Paxs II. Cap. VI. Qeaſt. I. 28 7 Romani in conviviis etiam miniſtros conviviorum & pocula & poſtes coro- aabam. Alexand. ab Alex. WNuntii victorig, litteræg & naves & faſces victorum laure coronabantur. I- dem 1,.6. . Deæ FHora & Deæ Salutis in eodem loca apud Romanos templaum erat. Idem. Caronæ Maſarum cx pennis neétun- tur quas ex Sirenum aliis evulſere, quo ſignificatur earum famam Orbem pera- grarc. Pierius. Etiam Mortuorumt ſepulchra ſolita fuiſle coronari, refert Pierizs lib. 5 5. & quidem Valeriani flio Roma, ternaæ Coro- næ roſexin Ziglis, Myrrha hyeme ex teſta- menro ſazperimponi debebant. Frininphatori ſertum laurxenm fuit, led prius myrtheum: dum autem curru in triumwapho veheretur, flores per pläteas Pargebantuzv. Sertam autem triumpha- toris Zowi confecrabatur. Alex. ab Alex. Roſam olim ſpinis carniſſe docet Baſi- lius: ſoed poſt peccatum Ada ſpinas al- umpſiſſe. Unde Roſza ſine ſpinis apud Authorem eſt Ameris Hierogiyphicum. Pierius lib. 75. gytrii ſi quem vixwiſte ad extre- mum inoffenfa valetudine & dignita- te obſervaſſent. Amasranthi corollam capiti KRomant, Templum Floræ & Salutis, Coronæ Muſarum. Sepulchra coronata apud Ro- mannos. 7 Trium- phat. Roſa ab- que ipinés, Egypt. 194 Arcis Oraterig. capiti ejus imponcbant. Eit autem A- marantsvus pica purpurca potus quam dos: & poſtquam flores defeecrunt, i- quis macefa ctus reviviicit: & hybernas corona facit. iſtas & Pax in Spicco ſerto dicun- tur àa Poctis ambulare. Idem. CAPUT VII. De Olationibus Funebribus. Rationum funebrium duplex geutes eſt in aſu. Nam aliæ dicuntur ab Holſpitibus ad Amicos defuncti: Aliæ ab Amicis defunctind Hofpites. De utril- que agendum ſeparatis quæſtionibus, & deinde Epitaphiis ſen Sepulchrorum & vexillorum inſori ptionibus. QASTIO I. Orationes Quemodo conſiruitur Oratio funebris Funchtes ub Ralbitibus ad Afmpicos defunktte. 15 hoſpiti. Piia præſtare debet talis Oratio: us ad A- exprimere dolorem ſuper defuncto: UCOS curſu de Mortis cerritudine, aut dein- certitudine tem poris mortis, aut de va- tietate, aut de potentla, vel dicendo de brevi- Laudare defunctum: & con ſolari Ami- cos defuncti; Hæc autem ita fiunt op- time Primo, Exordiendo ab aliquo diſs mrbinmnacanck 4, en A dbſegt iin un K ſkrls: n wmun⸗ P chetodt min n 8 mcr i ſkrli m nld, Ami Pirle Mund, GNNt Mblrur N. Pen,netus d ua Lekhun 1os. E mnio, Mierend Pwpolien Klint Aaumenite,iun Aindienn, iihan nnti n Ny en amnſi ſintß uſlin, mnzl Inn rmn ,ern; ighins, lRcn ineine 4 e * nſee Wnrl 5 lAettie m. Mamen t Puterpotliun eslkeellnt,- ite Aihten⸗ coſenoan. Iln. 1 II. Akirehrike, lrun iech mdrdcnurs eenn 7 A. NE1 eelimis la Gunn pinb 1101 u tt ont ℳ lebe tu Cnd n oper Cunch Lorliin euen tuinte⸗ SS ttie, M noni M, loren⸗ e 4 . . Para. II. Cnp. * II. Aaſt. 7. 285 brevitate vitæ aut de mutatione fortu- næ aut de Calamitatum impendentium hominibus mukitudine: vel declarando quis dolor ex morte ſecutus ſit: vel op- tando lætiorem occaſionem, in qua ad- gectum tuum & obſequia defuncto o- ſtendere velles: vel dicendo, ferreum cum fore, qui mortuum talem non de- AKeat, vei deleribenat dignitatem & po- tentiam mortui , & ex ea occaſion- crumpere in querelas & commiſeratio- nem: vel laudando Amicos à conſtantia amicitiæ &6. Secundo, Laudando de- functum à Nobilitate Majorum, à factis Parentum, à meritis & bene geſtis erga Patriam, Eccleſiam, alios. Tertioe, Con- ſolari Amicos, adferendo Cauſas quæ dolorzes mitigare poſlunt. Lales autem Cauflæ comtuniter ſunt: Volantas Deis neceſſitas moriendi communis, rebte aäts vita, bene merita in Rempubl. & Ec- cleſinm, memoria ſecuturn, peſtere- ræm ſelicitas, exempla aliorum, qui mortem ſuorum tulernnt patienter, di- Ra Sapientum, Amicorum conſtantia Wec. Sed. Nora quod hujuſmodi in oratione maxime hi dominari debeant affectus? Amor, Dolor, Cewamiſeratio, & alii graVieres: atque ideo Valent e TPrime, . Exer- — Funebris Oratio. 2 86 Artis Orateriz. Exordia ex abrupto zut alio ſingulari impetu fuſa. Sezunde poſſunt adhiberi frequentes Exelamationes, Epiphonenzä- fga, Deſoriptiones, Apoſtrophe. Terrio, Ex- curratur ſæpe in querelas de inconſtan- tia vitæ⸗de fallacia ſpei,de afilictione A- micorum, Patriæ, Ecleſiæx, quando vir ſingularis occumbit. Quarto, Apoſtrophe Hieri ſolet vel ad Amicos defuncti, lau- dando quod talem virum in ſuo genere habuerint; vel ad hoſpites excitando ecos ad mortis terrorem & conſiderationem vel addefunctum gratulando illi æter- nam Patriam & perennem ex benefactis famam apud poſteros: vel ad Familiam Patriam, Relligionem, Templa, Xcno- dochia, filios, conjugem, excitando ad Hetum, quod benefactorem amiſerint. vel valedicendo defuncto nomine ſingu- lorum hoſpitum & Amicorum: aut il- lius nomine hoſpitibus & Amicis: vel introducendo ipſum defunctum valedi- Centem. PRAXISZS. — Hæc eſt humanæ conditionis infe- licitas, ut cum interituram ſe publico æternitatis decreto noverit, interitus ta- men ſeu deſtiturum tempus ignoret: Efſſer jndl l. 4 ſurtun⸗ . Ekummmit ſmmmnenliun Soönebletertt l, Plent NSet On ke e Tenfttue guon Ainp l Pocklintat CNis nalisii⸗ teend Merihhe ktiminzantaun or Eiums. Neifi un tti Sngrm Ehxe n guüenn Kmmhmiger Gud Nonienen Cerunpirleaend nclintinde meſtnil lu 1 . Michfehn Br mint len . niiee M en Nt. r Moſnete unh oliir llie nge, ielten r n ,eſt⸗ A auel, enmunn fnheet Cnoſotszeictaenen enk toünlcfinn n genludollan⸗ tcennanerbendd lencs,selat nmdin nnſiln ninmn tinh Gchcen aidik! Andownueſn⸗ knemm mr. Inian 1XI. nr cmniin 6 mrümanli maid e renk nus, nunquam non æternitati maturus Pars II. Cap. VII. Quaſt. J. 2 37 Eſſet aliquod adhuc in malorum maxi- mo ſolatium, ſi ubi cauta declinatione cvxitari non poſlet, poſiet tamen prævide- ge i 1 ertigce iont. ri, ut cum inopinato ictu vim amitterct. Sed & fatorum inclementiam, 6 crudeles ſupra nomen ſuum Parcasllatet ultimus dies, ut obſerventur omnes: & quaſi pa- rum ſit, Hragile vitæ filum invida manu carpele, omne praterea quod vivimus tempus, timore inundat. Sæpe nimium de Tempeſtate ſecuri negotiorum æ=- quor adimus: hilareſque & ſalvi ſuper procellarum capita ttiumphamus &neſ- cimus malacis inſidias eſſe ponenteque vento/Brevia ſupereſſe & Scopulos, qui etiam in portu parant naufragium. Om- nino ſicut Fortusza ita vita noſtra vi- rrea eſt, cum maxime ſplendet, maxime frangitur. Et hæc ego non eo animo dico, quaſi Dominus N. cujus oſſa mœ- ſti tumulamus exiſtimem non exſpe- ctato mortis telo præventum eſſe: & in eorum vixiſle contubernio, quibus om- nia caſu metlentibus, omnia accidunt, non cvenium. Illudq; temerarium & im- pudens verbum ſubinde acclamant, non Futavi. Semper illc mortis memor, ubiq: mortẽ expectabat: SempervirtutisAlum- fuit: 18 Arti Oratoris. fuit: & 1 navi militis more en impe. dimentis onelkatus, tunc vaſa colligeret t. ſuam uer idie in numerato-habe- bat Conſezentinm. Exilt e vira volait, non cαaαιa, cum Kirrer volentem à a- ris Auzgi, nolentem frahi. Noitram hic rgo lamentor miſeriam, R. eipublicæca- amitatem defeo, quæ tantum virum nobiſcum præter ſnem mmniſit, Cujis ſi tedimere vitam integrum foret, nemo noſtrum eflet’, qui e ſuis illi annis non concederet. Aitas certe noſter fu't & Patriæ dclicium; qui ſi mœrerem no- ſtrum nol luiſſer „nunquam naſci debuit 1ſ1 perenne Reipuhlice deeus &, com- modtun, nunquam: neli, Mag IS qui- denm ille fortunà fun & orum ima- ginibus inſign's, quippe cujus familiæ claritatem nec ile: ienerare poteſt qui in Patria noſtra Pphis quam peiegrinus & hoſpes vivit: Sed in hoc vere maxi- mus dici meruit „ quod Avorum virtu- tes ſupergreflus, menſuram ſuam totus in ſe absere „& fortunam quamum- cunque & animo & meritis exceſſerit; ut novo naturæ ingenio „ non ille ex Majoribus, ſed Maiores ex illo ad glo- tia m & ſamam nati videantur Juventu- tem & lubricos ætafis aunos auden frimum, cüm jam in acic ftandum eil- littds eancun, in GelliNenble⸗ Iuatſmnmache uumefrlnirthi IelAtkium habin uarſhln,al Mimamille emnennotirzcen wienn danti aße n arci⸗ tolle at eaüm ! li nDratni, mimhrs ertehn , mefcv ger⸗ Leinnnezohle 4 uune n e mlenet ilenn , . Worm iie hlcinn Nillan. Detutun nnr r ſen aniit Clet htegnn ger,i ieltismin acent wle iil Nj gniſnetmmn e ,nuunni einchhercteAn. ei ud n 5 (lfechrind Petioreri ll 1 Pwunn Kimn, CCm koeſenn-. ,grnd Aonn E netluum nt ſommman und meniasti onel Immncektndhng rH Par: II. Cap. II Qusſt. . 2188 illo, illi, qui diſciplinis regendum habue- / re commendatum ? Nos putavimus & meminerimus innocentiam cum lacte imbibiſſe, cum ætate corroberofle: & ſæ- pius incertum fuit, an in eo differret à virtute natura. Iverat æmulo Ulſs ſtu⸗ dio in exteras Provincias;quod hac tem- peſtate Noſtratibus nimium ſolemne eſt: Sed inmnocens cxiit, innocens rediit, quod heu nimis rarum. Excepit redeun- tem Patria, ut amantiſſitmum filium ſol- licita Mater, & in Reipubl. obſequiis in- ſtructum ad Off. N. honorem primum, deinde & Off. N. Reipubl. evexit. Hic ille virtutis campum nactus quid non egit ur decurreret. Summam adhuc Juvenis au- thoritatem atque admirabilem in rebus tractandis induſtriam habuit: huic ſua- vis accedebat afabilitas, affabilitati hu- manktas, humanitati diligentia. Sic uni- verſi homihum ordines, cum neceſſitatis ſuæ Aſylum habere, in auribus ejus ſua- rum precum domiciliũ collocate;neque ullum eſte audivimus vel inſimæ condi-= tionis, qui non illum, quem ſupremum dignitate ſuſpiceret, parem ſibi facilita- re experiretur. Privatorum dumtaxat lſt ajebat ſibe & ſuit vi vere., Je publica He⸗ boſο welut candelam aliit N lacere 2,90 aAAArtis Oratoria. Iucere deberexſibi conſumi. Quid q od femper ille in publica territorii Pti corona erudentià Iuperi ior triumpharit? noſque velut à Sole minora ſidera conſi- lium accipere potuimus, & illi, qui æta- te ei non cedebant, ſententia tamen li- benter. Et cujus tandẽ facundia, Patriæ ſibique non merituram apud exteros famam conciliatam, ſatis enagret: plus cogitationi hic relinquendũ quam ſer- moni iconcedendum eſt; ſig uidem multa de Te N. diceré poſfumus, ſêd nemo ſatis. Si tamen has lugubres noſtras ad- mittis Gratins, git I ibi, agetꝗq; immor- lcs Patria pro conſiliis & ornamento- igunt Senatorum fubſellia pro pruden- tiasagimus nos pro fama & laude: & Ti- bi ſimul illuſtris famhilia gratulamur, quod tantum viri decus protuleris, guem imitari ipoſſumus omnes, admira 1 debemus. Prohibe jam cadentes la- chryinas: ac æternæ Numinis voluntati defunctum concede. In hanc neceſſita- tem naſcimur ut moriamur, ſerius aut ci- tius, ad illum pertinet, cujus arbitrio to- tus componitur Orbis. Juvenis quidem Dominus N. vixit, at ſenex mortuus eſt, ſi non ætatem annis, quod homi- num eſt, ſed recte geſtis & vatutibus, quod — ð ol⸗ „ uins l nnuͤne agell Atamsülii⸗ 4 En Aumch⸗ nn ey zen in Hunm ien 1an ulsi nmätech A e, utan nirir tanun RRKrZHZ Nun lecel irei inr ral en Pars II. Cas. I. Quaſt. N. 291 quod Heroum eſt, cenſemus. Quan⸗- quamquid viIxitë u morruum dico;ad- huc vivit, vivetque non in hoc morta- li corpore fortunæ & calamitatum thea- tro, leâ in aninris cordibuſqne- omnium mortalitatema depoſuit; Vitam nonexu- it, ſed mutavit, Dixi. ln . 1, Kmentatinerl. — / . . Wehaundu Dunir Unum mld erad , ſribennget 1 Annidn. WWEESTIO II. Cunns ldtere Ad Hoſpi Quomodo conſtruimir Oratio in qua 1ts dolrk. S tes Gratia . grariz Aguntur neomine defunkdt Hodbt- Ac& tibus rirne mi⸗ Similis in multis eſte hæc Oratie pri- ne defun- orj debet, ita tamen texi folet. Priviè ponitu aliquis diſcurſus de morte, aut E. de miſeriis h umanis. aut de vita præſea- ti aut ex abrupto deſcribitur Polor prop- R ter defunctam: aut qno cund ue alio mo- Pbeſmalnee go, ſupra in præcedenti quæſt. dicto ĩ in- e Nn nünke 4Cchoatur. Sequndè, inſtituitur laus defun- . ri ii i. Tertib, fit grati irum actie hoſ pitibus, funebri pompæ adefle vols erunt, Iwe per ſe, ſive per Legatos mmiſſos, & fir riki trepfotniſſio obſequiorum in alia lætiori at ,r larrißj neceſſitate & occaſione. Quartd, fit invi- , gulu tatione ad Convivium funcbræ. samn i Nota qued Pleriſque in locis inter Nota⸗ MMagnates legatimi tti ſoleant, qui no- 2 mine Gratiarum Actoria ad Holſp. 292 Arti Oratorie. mine eorum perorant, illis erge ca gratixæ agendæ erunt, prioribus dighita- seprius cſpondendnm crit. PRAXNXIS. Et non ille latiſſime humanæ imbe- cilliratis im aginem explicuit, quod dua- rum vocum anguſtiis incluſit Elogium & ivam mortem vitam hominis appel- lavit N. N. Omnino non morituri, ſed morientes vivimus alternifque mone- mus vita, & mors, dies & annos ſibi par- turiuntur. Ruina & perennis fuga eſt tempus quod vivimus. Labitur lInfans in puerum. Puer in juvenem, Juvenis in virum, Vir in ſenem, & ſic omnis rerum humanarum Hiſtoria;, eſt interire. Atque utinam hoc ordine conſtanter procede- retnegotium & ultimus qui omnes eon- ſumat dies nonniſi cum ſenectute in- cumpberet: Sed cæca Mors neſcit diſcri- mina, & latronis more quidquid obvi- um eſt diripitjuxta maturos immatu- roſque invadit, eo ſolum nomine, quia Inmortales. Ecce recens ante oculos e- xemplum Dominus N. eujus ſi recte ge- ſta & virt ut es conſideramus, non matu- ge obiit: ſi omnes & deſideria emnmium, cheu nitnis immaturxe? Vr zuil, Urinkm Alrn uel, uis man Geruumnonin tgarfllit urnnh 1oriü io N znletimen aeniruntedeie nortscnek. Nabrt nd, chismdn imrnl Aent gmn 1Aluack iul,Unrrentn edng ech ft Nenoloin Ghmuct, 1 Gprin Ne, e ſue, Mhrinntett atienft iiir an ht lranr NX. R1 1 Orgtnn torat, ilente erunt, Pigth Lencnne MI lariſlime hrutt veniiul meſtisnentt en NIEOMNNI 4 ts,AAiA nt ltmtt 6Guru. Iü rlis erorzen, fen ”l eliuene rine iltehe mnnmg i omm Krun k. luuut⸗ ndteiguin l Maru nit blan wnir ,6 nen anrliil 6N. 1abint/ 7 Cunnug tt lleinm wel Par; II. Cap. VII. Quaſt. MI. 293 Ut enim fimæ ſatis, ut ſatis immmor- talitati viæerit; Nobis certe non ſatis Patriæ, hon facks bonorum votis „ qui cum tôt immortalia gerentem viderent, vix cenſere volebant mortalem. Fuit benigniore natus genio, & cœlO liberali, urbotein quo Natura parens timium pernuſerit ſibi cum genuit, quandoqui- dem unum haberet concedit ca, quæ vX multis conceſſit. Cum Sidanio dicam, Naturk, Virtus, Prz ez mn eo ſbi cα- pendium ecerant, & hobilem nobiliſſ. He- roum epitom en. Et Juis non i Illo Ariſtidiz juſtitiam afsexit? quis non Lyeurgi prudentiam adinä atus Elt qus non Alexandri magnanimitatem 2 Yulii Ceæſarts fortu- nam, unperterium in adverſis Cato- nis & Pompei pectus vidit, coluit, ado- ravit: Nemoillo incorruptior, neme in nego: tiis agendis aptior, in gratifican- 40 humanior , in bene de allis meren- do paratior. Non ſibi Se, ſed Patriæ n- wm ſciebat, quare quod Themiſtocli Miltig dis troρbhτν π⅓, hoc illi amor Rei- publ. fuit. VI ilabat, dormiebat, & Pà- trixæ cura ſe ſemper verſabat animum: cu- jus publicam quietem „ privata inqule- tudine dicebat ſanari opörtere. t audivit Ulius ex ore verbum aliquis ⸗ N 3 quod 294 Arcis Orateriæ. qnod Religionem, quod Colos, quod fa- mam violaret: Sine sihil virtuti Pſius arduum, nihil imm perrium fuit; quod au- tem in pietatis & Keligionis Amore præcipuum eit, neſcire welle, quos velle non debuit. Sint igitur multa quæ lu- QGum ſfamiliæ & Patriæ mitigare poſſint. N. N. illud grande & magnum deloris ſolatium, Dominum N. fſub onere Rei- publ. fractum occubuiſſe. Quamquam & ſerenitas & tranquillitas, qua ſupre- mum clauſit diem, quanta & qualis? De- us immortalis quam nen perrturbatè, quam ſuaviter: In morte ſibi vel ma- Xime vivere videbarur, qui dum viveret, aſſidue ſibi moriendum eile cogitabat. ut minime illius vita mori oblivione poſiit „ cujus vel ipfa mors viſa ſit im- ferantur Damini Hoſpites &c. quod Su- premo anticitiæ & Chrifſtiana pietatis oficio egregié Perfunéti, frequentes confluxeritis, ut diem hunc Patriæ & no- Dis luctuoſum veſtro etiam dolore leva- —fetls: Revera Amici, revera vicini, & uſ- que ad fummam fatorũ urnam in amo- r conſtantiſſimi. Faxint Superi at hanc ebſequior induſtriam lætiori occaſio- Re copenſare Hceat: ad hoc prom prti & 9 alacres mortalis. Sed quæ jam vobis gratiæ re- , icles u tntunil Gn mu aen jol onen 1 mindlN . INII) Hyienttmi Kungiu ſeumukfüin 7 . Meruniun Pußem Kuen Nenoudken vur unleen. 1 Wunnumim. Ul. Dn dus de Vnillen 4 FH, pinu teſe izt lgeſfelnn⸗ Hone Hujlpennurn e Mauluun, niſtnnntg Anmit line nmi⸗ 14 nnt Griu⸗ n fnmnil ngoi. Neleing 4 le nt, . e gir nligrl kenen ler eAnen hns Nn ſncne . Cthel G gülts, gu i. t, ulsde. unm uttl nrenethinen⸗ banl,lidnn iier, nadun el rnr. ena gori i üne silrn. r umliginn. A. , D em hutetunrät- ogimihunn i, leyer uluni nroratntam Tmrnt Np eirin i us kuian enee Pars II. Cap. Vil. Quaſt. I. 295 alacres, amicos & corda conſectamus. Intcerim ut mutuus dolor, mutuo convi- ctu melius mulceri & profligari poſſit, poſt lugubrem laborem ad lugubre convivium N. N. Dominos invitamus. 2 SEN T E N T I £ Hnic materia ſervientes. Uno eodemque ubere vitaim mortem- que fugimus. Epictetus. Non eſt res magna viverejmagnum honeſte mori. Seneea. G Nemo unquam mortalium erravit ad Sepul hrum. Idem. Alia vos,6Reges, Aula deducit in ſe- bpulcht umvermé Jurredmtentdfe, Ceil. Pariſ. uem Dii diligunt Aiioliſeen, mori- tur Plaut. Ottima quaque rapit mors, peſſim ma quaque relinquit. Homer. Puer centum annornm moritur, 9 peccater centum annoruns maledictus erit. Jeſaiias c. 6 5.v. 20. Mors altima Linea rerum. Herat. Somni frater mortis, Seneca. Mors medicus Malorum ſch. Mors terribilis eſt is „ quorum cum N 4 Witd 286 Artis Orsrorig. . wita baz,sid eXtingaunter unon guorwem Uass sinor, nan Peruſt. Cicero. Mors nobis quaſi SaxuI Tantalo im- pendet. Igem. Impie & imprudenter vivere; mon tan- tum eſt male vwere, ſed diu mori. De- mocrat. Undique eadem eſt via ad Sepul- chrum. Diog. Nos accendimur & extinguimur; medio tempore aliquid patimur. Sen. Queniam vita qua fruimur brevis eit, memoriam noſtram, quam maxi- me longam effſicere ſtudeamus, Salluſt. Tota vita diſcendum ceſt mori. Es: Nullius rei difſicilior eſt ſcientia, quam vivere. Seneca. Cogites velim mortale Corpus non habere, ſed gloria & laudibus fieri com- potes immor alitatis. Hocrat. Bene moritur, quiſquis moritur cum lucrum facit. Eurip. Poſt mortem non opuſcula, ſeu opera penſanda memincrimus. Plutarc. Non vivere bonum eſt, ſed bene vive- re. Et: quid eſt novi hominem mori, cujus tota vita nihil eſt aliud quam ad Mortem Iter. Et. Quiſquis ad viram editur: ad mor- tem deſtinatur. Senera. 4 S ntemd äna ife delnd cbetece Kinrretfolt: Plensmi e F ne ſolh cünlicer rrſclsctum Nl Creen Cmmenah;M tt vr ninnl Mor, Haluds 6 Mprh n ar n Mmrluwnun: 5 Ntuc tennn Mlitn tfe n Nuzinta iufii t ſnnamg nzmiilpf, B nimgni, Munthzo ad Maa g en en lnnui, ar re “ Nkſetc man N. ne ungu kMunr ed 1 wlungut Tul⸗ Kee tilent d, Kecdmekmen k- . in nonke (ui Anskont n ulni⸗ Totwonn Pe;. nuunelelgſält uninn Mun. 4 wwnihonurndh ziͤlckiu meltu: N Uli mors gravis ineubat, qui notus ni- mis omnibus, ignotus meritur ſibi. Sen. Trag. 2. 1- ——S Quotidie morimur, quotidie enim demitur aliqua Pars vitæ, & tunc cum creſcimus, vita decreſcit: & hunc ipſum qem agimaus diem; cum morte dividi- mus. Er vir fortis & Sapiens non de- bet fugere ex vita, ſed cxire: Et: Quid- quid egeris tunc apparebit cum animam ages. Er: Omnes eadem conditio re- vinxit, cui naſci contingit, mori reſtat; inter vallis diſtingulmur, exitu æqua- mur. Seneca. Commorandi nobis diverſorium na- tura non manendi, delit. Ex vita diſcedendum eſt, tamquam ei hoſpitio, non ex domo. Cicero. Mihi nec diuturnum viäeretur illud, in quo aliquid eſt extremum. Et Veſtra T& dicitur virà Mors eſt. Nunquam bono quidquaäm mali eve- nire poteſt nec vivo, nec mortuo. Scneca: Iuüſtus mortemcavet, non dAvet, Bernh. Non poteſt male mori, qui bene vive- 7k. Augult. Compendium eſt male agentibus, cho moriantur Ambo. HMoopi quanto longiot vira, tanto pim ſapplicij. Tacitus. N 5 TotA a998 üArti, Oratoris, bius. Non eſt nllum majus ſolatium mortis, guam ipfs mortalitas. Rencca Mals mors putanda non eſßs quam bona vita pPraceſit. Aug. Mors vita eft teſiäimoniunm, Ambro- Cui peregrinatio dulcis elt, non semat Fatriam. Auguſtin. n domus ef hoc corpus, ſod boſpi- tium & quidem ireve hoſpitinm. quod zelinquendum eſt. abi te gravem eſſe hoſpiti Videas. Seneca. Sicut mali naſeuntur at moriantur Ec boni moriuntur at wiwanz Gucvar. Pir benus et:amſi moriztur vivit, xit malss etianmeſs vivit, moriter. Idem-. Mindus eſt taberna fortana, in qus orne mercimoni genas ua’ beitum eſt. Et: in fortuna nundinis nihil niſ men- adacis venduntur, nihii niſi noſira vitz Ripe ſolvitur, nilal ad pondus & men- Turam datar Idem. . PViri Sapientas magis augs Vira Bajus dies felices, qunm ducentos fortuna Ad- verſa ſormidans. Kt. Non minus egent conſilio felices in re- Surs ſexundis, quam auxilio miſeri in re- — Tota vira hominis smas eſt dios. FPa- a ea verſii; Idem, l. 3,6, 44. Et l. 3.g. 5r. iamu. ſeſani, Sam 7 M/Z a ſolt ℳ 4 . . 0 te 4 EI. fir l iriencdenl M k mwtlii 0Torte Ara riunnmni, l rnr m teer enitth 4⸗ nipt Nen. Datto 4llien — ytn, ntun 4 uint utui fan 3 Er c er M gli tePNikter k. lgl. Arhe un,ang R ſeltes n, Crnnl , e Aleliimn ren on attitdn, enlein ennn sncng ““” N gaen e 1. S . . 1 nn JðBB parsII. Cap. VIl. Quaſt. II. 295 gin h Maximum ultionisgenus quo inimi- a in cos noſtros afieimus, eſt; ut eos diu vive- 8 uno re ſinamus. Et . Eneg . . . ane Mors eſt verum perfugium, perfedta e gp ſanitat, portus ſecurks, integra Victeris e caro ſine oſſe, pifcis ſine ſpina,; frumen- nuns Ahn taze ſine paleis. Erl. 3. c. 3. Vita innocens mortem reddit ſecu- liied pam, Et immoderatum in vita riſum. 1 largns in morte ploratus ſequitur. rrenſth il ir⸗ Quod Phœnix inter aves, boc filius 1. 4 . . lhtimn inter homines, qui patris mort em non SH exoptet. Idem. Z Divitig, Adoleſcentia, Solitude, Li- ung n bertas, ſunt quatuor peſtes quaæa Vivos oc⸗ A CEN cidunt, mertuos infamait. Idem I. 3.c. enimh 3 5. Et cap. 56⸗ = e,Nnu Vdl Pauper ut requieſcat moritur, Dives zn rnOH ur Orucietur Et. ehin f, Soli felites spplicanaiſunt, qui ex hac lunli N Dira Dei chari, & hominibus non inviſi ,Bif diſcedunt. Ilbidem. Et l. 3. c. 59. 4D puud e Cermanus &. minor ingratus fli- ni, quo die Paz rem intumultum durums 4 *. — —r, . —— g ies iihe miſerit, eo lo die ilum Jepelire in tene- ſemngſlii 4 ro corde debet. = . Ita vivere honzinem oporteret, ac Her toſt heram ei eſſet migrandum. Lactant. ulenzii, uib. 7. Dißßcile eſt tacere cum doleaz e, N «* Loquns- . 3900 Arts Crarorig. Loquaciſſima res eſt homo infelix. Philoſ. Non ij optime vixernnt, qui diutiſſi- me, ſed qui modeft iſſimè, Varro. ALue facilius obreptat mors, ſap ipſs Dita nomine latet. Seneca. i ej hodie, in eun qui cras erit, morietur; & qui heri fuit, in eum qui Godie eſt, mortuus eſt. Plutar. Vita Gomœdis eſt; cujus Epilogat Mors eſt. Vita Græcis Comæde- Tragadia eſt, nam imiſta haber latis triſtitia. Porphy- rius Matrimonium etiam ſic appellavit. Womodo fabula ſic vita. non quam diu, ſed qaam bene acta refert. Seneca. Congenita ſunt ſibi grorſus vita & Adolor. Philem. Vita humana accinitur gerpetuo can- silena, Eja, Eheu. Plutarc. cx Ariſtoph. Ad majora natus ſum, quam ut terræ ſerviam. Pgiloſoph. Mihi ſemper videtur acerba, Gimw- matura mors eerumm qui immortale ali- Fuid parant Plin. Epl y. Falſvm eſt quod vulgo ereditur? Te- ksamenta hominum ſpeculum eſſe mo- vum: cum Domwitius Tallus longe melior æpprruerit morte gwatn,, vita. Plin. . 3 ⸗ n- —— 4 EI. . ie Aui⸗ ee Gr ganteke ii unil len kfitr. regerun jriileſenu ife tun 1 ſmien, Enn Mnm ſirig us er LBipinizun g ( nonmm kmi Nuis ienit n 1 ri Nnninen fei m lee Qusl, E funuſtnt wengenin , bille is in nafd „n 1 nen iit, infiien a uugtit ue Uir ui nint M. manmn ſt iailnt ü n ihnfe Een nain it ,a. Merea NN. ueGN . pimmH Pars II. Cap. VII. Qurſt. I. z301 Laudabilius teſtamentum eſt, quod ietas, fidei pudor ſcripſit. Idem. LQui uatidie vita ſisa Iummam mnu- nu impoſuit, non indiget tempore. Senec. Epl. 161. Multi per ſtillicidia emittunt ani- wiam: alii ſemel exhalant Idem. , Quam bene vi vas refert, non quam diu: jape autem in hoc eſt, vene, ne din Idem Epl. 102. Quicquid circa te ef rerum, tanquame bhofpitalis loci ſarcinas Pekta: tranſenn- dum eſt Tbidem, Dies iſte quem tanqusm extremum reformidamus, aterni natalis eſt, Ilbid. Magnorum virorum non minus praſen- tia urilis eſt quatn memoeria. Ibidem Quis quis aliquem quaritur mortuum eſſe; quaæritur hominenm fuihe. Seneca. Epl. 98. Non ut diu vivas; curandum eſt, ſed ut ſatis: Nam urt diu vivas, fato opus eſt, ur ſxtis animeo, Idem épl. 933. Quod eſt ampliſiuunm wita ſpatinm! eſque ad ſaßientiam vivere. Ibid. Nen judicnbam memorl cum ſuper- ſtites amicos relinquerein: putaban, wt victurum non cum ilit, Jed per illos, non Fundere piritum videbar ſcd tradert. Idem Epl. 78. N 7 Vnat 362 Atri Oratoris Elnks dies hominens erudiiorum plur patet qua imperitilongiſama aas Ih. 4 Unus ex oficiis vitæ eit meors Epl. 27. Sapiens cogitat ſemper, qualis vita, non quanta fit. Epl. 69. Vita fecura, & line invaſionibus for- tunæ, mare mortuum efſt. Epl. 97, Vivit ille qui ſe utitur, qui vcro lati- tant & torpent, ſc in domo ſunt tam- quam in ſepulchro Epl. 60. Non ubique mors ſe prope oſtendit ubique prope eſt. Epl. 49. — punctum eft quod vivimus, & ad- huc puncto minus: ſed hoc minimum ſpecie, quadam longioris ſpatii natura diviſit. Epl. 49. Vr nunquaum mortem timens, ſemper moertem cogita. Epl. 310. Vir fortis & ſapiens non fugere debet ⁶Vita ſed exire. Epl.2 4. Ex quo natus eſt duceris ad mortem- Septimus quiſque annus ætai fſigunm imprimit. L. de benefi. “ Muki fic complectuntur vitam, & tenent; quomeodo qui torxente rapiun- tur, ſpinas & aſpera Epl. 4. Quia nobis denegatur diu vivere, Fé=- linquamus aliquid, quo nos vixiſſe te- ſtamur, Plinius l 3. Ep. 7. Vit’ 9 mehehenn (ukh e * w0e OrHInes .R Cnmn Numnin aſen uikue, Ickre, pün kin Gittfieno Rjbppunthwn mten he Cthur cohneAnen unu felear unelh ne ir in, Nint ulrlmmmün n NN INCNen nin gnl n ans ſInlckhamn Mntten nnis irihi rgrennin inl 1umegomnon Ur Nl S yyudn nng ſen iz her eyn 4 ſunl , An nebenge, atumndh⸗ , 1 “ A. Kenn Iche Ne e Z 4 4 i win i6 Dinle lt Ato n eriit nng 1 . aabnis htlun 6. munl iuß „ 9, 1 60 . 4 gmtmigntit re We ausclcutt Ane, i S betch nfeehtn iu auß erher et ll 105 / 6,47 „, pean II. Cap II. Suaſt II. zo⸗ Eita quoqzse ornatnr variis et ſermo Muris. Vita ſeguerata , vivimu: st loqui- mer Ovenus. APOPHITHEGMATA. Clemens Alexandrinus In Orat. con- tra gent hominem eſ ſſæ= Citharam dixit Pulchre. nanr Kiit Cirhara é vaflis chordis, Rta komeo ex corpore & anima; opibus, honoribus, ompingitut, ex Jui⸗ bus tamen olnnibus una harmonia fit in laudem Dei, Patriæyini. Eumzpitur hac citharxa dolore & morte. Braxillus Philoſophus moriturus curm à Senatu frequenti viſitaretur & de- ploraretur; eropter quatttor ſe lætarf dieebart. Prime, propter bonæ conſcien- ti teſtimonium, Secundo, quod tan- t08 viros ſuam mortem lugeie videret. Tertio, quod 60. annis Reipubl. & aliis prodeſſe ſtuduerit. Ouarto quod cul- fum quem debuit alnis, præſtiterit ſem- Per; denique ſubjunxit, Ergo mihi hodie vitam eor diri videor Diogin. Lacërtius in vit. Phil. Mlidor. pelluſiot. vocabat Mundum tererntan ruinarum ruinam, Macrob. Erhuu- Homo Cithara. Braxillus moritimus ob qua- tuor Iæ⸗- tatur. 7 Mundus runna. Jupiter Tigil Ilus Jupiter Stator ſit. 304 Artis Oratorig. Ethnicorum vêtérum conſuetudinem qui Deum ſuum non format huma- na depingebant, ſed informa baculi ſimplicis, appellabantque hoc Idolum; Zupiter igillus ſeu Fulcien; Dominus: . quaſi humana omnia ad interitum ruentia fulcirc Dei munus continuum Huc pertinet quod Romulu; Yovis efigiem in Capitolib poſuetit; cum ri- rulo: Zupiter Statior, in manu baculum hic Zupiter habebat, in eo fulciter No- vam Romam, ſed Semptonius Confſul ibidem jullit Vuùlcanum locare, quaſi dividentem Jovis baculum in baculos minores pro aliis Diis v g. in ſceptrum pro plutone, in tridentem pro Neptunô in clavam pro Marte, in caducem pr Mercurio, & lemma sdſeripſit: ET VOS FULCIUNTO. Quaſi diceret vos minores Dii, id eſt, vos Domini, terreni Principes, Magnates, ſi ſimnul cum Deo fulcite rueèntem mundum. Nam ſceptra veſtra participam à oeptt Dei Diodorus Siculus. Adde hic quod Htalia alicubi in Tomplo depictus ſit wundus rotun- dus, quem dondecim baculi ſuſtentänt, Lemma fubſcriptum eft: Prædicatie Evanꝑelij, 2c 6 duedecim Apelti ye xbis 1en 7. nin⸗ 4 iunl erppzinfet i Nien aleler Mn he luins, Crluvl won on uscindh le⸗ oentzutnße Prisſmintr, Dttponmonrin ſunſußhhl Crru Hormmcaniet, dor mhhe ℳ. 4 zu D Unotächher un I ne 1n hnofe Hor melwtuit (künnmbt fum u nnn akacligi ühen undng 1 DWK int n K nn Hn a iurn i upe 1 r uhin hun, Mius uun rYniei dn Puum, Umunttualc Nektn d nwpiiin 4 Kp Cnig C llamr n ni Merlm rhan ADögfulen Elnmn mümn ) er An idn 8 lem re 1 W. Eilet Di dch cN mülmn n lu 44. l lel “ 4 4 mu⸗ e nes , Pars II as. vII Qeſft. II. 07 1 verbis ſuis velut baculis teneant or- „pem. Aurelius Emperater moriturus dixit: REx omnibus quæ habui & poſledi duo tantum habeo, nimirum quod Deum offendi, cruciatum & dolorem, quod vi= tiis tempus impendi. Gaev. l. 3.6. 16. Seeundus Philoſophus interrogatus quid eſſet Mors? reſpondit. Eſt Somnus ægternus, diflolutio corporum; divitum pavor, pauperum deſiderium, inevitabi- lis eventus, incetra peregrinatio latro hominis, ſomni mater, umbra vitæ, diſ- ceſio vivorum, omnium reſolutio, labo- rum finis, cnpiditatum clauſula,impro- bornm carnifex, bencrum præmium. Mem Il. 3. C. 51. Epaminondas mortem fortium viro- tum otium eſie dixit: improborum véo & ignavorum laborem. Lycoſten. Plato dicebat vita noſtra ſicut flam- ma ſtupæ a minimo vento extinguitur. Homo eſt vas quaſtum & fragile „eſt corpus in omnem fortunæ contumeliam Projectum. Seneca. Alii dixerunt hominet eſſe calamu- tatis omnium hofſpitium. Mors bona eſt labotis corona, felici- tis porta, vitæ janua. Bernburd. . Phi- lius. Mors quid ſit? Epami- nondas, Plato . Homo. Mors. Philip. Venus quaruor Cygnis ve- hitur. Crœſus. Socrates. Gorgias . Leontinus Orator. Scverus. 306 Artis Oraterig. Philiphies Maced. Rex cum confuluiſ- ſet Oraculum quomodo poſſet ſencx fieri: reſponſum accepit: Vien quadri- gas. Quo audito primum edixit, ne ullus in regno ſuo quadriga uteretur: Deinde cum Montem azudiviſſiet eſſe, nomine Quadrigan eum ſuffodit & e- vertit. Sed Pazſaznin, in capulo gladii, quo eum occidit, quadrigam habuit cæ- latam. Valer. Maxiz. ib. 1. C. S. Ext. n. 9. Dicerem cgo ſivis ad Matufitatem pervenire evita quadrigas, fed Veneris, Venus quippe juxta Poetarum opiniones quatuor Cygnis vehitur, & ſecundum Bernardisn Luxuriæ currus quadriga volvitur vitiorum: In glavie ventriz, in- honeſtate ſodalium, mollitie veſtium, otii loporiſque reſolutione. Quæſitus quidam olim quid mallet, an eſſe Crœſus dives, an Socratei ſapiens reſpondit: In vita Cræſus, in morte So- crates. Beſſeus in concion. Quæſitus olim Gorgias Zeentinus O rator jam ſenex, an mortem æquo ani- mo ferrer, ſi é vita vocaretur, reſpondit. Ex putri & deſtuente domuncula non invitus diſcedo. Lycoſt. Severus Imperator vivo ſibi loculum parari juſſit, cui ſe interdum melgdede c Hall. n Ptckrum. n e ͤcantte . laͤii unß e — , inoſun 47 aas ucl. n ihſf HDM sbſcläntennern . nejtmnf iil 4l ev ieelrtmell õ sfenn 1 Cldl etlet nn n Ewaenrtir , mmn. ur , muncd 5 õ 6CrOignunh etaſmmi Maho Nuen iriſllkkenen ſirarixmin elnn i g,n⸗ 1u m vr nzdͤ wuhmn l, uce Euruni bomnod wo l DH umnetctedt e, ute no une * Ahc ibim hile ikunun Aüg anin er. Minalhic n tolii z lin mini hin u lie limn win ſ n uunin KN 6 Lumrem “ mnrun. unhimn u, 7 uin. — ſahniſe l 1lti Dre incoehl L Gel, Auncnri 1 anand fan mud Bie . vur i l tee 7 Ar. WKl Par:I. 1 ca, PII. Qaſt. t. 30 7 ſic ill lurn alloquebaru: Tu a locule Vi⸗ rum eapies uem Orbis non capit. Kiphi- EHn. RBcligioſi quidem in Turcia incedunt per plateas portantes 4pecule, porrigunt- ue ebviis & dicunt; inſpice & vidke 7u 4. Annales Lurcici. Zeno philoſophus cum ab Abpollinis O- raculo ſoiſcitaretur r,. duomodo Pofſet vi- tam bene agere: reſponſum 40 cepit, mort uos con le, &. ab Nis quid ſit facien- dum diſce. Laertius l. 1. Antiſthenes à diſcipulis quæſitus quid eſtet Mors, duos Circuol: fecit, &. hor eſſe mortem affrmavit: Interprctati ſunt IIII „ unum circulum efſe corpus, quod ducitur unde i incepit, nempe ad terram, alium circulum effc animam, quæ ctiam ſuum termihum quærit. I- dem. Nabathai Regis non in Manſoleis in mo ſepeliebantur, nec aliud ſibi oc- cini præter hæc verba volnerúnt: Pul- vis pul veri, Epzwis fimo tradizur. Reine- rus. . Idem Reges ante pectus loco ſignacuk mortem geſtabant , cum inſcriptione: Mater bonorum, Noverca malorum. E- m. . Aed Seythas in coronatiene Regi⸗ Sar⸗ Religioſi Turtici Zeno. Antiſthe- nes. Naba thæi Reꝑes in fime ſepel Schythæ. 308 Arti Orarsria. F'argitar terra & cisis, G walhie verba dicuntur: Hac tuks eſt origo, vide ne quid ſuberbe agas. Idem. Medicæus. Nicolaus Medicæus Princeps cům hoſt multas exſpectationes filium acèepilſet . Hchrymansi in hæc verba prorupit: E tu Fli ad ferendas hujus ſeculi enlamirates . adveniſti. Idem. Juſtini. Juſtinus Imperator jubebat ſibi leſtum conſpergi pulvere & lachrymans dice- bat: Ece nunc in pulvere dormiam, qus- 4 niam pnlvis ſum & in pul verem conver- zar. Cedrenus. Apud Albanos ſi maſeulus naſceba- tur. Adfines ei Innnera militaria offere- Albani. bant cum his verbis. Armeris miſer, quia ad bellum non ad otium veniſti. Criſpi⸗ nianus. Marcus Marcus Antonius Senator Romanus Autonius. cumPyramides £.ρpri luſtratet, ad ſuios Jumit Bola gloria laborum noſt rorunm um tempore intercidere non poteſt: baæc ut aternum duret, vitæ eſs anteponenda. Comineus. Epam. præ- Epazinondas Dux Thebanus accep- mium qua- t0 lethali vulnere, cum univerſa civi- Ilc poſtula- tas ad corpus cjus afflueret , de Præ= Verat. mio laborum rogatus dixit . Nullum und voio quain memorihm mei. Sol- licite zuyl. 1 ſke n S I ut AAN 7 Ginu uß ehe⸗ imnlli⸗ Pets Demoan s N run Mn 05 crll Eusit Nerne l 1 glu Ncninenh eis Ver lung . ebneſe e⸗ DS einet. Nruimria herd o Inelenn ccnt, Naiun dixit: Omnia tempus devorar, omznia con- urcmmelt bin 1e N gum Cen, r ünemnmeken Dnne! unt Ardn rc 4 nongi Wheen. en W i cAlkann 4 in dur , al . ugfnit aen. lla hingin tan dmugl, beriugnh, e ul aliminn n. Phrtähenmub. Z s6Nnendn, G hunlriaci utt AWrumdirndke⸗ rmn ifn Nun iggikar li In kwefdidf Plenmulfftmed nnin f 1, tieſnnßel Nrliui, , n ☛ Pn Imin Pars. H. Cap. 3I. Tuaſt. IlI. 109, licite itidem quæſivit an clypeus ſervus ſuperellet, & cum ſupereſie audivit, di- xit: nunc latss morior hoc ſalvo: g16 ſalvelætus vixig: Epaminondas dux Ve- der nunc vi vere incibit, quia ſic moritur. . Lycoſten. Democritus Philoſophus mœſtum Darium Regem ob mortem conjugs conſolaturus; vitam defunctæ ſe reſtitu- turum promilit, ſi modo tres illi homi- nss invenirentur, qui nauam lugubri veſtitu uli fuiſlent: quæſiti tres in tota PcrIia, & non inventitum ille ad Regem- Vides Rex quam ine vitabilis ſit onni- baa fati necéſitas: nefas eſt defiene, quod neſas eſt devitare. Idem: & Julianus E- plſt. ad Ameri. erdinundus Rex Caſtell. ubi ab Iſi- doro intellexit vicinam eſſe horam mortis, regio habituändutus ad Tem- plum conceſlit, ibique conſiſtens ad Al- tarc, purpuram, Sceptrum, coronam, orquem „ annulum & omne regium veſtunentum exſuens depoſuit, dicens- omine! Regnum quod à te accepi; tibi reſtituo, colloca me in æterna luce, iic mortuus ibidem. Spaendanus. Pto- 1a . uͤrg “ Ctsn . EE 5 nimn lomæzus Philadelphus„τgypti Rex inter medias epulas moritur crantumn ſemper „ — Democfi- tus ſolatu⸗ rue Da- rium tres poſtulat homines qui lngu⸗ bria non ſumpfſiſ- ſem. Ferdinan- dus Rex. Prol. Phila- delphus, abuit: Xέiniſtru hanc ſbi vocem diet * 310 ArIis Oratori. diti voluit; inihice Rex cogita talem Alqgqnnn de ſuturum. Plut. In Conwi viis Xenephon. Sapientum. Renophonti ſacrifcinsm, perngenti cum — 2 . — nunériat am eſſet, majenem natzt filium *‿tbitiſſe in prælio, coronan reginni bri- mo deboſuit, gusſivitque uonan, modo occubutſſet: ubi ergo andi vit fortiſſime pre Patris gegnantem occubniſſe . . „. 2 Juit capiti coronaumn, & teſtatzts eſt ſe vo- luptate majori perfundi, quam dolore. fTepe- Lycoſten, . Baſilius. Baiſilins Epiſcopzs ſiti vi vns conſtru- Xent. Je bulehrum, ſea imperfelrum reli- guit conſulto: cunz ergo pro feſtis diebus Epifcopuls pompa cogebarur uti, puerum deftinavit qui ſnbinde acclumaret: Pa- ter mottem cogita, & ſezulehrum tuum 7 Lipſeus. perpci jube. Mailia c. 26. Lißſius decubiturus dicebat ſemper: Carolus M. ad Lectum ad Lethum. Drexel. Carolus Magnus cum in extremo mor- tis arriculo conſtitutus, a ſuis rogaretur, i quanam inſignia ſepulchro afhge vellet; Eeoonnenlan retpondit: Sola Mortisz inſignia ſcnlpan- eur, hac eſt enim regina illa petens, quaâ omnes means viltorias in nihilum rede- ae r git & de me Po victore rriumphuvs a- aea tni git, hac adſeriptione: Sola mors omnia . gat. Gregor. Tur. lib. Hiſto Dioge- zmiC Doete (foar an curohul,l. iraamn hen Cen oyanid cncknen,un ibrzhes arſere umisnier /ei u getleenin, L Mond Nuol gülun ttpuarn nmteleielclnud Pie tcra nitu MNOA AN Auna Anin Volcrubapulle iiDeleit, inn . Iknmtunlennee . eve iir. X m 1 . leani i. ſethrimi lſnnenng 1 an , 5 is 4 henn 4D . ! D Ken nin lant⸗ en iſfrn vi A menert enn. msng iing legffnt lunten e tlaße e u Sitrußfn 1 m ud, unli 61 4 1 mu ejr n ufmn gv, n rk aunm . 16 altnsn Pom nKcrn lahm. a.— N 1 oreneme⸗ enlu/ utinec 9 ein , Mr eni r nui ene 4 ma n liot fpunte/ . Wrnn 1 1 naniß mn nns Pars II. Cat. VII. Quaſt. II. II Diogenes Cynicut cum a liquando curioſius ſepulchra inſpicerer, ubi de- Diogen. ad Alex. functorum oſla cernebantur. Alexan- drum M. obviam habuit, & cum ille per- cunckaretur, quid i inter n nortuos ageten in hoc oſſiuns congerie Patris tui Philippi calvariam quaro, , ſed a a cateris dignoſcere non valeo. Laërtius. Muſonius Philoſophus i interrogatus quiſnam ſit aptior modus ad diem ulti- mum feliciter claudendum, Retpondit vi ve ut cras morituris. Marl. C. 2 6. HIEROCGLYPHICA Symbola. Abtonſ ds Arragonum Rex in Sym- bolo dicitur babuiile Coronam, in cujus ambitu hæc inſcriptio exſtitit: Artifex cugit, Deus ludit, imponendo, deponendo. In fronte coronæ pomum erat Smarag- dinum, cum Lemmate: Tſtate prodor, Hyeme perdor. Manns tenens filo Or- bis globum, cum Lemmate: Tenni pen- dentia ſilo. Qandela ardens cum inſeriptione: Dam aliis proſum conſumor. Topocius. Brachmaeni certis temporibus ſolent mittere vicinis regionibus artefacta ſoli cum his verbis. TZalis eſt vita boemi- Muſonius. Alphonſi Corona. Pomum. Manus. Candela Brachman, Folium. Lilium. Germ. an- rig. Sepul. inſe 11p. FScipio. duæ. Sol. Phoüonix. Calvariæ 312 Artis Orstoria. bominsm, gualis fotiorum. Drexelius in PrOd. ætern. TZoannes Dux Clivia habuit in Symbo- lo lilium cum inſcriptione - Hodie ali- giuid, ras nihel. iinci in tumbis antique- rum exprimehantur lilia & 101ſa&. Tzpo- tius. In ſepulchris Tuvenum ac puerorum apud Germanes erat olim hæc Infcrip- tio per interiogationem & admiratio- nem: Et mortuus eſt : In Sennm vero E- piraphiis crat eadem cum periodo ſcu puncto : Et mortuus eſt. Drexelius in- Prod. æter. In Excquiis Scipionis celeberrimi Mar. ſalci Galliæ, ante tumbamn caduceum prætulerunt, e cujus manibus eria lilis pullulabant, utpote. e ſtemms Gallia, per medium vero caducer crat inſcriptio hæc: Non genere tantum ſed ore & re Scipio. Tomach. Duæ calvariæ jacent; una inter ſceptra &ι coronas, alia inter ligones & fa 12, inſeriptio. His diſcerne Regem a S co. Sond. Perſa in tumbis ſculpbeant dolem, cum lememate Oriethr. Antiqui Eghprii Pbenicem in Gepul- chro eſt t kar⸗ ſuperſtitem ſculpebant oum lemmate: Evolabes. 3 Atbe⸗ eN lsdl5 En Senchnmit ar lugiune lntll t, Inpun hiun niunſwiin 1 Klcann S Ti ine lene⸗ ecſ ho tahcinl Crer. Nal M ia uron s ntn Mehoral Kut: nusme aſn aNeinte ſenck “ n iu lenyenintom erigaxeſtin ů dflektoi Mulee Ml anuam cſta M hii nni umtn, orfie nu⸗ han fing Deni cilhi rh. D ne Miet, tamhzmni u r de i,. leumn Keumm zutit (nhach t pronm kEAnn nuug hlamſthl tCc N nnmuf Deriu õ Melrntan Alten diurali ci o imn D aaun al Mintb t n En⸗ Pars. II. Cnp. VIl. Quaff IH. 115 Arhemienſes in monuenentis ſeribe- Athenies- bant ciphras multas, cum lemmate. E- ſes. norans. Avis quæpiam reperiri dicitur, quæ u⸗ no dumtaxzat die vivir, mane aafeitur, veſperi moritur.- Interim vero aliroũ avi- um nidos perve litat, & ſingalarum vo- ces & cantus addiſcit, canitque jam ue Turdsme, jam ur Philomeis;: &c. Hæc avie Symbelum ſolet e-e hominis cito mo- rienris, c inſcripttont: Non diu ſe ſates. Alavanmder Magnus de ſe dicere Jole- Ahexan. N bar, vixi ſatis quia nen annos ſed trium- phos aumero; metior me non &tte ſed perennitate. In momumento Pascſani depicti erant Pauſaniz canes Mmulti inſequentes fe feras diverſ ige- monumte, senzercampos & ſylvas: Lemma : Ve Wica homi astio. Nempe vita kominis venatio aſt, & ſæpe dum capere volumus, capimur. Cirica. In Orphei ſepulchro inſctipta erat hæc . ais Venatie unica vOX: Lſir. Marl. In monumente cujuidam Elecmoſi- narũi ſcriptum fuit: qsa dedi Haleo;per- didi qnod Rervawi. Wgypeii inter convivia morzai ca kan, & convivator ercider Eg- Pe. dendo dicunt. Cumaite eales futuri. Pluvarck, G£ Elati cujaſ- bolum. An guilla fra gil. hum. Homi. via navwis inſt. Iſabellæ Arragoniæ Reginæ „ II1 582 inm. . Melmor- cLis, fel vitæ Symbolu. Mortis Templum. 314 Artis Oraterig. Habuit quiſpiam ampullatus homo dam Sym- ex ſiiperbia potius quam ex ſcientia pro Symbolo, in ſtemmate hanc unicam voculam. Omnia. Qui ob lique cu⸗- morem caſtigando quiſpiam adſcripr litteram S. ante O& legenda fuk vox Somnia. O bene humana Omnia ſunt Somnia! Pgybti, notaturi eum, qui rebus hu- jus vitæ fiderer, ſpemque ſuam fragik poneret: bonununs mans angnillam S=7 nentem pingebaent; Nam mundana in- tar anguillæ elabunture manibus „nec tenerl poſ unt. Alii vitam hominis notaturi navem pingebant 2 cujus clavum Deus guber- naret. Picrisss. Uabella Arrag. Regina in Symbole habuit duos floſculos „ unus vocabatus Scelenitropos,id eſt Flos Lunæ, Alter fe- liot ropos, d eſt, Flos Solis, cum Lemma: te ⸗ Seqieot &ateranm ſpecte. Briſ- ſon. Mortis Spnbolui olim mel fuit, vita vero fel: Nimirum ſicut apis, eſt homo, & dum vivit ex foribus wirtutuen mel ternitatis collig. Rodegin.I. 28. Spartanis Templum Dez Morti ezx sandids marmwore exſtruxerunt, in cu⸗ nalln⸗ l unnl nid 1¹ emath nlußt Alli asi cntli il bonato , ſole 1 anitl chenct! llreleinn film nm u eln eumtennente 1t Kacn ueltt; Tlezgzu namuſt ⸗ Aanil, ulti Een ll “ D rielliſairuti . Alnü, Eectar 15 Annt anmiuc Uennſiuiml 1 Lonlen enginn ſnnredd ds ſCunanlau udiß nlrif in HH Enmgehmeinen u. (1 Ckaue 1. gilin dane rufun NNuOmmelu dunengünn. 4, heng lunte Gur utk nt ns Nnt. baruerudb r Ponins wan unn gchfun e i , iiie ußftin Afulunng sunmfih Nr s Nn u,. 1 MxSNAN M Chd Ainoh:lud Pars II. Cap. VI. Ogſt. II. 315 jus poſtibus ſcriptum erat Morti matri perennis felicitatis. Eaxſavias. Leon A/W Leonidis ofla in Mauſolcum ſunt oa. translata cumn inſceriptione: Secalumbe- nemeritorann de patria. Idem. Clotaris Clorarius Imnperator tres Philoſophos Imperatonm quos à Conciliis habuit interrogavit, à tribus quomode poſſet vita hamana optimne Philoſo- exprimi, reſpondit horum Primus, pin- phis vita gendum eſle florem Cariophyili Indici, Rumanz Qqui licet honore & odore cæteros præ- æquiparata Cellat, Keum tamen teſtudo ſubintrave- Cariophyk rk, ſtatim areſcit; cum inſcriptionc: lo. Tales opes noemento berennt. Secundus, ſuaſit pingendum Phoni- Phoœnici cem qui cum ab plumarum Pulchritu- dine aves ſibi ſciat infidiari, noctu& in- terdiu volitat, nec tamen manus aucu- pis aufugit, cum inſcriptione: Tantorum Vaborum ſtipendinm Mors. Tertius ſnaſit Et Naufra hominem pingi in mari naufragantem, ganth fupra veroin aubibus Aquilam & An- choram cum Lemmate: Domine ad te Tunt oculi noſtri. In Caroli V. Iceptro ſtabat maſculus manu tabellam tenens, cum Lemmate: Sto: infra vero miues ejus plantas ar- Caroli V. todebant cum infcriptione : Zaae- 8 bawm Idem Imperator dicitur annulum Nabuile cum horologio „ in quo 00 2 CAX: 376 Ariis Oraterig, carbunculus iaſtar indicis horas indicz- bat; bicolor autem fuir hic carbunculus, & lucida parte diem, nmigra noctem de- notabat, Lemma fuit, verzimur, id eſt, carbunculus in carbonem, 5 Henrici Heuricis Rex Galliæ ſic vitam ſuam Galliæ Re- ordinaverat, Okto heras legebat, osto ora- gis viæ ad- pat,olto dabat zorpori & Reipublicæ. Se- otnatio. genti ad Menſam tres Orbes apponeban- tur, in prime orbe Cruciſixss cum Lem- mate, Cibus cordis, in ſecundo Liber, cum Lemmate, Cibus mentis, in tertio panie cum Lemmate , Cibus Sentris ſupra menſam ex tholo pendebar Alazuda cum inſcriprione, Cœlum cane, terram zace. Loco horologii utebatur candela, quæ viginti quatuer lineis diſtinéta, vi- ginti quatuor horas diei ac nectis conti- nuo ardens indicàbat. Annales Gall. Ald Adwertehic, quod Alauga cum in gerra ſedet, tacet, cum volat in altum, cahit 2s unde bene ille, Deum Lauda, non ſicas Alasede ,; à terra te elevaſti, Deum laudate cepiſti, ad terram redire noli ut Alaudagxedit, juſtorum enim ia creſcir „ non decteſcit. Caſſfode- 7 risas. . B Alamun. Urbis Variſienſis ingne Salaman- Srs zimum in meche Plammarum aybpIra leſrpo 4ll r Grectl l r wilg e nn iNE otu moni ocdt rnnd l wolt Dllhrom aun! n uir ſelae ſngern kuln, 0 Eli Aenudo M. Ugrra itn Arüolm udhn mlln, oh 1e ulntno munna Hin kniln h Drtallan 4 lr cunn lante ui fahan 6 gilent . rar, II. Cap. VII. Qusſt. H. 27 ict; WRW appoſita hac nota; Circumdor, ſed non nitrethc urer: Marlia. . Frruthie n, hnch Struthie aipiciendo ova, fover: cui H e appoſiuuc Accadcmieum: Ex viſn ſalus. n Idem. cap. 6. L gulianus mperater gerebat in ſtem-= rle e iun , Eukinni mate regio Aquilam ſagita percuſſam, unigtin quæ cenfecta fuit ex ejusdem plumis eruer = . — . Olefing. Addita Rotula; Ex spfa sontra ipame truean. b ipl. . 1 An d eſt, ab ipfa naſcitur quod illam Nielgfmunlen. M asch perimit. Ita morss ex peccato, ac me- een moria morti occidit pecatum, une Mnnt, ükig merito dici potoſt: Ex iplo, contra ip- Cuuniſ hum. iut wihl Iul Pulehrum etiam Symbolum huma- e,Cmugmn na vitzæ poreſt eſſe Lapis ille pretio- mulri üt u ſus, quem authere Dorothee, Angelus . ricinhe dedit Alexandro M. Paradiſum ingre- Tapis wittntiie di quærenti: hic enim Lapis omnes ah- Alex. M. t NeH os pretiofius in bilance ſuperabat, etiam atus., AAn üimulpafſitos, Conſperfus vero pulve- e, nſdulin re minimo, minima pluma levior fuis- 4tercelelig HRBiunsc lapidem pulvere obfitum in ℳ, lentis Symbalo habuit Alphonſess Aragonig crrlti Armmdh Rex cum Lemmate: in pulvere non 4 Nemd Rex. DMM Alexan. 16 1. 4. . . cind In Alexandri M. tumulo fuit Afa& &. tuN, HẽMZ AfKrica ligata catenis Gu eimate: Aier vikkorig Aexandr. Artis Oraterig, 2 7 Exempla & reliqu Suppeleæ, 21 8 Pazſanias. Schythæ. terfeciſlet. Veredicus. reis appendebarur ſehyphus. Idem. Reginam Amaluſinthäm ſic deſcrip- ſit Caſſtodorus Lib. 1. Siprudentem qua- rit: hac fuit ſi fortem nulli ceſit: conſilie Regma A- qus chara, Epitaphium ei tale fecit: Ca- Era dexit » lanam feciti nomum ſer= Vavit. non poſtet, miſit Spongiam lachrymis Plenam cum Lemmate: Corde & la- chrymis proſeqner. Appianus. Nibitinæ Romani in medio foro ſtatuam Libi- ſtarua. ting poſuerant, ut tranfeuntes ementef- que & videntes mortis monerentur. Ro- ſinas. OBba- Olywpis viſaeſt Nex in figura & ha- Nodti f- biru Mmuliebri, quæ puerum album mo- Ki ſomnus mentem dextra tenebat, & finiſtra ni- & Mors. grum dormienti ſimiäcm. Primus appel- latur Sonsnas, Alter Mors, uterque Noctis Hiſpani. Apud Hiſpanos mos fuit tot haſtas ſ- gere eirca ſepulchra quet hoſtes quis ia- . Apad Schythas qui victor fuifet in bello & vivus debuit bbicre ex aureo lSchypho, & ſhper mortui ſepulchrur aa- optimarelligione nitenbrote beara, abi- Teſlalia. Teſtalia funeri Matri ſuæ cum adeſſe aalpeton „ nnti gnhin , lin almmiin ei in Aulticn iane gecaden nd. nmirihl Croäigengtitm leux “ lun Clnlafeitenmfon Colehbmmklnia gie ugfmſe nagenet, Wetil Srekunautun unans euliu ſrgninmun Crdonhuud. 0, kicummummen Ugnnde Aeni Nknd: Ana, wimn: dret uünenanangti Aarn uzen Imn Aknu Vennelgalgegigg la. g . Ne d atgenib Keunmbung. elen ſi mungginnklut. Ningunlalngur doacg. el ig ilti Atr er er e nomiſfttinng. reemlkn. nahintentell,⸗ GlGumzt. nmud i umieeug gimetuſtt d, uaz ſitlin allmletnig üengmn kie ur. (N; Ansd loub. Eauilatnin. FEars H. Cap. PII. Quaſt. I. 319 Gbarita ut melius voluptatibus in- dulgerent, pielctebant caum morte, qui wortis mentionem fecißet. Solonius. In Principatu Rberis ſnb pœna capi- tali interdictum erart „ mortuos de- gere, ipſæ matres flentes ſuper mortuis filiis convictæ necabantur. Tacitus l. 5. Sybarke, Mortuos deflere in- tetdictum. Aunnal. Mos in eo- In coronationibus Imperasorum hu- juſmodi genus uſitatum fuit, ut eo ipfo die quo capiti Corona manibus ſcep- trum Imperiale imponebatur, egregius 2 ſepulchrorum fabricator, tres diverſos P lapides,Alabaſtzunn, Taſtidein & Porphy- rum afferret, ut ex illis habito delectu, ſepulchrum conſtrueretur, alta voce in- clamans: Elige ab his ex qno Auguſtiſſ. Caſar, ipſe tibi tumulum, ne fabricare ve- lis. Claudius Parmd. Philippus Macedo puerum habuit in Aula, huic tantum muneri deſtinatum, ut quotidie ad eum ingreflus tale quid poferret : Memento, 6⁶ Rex Te eſſe hominem : tune Rex miſeram con- ditionem conſiderans, tales é pectore ek- funde bat voces: Heu me miſernm!: Ho- mo ſum, & proinde mortalis ac in cine- xem redigendus. Stobaus Serm. . Elian, I. 1.I2. 04 eytms vonatione quondam Lfitatus. Philippus Maced. Galatæ. Laced. 510 Artis Oratoria, Xgyptit dinn Genio indulgerent, f- rspe Regem in auca tuuriba circumfere- bant. Piesray, Domitisniss Lrperarer invitatos ad convivium » in Palatium nigte pannhe obductum induxit., ubi tantum duæ ar- debant candelæ, & ꝗquemlibet loco ſolii, in timnba collocavit: dicendo: vive mse- mor Leshi. Xiphelimur. Macrvobis Withiapis popuii defancto- zum ſtatuas ex auro vel Argento vel lig- no erigere ſolebant, ut ira memoria . ⸗ ſunctorum in ammis conſervaretur: His verO Statuis excavatis includebantur ci- neres defunctorum. Isautem qui ſan- guine proximus defuncto fuit, cam ſta- tuam domum deferebat, & vitro pellu. cido iacludebat: Cæteri vere adfines, Primitias frugum ſuarum, & alia pluri- ma fingulis annis offerebant. Creſius spud Diod. & calunm, Galata ſuperſtitionem habuere, ur quamprimum exſpirafler aliquis vari- ad enm literas & ſeripta deſtinarent. gna ipfo ſepaltara dis unz eann corpere Cremabant. Credebant literas à mor- mis in alis mundo legi. Al. ab Alexan- ArokEz. Eacedamonii, ut Iuwentutem ad Ma- Borumvrimkationtm accenderem;, de- functe 110 1 OICN Hom A u An in Kuanfb can es ee mm iruni ſihn endan en pfrtMuN n nn bgtin enenti Pebtj An A. umg gli Tontotun, apin leu Nmn M. Ion Nund 1 Aherm tmms enonnn iy Mmenton ſ fi eri ea güin En drertae e akinnin / 9 Urr Muotn laucenfiln I Gneunhe in hin Hrauak uinn Nen Pars M. Cabß. VII. uaſt. I. 322 “ functorum Herxoum imagines in ære ung vel marmore ad vivum exprimebant, E. in ſenarugar. exponebant ſingulas herr hirg cunt ſuis elogiis & hoc lemmate; ſi . eiinec, heritis ſicut iſti, eritis ſicut iſti. Beſ- . S ſæius. Ofa alerdeetſ, brahamus Ortelius Coſmographis ortuo- Dntiat e, ſcribit quandam gentem eſſe, qua oſſa TuI di- en mertuorum loco numerorum habet, ulq; VMi. . Egie Utitur in emendis vendendifque rebus, wann lunt⸗ loce auri, & ea oſſa oco divitiarum Tyrann: lhn n habet. ä = ex oſſlib. auntnmergg Prannin quiſpiam ſibi ex offibus organa anmeue OrtOTHNI, Organa feri curavit. dicens fabric. Am lundis Saltus Regenz, Mors holtium eſt. ancrsr Idem Vyrannu: Capita oceiſorum 7 in Arborum rtamis herto ſuo dedicato pemorum loco appendebat: in veſti- bulo autem horti ſcziptum erat: Bellz- VEAI ria Matris brevitas, rhiloſopus quidam rogatus ſuam ſtrbr erl u: (mnridt n Arin 44 de . . * e Ae vita brevitate ſententiam daret. afuen umcens in orbem ſe Qyrawvit. Phocyli- S) mbo- arainlriu⸗ des . lum viteg uoH Ater Philoſophus parumperz ſubfi- humanæ “ lmuit ſtens deinde ſe abſcondit, & hoc eſle op- SS nmum Symbehum humanæ vitæ dice- Cramium iAi daet. Lycoſten. Nie- „EFErx cranio Nicephari peratorias Po- phAEi, rNn eulusn formatum ck. Butgarorntnane %5 Proꝑ 0 w. Nomani Cupreſſus Simbo- lum mer- . Mors a- Pud Ro- Manos uMKa-⸗ 922 Arii Orators. Froceribass ob ipſerum prineipe deinde Propinntum. Raderus in virid. Sancdto. Romani ubi animam egfotos ex. halare epit, qui proximiores crant, ſpiritum ejus egredientem ore appoſo excipicbat. Roſin. J. F. = Apud eoidem Cupreſis ſignabantur mortuornm demus, quia heut hæc arbor exciſa nen tranfitur, ita ex mortuo nihil jam ſperandum eſt. I- Tibicines præcedebant funebrem ompam, qui canchant landes & facta defunctorum, præferebamtur etiam in- ſignia bonorimmn quos geſſit, corenæ- omnis generis quas merukt, Præ- teria totins familiæ imagines in haſtis & perticis portabantur. Servi à defun. Ro, Sibertate donati lachrymantes & Silenti, ſen alba lanz walentes capita pracedebaut ferratrun; & hoc maxi- me honorißcum fuit,; familiam ſu- am à defuno honoratam fuiſle. Ro- Sinus. Apud eoſdem Romanos mos fuit, ut poſt exuſtum Cadaver Præfßra noviſ- oſt exun- fmum verbum illud, alrifkhma voce inclamaret Ilicet: id eſt, ire lices iw domum que didto qui comitati funus eiam, domum abitni eætremum „ emms DAmmd ſini oninun eri lyeluan Ii: omißii d 6AAevmdii non icgticgünen Coſunt hitidl I, End dter unnightuß⸗ vin ii mi Mi mai 4 Mimne lverne b ufyIenin Wen Gnhhunsdnn: N eſurun en nun ſunin Munußt ſ Aer ſin haena fuler uihe rſtie M tſe ieann lininen gunt, 46 1den um Sor Munmae n Nen Uteperſi l. ſbn nd gin in M NN N nhulnd. mndint ſohnn Ocuten Huds Nidn NEtchmutnnt meh,n man n irmhſe õl thun Wii4 lilne nd AN õ Nimmmi en nli⸗ uhfi A —☚ rar: II. Cap. VII. Qeaf.II. 22 3 Gc ver occclamabant. VALE, VALE- VAL E nos te oerdine, que natura per- miſerit, feqnemur. Mem. ͦ”ͦ”ů Epiſcopi T antinopuuirani, ira olim E ſan ratulabantur Imperatoribus, Lapera- tor oriaris Imperator morialis: quæ verba etiam ab Imperatoribus inter emmas Diadematis circumquaque Tripta portabantur. Severus. Severus Imperator meriens ultimo Axit: Omnia fui; ſed nihil prodeſt. Eli- us Sarti. Philofo- Ad Alexandri mortui corpus plures hilamé=- philoſophi conguxerunt, & ſuper Re- Raes ſu⸗ gio funere lamentati ſunt. Unus di- er Alcx- xit, En modo quatuor alnarum ſpa- andri tium te ſatis eſt, ui ſpacioſiſimus ter- mortui rarum Orbis non ſuffcit, Alter ſub- corpus. junxit Heri pornit Alexander quos vo- hus. hait à morte liberare, hodie ſe ipfum non poteſt, Tertiis autem tumulum con- templatus dixit: Heri ex Auro Jecis theſateruin, jam mutatis vecibus the- ſaurum Alexandro fasit aurnm: alii aliter ſunr lamenta. votias Alplonſus appud Drex. Carolus Rex Sitiliæ cum in uki- mis eſſet, hæc locutus eſt: O vanas bominum cogit ationes, ab miſeri ono- ribus delectamur & Cælumnegliginaus! △⁶ς Non- Kexwor. ni vieis Turc** Impera- 301. Pacuvi“* 224 Artis Orazoris. Nondum cœpi; vivere & jam goisz vi- wendi ßinem facere. Eadem me neceſſitas involvit, qua viliſſi, mnm mendicum. Fale igstur terra vale! ſed ah aiinam liceat dicere: ſai ve Cœluns Lucius Ma- zin. de b. Hiſp. Turearnen mperatori cum quen- dam à Baſſis ſuis & imperii proceribus perire, volunt, lireras adea ſua manu ſcribunt, eaſque nigro holoferieo ob- vojlunt. Flarum literarum hæc fſemper eſt. ſumma: mitte mibi tuum caput. Busbequius de reb. Tur. Pacuvius Syriz Perfeltus koe 1i8 more habuit. ut quortidic 2 à cœna vino femoque fepultus ſe in lectum ferri Aamuli jaberet atque à flentibus oc- celamari: Vixit! Vixit? Applica: Quod ile ex perverſa conſuetudine faciebat, ses proé & laudabihi Qhriſtianorum more, cum Domino N. facimus: eddimus ili ukimum obſequium, eKtuhmus in lectum fubterraneum, reſtat ut acclamemus, Vixit- nimi- xum adt decus familia patriæ, Eceleſiæ & ghoria, nc. Cauſmius l. 4. Sym- bol. Auguſtas Inperator ſupremo vitæ aeatot ad fe amicos pereunctutus I, eoui Vhorerur an vitæ Mimum vlen S Peulr. dene⸗ eln be 6 l ehn ſan ln⸗ ,uüft: Hlhu (amnlennnite! urIxun Ilntii , n enn Air unmnlien mtdks Trkin Nmir Neunns D giiimunlnſth 'er mu i Mr iu ſh ann menk Prunt lu jr nſugi ekmmutn nonen mAb Annis Cl MeiIern lnan Ad i ſünm Krn Nu in pPene , ”ÿ”ů”VZV 77 —- 7y rnid, Pars II. Cap. VII. Quxft. I.. 322 SS bene tranſegiſſet, cum illis reſpondiſlent WrüDr uß bene, ſubjecit ille: Ergo planſum date, ni HDZ QAucton in Auguſt. 90. M. onetæ in zetih geg Teinpore Sewer: . . r. A4One ſaein lin, empore Severi Imperatoeris reper Peros e ta eſt moneta, quæ Heres dicta eſt, in di ta. 4. “ qua mirabilis exſculpta fuit figura: Ca- * . dut Fliphantis fuit, cum Lemmatr: peigtig Magnanimitas, Pecdtus Delphini nm hnm Temmate: Humanitas. Manus Caſtoris Aeriſn ilind tcum lemmate: Officioſitas. Pedes Vrſi leun hemn b tcum lemmate, Modeſtia. Imago ſait He- u ne n rois ſigniſtcans virtutes quilbns vitam Ei un uam ornare debet, ut laud,i vivat im- Mh mortali; Trebellius. Hlenric⸗ r ewirmn Henrico Bavneriæ Duci apparuit Dux Ba- snI quifpiam in pezicte Kribens hæc verba: Variæ. AAn al H roſt ſex Henricus moriturum ſe exiſti- nl Eun A mans poeſt, dies ſex, Omni diligentia ad M alruhetde mortem ſe præparavit; aſt tranſactig pll Gtumn Adiebus ſex cum ſuavis exiſteret, poſt n onns Niint s bebdomadas mortem immitere Vve. 5 änm recbatur. ideoque ruſus ſua difponebat, 2 Am ſnH ſed, nec tum mortuus: qua propter hmens, N poiſt menſes Jed vitæ finem fore utu- RZ AO mans denuo patatus quaſi moriturus: Cuu E ſed & tunc evaſn in columis: certifli- 4 mée ltaque goſt annes ſex moriturtn zer ien ſe, conclufi: Sed ecce elapſis anmis ſex a weis in Cæaſarem eligitar, & hoc ℳ% PElo- 7 G gium adfücribitur: Seigſum lingualis . “ 7 8 en- Philip- us Rex Georgi“ Dux Cla- xeptiæ. Fons mi- zabilis ef- ſcaciæ, 325 Arti Oratorig. Savariiz Piperabat & poſt mortem iden- zidem vivebat. Græcerus. Philiptus Rex Hiſpaniæ moriens ſx Phihppum III filium inftruebat; Fi- Ii hoc aflecutus faſtigium qued habui, hujus etiam leéti in quo me jam vides memineris, hic ut cernis ſubfiſtit omnis Mundi gloria, ſic vive & Regem, non amittere ſe Regnum ſed commutare fentiat. Henric. Spondankt. Georgins Dnx à fratre Eduuardo Quar- zo Angliæ Rege ob feſpicutionem afßfekkati Regni juſus eſt mori, data tamen eſt ei mortis optio, ille ſua vihèmam, in Ait, (6lot uitun drns mortem eligo, laborumque vino Malva- tico impleri pracetit, in quod ſe collo- cans ſenſins Aulzißpmun liquorem ſbr- bendo ſe fubmerſit. Drexel. Prodrom: In Infola quapiam Begueæz dicta, fons laudatur perennis & nobiliſſimus, cujus aqua epota, ſenesjam mortuis vi- ani reitvenelcunt: Quidam ſenex decrepñus eo ſe contuit amore vitæ lotus & potus eſt ibidem aliquot dies, refumpfique robur virile, & florens domum redjir, uxorem iterum duxit & genuit flios, Hane ſenem dicit ſe vidiſſe Petrus Martyr. Buſebias No- 1 Onr iOn i . uruns kn ſ zerh Aen s Mn celebenmmn nun Ate MieN Ti rs küme ,li, M n õ rs Kris H mn augun urs cMeAr ke trun Hmlbl ſint ſmre to Ans en CArbthenegitnens ummirluneno g AUsmin uunf grin 1. ſiti nen nieut Monnd menmn üpiurtkener Iürondtbr kentmen Nlii Men rnr ßm t R m ihri ennn nt V rars II. Eap. VII. Quaſt. II. 327 . un nn Arremiſia Reginkz, Massſoloc, marito Maukele- n celeberrinum monumentum ecxſtru- um. kifneni Xit a nomine viri Mauſoleum voca- n f. vir; Cineies verò viri cum vino mixtos n line ebibit, ipſa vivum Mariti ſui ſepul- Aünmn chrum facta. Baſſaus(d H Epuhus nſin Ladovicus! Eortuſius Jurisconfaltus Tiumyhe Kinln Patavinus ad funns ſuum mufices 50. NmNmm omnis generis econduxit: ferretrum Ft FPoun jufſit ferri à Virginibus viride veſte Nriuelleden ernatis cum cantu læze & triumphali: NrESd centum funalibus ſtipantibus comi- S intnnt tante toto urbis clero & monachis i untint, n osnnibus, exceptis nigris, nec triſtiiæ Uadenire rolor ktitiatn Kunebris funcſtarer, la- 2 rn 5i, chrimanti teſtamento prohibuit, Dre- Menan- Sec we6 el. in prodrem. der al n Menandro eptime Regi Bactrorum Rex Ba- “ in Cäſtris mertuo henorifiee in civita- Grorum 4, ts omnibus parentatten eft: de reli- ns quiis ipims vehementer pugnatum eſt- ammti vix hac conditione pax ſtetit; ut ſin- t Cuün Zulæ civitates Parte *X puali cInerum e- jus ſublata, monmumentum ei ſtatuerent. Laam S eni Phtarg. Dionyſu e Dion,ſti Vror & liberi centumelia UXor & o Niunß Prius adfecti, necati funt & cineres eo- Liberi. 4 m rum in mare diſſipati. Mem. duo com- N„* Mieronymse Epiſtol. 11. ad Geront., juges. Keribir De Wdiſle daos conjges, wirum 528 Artis Oratorig. uidem qui viginti lepeliviſtet Uxores; minam vero quæ viginti duobus ſu- perſtes fuiſſet viris: & hos matrimoni- 1 um denique ſeeum iniviſie. Exfpecta- bant homines avidiſſime, quas horum prius morererur, ſed morta ptimi foœ- mina éſt, ergo maritus à populo totius mbis coronatus, eſt, palmamque ferens manu, laureatus ante feretrum & om- nem populum ibat, dum Uxorem terræ commendaret. . Philippus Macedo meriens ad Pro- . . . Phil ph. ceres fientes & adſtantes dixit hæc ſo- Rex Ma- elt cedoniæ landi ergo: Non moriar quin Alexan- Arum in quo vivam, in terra relnquo,. Eduare Eduardus IV. Rex Angliz meriens dus IV. cum ei Cancellarius dixiſiet an non do- Angli. leret, quod ram ſplendida palatia EpeK. Kex. ſe ſiones relinquere deberkt, reipondit, oſtendendo filios. Ma pignora erunt mihi eburnta palatia, in quibus babita- bo quo ad ſtabunt: & poſſeſſiones mes erunt ex quibus ſine ullo jam labore deerecipiam fruszum, S“ Hippo. Mippocrati Aram ſtaruerunt Antiqui, eratis Ara. cum inicriptione Deo Vita Lampri- Galenus Cum Galenus à quodam morbo 4% Morx- lethali Anutonium Binms liberaflet (in zmlCNll ſekſlal i u⸗ edci Huuyueti Hit liri 1 õ ign⸗ dalcitieig, eiinantunmn gi unenneilian u, lcwer ieuroe Mntuntile babli an rarſei,tohi Ehunnſilliiu/ myvndn, us efe õ allnnaſeN numn Mn ſen UAn. uſ: Niup/ ſeltnan liten. anifIl N guneuu uukt cn gung ſeleg,, ſn ig unpiine Nre Mhrg ine Geitu ſuuzſne Am ni eueſer nren lni k KZ Rateſbig ub, esnmn, niin i a Etmmn Ni . ”” nagin MelrNIN. õäG 4 Aueh nertud NN. (Aus duin Gn mi n nmen, nim/ intl I Nrhuns ins “ “ ielaiuitl r r nd lh en te u oitin 19 A/ „ AIN e 14 * ℳ 6 Fars. II. Cæs. VII. Qusk. . 229 4 que depellende Cæſar duodecin gem- porum im- mas haufz „ Au& navyvem millionteuns gonſtabant) Imperator medico ſaum diadema domo dedit, dicenses Anrtonsnus Imperater Romauerum, Galenus Mor- borum. Maris Ungavia Regina habuit avi- culam nomine Vita quæ ejus moris eſt, A quo oculos zvertit, ſigaum eſt älum brevi moriturum; quem vere hilatiter intuetur, ci vitam longiorem promitrit: Häujus ergo aviculæ oculum hæc Regi- na in annulo habuit cum inſeriptione: Non gemtiss ſed Vita, Binetuse Athenienſes Regibzss ſuis ſie pracaban- tar vitav; Vince hoſtes armis, ti ves ani- mis, cerwos annis. Epit. variar. hiſtor. Lacademones ſit: Dent ribi Dii largavs wenum, longaem ſfidem, longam vitam. Ibidem. Veneti ſio Printegs effto tot annorun guot ſubditortm. Ibidem. Clementi VIII. Pavzifici Romane ab initio Papatees obtulit qtinam Horolo- ginsm cum inſeriptione : SEMPER PRIMA, NUNQAM ULTIMA. Binetus. Franci recens crentis Regibus offere- banz formicam, in qus ſeriptæm: SEM- PER SUPERSLBS. Epitom. var. Biſt. Lacones PeratOFe Vita avis Athehien. Lacedæ- Mmones. Vener. Horolog. Franci. 330 Arts Orarerig. Ramenta- tio. Auguſtus. Thkraces natos plo- zant, mor- aues ri- dent. Lacones ſic grntulabantar ſai; Deci⸗ zus: Pelle mortem, pelle morbum. Iéi- In Terra Saracenorum Avicula ne- mine Seroactes hæc duo propria habet, ime quod à Dominiea pafſionis ad tempus Ecclipfis Lunæ cor ei obrigeſ- cat, & oculi velut nube quadam & cali- gine inumbrentur. Gamerariu, Super uno Imperatore defuncte ic lamentabatur. Utinam aut non naſcere- tur, aut non moreretur. Aurel. in mor. lmperat. Auguſtus Imperator capta Peruſia in plurimos ſævit: Orantibus veniam hæc unica vox occinebatur. Moriendum eſt. Sueton. Gens quæpiam Thracibus finitima, edito infante cum amicis fregqnentibus plorant, commemerande fibi quantas hic calamitates præferre debeat, è con- tra defunéktum hommem cum lætitia efferunt, recenfentes, quam multis ſæ malis ſubductus. Herodotzaa. Idem fecerunt Cauſiani, & Gothæ puerperia luxerunt, funera plauſu exce- perusn. Stobaus. Sala⸗ aſcha nec caneret nec volitet, ſed veluti mortua extenſis in crucem alis ad ramos arberum pendeat ; ſecundo quod ſub Iml. 6 1 Gahmu Eee i 9adant i5 nrenN Fwnisti Nfisnßmmmi mifrunmke lna onegfrtaerta gͦtrtlonaretr N aler, Munn ymimm rmult Pyftitenlmdeet Mikunifet i fun ehllin hr I.17.09. Vercas svune,e Algat us ani eien niii in imni hruni ur Auili mun ſi⸗ tgtfatgeatm Ir iizu Nuhn luuhilingi mnſrmn iimn asuhnſin ine minſn ni un, ungn, R nemßnnen Nl 7 nadin Pers Il. Cap. Vkl. Auafkft. l. 1 3r. ui dinmn ſi Laladinus Wgybtiorum Regisn maxi- Saladinus, umn,) Erin ius, eunm, totuin Orientem fabjugaſſet „ Occidentem terriſſet. Aſtam domuifſet, bunmn iMiabg, totum denique Orbem concuß:ſet, ur, ammhin mortiſe jam vicinum vidir; mandavit Urnn ondd er ſt atitn ac ſpiritum exhalaſer, tunicas KreNne interior per omnerz civitatis vigos in ha- Gig Ka cirenmducererer & à prazone alia len; th voce exolamaretur. Saladinus Orientis bslu e Nagellum, Aſia Deminus onnium bpopulo- Wlneninkdr. lorum terror, ex omnibus ſuis viltoriis in n e bello Partis, tandem Reginæ morti cedens. laminiire. un quo in ſepulchro operitur. Anton. p. unn iN 2.,tit. 17. C. 9. . Lerxres innmerabiles wilitum copias Kexxés. mum hdi wilegerat, quas cum lInſtrandi canſſa in uunt Lerticem montis contaliſet lachrymis Girt Mmdsf ebortis ſaspirans Aixit, centum ab hinc annis naillus omnino ſaperſtes erit omnes, m Nuhaiin in cinere redtgentur. Plutarin vita Ner. ſicnin Philippus Macedo cum paleſtram in Philippus F an ahbſen qua Grasi lult abantir, ingreſſus eſſet, & NeCNſ. eri i inter lnuctandun ad terran; prolabere- 2ðòBMBUẽ jacentis ſui corporis, imaginem, in a- hamnen an W tena expreſſane videns & quam parum nggnd c; accuparet, conſiderans, jocando inci- auuc bit dicere. Oquam minimam terra par- is tem,natura ſortiri, orbem apbetimus uni- u ſwen, veriuim. Marl. . 8 BDPDrsachi- Brach- mani, Navi- ganti ſi⸗ Hilis vita noſtrza. 232 Artis Orcoriæ, Brachmani cuin ab Aleandre petis iflent dommm icnmortalitatis, ipfe vero rYeſpondifſer, rem prorſus fihj) impofli- bilem poſtularis, quia & ipie mortalis ſum, tunce protinus adjecerum, cur erge tam inſana regnandi Ebidine flagras 2c morti nunquam tributum ſolutn- 125 Pidtores ar mortès nazzeram eeprime- vent, Alan proponunt naudam, lamine ssſſam, auribiss carenzen & ſalce ar- g; si ans: Nudinm quidem, ut doceant, quod hiuc nudi exire debeamus. Cur amine captam. quod in obvia quoque impingat & ſine feſpecta obruar, Au- ribes caret, quia clameribus non flecti⸗ sur, lachymis non moverur. & ad pre- ces humanas veluti rigida rupes ſurdef- cit. Hinc à Pericle Athenienſium Ducs Atropas (inexornabilis) nominatur: Porrò quid pey falcem, quam feralis has Megera manibus wibrat; queniam mors omnia Solo æquat. Eſt commune moeri, mors nulli parcis banori Debilis & fortis, venivnz ad funera mortis. Gregorius Naviantibes ſimilem fa- cit mortulium vitam videntur enan ho- mines quieſeere loco, & opinatus Arbo- D Aaſorid⸗ 4 M metzen Aro mlbhſ. SS Gtuie, 4, e.. a, Ae ninntt ℳ 4 gelru d i in gyrciſtert tna e ulelt i iu alm,, iG e i uet Nintn ſae DEMTIII orls Nllane, emin enm ngt IIN ALVNI E lnir hli Iytuun ad MUUNM DO bmnlum eenn Prun ele Dihi fHlehl Ualn flaſhi ſend Mneni ncn⸗ kpolimng, lez l. uceſe Dl krnli, 8 nmthihi, ler Pl chme nnt uki õ tnileeir en ul ll in Inuntie 6 unyti rnmn. ygutr irlig nis G,H din pin l e d euneeNN. mn vidtu Uir thchih, * neiu gt l Grie hugoli⸗ nil dtumm air ni umnbmm: eie wu uben. rni mmuwimi Pærs II. Cap. VII. Quaſt. I. 34 res agros, ſe opiulos movere, at nen ſic; navis önter Agit . atere venrigtesen 6s= Venkut. Stultes Agrigentinos autiqsttas na- mina Lit, de quibus dicieur: Agrigentini epulantur st eras worituri, satfecaset urt ſemper vi Etgri. Alphonſas Dux Calabriæ Eduarde ſa- lio ſas dedit in aureo bzpeo Zodtazum galsm, in qus giator nnirselia piltts erant. Primum erat Cervus cusn inſerip- tiene: DEUM TIME (Cervustimet tnitrua & fulmina] Secundum erat - cenia cimn enſcriptionez PAREMN- TRES REVREREE (Ciconia ſe. nes parentes dorſo ſuo portat ac nutrir] Tertiun erat teſtudo cum nſcrigiene: DOMUM PROCORA, Teſtu: do domum ſuam ſemper por at fecum, Quartum erat Delphinue cumz inſcrip- sione: OFFICIIS VACUA, Del- phinns alios piſces ſibi conciliat benefa- . ciende, non nocendo: nautas præmo- n N,/1 ner ſalu ſue & luſu cum tempeſtas im- minet, mergentes tergo portat: Szeper omniæ kac Lemme fuit: CELER VIR- TUTIS CURSUS. Id eſt, cito ſeneſce- te poſlumus, & longam vitam vivere. Eampeqf. l. Agrigenti⸗ ni Ktalti. Alphonſue filio clype- In dat. Epihaphi- um quid QUESTIO III.. Qkomodo Epitaphia conſtruenda Uint r ſepulchrorum inſcriptionei. Epitaphium eſt Oratio ſive proſa ſive ligata in defunctorum ſepulchris ſcribi ſolira, vel vexillis ſupra ſepulchra pen- dentibus: Debet continere nomen mor- tui, genus mortis, genus familiæ & fa- Rorum præcipuorum brevem comme- morationem. Supra inſcriptionem com- muniter hæc verba ponuntur, DEO O. M. vel £ TERNITATI . Infra verò ponuntur nomina corum, qui defunéto Epitaphitnz poſuerunt, Efitaphia alia ſunt jocola, alia ſe- ria, Varus modis ſcribuntur. Aliquaude enim ſimpliciter narratur. quis hic fe- pultus ſit & qualis fuerit. Aliquande ipſe mortuus inducitur de ſe loquens cum Viatere aut Lectore. Aliquando ipſum marmor aut ſaxum loquiturx de eo quem tegit: Imerdum inſtrumenta loquentia inducuntur quæ defun- torum tumulis aut taſculpuntur aur adpinguntur. Solebant autem antiqui- tus ſingulis ſua inſtrumenta apponi v. g. Paſtoni baxulus, Nautis remus agricoe- s Aratruim, mzlitikes Trames„ Vena- toribalt 7. 1 iſe: D inmnal , Duh Dpliul locnu, Oul ert tilltii en Molensfei un N eo tl 8 A M El uune 1 nas izbunaln ſe K anl n ur i ſcirg g. 0. “ 5 4 Tnenrae! Aunci ne ben Natte OIn Dori, APr egvce AIurmdmn mur uum lut n, E iſz hes Uemon lruegnig ei emun, nchht Alr futr litle W W Dkounmnu o, Fuütmlut. ”M 1. aker. Ebignmmt, 000 aII. .lur mniNcN, en DlenI, A an Mld ulhinn 4tld⸗ 14 n Ki Lr. Ueen . u ſaunhe aut . Veddur Ghe! . . = Par; II. Cap. VII. Quaſt. I. 23 goribus falco aut canis, Cireris catera, Modernis verò temporibus ſtemmata imprimuntur aut Symbola tumulis v. g. Ducibus Aquila wel Leoner Sncerdoti- bus claves, Oratoribus; Falmen; Pobtit Czgngs:⸗Ergo mos cſt ut interdum ali- quod inſtrumentum loquatur v. B. Fra- mea ſic⸗ ACUTA 1UI OrN FRAMEA, Sed nunc ad mertis ſaxum hebetata ſum Fulgebam olim ſplendore Martio Ibi. At nunc rubi gine Lethi corrodor. Timebat me Hoſtis. KXd quamdiu me brachium Domini N. agitabat: 5 Jam cum Dornino fea Belle S& Vtori Hic quieſco &. Interdum ponitur ſugra tumulnm kictura tantumn ſeu Sy mbolum aliquod cuni Elogio „ ſeu acata ententiola v. g. Si Regis contbicuum Amorens in ſubditos Lelles depingere. Symbe- lunz hoc ſerviret, Pelicanus Hangui- ne puallos esos Kovent , cum Elogio : . 336 Artis Oratsrig. . PRO EECE EHTP CREGE. Vel Agai- Ia expanſis Alts cufh Epigraphe, §fUB UMERA RALARUM M 1ARUM. Vel Peo apertis ocualis dorwiens cüum Lemma- te. NGN DORMINLY WI CUs.⸗ 510DIVIT. Adverte autem, ſummè curandum elle ut Epitapiea & ineriptisnes ſive tu⸗ mulorum! ſive vexillorum abundent de- Kriais & ſe ſententiis mer alibusg. Sed cm- ia melius in exemplis videbunturx. XEMPLA. Qaræris Viator quis ſub hec Masmek tectus jaceat? Home, ut Tù mortallis, Qui fic Patria vixit, Ot eum vixiſle non pœniteat? Tu Manibus ejus bene precare Salutis tuæ non immemer: Vive & Vale: A L I U PD Hic decumbe Viaeor Vide quiq ſum, Eris quod ſum⸗ Vale. ALND 1106 1 M bamtn llunlanl ecinns Aanmhinmne Cgnmmer Kenifiic lydr enke H Finniſkr, hungtitiſn Mutenibatheii kex, xfenutikntne Onere e Il Ak, Naln, R an ne llert Erdlienh Hengein Huun mrtus . 5 rike Gi ie Se Uhe rn wrerza, Mneg Fnig e f bihen Par,: II. Cap. II. Qsaft. III. 357 Nles 4 in S LIO D. th Mortales cum ſimus. — Quid futura dies nobis vehat AII . neſcimus. Jopannes mihi nomen At, . lanin Cognemen N. unknan. Annis vixi XVI. erime I palæſtra litæaria exigi VIII. niönie Virtuti litavi, enmhinhn. Integritati ſacrificavi, Par Pathenius Parthenie vixi; ENNN Et Eccee, In vernanti ætate morier. heho Ome vel ipſe Muſæ, ugen Vel Fata, mmeltnmt, Vel Amici, hr Nubuun. Vel Parentes, lnſitn PFlete! I Sütbeeee e Ex daliciis Orbit hæc ſint. zuuislene Franciſci Pacini. lInveni portui, Stes & Fertuna valete, 1111 Nil mihe vobiſeurg eſt, Iudite nunc, V alios, emde! uijer erans Mande, per Mundurn ſem- eollu ber enndo. fhtlun Nunc laprema dies ſit wihi ſäumma 4 gutkes. An⸗- 3 3 G Artis Oratoria. WL Angeli Politiaxi. Politianus in hoc taumulo jacet Angelus Unum. Qui Caput, & linguas res nova) tnes habuit Zocoſum in Pepiam, niigiolan 4 Vetulam. Tres habuit ITnrias Pondam, ſed Veſpia Manes Dt petiet, furini quatuor Orexs habet. Glvi Palladit. Fui Non ſum Eſtis, Noôn Eritis; Silvius Palladius A Ut moriens vfv eret V ixit ut moriturus AL IUD PRO Juvene, HHea! Heu!: Hic ante annos Juvenis jacoo 4 Mortui ludibrium, Fratri Funns, Patrimoœror, Matri lachryma, Muſi luctus, ſueintn ee Zerbuß Micun0 un Mde Tuctudet (ole SNaciui 4. Ayat n tite, tner. 1,4, er Ua nd t Uutt⸗ Anrl ifn Mun un Cipen , bat MCgr n lr reri 94 dhuti iniss tarſl ii, 4 ng , 4 ,4.,1 ie 1 4latn, eiſfe unAM, 1 lu ene, II, Gmens c ] i e . Bars . Cap. II. Auaſt. III. 232 Juvenibus exemplum, Senibus ſuſpiriumn, Mihi tabum, Cinis Nihil, Deo quid — Ahl Viator cur rogas: . Eheiu “ Jam audeo quod timeo, Quod Spero Tu cras Scies, Curioſe Civis abi. Saadini Dgyptiorum Rezi⸗ Floruit in toto, gui Rex Oriente pe- tenrer. Nuntg jacet, ex tantis gui tulit ece nihel . Principis Poëtarum Virgilii Epita- phium quod morti vicinus ſibi crexit, ad libros reſpiciens ſuos quos conſcrip- ſerat, Be Bucoficis, de Georgicis & neidos. Paſtor, Arater, Egues pavi, Colui, ſa- perawi. Capras, Rura, Heffes, fronde, ligone, . mani, S De Capris paſtis, de Rure ſato, Hofte ſubabzo. Nec Lac, nec ſegetes, Solis nualla asls. „ 340 artis Orntoriæ. Ovidii ex 1 3. Traſti. Eleg. 3. Hic ege qui jacso tenerormin ieſor amwo- rusnz, Ingeio perii nafßo Poita meo. Mirandula in temblo S. Marci Flsrentia. Bic ſitus eſt Picia Miranänulz: catera neorant. Et Tagyus & Ganges. forſan & An- ripodes. Similii prafelti militia ſub aAdrisano Imperatore. imilie 2 hic jatet. Cujus as maltorums quidem annorum Juit, — Septom taxvesen duntaxrat vixit Suibas vixit Eibi: Similius ſeptennis vetulus. In Ssardansvalt tuimulo erkt manus Krelptæ ad elidendum digitis erepitum dsſpoſitn. Sarz anapalus Anazyndaxis lius Anchialem & Tarſum Vno die zondedit. Ede. unl, 0 . i Nlimni 4 ℳ yife 4 11 In Mernoemt muty iuif igen Emini ſt lntt Nmn Aun 4 Denſe Nu loniha uß lch, Nen 46, nygn cr r 1Ntin n tan d Myentit. Mrmide ungt ſrird 4 „„ W,11 6 ni UE eit rwneuln al er nttu i G 4 o gerun Clig umndh N M n ieit r Hugtlali ini M Pars Il. Cap. VII. Quaſt III. 341 Ede. Bibe. Lude. Reliquss ne digitoruin quidem cretitu dina funt, Orphet ſepulehre, LEyra ſwit ſeulpta cum inſeriptione LUSIT. In Mercatorem magnum debiorem. Mersator jacet hic: cuius mihi decxere longiern Nomina ſit: moriens nomina mille habuit. Vienna Maximiliani Caſaris. Maximilianus Cæſar ſemꝑer Auguſtus. Demiſſus cœlo. Redditus cœlo. Non obiit, ſed abiit. Lovanli Joannis Wameſi: e vir fuit, Lelktor, ſed fuite Tu quoque qusd es non eris. Altus alis ſed omnes huc imns. Cegita & huic bene apprecare, Ita poſteri tibi. P 3 Joan- 342 Arris Oratori. Jeannis Toſiæ ex nimi 10 Poëſis ſtudic ad infaniam reda Cti. Mee ſunt in faſſa “ mirabilis R⸗. „ Qui ſibi conaendo verſes teres omms⸗ niit brum. Philofophiæz Magiſtri indocti; inter diſputandum ¹ in Grammati- D cam Peccantis. Hic jocer magiler noſter. 4 Qui argumentavit bis vel ter, Semel in Celarense “ Vt emnes admirarent. Bis in Friſeſeno morim, Requieſcat in ſecnla ſeculorun Magiſtri Grammaticæ. Srammaticam didici, midtos docuiqus ber annos . Declinare tamen non potui tumnlum. Uzoris Loth in ſtatuam verſæ. Roc eſt Iepulehrure intus cadaver non habens; 1 Hoc eſt cadaver ſe e. rumn laum non habens. Sed adaver ildem eſt & Kalmn Siki. 11 R Nteßkl Ken ſünm erbi Nann Pgue Ven r r lomeden 4 1. ſentl ltino hun Dolvorun N, Ma 41 Aelenun 1 un llreſenie inun S luütn N , l len Uimin Z 1 1 wa tc Ee⸗ e Gri iakt n⸗ idinnt Ab Pars II. Cap. VII. Qaſt. III. 345 N A LI A RECE N TOX1 SIGISMUNDI III. 2 il , e,,2 Poloniæ Regis. rit nn. S M ternirar! Sigiſmundus III. M Suecis à Natura, Polonis à libera RWH populorum ſuffragatione . . Utrique à à DEO Datus Rcx hian Joanne Sueco & Catharina Jagellonia; vufe . FIoc eſt — . & vetuſtifſimo hinc Gothorum, inde h, . Polonor un utrinque . Regio ſanguine: up Flos Europeæ Nobilitaris rn Natus — e A Patre Regum ſapientiſſimo “ Regnandi, Gumn A Matre Fœminarum piiffima. i n kin Deum colendi artes edoctuss Ita vixit ut n en Regnare, Ita Regnavir, Ntumni Ut vivere eum diutiſſime Reipubl. 8 mmu A interfuecrit, Regnavit à pueritia, rm A Vixit ad Senium. Semper bonus ſupra ſuorum vota, 66 . emper felix Supra ſua merita, &, 344 Asris Gratorig. Belle invietns, Victoria mitis, Pace juſtus: Nihil unquam magis timuit quam bellorum cauffas lihil minus, quam eventa; Bellawit fæpe „ vicit ſemper, trium- phavit unquam, Quod diceret Regum rationes ita demum conſtaxe , ii Ülis opus & Labor, Reip. mer- ces & fruétus, Soli Dee Gloria & honor, ua cuique redderentur, &c. Vixit. Annis LXVI. Ceod Regum non multi Regnavit XLIV. 04 pauci Ubique inculpatus & propria ſua laude innocens, quod vix alius. Fama cane , Livor ſile, Poſteritas mirare? REgo magnos Manes veneratus Kmiles Orbiterrarum Reges precor, & abeo N. N. Lachrymans Conſtantiæ Reginæ Polonia. Sereniſſima Regina Poloniæ Conſtantia, (aoanen ſhand Pten fnd Chlamd MMjmone Cin Me M 1 torat tinl ä mnenm cr A. un ns , mak Angunen, mte Tin mgun Glder N Enn *M laeahte han, Müline Frnlkaar. lint dus II Ngmmnii Nnnd W. Ahrhifmüͤ enlinis 90 Clunn . Pars II. Cap. VII. Quaft. II. 347 Ferdinandi I. Imperatoris Optimi Neptis Caroli Archiducis Auſtr. & Mariæ Ducis Bavariæ filia. Ferdinandi Cæſaris ſemper Auguſti: Soror. Seren. & Potent. Pol. & Suec. Regis Sigiſmundi III. Conjunx. Morralitatis ſuæ exuvias d Dei Indicis uſque adventum hic = depoſuit. Joan. Caſimirum, Joan. Albertum. Carolum Ferdinandum. Alex. Carolum. Annam Catharinam. Lectiſſimos Principes. fœcunda boni publici Mater reliquise Coœlo autem fœcunditatis ſuæ. patrem filium & filiam. Conſecravit, &c. Inopinato mortis caſu Conjux Regem. Mater Principes. Regina Regnum. . totam Chriſtianitatem piiſſima Prin- ceps in mœrore reliquit. Verlhvir X. Julii Anno ſaluvis reparate cho Ico xxXI Etatis XLIV. Conjugii XXIV. ep, AIE. 246 Artis Orartorig. ALEXANDRI CAROLI 6 PRINCIPIS. Primæ vo in flore raptus: FlIos ille Principium. Alcxander Carolus Poloniæ & Saeciæ Princeps. Sigiſtnundi III. & Conſtanriz Po- Jlon. & Suec. Regum filiuns. 18. Vladislai IV. Pel. & Suec. Regis Prater, tot Cælſarum, tot Ke- gum germen. mortales ævi orcs, mortalet exuvias depofuit. » IIe Alexander Seng e ,»Indole, Exſpectatione Magnus; 55 Et ipſa exſpeétatione major Alcxandtic IIIi Magno, ſed innocenti ſn nHimus, 1 E) jam indolet is animus percurſor &æt atis In moribus, i in facbis, i in con ſiliis eEemicuit, emiauit quo jam Regnis, que eci publicx non Domi tantum, ſed- foris placuir. Qui dum Chriſtiani Orbis florentiores Partes kex ſtuporcm & 7 312 AAdmerem 2 Nrd uotenn Nehene 41 An rllun Nelie me, No la 7., 3 Eli Pieluda, er 1 Meniit lus, lncctlitk Lribi ku cece Neſett ſendei (ONon XIII Ml. 1N AIAII CHNLANTITE Eipe ne nan eKenltan, un chi uor Enl Ueri uaner in in len t Nllirr ſta⸗ Iun in Mmmi i NI 1 un nlzinn ug IH in ut H Brifis a en AA ! unt in 4 zH nlh, a; n ak alth lent te 2 Pars II. Cap. VII. Qaſt. III. 347 amorem magnus hoſpes luſtrat, Repente ad Arma & bellum contra 2 Chriſtiani Orbis Hoſtem pro Relligione, pro Patria broperavi rediit: Nuc ſtudia ,„ huc vota omnia præpa⸗ rabat Interceſlit Pax, acceſſit Morbus, ſucceſſit heu Mors! Sed nihil laudi, nihil gloriæ deceſliir. Reſpexit Vota Cœlum „ Animumque — coronavit 5 1121 XI II. Kalendas Decembris ANNON T. T ATIT9 XxX. CHRISTI cI Ico XxXIV- Regnantis : Uladie al Fratris III Wal⸗ nſtemii Manibus Hanc nec molem „ nec Pyramidem nec Sepulchrum, ſed exrigaain Ruderum ſtruem ne deſpicias Viators Quam ingentis machinæ ruinatn Ipfemet Jupiter Germanicus cxhor- reſcit. Gigautem tegitz 5349 Artis Oratori. Qualem, terram Parenrtem irà Deorum irritatam Extremum Encelado fratrem peperiſſe dicas? Hunc ex elaris quidem: ſed modicè faſtigiatis penatibus ea ſors ſuſcepit . Qux ligones ſceptris vel gaudet velau- det æ quare quæ ex Paſtoribus facit Heroẽs. Novum Herculem dixiſſes geni⸗ niſi ille ſerpentes in ipſis cunabulis ne- caſſet, ut monſtris interſiciendis Adultus aſſueſceret; ab incunabulis malos Genios foviſſet Aquibus aliquando monſtris inter: ſiceretur, ace ira excreverar. at ipſum povem ſuam prolem ag- 1 en er Pr nas Ille — Supremus bellorum Miniſter Summus Imperii Adminiſtrator, Otympum ſolus ſuſtinere videbatur; Cur autem in tanto culminehon validte ſtererit, quærie?: zelonil käienl . Gemron 1 us mue Hi id 60ruef ai Mrden Uigeninnu hena lelerali lunei (A Nepun tl Par,; II. Cap. VIl. Queſt. II. 349 dnnh = Anmbitiones turbo cum dejecit ete Siquidem non ipſe, Sed fortuna fati- NDR gata dum majus quod ſibi lenkres. evis ila, de at, h Degeneres Ortus prodidit, iin & cx filio ovis * Rebellem indicavit, re VYt quem ſimulata fides evexerat a aperta perfidia deprimeret: kian. Relligiones ſacra polluere, . geu Aaperil Majeſtatem evertere, m tot Regum, tot Cæſarum ipſique pene din utun Cœlo cognatum Kngliaem. in- mti intietd noxium profundere, t Omnia ſuperbo pede calcare, 2 Regem ſe facere irhlan Sacrilegus molicbatur: iik Verum miinmli itr Moles tanti furore ignis ante Molkaem tmaehe me – e em ipſum egit in Cineres. peria iſdem quibus parta ſunt . artibus amittuntur. „ ITIu rm ii antequam abeas 1 Lapillurn — congerere ne linn H ⸗ veris nalm⸗ 5 Vrin Gi antis olim excreſcat tumulum, iſeen Ni Gigamis munc operit auſins N7 Xl⸗ 35 69 Stis Oratoti — EPITAPHIUM CARDINALIS DE RICHELIU. Piis manibus tumulus. Adſta Viator quo properas : quod uſpiam videbis & audies hic tegirur Joannes Armandus de Pleſtei de Ri- chelio. Davus origine, Magnus ingenio , Fertuna eminen- . tiſſimus see Quod mirar. Sacerdos in caſtri Is, Theol logus in aula, E biſcopusi in plebe, Cardinalis ſine titulo, Rex ſine nomi- ne, Unus tamen omnia, Naturam habuit in aumera eto, ſelicita- tem in conſilio, ærarium in peculio, fecuritatem in bello, victoriam ſub ſa ignis 5 Peios i in Proeinct, amicos in obſequio in- M micos carcere, Ci- 2 ves in erxiruren 1.. Hoc uno miſer quod omnes fecit mi- ſeras,; tam ſeculi ſui tormentumn quàm ornamentum. “ Galliam fubegit, Italiam rie, Germamiam Aalaritt,⸗ l tncoui . Anmzu, lem . ſein l. hain 1 Eu z Aoru gin gon ligen le Wolrn Iotuzmmmn Puun, re H u rr minnn el Ae ſtykele A 1 irfielt . litanm nurfikn Enn Alnet. Dämml en umn ter Cnna Erüai . Eelng gur len a tr⸗ lech erhr gli ln cunn ernn ident riE n zuie uni n) A 1. Da, 10, Knuchis⸗ ün Kin. t Uraptu mite H ahm tumii SmIIK 65 Nl; ünnh ein 4 en ck,(k ED 1 kng Pars 1 Cip. VII. Quaß. II. er aian, coronavit Luſtaniam, cepit, Lo- tharingiam, decepit Cataloniam, ſovit Sueciam, truncavit Flaudriam, turhavit Angliam, lluſit Europam S Porta purpuratus, cui ſccna mun- . 4us, gloria ſiparium, regina gaza- chra- gium, Tragicus maxime, quia ſabulam male abſolvit. Poſt regnum Suis teſtamesto diſtri- butum, paupertatem populo imperatâ diſſipates Principes, nobilitatem exilio & üpplicis cxhauſtam, Sengtum alu- Kor Ea Doliatum Paccm terra mari- que Pprof Iigatam, cxrcras gentes bello & incendis vaſtatas, cum fatiſcente corxpore animum glan dioribus Fonl⸗ *gre vegetaret & nullius non interef- Eer, aut Vivere ipſum aut mori, jamque bona ſui parte mortuus, aliorum tamen morte viveret, derepente ſpirare deſt & timeri. Oflaxa mortalitas, quam tenue mo- mentum inter omnia & nihil. 3 2 Martuj corpus theda extulit ſecuti Pedites equiteſque magno numero, Fa- ces prætulerunt ephæbi, crucem nemo, ꝗuia currus vchebat publicam. Denique hunc tumulum implet non * otum, querm Eatoa Mn imp en⸗ ð 472 Artis Oratariæa. Inter Theologes. fitus ingens diſpu- tandi argumemtum, Fidem Regi ſervavit, Spem vivis reliquit, Charitatem ab hæredibus abſtulit. Qoo migravit Sacramentum eſt. Hæc te volui Viator hic te metire & abi. EPITAPHIUM. aliud Ejuſdem. VIATO&R. effari audeo Cum vix mortalem fuiſſe cenſeam. Qui tot immortalia, dum vixit, fecit. Eſt tamen. Armandus Joannes Pleſſeus Cardin. Dux Richelius. Kanguine pietate, ingenio, prudentia, magnanimitate, fortuna magnus, Virtute maximus. Ex bono olim ſubdito Optimus Galliæ Princeps Non minus promptè obedire, quam fancte imperare didicit. — Quocunque Regis ſui arma vixit, terrorem, victoriam, famam en eumvexit: Sub hoc marmore quis quieſcat, vix wl. 1 100 1 e eltol er we cnlam i muchi munfe otl tipote neun nen npockuß Uckke U 1l Ae X Chottt Aehixfiletent coaniſeb leseube ſenn Nune Mtuslun el Uaalt launsben n kehu igr 1 Nlolgonmn, ntr Kein ulrn rllttne, id d N un guni⸗ mImn RK IIO. mmn ü uiii mi ne . ”” Hum. uns WM (r. Dn n Neid u u nnmn u mmerunme nitin e kiuen n t a ſn zm Fars II. Cap. VII. & Deef. III. 333 Ars prope toram pertr taahir Europam. Nemo Rex nec Ke gaum eui ſyi non incuſſit timorem; nee Thronus in que ſuum Regem . non Poſuifler, ni/ religioſæ menti magis juſtiria quain poteftas i impera viller, Aluſtre illin nomen Galliæ & hoſtibus fulmen fuit, ad cujus fulgorem etiam fſera poſterkas connivebit & cont remiſcet. A dies quibus vixit; Victoriis, ſi anni Triumphis numerentur. plura illum vixifle ſecula enim naſcitu- ri cenſebunr. Rerum ab eo geſtarum hiſtoria non ha- bet, niſi ſeipſa quod metuat: tor Prodigiorum, ferax, tot mirabi- Hium focunda diſficulter apud ventura tempore fidem . inveniet quæ felix tamen hoc ſeculum vidit. Æqui ſemper tenaciſſimus & ideo invingibilis Nec hoſtes aliud lucrum habent quam quod proſtrati ejus vicorias e gunt . auxerint, cd 3 4 Artis Oratorio. Y Cæſi famam & nomen dilatarint, felici ſimus, imo- omnibus ideo felicior, quia ſupra omnes prudentior. Qued dixit fecit ſemper. quam promiiit fidem nunquam fefellit Vidit & mirari debuit Orbis, Paucorum odio obnoxium à pluribus dili igi, ab omnibus æſtimarj. Si eximia illius virtus Ipſam interdum coëgerit loqui invi- diam nne derrahat = Veritas ſilentium indicert. nec ipfſa ſibi fidem dabit oblatrans maledicentia. Virti utis erat aſylum, artium bona- rum Mæcenas ſingularis. Inaudito Secculis miraculo effecit, ut innocentiſſimæ Bacis deliciæ inter horrida Bella & arma late cir- cumferentia tota Gallia luſe- rim, regna verint OUU Tandem cœlo matarus Laudabili vitz morte laudabili Co⸗ 6 ronidem impoſuir. Dam viveret ingentes poſiedit opes, un- Prudentia afflucbat incredibili & ideo Nun ugum an unn Firꝛ Ne ¹ üm cnrtelln 100 Den deu lens imitu li i ſ. essein l ch T N 8 mnisn⸗ Vtheemen hun Ian gau Een ri Nllhtn Eenun Wedhmms N1nnugtel ien . Nln kengte gu ſ inma Palen u . ( nit Mn H l dritmn, PArs II. Cap. VII. Qeeſt. HI. 3 awmn lun Nunquam ab iiſdem pofleſſus ucn a Vitæ metam intrepidus epcricbatur; werine quod 1 , n uſgutn R0OVS ſibi Ttiumphos novas parari üni cerneret Coronas ärketee Diem claufit ſieut vixit Funhfene, Magnus invictus gloxria plenus. 1 h Etneque illi deeſſet konoris aur tKmirricchul Ajici ſolarii. tormn Nodtunn Regis etiam lachrymis Aeſdera- ublei Deru 2 tus eft. Amr. . Tu Viator. Berti ldin Si fortaſſis ita diſfitus à Gallia Z Kua vixiſti, Ut lucentem harum veritarum f. er ler G mam ignerare potueris 4 . leun RM Adem vera promenhti adhibe, 1 & memineris . itiini turpe eſt mortuis aflentare ei,; qui à vivis quod ſperet in poſterum non habet. = Gallia denique quanta quanta eſt. nili ſibi æternam ab boc marmore ingraciudinem objici velit 1Matwne ñ Keus nurnbi nnim 1 A rundin Calculo ſuo confitmabit . ir Nehn Vale & manibus bee precare. 6 ane, Mirarc hac urna incluſum, quem ſer ir nane 1 cula gunquam ſati hiäabuntur. 4 a m . N ð . A. 4 anhi recolimus, eidemque ipfi gratnhla- 33'6 Artis Oratorig. le „ en Ee enn CAPUT vVIII guutt 2 1 . 4 i e De Orationt Natalitiz. All , Uplex Oratio Natalis eſic ſoler; ſielkua lusſchetin Una eſt qua gratulamur Parenti- bus fſelicem filii aut filiæ naralem. Alte- ta eſt, qua Natalem alicujus recuriu mur. De utraque breviter. QX½ STIO I. Queomodos conſtraitur Oratio in ques Frolem natam Parentibis gratielamur. Prima, præmitti ſolet aliquis difcur- fus; aut de parentum felicirate, qui fa- miliæ ſuæ fulcra aut decora in liberis accipiunt: aut de felici ſucceſſa Ami- corum, aut de conſuetudine genmtium, aut alia Hiſtoria ad tem accommodata. Præſertim tamen hi diſcurſus formari coren Cct,gin 4 Coelylen 1ntu =☛- un nius ne Snn hee Onm Tus IINX 4 ial lanof⸗ I Lerye gonc⸗ l hnree 4 (N. Nelcl ene N⸗ ſolent, ex occaſione aliqua interve- niente temporis, loci, perſonæ, vel alia- rum circumſtantiarum. Sezgundo, ex- plicentur caufſæ lætitiæ, propter quas 4 l I. 14 NIr urlcsguen t rAmurinn 1 un Een, A Nalg, parentes & amici gaudere debent, ut R Hüimüln quod hoc modo familiaæ fulciantur, Majorum gloria propagetur & optata nobis per poſteros numinis æternitas occupetur, &c. Tertio, Omnia & Akie. N nen renn Ar en Wahene icl Nne Kridruni T I . ritt Megliu rdh nrcutn ie Ang ileginu. rl. Ckeno infnm hi in Ein hagtitg ilns Eentmm tlin i⸗ e tumn Amiles u Ai iunin ialelln inn MoitnNNNN ninnen iaumn us o in n laii e lrch Ir ees Pars II. Cæp. V III. Buaſt. I. 357 auguria fiunt de Infantis felicitare; de valetüdine bona, de genera vitæ: & hic laudes tractari Majorum poſlunt; quos ſcilicet infans imitabitur, & à que- rum virrutfbus nunc lucem & nobilita- tem accipir. Quarw, fiunt appreeatio- nes, ut hæc ompia impleantur quæ ſpe ſunt concepta. Qurnto, ſi Patrinus Ora- tionem dicit, gratias agit Parentibus uod ſingulari ratianc ad hujus lætitiæ nlium Ie admiſerint: ſeque illis & In- fanti ad Obſeqnia offert. PRAXIS. . Semper ego riſu dignam exiſtimare vi lachrimandi eorum conſuetudinem. quibus ſuorum natales indictis plora- tienibus excipere mn freq uenti ainice- rum collegio nimiopere veligioſum fair N. N. Stolidi certe Mortales, aut ne mortales quidem, K rationes in hec opere & naturæ injuriam rite contem- plemaur: Velenim ſe nates deffere de- bebant, vel pleniſſimo invidiæ auſu velle ſoli vivere & ſecum univerſam hnmani generis OEconomiam cxſtin- guere. Nam ut, verum ſit, etaum quoridiano experiensiæ calculo, homi- nem fortunæ adverſarium & calami- tatum naſen numquid ita fuerunt in TeruN 258 Artis Oratorig. 4 terum naturam hofpites aur plumbei Lenſus, ut ad Virturem hominis creati neſciverint: Virtus vero cum fortuna litigare deber, A vera eſt, ut triumphet & inter adverſa debet clareſcere. Non frangunt hominem ſiniſtra, ſed fir- mant, ſicut Nebulæ Solem non fœ- dant ſed commendant: Ignaviæ igitur militare voluerunt illi & voluptatem in ſtipendium mereri, non vitam velut arenam ingredi, in qua fortia agere & pati generoſorum efſt hereditas. Sed ut at ſit, ſanioribus ſaltem voluiſiem ocu- lis hæ nationes hominis Vitam inſpe- XiKent; didiciſſent, utique filium per- ſonam patris, vocein patris, animum Patris, Ainnahcruin patris naſci, in fa- miliæ ornamentum, decus Amicorum, ſenectutis fulcrum, ærumnarum le- ninem, Reipubl. præſidium, Ecclcſiæ tutelam, Cœli incrementum. Quid ve- rO iſtorum tantam lachrymis materiam uiggerit. Meliori nos diſciplina imbuti, hodierna die & animis exultamus & nobis noſtriſquæ Parentibus gratula:- mur: cum ſtgulari Authoris naturz beneficio, nos votorum veſtrorum ter- minlim in ſenectute & ærumais in- choram, nos amici commune ſolatium, lnItris familia incrementum, Reſpubl. civem 4 ſekiltſle rr umit ( WuuCnnd A † . naNuorne ſom Sniarctena⸗ u KToonnn u umllu n. V Aei Herun Cuen l elalcotend cabrin ühongrs as Nyocznn d H esjrogte Clartun aworerkenunchinn 6 Krndum Nain 4 Kherntun⸗ ſellanonn b (emehi aene ſuen Cnen Nungfllgin Eihit Kie Uen hon . irnehrtint Nnm. iru A nprn nderi mun et ugu fmiml WöHimnnunar. boruu ſin i⸗ onn u Anu Enlihyrstu niis ungl u Mrnis lri Urkaß un crun eham nr 4 uld (00 diammm. . 7 Paxrs. I. Cap. PIII. Quaſt. I. 59 civem & præſidium, gleria & immorta- litas clientem in hoc recens nato filio attigerimus. Præſagit augur animus omnia ſumma de parvulo, nec infirma ſpes dicete jubet, fortunatiſſimam pro- lem, à Majorum ſuorum veſtraque in- primis, uà dignitate, quò motum can- dore, quâà virtutum frequentia, quâ no- minis & honorum ſublimitate, neuti- quam diſceſſuram. Urent eum arcanæ quæ in Majorum cineribus latent faces, quæ etiam tunc cum cogitantur, quaſi manu admoverentur, inflammant. Vo- cahit in ſui honoris veſtigium Domi- nus N.vocabir, &c. (Hic laudentur Ma- jores) vocabunt alli; & quem generis nacti ſunt, virtutis etiam avitæ hæredem volent nancifci. Quemadmodum enim non omnis Arbor cydoniis malis rubet, nec quilibet fons Nilum fundit: Ita non exiguum eſt fortunæ ad Virtu- tes prælidium illuſtri veniſſe origi- Eſt præterea quædam ad honeſtæ vi- tæ proſegutionem in venis nobilibus lex „ quæ magnos Spiritus ſuppeditat, ſemperqne velut igniculis urit; & tam- quam admotis calcaribus excitat, nec de- generem elle ſinit. Sic hunc parvulum b- lim Tpemiſtoclem non unus Miltiades in parmen æmulos 360 Arti Oratorin. Zmülos aulus animabit. Interim crefce beate Infans , Deo regente & ducente, tenero & ſolidare cernuſeulo, & crace 1) in virum fortem fortium ſanguis, hauri Cnn4 ex inſtitatione te digna obiles Spiritus, æmIIOs indue Majoribus mores, Avo⸗= rum Parchtumque imago virtutes re- præſenmtet, meritis in Deum, in Patriam, in tuos auéctus & dives ad ſublimes con- ſcende & dignitates. Denique non nifi feſſus annis & meritis commune mona- litatis trieutum perſolve. Dixi. Quod ſi aliquis brevius dicere voler omillo diſcurſu longmri, dicat tantum, gaudendum eſſe, quod Proles ſpei bonæ & ſanguinis nata fit; enumeretq ue orna- menta, quæ à Parentibus & Majoribus recens Natus aceipit: Denique apprece- tur Infanti fauſta omnia & longam l- lutem. — QCUXÆ£STIGOII. Aaemodo conſtruisur Oratio, in qat reſpondetur à Parentibis Gratutations Nataitia? Primè, lelet etriam adhiberi aliquiz diſcurſus per modum accefſus. Secundè, Gratiæ aguntur pro adfectu & appre- catienibus, Optaturque ut za eve- nlant. mm Uen abel ndent Pars II. Cap. VII. Qaaſt. II. 261 inmncbe Imimnan mMint. Tertio, Merita & laudes modiceæ eurtli extenuantur. arto, peritur Continua- lAee t1 bencvolentiæ inchoateę. Qrinzo, anmnhent Gratiæ aguntutr illi qui Patrem Pueri õ egit in Baptiſmo; optaturque ut puer Maiungs , matureſcat ad ejus & reliquorum hoſ- ng pitum obſequia. è NüdAirl. PDRAXIS. Im Diem Si quemadmodum in magnis domi- Reſp. ad mime. bus veſtibula ulreriorem ornatum pro- Natal. ari mittunt, ita natalis dies cæterorum die- Grat. rum velut janua, reliquæ æratis certiſſi- mum foret augurium, fortunatiſſi- ikinſei mam Prolem ex DEI munere recens uhmmmue natam arbitrarer, ultroque parens vir- nieiis turis, ac Ocli fillum venerarer. Sed hi Itiges ab Occν diem commentare jubemur, . s ab ortu inter meriditem & veſ- Pperam ſpe metuque fuctuare, ne tem- peſtaz exrſpectationens eripiat, dedeco- rant enimſut Lyrieus canit) bene nata 4IIIO D culpe, & ufitato Græcorum circum- fertur proverbio, etiam : Heroum filios ia,0ℳ 32 plerumque nox as narſci Utinam votis N. atunig Grlin N. veſtris ſubſcribant fata & deſideriis, dQducatq; & animet in Majoruen veſtigia cumalni nobilis Genius, fiatqne non quidquid eln h calcaverit roſa, ſed quid egerit Reip. igin enb iend Cloppen, Artmnm ncceln . Juie t Reip. ette glorig Parentum lætitia, anficorum ge zlin Q◻ ſola- NN. . 262 Arta Oratorig. ſolatium, familiæ ornamentum. Sed veſtrum comprimis N. N. in obſeqni- um adoleſcat, nobilemque hujus dici benevolentiam, quem ſecundo natalem lætitiæ feciſtis, multis maturiſque offi- ciis compenſet. Quam quidem felicita- tem quia infans non agnoſcit. Ego vi- caria gratitudine immortales gratias ha- beo, meque ſimul meoſque æterno fa- vori Veſtro N. N. conſecratos eſſe, uni- ce exopto! Dixi. SM De alia natali, quam in recurſu anni recolimus, non eſt quos dicamus, co quod hæc Oratio proprie ad Gratulato- lam ſpectet, in eaque nihil fiat, niſi quod gaudii Cauſſæ coacerventur, ex laude ejus, cujus natalis dies eſt. Deni- que diuturnæ incolumitatis & proſperi- tatis apprecatio additur. Sed de his pau- 18 poſt. SEN T E N T I £ Huic Materiæ ſervientes. Corona Senum, Filij eorum. Prov. 17. v. 65. ij flores liberi ſunt, quos qtui- dem carnalium pratorum Divinus celli- git Agricoia. Clem. Alexandrinus. Latitia patris, flius ſapiens. Me- nander. Nihil znill ,en peNi N. pe A kik u uenuatk/ Puntiht, n 1 e pblelen ſertt Anten Hun Arei i mnhen Ar. Auan vni eeni Aſe Clrnenns. ye Mimne iſen iAle lhtusluin MWaſlat cu 140 nufti Annu bn len. laßand idn ln lilim un ie ahehii zmimin⸗ Pinde lmbſiͤa ne ſe en ſein rnmit r Nnm eantn. 1 un) N1 Ne uknn e⸗ Ruixgs hl t An lahni Uin I umihlil NK. RKl a . Ne mmmit ul n ige nete X Ctlanuctle u 6 gemunun Natgiitn ot Alrin negiilin,1 (ulle wuenen,4 suiiot er E gtmian ilhe,⸗ dan Ekin IINII lven⸗ lnns , Zin . klann 4 , ! Pars II. Cap. VIII. QyA. II. 36 Nihil eſt tam honorificizm bueris, guatgs bono & honeſto paurente Ae natam. Eu-= rip. Rapitur ad ſimilitudinem ſuerum ex⸗ cellens, quazgue zatura. Nazar. Fortes creantur ſortibzs & bonis, eſt in juventis, eſt in zquts pakrnum virtiss, nat imnbhellen, ſeroces krogenerant Agisilæ coluenbzæm. Horat. Aurei Patres ſape tlios religuerunt plumbeos. Arat. Acetam vini filixzs. Caſaubonus. Ex ovo Abo ſape nigri pulli trodeunt. Garnerus. Eſpinis Roſæ prodeunt. Ammianus. Filij ſunt dulcedo amarißima & fet saelle circumlitum. Petrarcha. Habes ſilios: habes & uande vivus As- leas & mortuus agneſcaris, pabes in gzaibus vi vas, & in quibus ſæss moriaris. Idem. ð dulce ſolatium Patri ſi⸗ lins, ſed ſollicitum & grave. Idem. Magnum depoſitum habent parentes lios ſaos. Chryſoſtom. Boni vini & boni viri origo non eſt in- quirenda. Et verbo & facto zarvi, ſit regula natis., Optima ſitque omni tempore norma Pater. Væinus. Q2 KRei Ben. Salomõ Eilii di- Verſ. nuncup. 304— Min Oratorisa. Qui non retéte inttitunnt stque edu- ant nt liberos, non ſolim liberis ſed & Reipubl. faziunt inuriam. Cicero. Nemo glorietur quod magnæ urhis ſit, ſed quod ſit dignus magna & illuſtri Patria. Ariſt. Liberis nihil eſt carius Peman gene- ri. Eivius. Jam non admiror ſi omnias nos a pri- ma pueritia mala ſequuntur, inter exe- crationes parentum exerevini Itnec Epift. 11. Contemptum Tibi omnium opto,quo- ripz tibi parentes cobiam optäverunt. Idem. E XE MPL A Et Alia Sapellex. In Sacris literis vocatus filius Ben. id eſt, ut ait Bineda. Domus ſeu palati- um Parentum. Salomon à matre vocabatur filius vo- torum. Proverb. In jure flius vocatur perſona patris vox patris, corpus Patris. Alii vocant Flium animum batra. Nazxarius vocat imaginen, ſeu ſ⸗, ma- lacrum pat ris, In lahancg Conſt. Mar- cello. Votum — 1,1I0 Vän lecibunen, an emne⸗ “ M n nl eln4 4 , Einetm Samuma gi 1 Hentogmum r Arendon turnetimte er blrane le Snl l mt Cn nu cbiellan inol Gens ,ufllne⸗ Haug, aulſmkr Mumes ſauabant hnle Cunn riſähnmt, Wler utnit⸗ 9 * lon hin lulinnzenele vin lin 9, Angi Dtm, en nn 14 ig en , un iin , ein (len, ne rl,6 , nu 6 eri ua u. — 4 nnn,mairt 14 ſumm, Urrtn. umanimn en In mumm tnr ciun nn 114 , Gn Zwumis M leloun ubehinſen Getel chu n . umt. „ „ . UNrg Pars II. Cap. VIII. Quaſt. II. 36 5 Votum erat Carthaginenſium, quo precabantur, ut Romani aut improbi aut maleſani imſcerentur. Helias cum eſſet naſciturus, Pater ejus vidit illum ab Angelis niveis ſalu- tati, & igne tamquam faſciis involvi & gamma ignis tamquam cibo nutriti: Hieroſolymam ergo prafectus nun- ciavit Sacerdotibus viſum, & dictum ei fuit ne timeret, naſciturum flium qui in luce halitabit, igneque & gladio win- dicabiz Hrael. Doroth. Ep. TVI. in Sy- nopſi. Cum Eſter nata eſſet, Philomelu in cubiculum involavit, in cuniſque ſe⸗ dens ſuaviſſime ahquandiu cecinit. Sa- lianus, Apud Yones ſtatuæ erant, quæ præte- reuntes ſalutabant dicendo : Salve reiponde. Cum naſcimur nos majores noſtri ſalutant, ſed ut reſpondeamus volunt, virtuti eorum, non ore ſed me- re, Aphian. I. 8. Locus Sepulturæ Orphei producit Luſcinias excellentes cantu ſuper om- nes alias. Sic ubi naſcaris intereſt. Cau- In Emigildis Regina Scotiæ cunis apparuit annulns miræ pulchritudinis & magnitudinis, cum inſcriptione: QQ◻—2 Mater quent. Carthagi- nenſ. vo- tum He- lias. Eſter. Statuæ lo- pukuræ. 36 Artis Oratorig. Mas ter Regiem, filis Regim, Regina Re- gsm. Annal. Angl. Zoroaſte⸗ ridéne natus eft, in præſa- gium magnæ indoiis. Juſtinr. vyenerem etiam ridentem natam fa- bulantur Poetæ. Curits Deztatus natus eſt cum den- tibus & inde nomen traxit. Eivans. Fabins Amnbunuftas dictus erat, quod ipſi adhuc adoleſcenti fulmen narcs ambuſſiſiet Dictus eſt etiam pullus Zo- vu, quaſi dilectus ab eodem. Whaeers nass L. 14. Hercales tenet adhue & lactens an- ues manu eliſu, fic ſjſam infantuius in- S olem futuri roboris d dedit. Wat. D ées. Pisto sum poſitus eſſtt in n yrtero eXxanlen apum ori ejus inſedit. lu orees eſichori Poetzæ infantis dici- tur Lafeimia conſediſie. Alianas. Eædem in Pindars dormientis ore melliſicatur, Præſagium f. fuit melliflui . Trmonis. plin. A 1.. JSem amis. Semiramiz infans expoſi‚ua diu educa- ta eſt ab avibus alli dieune nutriram eſſe à Columba, cujus etiam nomen haben ex Syriaca. Diod. Six l. 8&. Cajus In Caji Mari pueri ſinu repertæ ſunr Marius. fitten Afuila, quod erat ſignum ſep- ies es cunn miche n Cotue⸗ 9,. . 6 ee 4. cver4 l A n munuen im e s e Nr ateilu⸗ defigi Iuls 4 Rabele chhut Adti l ſtpente U Ga ilint un, diis ii ſrl 1 egetr Pentakun ing Hema. llizw Muud Cmmimmiammer Gtümlars ) AMsniz len , Omnis une 6e külmen Narr l Cun Alrat, (lle ſine Auin Dinm in Tolnnt. Me, Ni ci 4 inieſunn Eun Oden ilin nnt “ Pars II. Cup. VIII. Auaſt. I. 367 n Mn, cies cum Confſulem futurum Sabelli- Un . cus lib. 9. . . mik,une, Aurelianum infantem ortum humili k genere Aquila ex cunis rapuit, & in rn n,. propinquam aulam depoſuit. ldem. Hironem Syrsckſanum expoſitum Hieron, Wi apes in Sylvis alverunt: fuit is poſtea Aure, Mrnc u Rea Sicitia. Juſtinus hb. 9. Servis fuint Serwin; Iullius vilus eſt dormiens . m nang habecrie caput ardensfanma ciren tecn- Kdn e pora ſerpente. Dienyj. Halscar. eblaka Munt Sozrates inſtitutihnus Pistonem pue- Socrar. xum, viſus eſt fib! Cygnum videre e de Plato- A Hst. LEremio ſuo zgredientem, qui cantu or- hé. eimn Mms bem terrarum impleret. Fulgoſ. lib. I. & riiti H Laerins. Phlipp. Pfhilippus Macedo viſus eſt fibi per d bn ſomnium imprimere Sigillum, in quo and. erat forma Leonis. Natus eſt ei deinde Alexander Leoni par magvanizitate. iher umi iri Am. Fulgof. . Ohme. zun inil Olympias Mater Alexandri putabat . uim kun ſe fulmen gerere utero Sabell. kb. 9. Aquilæ, 4 Cum Alexander naſceretur duæ A- Pů vlalnu, quilæ ſuper palatium ſedebant & unz inungl ad Orientem, altera ad Occidentern a- voolavit. Plutarc. ctawii Caſaris Auguſti mater ſom- Matez mniavit ſua viscera in ſublime ferri & in Octavi, 1 te 4 ⸗ ◻4 vepe⸗ tetum Olbem diffundi: Item ſe Solem Cicero de Octavio. Kuſtica. Aſtyages Avus Cyri. 368 Artis Oratorig, peperiſſe, unde cum natus eſſet Ocavius ſummum illi Imperium prædixit, Alex. ab Alex. l. 3. Cicero ſomniavit qued Jupiter aurea catena Octavium Cœlo dimitteret ad pPortam Capitolii & poſtea flagellum illi daret, & revera trium viratus illius ſnt flagellum inſolentis nobilitatis. Ruſtica quadan in Britannia ſom- niavit ex utero ſuo egreſſam Lunam, quæ totam illuſtraret Britanniam, ge- nuit deinde puellam, quæ peperit Ale- funimmn Regem Britannorum, Fulgoſ. lib. . Hecuba viſa eſt ſibi per quietem fa- cem enirti, natus eſt ergo Parss, qui Tro- jæ exitiatis fax fuit Sabell. Akyages ſomniavit ex ſe vitem ena- tam quæ magnam terrarum pattem in- umbraret: Nata ei poſtea filia quæ ma- ter fuit Cyri, Potentiſſimi Perſaruz Me- dorumque Regis. Idem. Agaeriſta Nantippi Uxor viſa eſt in ſomnis Leonem parere & peperit Peri- clem. Plutarc. Zufpus Patricius Romanis ſomniavit ex ſe egreſſam purpuram, genuit ergo filiam Zuſtinam, quæ in uxorem à Va- lentiniano Imperatore eſt accepta. Ful- gaſ. MOS zellt (07 2NII Wi el Poriüanii 5etin elint an Cfen n Miumn i DNarmiinn, nts wn iulen anprtan. lkim erumfi (Peumſoere Ppimt Nert ii⸗ clammi ain wrrhem nlnt Peum mlens Met Minnng umlcn lchan Ulen N ſuilib A din Nn Srentd An alerll Nuun lldis ni len Slmntnish Uuner, nlri Krtinn ie . Mußnl a Unr ann ſo a e iunt Pars II. Cap. VIII QuAt. I. 369 uzce g MOS ANTIQUORUM. Nelii CIRCA Infans in nen ſin n NBatalitia. Terram rnn Mors fuit antiquis ut infantes ſtatim poſ. n Kunl mn Terram deponerent: Terram enim led Deam Opem eſſe; ejus igitur implora- bant auxilium ur pia alimenta ſubmi- he niſtraret infanti, Sedentes autem pa- irin en rentes vora concipiebant & terram de Ahmmg “ indaſtria tangebant. Marcobias. n eNi Solcebant etiam puerum natum ſuper Fumms, H. Clypeum locare: unde Claudianus de Hlonorio; Reptaſti ſcuta puer. Aen. Lacedæmonii etiam in Clypeos ex- deeAe poncbant infantes. forte ut eundem locum naſcens puer haberet, quam aenimn. moriturus; nam iidem & ſuper clypeos enumn N. ſepeliebant: Ideo Matres Lacana filiis gühinee ſuis itutis ad bellum Clypeos porrige- ß Menh dant dicendo: Aut cum hoc, aut in hot ahh Jupple, tedi. Berodotus. 2 rß lrii Infans ortus die quinto circa adem Infanli- . lyfef ferebatur urriculo, &tunc ei mirteban- B taur munera, præferrim autem Polyzgi: Pus 1o- GEWòw datrationem Lyſiar, qutia infans Veluti lypus of- GDenmet NAr. Has, 4 Lacænæ Mattres. mien Polypus eſt, talis enim cvadit quales ii . Wreun fſunt, cum gquibus eſt afſiuo, (Cur S CS —cui 0 kæaces. Apud Ko- Manos Fe- Ka dicta Genethlia. v ulcan, Genita Mana, Parcæ, 370 dAiris Orazor'ia. = cui ſe applicas colorem indnit, Theatt. vit. human. Thraces infantem eircumſedebant cum propinquis & lachrymabantur, narrabatque ci omnia, quæ efat paſ- Khrus. mertuum vero cum læricia fepe- Mebant. narrantes fibi, qaæ mala evaſif- ſer, Herodotus Ronani ſngülis annis zecolebant diem natalem; unde Fefſta dicta Ge- nethlia, & carmen quod tunc decanta- 1046 tcandl Ain et Kelcs her⸗ dogn enign Hyllmtnl. oullln 4 er cisdlt int Arnr Clch utlseelehi la. Diriigutnt . ſcgekuntun conl⸗ batur dictum eſt Geneshliacztz. Hune . buniK diera feliciſſimum habcant, dona ſibi ivicem mirtebant: fangiine eodem die abſtinebant, ne eum diem, quem iph acecp'Gent, aliis demerent. Munus Roſinus lib. 2. Anticj. Vukano non arriierume patentes ſa- lebant enim puczis arridere) idco nec Zupiter illum eit Menſa dignatus, nez cubili. Parro. Ad Genitam Mananz luſcipiebatur votum, ne quis Domi naſceretur pro- bus, & credebatur enm nequiſimum R fere, cui hæc naſcenti adftitifler. Roſin. Ied enucle: in Aaſt, Plut. Rom. Pox- wornias. Farca colebantur inter Natales xe ſmnum viiæ ciro abrumperent, & Wn ca⸗ (41 etiam anniwerſaxio Gonio lchant. arudh emusletum (ſe adteumum (Uulleidenonmnn Olracriicinns Aundl g Nn . lim E oluntnn i iirtllri Duteit mius, e E en daid e mi Een ett I ſcoct n. äͤrt G. De Uhaab * 1i Keme. r en S In har bur igun an N un Ai Aedhaen M rn yr iin 1 , Fien ſtas b. 6 tült o N lamlin 9 Don Cen N Unn cimd Tentian Ei i H — Pars II. Cap. IX Siusaſt. l. 57T1 ut candidi & aurei velleris horas „ hoc ekt, felices nefent. Di CKtæ ſimt à parcen- do quia nemint parcunt. Prachmanes edito infante Kacicbant conſilium & ex membris judi cabant Brachma- nel, cujus eſſemt indolie, & fi ea placebat „ dabatur diſciplinis informandis, ſin minus occidebatur. Alex. ab Alexan- Aro. l. 2. Pueri, quamprimum cum ! ladetrans- ferehantur; conſecrabantur Deabus, E- du, Potinæ, & Euba, Scilkcet edemdli, bi- bendi, dermiendi. Pærro. CAPUT IX. De Orationibu; Salut atorsi 75 & . Paleuidt Zoritis. NSalar 2toriis Orationibus Se Keare ſolemus lætum nobis & gratum ac- cidiſſe adventum alicujus, precamurq; ſimul eidem omnis faulta & obiequi aoſtra derdicamus. QASTIO I. omodo conſtruitur Oratio Salats. corsa Edua, Potina. Cuba, Deæ, Saluta⸗ toria Ora- tiones. Primo ; Gratulande adventum vel incolumitatem alicui, redditur cauſſa lkarkix & ſalutationis: quæ optima erit 4 er ſi deſu⸗ Salutato- 1in. 3 72a Artis Oratoriæ. . ſi delumetur ex re & occaſione præſen- ti, ſive cx circumſtantia loci, temporis, perſonæ tam ejus quæ ſalutatur quam illius quæ ſakuta. Sezunde, laudatur is qui ſalutatur à familia, virtutibus, me- rzis, adfectu, &c. Tertiè, omnia fas- Ra cidem impoſterum apprecamur, de-= dicamus officia noſtra, animos, ſtudia, obſequia. Quartèò, Petimus vel mutuam bencvolentiam, vel gratiam vel prote- Gtionem quiſque pro conditione ſuæ perſonæ. PRAXKIS. Et incolumem Te illuſtr. Domine & præſentem intueri, ingens mihi gau- dierum materia : Nam & votis meis Cœlum ſubſcripfiſſe videe & benevo- lentiam in me tuam ſupra vora adſcen- diſle adyerto. Vehementius mirarer certe, in tanta animi tui profuſione, niſi ſcixem ceam Vobis Magni Viri à virtu- Ae impoſitam neceſlitatem ut prodeſſe debeatis. Et ſicut ſidera Iucem ha- benr ut illuſtrent, ira vos amorem & gratimm ir commiinicetis. Scd & ino- pem ſe hic Eloquentia mea in tuo Me- enatis mei favore cxplicando fateri debet: & quia animorum negotium eſt, adiectibus cedit , ut MMi ſcilicer 4 perene lziic, 5 Orlallattob Felitthüftuli ſnimolun imergene I zin & colit Nerumn ginlii ibdet, nennen unecugin, 0s Maſ ds imu LLNA d ſime Nieng Uinguerchfui, lu uſſten & mineglcdlͤ (enrutenedas ckiinetlte i uuncreti enl Mhi dn (Afuluiln Pogtemn Ei ihliend unguihn Grllevinine nng n De . nnin le n n luln WKW N. s, Onniis Sð/ drn l leim HKR Afiste e n aligeg . II n EK u Dorie nen untiif Mn wües l npd a. uliugalt⸗ Ceneris nlutl nnigtd S inknt ,1, Nueh nmi mnune nNe . leuuh fate chlins ammmne ae 4 n leren Lful Par: II. Cap. X. Quaß. 1 373 perennem gratitudinem æternâ obſe- quiorum periphraſi æternum pero- rent. AL IA PRAXIS. Laritin eſt, & pronior in Te adfe- Kus Pe orilluttris Domine qui nos ad Te expedivit & ſtudioſæ juventutis univer- ſx animorun de tuo adventu juſſit eſſe imerpretes. Circumſpice frontes om- niuDm & colliges neminem efle cujus Salutatoria qua III. uæ piam erſona pro ſtem- mate Lu- plenum gaudiis pectus, in vultum non nam ha- time cupiat, neminem qui ad jucun- dos Maji dies amœnam ſibi de avita tua LUNA affulfiſſe lucem non af firmet. Diogenis, quod meminimhus tur olim, quercla fuit, cum illum publicum dam. orbis hoipiten & rc & nomine Mag- num incola dolii ſuſciperet, ex Principis adventu tenebras ſibi ſuůboriri & clario- ris diei interire amœnitatem : Contra- rium experimur hodie: tantam fſcilicet lucem nobis cum læriti infundi ur de- tot Heroës numero, quot viros t0t pe- Q7 Equo cxuhdet, neminem qui non quam op- bpens Colle- gium lu- ſtratura excipieba- quon- jacto vultu, ipſa prope debeat connivere Eloquentia : Enim vero ſi vel generis tui inipicimus claritatem, bonam fi- dem, quis fulgor! quot homines video, e Senatores ; ut recte domus veſtra 374 Artis Oraterisg. . Eqno conferri poſſit Trojsnoe, de qda ſemper amplisſimi Duces, nen in Orbis excidium, ſed in Patriæ ſalutem & Or- namentum prodierunt Fatiger enume- ando. ſi incipiam & citius deficiaft: quatni finiam: Veſtra hæe laus à multis viget annis; vos domi Habere exempla quæ ſequamini non aliena tueri, & no- bilem honorum textum femel cepiſſe ; Hunquam interrupife Itaque cum for- tunam nonnemo gloriabundus in Do- eno ſua dixit conſedide: in veſtra ege aunon verius virtutem dixetim habira- re; alibi hoſpitem eſſe, apud vos inco- Fam niſi forte & ideo inſigne gentis lu- mum geritis, quod ſicut hæc deſicere quidem debet ſed eommoda viciſſitu- dine aliam ſui vice ſemper fubſtituit: ita ia veſtéæ proſapiæ curſu cedere qui- dem debetis allis, quod naturæ decre- tum urgeat, alii tamen in locum ſucce- dunt, perinde quaſi alter alteti lampada traditis & deſinendo ſemper incipitis. Sat clarum in te documentum vide- mus Perilluſtris Domine; qui Relligie- ais amore & Sapientiæ ſtudio & belii gloria Majores tuios producis & veliit vivum ac celebre trophæum Orbi le- queris Gradere tanquam heres eorums virtute & houore in Eccleſia, Patriæ: Fami- — cozpernih zvlk onfa Cimmn. Han Sm nßt u cleenm Neherſum 1 dedun A leutitmm ob naimi gle nre 6 entet mon uanren hite, eumnnin ſellu cibonn ch t . 11 et Nobdh Nadin n ntini der Edgketh Unman, ; Unm Arilti⸗ tmitir innhnln fiien l chtir fun lung Mgihe de . Diſenz . P ibee, Uonin e Errlimnti tut im aut gai eke⸗ R Lis nlthrer, Nlnti⸗ ttum bent A mh nremtr. Keihtnnuh alei it trrn Cunn br neh nd i kuamt 0 ſ 1 ber elcct 4 cno lan . lene 1 at ar . 6l Nor t⸗ aiMüſu de zrentr hund 1 lnſe i en Gtin W —*R ⸗ 12 4 19 n n „ Parz II. Cap. IX. Q⸗st. II. 175 Familiæ ofnatnentum diutishme: hog vovemũs, optamus: Diwxi. QhSς n 1 0ι 1II. uomodo cenſtruitur Oratio nibhen. Jorin ad Salut atoriam. Refſponſurus Primo Gratum ſdi ef ſe adfectum Salutantis & ſe viciſfim lætafitum ob valetudinem ejus tum ob Animi id ſe propenſionem dicat. Sezun- do. Extenuet modefke laudes ſuas & ſa⸗ Refſpoaſo⸗ riæ ad Præced- FHutantem latdet. Tertio, Apprecetur cè vmnia faufſta & ſua ſtudia cum obſe⸗ quiis offerat, oretqae ut Pofev eret in adectu erga ſe. PRAXI S. Ad Plurimas Salut ante; Recon, oris. Placet Nobilifimi Domini igneus 5n peck Sribus adfeckus. Optime in me- am iniriati benevolentiamn on verba dedictis, ſed'tela. Tela quæ animum in= Kammmant, Cor adurunt, totum inva⸗ dunt, nihil niſi vos, niſi veſtri Amo- tem in jiciunt. berenner hici nis in a⸗ nimorum veſtrorum Templis, & ve- Praxig, Lo ſtri pectoris in me benevolentia, melio? quam Clelia Veſtalis hanc flammam æ= tarms exxvbiis cuſtodiart. Mehiofe n018 quamm Ptaxis 2. 375⁶6 Artis Oratorik. uam Achillen Mater incendio per- tundimus, ut immortallate imbnamur Uli inviolabili Syge lotus, plantarum tamen imsro vidus Putt, & glam totum corpore natus aternitätem babuitigreſ- ſa corrupit, ne totius fortaßſis hominem adhuc inter hemines, excederet, & no- Era felicitati majas Peſervaretur bené- Reium, qui amoris mutu: Ramma irriga- mur & invol vimur. Amor autem, non vili fomite ſucceênſus, ſtatem habet ſemper, hyemem neſcit; ſemper i incepit meridiem, nunquamtinclinat in reſne⸗ rum. ſemper ortus dedidicit occafum. Asbeſti erimus ſi credo & quæ lapidis glori eſt, cordium noſtrorum fiet, ſemel accendi, Ri mier ardere. PRAXNIS ALTERA. Concordem ſingulorum adfectum, uem veluti omnium lingua Orator libera aliſſime explicuit, gratiſſime ſuſci- pio, & quia Animus non niſi animo digee æſtimatur meum rependo. Quot Verba audivi, tot Amoris monumenta accepie quem in ea ingeniorum ac na- tionum diverſitate reperire, erga mo immeritum & volentem adhuc mere- Ià vehementiſſime gaudio. Pracox gratitudigi veſtræ paturx eite e zmell n. ſeniznein nnen 1uts aiz⸗ n. uliini h grnn ef talek A wle ecell ippe 4 llSnet Well uiamnd ndten m, NMhokinken conitebiin t n pedtaie eyennttioen han mrntongein lores NX ſecan rr nunschls ((rd,M, G (Wndar kt Aeme iet Mrn, Uectenp un Di. NAN il unte en ln nbu Nreni ünut e 60 E oni ini⸗ Eünkim e Memidwelkn ArngNnn enn, en Nnlin Gnlmn Ndun . 4 le , unn. bghintn n autfe⸗ Gtln Atenutr in. mifmnnte n M nn e inen ba⸗ IE Aen hun el Kga n Bnltpnnte /n, E, ITNA. Ctwhn N win ülni Leum H Awois nNuN angenamni/ Epent, n Vr un⸗ 6 r Ni 4 l AH Pars II. Cap. IX. Quagſt. II. 377 fieri ante munera, & ut gratiſſimi ſitis, gratis beneficia præcurrete : Niſi forte quod in magnis ſolet elle ſatis apud vos magnæ mehtis Poflellores voluifle fa- cære, feciſſe ſir. Si tamen in tam caſto Amore peccari poreſt „nimium ego in laudes meas vos exundaviſle, accuſo: quas in me hAud reperizi ut ego diſſimu- lem „ rubor iagenuus cordis interpres, confitebitur. Sed qualis eſſe deberem non quis ſim edociiſtis : Et Amer veſter, ut Me venuſtiorem haberet, fecit, Nihn tamen non placet in amore, ſapiumt er- rores & peccata prope virtutes fiunt. Agite mutues colligemus amores, non Gordio Nodo „ quem Macedo qui pinm diffindat, ſed Akamante saterno, quem nee Morti, nec tempori violandum re- Enquamus Diæxi. QUASTIO II. Quomodo conſtruitur Oratio Vsledi- Soria. In tr us præſertim occaſionibus u- timur valedictoria Oratione. Primè, Gaando Amici Amicis per ſe vel per a- lios valedicunt. Sezunds, Quando filii Parentibus valefaciunt, diſceſſuri vel in exteras Nanones,vel ad Bellum; vel ad Aulam, Valedicto⸗ riæ. Praxis Valedict, 2778 Artis Oratorie. Aulam. Tertib. Quando famuli à Doe- minis abeunt. teddatur cauſſia, quare invitus enuga⸗ tur. Secundb, Exponatur necefitas diſ- cedendi, & cauiſæ dentur, quæ candem urgeant. Zezrtie, Gratiæ habeantur pro beneficiis, & corum laus inſtituatur. ſui Memoria, (Filins autem petat pa- ternam bencdictionem) Qpints Offte- rat ſe cum obſequlis ſuis, quod memor velit manere beneficiorum , gratuſque ſalvum & incolumem rurſus redire h- CNI vivere pro iiſdem, Denique precetur ut ceat. P K AXIS. Vale dictoria ad Amizum. eſſe debeo. Non meæ poteſtatis nega⸗ tium eſt, ſed eorum, quibus in me for- tuna & nondum matura ætas arbitri- um conceſſit & Imperium; u relicta pauliſper Parria alicnas per terras Uiſ- Es colligam veſtigia Durum fateor eſt, à Patria abire: ducius ab co avelli amico 2 In ejuſmodi itaque Oratiuncula fa- bricanda, hæc puncta exprimi debent. Primo, Dolor de abiru ſuo cxplicetur & “ I Hui scolhecki 4 günh Nirhc l irrleuut, le nelan, Spteeanthlocke e le mititube vreinhkelenmn, s wr lennniſen pltemr, Aluinte Duartèͤ, Venia abeundi poſtuletur æ& e le, 0 ali il , Tunscto Mein cem, ulelr meſn avn ningrinol eteuss nfeni inul, onfumm Gidilitimnen. Mhoncens Ninn, oomenthon Ignoſces Amicorum optime, ſi cru.· delior in utriuſque noſtrüm amicitiam mnid Eedtens nmt. Nenzgt, klcnorm 6 eticti leeling enk ſetciden Ate eimhen nn un, Meltin ke ake nann 1 ügini mnigahleni umnachr mruueltuc. ia a Cruelerrnn Dmn haulnur. tend llin 2 . Unti ulnem amn gilſt Dvſe tlel in uis r S umn ginn, enſtin aan Par; II. Cap. IX. Qaaſt. l. 375 cujus conſpectu frui & colloquiis, nih; ferre in vita duleius fuit. Sed parendum Grimnit., M Majoribus eſt, qui Fatorum nobis tabu- las rælegunt ,Eris mihi Amicus etiam in abſentia præſens, & cum oculis Te non potero, animo circumferam, in quo altius Te mihi tua beneficiorum argu- menta impreſſerunt, quam ut tempore pofhis aut reminiſcentis anitni infidiis obliterari. Alia in terra vitam, alio ſub Sole, ſed non alius: ſemper Idem, ſem- per Tuus ero hoc in votis laturus per- petuo, ut ſicut nunc ſalvos & triſtes ſe- parari contingit: ita poſtliminio incolu- mes & hilares conveniſſe eveniat, QUXSTIO VIL. Auomodo conſtruiur Oratie Reſzan- bria ad Valedilctortam. Reſpondens Primo, Explicat caufſas doloxis concepti propter aditum, ſita- 4 men id Valedicentis perſona & dignitas patiatur. Secunde Apprecctur felig iter & felicia omnia, & ſi c aliquo mo- nendus eriz diſeeflurus moneat. Tertio. Polliceatur ſe ejas memorem fore, pe- tatque vel imperet mutuam ſuimemo- riam, præſertim autem ut communi- catione litterarum ſubiude ſibi loqua- tur. PRA- . Reſpon- ſorizæ ad Præced. Praxis Reſponſ. mäare currunt, & levem Ulorum damna- 380 Artis Oratoriæ, zul 017 P R AXIS. = 81VIS Reſponſoria ad Praced. ð Mn Amicum in oculis ferrxe non Hol 4 Ile b grande pecteris Amici vulnus eſt; & (Famchb. dimidio animæ ſuæ privari, qnidni do- na gleti loris ingens materies? Abis a me inter “ hnaiß Amicos optime, & quomodo animum zn Niut. triſtitia non vulneres? Itamen felix , iun ſiquidem hæc Majorum tuorum volun- quid anvOoin ude: len, He tas, cui refragari velle, læſi Numinis fo- E ret piaculum. Eat Tecum fortund & uiminthn virtus tua individuo paſu, eat amor ſegai K .. Nele ui k, noſter; & jam Orbem in bencvolentiæ Pmubm nle campum nactus, quo fuerit remotior, aſe nin . WMα 1 oceraleenm a hu⸗ Oſtendes non dubito, Amicc, Coœlum im 1 mer . 5 S Hprer ef ater non animum ab iis mutari qui trans W i Mp I 1 õ Aufewrugima umni nieſh n U. Dir Marn iene iurer. Yt. bis Amicitiam qui hmul ex Oculis ubi evaſerunt, etiam ex animis ewolant. Hæ- rebis, mihi crede, infizus pectori im- preſſus animo, & vitam prius, quam tui memoriam amiſero. IIlud unicum Te meminiſie cupio, Amycas ſilentio pe⸗ riiſſe,; quapropter ne ſimili ruina noſter Nr Amor peſium cat, dulcibus verbis & zel abſente collequio eum nutrire cave ob⸗ Nun N liviſcaris. ui iaun SEN- W0O Dafen Ditni ng nahen klüfmem l tmunlug 1,4 n tio. lae! Wmric ntrut . ir it r, tu 10en lrnbn 1 ,Friri min duinanilein 58 ann H wlmnte ul imn aton mel rins leke, ang n rn Par; II. Cap. IX. Qusſt. IV. 381 SKE N F E N T I His Mareriis Servientes. Latiria loquax res eſt & oſtentatrix ſui Symmachus. Bona valetudo maxime divinum longeque blandiſimum eff conaimen- zum. Plutar. Nighil tam diffcile eſt quam differre gaudia: lem, en gaudia Parant. Quintil. Amicos incolumes cogitnre & intue- ri, melle frui eſt. Scheca. Sequenti gaudio confert dulcedinem ramiſſa eriſtitia Caſſiodorus. Hoſpites aà Tove ſunt omnes. Homer. Zupiter eſt honorator Iupplicavtium & bobpitum. hothitalis qui hoſpites venerabiles ſimul comitatur: Idem. euifa vorie gloriam veri petit, animo launäari magis, quam vose voler. Se- neca. Dii: thura, hominibus brobis laude debentur. Socrat. 6E X E MPDL A. &i Alia Supellex. Mors fuit apud Romano; ut matutina Salatario abtolvetur verbo, Ave ; veſper- Romani. Nomen- Cclatores. Gtæeci. Modus ſalutaudi Deos. Salutando tangebant. Manus Genua, Frontem. Oſculum manus. 7 182² Artis Oratorig. vſpertina autem verbo Salve. Alex. ab Alex. Ad affabilem Salutationem multum pertinebat ſuo quemque nomine ſalu- tare: Romani ſecum habebant nomen- rlatores qui ci vum nomina ſuggerebant. Idcmnd. 2. c. I95. Apud Gracos verò mos tenuit non proprio ſed officii nomine ſalutare eos tamen qui præcipua dignitate cmine- bant, proprio nomine ſalutabant. Ii- dem. . Dij ſalutari debebant capite telcto, prater Saturnum: Et Imperatores ali- Qui ut Caligula & Diocletianus, qui di- vinos honores affectabant, aperto capite ſalutari volebant: Salutabantur etiam Dii dextersz eſculo, & corporis circum- actione: quod & Imperatoribus aliqui- bus factum fuifſſlet ab Adulatoribus te- ſtatur hiſtoricus. Suetonius. Fiebant etium Salutntiones apprehen- ſione manuum. Genua etiam eſculaban- tur & frontem tangebant: eo qnod ge- nua ſacra ſint Clementia; Frons Aautem ſinceritati & Majeſtati. Alex. ab Alexan. “ Romani milites ex more patrio vi- crices imperatorum manus oſenlnban- sur. Idem l. a. Non zyn Noncolun cw. es Ihernones . orbugliinn ſat lo , m Alitte zolen ing. hui Eiinin 8 NCirsMgrn (NKsCDTafn N Pes enbig N ri Mnm prmmiu pohui hmadbs o ulth tz. Mgnan Pint gnimie len Imocuntumpuob, in inze ger n enun Neazhl lkrun ilnutl u Perſe n Mu ſit e i ymmn dinj ine nt Atbent. Altanig Hiunn tbenmntmn eter uunnlturain len drini, S ke⸗ illrrinn NNe err nire lte. miifurn N nein gtee , “M ” Nuchin m Dirldin Atun e , n: Eh mrmgi. Düaltens, li Kdbungennaſt 1 ucer u 4 gam – . Bemni KAetn ze mstib it ia 7, Cimentiii 5. AA NN 6 ug “ Par: II. Cap. IX. Qucſt. IV. 383 Non ſolum cives Rsmani ingrecdlicn- Aves ſalu- tes Imperatores poſt bellum Fcclama- tantes. tionibus ſalutabant, ſed & aves edoce- bant, ut hæc duo verba. Salve impera- tor, diſtincte poſſent pronumiare, Pon- tanus. Apud Hebrkos & alias gentes vuit mos, ut viris magnis urbem intrantibus cives obviam prodirent cum lampadi- bus ardentibus Suetonius. Duci Boloferni omnes Lybiæ & Me- Jopotamiæ populi cum ramis olivarum & lampadibus obviam proceſſerunt. Zudith, c. 2. Magnsmmn Pompeium cum triumpho Neapolim ingredientem, cives, ornati ſertis cum lam padibus exceperunt. Plu- tar. rdem Pompejus ex morbo recreatus „ cum Romam Neapoli veniſſet tota fer- Urbs cum palimis ei ob viam proceſſit, flo- reſque ſparſit. Juſtinus. Mos fuit ut in ad ventu Principum Firorum vari ſemper odores accende- rentur. Athenæus. Antenius Triumvir cum Arcem A- thenarum ingrederetur, ſalutatus eſt lampadibus ac univerſis tectis fulgenti- bus. Idem. Gum Holofer- nes. Pompe jus. Odores. Antonius, Plato. Zeno Plaso, 384 Artis Oratoriæ. Cum ad Olymbiz ſemel deſcendiſ. ſet, omnes Græci ad eum concurre- runt, relictis ludis: lumque velut Numen di vinum venerati ſant. Lacrt. lib. z. Hunc habuit authoritatem Zens Philoſophis, ob probitatem morum a- pud Athenienſes, ut dum Athenis mo- raretur hoſpes, Cives abud enm claves urbiuns deponerent. Idem. = Platoni Syracuſas venienti Dioay- ſius Lyrannus navim laurveatam obvi- am niiſit: àw navi autem exſcenden- 2 tem quadrigis excepit, & ipſemet ejus aurigam egit: Summam Platonis Sapientiam hoc cultu æſtimans. I- dem. Julius Caſar cum ab aliquo ſalutare- tur, ſcintillas ex oculis projiciebat gau- dens ſe ſalutari Zaſtinus. 4 Alexander Magnus à nemine vole- bat ſalutari, ſed ab omnibus adorari. Idem. . Seripio Africanius id eſt ſibi nomen com- paraverat, ut pradones ettam ad eum ſa- lutandum venirent, feliceſque ſe judi- cabant quod eum videre licuerit: manus ejus victrices deoſculabantur & dona Diis offerri ſolita in veſtibulb ejus depo- nebant. V. Max. lib, 2. A. Gadi- Gll “ AOMN hue elutu iici i wmgdern lin aKoe Torumn IHI. ertne taruis K aunah etſlen lmmeniai Lergt unhun uhn hhe⸗ rusſeiatlit Nutn 4 Noncoatteneeſite yartiſd ntun l 7 N W Cun imer Holtes oNlg tilt li 1l Nellin qin Ppeunbeten eumgu n. M lr. mmondurumn. töpermombolnn Thmenta Muncn unholtn, gorch ihueſtmneul ſmremaqketiier un melocitnnttan u dolte n ope hubtnnle Ulnnbann e durt Ohmu lnl e. 8 Gaiia HM “ 8 un mnt le dui um e Cddtann. inls nin an. Ronkre W r. Nyngt nuanf . 8 4 nn uutn lum Anmn al 1eunt, e en r Nnn Ne “D, A Aum7 e us e Aöni ucklüinenn puhmeu n/ , .. ,1 Rerre gupnßtde Pars II. Cap. IX. Qusſt. IV. 585 A Gadibus ulque Romam aliqui ve- nerunt ut Livium Ronsana Hiſtoriæ Scri- ptorem viderent & ſalutarent: Putabant enim ex Livii adſpectu melius ſevete- rem Romanorum fruag. UWitatem, fidem, Livius. ſinceritatemque comprchenſuros; quarm P ex ſtatuis & ædificiorum magnitudine. Fulgoſ. I. 2. Umenias Legatus Thehanu ad Per- Jas, he Regem ſalutans adoraret, aunu- Simn ſunin volens dejecit, & eum ſuſcep- turus ſe inflixit. Plutarc. Applica, dicende te non coacte nec ſicte facere, & e. Franciſco Sfortia Dux Mediolanenſi. 75 cum inter Hoſtes aperto capitc eſler productus, tanta Majeſtate oos perculit, ut confeſtim ex cjus conſpectu humi procumberent, eumque genu flexi ado- rarent. Falgoſ. I. 2. Ammon ſtatuam in Ægypto fabrica- vit ſuper montis culmine, quæ intus in- ſtrumenta Muſica habuit eo artificio compoſi ta, ut quotidie 801 Oriens, cum per ejus ſtatuæ Os radios immitteret in- ſtrumemaque atxingeret, ſtatimque ele- gam melodia audirerur exire de ſtatua, qua & Sol Oriens ſalutabarur ſemper & prope habitantes de præſentia Solis ex hilarabantur. Serabe. KRR CA-= Iſmenias. 7 Sfortia. Ammon' Statua me- lodiam reddens ad Ortum So- lis. Cratula- toriæ. 386 Artis Oratorig. CAPVTY X. De Orationibus Gratulatoriis. G Ratulari eſt gaudiumn teſtificari, quod concipitur ex felicirate Amici aut cu- juſcunque perſonæ. Gratulamur vero felices eventns, depilſa periculn honores obtentos ac dignitates comparatam Vi- Aoriam, Ec. QXÆ S TIO I. Quomodo conſtruitur Oratio Gratu- Iatoria. 4 Primo, Mentio fit felicitatis, quæ illi contigit, & quis hominum inde ſenſus, quæ lætitia ſir, explicatur. Secundè, Laudatur is, cui gratulatio fiat à Majo- . .. — . . . Fibus & meritis ac factis & dictis, & 2 modo quod ad eum rerum ſucceſſus ervenit, Quod ſi victoriam v. g. gra tularis cxaggeras cjus magnirudi- nem, celebritatem, juſtitiam fortitudi- nemn, item clementiam, utilitatem, pe- rennitatentfacti, exſpectatione:n alio- . g. . —„„. rum & præſertim adjuncta alia Quts quid &c. per comparationes & conle- quen tia. Quod ſi verò henorem gtatula- TIs, éxa ggeras c juſdem honoris amplitu- dinem etiam in adpinctis & conſequéti- bus Mn . Dls hrtnkrun unmnna Uuti N Grkilannis 1 4: Getrimntigns rlet, eermſ gl lelcien gon tel lsckaglee Ainutnlinien e n delatnu, Nu⸗ Bin guute d mirilegelen elactzinut SSS pe ſuun Nndar ſen in n⸗ M SS okeminri 1 Cnre met Numi. A tletrg, . 7 . I . ,iter ONtetr⸗ r nte Mjndi In npnran Pars H. Cab. X. Quaſt. I. 287 bus Tertie, Excitamus eum cui gratu- lamur ad gaudium ſuper koc ſuo even- tu. Quarze, Optamus ut impoſterum feliciter illi eveniant omkia 2d publicum bonum & Patriæ gloriam. PRAXIS. Grarulatoria Feſterum Penzecoſtes ad multos. Bcatiſſimus ignis, que melior Chri- ſtiani Orbis portio, hoc triduo ſuccenſa incaluit;, eccujus glaciale,etiam pectus Keliciter non teſolvit2 Er ſiquidem A- Moris eſt colliqueſcere, eccujus in vota znimum ſcintillare nen fecit; Cor ena- tare in deſideria; Nimirum DPudor eſt in Elequentia ſterilem eſſe, poſt tam uberem Cœleſtium linguarum plu- viam quande ab eloquente Cœlober- bam prius qctod Carofabtun eſt, & me- do Pro nmobili Verbe ut ſimus deſerti linguas accepimus Et potuerit olim fe- lix Cadmus ex proiecta trmere dentium ſemente, armatan videre Gigantum meßſem, in ſui ipſins pernitiem matus certawine ruzntium: non potelit no- biliſſimus Divini Cordis Tuallius de Proſcminatis cx conſilio lingins ena- tos Oratorees intueti? qui pulcherrimo RI . con- Gratu- lato- ria Fes- Gratula- 10 dig- nitatis. 2 88 Artis Oratorig. con Hictu mitiilime crudeles in mutuæ ſalutis commoda depugnent. Oerte ſi vera promenti apud ingenuos ſides cſt, meliore ſupra Catullum voto, potiorc ſupra Naſonem Metamorphoſi, totus lingua fieri exopto, ut integram vobis valetudinem totus gratuler; vel ut nobi- lius voveam, totus verbum eſie amave- rxim „ ut animi in vos mei propenfſio- nem, perpetua factorum elocutione e- nuntiem: aut denique quod ego & vos mMavultis, totus cor fieri, totus Cor vi- vere deſidero, ur nihil niſi non amare neſciam Eritis & vos ſic credo Lingæe, eritis Verba, pectoris mei, erxritis Corda & in reciproco amoris duello in victi, vin- ci vos æternum non patiemini. PRAXNXIS ALTERA. Gratulatoria Dignitatis. Inter oborta dignitatis tuæ gaudia Tibine honorem ad Te honori gratu- lemur, adhuc apud nos in ambiguis eſt N. Scimus honorem diuturna in am- bitione talem deſideravule, qualem Te Indoles tua & virtus pridem fecit: Virum ſua fortuna dignum & huie muneri na- tum. Sed & hoc ignorfare non poſlu- . mus, te ad illud dignkatis ſubſellium adicen- 10 tender a Nirun ſcel miun 4 5 lo nmiot rllor An Nel, tot toin un N.Ds Oen ſht . GorunaNdi n enn enfo 1 Acdl Netn Urbnul eh Muugenik den 1 n hinign Nedek Alh Prſolunden lneinrrli ſareteki nel CüNen” ſd Iunctbkonme Dde Ugu CCnApencluen n obönlctegn Iuntomncstinc Cbiansfin⸗ end Antn A allini⸗ ihehhramn oeteraglimn lheentu 4 Nrimin lcein ge Enen (en nler ee h, ch ⸗ MNAR to I ſ. e le rlo e —— „, 1. Ttar’entsCN⅓ n A . BCeloin N r- PvII AAn. IITNN ☛ 11 Dpi Pars II. Cap. X. Qusſt. I. 389 aſcendere quod avitæ Majerum tuo- rum virtuti veluti hæreditarium præ- mium eſt, in quo ſuſtinendo à multis prope ætatibus ex veſtra ſtirpe alterna fatigatione Atlanti Hercules ſuccedit. Rece, ctede nobis hodierna die in a- nimum N. Divus avus tuus, cujus in eodem munere prudentia ; hæc Iecte factorum apud nos veſtigia impreſſit, qux null temporum oblivione poſ- ſunt eradi. Redit & divus Parens eiut- que fimul & eloquens lingua & ſtre- nua manus & beneficiorum in nos om- nes ac inprimus in Patriam amplitudo Redit N. & Frater tuus qui paulo ante hoc ſolium bene geſtis implevit, quod nunc inſcendiſti: & ſi ideo ceſſit ut tu ſuecederes, fas eſt ut dolorem lætiria commutemus ſed quid multa: melius Tu moribus omnes referes, quam nos Oratione, ſi quidem nobile Majoremn compendium & viva tuorum Hiſtoria nobis relictus es, ut quod ſparſim feee- runt omnes, tu unus feceris Facies, non dubitamus, & ituro in poſteritatem ex- emplo oſtendesmmon ab honore Magaa- ees, ſed à Magnatibus honorem exorna- ri. Hoc in læto animorum plauſu hodic vovere non poſſumu, ſed à tua virtute juſſi, ſperare & audemus, & debemus. R 3 PRA Gratula- tio Profeſ- for ad Dilcip. 399 Artis Oratorig. PRAXNXIS TERTIA Sratulateria Profeſſoris Diſcipulos. Nunc demum & ipſe clariffime in- relligo, quam diffwde ſit Amori S Ig- zitiaæ Uerba reperire N. invictus enim uterque Hercizs, nbi cor & Animum Poſledefunt, columnas Bloquentiæz fr- gum, & ſolemne roboris fui Epitaphi- um N. Omnem excedunt lequendi poteſta- tem magnitudine, & arbitrantur exi- gunnycmne, quid quid ſermonc po- reſt terminatf. Benignins taunen no- hiſcum cgit parens nataca, quando vul- tum pectoris Oraterem elle voluit, & in verborummn deliquie ipium eloquens Heri ſsentinm. Unde videre velkrum hic audire fir, & mei Magitudinem gaudü de veſtra valetudine ſi cognofſcere de- ſideratis per geminas animi feneſtras, eulos & frontem fdliciores Momi Cor inſpieſte: Quid cnim vero amicus in Aal- voamici adventu omnem prompfſerit Ntitiam : Vos dulkciſkhmum amtcitiæ nomen Anzore in me veltroe ſapergreſ- 4i, prope ad ætatis meæ in juriam, velut Hlii paremum dili gitis. Urt vel indecolli- gere liceat; veloclorem amndtis curſumn 6. en plus ultra audacter objiciunt. ,rlAN Hanreen 1 4 N e llecgin Gennn Enurzn Sglirümn nonnsclgen. r. KhAn m ebhrn ößnhermunen 119 T 4 Aumeint ſru gCruttlun mp, Elnle 1 Manl et. rrunt il ſ Guim ue genckſen, 4 At b min ed hen Mal 1 Unen ii ge e o Ge per n . ts Urfe Ne Prn mdl, ⸗ , Pars II. Cap. X. Qusſt. I. 391 . efle quam ætatis & alios vitæ, alios vir- tutis annos computari. Utinam vero uod veſtrum pleriſque in votis eſt, hoc in felici eventu videamus! Utinam (& parcite ambitioſius dicenti) æmula Zovis felicitate, de meo cerebro velut toti- dem armata Pallades in Orbis decus pro- deatis & ornamentum. Sed labore 3 hic opus & obſtetrice induſtria, ut mihi laudis vectigal non percat, vobis deſi- derium. Aderunt boni Superi ſine dubio, ade- rit is qui triumphat omnia ESUS, ut abjccto triſtitiæ & inertiæ iepulchro in omnis diligentiæ vitam comatus ere- xerimus: & pia modo non defuerit vo- luntas ab hac ſudotis nocte, à pruden- tiæ aurora, in perennem lætitiæ & ſola- tii profigit mus meridicm. QU ƽ mT 10 II. Ouomodo conſtruitur Oratio Reißon- ſoria ad Gratulatoriam. Primo, Explicet lætitlam Reſponſu- rus; quam ex Glatulantis adfectu perce- pit, cCollaudetque ejus in ſe ſtudium. Se- cundo, Extenuet modeſte ſuas lIaudes: & ſi dignitatem conſequutus Kt „ dicat ſe alteri potius aptiori & digniori KR. 4 cath Reſponſor. ad Præced. 2492 Arri Orateria, cam optaffe, cui ipfe tum ob amplimdi- nem, tum ob oncris magnitudinem non ufficiat. Tertio, Gratias agat pro adkectu & ſua ſtudia gratulantibus offerat. P K AXIS. Reſonſoria ad grazulatienes multarum. Et non ingens mihi latitiæ camulus ad Orbis communc gaudium acceſſerit: quandotemporis & ſcænæ ſtudioſus in pulcherrimum amoris certamen de- ſcendiſſe video N. Ecce amoris feriæ ſunt & miruæ gratulationis ſolemnia, & in occaſionem & humanitatis le- gem peccatum paraviffetis, nifi tot tor- zentibuis, favoris in me veſtri & adfectus ſtudia, non ornate minus, quam alter altero eopioſins effundere contendere- tis. placidam lirem quia concor- diæx! Q dulce bellum, quia pacis! Et quidni ſnguli Victores amicum ani- mum meum, tot jam beneficiis victum, tot jam nominibus veſtrum, rurſus & rrerum univerſi in prædam & trium- phum accipitis. Accipite , poſſidete triumphate, ſed veftri prius victorem, peleſlorem, triumphatorem. Cer- de fortunam meam venérari debeo, cer- Praxis Re- ſponſoria. zwl. 6 eren K Finuen 4 ſn GeKun tunmmns oerrrnnlne uß Rinan lehahe dneui Chgereigl nos E denen uimn tortte Nenfuchumd Tn A gettuen . elscbis rete Teun rolöl Mhenmmug i bamaten Aonatetltee Ttirkluc, M hton etts Nrne Dteng Reiunchemt 4 Fillir mn. nmlrizend Im,; Lotes umbenchch ka. vektrum, W. edn I. kri frt Eer ohaoten ebetan Pars II. Caß. X. Qusaſt. II. . 303 certe virtutem veſtram agnoſcere, qua jam effectum video, ut magis in ſingu- lorum animis & cordibus, quam in hoc doctrinæ pulpito me conſediſſe intelli- gam magis adfectibus provehi veſttis: quam meis paſſibus. Sicut animorum Principi ſceptra porrexiſti & in tanta cordium claſſe ad clavem ſedeo Agnol- co, generoſa pubes, agnoſco nobiles a- nimos, & beneficierum licet adhuc te- nuium, non ſteriles ſinus, de quibus no- bilem fructum & regiam meſſem, amo⸗ rem & gratitudinem ecce mature col- ligo. — Pendebis revera ante pectoris hor- reum precioſiis laboris mei manipulus: pendebis æternum memoriæ monile: & fiquidem te mihi gemmam impri- mis, aterno tui teſtimonio ecor meum econſignabis. Dixi. PRAXIS ALTERA. Reſpenſorta ad Gratulatoriam dignitatis. Ab amici honore in æmulationem non accendi hæc demuin veriſſimaa- micitiæ teſtera eſt, & ambitione mag- narum mentium furia ſecutos vive- rxe, non hothines ofſtendit, ſad Herées Praxis al- tera Reſ- ponſotia N. Opfaſſem ege hoc honore macta- tus, ira me veritas, üt Sereniflimi noſtri & c. & omnium veſtram favor in ahte- rius potins humneros hanc Aigninaterh devolviſſer, qui & confilio & mani melius omniumn exfpeckatione reipon- diſfet & voris Sed quia votorum vo. luntas mMe Hac felicitate damnavir, mei erit laboris negotium accurare ut Sere- niſſimum & vos bencficiinon pœnité- . IIud tanten animum erigit & non cxiguamn læritiæ materiam fuffieit „ quod, de vobis bene merendi campurm mMctus, obfequia & ſtudian in veſkri commodum convertere poſtum, & in henerc publico, publicus omnium vi- vere fervus. Qued uni pro virili enitet; gratia & amor veſter, fic credo, mihi nungquam defuerit. Dixi, SENTE N T I E. Pro Grarulatiene Dignitatis. Honor fugientes ſequitur, ſequenter ugir. P. Stus. Pirtutiz aumkbyraA bonor etmm inviros gemit atur. Sehee. Gloria Mater annorunz Bion,. ple honos laborem boeviorene facit⸗ African l Aagiſtratns Virum Rencr. Bias. ti⸗ 1 1 . en yntilmten Gybekuu cen rdn AKni NM pter lt ℳ lettur illif, Pypyenimnt Portcnn er MtrAN. lGrniA: uCrnce Uitutitrurm, ifuig, oß Wlu, euul nridn in lenſſkai erehit MMiuttſutetn d in Nitſfulucfli Mgintu , Ihueſel eſcher ſenter De hnlut i RWH . 14 Nead ns, II. Cas. X. S sf. Il. 392 virtutis nberrinni eſt alimentuns e fahi hsnos. Valer. Max. ſtm Abnin 5 Virtiti Laus dabetur. Kriſt. e Gloria Virtutis pediſſequa eſt. Tacit. Ab honeinibus iis honor debetar, Fo⸗ honore Deits dignart eſt. Cedren. Solis bonis honor debetur. Kriſt. Honor malis exhibitus in eorum com- waiet atur rüuiaam. Gregor. Honorem non d'bet ſequi virtus, ſed ipſe virturem. Augult. Deyicaur eum elevatur, qis honoribus profit &, moribus cadit. Cregor- Qua in civitate non magnus honos virtuti tribiitur, in eca optims civita- “ tis ſtatus, ſisbilis & firmus eſſe non ho. Banti uin teſt. Arilt. Nulla voluptas humana Ad Adivena: sccedit proprins, quam ea delslctatio 44& s. er honoriluss pertibitur. Xenophon. ilb, Melius eſt civitaten regi a viro opti-⸗ mo, quama 1lege optima. Ariſt. e l, 11 , Magiſtrasus eſt lex loquens. Ciceroõo. e moh Magiſtratus eſt medicas Civitatis, rTkhue ydid. 74 Hure Präfeltnm rebuus bublici Kantem mo- rni oportet. Dion. Ptorenl in⸗ Pelut ehus non homiailbaz, ſed Diis cogxr- ,en wire 6„ perit,; ita laus non indignis ſea bonis tri⸗ Suenda. Stobæus. „* . 2966 Artis Orhitoria. Magne wirtutiseſt cun= felicirare lk- Atari. Auguſtin. Vitabrevis eſt, gloris ciarſus ſe empiter- us eſt. Cicero. ax mentis boneſta gloria. Salius. *Eximiam wirzutene Bonte ſequitur Haum decus. Plutar. Glorioſis magis blacent racoxis Sem tributa. Caſſiodor. Quia eſt aignitas in maignor erna- meniusm, in lito. Saresb. Aiidam honores fugiunt, au: honori- bus obie ent ſape enam g gloria ut acquixk- eur, contemnitur, & munur iat obtimne: vur relinquitur. Hugo. Magni animi une magnis Pouinlur Livius. Pecunin ex quo in honaore eſſe cohit . werus rerum honor cecidit. Seneca. Nullus in Ffortium Regum pectoribus aculeus laudis & gleria rpiditare acrior eſt. Guicciard. Homicſaii genus eſt famam omini impetere. Idem. Fama unicus ſapientum ihelaurus eſt puriſſima vita gemmn. Lipfſius. Nec flamma ſine fumo, neæ ſine znlum- vin fams ſolet ſurgere. Idem. DSola dulcento Gloris non ſaneſtir. Thu- cidit. 3 . zwll 4 Uinn ieif ſrnſcn. uu. 1 zuiek⸗ 0g ℳ ℳ. Alipn pis Onniuni ſulmnt aitn ifiiämus mume Una. ichria ender / Vnita min ini ANun jimen ind ſruni mi mnanſſnmnali- iert Neiſenn. Ntif uäm iigtiueze Gr inren, e. nhrſßen inus hnn lnoin mu ulm , Nuicſfiouinng n Hunr i Orut. ſ een Leb: i en ſltin; An len ar, en, ie . Srgi, . 7 a e. Sð n gint hurftnitun 1. en upimr. n,afinr, g. õ Smgitnr Me. aien Hubun ii, ,uitt a. ſwl aſnttinn mm Gu/ nns Ll, ls * e/ mn nf nen. Iden 4 uumſen 8 Pars II. GCap. X. Queſt. I.. 397 Sar ero dives ſi bonam famam mihi ſer vaſſem. Plaut. Fructus henos oneris, fahus honoris onns. Aha pro Gratalatione Victoriæ Ommis victoria frultus in eo conſiſtit, ſi ea bene & & recdte utaris. Reiſnerus. Recte Victeria uti clarius eſt, quam vivere. Plutatr. 'idtoria ſemper eſt inſolens. Cicer, Non ita armis quam Herate parätur vikctoria. Agath. Victoriam ſemel partam pruden: con- ſerwavit Princeps , ſe ſecuritatem fre- queneiſſi, imum calamiraris initium vitA- verit. Reiſnerus. Vera eſt victoria quæ ſawe Ffide & in- tegra dignitate parutur. Florus. Si vis vincere, ciementer age. Fl. Vo- piſcus. vincere leipſam omnium Victoriaruns prima eſt & optima. Plato. Liberales & humanos eſſe erga infe- riores praclarum eft Dixibus viaticum sd victorias ad triumphos. Gorgias. ERuio & conſilium ſunt trotrie Ducis Srtes, Lacit. R 7 Ae- Templum onOTS. Sratua ho- nOTiIS. Princeps & ſubditi. – 598 Arti Oratorig. Aemadàmodnunm egregitem eſt boſßem dejizere, ita non minas laudabile in fahz. . cinr; laterert Idem., Solet Deus his, gai aſtz & . neceſſaria arma induunt &, belli cauſu bpraſtant . gertans vingendi occadaͤonen, proponsre, Paulus Jovius- Er alia Supellex bro Gratu- latione Dignit atis. Apad Romanes Wenmi uum, Honoris pe- nes temolism Virtutss erat , nec poruit templurmn Honoris intrafi;qtlin prius vis- tutis penetkarettir. Alex. ab Alex, In eivitate Peloponei fuit TFemplum Honoris, in que geatua ejuſdem rafers- bat mnnu ſiniſtra orbem, ex ſapsl;iro ple- num oronis regiis, ebryi lavirzez aliis signitatum inſignibns, dexters voroſta- nean, Virtztis Chryfesllinam geſtabat sureo torque colligatam, g quo ha littera maro ſcſa degendebant: TIBI UNIETY 5014 ( Supkle, militat honor. Ægeſip- pus. Timon Philaſophi interrogatus ,» quid intereitet inter Prinripem & Po- pulum „reſpondit. OQcod inisy sennum & omnia; Omnes enim ſubditi Prian- cipem 710,. enwrſes⸗ s Z a, 4 umußſ m⸗ A, l mit, cgalgin D ſtee, Kunn I Men ln 1 ſg eie C (un yhndl Alean ocz un mnug ginn iadtt N Hiummh ißlamif tats lut 1 Eiis Mfutheneiae uerheiine ſatu, ln latat I ußgl ſ Kde Itn i lfin c Fllinmttn Ntie nul liuſeliei 4 iſgi an, en mn, AIII. ele it zu ir Eenphn Mueslzet N. ⸗ 46 4 , G S 7 . rölh1 MMünd . . II MaenNe 4 1 t Pars II. Cap. X. Qusſt. l.. 7929 cipem unum fpectant, unus autem Prin- ceps ommnibus mores & Ieges prælcribit. Friſon. Arcadii iu Regum thronis poſuere for- unam auream, qui dextra diagema re- gium cum Sole, ſniſtrn ipharam Orbis cgum lilio tenebat. Significare volebant eum qui in dignitate eſfer, debere ur So- lem Iucere ut aurum Kermpubl. ditare- ut lilivum benis moribus bones Odorcs ſpargere. Cardanns. Curm PByrrhum b præclarza geſta II- lites Aquilam vocarent per vos, inquit, Aquila ſum qui veſcris armis velut pen- nis ſublewor. Plutar. Ariſtoseles pracipuam dicebat eſſe digniratem non fu agi honoribus, ſed ab alhis honore digmum judicari, Sro-⸗ bales. Alphonſus Arragonrum Rex dicebat hos qui allis præſunt „ tanto privatis homimibus melieres efle debere, quant& honoribus alios præcellerenz. Panormi- tanns. Idern Rex dicere ſolebar. Bonus eſt Princeps qui ſubditos ſuùos habet in ea- pite: melior, qui in corde, peilirnus qui in ventre. Mem. Bpiſcopis ſuis quædam nationes in- greiliim gratulantes, cx aurcis litteris Lom- Arcadii, Arift. de dien EK., Epifeopis oblarunmg quid. Cives gra- tulantes Regi. Carolus V. SSgyptii eoſ⸗ dem., 400 Artis Orateriæ. componebant & offerebant Has duas voces: Bonus Paſtor. Aliis flores aureos: Amsbroſio ſuo Mediolanenſis Apiculam & ſtellam aurediIr. Cum Regi cuidam veccens coronato Angliæ cives gratularentur, offerchant ei: Primo, Aureum lilinm & gladium cum Lemmate, Et pace & cade Tai, Secunde, offerebant lances aureas cum lemmate: Tu unus plus omnibus vales. Tertio, eclaves sareascum Lemmate: Tecum & intrare & exire & parati. Quarto, offerebant; ei Seigs ſnos n pueros acclamando? Et Arran & flio- rum & Nepotum Rex eſiv. Quinto, fa- ciebant Serrum ex tot floſoulis quot Ur- eerant in Anglia & coronantes Re- gem clamabant: Negno coronaris, Pive Genebr Caraus V. cunrad aliquam veniret ci- vitatem de triplici P. quæ ebat, quale eſ- fer, hoc eſt qualis eſſet Parochus, Praæcep- gor Prator. Putabat enim omnia ſalva eſſe, ſi hi qui eminerent, ſanéti & boni eſ- ſent. Nam mohile ſemper mutatur cum Principe vulgus. Annales Franc. Woyptii inter gratulandum porrige- bant Principi ſceptnum „ quod in imo habuit caput Hippotami „ quod Ani- mal ferum eſt & immite; in ſummo au- tem rtI Ctmuicißl ten Cum inauelenk ln Pulsberimin ſl 1 0n ScoiOnnaltse Ntbe, Eile n Ckin Orxrxel ienſeinn tntni aämte Netr e ut geentj. N0 Ta Gel. De nget, Ase . tintact dnetzn, Aadnn ͦ, ns 4 danſlite ingtenannn nur, ltc nlle uln uzun „ le Aanucn amin d unudihlmnt ban e bö. luit rn. tr iclel e Gmmun. Eyn mmumi, güfmtitt⸗ Ngerd tirhe tmin, Cine igten it ANE e enpen ,EuNHE laahe Eenimieſel ark⸗ A n) f . mnig i⸗ 4tinchn e gum. Pars II. Cap. X. Qaſt. II. 40 tem Ciconia caput avis benige niflimzæ; ut innuerent Principem deberce eſſe ferum malis, benignum bomis. Pierius. Apud 2tgyptios odem hic mos fuit anti iquitus Principem eligendi, cique honorem gratulandi. In: aperto campo, ubi coronandus erat Princeps, quæreba- tut ab eo, Eſtne pins; Et llle tunc ma- nus in Cœlum tendebat. Secundo. Quærebatur, Eſſetne neſtus? & tunc ille frameam eductam cervici propriæ ap- plicabat Tertio, quærebature Eſerne li- beralis, Et tumc ille aurenm, argentum- que in vulgus! bargebat. Quario, Eſſer- ne laboriofits Btrunc ſlivam à ruſtico oblatam ad aulam inſtat arantis defere- dat. Ad aulam verò appropinquanti occurrebant Zuvenes ousm ornamentis, & :nſignibus regiis. Poft ingreflum au- tem ilius in aulam prodibant centum u venos cum cnltris argentei:,» E pro Wectante Rege b balatio in caltros irrue- bant dicendo: N ORIMUK UT VI- VAS Sabeliecus. De Agarhorte, qui ex figulo Rex crat factus, Tefertur Juod ſingulis annis ſuis Senatoribus grarulant ibus ſibi ol- Uun⸗ 2s a ſe factas diltribuerit, in quibus Ræc inſcriptio fuit: Vilis lakor honor Re- Apud Mos eli- gendi Prin- cipem. Laborioſ. Cemum Juvenes. Agatho- cles. Indi. Mos Græ- corum. Macedo- pes. . Bactriani. 402 Artis Oratoriæ., Apud Indes veteres pridie coronatio- nis, juventus in campum effuſa cxpedi- tis jaculis nummum in ſublime proje- ctum, ita conſigchat ut tota die non de- cideret: Poſtridie verò totum nummiſ- ma contoſſiimn, gratulabunda offere- bat Regi, dicendo, Ferma Rempubl. ſi- cut pecuniam. Porrò Regum Indiæ mu- nus erat, monetam cudere, in qua hæc inſcriptio fuit: Regis opus, Regis manus. Ericius. Apud Grazos olim mos fuit, ut Prin- ceps electus adhuc ante coronationem per Provincias & Urbes imaginem ſu- am mitteret, quam cum ſamma reve- rentia ſuſcipientes ubique exponcebant, & Gilei cantu atque acclamationibus adgratulabantur dicendo. Vzvaz Rex! Sydonius. Macedanes altimo Regiſao Perſecgra- tulantes anreàm fortuna Ratuam obtn- lerunt, dicendo: Dent ſuperi vitam, nos fortunam. Politianus in Miſcellan. Baäéfriani anuiverſarium Regi ſuo gratulantes natalem; Capreſſum morta- litatis ſignum ſuccendebant. Cedros ve- ro & Myrtos immortalitatts Symbo- la radiis ſolaribus exponebant,» cla- mando: Plitunt vitales Regibus igneie Epit. 1 Al- u es Ame N 6 Dandus Pvollis Zen YinNr et tßwmin ,N ytlerzelaen , iei xr loflen vmrnb. Ulacileugent PNVINDN. dd Weio cokond cgumkonodirwt li⸗ niur Iotl lim a Mycht Dlo lumum udn Een tellrt n osnlinhingu mnute: M altn, elunnmmtnt, Grinſrethenrtl Erteri lnirße un, ,. guetein enmnhli nri, ummni ge l i lngtnt, OllrKunn,g, 4 ren , enne . Drartrit, . tonni n lind Aker. Kuhi li. CRumnurn. Enpufi eii. Acire huinen men nimn 8 Aena /N ſhln ene ſrat nun 17 imne teN lnus. Pare II. Cap. X. Quaſt. II.. 4 065 Alphonſo Regi Caſtella cum gratula- bundus Populus acclamaret juxta mo- rem. Vivat Rex. Ipſe ad vices ſingulas reſpondebat. Vivat Lex, viLat Grex: Vivit Lex per attentam ſedulitatem vi- vit Grex per providentiam. Regis. Ba- den in Symb. Uiadislaus Ungariæ & Bohemiæ Rex in dymbolo habuit Obeliſcum; in cujus faſtigio corona aurea erat poſita ad- quam homo alatus enitebatur: Lemma, Vel ſic enitar. Tipotius. Ednardus Marchio habuit in Sym- bolo laurum juxta amnem Profluen- sem: deſuper vero in nubibus ſolem: à cujus radjis laurus urebatur; cum lem- mate: Non aliter. Si gniſicatur neminem poſie Laurum mereti „nifi virtuté Solis Muſtris fit, & æſtum tigatioaiis ſuſti- neat. Pgyprii homlinem i Magiſtratu col- locatum ſic exprimiebant. Senenm, in cu ns dextera Sol, in ſiniſtz a Horoligismn. Hinc Celius Rodig. ib. 7, inquit, Eſto horola ginm, ad quod ſe tota vita dirigat, eſto Sol exemplo & moribits prelucens. Romani ante Magiſttntum fazes aur- dentes preferebant, ut innuerenr, Ma- giſtrarum virtute debere prælucere. Ro- Zoan- Alphonſus. Regis Boh. Sinmbolum. Eduardi Simbolum. DBg gyptli ſenateris figura. Romani, . 404 Artis Orateriæ. 10. Joannes Zoannes Rex primiss Angliæ ut viltil- Mitlee Rex Aug. tem exprimeret, qua omnibus præluxit, XUH Montem Witnam pinxit erulktantem Nammuas cum lemmate PRZLUCE- pin . Filn MUS. Titoc. Alphonſus Rex Arragonum i in Sym- bolo habuit lumen ardens cum lemma- Huindiltl te: Aliis ſervio, mihi coenſumor. Bi- en güderan net. èèðZ ngiiti⸗ ui Rex Ludo Ludovicus XI. Rex Gallia habit in el vicus XI. Symbolo Pelicanum revocantem ad vi- imaiglelen, tam ſanguine proprio pullos emortuos; 2 kia 11 Lemma: Sangnis meus eſtis, Vivire. n- nales Franc. Vrbanus Ambroſius Pigapheta in coronatio- ſut J V. Pont. ne Urbani V. canem inſtruxit, qui mptu aumn et occurreret Pontifici, & ſe pedibus malke 24 cjus fupponens ululatum ederent per atcemi Wilabam V velir, Tunc dixit Piga- Pheta Vive Pontifex, te Pentiſßee mgtig idzin canes in oves eon vertentur; ranm- aiſam que nomen i nen exprimenado, certo (uig fntchoando celebrare renabummr. Pla- iiinnen nini Monorius tina. nef⸗ Anlum 0 —Ad honorii C ſaris maugurationom in dletreniln e Calis melodia audita eſt» viſaqut Ktelle liiu. motu quedam veluti ſaltu commoveri. mnk Claudianus. . Alphonſus. EXEM- Manmr a0ttnit mng 4l U Cmanthe uun 1 unm Nuln Modiden inun rfwenin u rorro Aacenmn Nun ſnin N Mefe, nalunt nrem enn N urſtr , 1 nnct mmreatg 1. as urrndt Syn nnet.N. t BM „ IrN NAEe 6d rihitl 7 4 ℳ dete;, 7 r Nid 1 e e Pars II. Cap. X. Quaſt. I. 40 5 EXEMPL A. Et alia Suppellex pro Gratulatione Victoria. Epaminondas conſpecto ingenti exer- citu, qui Duce carebat bono, O quam magna, inquit, bellua ſed ſine capite. Sto- bæus. Pauſanias quærenti cuidam, quo mo- do de Thracibus victoria comparari poſſet. Si, inquit, qui vir optimus eſt in belli Ducem eligitur. Plutar. Ageſilaus quæfitus quid Ducem belli præcipue exornaret reſpondirt, Ad- verſus hoſtes audazia & in oblata op- portunitate ratio & Conſilium. Sto- bæus. Numantini à Scipione in fugam verſi cum caſtigarentur à ſuis quod toties vi- ctos fugiſſent; reſpondit quidam: Pecus equidem nunc etiam idem eſt, ſed muta- tus eſt paſtor. Innuens æque forvem nunc eſſe exercitum, ſed ducem debilem. Briſſonius. Alphonſus Arragoniæ Rex non tam quod hoſtes vinceret, gloriari ſolebat, quaàm quod didiciſſet victis conſulere. Illud enim fortunæ munus eſſe, hoc ve- 10 ſemper ſaum. Panorm. lib. 2. Yulius Epaminon- das. Pauſanias. Ageſilaus. Numan- xini. Alphonſus. Julius Cæſar. Frideri- CUs. Alexan- der. Cæſar Carolus. 2 Timoel. QOæſax. 406 Artis Oratoriæ. Zulius Céſar à Pompejo acie quadam victus, cum victor hoſtes non proſeque- retur Hodie, inquit, penes Hoſtes erat Victoria, ſed non labent Direm, gui Vi- Ktoria ſciat uti. Plurar. Fridericus Unperator debellatis in Hungaria hoſt ibus, dixit ad ſuos.- Mag- num opus a kum eſt, milites, nunc autem majus reſtat, ut ſcilicet vincamas noſ- metipſos, atque avaritiæ & ulciſcendi cupiditati frœnos imponamis. Eneas Sylvius. Alexander ſaadenti Parmenioni, at nolétn Darium invaderet, reſpondit: Malo me fortuna pœniteat, quam vi- ctoriz pudeat. Et nolo victoriam furari. Curt. L. Caſar devibtis haſtibis hoc ſibi ſcrip- ſit Encominm VENI, VIDI, VICI, Et Carolus Imperator dixit, VENI, VI- DI, VICII AUTEM CHRISTUS. Phil. Camer. . Timolion Corinthas cum in Templo Delphico Apollinem de vickforia conſule- ret, Coronaæ, qua inter donaria pendebat, in caput illtus tam apte luciait, ac ſi ma- n unponeretur, quod emen Victoriæ fuit. Futgoſ. l. 1. . I. Ceſar cum in Africam exſcen- dens corruiſſet, eèmen in melius vertens excla- ailen 9 Dyi, m ugn t eist 4 Zrwit Hien. rmo Nle n ökrakiluthin gtenren o ole E“ Ceicechoru Mun At Manun MMrin I. Eolteiliecunn Il n es Wlut 87. in . , . . dc Mdi Ke: n Moune Ne Onn Pan, 10 Kezeremna D eun comm de len. Ard Cite Duen lell mur eranſyten ſias Clekiniger Dten anonng lehol rzi, Uline. Auntuliia n umg A, uleni Mennis nuimn, MNl 4 enur, o;,. i nginſn fis⸗ (( Nn 4 Me Pars II. Cap. RK. Quaſt. II. 407 sxclamawit: Zeneo Te Africa. Sabel. lib. 9. Alexander Augnus cum obſideret Vi- rum videbatur ſibi videre Herculen a Tyriis maxime cultum, qui lbi è muro mannm pborrigebat Unde omen victoria cepit & vicit. Idem. Primo bello adverſus Marium Sylla vidit a Pallade ſibi fulgur dari, moncti- que ut eo telo hoſtes peteret: Marium igitur igne & ferro patria expulit. Idem deinde contra Marii filiam pugnaturus, vidit Mrium patrem monere flium ne poſtridie cum Sylla confligeret, co quod iſta dies ſibi infauſta fuiſiet. Ful- 2 . Zudas Matabaus antequam confli- geret cum Nicanore Regis Syriæ Duce vidit in ſomnis Oniam pro ſe orare, & quod Zeremias Propheta gladium ſibi aureum contra hoſtes porrigeret. WMem. Apud Celtyberos aquæz Sopphus ante Ducem belli portabatur, & vocabatur boculum fortuna. Si ergo aliquid aquæ caſu effunderetur, pro malo nomine id fuit interpretatum „quod ſi ex inadver- tentia Scyphus è manu decidiſſet, deſpe- rabant omnino & ſe hoſtibus ulktro ſub- llciebant. Theophraſtus. Mithri- Alex. Magn. Sylla. Judas Ma- cabæus. Celtiberi. Mithi lda- tes. . Carolus V. Rex. Alphonſus. Ludovicus Rox. 408 Antis Oratoriz. Mithridates Rex Ponti devictus4 Pompejo ſic ſe ſolabatur: Omnis mihi ciam adverſa fortuna, cujus author Pompejus eſt, tolerabilis eſt. nec enim turpe eſt ab eo vinci, quem vincere eſ- ſet nefas, neque inhoneſtum ei ſe ſub⸗ mittere, quem foztuna ſupra omnes ex- tulit. Paterculus. 4 Carolus F. Rex fliépaniz occupavk caſtra Ducis Brumfſvie enſis, & miles cjus ſtatim etiam caſtra diripuit. Cecidit Duxwad pedes Regis ſuppellex, ut ſatis haberet „ accepiſte caſtra & viciſſe vi- an relinqneter militibus & aliam ſu- pellectilem, reſpondit Carolus vujus caſtra ejus raſhtra. Hoc eſt; qui caſtra ⸗ accepit, omnia poteſt radere & aecipete Camerar. I. p. Alphonſus Rex Caſtella dicebat Pro- bos milites gemina manus armat, Ffor- is & juſta: fædifragos terna exarmat, ſeris MR perfida, pia, ſtrrenna. Aventinus lib. 5. Ana. Cabrin Dux Arthenienſium dicere folebate Se malle exercitum Cervorum Duvce Leone, guam exercitum Leonum Duce Cervo. Marli. Lunovicus Burgund. Rex contra Cæ- arem bellum movit : ſed captus ab codem javit ſe amplius illi bellum non 5 n 10 mnlinne . 1 uunl “ 4, lrr m Me “ zul A. 4ul Cinrarcn Itmclnlbtllch uurmeg; uut m, a, tegunennikzettben Aiurn colorn Pat Kcalti genmn tonerm More . “ chn hk 4 1Nortn ie I 1 . arin n n e⸗ 3 deen Pars H. Cap. X. Quaſt. Il. 40 iee nonillaturum. At liberatus denuo cum ütr Unin majori exercitu venit, ſed iterum victus . Ne omnia perdidit, inſuper oculi illieruti Ttlick int ,„ & in fonte ab aurc ad aurem hæ IuIM Iitteræ Ferro impreſſæ : Hunc ſer va- Rdmelib! wirt Clementia, perdidit perflia. Ful- ieme⸗ 20ſ. Apuaâ Cimbros contra perfidos quez- tuor cohortes educebantur: priwa erat Cimbn. Puerorsnes; ſecunda Zuvengm tertia nn Virorum, Buartz genum. Sed Primæ u tres tantum ſpectabant Prælium. Quar- le ta autem cohors pugnabat. Putaäbant unk etzim debiles vires ſaßäcere ad hoc aut . 1 õ terſidi vincerentur. Mam perfidia de- rad lexitur à Deo & ideo enervis eſt. Politia. lib. 5. Normantici Gallie Urbem obſede- Phllippi rant , & jam occupaveram armamen- Magnetica Gunme tarium. Inundavithoc Rex Philippis dextera. iurmund & ad turbatos cives ſcripſit: ne timueri- 1 nd cis mox aäerit vobis dextra wagnetica; nn Venit & caſtra metatus, ſupra caſtra magnetem in monte poſuit: & ecce Gekadr aet Cululchr ne. Alnc gladius cujuſdam Normantici per aera nn 8 ad Magnetem volat : quod videntes potmd aäöverſa i conturbati, ſe uaque omnia ul. uen; Philippo ſubdiderunt. Retulit nunc l let Phihppus tale Elogium, Philipptis Rex : e lirar in Bello dextera magnetica, in min S§ bPace prO Artis Oratoria. dpace aurea: (crat quippe liberalis.) Pa- tricius in Ethic. Cheronenſes habuerunt aureum ſcep- trum inſtar haſtæ à Zove donatum Pe- lopi, qued hanc prærogztivain habuit, ut quoties exercitus tumultuaretur, Rex ſolo ſceptri attactu tumultum fſedaret, ſi victa pars fureret & diſcordaret, cle- vatione ſceptri concordiam facicbat; cum defecit pecunia, dona ſibi oblata cujuſcunque materiæ, tactu ſceptri in aurum mutabat. Pauſaniaz in Bwo- ticis. . RE- 710 1N 9011 71101 TII Gi Moramil erno, Mu es lgr le a ſen ſun 5MoTNS Olt . IVeN hu Cann RMVNIS HMDAICL MrArelentt Nultz 1Netl Celi nn uin kictn le leßin Vrug D nan 11 Pars II. Cap. X. Queſt. I. 411 SE RENISSIMO DOMINO F R 1I D ERICO WILHELMO. Sacri Romani Imperii Archica- meratio, Marchioni Brandenbur- gico, Magdeburgi, Boruiſſiæ, Juliæ, & c. Duci, &c. Pruſſiam ſnam ingredienti, PANEGYRIS GRATULATORIA Oblara Anno 1653. INGREDERE. Inclyta Germaniz Principum Gemma. * SERENISSIME. FNIDERICE WILHELME: PpPer altas exukantis populi voces, Plauſus, vota panegyres. INGREDERE. Oculis TE ferreliceat, quam hactenus Corde ferimus, Crede ſne furo loquenti. Quocunque venies, Te præve- niſſe invenies. Velocior Amoris, & Famæ cufſus eſt, guam corpoxis. 2 2 Re- eu, lo nune n du dar * 52 Artis Oratoriæ. Reperies, TE pectorum omnium In- quilinum, quando conſpiciendum Hoſpitem concedes: Hæc BONODRUM PRINCIPDVM Immenſias eſt: Ubique eſſe. Non venirc ad ſuos; ſed apparere., Provinciarum intervalla tenerc. nen contineri. Non aeris circumfuſi ambitu. ſuam præſentiam metiri ſfſfſed auimis ſubjectorum. fuerit feliꝗI. IMe Regem Phœnix. Quĩ ſingulari commendationis epipho- nemate gloriari aufus fuit, Se in ſubditorum gremiis ſecurc dor- mire poſie Quid enim vero eſt Somnus? gelidæ niſi mortis image? Quid iunt fidorum civium gremia? niſi æmica henevolentiæ Cæmite- ria? Majus TIBI Amer TUI concinna- vit Encomium = In Tuorxum pectoribus, vigilas perpe- tuò, pro quibus wEist. e- Et eorum vità jugitet vivis. quorum. ee n Utnie inl N fmilt⸗ 1 dunlahe⸗ . Tuon Miinei gun n Plcen fAAN). 611 epro Anon 4 Piimmenn Cnud⸗ 1VC1EI rimdneNo CC nn ir iatäl 4 IUIMenaz ITWoe eTVelnt enian 1 Griri, Ann onnin knn nine ces. tun 16 4, ek inn. nmmih u di Sclantl mtn. 4 ſelnmnml 4 ieſchetan. uenkl. Ms Mn ”M Armitnn 1 0 1 nn Gi Ueeſcleni C. lrar 1Ul e Crith iu ee , nagenn n — — Pars II. Cap. X. AQuasſt. II. PUBLICA. Ut vivere poſtint. Anima Cor, Eutelare Numen 4 6: eS;, Hoc eſt vere ELECTOREM eſſe elidere, cordium Imperatorem fieri- & Throni loco. Animos Civium potiuz, quam aurum vel Ebur, inſcendere. Rer’ B RA N D HE N BURB. G 1. C U We . Sceptro Amoris eminere?: principem omnium, tefidere in omnibus. INGREDE R R Autium RANDENBUVGICÆ domus ornamentum. proſapiæ Sereniſſimæ Culmen, A TUI Nominis auto, prerioſt fieri poſtumus. ATUA Luace ecxornari optamus. Pacifici vivimus ſub T U Æ CEL- SITUDINIS galladio 5 „ In TUOSERE N O eriam apprecari lubet. Non de principum illorum grege es, qui ortu ſus ecclypſm fa- 5„ 5 CS& 414 Artis Oratoris. ciunt exigilis ſtellis. Tenebras quoque accenclis adventu 1U0. & more magni fideris quidquid contingis inauras. INGREDERE Pruſſiæ noſtræ Muſtriſimum. CAPUT& COROKA prona ecce TIBImembra ſternimus: per acchnes omnium procede fublimis cervices. ATE pro TE fapere velumus, TECUM pro TE velle. Facundus Orator: Fui Amor pectoribus noſtris TE perſuaſit: Alià non indiges panegyri. Epiſtolæ Tuæ commendatitiæ. vivim us. Animi noſfri ad obſequium TUUM cerei Non aliò́ quam T UX Volentatis Agilio, gau- dent obſignari. INGREDERE lætitiæ provincialis, Ampliſime Fundator. & delectat gratulantium læta peri- phraſis? obtutus noſtros intuere. Specula ſumus. quzæ r 1 eckaleri, –— nln eim nin Zell 1 uce nnnmn 11I ſrukCole ens (cun en ektume 1ren enth NORE Pjrturtun N UU ihrlti Ami Morir Tioru nuufene laltn knme ne Anentumbere Dlu gun Dent 4 Pars II. Cap. X. Quaſt. II. 4r3 n quæ nullam novimus referre imagi- nro aneci niſi ICAAMAM. Ner e, Artifice nimirum gratitudinis Euri- HW po TE TIBI refundimus. * Arcus & Coloſſos non deſidera. ⸗ n quot numeras circumfuſæ multitudinis Filltan. tot Tri umohaleseen nmn. iumphales ékatuas. IucoRN tot adventus Tuus lmnt En erigit Elogia. muimn mue rin. INGREDERE Ihyer ieg Virtutum Nobils balatium. rol . . TE a1E —. Nr li hre non à Satellitio quod foris eſt Nlis T5 l æſtimandus. . n 4 Non in TE fortunam ſed TE in ani fortuna veneramur. Magiſtra fortunæ Virtus agmen mmI ducit & meritum honoris tributum indicit, Adeſt à latere Tuo, ne quaquam ſepar abilis Achates, l, el⸗ JUSTITIA. e Mens DEI, Harmonia Reipublicæz, Gdror . mümim nf Regnorum omnium urbiumque s ſuſtentattix ns “ Adeſt Æquitatis ſoror Clementia, Prik- e ceps PRINCIPUM gioria. 416 Artis Oratoria. Adeit Comis ſeveritas cum Humanmi- tare. ratum hodie apud magnates eonjagium, Adeſt Magnamimitzs & in utramque fortunam ambi dextra fonitudo, Adeſt reliqua, ſupra numerum & cen- ſum Egnecfſti familia, Bam qui uni Virtuti fores aperuit om- nibus domicilium elacavir. Fa Sociale ſinguſarum cum ſinguſis vinculum eſt. Omnes habet, qui unam. Tali tantoque ſtipatus exercitu. quando ades non potes non adeſſe amabilifſimus SERRNISSILME HOSLPES Alios, perennis Animorum Noſtaotum incola ANE FAVR. 1 , CAPUT XI De Oratione gratiarum . sétoarin. GRatias agimus pro beneficiis vel pu- blicis ut regi & Reipubl. vel priva- tis, ut PatzoOnis, Amicis „Benefaéto=- ribus, 4 uon md U2 1 Ciuce n A inwhleni umnen hugpe ckconkiunis ientglo ten urenemuernn slſtennaurn Cllketaes n OMtnio woeen iflcen. Nnne Munll uen Ndin;Ectr, ren incg el tlr ent ⸗ umn ſagen. A GrNeirnzn/ Nee Tniicunm! Dtaimmunlel e, Kitd is me en Nin eirgen tr Unz telunn 3 künne ler nint Muur len hmnarn nn an g d Arünn elunenen Nurmnr i Iut koI Ale⸗ 1 4 57 U. 1 tni inſ us 4 in Pars kl. Cap. XI. OrA. F. xibus, &. Utrobique idem artif,; ſervandum. QU S TIOI. uomodo conſtruitur Oratie Gratia- rum Actorndα r. cium primo, Mentio ſir accepti beneſicii Sacundo, Exaggercrur hoc benefisium circumſtant: Is. PeMonæ datis & ac- Apientis, loci, temporis, modi & aliis: ita ut extenueretur di ignitas accipientis ampliferur autem gratia dantis, dicen- de ſufficientes gratlas agi non pofle » optando voçem & cloquentiam mul- tiplicem. Tertio, Fiæt gratiarum acétio humilis, & ſinoera iteni paomillio na- titudinis & curæ, ut illud munus ad ho- norem dantis vel publicum bonum cedact Quarte, Subjungatur petitio, u i gratia ſervetur. Gratiarusm Adtoria pro Diy-= nitate coklata. & mihi centum Eingias „ ex veteti pocëtarum voto hodic mtura donavi ſet; aut ſo jucundiori Metamerpheſ totus Iens, tetus lingua fierem, non- F dusce 478 Arti: Orartorig, dum ego beneſicii magnitudinem, quo me ampliſſime cumulaſti, Regum Se- reniſſime, vel eloqui poſſem, vel com- plecti: Nam & me unum étam nobil; illuſtrum virorum collegio, electum eſle, in quem regium znimum taum be- neficentia gravem deponeres, & ſupra vota mea imo & ultra merita hoc inſig- piri honere, quantum amoris & teglæ Zratiz argumentuch: A teneris gqiridem ad hoc paternis præcepris imbutus vi- Xi, ut tibi ſexvire & ad tuss nutus obſe- quiis promptiflime currere, fupremam Jjudicaverim fortaänam: nee vivere ju- cundum foret, nifi Tibi viverem, fed quantiapud eum ſtudia tua ponderis eſte convenit, cui vitatn debeas; & om- nia duæ eum vita mertalks asceperant; Quamquam & hac 6 tuleris, & forte sua minus & Majeſtate ta inferius eb- fequium ebtuliſti. Haberis hec, habe- As, Serefißimi Terra Soalet „jam expe- Fientia diſco, cum illo Planetatum Re- ecommune, ut quidquid à nobis, ve- inferioribus Regni elementis, ſtudi- orum accipitis, uberiori fœ&aore zefun- datis: nos umbras adſpicitis, ut iluſtre- nis: noſtra obſequia exigitis, ut benefa- ciendi campum nacti, eam quam Maje- Ras anpofuit neceſpratemn deevrrern n⸗ Peniufo⸗ Leplin ſicſe mibureti Niinenetmn dgrtusnennn li Gllougr . prenscnn lo nhitithſmitll Pirnrttin den⸗ DOEreombiun n nulie t rumlune n nkeinm ui⸗ Senonlten Nnr G Uhritienuin Nlkennd, 4 te ict eſſtin 17 “ unkn N ſingulis bprodeſie. Quid verò huic amimi igln 8 regii in me propenſioni poſſum niſi hu- n n milibus verbis humiles gratias reddere: al, n⸗ niſi fortè mea meorumque ſtudia, ſicut ,een in dignitatis meritum, ita in meriti ſti- MM c : . 4 MG pendium ſuicipis. Certe ſi dari benefi- 1 y honn .. . 4 edenin cii duuifeunue ſolut accepai . perennis confeſſio : non oS. nos. n ntltmücten dennt Rirn f. AA N⸗ morituros ſanckifſime pollicemur. Per- mittit enim benignitatis tuæ facilitas, nos vel nubium mutuam gratitudinem aui æmulari, quæ eodem, quod à Sole acce- Nntt Mnn perunt lumine; plures in ſe Solisimagi- eee nes depingunrt, ut quo ſplendeant Orbi IH gemonſtrent: & nos amorem regiurn, Kü EG quo nunc inſigniti vivimuus, lare per Or- minn tlah in bem & Orbis famam portabimus: dice- mnD muſque natis, narfabimus poſteris, ut rlaeiu conſequentium ſæculorum memoria immm Bru ſciat, cujus ſtellæ ſimus, cui Soli lacem E e debeamus. Dixi. 7 * UN Arn uba SENTENTIX. Renicknti His cumprifffis Seneca de benefolis, temiane legendus, nam in hac materia unus Se- Ghti neca pro multis valet. Sõ Sine gratisndine nec thus net myrrhnu i n Deoplacet. Triſmeg. “ nleuch Beneſaia ſnnt voluntatis Cempedes § ⁶ 4a Ardis Orazorig. & aurea cntene auibns animns ligaeny & trahitur. Prov. Com. Latin. Quiin gravi pericale ſucenrrit „ vel magoaliqnus benefttio alinm afficit, Dei vice fungirur, & ei oui prodeß, Deus eſtr. Cicero. gSenec cauſa eſt lætitiæ cium smicanm , juſzior fciſe. Referre non poreſt gratiam z qgui meminit „ & qui meminit jam refent. Statim gratus eſt, qui'ſe enerat, id 42*¾ bromittit gratitszinem. Eodemmomenza quv obligatazs es, ſe wis ænm quolibet parin faciſtiquoniam liben- ter qui beneſiium dcepit, rendidis. Non neceſſitavibus tant am noſtris pro- viſamm eſt, ſed uſquk ümäalitins amamun (Enampe à Deo.) Mundüs, eſt damirilinum hominis co- Dem autem tectum, sliren die aliter nodte Elendent. Beneficium aitere dasum lapidoſus panis eſt. Ingentin beneficia ſape dien cor- rumpir. Bis dat, qui citadat. Mlied beneſcium jucnndum, victu- rumqne in animo ſcins „ Juoſt ob vinm Senis⸗ N 10 nnpiß m n zui. / Thrqhal Mir zan 4 mnie nhnte ſmmdeen honrt Gue win Een. nd lan Win he. M poleni als, uil. Morer lu d⸗ Fridu. Dnghenf at fttan ittun anh Anhaing mniii üqR Mlglrimz LVituz di Par: I. Cap. XI. Qusfz. . 4enr. l quædanms magna Hrd „ non uſumng, 1 Ingens bemefi ium eſt unus in fame ain ,l, daniz. 424. iß 4 Gratia ne pœnitentia eſſe deber, Ffkeophralt. . riin Mus in pera, ſerpens in gremirignss in net Ennimale rependunt gratiam heſpizibut. e; n Innocent. Pontif. mi Gratia tarda ingrata eſt gratia. Vulg-⸗ Sent. an i, Si quid benefacias levior pluma E* Neon gratia. Plaurx. gruchi Foſt munena cito conſeneſeit grazia, pznnig Feſtus. rnl Lemortnles ſungz gratisazum horti, r Ariſt. Niaiin inn Prover. Lat. Beneficium da cœcus, sr- sipe videns. alen tr Demus beneficiu,; non fæœæneremur. Aeriuu Dignus eſt dezipi, qi de reddende cogitabat, gum daret. un ln Magnanimi & boni proprium eſt non fructum beneficii ſequi ſed ipſa beneficin, , irnu Multògratius venir'quod facilki qunm quod plenuù maniu datur. Woa voter gratum eße, rarum = R Nemolibenter debe: quod nom urcepie FPer Sed expreſſit. „ 92 Nalks Gratiæ tres. Mani- bus junctis midentes Virgines. 422 Ariâ Oratsrig. Nalla res carius empta eſt quam qua precibus empta eſt. Moleſtum verbum & oneroſum α de- miſſo vultu dicendimn Rogo: Aſ. al affabile odium eſt. Non committe ut poſit aliquis quanavque dicere: Hic me amando occi- dit. Anie des oportet arbitrium mihi, Wõl inde beneficium. Non eſt entficium, debere cui nolia E XE MPL A. Et alia Supellex. Poëtæ & antiqui tres Gratias finxe- runt, eum ob mnultas cauſſlas, riun ob hanc, ut meminerimus gratiam memo- ria tenere, ore laudare, obſequiis de- mereri. Pinguntun etiam jund mani- iaz, dui beneftia mutuo reddunt: Ri- dentes qitia beneficientum vuhus hi- laret eſſe S Wirgines, quia ſincera & ſancta: Tres quia tria genexa benefi- ciorum ſunt; promerentium „ dan- sium, accipiemium & redaemium ſi- mul. In „ vorari in pernitiem ſavs Bonitas Rogantilus peſtifera largiri blanduns zn linmi ſe iuilehin malllunn hanrlalar ele e kelt (ere 4Aukene , ehere le⸗ Me, Nurius. Gi gnnbe ur umil ig aindin mnu zuaſcſenbie 4 entitm⸗ 1 8 lint, mli 6iben, gul iNNeNe 4 Auumir 1 utt, ſii . 4 P. 2 Aitſulgl kunſe mentth jin hen litnnglene (onni i narm n S 1nn Gleui, 16an cn itmi ſnpichnne nbmis lyr n ſens Nii, nluriillnun 1 ſ Ann Memannhtt⸗ inunnii . Antauzle Cs eim mnind⸗ Karumn mN 6 inged . prreſtii 14 tn Pays II. Cap. XI. Duaſt. . 3 In manu Delphici Apollinis tres Gra- tiæ inſidebant, quarum una Lyram, al- tera tibias, tertia fiſtulas habebat, Innue- bant ſcilicet Gratias, ſi veræ ſunt, vogça- les eſte & beneficium acceptum ubique canere. Aut beneficium ſi alio non poſa ſit, debere ſaltem compenſan celedra. tione. Pierius. Gratia Symbolum olim Roſa fuir, Forte quia ut illa ſcarabæum necar, ita hæc ingratitudinem. Idem. Pythageras quæſitus quomodo ho- mines poſſent Diis ſimiles vivere, eſpon- dit, ſi veritatem amplectantur & emni- bus benefaciant. liakus. Alexander Magnus cuidam dono de- dit Urbem, qui invidiam fugiens, dice- bat, id non cênvenire fortunæ ſuæx, cui Alexander non quzrs quid Te accipere deceat, ſed quid Meare., Sent. de Benef. Anarilaus quæſitus quid in regno eſſet beatiſſimum, reſpondit. Non vinci bene- Riciis. Phavor. Simoniaes roganti cuidam, ut ſibi en- comium ſcriberet, ſe gratias pro ee relaturum , reſpondi : duas Arcas domi habeo, unam gratiarum, alteram argenti, & cum me premit neceſſitas, Cratiarum guidem arcam reperio 3 ſed in- Cratiæ vo- cales. Roſa Sym- bolum Grat. Py- thagoras, Alexandri munifi- cesk. Anaxilaus, Simonigts. 424 Artis Oratorig. inanem reperio-r alteram ſolum imihi cehi⸗ moduam expkerior: Stobor us. Farro dacebat qui nquam, hnauris, fon- tem corona. Alluſu ad conſuetudi- Fontinaka. nem Romanerum, qui in Feſto Fonti- näalianz ſolebant fontess corenis rsdi- Non erga homines tantum, ſed erga Arhenien- belluas geati fuerunt Athenienſes „ ſum Nam decreto ſanxerunt „ Muli„ gratitudo. qui egregie diu laborarunt, vinculis ſo- luti libere palceremur, ad mortem ; Ruſſorum Proverbium eſt vulgares; Etiat ſzccarum non bono amimo da- ole tum in abſinthium verticur. 1 Fomponius Dux Romanns, dum Vi-= ctor rediret „ Pyramidem'illi triplicerm exſtruere volebant filli, cumque ille ro- gaſler ne facerent? illi, Cim tres poſuif- ent, Pugnatori, ilzori, Trinmphuatoriy etiam quartam Contemptori Pombonio exſtruxerunr, Epitom. Ageſilaus. Ageſilaus Rex cum Apellem XO10C= tantenz viſitaſlet pulvinar ſurrigere fin- gens, deeumbentis cervici caute aurum fuppoſuit, non muko pofſt Kegis diſ- ceffum adveniens puer, amoteo pul- vinarè, dum lectulum ſternere veller, aurum reperieus cxclamavit : Viae Domine nh nigln 4 luh ler tfnm ſahan, A, Nm okn C eyhtvomn ef⸗ eſluns nllt ſun, gene u munin n (41 Nzinir Aitmis U emneh en 15 Finn Nlet ENl 1wnn igofet (ans. Rirt eſein rie Utarlin nai neu Pear; II. Cay. X Quas. 2 427 PVomine quid in tuoò repe rerim „ d At Apelles ſilentium ei imponens dixit; —R boc eſt ſurtunm Regis: mox intußit Puert gin une. Aaia benignstate motus voluik tug Rwann epia ſubvenire, & furtum dzcis, tunc D Apelles, Optime dixi, qitig Rex hoc 61. wunere Cor meum furatus eſt & uand perpotus me ſibi addixit. Sciebat enim 24 Ageſilaus multo praclurus eſſe alios m,M, Atpare, quam ditars, & zil glorioſites urn iunl quaæm beneficium apud bone vinos depe- , Snmmn ſirum. ſen i CADVUT XII. nn 43 De Oratontas Petitonis, Commen- En. datoriis & Exbhortato- Nning, riis. 2 . QUKESTIO. I. Quomodo conſtruitur Oratio Petite- Primo, Solet fier'communiter acceſ- ſus vel à commendatione liberalitatis eyjius a quo petis: vel ab extenuatione perentis. vel ac exaggeratione meliter rum præſertim cam pro aliis intercedi- mus, vel à refutatione eorum, quæ in petitione ſuſcepta eſſe poſiunt: velà deprecatione audaciæ ſeu profeſſione Vetde. Petitoria dignitatis. 426 Artis Oratoeria. verecundiæ, quod ſine meritis a pe- tendum accedat, & c. Secundo, Exprimi- tur poſtulatum. Tertio, Subjiciuntur ra- tlones, quæ, quod petitur, perſadent, Hæ autem rationes accipiuntur com- muniter, vel ex perſona dantis vel pe- tentis, enumerando ſcilicet merita ejus & majorum: vel etiam ſumuntur à ne- ceſſario, à facili, à glorioſo & reliquis rei peritæ adjunctis. Quarto, Promitti- tur perpetua beneficii memoria, expri- mitur ſpes de obtinendo petito conce- pta, & obſequia offerunpur. P R A X IS. Petitoria Dignitatis à Rege. Et ego ad pedes munificentiæ tuæ cum precibus ſupplex advolvor ut bea- tior ſurgam ; & in hac felici ruina ac Majeſtatis tuæ umbra, fortunæ meæ lucem & faſtigium inveniam. Scio pe- tentium defſideria regiis animis thea- trum gloriæ ſternere: & injuriam eos infligere Principibus, qui neceſſitate preſſtt, ad has publicæ ſalut Aras, vel ut verius dicam ad hos tutelares Deos ac- cedere erubeſcunt. Siquidem regiæ ma- hus, divini fontes ſunt, quibus latifſime beneficia in nos & Rempub. dimanant. Certe vil Cere n bibincſetd uulann inii, In rinlureh tort Eedennt. purn uln unt Reſu) Qlau lhe ceenauzel Ublims hn Megimmert Aeorlxeen tn⸗ orbls, gie anru. Qi Neetrine de n N Dmine dni euhanet enepolenta 8 en hmm unmermuf ei & Mipnn (elt, ie latag 1 ic nie chil n Nmei A, Eni n Wiaimn. r, elck, chlunor on. ulnin. lnreut Rinnknini Am lni inentien⸗ lfenc I mill⸗ nmienu de ar. uekunmr 4 47 4 59 “ . lls Mo 4 e. telnesD6 emd. , Pars II. Cap. XII. Wuaſt. I. 427 erte ut Pharus in æquorc laboranti- bus inter pericula nautis viam oſtendit, qua ſecuritatem inveniant, ira liberalitas Principis, ſi num Principis, in quem 11 1 vota noſtra velut portam confluant, ur ditiora redeant. Audivimus lamenta Regum, dies ſibi periige cenquer entium, quos zum nulla bevefcii linez ſignaviſ- ſent ,„ neque ſe vixiſſe arbitrabantur: Quia ut Soli lucere, ita Regibus bene- facerenætura eſt Et tua in NOs. Seren. R. ſubditos humanitas & Majeſtatis tuæ inſignis faciliras, ideè in virtutum Regiatum exercitu altius eminent; ne à confpectu tuo à magnis aliorum cor- poribus, minorum neceſſitates præpe- diantur. Quid mirum. igitur ſi hac Majeſtati tuæ beneficentia provocatius; cum N. Dominum ſatis conceſſiſte ac- cepi: ejus honoris heres fieri ex nutu & enevolentia Seren. Majieſt. ſuppli⸗= cem In manu tua Seren. Rex fortu- nam meam volvis, velis tantum & - vaſti: reſpice & ſerenior abeo. Forte mea & Majorum merita aliquis hic exegerit, ſed petere beneſzium veni, non licitaxi: mperare, non exigere: Omniaque quæ aut mei aut ego pro Republ. pro Sereniſſ. Majeſtate tus feci- mus, oblwiſci nolimus quam producere⸗ parati 4 428 Artie Orasorig. parati & vitam ponere ſi Patriæz neceſ tas, ſi voluntas S. M. & Amor juſterit. Gratiam & favorem Kegium peto non debitum, cujus vel uno radio, ſi me nunc beaveris perennes fervitutis compedes animo meo injeciſti. Dixi. S E N T ENTI K. FPulcher Theſaurus cellatum Fensfciam. Menan. Beneſacere bomin: eſt magnum bemeßi⸗ ⸗ cinimn tued Deum depenere. Sidonius. Liberale oficium ſerere beneficium ut poſſis metere frulctum. Cicex. Principum donæ ſunt auctzaramenta SZervitutis. Demofſt. eus non Prren & frubfus habent dat: iWimos, & ſi quidam benefaciuni non prenittunt. Plutarc. Extra fortunam eſt quidquid donatur õ aas dederis ſelas, ſemper habebis Martia. Princeps liberalis amicos ex hoſtibus, ex alienis ſaos, ex infidis fdos ſaciet. Jo- vianus. Melius beneficiis cuſtoditur Reſpsiblica quam armis. Idem. Beneſficium dignis ubs das, omnes l. Exrg. P. Mimus. vlur es Pie mulh g a 6 mcrli lic⸗ irujt⸗ 16 i r * Palr le l; Poert⸗ uti ſne oaa lo ines Ali baie onrt nr ihn grult gmnnunm Ilen. Ppi t toſpeſa lurtats in win fſmmnd n Wu Wnad Mtriunt yn War bDlnig ſenig nni iutzr Eeen uunti “ M nſi ict, WNMNN lit⸗ ⸗ 1 vni irient Pars II. Cap. XII. Qusſt. I. 42 thrit Plures honerare eſt multos ad bene inn merendum provocare. Demoſt. . Ahlen Beneßciumn & gratia ſunt vincula n⸗ DW goncordia. Cicero. “ Theſnuris Pulcher bulchrè collata gr. giz. Eurip. . TJunc ſolnm pretioſa eſt petunia, uando seſu largiendi deſinit poſſideri. lunſin Bortius. ,B Baatiſſima dos in Principe Liberalita⸗ haugf & Clementia. Pomp. Latin. n Corpus alimento nutritur, animns no- nningut bilis, laude, honbre, tramio. Xenoph. i Multo praclarises eſt beneficiorum n renn quam trophaorum raundrer memoriam, Idem. hah,in Eramia Zonevam malorumque bonoes hufeinn maloſque faciunt. Plinius. Liberatitatis aurenm ſemen prodizcit Pizilunn auran favoris ex gquaa prodiz meſſis ho- . horis. Sophocl. . Nutriunt pramiorum exempla vir- zutes. Plinius. Mint u e Panperibus ana educandi artis, Sonus Pgſu Princeps. Idem. V . Avæaritia fuga & liberalitatis gratia uinr Mien Regum gioria eſt, & Regnorum frma: . Wentam. Ariſt. ad Alexan. ms . EXEM- Crœſus. Aurelia- nus. Drolo- Meus. Alexan- ABrtis Oratorig. EXE MPLA. Et aliæ Eruditiones. Eræſus cum divitias jactaret coram Legatis exteroriin; Legatis ägyttio- riim qukſi vit, quis theſatiris omninm utiliſſinn:ss eſſet? Cui Rex : Liberalita- tis » reſpondit, theſaurus pracedit anrei gemmaraumque theſaurum. Plu- tarc. Yacobus 1I. Arragoniaæ Rex Cervam alatam pinxit cum cornibus aureis. Inſcriptio: & auro & celebritate. In- nuebat Principes debere eſſe liberalss in danda & celeres in agendo. Vpo- vilts. „ Aurelianus eperator cum à ſuis quæreret, quo pacto mperium bene regi Poſſet, Ieſpondit quidam: auro & ferre, id eſt, liberalitate, ſed manu liberali & forti. Zonaras. Ptolomeus Rex inciedibiliter dclecta- batur, ſi à ſe ditatos videret, & dicere ſo- lebat: Magis eſſe zegeuin ditare quamdi- teſcere. Coker. Alexander M. diſputans inter Phi- lolophos, de felicitate rogatus ſenten- tiam dixit. Nihii beatius eſſe quam do- nis multes & maneribus ſili abſtringere Gloris⸗ inl Goribrun ele gun i Iun. ur 1. Aleusfe um n mnti endi ſagelthe InAermd Menr. uen ud / un ulllin . 1 n mnte Clrttur Dor. Dinzſa gin liulinginztn bgliſiu n iNaleby, Pilllium, n V, gil ſa ſcn liten nt⸗, Me, ein, 2 ihrt U unmge nen rine, er n lenkenm. N anl mnien n Uelir. au puut gium I Gut u CAnnd rs. Galmnt I Uete e enc r an 1 fmalun i n n ine n D t iuneſhl Ppum idirr Zenenofn ! tius ee D N. I1, ſeign Pars H. Cab. XII. Quaſt. I. 4 31 Gloriabatur itidem ſibi a natura datum eiſe quod nulli cederet in beneficiis. Mem. Indorum Rex quitpinm occurrens Alexandro M. dixit. Provoco Te non ad pugnam nec ad bellum, ſed ad aliud cer- raminis genus. Si inferior es a nobis hene- ficia accipe, iſuperior nobis benefacito. Ita ab Alexandro M. regnum obrinuir. Plutart. Aunguſtius Inperator adeptus Impe- rium nihil ſe magis gratulari dixit, quam quod illum gradum conſcendiſſet, ex quo amnibus benefaciendi facultas daxretur. Dion. Digr ha. izs Siculorum Rex ad filium ingreſtus cum magnam vim cælati ar- genti in menſa vidillct: Eli a ait, non eſt in Teregius animus, qui his omnibus nemi- nem tili amitun, feciſti. Plutar. Cimon Athenienſium Princeps aded d dandum promptus fuit, ut & praæ- dia, qus pluribus in locis habebat, ſine cuſtode habuerit, ne quis ita extedire- tur, qui vellet Pis bonis frui. MWum etiam euntem ſemper famnli cum num- mis ſequebantair, ut ſi quis eus epe in- digeret ; Farimax haberet quod daret. Sdem. Epiczs⸗ Rex Indiæ. Auguſtus. Dionyſius Cimon. Theode- lianus. Pranciſcus Primus. Alexander Qevenis. 4312 Arris Oratoriz. Epicdketus monet ſicut Sol Ppreces & blandimenta non exſpectat ut oriatur DH ſponte fargit, & ab omnibus ſalura- ſic tu nec plav ſus exſpecta neclau- S ut bene facias, ſed ſponte benefac & pariter ut Solamnibuseris gratus. bto- Bens. Theodoſii Interatoris tam Gerta fuerunt beneſicia, ut tum acoepta vide- rentur cum ſponderet. Pacat in Pa- 26 g. Maximilianus TJ. moris habebat di- cere Charitas non ſpectat preces egentis, Bad neceſſitatem viaet , ante preces prevolat. Keiſner. Themas Ericcotns Doctor Pariſienſis;, ut Fanciſcum I. Galli« Regem liberniem nimis aſmoneret, in ſolemni vizs inan- gurntione laudans ateras vertntes, mä- nus enm ſimiles babere dixit. D. Fran- ciſci manibus, hoc ef, KZigmata, habere eut in manibus ſeu terebratus manis per quuas owznia efſtuant: Et ideo timen- dun, ne Regnum and paupertatem Fr. an- ciſcanam deduceree, Cokerus. De Alexandro Severo Caſare hec ſcriptum exſtat Elegium; Dies nun- quam tranſiit, quin gliquid penhutturt, civile, pium faceret, ſed ita ut ærariumn en swernteret, Apud Lampridium Roeæler- nlo⸗ lenu e tonnß h 14 huti, il in, 1 6 A K u6i. D.lu tal 10 ürguen h aante ebn fed Ee Nieer Men. lMnieke . 1e Hlurm Urchte MMentunre rh Clenl A kwettii Snumitui Ayhnlin Aluttinn muulim iarmn u uler l u Ahunn ſeres: it den itze Eun Pei ir Auulie l n dan⸗ D Cäonth i ſuenf aſehme. imk S ei utt Ne. nunt n en U e. „ ur R 1rblotu d. hun ueſth dilt, Muntt 1N, ei, Dilgenlnden 7 Puruulk. terat DNtutth⸗ ,aerN. pei⸗ gsertaten Ce enng. 1. en Vere 6 D 6 “S Dir N. ihe⸗ ni r 66 6 16 1 ,. in ta prabuit it ſe 7uocungue eret Vequeren- un Pars II. Cap. XII. Quaſt. I. 432¾Ä Robertus Capetis flius mille bPanpetes Robertus, humaniſſime Berher Ffovit, iiſcue jaumen- tur, ac pro ſe veta facerent. Eo nemo aut felicins aut ” imperavir. Bodinus & Cokerns D. Eudoairas 100. & 20. pauperes Ludovicas, habuit qui eum ubique ſequebanrur, & =èð codem quo ipſe viétu ſuſtentabumur ⸗ diehus verò Quadrageſimæ numerum duplicabat. Idem. Ladovicus V. Rex Srotorum ob libe- ralitater Præcipu in egenos cogno- mentum accepit, ut Pater Panperaum vo= caretur & hunc titulum præ aliis clariſ- ſimum habuit. Archelaus MWacedenam Rex cum ab Archelaus. eo peculum aureum qnidam pereret: ipſijuſſit ur miniſter illud Earipi daret, Petentemque indutus. Tu gquidem, in- quid, dignas eras qui peteres & hon ac- ciperes: hic vers dignus eſt qui accipint & non perat. Plutar. Alexander M. quæſitus ubinam ſuos Alexan- theſauros haberet?: Amicos oſtendens, der M. hi inquit, iberats tatis mexgx ſorinia Alevxander Severus Imperator ſin- gulorum nomina quihus Aliquid præ- Se everus, Killer deſcripta habuit: qui mihil, aut T pParum Ludovi- Eus V. Carolus. V. Mene- Grates. 434 Artis Oratorig. Par. atum hertele⸗ 608 appellabat jn- quiens, Tni ſt gur nil petis nuin me Ti- bi vis kervi debiterem pete ne Privaln, de mo gueraris. ahetns TYaſtin ane IWmperntori ſic Korlpſit. Veſtimentam non verareſcens, eſt benes cetig agmilzus * incorraßts Ktola erga pauperes Enim gitur qut piè re gaare vult taälinem indame, atorni lul- 2 pritudine animusn oportet xornare . Amoris enim in egenos qut induzus eſt Purpuravmecleſtis quotαι candidatn 1 , AS regni. Boker. Earolus V. Imperator ut Pervinam Provinciam ſibi reconciliaret . miſit eo Nobilem eique plurés chartas puras & à ScHiprura vacuas dedit, ſolo nomine ſuo imperatorio notatas, eo conſi lio, ut quiſquis privilegium aur taunus 2 quod peteret jam impetialet ill Ilad, ſi in hac charta Virgine, hoc ſripfillet. Drexetl. Menecrates en conditione ſanabat 1741 tis plurimos ut veſte ab eo accepta eſus clientes & ab eo ſanitatem scceptam zer eneur ubique. Plutar. Horlee lt Aemd am eha Nin 4 “ n lh erna ormmiut en ena: lanu Muge icninene d. (nn Aar tuncunen c b rüin I lin ml H 6 be DZ kimh ann tane un uK Nbeten Ciernene li In dlorelon Pe ler a H efvon m n gen WLONSe t⸗ An N ale Per,; II. CAp. XNNe. Quaft. II. 4336. 8 un nt , “H Quomodo ronſiruitnr Oratio com mendatoria. Com- In hac Oratione petimus aliquid, ali⸗ menda- cui commemorando ca, propter. quæ tor. videtur dignus ut accipiat. Hæc puncta ſervantur- Prime, vel liberalitatem e- 4 e, jus aut amorem extollimus apud quem NN0 commechdamus MD vel neceſſitudinem noſtram cum eo exponimus: vel etiam Kenilgunt eius amicitiam quem commendamus Cncliuet, Alltt 1 ſe Ii cum ilIO vel nobiſlcum exp icamus. Se- e ng ßt cungo, Laudatut is qui commendatr,, à meritis, à ſtudis obſequendi, à doti- bus nateiræ à virtutihus, & c. Tertie “ Pohuntur rationes ſnadentes vt com- mendatum habere velit. Sumuntur vG- r hx! rationes vel à neceflario, vel ab. urili, vel b honeſto vél aliis adjunctis, liemſnunſt, Quarto, Peritio adhibetur & prbinillie Au nfii tam ſnorum obſequiorum quam com- in ii, oß, mendari. . Hac Oratjo fere in omnibus cum 5 petitoria convenit, niſi iquod h alrent, petamus; tbinobis: ideo & praxis ſpez. cialemn lfhcultatemn non habens, e Kar nobis rcmotam hic obſecerit. ℳW Te QWXS§ Tatoz. 436 Arti Orntarit. QO ÆS T10 HII. Qomodo conſtruitur Oratia Eabor tktoria 2 Ignea hæc Oratio tota elſe debet & ardere, quia in illa auditores ſtimula- mMus, ut omni periculo contempto, om- ni abjecta ignavia animum aflumere velint, & hoc quod opportunum eſt non negligere. Maxims arilis eſt exrer- citinz Dicibis, gus ante pralium ſuo- ruim milituzn aninass debent incezndere. Hæc punctà habet. Primo laudamur cerum virtutes quos exhorrari debe- mus, ſpes egregias de 41lis præferendo, quod ſcilicet ſtimulis ad honeſta non indigeaat: vel neceſitas præſentis peri- culi graphice deſcribitur. vel ex abrup- to Roſtium ferocia aut ignavis exagge- gatur. Secundo. Rei, ad quam exhorta- mür facilitas, utilitas, honeſtas, gloria oſtenditur: & qued dammum; quæ in- Fainia ſit ſecura niſ faciamus ,„ TYertio Adhoffatio ardens Hat ad id quod volamus „ commemerando Ma oeres noſtros & coruun exempla in ſimili ne- gotio, Dei honorem, exſpettationem omnium, ompia etiam bena de eventu futuro. 1 (40 y Nechin 0 , Pe Nbod anmu 4 nutgil, Kbtit⸗ ſchnieut Nuetiwnſdt UA ul nſmi Mr. Im, commun lin mnlz 4 ſ nnurn cn bg U krulch D D i S Ahe elnden ln uim u eleien . rutci. 10 m. y p Ni, Wlal ge püntnmn . Operunn 4 nt flien /e Alen marl, Dyimn Audin eWoni Ne rten, 1 ri Nr bekti N, Ral d d Agum : Porlu gal mun, u ciem, : N Teado s nl Sine hem e FPars H. Cap. XIII. Auaſt. I. %37 PR AXNXE SIhujuſmodi Orationum nobiliſſimas habes apud Zivinm, Salu- fium Curtium & alios: Excellunt præ aliis, quas Catalina ad ſuos commilito- nes habuit; & Darius ad ſuos pugna- turus in Alexandrun M. . CAPUT XIII. De Electione Oßfcialium ac Magi⸗ Ktratum —Sr aput pleroſque conſuetudo Off- Liales certos ur Conſules„ Iudices, Se- eretarios, & c. eligendi liberis & voris & ſuffragiis ? quod etiam ſine Orationi- bus perfici non ſolet. Sit ergo. QX.ÆSTIO I. . Wemech einſinogs Oratio conſtrui oleat. . primo „communiter ipſius officii dignitas, poteſtas & ea quæ officium comitantur, exponuntur & exornan- tur, Sezundo, Laudatur is cui tua ſen: rventia ſuffragaris; tum à meritis,tum à moribus, tum à virtutibus, tum ab illis maximé quæ ad hoc officium rite ob- eundum conferunt. Tertio, Concludi- tur vel per iteratam commendationem E 3 aut De Ele- Ctione⸗ Pro Ele- ctione 238 ri, Oratoris. aut petitionem ut huie Officio ſuam operam ſubtrahere nolit: vel per inter- Ppretationem cjuſdem fententiæ in aliis de illo, vel per auguritionem publici Boni, quod ex jllius electione proveni- : vel per expoſitionem exſpectationis omnium de illius virtute. PRAXIS. Side ſingulis heminum factis abſq; rrore judicare difficile eſt. multo ſane difficiluseſt de co decethefe aliquid cui judicia & Tabulx farorum huma- norum comthittéhdæ ſunt. Quxr chim ipi fingula in periculum veniunmt , in hoc conſili omhia velut agmine faä- cto in unum perienlum conjarant. Di- cenda eit aiiquande ſentemia de unius hominis aut facultatibus aur vita at hic Kmul de omnium opibus ac incolumi- tate dicendum eſt, & in unius officij æ- qua & iniquæ collatione ompinm bo- voram irz imprôboruriqne rationes aut ſummo malo aut pari bono dijudi- candi veniunt, Iadicem, nimiyaiz elhei- mus, id eſt, uſtitie Antiſtiten, qui quum & iniquut diſeriminet; qui in- uOccntiam à violentia tneatur, q ui in- jutias arccat, qui vivum velut Oracu- MORibüs nObis farum prælegat, Ajii de ”” SS arne n Conn , n rli Piaemm egelennn eI nt Suuer anni; nri 1 4 tn n D No. iin DKH U niin D ieal niio r eeet: irmn nn mm. “ n . n Kenit 4 . 1 Pee k. . õ thl e uun Ne⸗ ai ungr unn r e.— y nunfan 4 Afre ll ſaintnet t eni A n won mm ut Pars II. Cap. XIII Aaß J. 44 de fortunis & vita decernar. Omnes! igi⸗ Pur. quorum cauſlæ ad hu jus tribunal devolventur, de quorurn dignitate, ho- nere, moming deincepse certabitur „Iup- plices in hoe conſenſu ſe mentibus no- Mee Præfentant atque à nobis exorant, ne eorum veſtraſque fortunas alicui ex iis committatis; eui judicialis ſedes Meſ- ſis aurex campus cum Græcule quo- dam audiat & qui defaleatis calamito- ſorum fortunis, avaritia fux & eupi idi- ratis ho orrea explere labor et. Eli igendas ille eit cni aPert c ſia eſ At auſa Pro tribunali Arca ſit. Namn Lt⸗ Poeia ait. Won bene ſeleki udibi, ure Paten. Eligendus ille qui Judiciale kciurn agnofcat eſſe mi erorum Aſylon: maxi- megue illud evitst quod vulg riverbe cincumfertur; jndizian i,,tl eſt niſe tat- blica mencgs. Poriòhu inc eſe Rowminnne N non ego aſſero, ſed Virtus; ſed Do- Ctrina & Anitni Candor indicant 5 Vos Domini N. N. verbopum non Exſpe- Ctata alſertione 2 EX factorum meritis, de disnirite merito huic conferenda cogitare. Meminit hic moniti Phi- 10 nbhici , in Macitratn nen ditio- zem hominem! ſelt clariorem eni debere. g. Memie 440 Artis CGratorig. Meminit & illius proborum canteſæ ira leges traczandaz eſſe ne judices c-um slios abſol vunt, ſe condemnant. Spero taque fore, ut ſi meæ ſuſtra gati opi- nioni ſucceſſeritis, Patria univerſat at- que omnes boni cupitis bonis perfrua- Murx, SENTE NT I £. De Judicio. Tam diu Judex dicitur, quamdiu Ju- TFus pututur. Caſſiod. Egnorantia & malitia judicis plerum- 1 eſz calamitas innocentis. Augu- in. Non bene ſelecti Tudicis arca patet. Ovid. Si jadicas cogn ſce, ſi regnas jube. Se- neca. Sublata juſtitia, ieid, Nucnt im per ia niſi magna latrocinia. Augultin. Ergo judiciam nihil eſt niſe publica merces. Petronius. Semper iniquus eſt Zudex qui aut in- idet aut favet. Cicero. In judicando crimimoſa eſt celeritas. P. Syrus. Sipemum jus , ſumma injuria. Ci- C610. . F. Cy- 10e Di G iß G alnm in unſß / N , lr n “ MA MXN sem fugen, n elet n wkalena, r, ((ée. lcem. Gu un⸗, idhuur e,i d 7 Cene, r nperii Kvet erg Pyigeizen Mrs knurte o, Türun iln inii hie Ahinud u lſſtap B BPar, II. Cap. XIII. Quaſt. I. 4† enn r P. Cyrus. Grave jndicianz eſt qsoa n (zpte⸗ . 7 „ . 2 ſen W prajn divinm non habet, id eſt qued ne vo in e exemplo r ait ad normam. P. Mimus Grave prajindicium eſt unel. quod in dieinm non habet, id eſt qod iEin. 4 nullus Zudex Jequitier velprepter crude- lhisatem vel propter timorem. Malo judice nullum elt wenenoſius erlli, 8 NTIII animal. Petrar. G 6 sdicis vox, legum vox eſt, & iplius ng iaſtitie. Edem. iun unn g. Cunctator eſſe debet, qui judirat de 1 . Ialute: Caſtiod: . MZ Gladius conditur abi aurum ſuſcipi- tsſalts inun. . L rtur. Idem. nnnrente. I. gi, Ii,, sl Aalum Judicium omnis mali cauſſa eſt. Stobœus. oo ænam ituto botes donabis, ſin mi- — aoi tempernlis Senec. e Won ſt Princepslapra leges ed leges , ſant ſupr a Principem, Plinius in Tra- seuy zand. uan Tanrum walent leges quantuns vo⸗ Tantum valent Reges quantunz Vo- nt leyes. Optima vox eft. Philo ſi in auxem Iuadicis ſaſurvet , , „heir. . . — len pecnuia; & Orphei lyra & carnzen Amphionis & Mula Virgilii voce pe- eunia ſuſfocanzur: Wid plura ? Vei 15 RIsrze lag ig M lunt Reges: Pefhima vox eſt. guergat 7 1. ” ef. 2 Kriun Ovatorig. ammius Joquitur, Tulliani eloquii ti- ba rauceicit: ubi nammus milirat He= ctoreæ militiæ fulgura compeſcuntur : Obi pugnat pecunia virtus expugnatur Herxrculis Vincit nünus, regnat num- mus, imperat univerſis bummus. Plus valet favor in Judice quamm lex in codice. = Gunſtius eſt pluris quam tota Sciena Juſtitia non novit patrem, non nos vit matrem, veritatem nevit perſonam non accipit Deum imitarur, Caſſoz. DE MAGISTRATFU Magiſtratus eſt medicus civitatis TLhucydid. Melius eſt civitatem regi à viro opti⸗ mo quam à lege optima Ariſtot. DUbipræſes fuerit Philoſophus, ibi civitas erit felix idem. Inſanienti gladium & improbo magi- funveſt Pythagonas apud Stob. Ars gubernandi civitates principa- tum renet in omnibus artibus Ariſt. Magiſtratuseſt lex loquens. Cic. Qi Reipubl. præſunt nulla re faci- Jus benevolentiam multitudinis ſibi S Concke Ktratum committere perinde periculo- Imel nebinn) D H S ri elei 14 . untgeſeti, el alktleh Ciſtaiu n Anmnentunt Boutu. ⸗ Prkkun N ont Din ehſc eticke, umm 1 e Aenmec M üeethetin Welatrn Tecsecttt, in NA intukother Wünr d Hernitttt ereniit aren on ntit eler neſt STN. Delci itn Nrgihn n en e. Mo 1 nünfian inie K 4 le E Sinind 4 4 c ! Purs II. car XIII. Aal. I 4 goncilianmt „quam abſtinenth &com- nentla. Wem. Magiſtratus intelli igat ſee civitatis per- ſonami: gerere: e juſque digniratem „ & decus ſuſtineve. Iden. Qui praſunt ſimiles legibus ſint, quæ 20 puniendum non iracundia ſed æqui- tate ducuntur. Idenn.“ Præfedum Reipubl. ſtantem snori cportet. Dion in Adria. Erndiziones dehis wmuteras. Judex & Archytns dicebdt: Judicem & aram Ara. idemefle „ utrum que miſerorum Aſy- JTum. Alexander M. cum audiret Accuſa- Alex. M. torenmn, altetarm auream manu oecclude- Batquſtus cur id faceret: Alteram, inquit, autem defenſori integram relin- uo. Pliukar. Apud .8yptios idem erant judices qni Sacerdotes erant. TEleanus. Laced Apud Lacedæmoenio; judicibant ju- Accdæ- dices occluſi,, ut neminem viderent. Al. 1h. abh Alew. Bythiny judicaturi in conſpectu Solis⸗ By chin. tribunal. bponcbant. I1dem. Allobroges antequam ad- Judicium Allobro= irent vini eraterem bibebant; vocantes ges. arcrem judicii & veritates. Forte ut T 6. Efun⸗ Ægyptii. ) Trajanus. Veritatis mago. Amicus & Præclarè de veritatis imagine dicir Judex. 1e= Krii⸗ Oraroyig. & fundo veritatem aurient: : vel ut elo- quentiores & audaciores efſent : vel quod ſicut vinum eſt dulce & ſeverum, ita judex eſſe debear ſevetus per juſti⸗ tiam, dulcis per clementiam: & ſicut vinum Xαque eSenn i inehr lat tgue grer gem , ſie judicium at eſſe ſine re- fpectu. Trajanus lnperator zuck cibus hoc Symbolum dabar: Filmen ſuper pulvil- Inm cum Lemmate: Lenis ſe veritar. E- pitom. var. hiſt. Apud Wkeyptios jadices geſtabant in collo imaginem Verkatis ex Saphyro, a habebat ocilos clauſos & plurimos ante ſe libros. Dion. Wlianus, Ego Zudicem non ex lapide ex- ſculptam veriz atem cireumferre, ſed en ipſo corde defexacn höbere volo. Eeleberrimus ille in Germania furum domitor, fub quo catenæ aureæ in pu- blicis viis intactæ jacebant; ſupplicio af- ficiendis in convivio annulos donabat, dicere ſolitus : Amicus zuzs & Zudex um. Coker. Ludovwicus Ad Ludovicum XII. Ga ia Regem, XII. acceſſit qui patrari homicidii veniam peteret, Rex facti enormitatem per- admi- uin lefe 4 galtnluſt alero BD u pendens && quod jam tertioid ſceleris nmn u mninmi un bmululß all nc e. nunt; ifnn ininen ,n ,Yn Htu. Erlnmiul, linng incaeh iltnu , lens⸗ rulenennten il i ſen 7 D ne . Leonhr lnmenti Fum. nnien . ſanntz tler Aole ſe * ne reee, mp. 17 4 e. Lep erue . Len erryn . llex erlt ne y lr 77 tdane A1 u e , e. ” l 4 OANN *. , e Fyix kub ut. Pars II. Cap. XIII. Qualtl. I. 445 admiſiſſet: Tene, inquit, veniam flagita- re, homicidii jam tertin & ecce joculator qui forte aderat,; quid Domine. Tertii, imo Primi dantaxat, nam ſocundum &α tertium tun ſinit quin ſi ta primun non condonuſſes, hac reliqua non perpezraſſet. Pontan. Cantus Vandalerum Princeps juſtiſſi- mus fuit & nulli vel amico vel ſanguine juncto parcebat. Dum ergo de reis femel ſumeretur fupplicium, quidam damna- torum proclamavit ſe Principis Cegna- tum'eſſe parleret ſibi, tum Rex. Caognato inquit; noſtro ut honoratior ei ſit locus fſublimiorem parate crucem. Cranzius l. 3. Vand. Hiſtor. ð Ferdinandus Caſar „ clemens & ju- ſtiſſimus illud crebrò in ore habebat: Fiat juſtitia aut peneaz Mundus. Co- kKerus, Lacedamonii centum & quadraginta Jellas in ſenatu babebant totidemque indices ; hæ ſellæ verò ex ebore erant factæ & Leonibus incumbebant: Leo- nes autem uno pede ſellam fulciebant, & altero ſimiam projiciebant: Lemma ſubſcriptum fuit: Cede, Leo hic ſedebit. Epit. T 7 De Cantus. Ferdinandi dictum. Lacedæ⸗ monio- niorum ſellæ Se- natoriæ, Alru Oraoke De Magiſtrata. Gentin. Qeo. Cleo Reipublie deſtinatus convocat g inth tis amicis dixit, ſolvere le velle amicitiæ . dirtt vincula; ne forte éæco erga eos adfectu ductus juſtitiæ ſemita degectat. Pa Ge iraltt H tar. Rer ſ. Bervades as Ekenlum recens ele: Sichfi cuus. Si-. ctum Pontificem ſcribens ſic ait: Simieis La mius in esn tecko & Rex fatuus in ſolio * Ie Uuamd⸗ ecto. monfſtrofa res eſt: gradus ſüummus & miingt animus infirmus ; ledes prima & vita D imna : lingua magna Ioquax & manus faun Stioſa ſermo multus & fructus uullus, Kren vultus gravis & actio levis ingen Sautho? Nh 4 SaetA:3. Titas, & nutans ſtabiliras. lar Ambroſi Amhroſins de iis qui tirulum cum thliigikt Ner wohlseſe dictum. dignitate accipiunt ſic dicit. AcEiI&ν CcO- , Astc gruat nominine ſit nomen inane & cri- men immane⸗ honor ſublimis & vita. wkaſt declivis. SS Deno dicere eſt ſolitus: Solia & Urbes ne decorandas efle non pretioſis ornamien- rr ſenckt tis fed viris. Stobaaz. Zcho- Jacobus Almanſo Afrixæ & Hiſpa- Undtine niæ Rexthrono ſuo inſeribi juſſit hæc: lu nin Primo, Juſtitia tenet primumt à Rege allllu locum. Secundo Charitas Divitibus Aha maximè convenit. Tertio Patientia kai Pauperum eſt propria. Qearto Ca- ant ſtiras Z bih 1t fen Ke. Rrrhi di tm dſdorn NeN KaA tnutls irkdnt f ff Arer Aetiifi. Cus Ue, It⸗ lun⸗ „. . 6 Eitzas eſt præcipuum juventutis ofga- mentum. Ex alia parte erant hæc feripta: Rex ſine juſtitia eſt nubes fine pluvia. Dives ſine charitate eſt cibus fine fale Pauper ſine patientia, eſt alveus ſine aqua, Ju- venis ſine caſtitate, eſt hkicerna ſine lu:. Maxicani quoties Regem novum in- augurant toties poſtulant ab eo jusju= randum queod juſtitiam ſir adminiſtra- turus, non oppreſflurus ſubditos: futurus. in bello fortis ac ſtrennus: curaturus de- nique ut Solcurſum ſnum ac ſplendorem retineat nubes pluvwiarmm largiantur; flu- vii manent aquis, & terra ubertim fru- ckus ſues proferat. Putabant enim quod KRex probus eſſet, ei obediret Sol & vellus fœcundior effet atque torus orbis gratus fieret pro adimniniſtrata recte poe pulis juſtitia. Sa vears. Sicut percelebris Regis qui nomina In mriſque probiſque viris jura æ- qua miniſtrat. Ipſa illi tellus nigricans prompta at- que beni naeſt. Fert fruges ſegeteſque & pomisar- box onuſta eft. Par; . Cap. XIII Qef I. 4.⸗ Praer 44 Aris Oratorie, Proveniunt pecxudes & ſe rredutat mare Pilces: Ob retbznm, imperium pobuli Sors tota beapa eſt, unde & Bobtires. Annus bonis non zamn de bonis Ern Zibies Firam de inſto regnantibus exiftimandus ß eſt Signsm boni regimsnis SS* Regentie, guando panis eſt in ſoro mſiitia in ju- diziis ſexuritas in omni loco. Proverb. Italic. Olrpſipbus rogatus, cur nollet Rem- Chryſip- publ. regere; dixit. Si veale rexero, diipli- ſententlam. me Ui Vid. Odia Divorun contrahis ant homi- Cum Epaminonde per invidiarm & con- Epaminon- tumeliam v iliſſimus quidea Magi ſtra- das. tus datus eſſet, 1 ſuſcepiti ipfurm, dicendo non lolum Maxgiſtraruss oſtendit onerat- que virum, lRea & Vir Magiſtratum. Ia- que ſe geſſit & Magiltratum ällim hono- rabilem fecit,it àmultis deinde arbitre- tr. Eraſin. Ageſilaus. Reſpubl. præ aliis Horeret: quia, reſpon- dit Spartani & inzperare ſelunt & pare- re. Plutax. Puse eebo Diiz i bene, hominibus. juxta Posra Set ſequeris verum, ſeu damnas, be. Ageſilaus quæ: as, cur Spartanorunm „lli eammit lumi h Puinen n i l 6en aß 1 ſt guin rm, kkumni SAturninu el ie kimi (ne, & Ent mmn Dunn , Ufmaia ſifi Ducyinn, “ Clnhrnuäimn nusnuen ſ . nilel Aad lſfun: 8 UNENRis Qrunaleetuadn hrisihtit pldhmix: Dopftuncie urmninſeihi 1 in tunm Au nlun te tin Grelheni ſeine AAbenan Ha Ron, n ielh rrn iu nin iß, A, v. Dee nns en h, , Atcltehen. unenmmgie ite T Ke 1 arli inhö 4 B Pn. e Ceetel gnl er Ei . un ud N 1 din Fars HI. Cap. XIII. Quaſt. N. 449 Agathon dicebat Magiſtratum trium debere meminiſte, primimn, quod homi- nibus imperet; deinde quod ſecundum leges; tertio, quod non ſemper impera- bu. Stobaus. alphonſus Magiſtratum Cotem appel- lare lolebat, qua hominum ingenia pro- banmtur. Panormitanns. Saturninus cum milites illi peplum imperiale impoſuiſtent, advocata con- cione, de ſe ipfo dixit. Covsmilitones bonuns: Ducem perdidiſtis & malum principem feciſtis. Erat hic militum Dux optimus, ſed Imperator factus cum ſeverue nimium efſter, ab iiſdem militibus interemptus eſt. Trebell. Pol- lio. Themiſtocles audiens quoſdam ambi- re Magiſtratum: Si mibi, inquit duas oſtenderitis vias, quarum una ad ſepul- chrurm, altera adtribunal duceret, multo libentius ingrederer cam, quæ recta ad ſepulchrum ducit. Klian. Demoſthenes dicebat, ſi ex duobus al- terutrum ſit eligendunma, eitius ſe in exi- linnmz iturum gieane nä ſapggeſtnm altt tribunal. Scite enim ſe quantum invi-= diæ, calumniatum ac periculorum el ex- ſpectandum ſir, qui ad gubernacula ac- cedit. Eraſm. imn Apoph. Seleu- Agathon. Alphon- ſus. Saturninus. Them- ſtoch. Demo- ſthenes. Antigo- Hus. Bion. Pythago- va8. Trajanus ad Præ- fectum. Caligula. Kleucus. Wez, detidem jacentem ele vares. Sto- Bon dir, oporterc bonum vir bunc enſem, & ſi jaſte inper vere ſen katis hominibus. Hranguillus. S irmn, Oratorio. Selen us frequenter dicehat paucis notas effe Magiſtratumm magnas curas, Mü Alioquin nemmem repertum iri qui Re- gium diadema humi projectum tollo- Wetigostes cum fegium diadema gGe Pürpuram accepiflet „ dixifle fertur; O i 1n nobilepz magis quam felicem banpum, M n Srenm ſe cogneſens Jean mieltis cuer, Al Peri-uli, & mieriis referrus Ir, v. lnn is. Hlunmnii Magiftrau difcedere non ditiorem, ſed M D Pyr hagoras dicebart, prime luxuriatm Civirates ingred, deinde faturiratem Aa . õ Wn eece, ber⸗ Tvajanus Imperator dum Præfectinug Aunn ,iin * ;———ð 2 4. . . .. l Præterli enle accingerer, dixit: Cspe t . . . . ,,„– Prome, ſs injuſtè „ contna me utere. Di- Unle le cn. —⸗ M A hachu Caligulevox fuit „ cum in Impera- anm en d torem cſſet electus, aune omnia ſabi g Mrti 1* in oninet licere Reges vero Laxedemo- Utn tn An nii minorem ſibl delinquendi potefſta- Kidiraenſ tem cenſebant elle relictam „ quam pri- e lunin 1 K 5 Glota- r N den. kar, II. TIII. Baf. 1. ir n de Clotarius Rex Galliz hoc menile Qlotarä ua habuir: Cor punicéi coloris in campo monie. unt candide: ex corde duæ Wpicæ prOmica- Knc Pant; ; una à dextris aurca & loco ariſta- rum radios ſolares habens, cum lemmk- “ te. Et luce & ardore. Altera vero ſpica En a finiſtris adamamina , habens ariſtas ann, æhcas cum lemmate: Nec luce nec Pur mſn, ardore. Privag Spica bicta atem notat anmp hi 1 fervore & luce boni exempli, ſplendi- m d. dam. Secanda. Magnanimitatem ſis ig- nificat, quam nec ardor adverſitatis, nec Nern n eX proſpcritatis poteſt everterc 5 emiiit, tale Cor habere debet Anale⸗ in dig- nitatemh adoptatu 18 eit. Retße. = Lidacz; Sortia 44. Genuenſes mi⸗ erdeni⸗ tAmntal. t F. Mar eße⸗ im ut ab lis gra ade tri- cus Toν☛. Putum Evigeret. Gennenſei PEegatum din. bumaniter arceptum in horkxuun dadu- cunt, Dberbamqur idi BASII ICA M nomize offerunt, dicentes: Accipe & de- lilem hane (afilickx Reipublicæ Sym- bolum ) herban, adorare: accepit ille & adoratus dulcem odorein perce- Pit 3 Juſlerunt deinde ut herbam pre- Mieret ac conrereret, denuoque odora- . . “ earnle, trtetur;Iecit & fœtorem ſenſit: Tunc Ge- Eenir, N nuenſcs, Sic inquiunt. di clementer en e, Phiſcche égerit „ gratiam habebit hile apd 42. Artis Oratorig. . £ »* * spusd omnes, ſipreſſerit nos & ztriverit, amalritadinem & moleſtiam ſentiet „ . Guiceiardinus. . Percles. Dericles in Ducem Athenienſium ele- ctus frequenter ſibi acclamabat potiſſi- Perwcles aktende, ecives ſunt, liberi ſunt, Graciſunt. Athenienſes ſunt quos regis. Plutar. Monarcha Apud Indos ſupremus Monarcha „ Indorum, quem fua lingua Vobon hoc eſt, jubar honoris appellant: Is limites Palatii nunquam egreditur, nec in oculos ho- minum venit, per palatium vel vehitur ſuper cunas, vel à terra ſublatus in altiſ- ſimis ſcandalis ambular „ ue minquam tertam attingat: cum in throno ſe- det, ex una parte pendet pugio ſeu gladius, ex altera arcus & ſagittæ. Rich- Lérus. Symbolum Quidam Senator ſtellam habnit cum Senatoris. Jex radiis: ejuſmodi primus radius fuit inſtar Spicæ cum infcripcione; rilita- te » Secundus inſtan clavis cum Lem- mate: Equalitate. Tertius, inſt ar digiti cum Lemmate: Acione. Quarzus in- EKar gapitis coronati cum Lemmate? Dignitate. Quintuas,inſtar candela ac- cenſa cum lemmate, Pietate. Sextus mtar Loris pulcherrimi cum lemmate:⸗ Oaore mum mane dum indueretur, Attende rl, lent ee Z . . 1 Nnia e ins un, t. . nzn un WE Gn R . utengalt 4 sPumnCntni gnetien 4o nelemni 0 Denternihnm deot 4 , E tcprii, Aal 1, , lerretd- NW 0300 449 Eacblaror te Ku 11 nſr Anz Utdndamk Auancllllenme un Azze lirer, Mnr Alt eft 4A N uen, Aanin ln. enün ir i gn lin 1 Ditmit ſen nn ” Ludnchrll. uel, A n n, Anſn, nnzuhini, nn Munt 1 Kl, „. 1: Elmngls I, Mntln. Inhünni 1 nen . Uertaa. l, E nklgrr ⸗ l, An m bun tart m Apmuniss „. rtenCn . „Tnishißti Gune. r 61 Pwren — nnA a inhurel, in Pars II. Cap. XIII. Quaſt. I. 4 ½4 Odore bonaæ fam. Plane Symbohumn ho- minis ad magiſtratum promon. Epi- rom. varx. hiſt. . Cimbri duplex elogium doederunt Cimbri. Regina Amphiléa : In moneta (ſculpta fuit ab una parte Ambhilia ztum Ciths zya, lemma, Cimbris bilaritas: ab altera parte eadem Amphäln cum lampade af- denta: Lemma. Cembræ Serenitazs. Innue- bant exhilatari Regſum amore Reginz erga ſuos, & præſtantiæ familiæ illu- ſtrari. Ludov. Legtonen. Alexrander Severus Imperator cos quibus collaturus erat Magiſtratum cx albo recenſebat, ut ſi quis vitia alicui objiceret & probaret?: reus m giſtratu privaretur: quod ſi objecta non probaſ- ſet accuſator rei poœnam ſubibat. Ful- gaſ. L Aliphonſus Arrageni« Rex in Pala- tio hoc Symbolum habuit, Fuce circa Alveare cum Lemmate, Malum Reg- num ubi apes laborant; Juci devorant, Panor. WCarolo Magno placebant illi Principes; qui eſſent Auguſti Imperio , Pericles Yudicio - Alexanärt Belio. Epi- tom. dem dicere olebat; Optimus ille Princeps cui nomen Adamus, cognomen Abra- Severus. Alphons Symbo- Jum. Carolus M. Idem. Numidæ Principes Caursach vocant & unde: Tiberii Regn. Rudolphus 1I. BElectorum factus Imperator „ cuxay 45SS„½ Artis Oraiorig. Abrahamn; id eſt, qui laborioſus ur. Akgam, prius ut Abraham bidem. Numaa Principem ſuum vocabant. Cenyiarhhoc eſt, rxivulus: Hoc autem inde nit Mabekant Nusmida Jontem Jovis nonzine intignitam , cri ſacnfea banr tempore inter regmi, ier pſis Princi- pem oſtenderet. Centis ergo temporibus ſummns Sacerdeos Fontem inſpicicbat & cujus perſonæ vihum fſibi ibidem. oſtendit à ove advertir, eum mmOX Pe- pulo Principem promulgavit. Hujas etemnonlæg meinores. Principes qugte- die aqna iſtius onti; Ss, vaßantur, quam porrigendo cubicularius dicebat: Domi- ne Cauriach: hic memento TLe riyvum Tcmpore Tiberii Calaris cum Im pe- rium ſucepiſſet, via⸗ dicimtur immu- taſſe ſitum læva in dexteram, dextera in levem commutata. Plinins. Ruaolphus Secnndus ex conlenſiu ſex ſibi in ſingulo pingi ſuper eburneam. menſam ſex calcnlos ſeu Sortes; ſepti- mam verò deſuper quaſi de Cœlis ve- nicnhtem cum Lemmate Cenſenttenti- bus. Innuebat omni electioni légirimæ, etiam Deum adjicers ſuum calculum. Tiper. Tertars a zmillnl Prn z Culncinh⸗ zanc! nmmt rant ſniße ſelr Iehonten 1 teß Miuin Z ,41 e: — HloMlta h lgn nm Aik eſennpe Eudln 1 el ler ſier r 4 MhAedo iCel Sengt Emnkn natn iien, Term Uchtr Tne Gene en: I. Cap. XIII. G Queß.l. I. F; ac D Tertari Principem electuri in lo- Mas Tana- DRZ cum campeltren conveniunt, &.enin rorum ia qui Succeſſione vel votis eligitur, in eligende znnt th tonum ollocant Imneſque accla- Priucipe. hien mant = Rogawius, Volsmus, pracipi- HM efir mus ut Sohiinzri nobis 1 Reſpohdit . rm. ille ⸗ Si hor à me vultis, veceſſe eſt ut ugen parati ſitis gui⸗ : id pracepto faceré. N Mnen! D Reſpondent Illi. Supzus: Lunc Prin- nn n cePS ,„ Erge ort méi Jermo 4. atero gla⸗ n, anus A⸗ s mes erkx. Fit interea applauius 4 4. uin ſ Populo, Poſtea ipſim e throno accep- tum ſupra ſtragulum in terra ſtratümn deponunt, & ſedentem ſic alloq uuntur. Vigde ſurſum &£ & agnolce Deum; reſpicc AQdcorſum & vide ſtragulum n quo . ſedes: ſi bene adininift: averis, ad vo- tum habebis omnia, ſ maj Ie, à Deo hu- linetis , ut nec hoc tibi ſtragulum relinq uatur. In Sigillo dicti Princi- Pis ſolebart eſſe hæc ſuperſcriptio: Drus: in C&œlo Er Cham: in terra: Dei fort: tnde &Oα omnium bominum nterntor. Epi- re n tom. e Iet eni PBkjaxetes Turcarum Vnperntor ex- Ba] etes. lr probrabat Taämerlani natale paſtori- lel e, tiium ; ſed hoc feſpon afitilit, Neſcis α rerr Nah vinz purpuras Resumheri: Hlic Tamerlanns loco monilis fulmen. unaite: detorqueg geſtabat, cl nſcriprumf fuir: n egfr ttchn ⸗ De. Neyeno em. KKad bnn Mum Uueglei Joannes Pontikex. Pauſanias. Amaſis. 46 Artis Oratoriæ. in terva wapor , in nmube terror-. Paulus Jovius. Limlile refert Palatina de Zoanne Pon- rißce „ qui in gemma annuli ſcriptum habuit, Tunc gutta, naunc gemma. Pla- tIaa. . Paszſaniat Lacedemoniorum Rex cum Simonidem Philoſophum rogaſſet, ut ſibi dignum aliquod documenrum tra- deret ad poteſtatem Im perii tecte ad- iniſtrandam? reſfzondit vir ſapiezs ho- minem Te eſſe memento. Amaſis Erzptierum Rex obfcuto loco narus cum ad Regalem dignita- tem pervenifler, No biles & Primarii obſequium præſtare detrectabant, ungkg Rex accito ud ſe aurifere, mavdavit ut pelvi quadam pedibir ſiis lavan- dis anten deſtinata, inſignem Yovisſta- tisιπ fabricaret: quanm⸗ dum quöbdanm die ipſe totuſque pepuilts in temepto ver- Jarentur, juſßit in medium afferri, mox z flexis genibies vennes zaäorarunt: . 2 I gasrni — quibus Amaſis , quid aderati adera 2 Sis Vaz „ nod heſtern 0 die ⸗ Aibei ah- duen dis mrie deſerviebat : Qui omnes uno ore relzoenderunt? nen aa bigi- mas quod Fair Ned quod nunc eſt: Tunc Rex, hæc cadem verba in cos etorquens, continuo dixit. Ergs non ſbi- mtt⸗ igles ,izun, A7 1ts4 1 tb Lbes oel iun lpteenr M Plan. Tiß A , 1 “D rten I en⸗ ſt; 4 nn nuc terftr M B i, ulr⸗ , nnn ſahnn i ann, N. un emnnonn Wn ninck V N AMenmnt. Gen dre Phinle nmn be ien (Ner Rnd Wette nn E Eertchslet, A e, Mui un „ n= , iim Dar, II. 1 Co. XII. Qusſt. I. 457 alpiciendiem Juod fui, ſed quod ſuttn: hu- mili quidem loço natus ſum;, tanaen Des ita diſponente ad regalem 1Hronum ad- Icendi. Herodotus I. 2. Rudkolphas Imperator audiens. purpu- ratos ab ejus congreſſu tenuiores arcere dixit: Sinite hognznes ad me venire neqrte Aso Imperator ſunz ut arcula includar. Marl. Traisnus Imperator profecturus ad bellum cum æquum jam conſcendiſſet, vidua quædam occurrfit alta voce in- Clamans. Filizas meus, O Rex, ke regnun- te int erfeltnt eſt: mox apprchenſo pede illius, dixit: Obſecro Domine, ut rum enm neihi redäere neon vales » ſau- gainem ſaltem eins vindicute dignoris. Ego, ait ille, Iarigacianm tibi cun⸗ re- diero; qubd i non redieris, ait illa, qs mihi praſtabit Sacceſſor mens, air Imperator : at illa; quomodo! hor ſci- nm quod etſi faltures eſſet, quid tibi pro- derit . alius benefecerit? Suci gſſor tuus injiuriam tarientibizs vel ,Paſſere 1ro ſe zenebitur . Tenen liberabit zisſtitia alie- na nonne melius tibi eſt, ut tu jiuſtiti- am mihi facias & pro hoc Mercedem recipias, quanm alteri hanc tranſmit- kas. Movit Imperatorem pietas & equo deicendens Cauſlam viduæ diligenter V exatni- Rudoel- phus. Trajanus. T, 17 Julianus ad accuſa- zcm. Pelopidas. Alez. M. 458 Artis Oratorik. exkaminavit, & Cendigna ſatis lactione viduam conſolatus- eſt. Vinec. Beluac. Spec. Hiſt lib. 10. cap. 46. De odem fertur quod culpantibus amicis, uia nimis circa or es commu- nis eſſet & facilis benigne reſpondit TJa- lem ſe velle Unperatorem eſſe privatis: gualem Inperat orens privatus opt aret, Hinc merito acclamatum eſt. Bonitas Trajani Eutrop. lib. 8. Cepbidus accuſator quidem acctti- mmus apud Zulianus, accuſabat Nume- rium furti: Cum autem objecta diluc- rentur, tunc accuſator ita percitus excla- mavit, Ec guis nocens Dorottt eſſe a- quam ſi negare ſuſfieie Tunc Zulianus; & quis innocens eſſe photerit arcuſare ſußtciet ? Ammian. Marcellinus. Eib. 78. Pelopidas Imperater in expeditio- nem proficiſcenti. cum uxor ingemiſ- cens ſæpius exclamaret ut P16, Priam vItam tucretur ſibiqu 1e conſiileret: Alio- ram eſt, reſpondit; vic am Ppropriam zueri, at Imperätor 55 eX ſuts esbonmno- dis omnia Reipublica parere commoda, Marc. Alexander urgenti Matri ut occide- ret quendam infontem ,„ & dictitan- ti ſe per novem menſes port⸗ ſle præ⸗ E! nan- reI W Peme⸗ ogre nuh 6 4, At „ uſuag D nu. Nie 46, „7 % o Miurbe . 14 Pent; Atumk: erta Pars II. Cap. XIII. Quaſt. I. As ghantem , ita reſpondit prudenter & pie; Aliam parens oprima poſce merce- dem „ hemkinis enim Qalus nullo bene- ficio compenſatur. Ammia Marcellin. d. I. Theniiſtocles Simonidi betenti ut in- juſtam cauſlatn aliceret; reſpondit; Ne- ꝗue tu bonus Poëta ſueris, ſi præter Mu- ſicæ modulos caneres, neque ego bonus Princeps, ſi contra leges pronun- tiem. Antiochus Rex Aſix B egni ſui civi- tatibus ſcxipſtt, ſi quid in litteris, quæ Ejus nomine Acriher entur; eſlet, quod le- gibus adve erſum videretur, crcderent ſe Inſcio ejuſmodi Epiſtolas sſie ſcriptas; ideoque iis non obtemperarent. Eulgoſ. Lib. 6. ι*. . De Regibus Egy ptio um legitur; Juod ae tratibus præ cberint , illos lu mento devincientes, ne quic gere- cnt contra leges , etiamſi ab ipſiſmet Reginus mumsdarcmkut, Plut. in Agoph. Renz. Themi- ſtocles. Antis- chus. Oratio Voti Pro- poſitiva. Afſſexta- tiva, 450 Artis Oratorig. CAPUTL XIV. De modo ferendi votum fen con- Jultationem. VOti Propoſitio eſt Oratio in qua noſtram ſententiam in paublico conſeſtu cum gravitate explicamus ac Reipubl. aut diſtrictus ad akerius cu- juſcunque loci vel perſonæ utilitatem. Triplex vorum eſe poteſt: Aſertativum quod proprum ſententiam à nobis in- ventam exponit. Confutativun, quod ahenam ſententiam allatis rationibus refellit. Mixtum, quod partim alienam ſententiam refellit, partim propriam dicit & ſtabilir⸗ de fingulis ſingu- latim. 8 QUZXÆ ST IO I. Duomodo conſtruitar Oratio Voti Propoſetiva. RESPONDEO I. Votuemn Aſſertativum ita broponi ſolet. Primè, Fit brevis ingreſſus ex occa- ſione vel rei Præſentis, vel periculi im- minentis, vel perlonarum deliberan- — Lium, erin un er unlun. Wox mn lynei , Ner tmi, 1 II Fars II. Cap. XIV. Queſt. I. kdr Hum, vel ipſius dicentis. Secindo, Pro- unn r e. ponitur ſententia, quæ ſi partes habuæ- rit, dividenda erit, & quid primo, quid deinde dici debeat explicandum. Ter- zio Rationes pro ſententia afferumur » non tantum exlocis Mialccticis ſed eri- Srn exn Ethicis -» oſtendendo id quod fuadetutr eſſe banzum ,haneſtum, glorio- ſum, iucundum, elsle, neceſſaritsm, Tati- le, ophbortunum, &c. Item à Simzli, ab Exemplis » à Teſtimonio. uarto Concluditur per repetitionem breverm cum amplificariome. Solet ctiam ſub- jungi, 13 ſibi quidem videri; ſed tamen Hibenter tatienes meliores & commo- da publica ſecuturum: nec habiturum ſententiamm ſüam optimam ſed opri- mam ſuam. . e yt yr⸗ IIOl. KRESPONDEO II. l Votum contrmativum ita peragitur. 4 Primo, Memio fit Authoris prieris conſka- tum «& U.HVvoti, ſwve cum laude, ſiye ſine laude, & tiya, 1. dicitur eum non mihil ab co quod ſa- lubrius eſt Reipubl. diſceſiſte. Scaun- o Refinantur tationes dictz pro prie- re veto, Wodefſte tamen & ſine offen- Ka, velemnesin cumulo ſimul;, vel Krn- Mixta. 4 2 Artiz Oraoria. gulæ ſeorſim. Tertio, Concluditur pez Repetitionem & amplificarionemn bre- vem. RESPONLDEO III. Votam mixtun ſic p bertraltatur. Nempe oceupatur illad circa pun- Cta. utriarſque voti aſtertativi. & conf- tativi. five velis prius team fententiam aflerere & ſtabilire, poſtea refutare alienam ſive & converſo utrum libet ,„ Ucet. Adverte autem Primo, quod is gi HHUS dicet Sententiam, exponere ſo- leat eauſtamn Conſaltatiowis inſtitutæ „ eamque exaggerare Mvitareque & ad- kortari alios ad Socictatem & conjun- ctionem votorum. Adverte Seeunde: qu 1s ui s alte- Fils ſequit ur ſententiam tractate poſſit prins aliquem locum Per modum ac= ceſtus: v. 8g. Prudentis Ae e(indicendo) bor na onſilia 2 equi vel ilud dictum Hero- doti proße rendurn ; Abpun me tantun- genz Valer bene ſentire per ſe & alteri bonamn ſententiam AArrenei accedere. Se- ecunado Sententiam alterius collaudabit, eique à affentietur auditis ſi quæ oceur- rxunf noevis rationibus z. aut egregie amplifcatione. Poteſb etiam is qui alrxe- olei gene 3.. Dintart, . ne ,. L 1 “ r⸗ 4 Aiei N 10 r. er Mel * . 144 men d n ie, kin, . Ho N N „ y , 608 ere NV/0 grain Semni Aen 1 lac ed . Pars II. Cap. XIV. Quaſt. I. 4 G alterius ſententiam ſequitur, ita eam tractare, tanquam à nullo fuiſſet dicta; niſi fortè in medio vel in conclufione ,» vel quando mentio fiat datæ rationis, injiciendum ſit, id ab alio eſſle dictum. Qui vero contrarium ſentit, teſtabitur non ſe ideo facere, qued vere adverle- tur, ſed quod aliud ſibi videatur: ideo- que proteſtatione m benevolentiæ alia- que amica verba & ofcioſa interſerct ſive initio, ſive in concluſione. Adverte Tertio: Quod in dacretis e- rendis, ubi non prævalct pluraliras vo- torum, ſic procedendum fit. Primo Re- petuntur & explicantur ſententiæ con- ſultorum, collaudaturque corum ſtu- dium & conſilium. Secundo, Ratio- nes corum vel approbantur vel repro- Lantur, datis cauſſis cur utrumque Hiat. Tertio ,„ Ferturx Sententia decretoria oſtenditurque eius æ uitas modeſte & prudenter. Praxes fruſtra ſubjecerim cum & ſu⸗ pra ſub generalibus pi æceptis in Diſ- poſitione poſuerim Pars 1. 6. 2z. 4. 3. Mo- do t. 2z. & paſſimm apud Hiſtoricos probatos habeantur. U4 SEN- Artis Ornzorig. S E N TEN TI £ pra hac materi. Res eſt profelto ſacra; Conſultatio, lato. Omniz prius Conſilio experiri Tabien- zem decet. Terent. Concilio utiliks quäm viribus arma gerentur. Verin. Vis Cotcäii expers mole ruit Hua. Ho- „64 rat. Parvi ſtnt arma foris, niſi conſilium Ee domi. Cicero. Diu delibora, cito fac: nihil curari hod eſt inſanum eſſe » nihil poſſe hoc eſt mor- tnuum vivere. Seneca. . Conſilinns qui de Rep. tollit animo gationenma tollit. Farnes. In Conſsliio ſit teſtifo, in factis Aqui- da. 7 ulg. dict. Vorit asts Oratio ſoluta eſſe debet & li- era. Ammian. Veritas ſaa viſſima narratio eſt. De- morit. piezas palam declaranda, veritas au- dakter dicenda. Idem. Nen eſt turpe cun⸗ re mutare eahi li- AWrg. Sen CC Non e AS cs iis zaxta metum Tcus; Asnon Gtna 1 dere E NTIA eri 1,Cln n ſe. n iku m eniu Hh. ii fenſin eilormnke lpclue;dr. ArE unmrg. i, ui 12 Mate imum Pars „II. Scß. XIV. aſt. N. Ao Emar privasi ommodi, venenam eſt bani conſilij. Livius. Senex vimim ſannm winum Senex vir, ſanum Conſilium. Froverb⸗ German. Eruditiones & alia Sitpellex, Fridgericus Waperator tunc demum lal vam ſore Rempabl. dicebar; ſ Sena- zores de rebas covſieltaturi, in veſtibulo Curin, ſämnkationem ac diſimulationem dezponerent .„Tne. Sy vius. Alphenſies Arragoniæ« Rex dixit: Ro- ma eſſe debuiſſe domum Concordea ante Capitolium domnm cenſilis: ni grel pricſqann, ingrederentar Caferoglium Jenatores »Azoreni privati commoui; sdia, ſamieltates &* altos adfeltus Wmalos eævorent. Panor. = Caſonius, Patus tuendæ Armenig caufla à Nerane contra Parthes miAIS. Kortium & milirarium virorum conſilia optima contermnnebat, S& oppofſita li- cat deteriora faziebat ideo tantum, ae indigene Aiens, Senzentin wideretur Tacit. Eacèn quidam omnis conſilii 11 quan- tumm vis egregif, quod ipfe non attulil⸗ d get, inimicus fait. Coker. Ar iſtides Mnd eunz Themiſtocle ad- U5 mo-= Frideric, Alphon- ſus, . Cæſonius Pætus. Lacon. ariitides & The- miſtocle In fabitis Ppien. Mo- Mum., Conufili- Sevezus. Puteoli palatium Exſtrunne 46 Artis Gratorig. motdtum ſibi inimito in Reipubl. nego- tio ad legationem miſtus, wiſne öι The- miſtocdes dicit, ut in hiz montibus pau- liſper inimicitiam denonamus »recepzuri eam, cum reierimus. Innuebat depo- nendaefe odia iis qui Reipubl. negotiæx curant. Plutar. Terentius dicit Confliariorum pri- mum dogma eſt, occaſionem obfervare properantem: Eibenim oecafo anfma actionum & rerum bene gerendarünz Mater. In ſubitis arduiſque periculis, ra- pienda ſunt confilia, nen quærenda. Co- ker. Mem diri, meminerit Confiliarius, dum navis eſt ſalva, confulere: & pro- videre ne evertamir, peſtquam enim flu- Ktus exſuperat inane eſt ſtadium. Maturum eſt Coufſilum eui adfede- rent mor & cuncktatie. Wrronl. Alexanderseverus rem primo die cos- ſtiliariis fuis tantum propenere ſolebat, & ſpatium daræ ut diſquir erent, cogita- xemt que dickuri poſtea ſententias, ne in- cogitantes conflia funderent, Eam- pridius:. – inen „ t ſun unll . SS 6 1. ,AN, alfeaz iraſn lltn echtn Acmn Puteolis Reſpubi. in Campania, poſt multa felicirer geſta bella & trium- phes exſtsuxit Servio Duci ſuo pala- u nni Nenh loen 11 u ntgh, 1 lunehe z⸗ 1Nenndr D rn . (allui an Ir⸗ KCnioen Senin t ent genumg In ielhh ,t, NnArtald KNfeb Gleh!, Pars II. Cap. XIV. Saaſt. 1. 467 tium ingenti ſumptu, in quo di verin conclaviæa ea arte foermnta, üt erx ano tin aliud tranſitus éſſet, & quod in uno di- zebatur, loc in ſingalis & omnibus eche diſtindt iſimd reddebat & Laudiebutur, Cum ergo Dux cum ſuis Genturioni- bus conſilium habebat in certo concla- vi milites alii per alia ſparſum conclavia ſedebant, & cum ſinire deliberationem veller, elariori voce hæc ſohun verba pronuntiabat; ita decernimus; & con: feſtim Echo undique reſonabat, imus: ſtatimmqne miles ad obſequia Ducis ex- fillit. In Ealearibus Inſitlis hæc conſuetu- do fuit, ut quoties de arcano aliquo vellent deliberaxe Seuatores in campos exirent ibique foveam offenderemt ver- ſus quam inclinabant ore & vota invi- cem & conſilia loquebantur: & ubi fi⸗ nichatur deliberatie, ſoveam illam terra implebant, arque veliquo campo com- planabamn. Sepelienda eße conſelia ſab ſi- Nentio inzuebant. Timehant nimirum ne vemi voces taperent, deferrentque confilia late per campos, quod circa Mydam Regem Phrygiæ contigiſie fabulz memorant: Habuit hic Rex aftnidas aures. & dum ſemel à Chirurgo tonderetar, habere . ani⸗ Baleargs Inſulæ. Mydas. „ Frigora, Conſus⸗, Wannes Caſtellæ Rex. / 468 kkris Oratoriag. animaverſuseſt, igitur apud homi- Remn pechnia ſilentium emit „ fſed hie dum diu ſecretum tenuiflet „ ſemel in campis vagits, im patiens arcani „ incli- nato ad arundinem ore arundo, inquit, audi, Mydas habet aures Aſminas :res. mira ; ſtatim hæc verba ab Afundine ad Arundinem meare, & cum vel hi- nimmus ſpitatet ventns clariſfime omnes campi reſonare⸗ Mydas habet Aſininas Adusres. 6 Et Gobriazs in Apologo ſuo ai: In gunndanm parte mäia tants eſſe frigora, ut verba loquentinum priuſquam an aur res audienzinm perveniant congelentur, in terramque ruant, aut in aëre ſuſpenſa hæreant; werne aurem tempere cum re- Kolurie incipit fiantibus Zephyris reſol- vantur etiam verba, & tunc prius ſona- ze per aéra & audiri incipiunt. Apud Amiquos Conſus, Deis, Conſi- lioriim gelebratur, ejus ara ſubterranca fuit, ad infinuandam Confſiliorum oc- eultationem. Zoannes grimuz Calteliæ Rex ferali & NBugubri veſte toties inäauebatur quozies tributorum conferenäorum conſilies Reg- pasns onerare debuit. Roſinus. vlol 61) N Munger u,run Tenutaluihil m kmmcy Diwontn 7Aus llm i Mlin An Et unihn t ☛ r. Quud, Mesdun uleerhih annſgn : he ihan Alelee Eun CCEl imn n nt 1 k Nani,, il inu, , Hng tNih Are Sdnſint enng ulikr Aiis aE 6G Auekrn run e . Pars II. Cap. XV. Qrkſt. I. 465 . CAPU T X V. 2 . 1 De Legationibus. + Domi & extra Legariones obi- emus, Extra ad fædera ſtruenda ; in- dicenda bella, contrahendam amicitiam cum Principibus, petenda auxilia, &c. Domi vero mittimur ad Comitia gene- ralia d Nobilibus: & à Rege ac Comi- tia Nobilium quando magna inſtant Comitin. CQVXSTIO HI uomodo Oratio einſmadi cenftrui Jolent. Prime, Acceflus ſolet fieri ab aliquo diſcurſu, ſive Alaude eius ad quem di- Bigiru Legatio: ſive ejus à quo fir; ſve àſtudio utriuſque Regni erga ſemu- zuo: ſive ab alia quacumque circum- ſtantia aut re, à qua commode ad rem inſtirutam deſcendi poſſir. Secaændo » Puncta Legationis exprimuntur. Zen- zio, Singulæ Legationis partes fuis ar- gümentis ſuademtur & confirmantur. Ouarto „ Concluditur vel adhortande adhoc quod imenditur ; vel petende ur admtatur velcommendando, vel 7 exigen- 45 6 Arii Oratorik. exigendo vel qu id ſimile fieri deber, K cundum exigentiam ma teriæ ac preut res poſtulat, Quando laus Princip is à quo lega- Mur ponenda ſit, faci e pra idens Orator adverterit: Rempetus 1C, cum rel in qua Legatos agimnus, allthoritas, veritas aut cccſſitas t tali modo ſolidataur. Nozs verè, quod in forentißimo Po- Jonia Regno hic mnos inva aluerit, ut Le- gatià Regead C Lomi tiola . Nobilinm „ Primo, Nomine Regis præſentes ſalu- tent gratiamene & avor tenr zegium of- Kraut: Aeinde litteras ſidei, Credentes illi vocant Atendant: bpoſtrema autem Puncta Legationis præmi iſto acceflu & diſcurſu, ſive de bono re gimine R.ei- pubꝗ. ſive de ſtudio Regis 11 Remp. e tatione explicent. Exempla Legationum pul Nhetrima exſtant apud Srderin in Aibre de rebus geſtis Vladislai Regis Polo- mis Sed & apud hiſtoricos ail m praz- Xes leg geris: Excellit illa Tezetorunm Sey- wWaxrum ac Alexanl, Trurn M. 6 dam vi-= dere! licet apua Curtinum lib. 2. Quandoquidem tam varia & multi- plex materia Tegat anis eſle ſoleat „ non eſt poſſibeie ſingulas ccaN1/dâοεε ſais eruditionibus inſtituere „ ſtudium igitur mis ed W 4 lanr un w agrulundt im/tlin norek lucie in dench ſaßs Arikereutet S ntne l⸗ ALNein wit Hoct nockns0n an Nutet i 0 ls Man 4 PNlnd DR Uencurn ſete 14 Ac lieidee Pazs Il. Cap. XV. Quaſt. I. 471 “S itur cujaſcunque, hie ſupplementura n acjet. APPENDIX. In Genere Zudiciali in quo accuſa- Genus mus vel defendimus us vel Malfkia pu- Judicia- niatux; velinnocentia abſolvatur, nihil le. dicere attinet, ſive quod ex generalibus prægeptis ſatis conſtare poſſit; ſive- quod in ec excelleze aribicns, ſatis luci= da apug Authores paſſim præcupta & maxime apucd Ariſtotelen habeat. PR AN ES verè in tot Ciceron Ora- tionibus, Hoc tamen pro comperte ſit à modernis Oratoribus forenſibus; quos Pragmaticos naut Cauſigitos Huncupa⸗ mus, non aliunde ſumi pobationes » quarmex Zure ſoripto communi, & ſper sali: & qu quis ingenioſior & in le= gendo Jure diligentior, eò facilius po-= teſt & leges & conſuetudines accom- modare Caufſiæ, quam defendit aut ar- guit Supervacancum igitur hic hærers qua propter literi potius vieinus anren- Ras ſolvo & anchoram fige. Igneſcitamen nihi poſtule , quod longior fuerim, quam ege propoſui & prope in tiruli nomen deliqui. Vrtilitas TA . 7 e s me ſtudioſæ Juventutis protraxir, eui D . . — —⸗ I unieè mplaceze ſtadei „ Nin forte 3 Poefe 472 Artis Oratorig. & Porzverſu mihi adblandiar; cujus judicio ſumt. Quas botd, malta barum, guadg mala , paucäà nimis, Sed ſcio & ſapientum comitiis de- finirum circumſerri, quod in longitudi- ne bre vitas in brevitate longitudo poſſit inweniri. Nam & Ale quondam in pan- cifftmis verſwulis habitus eft longiſli- cR.“1 ab Eruditorum cerſura, quoniam smeptzes Poetzſter & Homerus in Hiade & OAyſſeis 7 ideo brevior; quia utilis & Mon & trivio Polcta. SGed manum de ta- hula, ne hoc ipſo nomine malus elle incipiam, dum me peceaſſe exculo. X L 8 NoN Gy uſen rODaAIEH ohari, 4 lhzmumns e Guiſinſe leſſteru geite Nrun atiucnn rutu Nr a MovintcectN . ag nent, keizen⸗ tcu ⸗ hl Iin e , liulegul. ul⸗ 1 Ele 10ONOM A ICON ANIMORUM. B A RK C L A I I.æẽ Quinque praripuarun Nationnm in Europa rhythmicè expofita. HiIani viri, grandes & miri Zudicioſi, Majeſtuo†ſi Pieltu auſteri, mente ſinceri, Conſiliorum, utiliorum Providicunbki, wivi defusskti, Zuſti tenaces, joci bernaces, Non ſunt verboſi, ſed opereſt, Cæpzis ronſtantes, geſtis praſtantes, Sordidi victu, mundi amiitu, Quis, qualis teſte, noſeil ur veſte: Suns pleni faſtie, ſed ſine aſtn, Zactitant gehuas, vismerans ſonus Cui Vix eſt ulcuas, vel eſt Bubislcitt. Servantes legum amwsantes Regune Artes detrectant, arma affectant; Ad qua ceu nati, dum Fas atati. . Terri & mari ,Bellſrum gnari, Quopedem ponunt, nunq dmn deponient, Niiz elati, exäuminati. Ad mierzaturas, O ad ſaras 1 Pronum ſex vile, vulgas & vile, Causè * * * (4 * 174) ** 4 . Lautd ſurares ſed nori rapacer . 3 u e 4 Tegunt amores, Er ſic grsstore ßins ℳ 7 spreti per tricas vexant amicas: Donec donata, reddant amata Tacent irati, ſi provocati. At non diurni, ſed dinuturni Ultores rixæ menti infixa. Religionis &g, Regionis Sunt dilatauda .* Propaganda Semper ivtenti Zelo fer vent⸗ Chriſtianiſinun & Catechiſmum Docent realem &a nos verhalens, biquiſit ores e[utirpatores Calviniſt erum Atheiſtarnm, Et perverſorum polizicorum, Hin- bax optata &* zllibata Hiſpanas ſedes golit r ades Hac Hipanorunz reguis morum, G A LLI. / S Alli famof lunt bellicoß, Furore calent, impetu valent Corpore breves, animo lewes: Capikis nigri, ad artes pigri, Lingudprocates, mente ſalaces, Luxu effrenes, etiam ſenes, 2. Peſtiti compti, ad arma prompti, Non provocati furunt iratèi. Cadgunt dueltis plures quam bellis. Fix virigeſtu fæmina guaſtu. rnſnln gnant, rat Ridens ſitnn ner, enme, ar mig, Me Nen Gtun . 4 4 Getl n e ,RNN Nt n t 7 “ npn . , NMin . „ (4 73 e Rident vel ploranz quando peroxamg, Hoſii venale:, ſonſis zivales, Pernsutant leges, occidunt Reges Terturis fortes contemnunt mortes Fædus eum Turess, ecunttiſque ſpurcis Barbaris pangunt, Hiſbanus frangunt Et bproteſtänt vin &. rebellantum rarricitarnm Pyrats arum, Sunt receptores & deſonſores rerfidos amant, Edos infanmnt, Pindictas fowent, diris ſe meovent, Blaſj pemant, inrxant, Calum non urant Conſobti rugis, Tis ceſſant nigis. duns Chrifisani fiüda ſed vant, Credunt quoa volnnt, rident quod colunt. Religigſt, on ſerzpteloſi. Seu -aruklati; ſen purpeynte Miſceni inſanis, ſacrk prof ani Hac eſt Gallorum regise merum, 4T A L T- Tali ſun ves valtu & groer, Callidi niente, 1i vidi dente,» Negligunt erbpta, apta inepta, Moras pertaft, ſimialant laſi, Odiis ſcatent, in quibzs Uatent Leaſidioſi ſnrt, O doloſt, Enecant arts hoſtes non marte, Memſns ſrisgales ament & ſales, Dares „ (426 Ecti convivunt, nit zamen fadunt; Anzici vieltu tantum, & oultu Officioſi, curieſi. Snunt Hoſpitales & liberales Moners cavent, advenis ſavent, Donis ditati, mial zuem ſunt grati, Vivunt decore, gaudent honore, Zelant amantes ſunt ſimulantes, Non militares ſed ſüant ſoeholaress Ludis & jacis & cantu ocis Sunt perſonati, Comædi natis Seriptis Taſciwi, molles f. Aſtiwi, Corteſtani qus ſunt Rozmkäns BGratione, De vozione Nuelli cedentes ſi ſjant ferventes IMm hia ſi Trigent, in antum rigens» Ut A! heiſta ſint non Pabpifta. Rumanitate & Pietate Sunt Chbriſtiani verè non vani, Feregrinorum E miſerorun Sols Patroniz d euras froni, Hac Italorun vegula worum. 6 ERM ANI. luanun CAſ: Germani, Juvenes cani, Artibus clari, opere zari, Mente Krca; fide & Veri, Labarioſi & ebrioſt, Ue potator H Iſunt ultores nn 40. M⸗ n atrer, ade Parres H Bmitents Een nnſt in 16)5* 4 0 imrſin 1 ⸗ nul uſnn, et nn, 4 ſn l 4, , D 49 ſmnen ℳ. in „ inerat (4NI eNelℳ 6, 1 ri h Abntt „7 4 MvK , ℳ * * 4 477) * * Imtenti ad gesſtum amant boneſtum, Et parentelie, g, clientelis, Obſt ripgi curant, Jorvant que juranz, Per Agrinanresr, multum vagantur, oτ in loco non ſine jvce, Patriam purant abe coimnpoluant, Uxor π Panies ſ detur ſanis, Illis retenti, vivunt coententi. Cunctivi viles magn: Sg. Viles. Diſciglinati, ad ultum nati. . Se Sengeſßs raſſi, voce ſunt baſſi, Blatbhemanz Iaſis vomunt obe 4, DEdibus nundi, pr. vle fœcandi, Fri⸗ externk, ut &G. interna Puberes quaruntz & dura ſerunt, Nil curant amin n . e iniqta. Num ſint pro charis fo , vel arie Certant pro gre, avari verè, Religiznem, Devotionem . Aauſteram rident, croelant quiod vident, INis doctrina hac eſt divinn, 1. Qus ſenſas mollit, terrores tollit, Qui de aterno ſunt inj erno, Hee Cermanoruns regizin mornm POLO NI. FOrtes Poloni. equites beni, Gens generoſa, ſed otzoſz, Nobilitaris, & libert atis Galkaut hHononk, a4 t ali more; Durces Dabes vers , niet prorearr, Nobiles ſan bPurant inane. Imwaunit ates es dAignitater Plebeiz noguant, er Znt quos regasik Pivunk ireni ut rars aati Publicis caris, rebiſe Pe auris. Qucſta allelsti, Vix v ſnnt recfi, Solé mandata, c*likus data DEI rigorem, & Sanbtnzn piorens Mitigant lentalege inventa, PFide conſ entei, Xelo nutantes, Verentur clerun & nant Verum, ei nn N. Divos * honornnt, devotèò orant; 20 aen Zeiunant ſtrictè, nil aguxt flze, i0 ul Mens temorata illis nnata Captivant nullum, nec perdunt allun, onvibtum, & jtre dibzem, 1tion „s, Pi Eνι ms nores. 7 — Wear ebegn ade Aver? verkeg, 1441 t, ,„ Ranewece ke n non liberales „ Vt ſi, ne mieris, Sic ſise vuros3 Vivuntbibentes & S zomedeni Bonum futurirs wmalvm nrerizree. ,1 „ 7 4 Bsd d do con enr4 et ebrit naratt +— . . Haſies A Jinles, giti ngent t Küles 1 Hofie, *Lven, entn! menſis ro&αtur Sor. didis * tektis fdibus! KTis — EH 1. Az ean, 4 nn, 2— . A Nee *ℳ½ —0 X ℳ —4792 Et eum vitellis, & cum porcellis, Degunt coniunlkti ruſticicunki. Hosbiti ſtramen vix dant & panens . „ Nobies cauti ſunt magi; lauti, Domos ducales, vel his aqunles, Struunt decore magno Plendone Sed mox ere kas linguunt negledtas, Stillis ſexcentis plenas & Vrutis, Sic ſit equle, heri cubile. Haæc Polonorum regula morum. sSoLI DEO GLORIA. le „ n ndd I , VERBORDM A. Sbeſton lapis. 308 Acumen quid. 3 2. d1n. Oratori u ſurpan dum. Ih. matetiale Juid. ib ib metap- noicum quale. 33. quo- tuplex. iid. Acumina quæ perfectiſſi- ma. 3 5. Orator adhibeat. ib. Toileus nonirer. 1b. Hæc faciemli meodi di- veTſi. ih. 4. l Iinvenien- da. 37. inveniendi praxcs variæ. „0%.. in 1oCis Orato- TIis. 4 5 Acummilbus bon moroſe ni= mium inhærendum. 72 Acuminis ponendi in Ora- tione præcepta varia. 53 Adamantes duo connubio naturali ſociati. 22.2 Adam coronavit Evam gra- mine, 241. duos habuit annulos. 272 Adjuncta quid. 2 8. perſo- næ duodecimum. 1ib. rei ſex. ibid. Adulator. 17 gyptii filias ornabant Agarhegnis monitum a ET RER U ELENCHUS COPIOSISSIMUS. TEgy Pptior uIm conviwia. 3 1 K8 gyptii Ofirim in aure Eoſdem habebant Judi ces quos ſacerdotes. 44 K.y! ptiorum Reges Magi dificium Dædali mant Agathocles iturus ad Judi Agapeti ad Juſtiniamu torquihus. 252. quos c ron bant. 33 Phœnicem in Sepulchr ſculpebant. 31 turmba circumfereban 310. gaudentes ſce trum dabant Regi. 40 apud eoſdem mos el gendi principem. 40 Senatoris fi iguram qu modo expreſſerint. 444 rint. ) * exſtructum. cem. 8 3. gratulantibu ſibi⸗ quid dixerit. 20 ſcriptum. + 3 Ma E L E N Magiſtratum. 448 gefilaus de Spartanorum Rei publ. ibid. de Ducis belli ornamento. 405. Apellem zægrotantem vilitat t. 424 Grigenri ini ſtulxi. 335 uda. 2 53 ibanorum mos circa na- talitia maris. 308 lexander M. iræ ſuccu- buit. 52. panemn eldio divilum cum ſponſa 1a li- bavit. 243. ahnulum moriens cui dederit. 2 72. cum natus eſiet duæ A- quilæ & viæ ſunt ; akhcra in Occidentem alrera in Orientem avolate. 367. adorati voluit. 387. Par- mentioni ſuadenti quid. reſpond. 400. cum Ty- tun obſideret quid in omniis viderit. 470 exnder M. nulli cedebat bencficiis. 341. provo- catur ab Indorum Rege. ibid. amicos optimum theſaurum appel. 435. Accuſatori alteram au- CHUS. rem manus occludebat. 443. Matri argenti ut inſontem oce ide qua- le dederit refp onfir 45 8. non annos ſed ri. umphos ſe num crare di- Alexandri M. Annulus ſig- natorius. 27 5. Munin- centia llius. 42 3. cjus tumult 3 17 0 Alexander 66* nomina eoôrum in catalogo habe bat uibus aliqu di bi. ſtitiflet. =2 3. cx albo re- cenſebat eos quibus Ma- giſtratum erat collatu- rus. 43. Ejus Elogium. 42 Alexandri Caroli Principi Polonia Epit taphium. 14 Allobroges ituri ad Jud cium vini Craterem di. bebant. 443 Alphonſus de matrimenlo. 36. 1n Symbolo coronam habuit. 31I. Ejus de Principe ſermo. 359 ejuſ- dem symbolum. 317. 404. 454. dictum illius au- reum. E L. E NCH US8. reum. 405. Magitt atun thenicnſes. cotem appellabat. 449 Amoris pictara. Alphonſus Dux calabriæ fi- Amor cæcusSpucr. 22 „I10 Clypeum dedit. 333 tioſorum negotium. Alphor nſus Rex Caſtellæ de Deus Munditi . milicibus. 408 Afnoris adjuncta feu pe Amalufinthæ Regiuæ Epi- ſe, quæ zb. ejus agm zaphium & elogium. 308 23 f. symbolum., 2 Amantis animnus in alieno ejus feſta aPud Ar corpore efſt. 304 nien(Ccs. 1 Amaranthi corolla, ejus Ampliſicatio quid. TI uſus. 2 3 quot tuplex ibid. Rer Amaſis obſcuro loco natus quom. ſtat. 117. S& quomodo ſuos ad obſe- bor. 115. per fſiguras.y I quium compulerit. 446 Amphilia Cymbrorum Amazohum caufla nuben- gina. dli. 237 Anaxllaus. Ambroſi dictüm. 46 Anchoram Seleucus in Amicitia pomo lucrata. 2 0ꝛ: nulo habuit. Amicus. 9 Anguilla fra gilitatis hu Amici duo Vulcanum ad;. næ symbolum. eunt & cur. 203 Annæ Reginæ Unga Amicorum bona commu- symbolum. nia. 204 Annuli Origo. 2 Amicus & Judex. 444 Annuli cur ſponſis détu Amici pictura. 2 74 Annulus Scrvitutis Symb Ammonis ſtatua artificio- lum. ib. Sacerdotibus i fa. 385 terdictus-ib. pronubus Amor ma ignus Deus. 201 tus loc. Pignoris. 270.n Amori ſacra facichant A- ptialis in quo digito p X 2 tab E L E N batt ur. 2 X1. Sponſis ob- latus ferréus fuir ſine geinIna. ib. in maré pro- jieiru quo tannis à Ve- netis. Phataonis quem] Joſepho tr radidi- qualis f Herit. 273 anulus Hlaminis Dialis. 1i. nnulus vetuſtus. 1. qua- lis fuerit datus Sponſis. 274 nnulus Mariæ Ungarie Reginæ. 329. Cunis PEr Aigildis Reginæ appa- rult. 26 5 nnulis corona cordis, 171 nnulis quibus detracti. 275 nnulum iene detra- 2* ., Kum in theſautum Im- peratoris PrOj ecit Lega- tus Polonus, 273 nnulus quo Sacerdes vi- ctimas obſignabat, qua- lis fueriir. 272 nnulis aurcis qui ute- bantur apud Romanos. 271 hnulo donari magnum benevolentiæ ſigr u um. ib. C HUS3. Annulos quotidic mutavit Hel'o gabalus. 270 Annuli 10 ſingulis menf- 51S. ib. Annuli a-keivi,! ayberni Ver- ni, autamales quales fue- rint. ibid. Annuli ferrei apud Impera- tores Rom. ibid. Antecedentia quæz & eo- rum argumentatio. 29 Anti ipha ne Antigor aus de diademate Regio. 450 Antiochi Regis Aſiæ ad Ci- vitates litteræ. 459 Antiſthenes de urvore da- cenhda. 2 16. quid mor- tein eſſe divxerit. ez Antonius ſalutatus eit lam- padibus. 383 Apis. 59 Apophthegmata. 303 Apollo. 230 Apoſtrophe. 12 1 Aquam & ignem cur tange bant novæ nuptæ apu Romanos. 242 Aqujila. 273 Ara Hip' ocratis. 328 Arbo- ge upriis. 2 4 nan Ve k 160 Aln iolu lo r Mentunn . 1Cre ſent ol A n nd Corrilen Cnynie Urrort, e 14 N dnidt n 0 V lyn Mn’. E 1 tENOGNHU68. Arbores ladatthus. 4 5 Arcadli fortunam aureain in thronis F Regum poſi 16- runt. 399 Arces laudaturus. 144 Archelaus Macedoniz Rex. 4733 Argumenta invenire. 4 Argumentum quid. ibid. Krgumentz quor uplicia. 5 Argumenta!: in Deſnkiene. 6. 11 Partium entimera- tione invenienda quo⸗ modo. 12. & conjugatis. 20. in Simili Difimili Contrariis, Re ugnantiis, Athalanta curſu fupera „»Repug P Cormparatione. 22. cx. notatione. 17. eX Caufſis, Effectis. Adjunctis Ante- ced. & Conſeq. 26 Argumentatio triplex à par- ribus ad Tormn. 8 8. Dia- lectica quid & quomodo facien da. 26 Argumentandi Oratoriè modi varii. 62 Argumenta in Demonſtra- tivo genere. 242 Argumenta quærenda in Deliberative genexe, 245 Argus. Aril tippuse de mmlicre P ſed pulchra. Ariſtides & Themiſte legationem ſubeute vata dehonunt odia. Armenii ſibi aures r pant ante nuptiaru lebrationem. Artemiſia cinercs viri vino Mmixto ebibir.2 32 Afparagine coronaba ſyonlſ. * in Botιà & Aſtyagæ ſomniuin. Hippomene. Athenarum mos circas ſalia Arhenicnſes F eitaurn A ris celebrabant. z momamentis ciphras bebant. Athenienſium appre- Regibus, 329. Corun gratitudo-. Atreus. Artentic quamodo ex tur. Attilius Regulns, X 3 E L E NC H US. lirores fpectet Orat. 147 Baucalium poculigenus uſtus moriturus quid Uale. 183 u& Iverit. 324 Bellaria Martis. 32 1 uſtus Imperator quid Benquid. 264 aaxinte ſrbi gratulatus Bencficii pars citonegare 78 t. 421 Benc vojentia captatio quo- ula unius diei, ſymbo- modo fiat. 86 mmn hominis cito mo- Bion de bono viro. 4 50 entis. 318 Bœctię mos coronandi ulæ cujuſdam proprie- ſponſam. 140 tes mniTandæ. 330 Bcotiorum in ſponſalibus s ſalutantes. 83 mos. 244 elius moriturus quid Boleslai torques. V.77 Xerit. 305 Brachmani vicinis reg ioni- elianus. 430. ab Aquila As mittunt folia arefa- 36 cta. 3 I. iImmortalitatis lauſtri ante fores donuin perunt ab Alex- oafæ combuſtæ. 246 ndro M. 332. ex me- B. moris nati judk a! bant janorum modus gra- qualis eiſet futurus. 371 landi. 402 Brazxillus moriturus. 303 zetes Tamerla. expro- Buchardus Montmorenti- t natale paſtoritiũ. 45s nus 276 ares Inſulæ. 467 Butyrum. 14 ica herba, afflictæ Rei- Bythynäiin Solis conſpectu abl. symbolum. 4 51 judicabant. 44 3 ins ſihj vivus conſtru- . Erat ſe, pulchrum ſed Càbriæ Ducis dictum. 408 Perfectum reliq uerat Orlba as ger tus aliorum nſulto. 30 onſilia contemnebat Vckoreeze 7 ud . E = — = = — gns, I ; S . uN “ ——, E L E N C'H U S. ne indigere aliena ſenten- t12 vV. derctt uUr. 46 5 Caji Marii in ſinu ſeptem aquilæ repertæ ſunt. 366 Cajus & Caja cur dicere de- bnuit Sponſam introdu- Carolus Siciliæ Rex mon cens. 2 46 Calamus. 17 Calceis inſculpta fuerunf amoris symbola. 274 Caligulæ votum. 33. VOX ejuſdem. 4 5⁵0 Calvariæ duæ. 312 Candela ardens. „ 311 Canutus Vandalorum prin- ceps ad cognatum. 44 5 Capita occiſcrum in horto arborum ramis appenſa. 72 I Carmani cui Uxorem da- bant. 237 Caroli V. annulus. 274 ejuſdem ſceptrum. 315 Carolus V. urbem ingre- diens de triplici P. quæ- rebat. 440 Carolus V. caſtra occupavit Ducis Brunſvicenfis. 403 Car olus Magnus quæ in ſig- ma ſepule Chro affigi vo- Carthaginenſium Carthaginenſes Caſtellum laudatur. 14 Catachreſis. 3 Catenæ Rnbolum vit Catena arcanis nodis Ccor Cato de amantibus. 2 Cauriach quid & unde d Cauſta luerit. 310. quos Prine pes adamaverit. 453. 8 juſdem de Principe d Gtum. ib. ejuſdem annt lus ſignatorius. 27 turus quid ulrimo diæ rit. 32 votuii 36 militibt annulos dabant. 27 conjuga lis. 2. nexa. 200. 27 de Dxcrine: 255 5. cju dem annulus. 27 tum. 5 quid, quotupl 26. PEfüciens, quæ argumentatio ad hac ibi dem Materialis qua ejuſd EHi 2 27. Formalis. argu mentatio X 4 E L E N ibid. Finalis quæ & argu- mentatio ejuldem. 27 uflæ acutæ. 50 aufiæ nubendi apud vete- res. 237 auſidici qui. 471 eltiberi qui ſcyphum ante Ducem belli portabant. 407 Tervus ſaucius dictamura urTIt. 187 helidonia lapis. 18 cheronenſes ſceptrem ha- buerunt à Jove Pelopi donatum cujus mirabilis eſſicaci deſeribitur. 410 hriſtiani Regis Dianæz fKremma. 14 ibus nubenrium. 249 icero dé Fratre. 4 7. de do- labella. 46. ejuſdem O- Ctavioſomnium., 6 8 4 5 imbri ungues demebant nuptiarum die & præſeg- mina mMittebant ſibi invi- cem. 249 imbiorum quatuor co- hortes. dem elogium quod C HUS. Philiæ dederunt Reginæ. 455 Cimonis munificentia. 432 Cingulo Romana ſponſa cur cincta fuerit. 241 Cives gratulantes Regi. 400 ClaudiusImpera perator. 277 Clavis quando ſponſæ da- tur. 249 Cleo ad amicos. 44⁶ Clotario Imperatori à tri- bus Philoſophis vita hu- mana variis æqquiparata. 315. cjuſdem monile. 451 Cleypeata veſte cur ſponſa utebatur apad Hebræos. 239 Celaphos impingebam ad- ſtantes Sponſfis. 244 Columba odore perfuſa. 201 Columba in Symbolo. 275 Comma. 135 Communicatio. 137 Comparatio quotuplex & quid. 25. 44 Competes aureæ. 277 Complexio. 121 409. eorun- Concordiæ domus quo loco 464 fuerit Romæ ſita. . Co n= 4 (olhmuoli (NNI 1 14 gatti . 1 Conſtar ENG H US. Conſirmatio “ quid Coronandi mos unde curandum in illa Orato- rII1. ibid. Confutatio quid, 122, quo- modo fiat. Pb. Conjuga ta quid. 20 Conjugil Symbolum. Conjuges duo longævi. 327 Conſequentia & eozum ar- Lu mentatio. 29 Coul iung. 466 (oanliämig Sfortiæ Sym- bolam. 256 ntiæ Reginæ Polo- nix E bitaphium. Conſtantini M. torques. 276 Conſulkation em ſeu votum ferendi modus. 460 Contraxia quid. 23. quomo- modo dividantur b. acu- mina ex ilſdem. 47 Conv Corona ſpinea corfonatur Sponfa in Anglia. 42 Corona qui donabatur. 282 Corona civica quid ibid. C obſidionalis muralis, no- Valis. . ibid. 235 344 hc. 121 naverit. Coronas quales inven Caligula. . . Corolham deferebat Sponſum Sponſa. 2 Corellæz florentes p crant Symbolum. Coronz muſarumt . les. Caſdrox machina c)ſta na. 19 Cranium Nicephori. Crinomenon quid. 2 Gbſervandum in lege Orationibus. 1I Crœſus dives. 306. ₰ Chryfippus cur Rempu rxegete nollet. 4 Cuba Dea. 3 Cypreſlus mortis ſymb lIum. 3 Curius Dentatus unde cictus. 26 Cydenium malum epu nuptialibadhibitum. z Cygnus. 2 Cym bium à forma navis a cepit nomen. 27 Cyri Eggis laborioſa co X 5 . ux,ejuſdemque Symbo- m. 252 eerum mos circa nup- tialia. 200 dali ſtructura. 9 rius medico compedes onavit. 277 finitio quid. 6. apud dia- ecticos quibus conſtet. ib fiant. 4 5 finitienis locus Oratori iliſtimus. 1 liberativum genus quid. 14. ejnfdem difpoſnio aria. 72. quod partibuls onſter. 545 moctitus de genere bo- 232 ſolaturus Dariumt res poſtulat homines qui ugubria non ſump ſiſlent. 309. feiſcitanti cur pufil- m uxorem duxifer uid reſponderir. 2 6 iocionis Areopagitæ fi- ia ſponſo de mortuo uid dixerit. 243 nſtrativum genus H LENCIHUAOA depoſitio vari. 349 finit ones acuræ quomo- Demofſthenes de magiſtra- tt. 449 Deſcribere rem per partes.6 Deſcriptio per effeta. 5. per ſim ilizudinern. 8. per Sy- nonymiam. ib. per cauſas 9.per negationem. ib. per adjuncta. ib. per conten- tionem Ironicam. 10 Deos ſalvandi Modus. 382 Dextrfis datis inibant Matri- Oninza Perſzæ. 243 Diana Suadela miptiatum Præſes. 244 Dictamum herba. 185 Didonis poculum. 279 Dies bini eum uxore jueum- Dishcilz. 147 Digitus anaularis à Sacer- dotibus ſacrificaturis in- imungebatux. 7 Dignitas præcipua quX. 329 Digreſſio quid. F. Oratori quomodo uſurpanda. ib. Dilenuna quid. 58 Diogenes de divite. 222. de amore. Mtro. 23 4 guid, 342. ejuſdemque Diogenis Cynici Sepulera tlgens Anhn unt Potels⸗ Ameelt., 1 V Mn W 4 I. rdtut lense npik 49 kenr ng, da- 1. 1 6 e ete introſpicientis obvio & percunctam Alexandro Magno quid inter mor- tuos ageret, beſponſio. 371 Diomedes. 306 Dionyſii Tyranni Uxor & Liberi necati. 327 Dionyhi Siculorum Regis ad flium dictum. 431 Diſpotitio quid & quotu- plex. 6909 Diſponere quid & quo or dine Orator debeat. ibi- dem. Diſimilitudo quid. 23 argurnentatio ab hac. ib. Docilitas quomodo fiat. 87 Docti. 55 Domidaucus quando invo- cabatur. 245 Domitani Imperatoris con- vivium. 320 Domicitius cur invocatus. 245 Draconis caput ejuſque uſus. 248 E. EBrietatis deſcriptio. 7 Edua Dea. 3 Eduardus IV. Rez Angi 3 Eduardi Marchienis Sy Effecta quid, ab his ar Elamitæ ſanguinem ex 4 Eliſabethæ Aſtriaeæ Syt Elocutio quid. 124. Lati bolum. 4 mentatio. 28. qu0oRο acumen faciam. 1I nulari digito libab ante vinculum marita 2 Eleemoſynarüi cujuſd Epitaphium. 3 Eligendi Magiſtratus O1 tienes quomodo fiar bolum. 2 in quo conſiſtat. 12 Latinam quis artifici 86 fervar. ibidem. Pl na in que confiſt. 13 1. quid notandu in illa ibidem. Orna quæ. 132. Orn tus in verbis ſt agul uomodo ſpectan ibid. Ornatus in ali X 6 is verbis. 23 3. Olnatus n conjunctione verbor. ibid. quens unde dicta à Elo- quentiæ ſtudieſo tria dif- cilia. 7 aminondas reprehenſus à Pelopida quod ccœlehs viveret. 2 30. eidem vi- iſſimus Magiſtratus da- tur. 44 8. mortem quo⸗- mode nominaverit. 205. morti vicinus quale la- borum concupiverit præ- mium. 308. Ejuſdem de exercitu ſine Duce ſer- mo. 405 icteti monitum. 4 32 iſcopi Conſtaminopoli- tani quomodo ſuis Im- peratoribus gratulati fu- ecrint. 32 iſcopis gratulantes quid obtulerimt. 399 itaphia quomodo con- ſtruenda. 334 pitaphiumn quid & quotu- plex. ibid. ruditio quid 5 uditores qui videri volunt ELENCHU5 in declamando quid ob- ſervent. 155 Eſter. 365 Poporjz. 721 Exchumnati. 721 Exordium quid. 85. quale debeat eſſe. ib- ejuſdem vi- tia * 1& 8 7. bonum quod- nam. . 86 Exodia quomodo fermen- tur. ib. Exordiorum fontes præ pui. 69 Exordii Exemplum. 9 Exem! plum ghud orationis funchris. 9† adrati torques. 278 Fabias Pauli Urfini fi- lus. . 306 Fabius Ambuſtus cui ſic di- (us. 366 Faces duæ, 201.pueri præafe- rebaut Sponfis apud Ro- manos. I17. ardentes cur apud eoſem Magiſtratus . præferaãbantur. 10 3 Fax prælux dicta. 247 Facile quid, 1427 Fel Aigien wku 4 miuni z laumii han. (iümago. Jonsmisblzehe Ft Hutunes o⸗ otnner , 4 . Imn Dre te⸗ tavit. 209 Fulviæ Symbolum. 2⁵ Feſta amoris. 254 Funchres Orationes quo Fidei imago. 202 modo fabricantur vid Filii diverſa in jur. nomi. 367 Oratio. E 1 N H V 8. Fel nigri canis, ejus uſus. 2 4 S Recip. 465. cjuſdem cte FerdinandiCæ.dictum. 445 mentia. 40 Ferdinandus Caſtelli Rex PFriderici Ducis Juliacen moriturus regio indutus Symbelum. 204 habitu templ lacnfrequen- Figns incredibile. 46. Flammeum quid, ejus uſus, Funebris Pompa apud Ro & cur in ſponialitlis ad: manos. 12 hibitum. 139 G. Flumina laudaturus. 145 GaAlatarum mos circa con Focus accendebatur à Spon- nubium. 24 ſa. 149 Galatæ mortuo litteras da Fons mirabilis ehcacige es bant. 32 Fontes laudaturus. 47 Gallenus morborum Impe Forcinalia feſta qualia. 124 FKtOr. = Fertunæz mulicbris temn- Galli quate ſignum ele plum. 241 mariti habuerint. 24 Franci formicam Regib're- Genethlia feſta. 37 cens natis offerebant. 32 Genira Mana quæ., ibi Franciſci I. Kegis Galliæ li- Genus quid. 2 beralitas. 412 Ceorgius ⁵½ Dax à frarre Edu Francifci II. Valeſi Gallæx ardo jaflus mori dat Regis Symbolum. 2582 mortis opinione vin Franciſci Sfortiæ apud po- malvatico ſorbendo pulum authoritas. 387 ſubmerſit. 31 FranciſcibPacini Epitaph. 337 Germanor. quondam ſepul Pridericus Imperator de chro inſcriptiones. 32 X 7 EL E N C H US5. obrias de frigore. 468 habuerit viſionem parens orgias Leontinus qnæren- ejus. 365 mo ſerxret quid reſp. 36 Helleniſmus quid? 126. othorum mos circa ſpon- quotuphiciter Rat. ib. ſalia. 243 Hecnricus Bavariæ Dux poſt radatio. 121 mortem identidem vive- ræcorum mos circa ſpon- bat. 379 ſalia. 240 Henrici Regis Galliæ, vi= ræci nuptiarum præſides tæ ordinatio. 316. ſe- Deos invocabant. 244 denti ad menſam tres ræcorüum in falutando apponchantur orbes. ib. mos. 382. in coronando cjus poculum. 479 Principe mos. 402. Gra- Herbas laudaturus. 145 tiæ tres. 4„1, manihus Hercules adhuc infans an- Jinctis, ridentes, Virgi- gues necavit. 266 nes vocales. ib Herculis Dei imaginem Ty- H. rii in oblidionc torqui- Annibal venenum gere- bus alligarunt, 378 bat in annulo. 272 Heros monetæ genus. 325 arpocrat. Deus filentii 27 Hetruſci porcam immola- aſta cælibati gladiatoris bant nuptiis, 244 ſponſæ caput comeba- Hieronem Syracuſanum tur, qualis fuerit & qua apes aiuerunt. 367 ratione hoc. 240 Hicronymæ Arragoniæ laſta lunoni ſacra. ibid, Symbolum. 55 ecbræorunz mos in ad- Hippolitæ carreptæsSym. ib. ventu virimagni,. 383 Hirundo Chelipeniam. ecubæ viſio. 168 quærir. 18 5 Hi- ladius. 3⁸1 Helias naſciturus qualem ti an mortem Xqu anl- Heliotropos. 114 Alhuntnn⸗ S Bln tmi ſtuf Ponensnan ein 4 4 Punnell ſo, Honnuclitßl oshuttn Uwekimngus. Poopeum i Gemen) tun. Honicelihti ymezrun n Wpotnsrt i I. Nen Punglähenl , Urlmmcntt enang drlis khu lenm. i nln . gertbat nuſetntt 4 4 ne Cons ud) 1, Menflonn lVit. ten Nenknti.. Ken ale,1 Honeſtum quid. ELENCHUS. Hiſpanorum mos circa ſe- pultur am. 318 Eiſtoria quid. 117 Holofernes quomodo ſuſ⸗ ceptus a Lybiæ popul. 35 33 Homerus non é trivio Poë- ta. 10.471 Homo quid. 309. Cithara. 303 Hominis deſctiptio. 11. de- fin io à Scientiis. 12 146 e⸗ logium in annulo. 74. Glement. VII. bla- tum. 329 Horti deſeriptio. 18 Hymenæum Græci pariter & Litini in nuptiis incla- mabant. 247 Hippocratis ara. 378 JAcobi II. Rsgis Angliæ Embiema. 420 Jamra qua Sponfa ingredie- batiur lana cingebatur. 248 Ignem & aquam tangebant Sponfus & Sponſa apad Roemanos. 142 Indi anchoram manibus gerebant. 27 Indiæ Rex Alexandrum pPfovocat. 43 Indiæ popufi cue nuber permittebant. 23 Indorum mot in cononatt oni Regis. 40 Inductio quig. 3 Infans in terram expolſiti 36 9. ſuper chypeum oc⸗ batufr. ibie Infantibus Polypus cur ob lat us. . . Inhoneſtum quid. 14 Injucundum quid. ibie Inſulas laudaturus. 2 Interrog atio. 2 Invenirée quicl debeat Orat. Invent 6. 1id. pulchra und pfovenmiat, Irtixilc Au! 14. 140 Ioanmnes Dus Medielanenft Spöſa mittit afiul, duos 2 Ioannes Dux Cliviæ pr. Symbolo habuit Lilid. 3 Ioannes Rex Angliæ t na Pinxit. 20 Ioannis pontificis Symbo⸗ lum . . 3 5 Hoſephipatriarchxpoculu 281 Jovi 1 E L E N ovis pullus quis. 36 ſabelle Caroli V. Uzoris enbohmn 256 ſabellz Arragoniæ Regi- næ ſymbol. 314 fmenias quomodo ſaluta- verit Regem Perſar. 383 ucundum quid. 146 udas Macabæds. 406 udex & Ara miſerorum Aſylam. 443 udices occluſi judicabant apud Lacædemones. 44 udiciale genus quid. 471 ugatinus Deus quando in- vocatus. 244 ulianus ad accuſatorem Cephidum. 458 uliam ſtemaiam regmm. 316 ulius Cæſar. 32. ſalutarus ſcintillas Proji ciebat ex oculis. 384. a Pompejo victus quid dixerit. 406 l hujus encomiunt. ib. A- frica corruit. Wid. uno unde cinctia dicta. 241 Ejus ſtatuæ haſtis nite- bantur. 240. Jugalis un- de dicitur. 243. Adula Legationes obeundi. CH U5S5.. nuptiarum præſes. 244. unctia Uide di a. 24 5 Jupiter Adultas nuptiarum rnies 244. Tigillus cur tus. 304. Jtator. ib. us 8 Imnpcrator pulvere Ralam zubebat con- ſpergere. 3006 Juvenis Epiraphium. 338 LAcenæ Matres filiis cly- peos porrigebant. 309 Lacedæmonii Amori facri- ficabant ante pugaam. 20 %. Heroum imnagines in Senatu expongzhant. 324 in clypeos expône- bant Infantes. 369 Lacædemogiorum appreca- 1io Regibus. 30. Sellæ de⸗ natortæ. Laconum Srarulario ad Re- ges. 0 Laodemia umbramz viri op- tabat videre. 234 Lapidis cujuſdam admi- randa nazura. 317 Latrix igne non comburi- tur. 20⁵ 169 Le- . lehen larmlelii u Leonon N u⸗ numui . lbiun kumi 4 oh n. Uon. lhenuniß⸗ Honli linetſif 1. us Eectbiun in — 1 umnin, leto ſhn Pon enen 1. lilmin re loeid onhls camn Adee Frlwunn Luneh l ii lihn lf E LENCHUS. Legatus Polonus. 272 Leoäidis oſia. 315 Leonora Sponſo remittit lanceas duas. 333 Libitinæ ſtatua apud Ro- manos quo loco fuerir ſita. 318 Lilium. 8 Limen non tangere debebat Sponſa. 245 Linguæ deſeriptio. 17 Liaſius decubiturus quid dixecrit. 310 Lxteræ ad Baſßas Turcici Imperatoris nigro holo- ſexico obſignatæ quid portenderit. 324 Livii fama apudexteros. 38 5 Loci q uotuplices. 5 Lucerna ardens conjugii Symbolum. 133 Lucretia. 44 Eudovici XI. Regis Galliæ Symbolum. 404 Ludovici XII. Regis Gall. n bolum. 280. ad ho- micidam ſermo. 445 Eudovi icus V. Rex Scotorum PaterPauperũ dictus. 43 3 Ludovicus Divus. I120. Ppau- peres aluit. 4 udovico Burgn. Regi e li eruti. Ludovicus Cortuſius nor S buit lach tyrmiari. 2 Lupi roſtrum ejus uſus:2 Luſit ani ex rolis ſponſalft fera faciebant. 2 M. MaAcedones Perſeo aurea fortunæz ſtatuam obt lerunt. 2 Macrobii ſtatuas defundt rum ex alro, argenze lignoerigebant. 3 N agnes. Malam Cydo oniurni ener! li bus epulis adhioi 12 Malum aut medulla caméi dabatir 1 ponſis. ¹ Manlius unde torquatus d (tus. 2 Mant erna. 2 Manus oculatæ. Martiæ Catonis filiæ cauſ cur ſecundo nubere d trectaret. 23 Marcus Antonius Senat Romanus luſtrarurus E L E N C H US. Pyramides Tgiptii qtid tatio? . 273 dixerit. 50 Meneerates qua conditione argaritæ ducifle Mantua ægrotos curavelit. 4 4 Symbolum. 257 Midas aurcs atininas ha- aſſilienſium mos circa balt. 46 7. annulus e- Sponlalia. 242 juſdem qualis. 272 ateria q ualis eligenda I.2. Modus nubendi. 342 in deliberativo genere. id. quam nupta ingredie- in Iudiciali genere. ibid. batur. 218 latrimonii ſanctifſimum Moleſtum quid. 147 ſignum a apud Macedones Momus. 168 quodnam fuerit. 243 Monera Heros dicta. 33 5 artis ad filium informatio Monsile infauſtum quale in eligendo amico. 202 fuecrit. 24 1 AXimilianus I. eiuſdem Montes, laudaturus. 145 dictum. 4 2 Mors qnid ex philolophi econatus annalis quallis 8. culiulſdam opi oni. 275 305 garenſes pugnis P crcu- Mors bona. ibid. tiunt Sponſiun & Spon- Mortis Symbolum mel. ſam atempli foribus uſ⸗ 1I4. Templum apud .1 que ad allare. 244 Soartanos. b. emoria quid. 136 Mors Nocétis filia. 312 quoruplex. 136 Mortuosdeflere interdictim emoria quid piam man- 319 daturus notat. ibid. Mors Atropos dicta. 332 enandri Bactotum Enago ejuſdein Regis à ſubditis paren- ibid. Mos in Exornativo genere ; 25. diſponendæ domnus aufſeleum. 234. 127 Montanus. 42 8 11 esGre unb oe lu. N 10 nooti ore urun dun 1 1 1tS . C. i quoran n un nez )o. 10 vlen daerli 1 1. arecnshnalonce lnnn urgn e L E IL. E N Mos Græcorum in deducti- one Sponſæ. 247 Mos in Coronatione Impe- ratorum quondam uſi- 67. mn .. tatus 31 9 Nud Moös antiquorum circa na- taliria. 369 Malier mala,23 7. equitandi perita jushabebat nuben- di apud perſas. 217 Mundus perpetua ruina- rum ruina. 30. rotundus duodecim baculis ſufful- tus. 304 Mureths innaſum cujuſdam 43 283 Wet ur 5 4 = 5 5 — — Muſarum Coronæ. Muſonius philoſophus de uhkimo feliciter Clau- Aene Die. 418 Mytchridates victus à pom- pejo quomodo ſe ſolatus ſit. 403 N. NAbathæi Reges in fmo 12 peliebantaur. 307. aete pectusloce ſi ſigilli mortem er gerebant. ibid. Natratio quid & quotu- CHOUW S. plex. 101. quomedo ſacienda. ibid. ut bona ſit quæ noranda. 102 ejus vitia. 103 Narrationis Exempla. ibid. Navis. 81 Neceflarium quid. 46 Negant ia quid & argunn en- tatio ab his. 24 Neptuntis. 280 Neſtoris Sc yphus. ib. Nicephori cranium. 321 Nicolaus Medicæus ad füli- um recens natum. 2308 Nobili convenit ſapientia. Noctis fil qui. 318 Noctua. Nomenclatores à Romanis cur adhibiti 382 Notatie quid. 19 Nubendi CGautler Aoud vere- 5237. modus 24 rts vain. 249 Nubentium ornatus. 238 CMbSs. 249 Numantini. 405 Numidatmn contracti con- jugii ſigun um. 250 Numii victeriz corona- hask., bantur. 283 Nuptiales Orationes vide Oratio. Nuprtiales ſacrificia. 344 Symbola. 252 Nuprtiæ ſunt extremum in- fortunium. 234 O. Oblatio Cymbii. 261 Tor- quis. 262 Occaſio quid. 466 Odores accendebantur in Olympias putabat ſe fuhnen Ferere. 67 Oiympius de ducentib'vxo- rem. 232. Opis Dea quæ. 369 Oratio gratirum actoria Pro collata dignitate ad Regemé 9. gratulatoriam adventu alicuius.71. con- ſolatoria in morte amici 74. ſuaſoria quod iuvenes cendi non ſint. 7 5 vis malitia juventuti non adventu priacipis. 38 3 ELE NCHUS. noceat it diſſeritur 77. gra- n N , tulatoria. Feſtorum Na- i Poin . . „ 4 talir. 49. reſponſotia und 1 ad han toria. L7 2. 154. fſua- ſoria non efie flendum ob, juventu gratulatoria conjugii, 16 1. fünebris in morte ju- . — P Vchtutis I6 4. gratiarum c. 150. fſaluta- u an enegilafiie tis obitum. 176 . ſnenke Noten 1 „gRelam. rf . actoria qua captivus ali- quis vita donatus gratias poſtet agere Im petatori 166. Relponſoria profef- ſoris ad Diſcipulos gratu- lantus ſibi Valetudinem . 4 NpAKE& OZ Cr 168. gratiarum akgtoris N adRegemkkeipubl. nomi- ne pro debellato holſte. 170 ratio in qua prooonitur d Chriſtus parien, ſub alle- Nidd- goria Apis mellifcantis, 176. alla in qua ſub alle- (üruim goria horti vepribus con- (N ſiti proponetur. 178 ¹* ſub rigida diſciplina coer- Oratio gratulatoria novian- in ni ſub all Oratio alia in qua quod bre- Orationes ſint. cgori maris 80 U1 Ponſalitiæ qua AV warlei FLENCIHUS. UAronn Uin, Oratio Aua Sponlus pe- Tcſponſoria ad eandem 49 Tit Sponſam per amt- 2z2 j. miInerui oblatoria Aine 4 Ccos quomodo fabri- 260. rceſponſoria ad hane. nu n la canda. 8 3. cujus confi- 253 ackang ciendæ praxes variæ. 13 ¼ Orationesſanebres duxi 64 hunna Oratio qua Spoaſus ipfi Oratio abhofpitibus ad ami- Sponſam perit. 188 cos defuncti ibid. reſpon- V. Reſponſoria ad Sponſi ſoria ad hanc, 291 riAi petitoriam. 189. praxes Orationes Natalitiæ. 156 . concedendi 190 reſponfſortia ad has. 360 Praxis differendi. 193 ſalutatoriz. 471. reſ Pon- Prazis negar ndi. 194 foriæ ad caſdem. 37 5 1 Orationes allæ ſpectantes ad Oratio valedickoria. 377. reſ- Sponſaliaquomodo com- ponicria ad hanc 379 binentur. 2 Sratti ilatoria quo⸗ modo Nupt iales quæ dicantur fabricanda 186. rely (onſo- 20565 ad candem. 391 Oratio Sponſi petitoria ante Orationes gratiarum acto- imenlumh conjugale. 170 IIg. 416. peritorlæ. 42 5 reſponſori ia ad hanc 210 Commencdatorla. 41 . Ex pon traditot tia qua Sgonfo hortatoriz. 436 traditur Sponſa poſt Oratio pro Electione Iudicis copulationem: 211 437. voti propoſitiva. 450 Oratio reſpon aſoria ([ponſis Orationts attes quot ſint & ad trad toriam 2 6 quomodo diſpenendæ. 2 5 Orationes quibu 5gratulan- in Ofhcioſa quid adver- grün 6 tur hoff ples 5 5 ond S220 tendum. 191 bilegnien 4 ** thalamicæ quæ ſunt. ib. Oratiuncula Vorti aſſertativi bones hhe n atio tradizoria ſponfæ ad comra Regem 64. Vori 1 1 thlanun Sponi 221: confuta tiyt pro Rege. 62 5 . Ora- Orator quid ſcire debeat 3. qualia argumnenta inve- nite Arher 5 quid exer- cere Gchbeat. 130 Or oren, gravitas decer. 4 Otacores moderni in quo- namn præcipue laborant 3. qaibus modis rem ex- i. ent. 9 gana fahricata ex oſſibus mortuorum. 321 Ori 0 DPoni viri non eſt in- 11 36 Orbhe munuls; 312. ſcpul- tura locus procedit luſ- On Cinias. 36 5 Ofifris in ͤgyptiis coleba- tur. 32,0 ſla mortuorum pecuniæ loco habitxa. 321 P. PAcuvij Syriæ Præfecti mos. 324 Pancarpiæ corollæ ſic dictæ. 139 Panis defiuitio. 14 Panetn gladio diviſum au- ſtahantSponſi.204 & 2 243 Pannonæz nuptiarum initio Deum familiatem ad in- E LENCHUS&0 vicem mittebant. 2 52 Papaveris ſuccus Sponſis ap- poncbarur. 249 Papilionis deſeriptio. 6 Paradexum. 38 Parca colchantur inter na- tales. 370 Pochus qui nominatus 247 Partium enumeratio. 17 quomodo acuta fiat. 45 Paolus poſtolus. 54 Paliſaniæ monitum. 2 &3 e- juſdem monumientum. 318 Peccator. 57 Pecuniæ definitie. 16 Pegaſus Solis equus. 92 Polipidas ad uxorem. 4 52 Perielis vos aurea. 4 52 Perorati loqui 1d. 2 3 3. quas par- tes ha abeat. ib. cur diligen- tius facicnda. 124 Perſæ coronabant omnes qui ſacris interrerant. 282 143 raonis annulis Hahs 1- erit quem Ioſe epho tra- didit. 243 Phialam aqua impletam dabat Perſonas laudaturus Ph E LENCIH NUS. dabat Sponſa ei cui nu- liſicarunt. 366 cebat. 243 Plantas laudaturus, 145 Philippides de uxore. 4 Plato à Cræcis qualitet Philippi Regis Galliæ mag- ſuſce Cpts 384. ltem nerlca dextra. 409 Dionyito ibi, orl ejus Philippi II. morientes ad apcs inſederunt 366 filiam iaſtrictio. 325 Plinii annulus. 273 Philippus Macedo Oracu- Plutarch. de celibe 236 luimn ſciſcitatur qui ſencx 6 Pocnlunz grammaticum fieri poſſer30* hominei quale & cu ſacrum. 279 ſe eſſie à puero admoneri Pocula trina appolita patiebatur. 3 10. moaitu. abud Græcos. 278 TUSs quOiO aditantes Poculum Henrici Galliæ ſolatus fuerit. 328 in pa- Regis 279. Didonis læſtra prolap ius locum ibid. Rufl ibid. cx OQ- contemplans quid dixe- nas gri cornibus ibid. rit 331. cluſdem lom- q od Solimango ob- 1 nium. 367 latum ab Imperatore Philo detd orque. 277 quale fuerit. 80. 200 Philoſop ii magi iſtos ſu- cepciunt R Neptunds & os in annuhs ſculptus Apollo, ibid. geruber nt. 175. llt nen- Pocala cum ſpeculis ex- trantes ſupra Alexandti ſculpta. 218 M. cadaver. 2 Pociilis quid inſeulptum. ib. Phocionis uxor qnem Poculam Corn. Marci. ornatum adamaverit. 239 ibid. Parentis Clitophon- Piga pheta quon D Vr- tiIs ih. trina in convivlis bano Vigllatü latus fu- Dus mixta. ibid. erit. 4A04 Politani tumulus. 338 Pindari in ore apes mel- Poloniæz deſcripro 13 Poly- * E L E N aanulo. 270 olypus piſcis. 369 01 efi annulus. 277 jus triumphans. 363 1 Dn vickeri qaatr Pyramudes erigunt Khi. 224 immolata in conjun- Ctione nuptiali. 244 Porciæ reſponfſum fcifſci- tanti quern efle habitura de vi0O mortuo diem ul- cimII. 23 5 Porphytites lapis 23 Poſtibile quid. 147 Potina Dea. 371 Pragmatici qui. 472 Prasſicoe ” poſt ex- ufſtutn cadavet. 322 Principis deſcriptio. 13 Principis & populi diffe- rer tia. 399 Piincebs malus. 47 Privativaquid, 24. argumen- ta ab ijſdem ib. acula quid. 47 Probroſum quid. 147 Prometheus annuli author 268 C HUS. Iycrates Iyrain., habuit in Pre pofitio acitta quæ 3. qui- bus conſtet 30. quid ſit &ab! e onenda 109. ql0- rupliciter poiſit ib. qua- lis elle debeat. ibid. Prorcx Neapolitanus mo- riturus quid dixerit. 77 Proſopopœja. 121 Prot hagoras cur filium ini- mico dederit. 237 protheſ al äxor umbream viri optabat videre: 234 Peolomæi dictum regiutn 4 3½0 Pcolom æus philadelp chus cranium inter epulas ſemper habuir. 309 Pueri duo ducebant Spen- fam. 247 Pulchtitudo corporis. 16 Pumilio. 75 Putcoli palatium exſtrue- Irunt Servio Ducl. 466 Pyrrhi anunlus. 273 Pytbus Aquiin vecatuf ami Iitibus. 99 Pyth Agotas. 423 Idem de civiatibus. 4 6 * R. Ra- Ler . ness kern. 11 holnemh 1 Od. e. 6 enliln ſenglki e ie ANnlann. ilri Gr. maint net Hu Mn ELE N CH US. R. Ana ſilentiii Sym- bolum. 275 Regis deſcriptio. 104 Regiones laudaturus. 144 . Regula. 81 Relata quid z4- argu- mentatio ab his. ibid. acuta quæ. 48 Renatæ uxoris Hercu- lis Ducis Ferrariz Symbolum. 257 Repetitio. 12 8 Repotia quando & ubi data. 249 Repugnantia quid, & eorum argumenta- tio. 24. acuta quæ. 47. Res laudaturus. 24 Rex fatuus Simius in teCto 445 Ritus nubepgdi. 249 Robertus mille panpe res fovir. 43 3 Romani omnes digitos coronabant excepto medio. 37 1. torqui- bus donabant, qui in prælio inſigniter ſe geſſerant. 47 8. in conviviis quid coro- naverint. 283. ſpiri- tum morientis egre- dientem ore excipie- bant. 322 Romanorum mos poſt exuſtum cadavexr. ibid. Romulus qui matrimo- nium iniverit. 243 Roſa fiat quicquid cal- caveris, unde dictum hoc 174. ſpinis olim caruir, cur Amorxis Symbolum. 287 itemsymbolum gra- tiæ. 423. Roſtrum lupi puneba- tur in foribus. 148 Rudolphus ad purpura- t05. 457 Rudolphill. Imperato- ris Symbolumn. 454 Rufi poculum. 269 Ruſtorum proverbium. 424 Rufſtica in Scotia ſom- niavit, Lunam ex u- tero ſuo ingreſlam Britanniam totam illuminarc. 36 8 X §. Ja annulo obſigna- bant 272 Saerificia Nuptialia. 24 4 Saladini Regis Ægyp- tiorum tumulus 339 tunica interior poft mortem illius cirx- ecum- Saducta. 3 31 Samandræ urbis pa- riſienſis Symbolum. 376 Salomon deſcribitur. 9 filius votorum. 364 Salutandi Deos mos. 382 Salutando tangebant. Manue, Genua fron- tem. ibid. Salutatio Matutina & veſpertina. 331 Sapor Rex. 12 Saturnus de ſe ipſo ad milites. 449 Scævola. 49. 4 Scelenitropos. 31 Sciolus quiſpiam ſe lau- dat. 3 Scipionis Marſchalci 7 E L E N C rE US. Acerdotes Victimas Galliæ exequiæ. 4 Scyphus boni nominis 2 ½2¼ Scytharum Lex matri- monialis 2 52. in co- ronatione mos. 107 Schythæ Victori vivo ex aureo propinabant poculo & mortui ſe. pulcro aureum ap- pendebatur. 3 % Seleucius de Diadema- te Regum 4 . ejuf- dem annulus. 70 Semiramis ab avibus educata. 366 Senatoris Symbolum. 42²2 Sententia quic & quo- tuplex 13, quomodo adhibenda. ibich. Sententiæ ſpectantes ad Sponſalia 197. pre Orationibus Nuptia- lib. 22 9. pro Oratio- nibus munerum ob- laroriis. 26 5. pro O- rationibus funebri- bus 295. pro Ora- tione Natalitia 362. pro ſalutatoriis & Vale= 11 Crbe u lunis 0 16 ceto ſariſtrondese4 ſo Popblinͤ . Celum nüumn 2 rlumpdmorl d 1 1 lut. 4 ko,. „ nr en er N Ai ! a hnnlan miii. la. Mal loe “ ma teie 4 ringili⸗ nler ren benh d mner! R ſai G. His ionibis i n f⸗ ine Nl iun, ⸗ unt 6 LENCHVUS. Valedictoriis Orati- onibus 381. pro Gra- tulatoriis Orationi- bus 346. petitoriis: 428 de Judicio. 440 Magiſtrantibus. 142 pro Orationibus voti Propo itivis. 264 Sepultura triumphalis. 27 Serta ex ſolis roſis erant in Lufitania. 240 Sertum 28. laureum triumphatori daba- tur. 153 Sertis coronata Sepul- chra mortuorum ibid. Servius Tullius vifus eſt habere caput ardens. 167 Severus Imperator ſibi vivo loxutum parare juſſit 6σ6. ejus mo- rientis Vox ultima 313. tempus delibe- randi Conſiliariis dabat. Sicyoniorum lex nup- alis. 271 Sigiſmundi III. Kegis Poloniæ Sym bolum- 277. ejuſdemque E- Piraphiant. 34 Filvii Valladi tumulus. 3378 Similitudo quidii. unde poſſit deduci & ad quid valeat. ibid- Simonides Encomium ſcribere petenti quid reſponderit. 422,34. ejuſdem ad pauſani- am monitum. 436 Smaragdi admiranda virtus. Socrates quo vuhu in- carceratus 73. ejuſ- dẽ reſponſio ad cow- ſultantes an uxor ef- ſet ducenda 232. vi- ſus ſibi Cypium vide- 1e e gremio que egredicntem. 367 Fapiens, Sol 54. inrumbi per fa⸗= tum exſculptus. 3 2½ Soldanus. 72 Solonis inſtitutum. 24 Som-= Somnium Martis Octa- vii. 219 Somnus filius noctis. 318 Species quid. 8 1 Sphinx in annulo Au- guſti. 215 Spon ſa apud Hrbræos tunicam albam ge- ſtabat. 215. aſpara- gine coronata in Bœtia. 240. monili ornabatur 241. coro- na ſpinea coronatur in Anglia. 242 bibit in templo ceteris idem facientibus in Anglia 244 Sponſam deducendi modus 245. introdu- cens cur dicere de- buit: Ubi tu Cajus Caja ego 446 apud Græcos puer præce debat clamitans, qui caniſtrum gerebat. ducebatur à Sponſa duobus pueris 247. vehebatur in curſu apud Græcos comi- K L E N CH US. tantibus Sponſo & Agnatis. ibid. Cur in gyrum verſa. 243 Sponſalia inibant pane gladio diviſo Græci. 204 Sponſalitiæ Orationes vitæ Oratio. Sponſi caput caricis & palmarum fructibus inſpergebatur. 241 cur Reges & Sponſæ Reginæ nom inatæ 242 Sponſus apud Coos mu- liebri veſte indueba- tur. ibid. Sponſus & Sponſa vita purpurea amiéti apud Latinos jugum ſubi- bant. 243 Statua Ammonis arti- ficioſa 3 8 5. Honoris Deiʒ398. Statuæ Nu- mæ Pompilli & §. Tulii cum annulis. 279 Statutæ loquentes. 393 Stella marina ejus uſus. 219 Steſichori poëta ori luſ- Cinia Uanteun en ſemooven, ecl 1 1d 1. elen 46, c R IMtuNcAin. Tlern ry! il Tunuwnn i lgern Nn 4 AV Uumides ne u D Fer’⸗ 6 hul d . N SS llke Oenone n. hul Gacreg Uele ſ s n mmnf abaifentn . Tartatorum mos eligendo Principe. E LENCHUS. cinia dicitur conſe- diſſe. 66 Struthio ova adſpicien- do fovet. 317 Subjectio. 121 Suſtentatio. ibid. Sybaritæ morte plecte- bant eum qui mortis mentionem injeciſ- ſet. 319 Sylla. 20 470 Symbola nuptialia &2 Symbolum Caroli Fri- derici Ducis Cliv 20 43. cujuſdam clari hominis. 314 T Amerlanes ad Baja- ze ten 4 . cijus Symbolum. Tanaquil inventrix tu nicæ rectæ. 238 Taxentinorum more nupturi cibus ad in- vicem ſibi præbe- bant. 2 51 in 451 ibid. Templum Floriz & Deæ Salutisz 83. Ho- noris & Virtutis apud Roman. 5 Terentius de Conſilia- riO 466 Theſſalia ſpongiam la- chrymis plenam mi- ſit ad funus Matris. 318 Teutones ante nuptias caput ad invicem ra- debat. 1250 Themiſtoclis di dum de vito 232. de qui- buſdam magiſtra- tum ambientibus. 449 Themiſtocles Simonidi injuſtam Cauſſam petenti. 459 Theodoſius beneficus. 42. Thraces caracterem quendam Sponſis in fronte inurebant 271. natos plorant, mortuos rident. 330 370. Thraſibulus. 11 Thyeſtes. 41 Thy- E LENCHUS. Thymiama guſtabant nupturi. 249 457. Ccjus vox alrea, Tiberius fub pœna gra- 4 5 8 vi prohibuit annulos Tranquillitas. 55 jimagine fingulari Tranſitio quid 12. quo- notatos in loca ob- modo adhibenda ſeœna inferre 276. idbid. quortuplex. ibid hujus tempore mor ſit elegans. 18 tuos deffere capicale Tiumphatores ſertam erat. 5/9. eo regnan- qui conſecratum, te viæ dicuutur fitum 283 immuraſte. 454½ FTubicines præcedebamt Timolion Oraculum funebrem pompany. confulturus quale o- 322 men retulerit. 401 Tunica alba tegebatur Toga pura & illius uſus Pponfa apud Hebræ- 23. fecta ibid. cur os. 2 9 veſtis Fortunæ dicta. Turcici Religiofi ſpe- ibid. cur itidem im- cula obviis porri- mortalitas dicta. 2r9 gunt. 397 cui inducere hanc li- Turris. 205 cebat. Turrur. 252 Torques 276. cur de- Tyrones aſfueſcant ſim⸗ tur. 777 plices invenire pro- Torquibus qui dona- pofitiones- 4 bantur apud Roma- nos. 278 v. Trajamis ad præfe- ctum. 410. quale Ju- Aletudinis Mater dicibus Symbolum menſa tenuis dederit, 444 54 Val⸗ Trojanus ad Viduam, ſale e Lammehn noniß Allis aer fohrnehl r fencs gulnot ſſen 1 „N fea elilt zO0 Cen . . . 3 1l Ces 1, 4 Nbtkau v ontenon ti Cn. Al. dwts hle 8 i leleik he. di ⸗ * ⸗ e esAl lecs in I a Clrioges lenſis pel E LENCHUS. Vale ter acclamabant mortuis- 22 3 Varronis dictum. 424 Veneti annulo in mare projecto id ſibi deſ- pondent. 2 72. & dem ſalutis appreca- tio Principi. 320 Venus quatuor cygnis vehituz. 306. ridens hata. 366 Veritatis imago. 444 Veſpiæ tumulus. 338 Veſtis elypeata qualis. 239 Victimas annulo obfig- nabat Sacerdos. 272 Vir qualis eligendus. Ze dives indoctus, ovis eft aurea. ibid. Viro regnum eit Con- junæ. 242 Virginis Symbolum. 253 Virgo lacæna. 203 Virgilii Epitaphium. 339 Vita hominis quid. 18. eſt ſicut flammæ ſtu- Pæ. 306. eſt venatio. 3227. Uavis eſt inſtar. 5714. somparatur Caryophyllo, phœni- cli, && aaufraganti. 215 Vitæ Symbolum Fel. 714. Ejus brevitas à Philoſopho delinea- ta. 321 1 Vita navigantibus ſimri- lis eſt. 332 Vita avis eſt. 3279 Vitia. S5. Vita purpurea amicti ſubibanr jugum (ponſus & ſponta. 4 Uladislai Regis Bohe- mia ſrmbolutn. 403 Ulyſtes. 206 Umbo Candidus quid 238 Vohon quic . 452 Volucer poculum ſic di- tum. 279 Volumnia. 254. Voluptas. 4 Vorum feuConſultatio- nem ferendi modus, 460. aflertativum quomodo ſoleat pro- poni. ibidem, con- futativum quale, 461 miztum quid. a6* Ur= Urbes laudaturus. 144 Utile quid. 146 Vulcanus dividens Jo- vis baculum. 304 Vulcanus cur 370 Uxor eſt neceſſarium malum. 2¹ Uxorem abjicit quiſpi- amn in mari naufra- gus. 2,36 Uxores quaſi uxores unde ſic dictæ 241 Allenſteini tu- nn lur. 347 X Enapieon Sacrifi- cans de filii morte F IN I8S. ELENC H US§. certior factus quo- menſa non dignatus à ove. modo ſe geſſerit. 210 Xerxes luſtratus mili- tes de montis vertice lachrimis obortis qui dixerit. 331 2 Z Philoſophus ſeiſeitaturas Ora- culum qui vitam bene agere poſſit, quid reſponſi retule- rit 307 Zenonis Authoritas a- pud Athenienſes 384 huſus dictum. 446 Zoroaſtes ridens natus eſt. 306 Lugdn lgenſinnt V nln uci⸗ M. Z. BDXHORNI ODRATIONUM chins “ . iie Ke, 1 1 . . d ,„ „ 7 Selectiori Materia mogerni ſtatus Politici deſumptæ. Olim Lugduni Batavorum excuſæ; .* 3 Sed quam plurimis erratis deformasz, NUNG 12 Singulari ſtudio trium manu ſcri- ptorum adjutu emendatæ. Accſit & Perioche. C OIONIX, Aphpud SEBASTIANIM KETTELER, D Anno M. DCcXXIL. —— 2 = mun Nt Iwlmrlen lguhummni ,tli o, ſlul otui num. Aerkul⸗ n mmi Büsumſier, Gikice nn 0 ſurſnlnn mldun en i Wi n Meſen ungerig i⸗ l 4 gui gufimmn SH ldhtlieni, ni mumnt gpninun. Ginnne 4 LECTORI BENEVOLO. Hæ aureum Boxhorni spuſeulum, Lecter“ I IB. quoa impræſentiarum exbibemus, ſcias . ante quadriennium abhinc Lugduni Batavorum vypis & ſumptibus Niſſelianis primiam exci- Jum, ſed vel ſexcentis ꝑſeudographematis defor- matum: Quare ſtudioſa Ja ventuti conſulturus ètribus manuſcriptis eorum, qui has ipſas auili- tiones tuam temporis ſtudios? eolentes vi vam Boxhorni profttentis vocem audikrant, gqua in illa editione omiſſæ erant, addidi, errata emen- davi Perioche auxi, & Oratori extemporaneo, quem fortè recuſum dabam, apponi curavi Ne verò aliquibus, quorum in manibus jam eſſet ille Orater exteniporanuus, emptum emere tæ di- oeſum eſſet, exemaplaria aliquot ſeparatim excudi. volui, opus futurum ſperans, iis qui ſuo ſermone Reipublicæ aliquando prodeſſe volent, ut utiliſ- fſimum ita graviſſimum. De cateris vale & in melidrem interpretare. A u Peri- X Perioche idearum. 1I. Qus quis exteri & Fœderati Principis Regis filiam Principi ſuo in matrimoni- um petit. . II. Quà quis Legatus novi Principis ele- ctionem, ſive ſucceſſionem fœderatis populis exponit ac commendat. III. Qu quis Legatus ſuorum aut Princi- cipis nomine, vicinis offert & perſuade- re conatur ineundi communis fœderis neceſſitatem. IV. Quà nova vectigalia neceſſitatis Rei- publicæ cauſa indicenda proponuntur ac ſuadentur. V. Qui quis Civitatis ſuæ nomine cala- mitatibus belli & vectigalibus attritæ exhauſtæque Principi majora meditan- ti exponit, majora exigi non poſſe vel debere, cum majora non poſſint præ- ſtari. VI. Qus quis ſuorum nomince publicum facinus famæ hominum & aliorum Prrincipum opinione exoſum ac inviſum ex rationis & imperii Legibus tuetur ac Qdefendit. VII. Quaà in ſuæ ditionis Civitatem adven- tanti Principi civium nomine quis gra- tulatur. VIII. Quâ quis grave crimen ſuorum & contumaciæ & rebellionis apud Prin- Sugane! ſun alzetn ncen. 1 gunn Vlrs gobleq I. ⸗ e unirnini Ueneon, gl inpiiku iincorloun (andiniupal Uerutr Weüku nid Sheliuin Karum nnt i,Awhen Cbllrrantn ktuls kuinhietodin lnnr. Lirmm. Principem agnoſcit potius quam cxcu- Aldleihing ſat, & interim tamen pœnam ejus depreca- Elainnuin, tur. I. Qu4 quis ſe arbitrum ſuorum nomine in nlnuie rublies gentium aut Principum controver. Cloren ,oge ia interpontſt. . Ns . „ 1„ „ . 7 2 Ounenle. X Qauã quis apud Principem ſuum irritæ & “M qua nihil profectum eſt, Legationis even- adkenkteiu. tum exponit. lanne XI. Qa quis Principem ſuum primo com- pellat & ei obſequia & ſe propius commen- A reliene. dat. WS at⸗ 2) . . . ⸗ RK XII. Quàâ quis Reipublicæ nomine apud Principem conſtituit modeſtam accuſatio- ürmiel⸗ nem eorum, qui in magna apud eum gra- “ ?Y” tia poſiti & authoritate, peſſimorum inte- ge rim conſiliorum ſint auctores. himmmt. ss “ XIII. Quâ exteri Principis Legato reſpon- . . detur & iniqua poſtulata humaniſſimè de- uungliunn. negantur. Wriraiim XIV. Quà exhibetur accuratiſſima quædam S ratio diſpenſandorum movendorumque Timmn A Momn . . ... . . 3 Grrin affectuum in Regibus & Principibus vi= INAII . . . . kr enrumt ris, quos Reipublicæ cauſa convenimus, gee quibuſque res arduas & diſficiles cupimus ihirans perſuaſas. 1 s⸗ XVV. Qui quis Civitatis nomine gratias mtonn Principi agit ob inſigue beneſicium in cam H collatum. e ctünen n Eelioid , A 3 V N1 Ue XAVI. Quàâ tanquam oratione prima utitur Legatus in eorum conſeſſu, ad quos miſſus eſt, iiſdem cauſam Legationis, & inſtitutum generatim, ac fidem ſuam particulatim commendat. XVII. Quà quis Civitatis & Ordinis fui nomine Principi munus aliquod oblatu- rus illud & extenuat pariter & commen- dat. XVIII. Quàâ quis ob ampliſſimi muneris puta Senatoriam dignitatem Principi ſuo gratias agit. XIX. Quà quis ſuorum nomine ad Princi- pem ablegatus publica mala primum, vel poſtea ſæpius ei exponit , & pariter eum offeii & curæ ſuæ commoneacit- XX. Qu quis Principi contra receptas le- ges aliquid meditanti, id ſuæ civitatis no- mine, & quàâvis humanitate diſſuadere contendit XXI. Quâ quis nomine Principis Legatiene apud exteros defunctus, & reverſus hiſto- riam ejus reſque in ea geſtas Principi expo- nir. XXII. Quàâ quis Reip. nomine apud Princi- Pem maximi Illuſtriſſimique viri in tituit accuſationem, eumque ad pœnam decer- nendam hortatur. XXIII. Quà quis Civitatis ſuæ hoſtibus pri- mo ex neceſſitate debitæ dein reſtitutæ apud Principem inſtituit defenſionem. IDEA , 140 oinenhn 6pon ine . 4 gentni Aeöl, Ueln umurmir ſwimoluneſe INAEYGd⸗ niein, Nu Nettoreim Iunn R0 AMeuiec ctimdonen on Mninmgzcerns trtlin cntidln linene tin , tlni nluun n Oi 3 . i ☚1 4 Commen. W wiri nig, Miuen Mirfiin onitel int. l hyimnn el , Kunütteun mnelgit anmtei⸗ ieliecifitiu⸗ nultue cilucke ichilem ,Krelutide⸗ lkinhicnt onirinlhi migte otiu ead onnlin lirlottun ir bein khnun okenonn e zin 1, ore⸗ llir⸗ le D ſit, quod in ipſ „ Y . . — . ua quis exteri & Fæœderati Prineipis Regiſve fliam Printipi ſuo in matrimonium petit. EXORDIUM. Ro augendo humano generc, pro ſecurita- te omnium gentium & imperiorum, Prin- inter ſe matrimonia imprimis com- od quibuſdam privato- rum intermittere integrum hic eſt, Principi- bus impoſtum eſſe videatur velut neceſſari- um, & ut magna quædam pars Imperii & cura- Quanti enim, quamque incomparabilis ille naturæ nezxus, quo non Principes tantum re- rum, ſed totæ etiam gentes arctiſſimè conjun- Funtur. cipum mendari, adeò ut, 4 PROPOSITIO. Ad eas proinde curas Pprincipem ſuum nune etiam converti, & omnia cogiranti hoc matri- monium piæ cæteris prætuliſſe, & in eo præfe- rendum cæteris illum ſe nunc offerre publici amoris interpretem, & privati Principi ſui af- fectus legatum, ſi quid in eo privatum eſle poſ⸗ oetiam matrimonio ſuorum & publico bono tantuùm incumbit. fœderatorum A 4 Con- M. Z. B. D E- f.. CONFIRMATIO. 1I. Indiſſolubili fœdere Principem hacéte.- nus junctum, maximo fruétu ilicimiſee. deris utrinque accepto ac probato ; non niſi majore indies nexu, inter tot adverſantium Pravas artes ac inſidias id cupere, confirma- tur. W 2. Maximum eum nexum non aliunde felicius peti, quàm à natura, ſanguine Princi- pali urrinque accepto. Nam in reliqua omni fœderum publicorum conditione ſublata cauſa, ea etiam tolli poſſe & everti. In innixo autem nuptiis fœdere nunquam id tolli, nun- quam deficiente obſervandi graviſſima cauſa, quia nunquam deficit ſive vis, ſive inclinatio naturæ. 3. Sed & hoc pacto vel maximè increſcere vim, fructum fœderis & religionem. Nam & quovis fſœdere validiorem eſſe naturam, & debere invicem ſibi plura & Patres, & liberos, quam ſocios tantum & fœderatos. 4. Quin,vero cum utiliſſimi fœderis fru- cus tantò ſit major, quantò diutiùs durat, ſo- lius principalis matrimonii, beneficio quan- dam quaſi æternitatem ei conciliari, dum qui ex fœcundo utriuſque ſanguine gignendi ſint, utriuſque ſanguinis Remp. & cauſam meritò pariter creduntur amaturi. 5⁵. Neque enim herculè, ut in nuptiis priva- Gemmn Cn lerusuzun, ebn munn n mi uanan N Gumkiren Iulimcocn i⸗ (0 Diet blut oivumn eſet 1ſ. 1 ulcielenunm n 1 ſere minszue Undrinhhes, iehtinnimt gle ſoleuns le Munen ume nle MMeye Iulcoronineol ININIurnd (Eet eſnngi Lulencleni Wihulemg uuſonmn iil enin n nieſiie l. . OXXATIONVNMI. end privatorum Cajus & Caja duas tantum dex- wiraken teras jungunt, ſed eodem impetu eodemque MK/ affectu irruere in amplexus utrumque popu- OuII luam & utriuſque populi utramque fortunam. Mer or, ,,. 41 J afeining Qua occaſione morum „ingenii, fortunæ, re- Per, ntn rum utriuſque gentis cognatio quaſi quædam & ſimilitudo cemmodé à Legato poterit ex- N 1. . uul ide poni. Nuckirttii CONCLUSIO. unnluen, Daret igitur tantis deſideriis tantopere ie iin profuturum eventum; nimirum Prineipi Ekemihinid haud divellendam toti conſortem, utriuſque Muninm. ſanguinis poſteros, utriuſque populi poſte- Amime ritati Principes, utriuſque populi fortunæ & i, heine. Majeſtati utrinque munimenta, daret ſe deni- que fœderatæ Reipublicæ patrem & filiam lnuimtidian matrem patriæ & caſtrorum. Tanta enim elgouen. Men una nunc Principe in matrimonium datâ, ndem 4 publico nomine poſtulari bona, tantamque Chursale multitud inem duorum nexu conceſio & ac. ang, cepto conſtringi poſſe & miſceri ſibi invicem Eni lene S pariter obligari. Näiniutrn⸗ ID EA II. etn sd quis Legatus novi Principis electionem ſive onclirient ſucceſſionem fœderatis populis exponit sc com- ine ghnlu⸗ menaat. ðèð EXORDIUM. L Eſumi poteſt ab inſtituta ſuſceptaq; Lega- . un m tionis neceſſitate, eam nimirum fœdera- 1 A f torum 4 KCAltNoet 4 M. Z. B. IDE- torum populorum & Principum elle condi- tionem, ut ſingulorum interſit, ſingulorum bona aut mala non ignorari. Nam in fœdere publico & eſſe & præcipuc agnoſci quandam quaſi, communis fortunæ neceſſitatem & cognationem. PROPOSITIO. Breviter novi Principis electionem vel Eucceſſionem faderatis populis oboculos ponit & commendat. CONFIRMATIO. His ſerè partibus inſiſtet, qua in commen- dando Principe faderatorum botiſſimum reſpe- n verſantur. 1. Mutatam eſſe exceſſu prioris Principis perſonam non animum in fœderatos: nam in omnia eum olim inſtiruta ac inita fœdera cum aliis gentibus, hæc potiſſimum juraſſe, adeò ut cum principatu Principis, qui exceſ- üſit, animus ac fides parite tradita eſſe depre- hendantur. . 2. Intelligere eum fœgderis hujus ſocie- tatiſque utilitatem, ac idcirco ad obſer- vandas ejus leges, magiſque indies confix- mandas, confilie etiam & ratione, non au- Ktoritate tantum præcedentium Principum, animari, obſervare eum fœderis leges con- ſtituiſſe; non tantum, quia ex pacto debeat, Ed etiam velit, etſi ex pacto id non deberet. Quia 4 Ll . 01 Ou wa 4 ſvueniten lkent, A G n Pn a 0 Dre chon 5Deo loncta tku tlen An (ejretintpe Ge ulun lunf un ech Oulaciznn. ℳR 7 n nekiun kn (0 Wlrum nnen mlen Mheminmn li ſb Nine, Aeun mnor ID4 chn lea mimetlt, e rar Mn 1 D e Voci V e errliatg Ilo. ſi ahinmn * S InoN , u iranner n nn e l ting hiri⸗ Dtotentd,nnn 1n ar iun ſn niinun int riis glent unchl . eken iiae iNare 4 hne dligenn⸗ Etnire,un rleroltse⸗ laer “ doidnnte O ATIONUM. 5F Qua eccaſione cauſa commodum progreſ- ſus, fides ha &cnus obſervari fœderis ſtrictim ſunt repetenda. 3, Potiſimnm && particulatim exaggeranda illa electi Principis virtutes, de quibus fœderati maximè ſibi poſſunt gratulari, & maxima ſibi polliceri quales ſunt conſtantia·files, ſanctitas: . ſuſpicioniblus α adteratorum hoſtibus a â- lſus, && in fwaleratorum commoda animus pro- lixiſſimus. OQamn ſuam amet tam amaré eum Remp. fwderatam & in ſuum amorem dictare ipſi, ut ſua cauſa & hanc amet. 4. Hæc exponere ſe & adferre in medium ab eo juſſum quod omnium, quæ nunc dice- rentur fidem & magnitudinem, eventu ipſis ſit præſtiturus, quamdiu eadem conſtantia ac ſide uſuri ſunt fœderati, in quibus meritò mutuum & reciprocum beneficium expo- ſcit. Qua occaſione ſui officiGi, ſuarumque virtu- um in eleétum Principem moneri poſſunt fœde- rati. ⸗ V CONCLVUSIO. Qvaſi er rerum anticipationem & faturi temporis retræſentationem ob ooulos ponat pulcherrimam faciem utriùſque Reipubl. ſub eo Principe, qui imperio ſuam fodere alienam, amore & cura utramque Remp. α 4A 6 mag⸗ 65 M. Z. B. W E-f. magnitudine virtutis omnem illuſtrem even- tum ſit complexurus. . IDEA III. L Qud quis Legatus ſuorum aut Principis nomine, vicinis offert & perſuadere conatur ineundi communi: fœderis neceſſitatem. . ENXORDIUM. T diſpenſaſſe humani generis uſum & im- Perium, natnram, ut in homine non tantùm homines, ſed illa magna & ex multitudine hominum conſtantia corpora, Reſ. inquam aliæ in aliis non poſſint tantum, ſed etiam de- beant præſidium invenire. Ficri id & obtineri facilè publicorum communium foœderum bactis, velut publico quodam matrimonio Principum ac natioruum. PROPOSITIO. Id ſuorum nomine ſe nunc offerre, non tantum utilitatis ſuorum, quam commu- nis omnium causâa. Quod urriuſque juvan- dis repertum non poſtponi niſi apud eos, qui commodorum ſuorum parum ſunt in- telligentes. Interim ſe vocare in teſtimo- nium ſuorum fidei & integritatis, & Numen ipſum & rationem, cujus auſpiciis numi- nis & ipſo dictam'ne publicæ rationis tam utriſque ſalutaria & neceſſaria ſe nane of- IIE 016 tr Enn neumhin „ n wimg/ cwi mm uun ii jntehe nß, ſentlilepe i⸗ ([oö) Nuto bnlußt iußh un Haginlin zmimniu ißff 1 Anm iluun an miunn ndlinm ſ unſtunzein crnie, i mt ge unſing l, unnihzri t annm mn n lnan Mlihuſen dr AI Nurhifin Horn DN Agreinlin Mlonirnwemmn uleraulintie nn, Minn nun Pledme. ,Hieiickaried nnninn ien odimxin 110 ne dlene 1,gun ann. Almnilgene i iinten n umnſri Cegle in Eln⸗ itnis, ANn gaſhtisur iczutiri Auu E uu . Wmeniſtelg. D in vanum ſperarent. 0O0R ATIONVM. 7 ferre, quam inter providos admittenda haud poſt quæ generatim inſtitutum fœderis propo- nendum eſt, in quo ea hic maximè exhibenda; uibus tanquam utiliſſimis nemo non poſſit aut debeat prabere aſſenſum. Nam gra via & ſuſpe- Rta initio hic propoſita, tollunt ſæape vim ac fru- ſtum cupida perſuaſionis. CONFIRMATIO Rationes complectatur. 1. Similitudo & cognatio ingenii, loci inſti- zuti ac Rrtuna usriuſque gentis, fimilitudo etiam & cognatioodii in eoſdem hoſtes, & ejusdem odis pariter cauſa proferenaæ ſunt. =ðèð 2. Quantum in exequendis deſtinatis alter populus in altero invenire poſſit praæſidii, gravi- ter eſtendendum eſt. In quo ad obinendam fiem r perſuaſionem particulatim maximè propo- nenda & aſtimanda eorum commoda ſunt, qui- bus fœdera offerunt. Plus enim concedere & in magnificam ſpeciem quod inter Rerumpublica- rum arcana eſt] ſaltem conferre hic debet, quod berit, quò tanto facilins obtineat aſſenſum ejus, à quo petit. 3. Exempla majorum, ſi ſint iniiſaem ſœderi- bus, commoda ex iis reportata, iniis olim ſera- tis contumax utriuſque populi & inviéta ſides offerri debent, ad preponendas, profurnra imita- tionis neceſſitatem. A. 7 4. Ubi 8⁸ M. Z. B. ID Er f *. Ubi lcet in exemplo ac inſtituto eorum, sontra quos érpoſcit fFædus, haud leve rationis momentum debet exiſtimari. Si enim illi mu- tuo inter ſe fœdere percuſſo deprehendantur potentieres, magnitudini mali magnitudi- nem pacis remedii opponendam meritò cenſeri Ee Hinc incommoda negleczo forſan aut poſt. poſito far dere deduci debent, qu imtrimis con- ernant eo, quos ad feædas impellimus at urge- musz: ſuis enim incommodis plerique maximè romimoventir. Noſtra etiam haunzd minus bpro- Ferre licebit, ſi in iis horum, guibuſeum agimns, laborare, aut tandem laboratura Jor- zuna deprehendatur. . ⁶ Peoſt hac particulatim faæderis conditio- nes & leges veniunt explicanda: in quo arte & cautione opus eſt, ne legatas excidat deſtinatis, gia Primo auditi ſanabtaum, aliarum rerum reſpelétu gravia ſunt, ſola permitti auribus aut animis corum, apud quos agimus, non adebent; ſed levia commoda optati aſſertique ſaui eventus readenaa ſunt; quaæ ſuſpecta; tanquam maximè acerent ad petentinm fwdus, non autem eo- rum, quibus offzrunt, utilitatem, alia & grata daque perſuaderi debent; iis additis continud proximè ſubjebtis, ex quibis apparent in foœdus petentium gloriz & urkilitate faderato- rum ſalutem quoque & ſecuritatem eſſe fun- datam. CON- 00) ioni ini ammuli, “MR ſan mmnund nlir MN mniN 1 I0 mmrel⸗ culr ind 1 Penbſt, zulngun u Arummn M Alruntlui It An oonuhe Dirr ſr gpbn un nonlnisnrli Nrd notucken itchibs Nhun Ceſthendaieh⸗ Cinn aber ven inminer hole iiticane Gundhlr en Ehaller len Ahr elche Tentlt D 4 bn nſi , S., i, ullr inu, Nenihi nuhhlnien . . Nlikfrn Nf. , ingen an kinig lni ene Rülken Ming un hu, ni n. Gn, ſilin 11 7 mnlaarit . 1 vin ſehnt uin⸗ ritr iunt, n, nn n unt irie 6 ſnnge N num 1, tnmten an lu, M Mi ltren, Mo An gin / 63 mlim ſels 6mernen 4 ehentin iii ni, Mpniut hurumn gid umumiiet/ OOA AYIO NUA. 5 CONCLUSIO. Coëuntis utriuſque Republ. ſive Principum contineat imaginem, iis objecbtis ob oculos , in quibus faæderatorum commoda & incommoda eorum & exitium contra quos expoſeitur Fædus, graviter & ner vosè comprehenduntur. IDEA IV.⸗ . Quà nova vectigalia neceſſitatis Reipublicæ cauſa indicenda proponuntur ac ſuadentur. Exemplo ſit, quod in Hollandiæ Ordinum Comi- tiis decrotum nuper eſt, ut guotannis nomine eymbarum ſingularum vehbiculorumque ſin- gulorum aliquia a poſidentibus exigeretur. EXORDIUM. E Am omnis Reipublicæ eſſe neceſſitatem, ut ſine opibus fortunæ ſuæ magnitudi- nem non ſatis poſſit tutari, eam que ab omni retrò ævo ejus eſle conditionem, ut opes ejus in opibus privatorum ſitæ fundatæque eſſe deprehendantur, id ut ante hac, ita impræſens ctiam habere locum, magni terroris bello . imminere hofſtes fortunæ omnium & liber- tati inſidiantes, & jam olim impoſita & exa- Eta tributa (quanquam plurima) ſatis haud reſpondere poſſe majoribus impenis, quæ aucta belli neceſſitate, graviores indies injice- rentur. Sèð .ℳ PRRO M. Z. B. ID E‿. PROPOSITIO, Novum igitur vectigal venite imponendum neceſlario, cæteris ita auctis progreſſu tempo- ris, ut non niſi cum injuria rerum, quibus im- poſita ſunt, ac parendi dedignatione, excreſ- cere poſſint vel intendi. Igitur in cymbas, naves, cCurrus, ac vehicula quævis ea commo- déè poſſe indici, quibus admodum Reſpublica poſſit juvari, ſi nimirum ſingulorum nomine à Dominis viceni aſſes tantum quotannis exi- gerentur. 10 CONFIRMATIO. Primè generatim ad novi veckigalis invidiam deprecandam , de hinc particulatim ad hujus nmtilitatem commendandam momenta rationum complectatur. I. Non gravia aut poſſe eſſe ſubditis, aut debere videri, quæ libertatis coufirmandæ cauſa in uſum publicum conferrent. Quid- quid in tributis iniquum eſt & grave, in duobus potiſſimum opiniones ſubditorum conſiſtere, iniquo nimirum & non neceſſario eorum uſu & quod in co conferendo ſubdi⸗ torum opes haud poſſint eſſe pares. At verò cam ſuarum rerum eſſe adminiſtrationem, ut inſtitutum ejus, quod ſingulorum & omnium intendat bonum, non poſfint non „ ſin⸗ 0 Pgiti * B ſcbctotn 15 cele ſt, = 1t. 14 afanvnn Ciceo (auktnt, rengmn na Onmmn u enli 2 Mnirn ekieliluinn ntiberisnoner unben ſnnn Niſnesgtenmt, 1 Aeuin giäikr ums ſoenipplis beni küen ain . COloillckeceinin meldeeng Cumcoktem; in CumNaR, la culim: 5, hurün irtprlsgtin lemoningr M IEi N , ttal 4 i0 . Alo, Ayeiteinnne ismorlien. 1 turmn, Abrn etoluncne, eige hinignmnn lrisecnn. 1. . Emim alie nägähnmnwnt, umnungnmnhet IN⸗ niuchennimun mtuleinti inius tiN eleloxdt, e Gcnnintt aglenet. . 1 A,1 nnonesſuiign Gecaſeteih Aeang 1O e AUninikuin nic⸗ 1 7non D OK AYTTIOUAI. 11 ſinguli probare, e imque ſuorum potentiam ſubditorum , ut gravioribus etiam, ſi ne- ceſſe ſit, ferendis ſatis polent reſponde- rv e. 2. Ita fieri, ut non tam in alios, quàm in ſe conferant, & ideo libenter conferant, quæ à ſubditis exiguntur: nam Reipublica confir- mata omnium judicio in, ea ſingulos etiam JuvarI. . 3. Neminem conqueri poſſe nova per vectigalia ſuas imminui, aut decreſcere opes, cum tributis non exactis præſtitiſque, eas, quas habent, ſartas non poſſint tueri, quaſque majores quærunt, non poſſint obtinere: ne- que enim quies gentium ſine armis, neque arma ſine ſtipendiis, neque ſtipendia ſine tributis haberi poſſunt. 4. Plurima quidem jam impoſita eſſe, ſed niſi ſuffecerint abundè, vana eſſe, & nul- la, magiſque onus in ſubditos, quàm fru- ctum conferri; inter cautos ad Rempubli- cam admotos, ponendum eſſe cum Repu- blica calculum: attendendum ad impen- ſas, quibus niſi reſpondeant, publicæ opes, in ſingulis quibuſdam laboraturam Rempu- blicam omniumque jacturam facilè facere poſſe. . R— . 5. Interim in “ tributis ad id eſſe at- tendendum, ut Zqualia omnibus, nullis exce 12 JWT.Z. B. IDEE. exceptis ut maximè profutura, &, ut fic dixe- rim, optima; & ut talia, quæ vix ſinguli ſen. tiant, & tamen præſtent, ur talia, quæ qui ptæſtant, aliunde accipere videantur, ut de- nique ea, quæ detrectare nemo, aut ſubter- fugere poſſit, ſingulis imponantur. 6. Jam verò hæc omnia in ee vectigali eſſe, quod in Ppræſens cupiat commendatum, quod. vehiculorum, aut cymbarum nomine poffit appellari. 7. Nam æquale hoc omnibus futurum tributum, cum omnes id, (nullis exceptis) præſtare cogantur; omnes enim habere iſtis rebus ac inſtrumentis opus, quorum nomine exigeretur. 8. Maximè profuturum & opimum futu- rum id vectigal, cùm omnes aut poſſideant vehicula ac cymbas, ast iis utantur, unde non poſſe non magnum fructum ex eorum frequenti ac continuo uſu in Rempublicam derivari. Fruſtra grave in Rempublicam introduci nomen, quodque odio ſubditorum exponat Magiſtratum. Si modici illud uſus fructuſque ſit. Magnam impoſiti novi vecti- galis invidiam ejuſdem uberrimo reditu de- bere penſari, aliàs impoſitorum vectigalium vix ullum pretium, Magnam interim invidi- am eſſe. 9. Futurum ſanè, ut hujus vectigalis o- nus Kgli ddl 4 p. Hor dn alor zuſnit (WlNejlblir elimlbinnt 6Negmiin On en l nim ſus ſetikbnum: llfebtliin, Nrio, Mnunm Gbuuum,zin Uidtbnn mnis n bußtiwonire un, eüudnn üncrck u ſungorcaner! tollanmnnn Einpiomni Aulſi I. Mnien d⸗ rig, ulgun, Ui⸗ ecl. nn Ei Niqnererſn e, ullin g⸗ 1 — = - ——y erfirnn n⸗ cemn mie. inun nniittoſc nürmnpli N omub ſnnn t lulliteren,, hugeunherii , onnpmnin imnkinnin olne,l olikn küünunt, faduaettommn iin Nengtlen e n Nemhlen le odotbdſen 6 rodii 4 inpoſtimnind Ceninufün rummſtikiil uun ieinimd — seit⸗ E mum eſte; quæ enim ſingula haud tanti fſint D ſulch donnenlmm, OATIONVUAI. 13 nus vix ſemtiant finguli & tamen præſtent: modicum enim ſingulorum reſpectu futu- rum, quod finguli fint hic præſtituri: reſpe- cGa interim Reipublicæ modicum id maxi- 2 ex ſingulis collecta & conjuncta maxima eſſe. 10. Hoc quoque fururum, ut qui vecti- gal hoc præftituri ſint, aliunde accipianr, quod Reipublicæ pendant, ac proinde tan- t facilius libentiulquc toleraturi, qui ali- os vecturi ſinst, paulò majus à ſingulis exi- gere poſſe vecturæ pretium ; qui merces ſuas vehiculorum aut navium benefcio aliè tranſvecturi ſint, aucto mercium paululum pretio, non tantùm idonea ad præſtandum tributum, ſed plura etiam accepturos. Id ſuperioribus annis abunde cognitum, cum butyri nomine exacto ab agreſtibus tri- buto, pretium butyri ira ab illis auctum in- tenſumque eſt, ut cum plura acciperent „ quàm quæ conferre in tempus cogerentur, vectigalis nimirum impoſiti prætextu aucto de impoſito butyri ttibuto non potuerint non gratulari. II. Neminem detrectare aut abmuere hoc vectigal poſſen, cuu non eſſe po ſſit quiſquam , qui his rebus uti non habeat neceſſe. ℳ 14 M. Z. B. ID Ee. Æ quitatem hujus vectigalis vel ex eo eti- am omnibus poſſe approbari, quod cum, qui hortos, latifundia poſſideant & domos, ceo- rum nomine Reipublicæ pendant tributum, eximi non poſſe, à quibus vehicula ac cymbæ poſſidentur: cum inter poſſidentes domos, horti larifundioraumque inſtar & imaginem & uſum quendam habeant. “ 1I3. Æquitatem etiam in eo ſpectari, ſi Procerum carpenta, quibus ad luxum in aula ac alibi utuntur, graviori potiùs vectigali one- zentur. Nam in ea, quæ luxus ſunt, magis Intendi ea debent: quàm in ea, quæ ſunt ne- ceſſitatis Sed & tantò gratius hoc rributum futurum ſubditis, ſi proceres, qui iis carpentis ad pompam utuntur, & hujus tributi ipſi ſunt auctores, à tributo haud exempri intelligan- rur. 14. Et poſtremò illuceſcere quoque in eo æquitatem, quod ut navibus ſingulis viceno- rum aſſium imponendum ſit tributum, ita cum aliæ aliis majores capacioresque ſint, quod multitudine & numero vehium ( ga vulgò laſtas vocant), majus quid pluſque quàm à cæteris, ſit exigendum. CONCLUSIO. Neceſſitatis & utilitatis momenta une veluti elakiinpu getoet 4 , iß Nigi h aifA fiin, I 1 ius lin ſeten in Aibig en dlelubemtunen E is enle Crtri Kgun Nenplblrmn us Cocunents, wl innmoblrihae dNr mme vrlre Gunil,ſlik UWsriäleig d abuminr, gtd 1 dollunir i lin nn Dlamonadien Muegugricher nuuan. Minn ſolmmmn iii⸗ ilng an gill lete nt, otann ſiendin .— erNniin Gftllluurqti⸗ iplikuging, Wakinnofgen Ulirpiet in eohegri hueginmmin intkhlie elwtlan np nninra gulur. errindeenbun Nen Alligenen Ehnmwenkuihlln Mlelenminelon⸗ Cllereigkün Gbwirglfen nſenbumn i 4 cnenneft meroſchun n. rstff 1090 . A leni . Ok ATYIONUAI. 15 veluti impetu facto effannantur in esrum ani- mos quibus vectigal hoc cupimus perſuaſzam. IDEA vV. Qud quis Civitatis ſus nomine calamitatibus belli & vectigalibus attritæ exhauſtaque Principi majiora meditanti, exponit, majora exigi non poſſe vel debere, cum majora non poſſint præſtari. EXORDIUM. Uaàm vetera jam Reipublicæ onera ſint., quibus propemodum ſuccumbere ne- ceſſe habeant, tamen nevum ſibi accidiſſe nu- per de iis augendis intendendiſque iterum cogitari; & quam antiqua in Principem & Rempublicam ſua & ſuorum ſit fides, tot ea documentis, tot ſumptibus, tanta vi pecu- niarum oblata hactenus teſtata, ut non tam alia nunc præſtare queant, aut offerre, quàm id, quod idem ſemper manet, quod nullis miniſteriis deficit, aut exactionibus exhauritur, ejuſdem nimirum animi, fidei ac conſtantiæ in Principem experimenta equidem virtutem adjuvandam. Rempu- blicam ornandamque; Principem abunde nunc quoque ſufficere ſibi & ſupereſſe non fortunam. PROPOSITIO. Idcirco quanta veneratione mandata & voluntatem Principis æſtimare & ample- Kcti ſemper decrevit, tanta animi ſubmiſ- ſio⸗ 4 16 M. Z. B. ID E⸗d. ſione nova nunc onera ſupplices & miſerri- mos deprecari, agnoſcere ſe Principis impe- rium, ſed & ſuam necefſitatem, agnoſcere ſe calamitatem Reipublicæ & afſflictum ejus ſtatum ſed interim non eſſe illis ſuam quavis majorem, agnoſcere denique vim Principis. ſed & concepiſſe ſc animo ejuſdem manſuetu- dinem, quæ jam licet nullis oblatis & quæ petuntur rejectis ſatisfactum ſibi ab illis me- ritò putet, quos præſentibus deſideriis & im- penſis impares priore omnia onera tanta fide tolerata, pridem facere. CONFIRMATIO. Complectitur rationes, quibus motus ex anti- gia fide hactenus probata, & miſericordis ob aſfictiſſimam ſupplicum fortunam, ex metu ob ertiſſima damna obventura, niſi acœpta exa- Gione abſtineatur ſolent excitari. I. Non tam negare ſe interim poſtulata, quàm omnia & quæcunque poſſideant, nunc quoque offerre, obſequium ſcilicet in Principem, conſtantiam, fidem, pertina- cem bonæ caulæ & exiſtimationem & de- fenſionem, ipſam que denique vitam, quam ſi opus) exitio ſe promptiſſimo animo oblaturos, quæ quidem vita cum major ſit & pluris facienda, quàm opes & fortunæ, cùm ab his longè vita minoribug in præſens ſint deſtituti, omnium maximum & poſt quod . 01 Glu h l e gebben u nn p mußnnl . uet 1 Adu rnren Eere rikeum⸗ rgtonbunmn ok einuüfel 1, Cungnul Grtnt a ol gnuum, o Feraiokenn d n , glun Actens olircetiere kleel Erdeliumnenii loblunmelee teekinuinm rs eann CNdandinidis (lek Aalere, fon uſnueleißt u mdluim a Eltri nltrin t. Nufin i Nenn Cnen rianimibrin nſte kn tſe in Munn, Gnle ee Aiin , kililn ni infirſinht, eliennuinmn ullis ie in ſinllizne ugiteizjr. Tnitekttnute MA. iin nnlird 1 nſninl, Ftuun, Aras 1, Geg tim einein ubltt, ngt nen Dehümtean mn, Men, nu imninn 4 rrenim u Lontiinn n enſia enuie unohes Ann. gunnbugin ie Auuinn , tati exitium interim procurent & ruinam, O ATIONUAM. 17 uod nihil reſtat, hun ſpiritum ſuum, hunc ſanguinem libentiſſimè offerre. 2. Commemoranda onera aliqua & habte- nus in principem collecta, & qua in præſens sdhuc agrè tolerantur. Non etenim hanc ex- probrationem eſſe beneficii, cum debitum fuerit & obſequium: ſed horum memoriam velut pro tributo nunc offerri, quo ab eo, quod petitur aut perendum inſtat, abſolvan- tur, quàm grara ſibi memoria, quod hacte- nus præſtare ea potuerint, tam nunc accidere ingratum, quod ſupplices potius hanc de- precationem ad aures clementiſſimi Princi- pes, quâàm alacres & parati opes ad ærarium poſſint conferre. 3. Eſie per bella & tributa ſe exhauſtos. per bella commerciis, per tributa fortunis, haud obſcurum eſſe colligere, detrahi & de- creſcere & in nihilum redigi tandem neceſ- ſariò res eorum, qui quæ evacuant ſolutis continuèò tributis, alias nulla ratione poſſunt explere. Accedere, ſubditorum plerorumque fortunas ſitas eſſe iis in agris & locis, in qui- bus militarium caſtrorum metatione ſparſa deſideria poſſidentium continuò intercipinn- tur. 4. Non ſc jam juvare poſſe aut Princi= pem aut communem cauſam, ur ſuæ civi- & 18 Z. . ToE. g. & herculè ſeire ſe, nequidem id Principem velle, qui, quæ exhauſtis imponere conſtiruir muntmii de meliori forlſan civitatis fortuna, quam eſt. il, perſuaſus, ſaluti civitatis, & tot miſerorum votis, haud dubium ſit remiſſurus, quippe ed uiet 0I Ked ur Hläht 5 l⸗ N Ztoanrllun ſe veniſſe neceſſitatis, ut jam juvare non poſ. wllimdli, ſint, ſed debeant juvari, ut expoſcere prope- ar modum ab aliis neceſſe habeant, quæ à Princi. ije pe petuntur. ſre Neaonn li hael inepes E 5. Honeſtum ac neceſſarium elle, atten- nchenin, dere ad miſerias ac lachrymas ſubditorum, un Mltbusibr quæ in civitate ut ſummæ ſint, ita medius cerulrahiu fidius non aliunde eſie natas, quàm perpe- t mn ili truo amore in Principem & incomparabili ug in Rempublicam fide, cujus inſtinctu hacte- In aus obtulerint tanta, ut præter hunc ani- mum & has preces & miſericordiam opti. un ni⸗ o. mi Principis nihil nunc reliquum eſſe videa- Amind m tut. , en mmum i 6. Ad ea quæ præſtari non poſſint, nec mmmnhiuzni ſuos cogere Principes qneunt, nec ſubditos 6 inumdr obligare, ſummam quidem eorum poteſta- vn tem eſſe & hanc Principis ſui talem, tantam- in que ſe libenter agnoſcere, ſed gratiſſimam li mltiun npnnmn e. eam eſſe & repulſam nunquam pati & ſemper (ugihmm ebtinere quæ petit, ubi ſubmittit ſe neceſſitati iu temporum & ſuccumbit afflictæ ſubditorum fortunæ. . 3– 7. Si hmekannn nonecniun: iiei ½ inpoerenig ünngune 1,Amenienng iltngir hnfnmng. Welennce. denguidin Aünele, t⸗ ns ibcnn, zn n mli ns, une. n K iwommdl Cöſintündnhrr. er d. Enlaiurkane. latuntleſit⸗ inon n den, lhl; Udenecamk lliakn, n.H r, ſalgnulun Ouum mitter 1 delbinmd 1 lünihig OW 4710 wV. 15 „„ 2. 7. Si verò urgeantur tamen adhuc & exi- n gantur tributa, quod profectò non futurum aliud, niſi ut ex florentiſſima olim civitate, deſertum iis quoddam fiat atque ſolitudo, ut cives deſerant illum locum, in quo tan- tum eſt momenti, qui non niſi horum ani- mo ac fide cuſtodiri poteſt aut ſervari; ut de- nique ſubditi fideliſſimi ad alias ditiones ali- oſque rineiper ſe conferant inviti, non aliam ob cauſam, quam ut vitam poſſint to- lerare. Pauculas igitur fortunas ſubditorum, ſi pauculæ adhuc ſint, quæ reſtant poſtpone- re eorum fidei, quam inter quoſvis caſus longè plura & majora exequi poſſit & præ- ſtari. CONCLUSIO. Adexcitandos graviſſimos affecézus ci vitatem ipſam attritam & paulatim per proſopopæiain alloquentem Principem introducat, contendentemn & quidem ſuam &n præſentem fortunam, cum- que negatis tributis conſtantiſſimam in Principens fidem comparantem. LODEA VI. Qua quis ſuorum nomine publicum faci- nus famæ hominum & aliorum Principum opinione exoſum ac inviſum ex ratio- nis & imperii Legibus tuetur ac defendit. B Exenms a20 Ad. 2Z. 8. 1DE- Exemplo ſit Romanorum nomine defenſus Ra. btus Sabinorum. EXORDIUM. Ii agi cum rebus humanis, ut nonnulli vel ignorantia vel invidia obcæcati vel bo- na æſtiment, quibus in pacem gentium eſt peceatum, vel mala ſentiant, quibus pulcher- rima fama meritò circumdari deberet: atque ca ratione fieri, ut deterior hic Principum & Magiſtratuum conditio ſit, quàm privato- rum, Enim verò privatos multa agere, quo⸗ rum rationes ſervent ſibi, nec allis reddant: Principes autem ad corruptæ famæ decli- nandam invidiam, ut plurimum cogi palam exponere rerum ſuarum rationes, quas tamen ſæpius inter Reipublicæ arcana ſervare ac te- gere conſultius foret; & ideo Romani nomi- nis defendendi hodic ſibi impoſitam eſſe ne- ceſſitatem. PROPOSITIO. Complectitur brevem & compactam Narra- tionem geſtæa rei & quomodo geſta & generntim etiam in quem geſta ſit optimum finem. CONFIRMATIO. Sequentes complectitur partes. 1. Fateri ſe factum & crimen, ſi quod in eo ſit crimen. Crimen autem negari taptum eſſe Sabinarum. Si hoc ſolum ſit, atentihin lronmg pro- 1I l un Mun ii n Gellek Senm, (lfele gannm uchmun eodeozinein ONünun Ilun 1enovent:, hn Pogruntmoin Cel . ligalüras Mmiüifimn r el MAtid güin em g,N CNtvegenong orotonnm cun n ſrenen ve alt) negnen Cenconcoiec noſ auinen AAline ens ſeprealt gertii NI lrolngi N im innd E lein n Al,ugtihun De/ din idn, 1r nl, uchern ſelbo. nuin gnlnet un Aeglle. mlricchen z mruhinmnt D, Kuin n. tunnngge, l,eedlekiln unhr tne il. Plunmuncnindr nuübre; tnn eaan naext kidohomnm Ciinglandie NlIIo. ,Eunſln N mmigfilrn iunſin NATIO lkiu ue Ne inen unl ul uule⸗ oX¾ RATIO NVM. ꝛ1 propter quod accuſentur, & per ora homi- num tanquam iniqui traducantur Romani, hac confeſſione ſui accuſationem inſtituere ipſos Romanos, dum quod factum ohjicitur, feciſſe ſe fatentur, nec farentur tantum, ſed feciſſe gloriantur. Itaque quod accuſa- toribus optimum eſt, habere eos confiten- tes reos, reos interim poſtulatos, quod ipſis optimum multa habere rationum præſidia ac momenta, quibus Sabinorum raptus, ut indignum tanto imperio facinus poſſit com- mendari. 2. Iniquiſſimos extitiſſe Sabinos nega- tis nuptiis filarum ſuarum, feciſſe Roma- nos ex æquitatis præſcripto, quæcunque æquitati debebantur; petiüſſe matrimonia per legatos, per ſupplicationes petiiſſe, quod jure gentium petere cuivis licet, quod komo homini (cum quiſque ad augen- dam ſocietatem generis humani à natura factus ſit) negare non deberet. Itaque tan- dem coactos eos ad vim conſilia conferre, in quo, ſi quid iniquitatis poſſit videri, jure æquiſſimæ talionis excuſari; iniqua enim ſæpè aut præveniri aut caſtigari non poſſe, niſi ejummodi magnis exemplis, quæ ſem- per ferme aliquid trahunt ex iniquitate. Sed interim æqua ſed velle æſtimari hæc omnia, in quibus non in iniquitate tantum B 2 Sabi⸗ 22 M. Z. B. ID E-ft Sabinorum, ſed in ipſa etiam ratione ſolidum fundamentum eſt æquitatis. 3. Neceſſitatem enim ſecutos eſſe Roma. nos, quibus nihil hactenus antiquius quàm pax gentium & imprimis Italiæ , & initia Imperii tam fide, quàm magnitudine Impe- rii commendari. Gratiſſimum quidem ſce- lus eſie pudicitiam Virginum expugnare & lie p in exb proſtituere: hic tamen crimen non cenſe- ri, cum hoc publico veluti ſtupro, non indo. mitæ ſingulorum libidini, ſed extremæ neceſ- ſitati Reipublicæ ſit ſatisfactum. Natam primuùm velut in eunis adhuc vagientem Rempublicam Romanam, frequentia homi- num deſtitutram, ad vicini populi matrimo- nia confugere debuiſſe. Poſtulatum ab eo quod negari non debebat; interim tamen cum quadam quaſi contumelia & contemptu negatum. Vi igitur petitum & impetratum eſſe à Romanis, quod differre non licebat, quod precibus hactenus non poterat extor- queri: 4. Hoſtes itaque co ipſo Populi Roma- ni Sabinos ſe approbaſſe, niſi pariter hoſtes ( in fnni n ctiam dicendi ſint totius humanæ gentis, matrimoniis negatis. Jam autem parum aut nihil ad æquitatem intereſſe, ſive aper- ra vis five dolus hoſtibus opponatur. Übi in dolo præſidium non eſt, à vi poſſe expe- ctari L 4 4 entahen Nr lißcbletkor ſonnanfhene nhRomatomltan Cimrkofinitn Uun Itukho i eOlne Etk celtnecontinti, Uelehrfuune 7 Nelehonun Ciddctdlt bend Feimalilpii lln eend CONeMAi KNlirellotgrun Iir. Alln ſr, elllnng⸗ orxATOI M. az n Kari, ubi in vi non eſt, ad dolum confugere li- lanc cere, hanc omnium gentium eſſe diſciplinam, N—Gf en Nihil igitur in eo peccatum, quod ludorum ir hungin cqueſtrium ſpecie ac pompa decepti à Roma- An nis fuerint Sabini. = ehc. „ Quxcunque fiant publico nomine ,„ n titnin. non à privatis, fine ac ſcopo eſſe diſtinguen- ne da : Quæ vulgò à privatis mala, ob neceſſi- dennman tatem tamen velut bona in adminiſtratio- iinn mi ne Reipublicæ haberi. Non autem hic alium Hammen.. ſcopum, aut finem cenſeri poſſe, quàm Popu- n Nun lum Romanum ſuam augere Rempublicam , Am & acceptis vicinorum virginibus in marrimo- egmn kn. nium, fœdus & ſocietatem cum vicinis con- ninoee firmarc. = Mattlnmee 6. Non diſficilem igitur eſſe hujus cauſæ t imimm apud omnes defenſionem, qai in eadem ne-. nlitnm ceſſitate conſtituti, non poſſent non eadem 2. nk ipeuin aut vellent patrare. . fenenorletn, 7. Velle Romanos ſibi eadem evenire ali- ne quando mala, ſi eandem iniquitatem uſurpa- verint adverſus alias gentes, quam à Sabinis Poonlſee. ipſi ſint experti. Uilpmirh 8. Matandum perinde criminis nomen Puonunetzen, eſſe in virtutis nomen, accuſationis in naenm Ccommendationis. Non eſſe raptum, non rleKNeNm ex viintelligi raptum, ſed ex fine, qui cum Yquiſſimus ſit, quid obſtet quo minus æquiſſima vis, æquiſſimuſque dolus cenſea- B 3 tur? ghonnm G ilipateß⸗ 2 24 tur. Equidem inter Principes & bellatores non minus optimorum optimam & æquiſſimam eſſe cauſam, quanquam armorum vi ejus ſibi rcſtituant aut reddant poſſeſſionem. “ 2. Denique cauſæ æquitatem & inſtituti x eo apparere, quod non ut hoſtes agere Ro- mani cum Sabinis jam velint, ſed dexteras cum iis jungere: ut cum ſoceris, ut cum fratribus . quarum neceſſitudinum majora ſunt vincula „ quàm fœderum aliorum ac ſo- cietatum. C ONCLUSIO. Non dubitare proinde Romanos quin om- nibus hujus facinoris perſuaſerint æquitatem, &£ ſartam tectam tueri poſſint hactenus de ſua ſide excitatam & conceptam opinionem. Si autem quis interim pergat æquiſſimi Imperii lacerare nomen, contumeclias yerborum facilè eos tranſmiſſuros, ut inanes, conſcientiâ & duciaà æquitatis. oi quis autem propterea vim meditetur, eſſe penes Romanos tantum animi, QJuantum æquitatis. IDEA VII. Qud in ſue ditionis Civitatem adventanti Principi civium nomine quis gratulatur. EXORLDIUM. . Płrreruum hoc extitiſſe præſentis Prin- cipis nZ . DEk ejoloe ſ adrnnſi ni HD geini huint A ſmen 10 liutht Hingto ane, ehn, Uſeünt,uit 1en,tungt Pylenime es enem de ſellan (0N Wkuen l ien gunmt letira Eehen neniinm ben crmmecrindht enkcuſumne Frnſeihnler alingunch CNmodrfiki nilechu 3 Neimmn! imigis, n inikcon laNcrteumnk h94 lonen. mnanckiliu gtotgagnrſ n, l Enenn 1 ti⸗ oom Ahndnun iſen Nuniionm ch. 110 onandeginon. ümeginnen inhaeneln ndfinnn 4 teylſinihinti iufehannick⸗ 4, Cnlinit ten ſloſttuit .R zuostannm, I tuten A green A. . petub ukbileng 4 1 O ATIO NUMM. 2 cipis deſiderium videndi, & quanquam nunc ejuſdem benignitate ſit expletum, pro mag- nitudine tamen votorum ſerò adhuc in præ- ſens expleri. =ð PROPOSITIO. Se igitur ac ſua omnia nunc offerre nomini illi, in quo omnium ſalus, opes fortunæ funda- tæ ſint, & quibus votis cclo olim commen- daverint, tranſcripſerintque abſentis incolu- mitatem, tantis nunc præſenti pro æternitate ejus ſupplicationes & promptiſſima obſequia velut ante aram dedicare. CONFIRMATIO. I. Abſentem quidem hactenus fuiſſe Prin- cipem, quanquam ne credere quidem aut po- tuerint aut debuerint eum abſentem, cujus præſentiſſimam benignitatem, clementiam, curam continuò fint experti. . 1. In co veri Principis certiſſimam indo- lem & clariſſimam quandam divinitatis ima- ginem ſe agnoſcere, quæ mortalium oculis haud unquam objecta, in humani generis commoda vi quadam incomprehenſibili per= petuò ſe effundit. 3. Elſle interim in eo aſpectu ſuaviſſims Principis, quod ei ſubditos & ſubditis cum imprimis poſſit commendarc. In eo videri ſubditos ſe tanti fieri, perſpectamque eſſe B 4 Prin- 8 XZv. DE-T Principi ſuam fidem, cui etiam hujus ſpiritas & vitæ, in qua omnium vita eſt, coredat Per- . mittatque ſecuritatem. Eſſe principem inſtar magni illius Solis, qui licet haud conſpectus, vim ſuam exerat in hujus univerſi inferiora, gratior tamen eſt, ubi humanis culis ipſe qualis eſt, ſpectatur. 4. Pro tam incomparabili quanquam de- ſiderati ſimo beneficio, cum alia non poſſint, nec quicquam habeant, quod non ſit ipſius Principis, deferre ſe jam Principi, quod ipſius ſit, & recludere non tam vallum & portas & arces, quàm animos, fidem conſtantiam „vir- tutem ſuorum. ua oceaſione ſi guidquam Principibies & majoribus geſtums, narrandum kreviter & augendum Si augeri poſſe, magna 6ucia promittendum eſt. . . Audere ſe interim mutuum expoſcere à Principe, jura, immunitates, Privileg ia ſua conſervata, non tam in ſuam, quàm ipſius Principis utilitarem, cui nunquam majore animo aut velint aut poſſiot velificari, quàm ſi leges à majoribus receptæ & prioruin Principum gratiâ confirmatæ, integræ relin- Qquerentur. CONCLUSIO Vota exquiſitiſima ro aternitate Prin- eipis, pro totius Reipublicæ incolumitate, de- nique * ſec⸗ 1 wefnenide “ ns . ſee nn, 1 1 7 . aNl nirgn muun . ge SARA rtunötnnſe eungulimucinn erh Nchßs wenn. porusDeianut⸗ tlerhonmur Abe, mliN Enenuun, dun An ulm Mnücemünt tr Ouinn, t eteiktine Cfenn heii Gimnch glin 4 ON& ATIO NVII. 17 leimkunb D 2 Uiue e nique pro oferenda occaſione, Juas ur nune deſi- Aerinzen ⸗ deris ac vota, irn eorum vim approbare poſſint iidmge Principi, ano velut ſpiriza complectatur. nainliie Quu quis grave crimen Iuorum rontumatie & Nl rebellionis apud Prineipem agnoſcit potius n, quum excuſat, & interim tamen pœnam ejus nlime deprecatur. Dn Noi lniemne Cod in en clementia commendatione- Tolmtng, quæ tantò major eſt & celebratior, què . majora ſunt ea crimina, quorum cauſa cle- - , . e mentia Principis non poſcitur tantum, nnt ſed impetratur. Neque enim ipſam im- nt, n mortalis Dei apparere latis miſericordiam, niſi ea humanæ gentis præceſſerint flagitia, mne in quibus maximis magnitudo ejus maxi- c mè poteſt elucere. Quo codem exemplo te de nunquam tam illuſtrem extare Principum nmun clementian, quam cum in ſubditos quævis Nrlüet, aa alia & graviſſima commeritos, confertur. n An Equidem inter flagitia ſubditorum & ob- ,e ſequia nullum gravius eſſe rebellione. In aliis bellis externis parem ferè utriuſque partis cauſam, parem juris rationem, for- 0 tunæ denique non æqualitatis arbitrium in Gmi cventu ſpectari. At hercle in rebellione maiuH crimen eſle, quidquid à ſubdito obtendirur, quid quidquid contra à Principe opponitur, necef- ſarii ac exactiſſimi juris obtinere rationem. PROPOSITIO. In hac confeſſione crimini: & agnitione gra. viſima pœnæ & ſpe tamen clementiæ Verſatur. Hae ſpe ad pedes tuos devolvimur fupplices, Princeps maxime, & eulpam agnoſcimus . cum in hujus delicti confeſſione præcipua noſtra defenſio ſit, majore profectò erroris noſtri ſenſu, quàm metujuſtiſſimæ tua indi- nationis. Domus, conjuges, liberi fortunæ noſtræ, omnia jam tua ſunt, non tamen jure Principis, adversus quem extitimus contu- maces, non tantum victoris, qualem te eſſe voluit æquitas tuæ cauſæ, ſed jure etiam fudiciis & Magiſtratus. Habes enim convictos & confitentes reos, & talestuum tribunal nunc obſidemus; Meriti ſumus, ut haud ma- neant noſtra, quia quæ jure Principis merito erant tua, ut rebelles oppoſuimus magnitudi- ni tuæ fortunæ. Quidvis commeriti ſumus, ad clementiæ tamentuæ ſpem aſſurgimus, ſi eg videmus. CONFIRMA TIO. Lagra uiſſimis moribus ad excitandum cle: mentis affeltum tora verſatur, rationibus potins 2Principe, quam ab illis qui Supplices ſunt, peti- .. on nc, ” 5 . Gſi Aaanttüis foten renthet Elntbpenen ateret de Inte lclte) ude, Kſidiiſ⸗ Mnunſnen )Huermr mtiemmtcren öaneſid minetiniunti (winenimngen NeRenoftdun nrconnnt, 1e indentem inchliticbe Ziiwpotenm et (egutintn⸗ 1 Vh, mne egin o lenſore e⸗ e4 opr 4 RKZ Ina r anuna Enrſelin, G Munng l n⸗ MMeluont Maihui , 1. .. rpaſetenns lnrtiinl⸗ Ni leiſan NNantunenr Nektinhtan. gulenn besenincvnnien Aegnun abuun ns, uktun Nurhönein imuemigind . nmertlunn:. engmnd chtmndi 4 Piato ,El r ain oOw 4TIO V M. 29 r. Cum nulla tanta ſit, aut excogitari poſ- fit pœna, quin majorem promeruerit culpa fubditorum: & iniqua futura ſit omnis etiam maxima pœna,, utpote magnitudini culpæ non adæquata., quid reſtat, niſi ut contraria in nos via vindices? & - quo majus noſtrum crimen eſt, eo magis animi tui ma gnitudi= nem oſtendas? z. Audiant tui & cæteræ nationes, te me- morem recentis rebellionis & victorem, cum de ſontibus pœnam exigere poſſes, non ta- men debere te de ſupplicibus exigere cle- menter judicaſſe, non indignos ira tua exiſti- maſſe, & victis ignoſcendo clementiæ fama potiùs, quàm jure tuo uti voluiſſe. 3. Hunc itaque cumulqm adde & felici⸗ tati rerum adverſus nos geſtarum & laudibus tuis, ut cum nos viceris, tui potius quàm er- roris noſtri inita ratione, viceris in ipſa vi- ctoria teipſum, parto triplici triumpho, quo- rum altero factum, ut peſſimorum oppreſſi fint conatus, altero ut victi ac ſupplices, quĩ primò extiterant contumaces, clementiæ tuæ obſtricti, obligati, non poſſint non om- nia impoſterum rebus tuis, fortunæque & obſequii ſui debita deferre. 4. Vita, omnes fortunæ noſtræ ac opes. quæ quia non uno jure tua jam feciſti. red⸗ dere jam potes, cæterùm & tuæ manſuetu- B 6G dinie 3%d M. Z. B. JDE E. dinis & gratitudinis noſtræ erunt monumen- tum: quod ſi facias, impoſterum tanto plura Pro tepræſtituri, quanto plura, quàm antea, debituri ſunus. 2 5§. Imò ad poœnam jam exactam oculos clementer Princeps convertat, ſatis graves ſe jam dediſſe, non reſpectu maximi criminis ſed reſpetu ſui, cum graviorespenas non poſſint ſuſtinere; jacere ſe ſupplices ac pro- ſtratos, victos, ex emptos ecorum numero, in- ter quos fides gloria paulo ante Præ cæteris cenſebantur. Puram ſibi feciſſe hactenus ja- cturam videri tot opum, quæ fruſtra in rebel- lionem impenſæ maximum & inſtar omnium eſſe amiſiſſe gratiam Principis, quâ obtenta omnia impetrare & reſtituere ſibi poſſint, & exuti omnibus & deſtituti. Injectum itaque ſibi eſſe æternum pudorem, ipſam Principis clementiam, quam ſupplices nunc poſcunt & magna fiducia ſperant, pPerpetuam futuram criminis exprobrationem- cujus cogitatione erecti perpetuèò tamen velint eluere eam ma- culam, quâ obſequium hactenus Principi de- bitum deturparint. 6. Imò non poſſe eſſe nunc ſeverum Principem, non poſſe cogitare de pœna, cùm nulla ſit culpa. Nam non proſtratos tantum ſe eſſe, ſed & pœnitentes: Quid utem penitentia aliud quàm iudieinen . exili⸗ pondunt imn Omen won Caaumohtn I, non 6 en 1 Zcontlocen , . es wt dl , winrlerekt DnWinrlee Pertum, glne ielegslhieen hen men Uine cninins Imereniiie litufeti ID (ugrslerinun Uernmme Neln lumb ſelalin Dymunn ie mumintt ni , NAuiwn ſnp zinan⸗ rni ang den Aerumtnn, D 1 ,B guun Z enicnang lr e rumniainii Nlneern elnhigen⸗ eonumdunei. lbank ecrti⸗ Kelkkecknnt,. ukintninnk ldl⸗ Mdinnamin d, ucher arlbipolin, Heceniagr Pnkkurhi nmnepoltne mhenunkumm. öſſ cekirier nt Monun . r duetecum . Gembiuthie e nune beu giune u, on Pnſt Atenes: Wi un ulin — —— — „ — —— O ÿ ATIO NUM. 31 exilium culgæ Quare igitur Princeps pœnæ præferat ſeveritatem inſontes, in innoxios, non quia non peccaverint, ſed quia nunc ſint pœnitentes. 6CoONCLUSIO. Omnem hujus ſupplicis orationis vim in- doli & conſilio Principis ſe tranſcribere: cùm autem illa ad manſuetudinem facta ſit à natu- ra, non poſſe hic obliviſci inſtinétus natu- ræ, & conſilio clementiæ, cum etiam bonos magis poſſit addicere ac confirmare ſibi & malos impellere & æſtimationem ſui & reve- rentiam, quidni ex ejus præſcripto lenitatis hig leges ſequeretur? finem dicendi ſe facere, nondum tamen dixiſſe, cum eam de magni- tudine criminis ſui & de magnitudine cle- mentiæ principis conceperit opinionem, ut ei nulla ſatis verbis poſſint reſpondere. IDEA IX. ua quis ſe arbitrium ſuorum nomine in pu- blica gentium aut Principum contro- verſia interponit Exemplo ſit Italiæ nationum Legatus ad Sabinos & Romanos miſſus motuum ſopiendorum & Pprocurandæ pacis cuſa. EXORDIUM. MAi animorum motu, quæ inter Sa- binos Romanoſque hoſtilia nuper agi cœpta ſunt, cæteras Italiæ gentes accepiſſe, B 7 32 M. Z. B. IDE-t & vicini latiuſque haud dubic graſſaturi in- cendii (niſi in tempore extinguatur) terrore Italiæ paci, quæ in hauc diem uſque ſanctiſſi- mè fuerit conſervata, quàm qui infringat pri- mus, (licet cum una tantum gente vi armo- rum commiſſus) cæteris omnibus ſive ex- emplo, ſive terrore, ſive quod ſingulis innixa ſit omnium cauſa, infceſta bella inferre vi- deatur. PROPOSITIO. Non obſcuram ſibi aut incognitam cau- ſam eſſe motus & ab utroque populo juſtiſſi- mam proferri & commendari. Interim càm ſupremi principes & populi ſui imperii extra ſe aut ſupra ſe nullum agnoſcant ſolium aliud aut tribunal, nec tamen in cauſa ſua quiſquam debeat ſedere judex, haud ſemel utiliter placuiſſe inter nationes, ut aliorum ſive principum ſive populorum arbitrio non tam deciſio controverſæ cauſæ, quæ difficil- lima ſemper & plerumque belli eſt incita- mentum, ſed ejus conſilii ratio permittere- tur, qua utri que parti ſatisfieret, utriuſque Pa- ec procurata: eam operam utiliſſimam her- clé & nunc inprimis neceſſariam Iralos om- nes & corum nomine ſe prolixiſſimè offerre, CON on conſternatas metuiſſe ſuaviſſimæ illi totius IA (oN 3 leen, ni ifriniuen onclen ſaglin ingten E. manloſktlitß iubenttumhl. mmiun pnn nhmg, &s Alinurcthen, B Ptesahen. daile Ctcelunmm on ollt , 1 Nonnnge, iues, tal Em con ſld urn Ntweits kie Ueſe vele un Cdinpalen Cüfentt, N uancalſinleis r ſuümm, Aunle len hcie rl aionn lie 1 ½ Aunn ent uunline it enlhhrtntil . . littiin 8 onndulaeer. Potiigliimin kliken,. ITIO. irpnim n. Nleponlot Nni Heinar Uſüimmi en Gnolm Nion amen inetlrlu er Aul od Ones, A Müonn Mun Adinio Zõ inmmiopnuint ge, iihelr nurillinnke⸗ üimlAne ulintoken, ORATIONVM. z3 CONFIRMATIO 1. Quibus melius arbitrium hoc permit- terctur, quàm illis qui neutriu partis hoſtes- utriſque interim amici ac fœderati „ & ſi ad communem patriam attendatur, propinqui & conſanguinei. Quâm nihilcommune habent cum controverſa cauſa, tam omnia commu- nia habent cum publica totius Italiæ pace. Sine partium itaque ſtudio eos arbitrium partium ſuſcepturos, & Sabinos pariter & Romanos exiſtimare debere, hoc partium ſuarum eſſe & curæ, ut his ipſis eorumque conſiliis omnis ſides habeatur. ðð 2. Quippe nihil hoc arbitrio cujuſquam cauiæ deceſlurum aut Majeſtati, quippe non conſiderare ſe nunc velle aut Sabinos aut Romanos, ut meritò vel immerito li- tigantes, ſed tantùm ut litigantes, & qui- dem cum ſuo utrinque damno & præjudi- cio totius Italiæ litigantes, non conſide- rare ſe velle aut læſos hactenus aut læden- dos, ſed impoſterum ſe & alios, ſi ad bellum conveniatur, m ximè læſuros. Itaque non tam cauſam litis Fevocandam nunc efle ad animum, quàm litem; ſcire enim ſe nemi- nem facilé aggreſſurum ad iniquæ cauſæ defenſionem. Interim ſi integris animis adeſſe velint, ſe teſtaturum facile, nullam tam 34 MZ.- h. Wrcbr tam & quam aut gravem cauſam videri opor- ſecuritatem ſit veniendum. R——* 3. Quid enim tandem ex his odiis & bel- lis expectandum? Maltis ea ſumptibus geri & ambigua fortuna, victos amiſſuros & cauſam pariter & fortunam, victores ex bello bellum accepturos, quos æ quis occulis aſpicere no. lint ſui vicini, ut vi potius, quam æquitate cauſæ ſuperiores: ſed & ſuos ſocios futuros Sabinis, ſuos futuros Romanis, quod medius ſidius quid aliud eſt quam commune incendi- um totius Italiæ excitare, & infelicibus armis involvere gentes, quæ animo & viribus pares, beneficiis potius ſe invicem, quàm injuriis cognoſcere deberent? 4. Sed & occaſioni invigilaturas exte- ras gentes, quæ quam perpetuò imminent occupandæ Italiæ libertati, tam haud un- uam melius expeditisve ambitioſas ſpes Aus poſſt explere, quam ſi factionibus do- meſticis Itali diſtincti & inter clades ci- vilium bellorum & victorias attriti, ut im- belles erupturis & vacui occupationibus, ut ſine fœdere denique ac ſocietate ſuo- rum duriſſimo exterorum imperio & jugo offerantur: Se igitur cogitarent, ac ſuos, eEe "tere, ob quam ad manus, & turbandam Italiæ Rrmlau & ſuorum eſſe mallent, quàm exterorum, 4 urs E eumn ſelemäl K. S Ei 11 unnonn „ esaunküfun its cin Cünsine hann Smmeünet unnds Ace ſietneli ortet, in DNouninouilul Uumkhiihnubn Wſoitgun lclclupumſunn Cwipoilencine Cells, inenein rbeloeremmum Eöbir knbliſlee rbreln aAenci sinnccaniünan Iemis, ingthn igunigliet, cNaiCoNdbtetten mielir alareeh. D lus Hlage 4 Ddae OX ATIO VN ſallanfitie, ne putantes, ne cauſam agere ſnam „ promo- humn verent alienam. „SFSF. Quin ſi rectè cogitarent, ad pacem om- ai⸗ it nia prompriſſima in hac controverſia offerri. mine, In hac ipſa cauſa litis non cauſam tantum, Imain ſed ſedem & fiduciam ſupremæ amicitiæ & akn individuæ cujuſdam ſocietatis repræſentari. iiienn Sabinos inter Romanos ſues generos, Ro- ,Juni manos inter Sabinos ſuos ſoceros, jam ag- ushigfmg noſcere ac pietate ideo æſtimare ac comple- imin cti oportere. Enim verô ſi raptu in ſpem & Gnmueite. finem matrimonii uſi ſunt Romani, cur præ- Eitlinmg ſtirum ſibi ipſi megarent finem ? cur ad bel- efibe lam potius quàm pacem raperentur? & cur n,Gnu ubciſci raptum ſuarum Sabini conſtituerent? co ipio idem crimen admiſſuri & repetituri nelnmsen ſcelus, cui nunc iraſcerentur. Nam quid ex end inmmm hoc bello eventurum aliud, niſi ut augeantur OummIn. injuriæ & multiplicentur raptus, & i unius eambitolse Partis æqua, alterius iniqua ſit cauſa, utraque IAimh pars innocentiſſima reddatur & in his argu- ie dass mentis, in quibus arbitrio conceſſus eſt lo- Gaii,I Ccus quoties licet, ita expendendæ ſunt publi- Urelignin carum controverſiarum cauſæ, ut pacis & ie arnlcitiæ cauſas debere eſſe & poſſe intell,i Inmun ti gantur. . ime Ai 6. Quis autem finis temerè cœpti belli,. lramm, ſi ſuas felicitate armorum ſibi reſtituant 36 M. Z. B. ID E-‿t & recuperent Sabini, recuperatas violatas do- mi ſine honore futuras & inglorias quæ jam ut matres & legitimæ conjuges æſtimaren- tur inter Romanos. Si Sabino autem fortuna & imperio exuerint Romani, ſeipſos exuturos & patrimonia eorum & hæreditates peſſum- daturos. Quas ut ejuſdem tori & omnis for- tunæ ſocias , quarum pignora & ſobolem ut ſuam & imagines ſui amplecterentur, adeòè ut quiſquis hic bellum geſturus ſit, indicturus ſit ſibi, & victoria actura ſit cladem & ſimilis victo futurus ſir, qui vicit. Imòò is ipſe qui vicit, pro uno populo debellato ac victo, plu- xes ſibi hoſtes ſit facturus. Gentes autem ſub⸗ Jugare, & victoria nonniſi cum damno poſſe uti, ſubdere populum, nec tamen in obſequio eum continere, & plures hoſtes provocare & hominum & temporis & ſæpe imperii eſſe ja- Kuram. CONCLUSIO. Innixé igitur omnes laborarent, quo poſtpoſitis odii cauſis & interpretatione pro cauſis amicitiæ acceptis, pacem Ita- liæ hactenus inviolatam communi animo eonſilioque impoſterum confirmarent. E- nim verèò ſi gerant bellum, bellum quavis in fortuna peflumdaturum fortunam utriuf- due gentis. Vindicare injurias, amare, N ice, l orun ßi GAudlute 1 cmii alle hell un Aiaai uubo Aun, utine getan in (iumimmenult mrceen,hni AUinenment in n gtigsvande en. Drbete 6 (üorumahon Dl velin MWen I, Nohtn ge 10 (igriunu) Guunkllgon nutzet lunſb ſt mmel alinmin Crſnn l nnt, 110 8 Junnn mini un Aee e D n edifſe, affectus eſſe tantam hominum priva- in torum. Reſpublica autem & Principatus ex dinn canen Ain idiin Anhn onſ le nnitnin npbnnnglnlnt ndnun dbektngt,ilin inſtclten sin . iir of Ebelnorticne 1, Gentettnen niicunmIH Ne lineni t ralenwnael texintnicli⸗ Mo. 1ore, 6 Gentanir Gis, il 1 CON NO corlunmm? l belluntms Orroan U 3 bfuus HM N, — oτATIO& υ. 17 ſola utilitate res ſuas metiri , quæ ſola eſſe norma atque regula debebat omnium actio- num Eſle hoc arbitrium totius Italiæ, quod niſi ſequantur Sibini & Romani, cogendam eſſe Italiam, ut ea velit, quæ ſeriò illata ſibi nollent aut Sabini aut Romani. Eſſe hoc ar- bitrium immortalium Deorum, qui ultores & vindices futuri ſunt in eos, qui cauſam belli interpretati ſint cas injurias, quæ ad co- rum potiùs quam hoſtium ſpectant cogniti- onem. Debere denique hoc efſſe arbitrium Sabi orum & Romanorum, niſi fortunæ ſuæ oblat: velint adverſa, quæ majora ſint ea noxàâà, propter quam nunc temeré commit- tuntur. IDEA X. Quà quis apud Prineipem ſuum irritæ, & qua nihil profectum eſt Legario nis eventum exponit. Exemplo ſit Arondellus in Anglia Comes, qus poſi Palatinorum Principis cauſam fruſtra spud Cæſarem actam Legationis ſus rationes exponit. G EXORDIUM. I quanta animi promptitudine imperis tua excepta, Rex Augaſtiſſime, quan- taque in iis cxequendis fide ac tonſtanri . uN 28 M. Z. F. W Eet ſum verſatus, tanta vel æquitatis cauſæ, vel authoritatis tuæ ratio Caſiri & Germanici Imperii Principibus fuiſſet, poſſem profectò hodie curam non tantum meam & indaſtri- am, ſed eventum quoque rei pulcherrimæ Majeſtati Tuæ probare Quod cum per homi- nuin ſive temporum non licuerit iniquitatem, per me non ſtetiſſe quò minus licuerit, ut in- telligas, intereſt & conſiliorum tuorum, quæ alia tibi ſuppetunt, quibus æquiſſima deſideria tua poſſis explere, & innocentiæ meæ, ne de ea conceptæ apud te opinioni quidquam detra- hat contumacia adverſorum, qui rebus tuis & authoritate tua mihi gerenti eas, obſtitéte. PROPOSITIO. Bre iter ſeriem, caſus, eventa legationis Ca- Jaris, & eorum qui aà conſiliis Seæſari, tergiver- Jationes, dilationes, iniqua conſilia, aliaque poſtu- latis objecta complectatur. . CONFIRMATIO. Ommia ea conrineat, quibus Regi quàm irri. tum legationis e ventum non bene accipienti; tam legatus ſe ei ſuamque operam maximè va lent approbare; agitur enim his potiſſimlem legati cauſa, quare &- pracipua rationum, qui- bus uſas eſt momenta magno ardore hic ei repe- tenda ſunt, ex quo intelligatur, in iis exponendis animi cententione apud Caſarem eſſe ver- atum. 1. Ego 0141 “ oe 4 teion lrtn geeolleſelin tur ni 4 cuieNd . miatitnr colionntuorun ,,AAegeid ſeiölticebeint 1 udnmg aurnreenin cor euione enlll,er enretunſhnun Aumiunetaſn⸗ :. Quid eim In f Als ddni um Nirivnm Eelinno? gl g ndun guniüne in elt Un alun mtig ommn ſont ſe MIntmun Acen AAlur non moel EAinocenetun tellonis nr i u elnen, nan i⸗ D ONATYIONVA. z Alrn tib 1. Ego verò quoties ad animum meum ne revoco, quæ mihi in Germania gerenti tua ren il hegotia evenére, non poſſlum non tacité, & RK nunc te coram hujus Imperii ſanctiſſimam e zquitatem & ſub eo noſtram felicitatem in- lanmin. primiis celebrare, cum quidem illa fiat, ut de en conſiliorum tuorum integritate non tui tan- unenn tuùm, ſed & exteri omnes Principes populique unm u meritò ſibi debeant gratulari: cum etiam illa Gefnd fiat, ut aliorum quoque inuocentiæ cauſam nnNeH agas, præſertim eorum, qui ſanguinis tui do- tuiigungn minatione exuti, exules, extorres ſpem om- ungIui nem rerum ſuarum in ſola Majeſtatis Tuæ ania, Gli benignitate repoſuerint. L IIN 2. Quid enim æquius aut à te poſtulari naif aut ab aliis admitti poterat aut debebat, e, ein quam Palatinorum Principum in integrum icek, reſtitutio ? qui quidquid in Patrem jam de- functum graviſſimorum tandem criminum III0. fingi poteſt, infantes innocentes, non tam gn cauſam patris „ quàâm ejecti miſerrimam NNG&ι fortunam ſunt ſecuti. Subibat itaque ani- Grm unNH mum tuum, & cenſilia hujus legationis im- Nn H/W pellabar non modè innocentiæ cogitatio, uiâ“ ſed innocentiæ tuorum, quibus negare in- GrrelitH terceſſionis tuæ vim ac authoritatem non , nütili debebas, cum eam, quæ animi tui judiciique 6Crn eſt rectitudo, aliorum Principum afflictis imme- 40 M. Z. B. WE.- g haud ſis negaturus. 3. Neque profectò ratio tantüm cau- ſæ, quæ longeè eſt uberrima, ſed illa lata exporrecta tua potentia, qua ut prodeſſe plurimum Auſtriacorum rebus aut nocere botes, probare ſe Cæſari debebat. Sunt tibi maria tua & portus, quorum, ut nunc ingens illis uſus, ita eodem negato quid expectandum aliud, niſi ut Hiſpanis Belgio ejectis, Auſtriacorum ambitioſa illa con- ſilia diſſipentur, eorümque armatis nunc plurimum potentiæ accedat, qui in cos hactenus confers ſumma tua beneficia? In Palatinorum Principum agenda cauſa re- jici profectò non debebas, cùm non petat beneficium (quod non eſt tuæ magnitudi- nis) ſed id quod debetur, quod tuæ eſt xquitatis. 4. Quæ cùm ego abundé & pro perſona, quam geſſi, & Majeſtate tua expoſuerim, ſatisfeci officio & cauſæ, & interim alii haud admiſerint non ſatisfactum efſe ex- pectationi. In quo bonitatem tuam non Poteſt non æſtimare Chriſtianus Orbis, qui, quod amantis pacem eſt, legationis mo- deſtia, ante quam belli jure cauſam ho- neſtam hanc jam toties agere voluiſti: & corum iniquitatem non poteſt non eis⸗ ari, im meritò rebus, uam opem implorantibus, eliiu inr⸗ re Npmdunin N 1 eolun 4 e soioden colllusnon 0) Vyeninteldes ,Detluüine litüclhinge e, ulquants ſeln n K ckant, ſd eonum guinh, xeN Debet, Aime co ir Deponrinin um ſtum nrentir indte eſis, incinſen Uicoenmen i,Agupnen tr doltrenii⸗ ihpolenn ii iingror gum krrutt in, motnin nin 1G uiA iſu r No n en n then dn . Cwomn. W U Men uie iirkiimn kes mn tlh ee, Undnn unus d et un Ntu bereice !H n Renhr aua u, Nn MN Nek ueNge , gial ee nikptn Aiemeniein e K In ſttncnn 1 wninten tun PiftungCt,ſO 4, eprri . liue aa auee in L OMATIO NV. 41 ſtari, qui quia pacem odére, a quiſſima poſt- ponunt. Itaque quantum tibi negatum eſt, antum apud nos abjectum eſt ad eam famam, quæ optima de majeſtate Tua inter omnes eſt cxcitata: Neque etiam quidquam hic in me culpandum invenies, qui quantum in ra- tione & Majeſtate Tua præſidii habebam, tan- tum in eorum (quibus cum agendum erat conſiliis non inveni. CONCLUSIO. Interim verò ego, qui deſtinationem tu- am, Rex Maxime, volui explerc, nec potui, nullà tuàâ culpiâ, qui æquiſſima petebas, nulli mea, gui quavis induſtria hæc expedire ag- greſſus ſum, & quia tua & quia æquiſſima erant, ſed corum pervicacia, quibus nec æ- quitatis, nec Majeſtatis Tuæ (qualis eſſe de- bebat, & à me commendata eſt) reverentia fuit. Depono irritam, ſi eventum & alios, ex- pletam, ſi curam & me videas, legationem, Innocentiæ interea meæ ac induſtriæ apud te teſtis, nunc ipſe interpres & legatus cujus op- tata documenta, ut referre nunc non licuit ab iis, ad quos me miſiſti: ita ca quoties in hoc curæ noſtræ miniſterium propius inquires. & impoſterum, aliiſque negotiis vel hoc ipſo ſpiritu pro te effuſo, ſi opus eſt, & quis un- quam futurus ſit uſus mei perpetuò es inven- turus, IDEA 42 A1,2Z. B. ID E⸗kt IDEA XlI. Ra Juis Principem ſuum primo compellat &, ei obſequia & ſe propius comvendat, EXORDIUM. Sn ad præſentis beneficii magnitudinem reſ- eiciam, Princeps Maxime, profectò prætet gratiarum actionem non aliud mihi offertur dicendi argumentum, dum ad Sereniſſimi vultus tui propiorem aſpectum & ſalutaris dextræ tuæ contactum & hanc te coram alloquendi facultatem, me admiſiſti. Interim tamen, quæ clementiæ tuæ bonitas eſt, pro- P mittes mihi magis tam ingentis beneficii uſum & ejuſdem tacitam venerationem, quùm grati hominis, qui ſatis gratus eſſe non poteſt, Inferiorem & majeſtate & hoc animo, facun- diam flagitabis, & gratiarum actioni ſatisfa- ciet forſan argumentum, in quo & factam te compellandi poteſtatem & tot ingentes tuas pro Republica curas in præſens auſus ſum occupare. PROPOSITIO. Niſi forſan curarum tuarum non tam impedimentum ſit, quàm ſolatium, intel- ligere, quanta eas veneratione, quibus vo- tis excipiant judicia tuorum ſubditorum, quorum cum abunde tibi fidem facict pu- blica omnium fama, ego tamen tuorum (ſi par⸗ ishtolel uunm ninc, ulallt nli vnanheru n, cela ee itun imneiſiglie 4 hilinn lenn gluulin le COMIR Hilndol onn, Nireps A aalkhislibcliet rinibenehcinm ,n Uuaame eb henlg, Halg,e, umeeſinatunke uinſchimm mais Pini, gliaaun⸗ unge inpeni u Kadmnnitanon unleilln rine Cenn ini anſt II cmungrh⸗ uibnine in ſolborndenmens Unn en leen 10 I mninnli uammgl, ll elaugtüntrngt. Cunentitäten Mütlnliiken Iund harnſſ ihechndllrr, nEkur t ann ,Neilrilliluenie eudnluel, un itzeni berti nſenetuionngln grmngelenn ock ekloeuumo, Mnr tummacianilni⸗ 1 igokliint n Kimrlmentätli nrlnnluſu NITIO. n murun m un ſalrin ie. ione, Mül Corumm ſcblnn 4 fben “ otunen ine/ 4 4 4 ORRATTONVAMM. parvitatem meam videas poſtremus, ſi quæ- vis pro te auſurum & æſtimantem animum, tuorum primus, mei in te privati cultus te- ſtandi cauſa te conveni, cujus ſummam om.- nem complexus ſum, ſi pro manſuctudine tua agnoſcas quævis tua imperia & quemvis apud te uſum mei, ſi quis eſſe poſſit uſus mei interes quæz graviſſima ſemper aut habui aut ſpe omplexus ſum, eſſe eventura. CONFIRMATIO. 1. Equidem ſi obſequia tantum mea tibi offerrem, Princeps Maxime, facerem modo, quod cuſuſvis ſubditi eſt, & clementiſſimi Imperii tui beneficium juxta cum aliis agnoſ- erem. Plura à me debere tibi intelligo, qui- bus ſubeundis, ſi aliquo rerum tuarum mini- ſterio me æſtimatum feceris parem, longe plura ſum debiturus. — 1. Nam & ex iis progenitum me poſſum gloriari, qui ad Auguſtæ domus tuæ, alia- rumque imperii tui rerum curam aliquan- tum & adminiſtrationem vocati, aut im- mortui ci ſunt, aut in ea etiamnum eâ (quæ debetur tibi) conſtantiâ ac ſide occupan- tur, quorum prælatis exemplis & à te ac- ceptis dignitatibus innutritus, nihil æquè votis omnibus contendo, quam parem aut Amilein, aut quæcunque tibi videbitur, G foc- 44 M. Z. B. ID Er . fortunam, in qua cognoſcere mihi liceat tumm in meos hactenus non interruptam benignita- tem & exercere; qualia majora fuere aut ſune debitæ tibi virtutis documenta. 3. Et adoleſcentiæomnis meæ, omnium- Cblent 0 I S ſenti VC irhin, i im minſin unit ilin Alt Kimncnud que ſtudiorum, quibus ætatem hanc nutrivi, non mihi alius unquam finis aut meta fuit quam corum uſum ad te & Rempublicam conferre. Quam ſi per manſuetudinem liceat aſſequi feliciter, erit mihi illa initium lauda- bilis & majoris curæ, non finis ac velut areaz quædam ac campus, in quo pateſcat ommi- bus, non nifi pro te & Republica me gratiam nunc ambiiſſe, & acceptam non ambitioni (qued eorum vitiumeſt, quiſua tantum mo- liuntur & agunt) ſed iis curis impendiſſe, ex quibus non vanum tuum de me judicium in- telligatux. 4. Et vero cum, quidvis debeam tibi, quidquid tandem de me tibi viſum fuerit, ad infirma miniſteria vocato inter prima mihi ſemper & ſumma erit, cum nihil ma- jus offerri deſideriis meis poſſit, quam exci- pere & ſequi cujuſvis imperii tui authori- tatem neque enim hercle tam gloriam, quam labores & diſcrimina in me optave- im transferti, qui nunquam fatigatus, . 3 * ſoerbhurcimmun ſuntſunt, gn Im rns, 1 aumlmctiuiſit efnlemrünet emionm, Eln priitiitz,n Cetr Aaketaigt morbusntis,i Cntönommenm, Eümmuncnm u ickrminellom, Irin gun Aeoirkinkucu unceneſaceim lun monemis Arn iuamthin e PBnilisl m min nuſe M, in un r ſter nhiler, Uennpem beng⸗ nmantflerzu umen, Nhimmer mmninn. Z unn Nins m nen e 4 1 Alenptn e innitniinla iliumlut Imiis uielntt D nen umnt. Netblainigtin gmmgiii ,aiſunmmgr igciinnlen nuneſiimi — ginns 6 hele 6 e tiſe 1 4 Cend i 1it, ti esholtn beui ineiin . in mmine Girinm iun inum OK ATTO NVUAI. &immortuus aliquando, & ſatis ad gloriam abundè me vixiſſe arbitror. CONCLDUSIO. Accipe igitur, Principum optime, hune ſpiritum meum & vitam, ſi per ſtragem hu- manam iter forſan ad ſalutem ſtruendum ſit: accipe hunc animum, in quO ſaltem arden- tiſſima vota ſunt, quibus imperii & rerum tuarum æterniras, ſi quæ precationum no- Ktrarum ſanctitati vis eſt, poteſt juvari: acci- pe quodcunque in me contulit, nen jam di- xerim fortuna, ſed tui & majorum tuorum imperii felicitas, & idcirco meritò tibi red- denda. Accipe denique gratirudinis, pro tot majoribus meis, à te tuiſque tot honoribus ornatis monumentum, ex me exempla fidei & virtutis majorum, quæ ubi deſiderare tuam Majeſtatem intelligam, faciam ut ſis inven- turus. Interim quæ pars mihi nunc obſequii & gloriæ & inſtar cujuſvis ſpei erxit quodvis tuum de me judicium, quodvis in me impe- rium momentis ſingulis & quavis occaſione impatienter expectare. IDEA KXlI. NRuA quis Reipublicæ nonꝛine apud Printipem conſtituit modeſtam acruſationem eo- ruimm, gui in magna apua eunm gratia po- C z ſiti 46 M. Z. B. ID E £ ſiti & authoritate, peſſimorum interim con. ſiliorum ſint authores. EXORDIUM. Uanta Principum Majeſtas, quæ ſola in omnes extenditur „ & in unius vultu ac ſolio potiſſimùm ſpectata, ubique tamen, quàm latè ſe extendit Re publica adoratur, tantum corundem eſſe & inevitabilem qui- dem neceſſitatem, in perpetuo uſu miniſterii & conſilii alieni. Eſſe enim oportete, per quos ubique principes ſint, & ubi non ſunt, per quos eodem tempore omnibus intereſſe que- ant, ipſi interim in ſingulis occupati, in quibus metui ipſi poſſint & coli, quorum denique oculis, auribus dextræ (& quod pu-= tiſſiminn eit) fidei ut maximis [(ſi bona ſint] inſtrumentis imperii nitantar. Inte- rim ſub Principe ſæpè eſſe, qui majotes Principe eſſe contendant, ipſius Principis quaſi Imperatores quidam, qui ſua tan- tum apud cum commoda commendent ſpecie publieæ utilitatis, qui obſideant aures ejus & invadant & adulatione deti- neant occupatos, ne admittant quærelas ſupplicum, & ſub iniqua fortuna prope- modum ſatisfacientium privatorum, qui de- nique titulo principalis imperii propria fla- Eii⸗ defendunt ac tegunt, quibus inte- im ſubvertant & optimam Principis fa- mam 1 Se nalvvoccote hei (ONII Nehu lir (rwineio lbi en fntn ſenches in tonnl ineitanffinie ſumn ele dolt, eltumltikaztoun Ir aum urt to l inbelgllrchr mmr gutm m As lun higun Irun, donfod le. Wlcelere nn e, Ilg ler l IeHik ofnlugt mohüehe hud⸗ en inoni. (ilino anin int no bide wn n 10 naſinngizi, ne 1 NoY. mllels, ul i, Hünni,b an, ie ne 1 Nendia m tle ginnitien . Aertbiſininif ingunm Ni Lüidanſir, komibtiüttit⸗ ſogllanni 1 n & l gonn ulenna ugetet r urins /1u Nrnininin ſ r, gi non ., DMufürge lmn, g un nncht connent 15, gi int lnin aAninn en igna fonn pintan e Upetll nim lN I 14 OkATYIONVUM. 4 7 mam & immotam hactenus Reipublicæ in- columitatem. PROPOSITIO. Generatim ea complectatur mala, quibus cum nin præſens Reſpublica colluctatur, addito: Tantam ſubditos de ſaluberrimo & tempeſtivo reme- dio concepiſſe fiduciam, quantam & reveren- tiam & libertatem & fidem ad exponenda pu- blica mala nunc conferrent. CONFIRMATIO. 1. De ipſius Drincipis & optimo & floren- tiſſimo imperio ſe ſibi prolixiſſimè gratulari, quem ut patrem patriæ hactenus agnoſce- rent cives, ita nonnulla paſſos, quæ paterni imperii non ſapiant curam: non quod illam ſuam eſſe nolit, ſed qued Principis hane curam ſiniſtra aliorum conſilia intervertant. Ut enim inter tot ſæculi bona felicitas & virtus ejus illuceſcat, ita inter publicæ for- tunz quæzdam mala quoſdam animum ejus vacuum iniquitatis, integrum, incor- ruprum, boni publici amantiſſimum præ- ſtare. Eluceſcere interim pravas eorum ar- tes, quos publicæ infelicitatis eſſe aucto- res ſatis oſtendant publica mala, quæ ſub bono bPrincipe haud dubiè non ipſi, ſed aliis debent imputari - itaque quod ſub feli- ciſſimo partim ſint infelices & ſub opti- mo ſubinde non optimé habeantur cives C 3 opti⸗ 48⁸ M. Z. B. D Ee E optimi, non tam Principis eſſe, quàm abuten- tium Principis gratià & fortunã. 2. Scire ſe, exactiſſimum eſſe Principis ju- dicium in iis eligendis, quibus pro ſe & Re- publicâ utatur. Agnoſcere ſe vim ſummam ejus authoritatem ad prævenienda commu- nia mala. Suſcipere ohſervantiſſimam hu- mani divinique juris mentem. Denique cer- to ſe credere, non tam corruptam in paucos quoſdam eſſe Principis gratiam, ut eorum potius perverſam libidinem, quàm juſtiſſima & ultima neceſſitate nunc expreſ:a populi deſideria explere. 3. Sed & ſcire ſe interim, neque ignotum Principi eſſe poſſe, haud paucos eſſe, qui fu- cata quadam ſpecie virtutis & larvati irre- pant in gratiam principalem, quorum ars. dolus & inſidiæ in obſcuro funt, ideoque difficulter poſſunt evitari, qui, quem apud populum utique jactant ubique Principem & præ ſe ferunt, quantum in ſe eſt ,‚ fubver- tunt. Qui, quam apud Principem populi & Reipublicæ commendant pacem, continuò perturbant: qui denique tantò peccant licen- tius, quia à ſuorum ſcelerum conſpectu Prin- cipem fecludunt, aliämque & meliorem, quàm eſt, ei fingunt obtruduntque Reipu- blicæ conditionem. 4. Id cùm ignorantia Principis eveniat, oN on Wn Mons funn mm ſanrianin N 1uerilel V einil aueinder cnſddtnun 1 fpomenum n eelensidut el⸗ ufimonſent ſPelintgetaln, 4 Utenent Hetinkinenin ſcen ,Aundi coyisKeentn III Unen,ellepe Eſraore Hoen mnene Eli d. Necnehme uerettletſen cetecctrun uninpont 1 e n phuenanin Nepn l ½ Onun:, mekehli uol. ekirinne tniendcnn iendann. ifulitrmn . en Migec nntimingn Ftim, Men n ſuniin u rli nl fintegne eae Julr⸗ sK nniie ien, onn r, Ceor 9li, guer tel Müche binher nnnſetl, Whe. Pmneſenput rucen onud uno Kecanher⸗ ncothettk⸗ nane Enin luntare kr inchpent 1 inin non vitio Principis ſed ſcelere diſſimulan- tium miniſtrorum ,„ non quod ſcire nolit Oꝑ ATIONVI. 42 publica mala, ſed quod hactenus non poſ- ſit, ſe decreviſſe imbuere circumventam Principis conſcientiam, ac ideo ſuam in ſi- numejus effundere. Et cum alienis conſiliis evenerint hæc tanta mala, fe ipea Principem voluiſſe & convenire & flagitare. Et hercle cum ſubditorum quivis miniſter etiam ſit & inſtrumentum principalis fortunæ uniuſcu⸗- juſque eſſe, ad id quoque curam ſuam & in- duſtriam conferre, ut iniqua aliorum mini- ſteria in aperto ſint, nec dimittantur impuni- ta: ut denique in ſupplicatione ſingulorum ſpectare Princeps poſſit Reilpublicæ afflictæ faciem, quam hactenus interponentibus ſe corruptis & corruptoribus, non potuerit ſatis intueri, neque perinde tangi debitâ ejufdem mileratione. Hoc miniſterium non de ferri à Principe, ſed à quovis optimo poſſe in- wadi. Neque hanc curain Principis autho- ritate neceſſe eſſe mandari, ſed officii & pu- blicæ neceſſitatis ratione unicuique ſubdito- rum imponi. 1. Ipſa mala particulatim exaggeranda ſunt, qus us animum Principis magis comme- veant, id in ſingulis oſtendendum; injurias Reipublicæ cum injuriis Principis eſſe con- junctas : laborare Principis Eratiffimam .◻4 alias 70 M. Z. B. ID E- EF alias famam in adverſa omnia peſſumdantiune miniſtrorum, non exerceri majeſtatem Prin- cipis, ſed proſtitui, dum ad ſua, non ad publi- ca bona ab iis convertitur, qui ut ſit, commo- datam accepere authoritatem. CONCLUSIO. Itaque non cum paucis jam, ſed cum om- aibus ut loquatur Princeps, ſe rogare non cum adularione ſed cum libertate: non cum diſſimulatione quorundam, ſed cum aperto candore ipſius Reigublicæ, quæ quanto ani- mo publica nunc exponat mala, tanto Prin- cipis, & in eo ſua bonz cupiat promota, tan- to facilius eſſe iniquam paucorum ſubvertere cauſam, quanto pluribus & omnium prope- modum deſideriis eptima nunc urgeatur. Denique expectare ſe miniſtros & amplecti velle & in iis agnoſcere Principem, in quibus Principem poſſiat invenire Eos autem de- teſtari ut maculas aulæ, Principis & Reipu- blicæ peſtes, in quibus hactenus quærunt Principem nec poſſunt invenire. Quod bene- ſicium ſi eveniat Reipublicæ, Principem pro ſubverſo corruptiſſimorum miniſterio „cu- ram, miniſteria, fidein omnium certiſſime ſibi poſſe polliceri. er IDEA H Grrili iſi 1 giuß⸗ ilinu tunhh nlen⸗ AU tihnmn Güoun les mn giicninn . Eterehnebekii impmmeninam nhuik, dm Irpitm 4 Iroluignen con ieaninor an (ut un inni o le kle Imnm xin er ſelun huum e diten mi 1 Kriini Ne u ſan munn muelinin . „ . l ufktrenk glirſe 8 , 1d. n,ſlaner n erhn ene, ncramd n,Kanen 2, gunon⸗ tnnh mahir gurrnngn tn tconniben Nkommimmr ume Unent ilp A nnd hipigeninün ie Eutmene Diupblee Ghactnden enie. CAle , ler, Niucſemu mnimmcetdutde . Ook 4TIO NVM. fr IDEA XIII. Qua exteri Principis Legato reſpondetur, & iniquà poſtulata humaniſſimè dene- gantur. Exemplo perſona ſit aliquis Magna Britannia Regis Legatus, ad quem vectigalia commerciis inaicenda urgentem Fæderatorum nomine Belgarum verba diriguntur. EXORDIUM. Geritmann ſibi accidiſſe hanc Legatio- nem & ob Regiæ voluntatis prolixiſſi- mam ſignificationem, cujus gratiæ multum debere hanc Belgici imperii pacem & ob tan- ti argumenti momentum ac pondus, quod quo majus, eò amplius expendendum eſt in- ter providentes , & cum alienæ Reipublicæ incolumitatem concernat ac ſtatum, non tam unius arbitrio ac authoritate, quàm addu- ctis utrinque in medium conſiliis debere æ= ſtimari- PROPOSITIO. Aliundè perſpectum ſibi eſſe legationis inſtitutum : peti vectigalia, ulhro citroque per fretum Brirannicum navigantibus in- dicenda, neque aut fuiſſe ſibi aut nunc efſe quidquam antiquius, quàm ſatisface- te Sereniſſimi Regis expectationi „ cu- jus quanta æquitas & fides, quantuſque . C 5 in in hanc Rempublicam extitit anim us, tanto ſe conſtantiusconſtituiſſe ad juſtifſima ejus vora conferre aſſenſus ſui & promptitudinem & æquitatem, ſcire ſe quippe, optimum Regem non alia velle aut poiſe impetrare : ac proĩnde in præſenti etiam negotio, ſi non petitioni, haud dubieè tamen ſanctiſſimo clêmentiſſimo- que ejus judicio, in quo omnia poſita ſunt, ſe ſatisfacturos. CONFIRMATIO. I. Voluntatis Regiæ optimè in ſc affectæ Agnificationem ut quorumvis officiorum magnitudine penſare & porrò demereri habe- ant necelc; ita ex ca certiſſimam fiduciam non concepiſſe, futurum, ut regali gratia admit- tant neceſſariam & in ſalu Ripublicæ fun- datam excuſationem. 2. Quippe omninò conſtare ſibi, velle Re- gem ſalvam hanc Rempublicam, tot majo- rum ſuorum, tot ſuis meritis ad tamam am- plitudinem evectan quæ & ipſius Britanniæ eauſam agit, dum adverſus eundem hoſtem tlam aut palam dominationi omnium immi- nentem, cauſam agit ſuæ libertatis, quæ denique quo majoris rei eſt „aut ſit, ac fortu⸗ næ, eo majorem in ſocios boderatoſe que con- ferre poteſt ſecuritatem, præſertim in eos, qui Perhujus latus quaſi per cuniculbs & inſidias b eodem hoſte impetuntur. lene, Kenn Cianiekeclien n ſols h min,giunn Allnichemb⸗ . Ieralosncnpole ſenn . 8. Hegremame Eenlehi n coctrapenlleal neotutentonn 6Genekmnnſuonn unlluttgan lermen eonudden Eim n, Ti,A fv AnNHu orular Kino Usapelnge, un . Urnb dnmnne Rnmianha, Wtninen lldnei Mungtinlin chinmnen ler r o lunlin . tnbtintuiſn. rüphulu gitintl⸗ unſt oftonm wröbeerihte. num nnn HummtcuNmn rtigrruun. A1miei ArelbifrleN. Mam, Irsdumman. 2 Wirdinme eenmerhaln rionrunkne lelbennt, Aurleuſ denntſen rknininel crielo; Adld u. O :ᷣ 4TIONVAI. 9 3, jam verò eam eſſe Imperii ſui conditio- nem, ut Oceanum ſuæ ditionis undequaqus metatorem agnoſcant ampliſſimum benefi- eium naturæ; cum quoque fundum, cam arcam eſſe ac arcem publicæ privatæque ſuo⸗ rum fortunæ „ & ſi frequentia utantur, S ſecuritate, & conceſla inter gentes navigandi libertate, & eommerciorum, quibus jam Orientis & Occidentis vias & ipſa propemo- dum Solis cubilia ſint ingre fſi ‚tanta cum æquitate ,„ quanta felicitate, cui ut merito gratulari debeant ſocii ac fœderati, ita invi- dere alios nompoſſe, quam hoſtes omnium libertatis. 4. FPrequentiam commerciorum benigneé aperuiſſe ſibi diſſitas gentes, ferro & armis coactos aperuiſſe alibi ipſos hoſtes, ſecurita- tem eorundem commereiorum in armis, in virtute & manu ſuorum, cœli denique incom- parabili indulgentia continuo ſe invenifle li- bertatem eorundem ac immunitatem debere fe gentium juri, quodut aliis conditum, ita & ſbi, & vicinorum exterorumque Princi- pum quitati, qui ſua maria ( ſiea cujuſvis propria ſunt) & littora & portus adventanti- bus aperuere, tam gratis & ſine ulla noxa, quam gratuita & publica ac proinde cum omnibus communicanda hæe naturæ bene- Kcia non ignorabant. 1 n 54 M.Z. B. IDE. f 5. In eo repetere ſe, & graviſſimo animo epetere omnium hactenus Britanniæ Re- gum intemeratam ſanctitatem . quorum Sceptra ut ad hunc feliciter ſint derivata, ita ad eum vel maximéè pertinere & antiquiſſi- mi & æquiſſimi exem pli authoritatem „Præ- ſertim cum hand minor Belgarum hodie, quam olim in Britannos animus ac fides elu- ceſcat. 6. Nec tacito tantum naturæ jure (quod ſufficere poterat) ſed pactis conventis hanc navigandi libertatem haud ſemel eſſe confir- matam, in quibus cum & hæredum mentio Kt, quidni obſtringatur? præſertim cum nul- lius in noxam pro ſua tantum utilitate, quod licitum cuivis, navigandi Belgæ uſi ſint hac libertate. 8 7. Denique ipſa commercia ita eſſe eomparata, ut jure merito exigenda aut præſtanda ipſo maritimo itinere vectigalia videantur averſari. Cur cnim aut quare sommercia inſtitutaà ? quare eorum cauſa tot inter diſcrimina per ſalum & terram agi- tamur; haud dubie propter commodum, quod ex iis expectatur, quod nullum futu- rum eſt, ſi ubique vectigalia commerciis indicantur. Cogitandum, quantæ fint illæ impenſæ, quibus armantur naves & initru- ntur à quantæ tempeſtates & injuriæ a 6£ Eel avlun kul R 841 onbalun gofun lmimn ummon onununle ſi ſhemlexin ſrmoſllt; eckincen etaltonto ſlct au mue, alr. Cn (enthene, un Epr ,nit Olbcerlnſh, (netsenitt welietnwice⸗ imiim nltzein entsceltm (08 emin) Knuprummainl (Auneſtpluumn Annlſtendiu len, uml I Cnmnetir „Onufinino D Ahnnlmrti latemn . Porun nlrchi, 1 lur lan uſ. Ulginen, r. Memle, annnnelc hunreſne/gl Mlconrenngtine lentele t⸗ kherhmmdene rztrinoamut tumutltne,ol Ulehenilr mmerin in l⸗ io cign diünen len din ne Eue tunn u lumarun Ntet nmn, d nnl. Gtala conmmds n, mun r vez Aiſe ssKirfuitae ATYIONVUAM. 55 eæli quam hoſtium, priuſquam in portus , kalg Hrinnn⸗ . bikunnie ,. quos petunt aurt deſeruerunt deferanturiquan- ta ſæpe damna, ubi in tutas ſtationes & cupi- dos portus jam ſint delatæ „ cum haud raro contingat, ut mutato mercium pretio pro ſpe- rato lucro certiſſimum damnum reportetur- Si igitur ſæpe nihil lucri faciant Mercatores, in damno ſuo ſæpe etiam laborent, iniquum profect videri, ſi ejus nomine, quod ſæpe nocet aut non prodeſt, quod hoſtis ſæpe ſibi vindicat aut mare, ſtatum & certum vectigal poſtulare. Quomodo ineommoda ſemper debeant ferre, qui nalla aliquando commoda reportant ? quomodo æquum videri poſſit, ut onus certum ſit, ubi fructus ſæpe nullus eſt, ſemper autem incertus: actum hercle de com- merciis ac proinde de Republica, quæ iiſdem innititur, niſi ab ejuſmodi vectigalibus impo-⸗ nendis deſiſtatur. CONCLUSIO. Adderet igitur Sereniſſimus Rex ad ſua & majorum merita illud beneficium, quod quam eſt ipſius naturæ, tam clementiæ ejus & manlſuetudinis proprium ſe habituros, ſi eâdem, qua apud Majores, pace navigatio⸗= nes & commercia frequentari patiatur. Omnia ſe interim offerre, nec tam vectiga- laa ſe negare, quam præſtare non poſſe, imo C eorum 76 M. Z. B. ID Ee‿ft corum nomine nunc offerre easr: tiones., Propter quas ne ea quidem popoſciſſe Rex æquiſſimus optimuſque videatur. . IDEA XIV. Qua exhibetur accuratiſſima quædam ratio diſpenſandorum movendorumque affectu- um in Regibus & Principibus viris, quos Reip. noſtræ eauſa convenimus, quibuſque res arduas &σ diſſiciles cupimus perſuaſas. Eremplo ſint affictorum & faderatorum Baga- rum Legati, qui ſab ci vilium efiket. rum Galliarnm Regis ſubſidia imploſare ne- ceſſe hubuerunt. EXORDIUM. A Ditum ſternit ad accipiendos affeltus. Haud dubiè jam ante ad Regis optimi aures dejectam Belgarum ſub Hiſpanorum tyrannide fatiſcentium, fortunam publicam omnium famfam detuliſie, quam hanc Lega- tionem, quam tamen inſtituere conſultum putaverint nomtantum ex fama, ſed experi- endo quoque cognita acceptaque maximi Principis maaſuetudine ac lenitate. . PROPOSITIO- Irs inſtituatur, ut Regios affelbtus an ner seſſariam attentionem merito ſuo diſponat. Venire ſe tanto anuno inſtructos, quantum V depreſ- 91 Errlsleni 1 toeieil Cchemnn llnane⸗ e. Nenle carolke, un, Münneſt lapoktumcht ennnemuxlnun secentesens rlblliogte i⸗ Alenleegipe Is Mifneii Demmebegu lrunemun i Pencbinonhun celeelid in (N beneumn ulſi huin i 1. Dutwintus n Ole ti ſ u mtn Ernlele tkelz, 1e Mgüitn ſ Minchm, kan u guhtlbi Mondezehendlo CA4 Oh ATIO w. S RM depreſſos ſive iniquitate fortunæ ſive ſuperbia iinelit & intolerabili eerum dominatione qui ex , pulcherrima facie prioris Belgarum fortunæ nihil præter ejus memoriam ſupereſſe volué- re. Venire ſe & ca officia & obſequia Regi Z maximo offerre, quæ præſtaie aliquando ur Ummun poſſint, ut nunc promittunt in ſola jam manu . Regia poſitum eſſe & poteſtate. Petere itaque Whunis, s ſc nune maximum beneficium & offerre. tan- Wrünli gli tos ſe clientes ejus futuros, quantes benignita- Schinniuiun. re ſubſidioque ſuo nunc fecerit. Denique ihunn AeH cadem ſe Regi petere quæ ſibi accepta reddi- anlumgti. turas, ubi faverit fortuna, cujus authorem ünnns Deum ob æquitatem & innecentiam cauſæ, inſtrumentum autem ejuſdem & ducem Re- oN gem ob incomparabilem potentiam ut agnof- utaſhhEecre ſe meritò, ita implorare. Eai gs tn “ “ CONFIRMATEFO. HWW tn diſpenſatione movendorum ( quibus proè ronumgcian loru, R canſa opuseſi] afebtuum conſiſtit. i . . lin. 1 1. Praparanaus Regis aftobtus earum re- ſtlruekecdl n . tüinms, Aaht ge la Ie tnittil enitix, rum ſive purgatione ſive evacuatione inſti- Tuts Juc potentibus fonte poſſent olbſtare. Non venire fe rebelles, ſed ſupplices & queren- tes. Equidem ſcire ſe interefle omnium Into⸗ Principum, neauxiliares iis porrigant ma- — N . . . 1⸗ . n nit nus, qui ſola libidine ſua impulſi, peſſims ſpng. . 2 . . nmn che in omucsexemplo, ſuum Principem impe- ncd,N ri 18 M. Z. . WE.k tio exuere. Venire ſe non inconſtantiæ poſtu- landos aut levitatis ſed in adverſis & iniquis imperiis tolerandis eo uſque in hunc diem præſtantes, ut aliis malis ferendis, aut infortu- niis, aut in vita, aut in iis, quæ cariſſima quiſ- que habet, haud relictus ſit locus, ut cum inge- nia omnia crudelitatis & exercuerint & ex- hauſerint iniquiſſimi Domini, alia & graviora non poſſint cogitari, ut denique ex ampliſſi- mis pridem rebus nihil reliquum habeant, præter has preces & unicam ſpem obtinendæ Regiæ benignitatis. 1. Pacnus ita Regis affectus imbuendus ivi- plenduſque protinus eſt, pertractata & repre- ſentata magnitudine publica Belgarum calami- Tatis :. Equidem ſe non ut liberos habi- tos, ſed ut ſervos, niſi dicendum potius ſit, ſervis conditione pejorem fuiſſe Belga- rum conditionem. Se ſub Principe egiſſe Kve Principe. Agnoviſſe Principis nomen & Tyranni imperium eſſe expertos. Cui tan- dem detraxiſie ſe larvam, & quo tyranni- dem effugerent, ſub dolum quoque & fuca- tum Principis nomen avertiſſe. Se domi in- firmos, exhauſtos omnibus bonis, & tan- tum non ejeétos, & foris tot hoſtibus cir- cumlſeptos auxilio aliorum aut dubio aut Mulle, E priſtina felicitate & majorum pace lun ve il iil Etir ſu a ven. uun i cpninni /, ornbzdle Annim nun e Nhenolim ibutkihinl incg worun nmrden enin lunlenetſnds tsſlinninin Ere,Aſlr 4 la M lxu hi n. Nleherko guun Cociltmum lin, gunm Rud abe che⸗ Genscllginen, Dun mrlss aurcn is Autdoeerͤ AGi n i finr , in lig meenn eflle mſlnn D4 uolſtmirt⸗ ihtthli Menhurle 55 eanigi⸗ bgairin⸗ Gednin Niflutzni igrumil Kipimn kiem, henchinnt⸗ nhenl rnihuid iyt 1lbonalin on I Tbeng H iicinimmin en ſil Ker ſii hine e Mirns men Laneniin m, Kn . mile, Eethn, busbont,kuun ſthothtinn n ar Ain cue & Ne 4 OR ATTIO NUM. 79 pace nihil retinuiſſe præter ſummæ inno- sentiæ ſuæ & extremæ inopiæ confeſſio- nem. 2. Ita impleti imbutiq; Regis affectus in rei & neceſſitatem praſentem trahendi, cumque ea committendi ſunt. Omnium itaque ſe agentes & ab omnibus deſertos, omnia poſcere & uni- us gratiam & manum implorare. Libertati ſuæ propemodum ſuperſtites recurrere ad tribunal & aſylum libertatis. A ſuo Principe deſtituros novum compellare & mereri. Tyrannidem enim non impcrium aut obſe- quium ſe averſatos: infirmos denique ſe im- pares ſibi maximi Regis potentia ac virtute debere, ac ſola poſſe confirmari 4 La vocatus in rem praſentem altius efßt attollendus Regis affectus, exemplo inprimis ſus- rum. Fuiſſe herclè olim tam Gallorum & Bel- garum ſanctiſſimam inter ſe pacem & mutua auxilia, quàm natas exporrectaſque manus. Haud dubiè ob cognatum ſemper utriuſque gentis diſcrimen, vicinos quoque in proxi- mum malis aut commodis neglectis aut pro⸗ motis, aut nocere ſibi, aut juvare. 5. Magis magiſque attollendus eſt ille Re- gis affectus ſuo jam ipſius exemplo. Bene de afflictis merenti Regi hactenus nec vim defuiſſe nec voluntatem. Nec tam ineom- para- 60 M. Z. B. ID E ‿t. Parabili beneficio defuiſſe celebrantem fa⸗- mam. In recenti memoria eſſe oppreſſas no- biliſſimas Italiæ & Germaniæ gentes, ſolo- gjus benefiio ſubſidioque inter tot injurias civilium Bellorum conſervatas. Neque mi- nora ſe mereri, cum non inferior ſuorum ca- lamitas ſit aut cauſa. Neque medius fidius fas efſe, anteactæ & tantæ gloriæ exempla in optimo Rege nunc deſiderari, quorum famà & cogitatione circumfuſus, circumire tutò poſſit ſuam ipſe conſcientiam, & inter opti- mé geſti imperii titulos majores triumphos de devictis aliarum gemium hoſtibus ſuis, de crectis denique ſuorum & exterorum fortu- nis numerare. 6. Uterins prevehendus eſi Regis affectus. In Belgarum attritis & deſertis rebus Gallia- rum diſcrimine repræſentato, ſuas per con- eufas fortunas impediri Galliarum ſecurita- tem, ſive vicinam videas ; quꝗ procurrunt inter fe utræque gentes, ſive ambitionem hoſtis, qui dominationi omnium inſidiatur, ſive ejuſdem in Gallos odium ſingulare, tot bellis hactenus & tam multiplici perfidia pꝓrobatum: non minus hæc mala certo even- tura quàm prædici: viæ vicinum domi Hi- ſpanos habuiſſe, niſu mox imperio exu- tum & libertate; nec foris a'ia meditari. Quæ prætervertere jam in dextrâ Regis & in Beb- humnium nem, Min Cauliunßir Mnn1 Ai aultl niſih ent tuuie icſankeeh Enln ſenir lltoneshen Negeninlne 18cllupl Mupemicon emimmen, Hen Mektene fcoungkee Narre Er hina e ſin, Smunman. H let Niu afech in laiu n (e 10 comeſti uNeetlen (eir dell ke Anili gutn uonmn znib i le Nl linne CNnnun D4 Kennten eſecn pel re nuſe geſigg kiner u ihine tus Nnren. Ufnortonner. emiriluute iennh enionni in,Cianend Em, Kinerort⸗ ong tiunzto imnokdoſs ewnmionr⸗ ulRgigfe eturutit DAs er. CAlrunkuir Arre m Ciumn Ulu n ltfti n . ORATVIO NVUAX. 61 Belgarum fortuna eſſe, qui tanta rationis mo- menta, non jam ut querelam Belgarum, ſed ut conſilium debeat interpretari- 7. Ulterius ita provectus affectus & ſiſti hue debet, ut in araue & maximi ponderis argumen. so, & ſæderi quaſi ĩpraſenti rerum fide & diniqu sdhuc altius excitari. Neque medius fidius prædici jam hæc Gallis mala, ſed ab iiſdem impræſens ſentiri ſciſſlam corum in domeſti- cas factiones Rempublicam, Principes adver- ſfus Regem inſurrexiſſe, ſed electos ab Hiſpa- nis aut corruptos & ut hoſtilium inſidiarum inſtrumenta. Domi igitur graſlantem & laten- tem tamen, ideoque innocentiorem hoſtem foris deprehenderet, & uno codemque bene=- ficio utramque gentem ſuam & ſociam Eelga- rum adjuvaret 8. Eæx his nato dilemmate, quod utrinque probe excuſſeim, vinculum velut & catena eſt animorum. Pro Belgarum causa vintiri hic debet Regis affectus : Si armorum ſola libi- dine ad domeſtica bella Galliæ Principes nunc excitentux: cur non Martiali eorum ferociæ belli Belgici arena aperiretur: ſa clam illi (quod verius eſt) ad bellum Hiſpa- norum artibus animentur, cur non clam hoſtes, tales palam agnofcerentur ? civile itaque Gallorum bellum non impedimen- tHNA 62 M. Z. B. IDE- tsum hujus conſilii eſſe, ſed cauſam Nam ce in externum converſo & in Belgium transla- do, velut unico remedio id poſſe præveniri. In vinculum, quo quidem arctius ſtrin. Sat , arctior modus & velut novum vinculunm debet ſuperaddi. Nam argumenzo hoc id fieri poteſt. Cogi ſe ad probandam hujus conſilii ſui neceſſitatem, ob oculos ponere utramqus Reipublicæ ſuæ futuram fortunam, quarum alteram regali benignitate avertendam, alte- ram promovendam ſpe certiſſima concepe- rit. Equidem Rex nunc inſpiceret aut deſer- tam Belgarum fortunam, aut adjutam ; ſi de- ſertam, quis non videat eodem intuitu au- ctam Hiſpani & æterni Gallorum hoſtis, & quod majus eſt) vicini & (ut ſic dixerim) contigui fortunam? ſi adjutam, quis non ocu- lis pariter uſurpet erectam in Belgis fortu- nam Gallorum tanto ambiendam magis, quanto propiorem, & denique tantò tutio- rem, quantò magis obſtrictam? Quis itaque non videat, has non tam Belgarum, quam Gallorum ad Regem ſuum eſſe preces & le- gationem? 10. In vincula petentium ita conſtridtus conjectuſque Regis affectus, exbibito confrma- toque huſus concilii tam certo, quàm illuſtri ne, velut ſol vi debet ac laxari, tanto enim fa- cilius quiſque amplectitur ardui conſilii ne- ceſ- dA 01 7 1 S. ſwofed urpun , olenun 7 gatin, 1 1Mindiim ulis eſin olaehle eni ncekeeetnn: i⸗ Koel en lu, Hinmet lcllrod ,lue Aulkutlenlr (0N diinn 5 uamm mWmONunrtet , Uueninimun (lleündjitn tumtics udg Uiieeckos Nan WMlaautendini Asteretluot e,NOfattu,, esz, iutcelr Mintincain Hii 8 lanin Mrg In Nkiun Polerrprni, ungi i. unln in nunt eiſ in Mmlifumtli MWruum Gnm, gunnmn eatnenlin n. oriiu ne. lien ne. uitenm ;Al. Alen inuin . Umnmmlots,4 rkedtir, unuie, mubehuan tennim mui, rügr Undwie⸗ un! Qle Nbmmn, 1 meiennt) õ uuhiitguid le mi: una „r O⅛ATIOVAI. 63 ceſitatem, quo & facilior & glorioſier, ac certior ejus proponitur evwentus. Idoneam eſſe Gallo- rum potentiam & manum, juſtam hocrum & Bolgarum cauſam, his abunde animi, ſi ſatis A Gallis auxilii, nutantes eſſe hoſtium vires aut nullas. Se jam defeciſſe, ideòque plus tan- to deceſſiſſe potentiæ Hiſpanorum, ſi qui non= dum defecerint: ſecuturos erectæ ſigna liber- tatis. Procul & ex Hiſpaniis petenda hoſtibus auxilia, labi intetea tempus & occaſiones alia ejuſmodi, quæ ad victoriam omnia para- & ſtrata eſſe oſtendant. CONCLUSIO. Conjungat & Belgarum Regis mutuo: af- fectus pro communi cauſa jam commotos Hæc jam non tam petere ſe, quàm debere obtine- re, Parem animum requiri, ubi par ſit cauſa. Galliæ & regi ipſi negari quidquid ſibi. Di- mittendos itaque ſe magnitudine Regii au- xilii erectos Nam eo ſe pro Gallis & ſe uſu- ros. Ita autem dimiſſios, poſt res feliciter con- fectas reverſuros ad Regem eàdem ſubmiſſi- one, non fortuna, & ut nunc querulos ac ſup- plices, ita tunc lætos & esectos ac Regio be- neſicio tàm confirmatos æternum, quam ob- Krictos. . IDEA 654 M. Z. B. ID E- IDEA XV. Qua quis civitatis nomine gratias Principi agit ob inſigne beneficium in cam collatum. Exemploſit Legatus, qui ob remiſſionem aut im. minutorum tributorum gratiam Juis factam, obſtriczam ſuorum animum Principi teſtatur. ExORODIUM. Qeaan: beneficiis tuis pro civitate noſtra agere, Princeps optime, ut officii debi- tum eſt, ita audaciæ argimentum. Nam ne- que ingentibus rebus verba ſatis conveniunt . &π& perſonam publicam totius & tantopere obſtrictæ civitatis nulla noſtra oratio poteſt cxplere. Sed qnia in ejuſmodi negotiis voti WMagis, quamn ingenii apud manſuetudinem tuam habetur ratio, non declinamus imparis facundiæ famam, dum fugimus ingratitudi- nis nomen in eum præſertim Principem, qui id omne accedetre ſibi putat, quidquid fortu- næ aut incolumitati ſuorum impendit. PROPOSITIO. Siquidem cum debito noſtro non ſuſhce- emus iniquitate temporum, quæ ut ſub imperio tuo optima & feliciſſima ſunt, ita aliunde nonnunquam zdverſa offeruntur, aHicti, tamen plura in nos prolixe contu- liſti. 0141 Giernihh Inlen⸗ eſonäAn nt ilemurnn hnpiiif Polert enir lim et Aln ihnollhnbdelt Si at caleſo Gtue 00N iInleudh Fililumcund Meãt,ltten, Eenns, gunm nImir Iur ol alctenagolint Uefäinmungte Aern. 1 Mecte i0d Cntitonen Nun Duconnahuune Duunfanund i DphIhnonzwunt Ceigltnccer: m gruihuuki 1 (nfion hen D 4 N. de giig Müirg in nſimni haun ifihmn, Krie imänirſt Ine, Kochiccki Gnenng Mimn. duichomeitr, toti 8 Unaer noltorroe lwäineni⸗ hulmuirutun Celunginnin Ginn innin indinhen l n gülgutban. Dk mmingel. IIlo, oltonm A: m, d 16 Aeimn eli ofeum unluc 6 0d⁊—u R ATIO NVUAA. 6 Aiſti, quam debebas, niſi quod, quæ ſolius cle- mentiæ ſunt & manſuetudinis, ſuis Se etiam debere optimi Principes arbitrentur. Nam ſaltem ingens beneficium interpellamus tu- um, remiſſis aut imminutis tributis, quæ jure debebamus, niſi ſupra exacti juris ſeveritatem attolleret ſe gratiæ Tuæ magnitudo, ad quam ultima eſt & ſuprema provocario eorum , qui pro ſolatio aut præſidio aſflictæ fortunæ nihil niſi cœleſtis Principis bonitatem poſſunt cogitare. CONFIRMATIO. 1. Itaque adhuc ea debemus Tibi, quæ re- miſſa ſunt, cum & Tua ſint & apud gratos Tua maneant, quæemiſiſti. Sed & plustanto de- bemus, quam ante remiſlum debitum cle- mentiæ Tuxæ plus nunc obſtricti & obligati. Equidem agnoſcimus admirandam hujus be- neficii naturam, quo, quod remittitur, debitum augetur. . 2. Neque ideò hercle pejorem ſuam eſſe conditionem. Nam ut inter privatos, quoma- jora contrahuntur debita, plus decedit ſingu- lorum fortunis: ita ſummæ felicitatis ſubdi- torum non votum tantum, ſed pars eſt, Prin- cipi plura debere: tantèò quippe plus acquiri- tur, quantè plus hic deberur. 3. Cum plura igitur, quàm ante, Tibi debeamus „ ſoluturi ſumus, & „ quæ impo⸗ 46 M. Z. B. ID E k impoſterum ſolvere licebit, præſenti etiam Tuo beneficio imputabimus, quo à vectigali- bus jam ſolvendis immunes facti, majoribus paulò pòſt ſumus ſuffecturi. Beneficio tuo non tam pro nobis, quàm pro Te utemur. Tuum denique erit, & quod deinceps ſolvere Poteri- mus & quod ſolvemus. . CONCLUSIO. Si parva ſint, Princeps optime, quæ diſſe- ruimus. & beneficio virtutis tuæ minora „ id magnitudini munerum Tuorum imputabis. Nam dum ſumma confers gratiarum actioni, Denique gratitudinis quandam quaſi tibi per- ſuade æternitatem, cujus ut nunc accepimus, ita nullam poſcimus, mi llam petituri unquam ſumus tributorum remiiſionem. IDEA XVI. Rui tanquam oratione prima utitur Legatus in eorum conſeſſa, ad quos miſſus eſt, iiſque cau- Iam Legationis, & inſtitutum generatim, as Eidem ſaama particulatim commendat, EXORDIUMN. G ad Majores Legatio inſtituta ſit, ita poteſt adernari. Majcſtatis Veſtræ ac potentiæ magni- 01I inbil⸗ diritenl cenlenuim aninluln uaiſun unihniſchii⸗ aorbos ſommmt cennione sgr bnußzmi . n bilan del LeOnms,Alect 4 N gtoſlursk 3 cuunilg itim Aalineminigdn aree, Nintkati tigceenatnu uiſfnmuin fpelluentolet Ahreinmeſtan rn inumn lis & le Emnnomitu Kinllnsconmnt iminiegeuln Diihizuokn,e⸗ uore gefiüni l ſeheenltin⸗ Inncumnrſhin ackin aſin 3 n, Neſeti ,go Urec 4 Nect Nestacd d nbenetcin A 1 Myirbe h 1. Memur, Tun S no⸗ grin, guik⸗ Nkbenirn, 4 Iwnm irfndi Rorünnncain, lin guithike Wuumeitging, Inmüningn uen inintimlira Gnegine õ umnki N. 1 e auſ,b, ſelre ießnn ſd ii, ORAYIONVUM. 67 magnitudo facilè avocare nos potuerat ab hujus inſtituto Legationis, niſi tanta eſſet manſuetudinis ac æquitatis Veſtræ, quanta magnitudinis fama, & hujus vis ac omnisglo- ria in eo potiſſimum eſſet repoſita, ſi quem⸗ admodum à ſubditis obſequio, ita à Sociis inferioribus fortunàâ populistantàâ, quanta eſt, veneratione agnoſcatur. Sin ad partes ſit inſtituta, hoc pacto poterit erdiri. Eadem Reip. noſtræ veſtræque cauſa ac fortuna, & hæc temporum conditio, qui- bus, quo plures & potentiores magni terroris conatibus inſidiantur communi libertati , arctiùs animi & conſilia conjungenda ſunt. fecêre, ut authoritate publicà hæc ad vos Le- gatio decerneretur. Si ad inferiores ita poteſt inſtitui. Et per- petuus amor noſter in veſtram Rempubl. & veſtræ in noſtram (aut Principis noſtri Ma- jeſtatem) infucatus ſemper ac gratiſſimus cultus, & de providentia conſiliorum ve- ſtrorum certiſſima ſpes excitata, & æquitas & utilitas communis cauſæ, de qua nunc imprimis agendum eſt, Reipubl. noſtræ (aur Principis noſtri) conſilia impulêre, ut meo munc ore graviflimis de rebus apud vos faci- Enda verba exiſtimaverint. Quod miniſte- rium cum ut ſubditus & obnoxius libens ſuſ⸗ ceperim, in veſtra poſitum manu eſt, ad 4 us 2 3 „ M. Z. B. ID EA gloriam conferye optati eventus facilitatem. PROPOSITIO. Generatim complelctatur, & exquiſitis ratis- pibus dicendicommendet Ald, de quopotiſimum agendum eſt: karticulatim nihillic in medium Aucatur, niſi quod trimo auditu & ſine contro- verſia gratiſſimum eſt : ſic enim benevolentig primo ſtatim inepetu captatur & oltinetur, quâ opus, ut particularia & minus ſape grata tantò Feliciles facilit:ſque poſſint expederi. Er ſacilz id fieri poteſt, etiam cum de re moleſta & dubia Tegatio eſt inſtituta. Nihil enim in rebus huma- nis tam omninò moleſtum eſt & ingratum, ut de g aliguid dicendum generatim offeratur, quod 0,41 CoN 1, t jortl trl u hini cnui utee 0mrm Nituetd ſyn Negkhen 615 Gegnemin cpens, cn eſt cguinenench Seſmzalent Crum, Iun in ütiungei rnn alane, Ennſcken merito omnibus debeat eſſe acceptum. Qua lege ndmumnin accuratè in prepoßitione obſervata, addendum Iünn eſtel gſt. Litteræ ſidei & authoritatis publitæ (quas fmlin n zcredentias wulgo vocant) quas exhibitas vobis gtiltihtein admiſiſtis, indubitetojam argumento ſunt. limun inum Quantummihl à Rep. noſtra aut Principe noſtro] creditum ſit, quantumque ejuſdem in Omtuſt Romine vos mjihi tribuere debeatis. Expleho menlgügic perſonam publicam, quam ſuſtineo. Nec uunnmn, lin Famen ideo minus eadem operà, eâdemque fide agam etiam veſtram cauſam „ cum ad gloriam rerum veſtrarum „ſalutemque maxi- mé perftineat illa, cui rcgendæ promovendæ- gue ſum deſtinatus. Loa⸗ Ai imun elaleut anele n. Qoommann elem ahnli irligntae 4 eludle Cnnenon Inn . . e ennukliu ITIO ußnſim Nniltkinntln Gindnem. Pinn ien lt b mumn 4 1 nnllegun 1 Hin NAnnllib ihnnnm dulh oinum u ſun ſuur 14 zuzmn u ainiſdhir , eüiuſti ummumehin, dunln Nluk Aumungrebi geeben in . d. lan Atntd ula d noet de . ⸗ AAuenic al t. ONATIOWUAI. 6 CONFIRMATIO. 1. Et jam mihi ſpem certiflimam conſe- quendi hujus optati legationis eventus faciunt omnia- hactenus veſtra & noſttra conſilia, quæ communi utilitate conjecta ſemper fuêre & æſtimata. Neque de multa fide & infucati af- fectus integritate dubitandi ullus jam eſt reli- ctus Iocus, cum ejus tot pridem vobis nobiſ- que cognita extent experimenta, quæ hercle Aigiecte jam poſſent niſi temporum neceſſitas ac rerum, quæ in adminiſtratione publica quotidiè alia atque alia offeruntur, alia nunc Achova defiderarer. 2. Et cum ſolenni pompa, quàâ meuin ad vos adventum prolixèornandum cenſuiſtis . ſatis jam ſuperque declaratum ſit, quanta propoſitione animi hujus Regationis decus amplexi ſitis, eàdem vos ejuſdem cauſam ac inſtitutum probaturos haud poſſlum dubi- Tare. 3. Ante ommnia verò Reſpubl. noſtra aut Princeps] quicquid oſficiorum eſt, quicquid carum rerum, quibus ſociæ adſtringi poſſiunt ac fœderatæ gentes, deferendum nobis man- davit. Quorum cum plurima in hunc uf- que diem expreſſa teſtimonia ſint, horum potius fidei credere conſtitui, quam meæ acundiæ commemorationem „ Equidem veſtri fortunam Imperii ad ſe quoque D 2 perti- 7„,0, MzZ. . 1DE. g Aubſidiumque, quantum à ſe proficiſci poteſt, addicit ac pollicetur. 4. Sed & inter prima id unum expedit, ut priſtinâ fidei veſtræ in ſe conſtantia perduret, neque optima Exempla aut majorum ve- ſtrorum aut veſtra ipſi deſeratis. Nam in inito nobiſcum fœdere ac ſocietate certiſſimam fiduciam repoſuit, ea ſpe fretus, fore, ut eyer- tendis adverſantium conſiliis, firmandæque imponatur, imprimis, ſi huſus, quod mnunc offero, conſilii vim ac commoda ad- mittatis. juſque cventus cum haud debeat differri. Reip. veſtræ intereſſe exiſtimabitis, ſeponere paululum alias & quotidianas curas & ex- pediendo huic negotio ea, qua pareſt, indu- primum expectatiſſimum erit: quo me adeſſe Folucritis loco, eâ iſtum curâ implebo, de cujus eventu maximée vobis aliquando gra- tulaturi ſitis. nitionem eundem, quem nos, animum om- nes adferatis, qui ſinc fuco & fallaciis, no/ ꝓertinere exiſtimat, ſive ea aucéta ſit, cui ſuas addit gratulationes, ſive afflicta, cui 4olatium ccommuni ſccuritati magnus aliquando dies 5. Quod cuùm & utiliſſimum Reip. ſit, cu- ſtria vacare. Quod mihi tempus decreveritis 6. Denique rogo ,ut ad hujus cauſæ cog- Aullo partium ſtudio obcæcatus & publicis, ud un i pnmöniunt runneconii encnneriltion Tdit er i⸗ Ciun Mürhimnmui Kexenunpr lumnleſe diui mur ſ mmum, e putt nltre u Aguii/ ſmar, 0 8 Ciine e eiiamecmn utufk, Wunnhepoln Unminifiinn ſtiütihg, ilchlt ciin lcr giltei 4 miilihnt lumnehei, e Auüfinn men . ensNntin Ntrlt niünn enfn, , umner Guuigenlids ings, g inzr onn 1 her Afen lnhns ppe⸗ luns n lck⸗ gufrhi⸗ emuskintin Nai:nen: Nondin Cds Alnne iſſp,u ds, MMla lſit zuned a OX A TIO NUVM. „1 non privatis commodis immerſus ea cligere poſſit, quæ & noſtræ & huic Reip. tantæque omnium expectationi abundeé ſint ſatisfa- ctura. . CONCLVUSIO. Quanto nunc attentioni veſtræ plura de- beo, tantò plura æ quiimo judicio veſtro poſt debitum me confido. Finem itaque dicendi facio, donec authoritate veſtra novæ mihi ae neceſſariæ cnræ novique ſermonis initium fachuri ſitis. . IDEA XVII,,. Qua quis Civitatis & Ordinis ſui nomine Principimunus aliquod oblaturus, illud & extenuat pariter & commendat. Esemplo ſit aliquis Senatorum Romanortem » qui decretain a Senatu pecuniæ ſummam offert Imperatori. Moris antem erat poſtre- mis temporibus apud Romanos, ut ſingulis im- perii derenniis ex decreto & liberalitate Sena- zus aliquid in ſacrum Principis ararium con- ferretur. = ENXORDIUM. I ad divinæ Clementiæ tuæ tot ingentia Omerita attendamus, nullæ opes, quas aut natura ſufficit, vel circumfert fortuna, vel quod omnibus potius, & hujus loci eſt » Imperii tui felicitas indulger, aut gratiam noſtri in te affectus, aut tuorum in nos be- D 3 nebi⸗ neficiorum magnitudinem quare poſſunę maxime Imperator. Sratias igitur publicas tibi Senatus dixit, referret eriam, ſi poſtet, ſed nec Majeſtas tua deſiderat remuner nec illis tenuis ac inferior foxtun neſt ſuppeditare. PROPOSITIO. andi vices, a pares po- Quanquam verò de Principe optime ma- lum aut non magnificè ſentiant ſaris, quil- quis ſuum de eo judicium anguſtiis pereun- tium munerum includit: Senatus tamen am- pliſſimus omnes occaſiones ſibi arripiendas exiſtimavit, quibus obſequentis tibi & devo- animi affectus indicetur, tuamque nuno rogat imprimis ac convenit benignitatem, us qualicunque hac obliatione acceptâ, tot aliis tuis beneſiciis novi hujus adjicias inmcremen- CONFIRMATIO. 7. Pactum hoc noſtrum, ut audqx vider? poſſit, excuſat recepta pridem conſuetudo, duam cum cæreris omnibus majorum noſtro- rum laudatiſſi ditatis acceptam, nec intermittere debuimus nec voluimus decfinare. Nam qui ante te huic imperio præfuerunt eàdem olim Scna- tus munificentiâ a ſtimati ſunt. Itaque agen-= dum nobis eratnune, ne ſubte minus poſſe videremur. 2.,Sed mis moribus jure pablicæ hære- ieenen Cikelet e ublee Kmln nhe nl,rlhegiiz, . . crhetlein e ome aulpelatohen 0 n wfrliktecebli egteſionen. 4 Cebeer I, Elbinn aln recntlon cenemnn Nnke ehthi Nn chnrn, Chd armrmn iuti , 34 dur l dutiinnit lenlen ,. nurui ies nnnzanp. IIo⸗ u eitene Kn inz,g apttü rn ungenen. nhüimhin Auntchlke. 1,tunde u übengimmng Neaeſt N 70 ſcis ie⸗ IIlo. . I, A Md ſe 1 DKC, uepeblitn . 3 11 mn 1 . . lgenn Ummue OXATIO NVA. 3 z. Sed impræſens à majorum parſimonia nonnihil defleximus, & priſtinam munificen- tiam paulum adauzimus Nam cum beneſe ciorum tuorum exemplar ſupra iſta majorum tuorum longiſſimè excellat, veteris parſimo- niæ exemplum non debuimus imitari. His» qui ante te fuerunt, ſingulis decennis minor ſumma deereta eſt : Nos quanquam meritis tuis inferiorem, majorem tamen iſtà nume præſtamus. Enim verèò id quoque nunc nobis agendum incumbebat, ut ſub te plus poſſe videremur, qui felicitatetuorum temporum iſta awrziſti publicè privatimque noſtras for= tunas, ut ſub te plus, quàm olim ſub aliis 5 mus. 3. Neque herelè id munus nece ſſarium tibè erat imperator, cui omnia abundée ſuſfciunt » qui liberalitatem noftram expectare aur ex- veriri opus non-habet,. Sed noſtra intererat-» pe . & conſervandi tui in nos affeéts, ur accipe- res noſtri in te debiti archam hanc, pignus & confeſſionem. . 4. Qunippe hoc nec munus eſt „quod offer- tur, ſed debitum: nec ſolutio debiti, ſed con- feſſio nec confeſſio tantam, ſed ejuſdem in= crememum Nam & debebimus tibipro mu- nexe ſi tibi ſit acceptum, quod quia inferius eſt Majeſtate tua, repudiare merito poges, niſi ſicut maximus, ita etiam optimuseſſes Impe- rator. D 24 FeRr⸗ 774 M.z. . DRrt 35. Equidem in re iniqui nimium ſumus, ſe eum tet beneficiis tuis, tot pro KRepubl. geſtis rebus, denique cum gloriâ aucti Ampl. Sena- tus puſillum illud, quod nunc offertur, con- tendamus, pars opum noſtrarum, quantula- cunque eſt, quæ in ſacrum Frarium tuum nunc infertur. Plura retinemus facilitate Im- perii tui aucta & conſervata. Sed & retine- mus, quæ nunc damus; Quâ autem ratione tot alia tua merita agnoſcere licebit, præſer- tim illud incomparabile & proinde nullo ſa. tis munere æſtimandum „ nulloque idonee indicio exprimendum, ſartæ ſub te, tectæ que noſtræ libertatis? 6⁶. Itaque verbis augere & inzendere mu- nuſculi tenuitatem coacti ſi umus, quibus intel- ligas, non in eo, quod nunc offertur ,ſed in liro amore & affectu ſitas eſle divitias tuæ æternitatis Sub optimo Imperatore ſanus muneris modus eſt, votum ſæpe facien- di. Abſit ut bono Principi plus, quàm poſſi- mus, ingeramus; amantium quippe largitio (ut ille loquitur) non deterit offerentium VItes. CONCLUSIO. Accipe igitur eâ facilitate, Imperator, quâà maxima in nos ſemper confers, ſacro tario tuo decreta ſubſidia & impoſterum Amilium obſequiorum ſpem tibi reſerva. Quod r, Dek knnn,1 Ebacankclin lugtoſens m ich miin Cinmn Leri gtrin 1ION liwargte 1 D in a Nehnpem ſeeoumnaman Aphkemmm DrAnm, Auna Flecümmmen Hkümugorſnn lankerinuneir In clum bereh Aumobetckiisi U R0 Cerümde iüninln KR 47 7ONVUM. 2 5 uoen Quod nunc officium indicium tibi ſit felici- RZZ tatis tuorum temporum. Quod tu accipis, Nraffnn, n. vi nculum nobis eſt, erirque novæ & æternæ- ken,un. qu tibi obſtringimur . obligationis Denique num in voris noſtris pro tua conceptis concipien- emichenh, difque æternitate, omnia noſtra prolixiſſimè Mint ribi offerunpur Deus te beneficiis tuis in nos umi. pluribus conferendis, nobis, & nos tibi bene- — ficiis tuis agnoſcendis, diutifſimè ſervet Im- ae erator! thiunli. IDEA XVIII. kidin Qaa quis ob ampliſſimi muneris, puta Sena- toriam dignitatem Principi ſuo li lee gratias agir. mtinnen EXORDIUM. W ne Uineicre 4 . : mmhetn Uod alius atque alius ſæpe, ſemper au- Wrfanmects tem tuus, in conſpectum tuum veni- tuck lul am, Magne Imperator, facit reperita toties ni beneficiorum tuorum multitudo, quibus me er tot publicorum munerum gradus hacte- ſunn mus tractum, alium atque alium feciſti, ux- nimai eu mutare ctiam nunc in te animum coactus ſim, S ſed in magis obſtrictum & obligarum. Ne tu forfitan levitatis me inſimules, in tanta tuo- o, rum conſtantia bencficiorum. Nunc verò ur,HH qͤuanto beneficiis tuis majfor, tanto inferior e Cndd un nühc ccedo. ee pPROPOSITIIOCO üün Qui enim fidem meam toties experiri & . 76 M. Z. B. ID Er . honorum initia, labores & diſerimina, nunc & gloriam communicaſti eollatâ in me „ & tua ſponte, ea dignitate, quæ quantum curæ habet, tantum fupra cæteros ſplendoris, & quot Senatores, tot tuæ & omnis populi for- tunæ impoſita ſibi ornamenta. Tibrigitur qui ſic voluiſt’, qui Senatorem me vocaſti, non jam ut olim, ſed Senator gratias ago.. Qui cum ſim, qualem eſſe me de creviſti, præ- ſtare gratias non poſſum, quas meruiſti, in- terim quanto majorem me efſſe voluiſti, tan- to majorés illas ago, cum & gratiarum actiò⸗ ni accedat pondus, quanto magis aucta eſt agentis ſive dignitas, ſi ve fortuna. GCONFTRMATIO. I. Quod verò ſive ullo ambitu meo „ al k amicorum, voluntatistuæ à ſolo te impulſæ judicio, in ampliſſimum ordinem me adlege- ris ‚non tantum plus gloriæ mihi, ſed & plus curæ eo ipſo centuliſti. Nam plus ſollicitudi= nis habet ômnis Magiſtratus, qui ex judic'o Principis, quam qui ex gratiâ venit, aut alio= Fum commendatione. Namque ille ut meri- eis datis, ſpem ſui debet æquare: iſte ut per beneficium quæſitus & acceptus qualis tan= dem geratur à periculo, urille loquitur, ſpe⸗ Ctationis alienus eſt. X, Sed& quæ mea merita hactenus, qdæ- . tan⸗ benignè interpretare voluiſti, inter prima gen nehn 8 Nnull eeibewes wihn an eren UMum , ttet, itugen n n S mutnh . Ginan tGi pnmumunc Twuntunin ed Chihtfe t üeonebid arcenentte⸗ (ANp5ritei Ingiulnenin Eetunmnset, cmn. Inmidth ebterit,Kene w,Cunanpedn „ Nlgtone adeholees itenwaguo (ELotci ett (de Kſnmmne Nnhacemitzn nat Ien Umnimmekſrane WnkKiner iomtene 4 i umn Aelnin, calainne ugmman iſlerint Cntinr. Emn Txä Mntnwenweki, eumgiutg Nterifiae. bcusrennk, ⸗ nenclitiee⸗ pummeat momg nir teeon. 1lo. otmbinpen, 4 e 0bkirnu Pluennenee jenii kidnn Cnnudlan tm, iertt rinetl. mreleknt⸗ A,e kun emfür leiiſf udenn 4 = 7 O& AYTO NVUM. yj tami judicii honore æſtimare voluiſti? Nam hic mea nulla ſunt, ſed omnia tua. Tui judi- ceii tanta gratia eſt, quanta Majeſtas, quo ma- jorem me quàm eram „quàm eſſe debebam, quàm videri eſſe volebam, feciſti, habuiſti. Equidem hactenus mihi obſequii tenuita- tem tantum abeſt, ut majoribus præmiis or- nandam unquam crediderim, ut omnium votorum tantùm fumma fuerit, gratiæ tuæ judicio obtinere tenuitatis executionem. Quis ergo me huic oneri parem faciet? Tua ſcilicet clementia, eujus intereſt, ne temerè electus poſſim videri, & proſtituiſſe judicii tui magnitudinem intelligatis. Mihi ad con- ſcientiam ſatis eſt, non affectaàſſe publicam curam. Tu majoribus parem me non inve- niſti ſed feciſti, & antè capere hunc Magiſtra- tum, quàm expectare voluiſti. 3. Sed eſt cum omnis hæc, quacunque paret Reſpubl. quæ Senatoriæ dignitatis inte- gritatem magnam partem continetur, ex Imæ de judicli tui rectitudine, quam in aliis abunde & ſummam expertaeſt, etiam judi- eium factum ſit 3e tantòmihi magis inniten- dum erit.„ ut tuæ reſpondeam & publicæ omnium exſpectationi, ut in me uno ornato- auctoque & Princeps & Reſp. & Senatorius Ordo aucta & ornata intelligantur. Magnum D a mihs nl⸗ mihi herclè onus impoſuiſti Imperator. Nidd nH Senatorem me præſtem, quem feciſti, non ns ien videberis Princeps, qualis eſſe debuiſti, & t e quicquid meæ futurum eſt culpæ aut ignaviæ, itaulli Mõ in te contraxiſti. kn 4. At verd quæ de futura mihi ſunt, ſup. r * plere ipſi tibi, & mihi me in te ſem per invenire ud r licebit. Nam ſi factum hoc tuum perpetuo mjllis ni ſavore adjuveris, quidquid tandem aur bence lsteee . eſſero, aut impar aut imprudens quod Deus onnpe Faud ſcivcrit] deliberavero, quævis omnium ſtir ner aüll judicia, aut æqua accepturum, aut iniqua puipthiſtiim⸗ ſuperaturum me confido. Hactantùm gratiis 0 Ais ultimis precibus ut annuas, opuseſt. Nam, gslunmt ctum quæcunque petere unquam potueram, l lin m quæ ſperare etiam non licebat, contuleris „ i ei on num hoc petendum reliquiſti, & omnibus Kriͦ & a votis meis expletis ad ea unum hoc reliquum feciſti. llunhhſt Man J. Ego autem interim eâ ſemper modeſtiäã mummmin agam & curà, ut, quanquam in Senatoria jam Nenauß Poſitum dignitate, non tam Senatorem in- Inemot, telligas, quàm dignitatis Candidatum „&σ non “ aimn t um genere honores & merentem, quàm me- imndlileen Yeri velle, ut geſturum. Denique enitar ut Alnind blin potero) ne Glementiam tuam febelliſſe Prior tlel aong ꝗe me fama videatur. hunm kmiun CONCLUSIO. itilnend Unum autem iterumque te rogo obſe. i ging on e10⸗ 4 OAT0 V AM. 75 en eroque, Magne Imperator, ut eadem benigni- B hn ratis conſtantia pravitatis meæ ſemper cau- erſi,1 ſam agas, quàâ ego ampliffimi tui de me judi- R cii cauſam tueri perpetuò conabor. Neque Wi cenim aut vori immodicus ſum , aut ambiti- n oſus, cùm honorem meum autori ſuo com- rſmrini mDmendo; & dignitatem illi, ſine quo vim ejus AnNAn non poſlum ſuſtentare. Tu nunc feciſti, ut nn gratias agere tibi deberem pro tanta dignita- Nt Ihn tc. Ego impoſterum faciam, ut curæ ac in- dlentontin duſtriæ meæ obſtricta Reſp. pro me etiam um, Miide gratias tibi ſit actura. Arumnhui IDEA XIX. uontrck Nn Qua quis ſuorum nomine ad Principem ab- Mun mn, legatus publica mala primum, vel poſtea Dn, nlial, ſæpius ei exponit, & pariter eum li, Eomin officii & curæ ſuæ commo- nteenigin nefacit. . Eryremplo ſit talis aliquis qui de militari licentiä Auned civium nomine conqueritur. mirkuniin Sanrcarratu pro Rep. cura eſt , Magne um kunornir OImperator, ut & major votis merito ex- Ie. pelci non poſſit & ejuſdem fructum uber- rimum quotidie experiamur, tantaque ad hæc in optimos quoſque tuos & tuoruan (ut go er 57 , CCNNe. Rir authoritas, ut ubi publici mali remedium in- unſn Lreſla eſt, quovis ſuperior deprehendatur, lta in tanta hominum mulkritudine nonnul- o li perditiſſima conſilia amplexi, quo impunè ſic dixerim) felicitatem graſſentur, oculos tuos, tuam curâm fubterfagere contendunt gnari & eam eſſe æquitatem tuam, ut ſcelera non zdmittas „& eam ſervitutem „ut eadem impunita non patiaris. Jam verò omnes, qui ad ampliſſimos honorum gradus judicio cle- mentiæ tuæ velfavore provectiſumũus, ſum- mo ſtudio eniti debemus, quò tuam & opti- mi ſæculitui famam ſuggeſtione (ut ille ait) veritatistueamur. Quodenim genus gratiæ beneficiis Principum rependendæ fortuna noſtra inveniet, ſi fidem ſolm Emperii tui ſecuritatiſque noſtræz monumentum defera- Mus ?² Itaque quâalacritate lætaſæpiſſimè, quia ſæpiſſimè ira præſtitiſti, ad aures tuas deferimus, ut rerum tuarum beneficia & ag- noſci à nobis intelligas & æſtimari, eadem mala perferre fas fuerit „quò intelligas & qui ſub te optimo Principe affligant ſubditorum tuorum fortunas, & quid temporum tuorum Gonveniat æquitati. Et herelè quid jam fides noſtra & deſideria fatiſcentis populi, & ſæcu⸗- li tui amor & cura Reip. convenére, ne corri= genda diſſimulemus. Si verò dilato aliquamdiu remedio, eddem de re iterume ſaæpinz Princeps compellandus ſit, nti Orator poterit hujus aut ſimilis Exordiihu- 81 umc Iprunt i mnr minnmufhet erllinf Ue Molns (Nienetint slusfenmn⸗ Nbeheenobice eleſerntuont 6ic beretcoon mni. Nnd urolinr, Ctiineye re! ümnndont Lokimmg,aua (peltnecuey (femusnlcgen (gumntoron eumeerine eecondante Ntimefimurne Penncie o Iphrtüinct⸗ futeſetteun uylmmran e. R Uen, R i tentar o er e n enmmn hutten llen, ltenen nſtorregt Rnlrots. Dð Chrunkar⸗ Plbre klei lenpeng enie Pulenls otn Hllurdmpeini: nmemnter elenlenne, f, Awan lunbeneüctken ⸗ eten lon tenp Umue — deceiit ilentts . min er ſein Eene Sumeh, N ℳ er unhelnu lr ul OXATIONUVAMM. 91 Si aut nos ſoli tuæ curæ crediti eſſemus Imperator, aut ſola hæc eſſent tuorum tem- porum, quanquam non tua mala, quæ fortu- nas noſtras afflixére, jam & deſideriis noſtris eſſet ſatisfa ctum & Clementiæ tuæ promiſſa. quæ prioribus precibus noſtris præKitifti, omnino experta intelligeremus. Interim au⸗ res tuas iterum nunc per benignitatem tuam nobis liceat obfidere. Non poſſunt ingrata ti- bi eſfe iterata tuorum deſideria, niſi ingratum fit tibi beneficiorum tuorum fructum tuis impartiri- Nam & pars beneficii inter ſubdi- tos agnoſcitur, ſi eorum ſupplicationes & vota à Principe vel tantum audiantur. Bene- ficia tua jam non expectamus, fed ut debita expofcimus, quia promiſfiſti, & in tua manu eſt præſtare quæ promiſiſti. Non quod tibi diffidamus nufquam enim major ſpei fidueia eſt, quàm in bonorum Principum ſponſione] vgrum ne exiſtimemur oblata faſtidiosè ſpe= rare, ne conſtanter & continuo ea exigamus, Sed impellimur neceſſitate, quæ quam a. getur indies & nobis eſt ingrata, tam non ingratæ tibi accidere debent iterum & ſæ- pius repetitæ tuorum querelæ, & pro eorum incolumitate curæ tuæ magis impleri & au⸗ PROPOSITIO. Miles tuus, quem præſidio noſtro adven- 82 M. Z. B. D E- , ſus hoſtem deſtinaveras. ſacramenti & impe- üht,k rii ſui oblitus, rejecta militiæ diſciplina, in Hepin agros fortunaſque noſtras manus violentas liit sonvertit. ennr CONFTIRMATIO. ſ uun 1. Sed an tuus ille miles, Imperator „ qui ak renoi nec exemplo quod optimum in fubditos eſt) en inn 8* movetur, nec ſequitur à te præſcriptam mi- m uonintftet litiæ ſaluberrimam diſciplinam ? Nos inte- ileier rim qui tui ſumus, authoritatem tuam poſci· (0) mus, & nontain alias militiæ leges ( cum larizin optimæ ſint, quas condidiſti) quàm uſum “ al . . A corum r vim fisgiranus Nam & fruſtra E ſem.B. . . . orun clenn bn conditæ tuæ profecto ſunt leges, rtiſi autho- is Ercoe rTitatitatis tuæ auſpiciis executioni, in tuorum li ſaltem gratiam mandentur. . 2. Diſciplina militaris, illa tot tuorum Ehatneu Triumphorum mater & cuſtos, non tantum unden niiCl adverſus hoſtes, ſed pro civibus etiam eſt re- pexta. Adverſus hoſtes ne ſecurè cum illis, ut Indcl cum civibus miles agat:pro civibus, ne in eos, liureli ut hoſtes impune idem graſſetur. Rteindi 2. Equidem offeruntur militi tuo aut à durtlül te ſtipendia aut à nobis neceſſaria 3 Impera- H tor: quid ultra meritò expoſcant? aut a- r hin Sros turbent, & intercipiant annorum ſin. Anm Sulorum ſolatia & proventus: & denique invadant tam noſtras, quàm tuas fortuna sEx zis enim colliguntur militi ſtipendia, quæ decer- D len ilin, Eiliu⸗ mne ller o Hxn A Nſtünnch V Meinhenn⸗ uun Nrine enmm lt lnin Nn uhn e, ne⸗ nonintmnog — 4 memonn 1s, obtmuum Puskunttre Ctannilnu ntbupnen, un lti nom n, M. zcm at eunmmm 1 SZ ufonmuil — OXATIONVUM. 82 decernis, & nobis neceſſaria ſuppetunt, qui= bus, ubi opus, neceſſitati militum ſatisfacia- mus. Hic igitur turbatis & interceptis, peri- mus & milites & cives, & tu quoque periiſti Imperator. Hoc igitur ſtipendium nobis » quanquam civibus debes, ut inter tuos tuti ſimus: hæc nobis ut neceſſaria debes, ne de præſenti & intolerabili neceſſirate per mili- tum tuorum effrenem licentiam impoſitàâ, diutius queri neceſſe eſt habeamus. CoONCLVUSIO. Aſſurge igitur precibus noſtris Imperator Optime, & calamitatibus noſtris impone magnum diem. Eam de bonitate tua filuciam fuſcepimus, ut cognitis tantum tibi malis no- ſtris, nos jam illis exemptos & ſalvos exiſti- memus. Si ſepils repetita querela ſit, hac aut ſimilis formula Concluſionii poterit uſarpari. Fantèò citius precibus noſtris annue, quan- tò ſæpius imerpellatus es, Imperator. Intereſt id & neceſſitatis noſtræ & Clementiæ tuæ. Danda enim tibi nobis ſunt, quæ nunc peti= mus, ut ſit locus beneficiis tuis, quæ plurima & ſine fine in nos vis ae potes inpoſterum conferre. Qu quis Principi contra receptas leges ali- quid meditanti, id ſuæ Civitatis nomine, & Aquãàvis humanitate diſſuadere contendit. Exem- 34 NM. Z . rE. k. Exremplo ſie aliquis, qui Principi aliud urgenti non externum ſed indigenamm ad Urbana Prg. fecturæ dignitatem admovendum eſſe exceptis nelioli⸗ egibus & ratione probandum Tuſcebit. U cielee . ENXOR D IUM. unanſi Alcut inuſitata tua virtus, & de æquitate ubon S . . . . . —— 146, Juuni . pulcherrima opinio, im animis omnium gienn verztot. (lebl concepta, ad felicitatis publicæ clarum te ir chn vocavit. Maxime Imperator, & in omnibus n tellin rebas conſiliiſque fanctiſſima Imperia tua Anumer unnd hactenus extitée, quæ proinde ordo tuo. iſſimj Umd meniti,an zumpomnis & multitudo promptiſſimis ob- II rfelegultarst .. . . A ſequiis excepit, ira & in agnoſcendis gra- ri . . . — . 5 onen to animo totr tuis benefieiis, & in fide adver- Ullkanete⸗ 8 5 . . .—.ꝑ KuluEahene sum te & Remp. nos omnium primi ſumus „ Pannoſtenatel Wroramn kwoerkaten Quam obſequii noſtri & devotionis contu- m obfſe 1 (oXEI maciam ut in hanc diem uſque rerum tuarum D innocentiâpromerauiſti „ita æternam eam Mlümus kwpern facies (ut facere eam decreviſti) & retinebis iiieleics gibi legum, quas à majoribus, in quas jura-⸗ eii E ſti, aut à te accepimus „ conſłantiſſiḿ ob- ſangan fervatione. De qua ut & dubitare nos cle- aiud mentiæ tuæ magnitudo non ſinit, ita per usi ejuſdem gratiam & jura noſtra, &iis innixa e Vartce Kotbſtinesgamn æquiſſima deſideria offerenda tibi exiſti⸗ aaarun mavimus. Ac kercle quovis munere non mſ e inferior illa ſubditorum vox eſt, quâ fir, næ 11 aut ignorantiâ „ aut prava aliorum ſuggeſti- an 822 ugauien malli, 3 inin ſn NN. LE n nnintomim Nbleednn e i, Airornan yrir u olt. Polenls e⸗ 6, Biniktacfe. Imninlkong, eenuvnd cne⸗ remmumn nenmn en 1. 4 foN bo, ndudſ⸗ clemlinlc⸗ Abimencr n Ki n, Külun . , Al⸗ etdn Ar d. ,Ca, 13 Uek, Rouunliy 9 . 0ORATTONVM. 57 ene in ſuam aut felicitatis publicæ famam impingat Imperator. PROPOSITIO. Exceſſu Olibrii & noſtratis & ſanctiſſim viri vacua eſt dignitas Præfecturæz Urbanæ & nos juxta priſcas & nondum infractas le- ges, tam ſumilem huic ſubrogandum cupi- mus, quam tu non potes tui diſſimilis eſſe, Imperator. Qui enim exterum hominem in locum ejus ſufficiendum cupiunt commen- datum, aut exiſtimationis tuæ hoſtes ſunt ; quam tamen ſummam & optimam innocen- tià tuã meruiſti, aut ignari, vel libertatis no- ſtræ vel æquitatistuæ: quarum illa exterum hominem ad hanc dignitatem non admittit; hæc nihil decernere aut vult aut poteſt adver-= ſus tuorum libertatem. CONFIRMATIO. 1. Non inobſequentes tibi aut fuimus aus nunc ſumus Imperator, fquidem volumus quicquid velle debes, imo quicquid vis, cum nihil te iniquum velle certo confidamus: in- obſequentes interim illi tibi ſunt, qui adver- fas libertati noſtræ tibi cupiunt perſuaſa „ qui tua authoritate id effectum volunt, à quo abſtinendum tibi in ipſo imperii exor- dio „ reliquoque ejus omni uſu perpetuo de= creviſti. a. Enim vero quod conſcientiæ tuæ mu= 96 M. Z. B. ID E t eris, quod omnium interris maximum in- greſſus es, ratio dictabat, juramenti etiam re- ligione confirmaſti, quâ & Dei, quem perfi- diæ vindicem invocaſti, & ut ſic dixerim 3 ſubditorum tuorum, quibus te obſtrinxiſti . ſubditum feciſti te Imperator. Nos itaque & tu paremus vici ſim & imperamus. Tu Ma- jeſtatis tuæ auſpiciisneſtræ libertatis, tuà fi- de, tuo juramento confirmatæ, cui, cum ſe- quutus es, tunc demum omnium maximum & illuſtriſſimum Imperium exereuiſti. Ut- Principes apud fubditos Dii ſunt, ita Princi- pes ſubditi ſunt apud Deos, quibus data ſe- mel & obſtricta fides, mutuum vinculum Imperii ac obſequii eſt vel Principum ,„ vel ſubditorum. . 3. Nec juramenti tamum neceſie compel- landam tuam fidem putamus, Imperator, ſunt enim ad hæc Majorum tuorum ſanctiſſi- ma exempla; qui alii atque alfi, ut lex natu- ræ eſt , & viciſſitudinis rerum humanarum continuò ſuffecti. Iidem tamem omnes & con- ſtantiſſimi in religioſa libertatis noſtræ ob- ſervatione perſtitére. De te igitur cadem cre- dimus, aut majora, dum & precedentium ex- empla eligere tibi licet & cumulare. 4½ Nam & ratio ac utiliras publica ut il- los olim, ita te nunc impellit. Si enim digni- tates omnes ſummam & imluſtriam requi- Iant 011 zmäcun 1 nunn Nnd .. ib , Nnem iubati iet igun eneiß⸗ mgulgreher ne,llincit w; Uan gul ninc⸗ tihle mmrmagtiut Gegemiafie unobiͦſctll lglurrernon unt oeunent mlincnltot ſkobſenatrian oumn kn Asknennet (o Ehin an helumng tui getslknm Uiſncs tun ONnl⸗ len Geltl Ktra 4 tünein tunenigint i⸗ Aunt Arlechen Crſtini, o, MWuek. Aumg. Tigtt. lheni u nun eli cunſ⸗ ni 4 IDrineinnm: w Alucl n ſe Wrekanlet⸗ e, IMetor, Rtuonan ull. e Edi ulaun. Crumhummum hetub nlne riginatnc imm merkui, E . . trekkmimd. Unis Phkt 1 Kaulg sllin 1 gant & curam, an non major illa eſt indige- narum, quâàm exterorum? Iſti enim in (uis „ in quibus jam inter cunas & puerorum cre- pundia ſunt exerciti, hi in ignotis ſunt verſa- turi. Si & nemo dignitatem tuto gerat, niſi cui ſubditi habent fidem: an non illi indige- nis, quàm exteris continuò habent majorem? Nam quiſque Remp. melius curaturus exiſti- matur, qui in ea etiam curat rem ſuam & ſuo- rum; quàm qui cum commodis vel incom- modis Rcip. nihil commune habet, præter acceptam dignitatem. Si etiam publicæ digni- tates præmia fidei ſint, & virtutis ſubditorum: cur ea nobis fideliſſimis negabuntur? Cur ea, ut ſpoliacerepta nobis, auferent illi, quorum fidei, ſi forſan paria, ſaltem illuſtriora non cxtant documenta ? Denique ſi dignitatibus impoſiti ſint cuſtodes legum, quomodo eas aut obſervaturi, aut defenſuri ſunt, ut oportet, qui contra fas & majorum leges ad eas digni: cates pervenere? CONCLUSIO. Te igitur compellamus, Imperator, fe compellamus tui, qui non aliorum Prin- ceps es, quàm tuorum, qui non tam arbitrii tui jam es, quàm juramenti, quod dixiſti, & exemplo Majorum, quod laudatiſſimum ac- cepiſti, & utilitatis publicæ, cujus curam in te 88 M. Z B. D Er tie derivatam admiſiſti, & denique æquiſſimꝭ ſubditorum tuorum voti, in quorum fſide vim Majeſtatis tuæ merito ſemper repoſuiſtli, ne nos propter conſtantiſſimum obſequium om- nibus tuis, quos imperio amplecteris, propo- uendi, exteris in occupanda hac dignitate nunc poſtpoſti videamur. IDEA XXI. Qua qauis Rarmine krincinis Cegation- apud exteros defunctus, & reverſus, hiſtoriam ejus reſque in ea geſtas Principi exponit. BExemple ſit Luſitanorum Leyatus à Batavia ad Iuos redux, poſt expleta & perabta, Jua acce- berat is mandatis. ExXORDIUM Uantàâ authoritate inſtructum me vo- luiſti; Priuceps maxime, tantâ curâ & fide in exequendis rebus tuis jam ſum vVerſatus, quæ non tam mea conkeſſio eſt , quàm mearum rerum, quas ex voto peractas Majeſtati tuæ gratiſſimas futuras, nec poſ- ſum nec debeo dubitate Equidem quantum tu in me gloriæ contuliſti in me unum , tot aliis majora merentibus poſtpoſitis, transfuſa Majeſtatistuæ perſona & tot arduorum nego- tiorum cura derivata, in quibus tua & com- munis Reip. conſiſtit ſalus, tantum mi- hi acceſſit evenitque felicitatis, ſive ex æ- Juitate corum, quæ peragenda mihi man- daſti, 5 mmmullun lr, gui D aruoln,Kl nur ul Tr Chlli r Iili Plh, Ale un nttio, Etilen 0 Cinnblcunzer sNine 4 ollt⸗ eten Tli dl 4lcrkt, Mipd elle horien uencſtic lt, le intll i rinkun ſnjalswiguuln (CNII 1. Crrilion be Arilinonilisf Unnßimtlie Nnun en micos Mntalaunet n.Cniimmnte Alnn CDiſtunl 4 uennit nmtgin Ptuigikhon, tn amninl ii une N ſnchn ne ſe⸗ Une, utiali tls unſn nencnichuct, BeNkiNs rns, lulmgum hrenn ſhriitntl ” Cubuerutn n 1 , lanun l. ins Iru gal llnn. O ATIO NVM. 25 daſti, ſive ex benigna pronaque Fœderato- rum Belgarum is Te, reſque tuas volumtate, ut eorum nihil detrectaverint, cum nihil es- rum eſſet, quin æquifſimum exiſtimarent. Reſtat ut nunc, velut verſa vice, eorum quaſi nomine apud Te iterum defungar Legatione & fidei mei conſcientiam abſolvam. Nam pro gloria & utilitate tua omnia facta intel⸗ liges ſola, quæ unica ſubditorum latus eſt & ætimatio, & tunc mea, ohſequii gloria mihi relicta. PROPOSITIO. Cuùm publicam perſonam & tuam, Prin- ccps Maxime , onus profectèò graviſſimum ſuſtinerem & tua abſentis conſilia expoſcere non liceret, mandatorum tuorum religio perpetuæ authoritatis, & tui inſtar mihi fuit & quæcunque judicio meo (quod quàm nul- lum ſit, facilè intelligo) relinquenda cen- ſuiſti, rationi & utilitati publicæ non aliter, quam uſſis tuis adſtringenda cxiſtimavi. CONFIEMATIO. 1. Gratiſſima Belgis accidit hæc Legatio? gratiſſimum illis fuittuæ in ſe prolixæ vo- luntatis intelligere ſigniſicationem. Gratiſ- ſimuim erat amicos experiri, quos paulè antè ur hoſtes & metuebant, & perſequeban- tur. Gratifſimum erat audire, Luſitanos com- munenm Chriſtiani Orbis hoſtem domi im- perie „ 7 90 M. Z. B. 1D E- t perio exuiſſe, ferrum in eum ſtrinxiſſe, deni- que tandem reſpexiſſe nimis diu afflictam li. bertatem. Nam in his etiam cauſam ſuam, ſua conſilia juvari intelligebant. 2. In ea Legatione ſtatim ab initio in Bel- gium adventus Tuæz Majeſtati ca omnia Aabundéè delata ſunt, quæ juri ac magnimdini ſummæ & indubitatæ Majeſtatis, qualis tua eſt, debebantur. Qualem te Regem fecimus, meritò talem te agnoverunt. Qualem me eſſe voluiſti, talem excepêre. Lætari in tanta multitudine Eropzxorum Regum opprimen- tium libertatem, ad paucorum numerum, quii odio habent tyrannidem , qui ſuorum & to- tius Orbis quovis conatu aſſerunt libertatem. Te quoque cum tanta Regni tantarumque terum apparatu acceſſiſſe. 3. Et herclè eam Fœderaterum Belgarum deprehendi & commodo ſgentem „ quæ „ quantà conſtantiâ cauſam ſuam, tantà agit communium Sociorum, & ideo actura eſt etiam tuam, cujus tam prolixa in te volun- tas, ea domi, foris, terrà marique potentia eſt, ut in utraque magnum præſidium & nunc inveneris, & inpoſterum ſis inventu- Aus: dignam denique, quam honore hujus Legationis & arctiori fœdere & ſocietate æſtimares. Amo illam Remp. Princeps ma- xime, nec amarem, niſi amor in tuam hujus & amoæ⸗ cel laen. ONunuiſiſtr cmiius liſul ecl in Vemdoduln gn⸗ rrhkſſll : iaſuonun Gentibi olun, leniuneez atlonlor voſtn aitumztemnht uelereluerunt (Cun belicamum Sale elet ul am Otbisnon , gidig n & to iule len. ot Lim oonerimen l mini nodis lieleolituis 8 uikniones, gnn Uumn Achecſocit (punn nunltun n Jund Uuun hmtnngilen Muihefioflie- Ue, leini , srakliin, indil Aniani lu nginli dris,giuen eNenkimg . (Ven m . lerintmm Nmanune. ”Z” Giſnnnpe⸗ laumlbenen. iummmgt Enn bchenn eem, . Gunia Lünund wininrtir inigeſem mun Milm J ſeumſtinet enun, Nung, ORATIO NVM. 1 amoris & commendationis mihi imponerer neceſſitatem. 4. Portus itaque ſuos, commercia, fidem, amicitiam, quicquid ſuum eſt, quicquid deni- que eſt ſociorum, tibi tuiſque aperuerunt, & quemadmodum quæ merito jam & ſingula tim petere me voluiſti, haud gravatim obtu- lêre: ita & ſuorum nomine per me ea omnia deferri tibi volunt, quæcunque impoſterum eadem æ quitate es poſtulaturus. Quam enim favent fortunæ noſtræ, & Majeſtatis tuæ æter- nitati, tam æterna hujus ſocietatis, nunc inita Officia eſſe voluerunt. 5. Cum bellicarum navium copià ex Regio abundè eſſet inſtructa, cujus commercia unus jam Orbis non capit, & publicarum ali- quot , quibus à viris armiſque proviſum, uſum & tuo inſuper æte alias conducendas conceſsére. Quod profectò ut ingens bene- ficium oporter interpretari, cum earum præli- dio & tutari nobis liceat portus, clauſtra noſtræ ſecuritatis, & Hiſpanorum intercipere navigationes, quorum opes omnes iis inni- tuntur. Adhæc ſocii navales iis impoſiti ſunt, quorum manu tantò plura exequenda ſpera- mus, quantò plura maria & claſſes per univer- ſum Orbem pridem frequentavére, & ideo re- bus adverſus Hiſpanos teliciter ubique geſtis. illuxerc. E 6. Cunm 92 M. Z.- B. IDE-A 6 6. Cum continuò cum Hiſpanis per annos uG ondech jam verée Ixx. bello idem populus cxercitus Gaun ronun fuerit & auctus, facilè invenire, & auctoritatis bennl, All, publicæ conſenſu conſcribere & in ſacramen- uimmiekl tum tuum adigere mihilicuit plurimos exer- nelet Ceiin citatiſffſimos militiæ præfectos & centurio- uine, Iunni5 nes, gregarioſque, qui non tam ſtipeandia tua alimionen. ſequintur amant, quam cauſam, qui robo- ra futura ſunt tuarum , quæ bello nondum Ctigieuſun aſſueverunt, legionum; qui denique cum ſuis Unb utwſylen armis eorundem invidendam felicitatem pro auinti btirel Luſitaniæ rebus in ipſa Caſtellæ viſcera ſunt udemns in translaturi. „ u ,dotileansd, 7. Societatem utriuſque Indiæ, olim no- srcN Tei ſtræ , noxia nobis inprimis hactenus arma wiglimen. dquodecennii induciis ſunt ſopita. Erant, qui mlegli, Non privata ob commoda bellum in utraque India mmdun iul adverſus nos continuandum exiſtimabant, millecheii quo, domi nondum ſatis confitmatis rebus, unmno diol & cum proximo hoſte commiſſi, foxis omni- jeiküon busexueremur. Sed apud broceres, publica woltamieh deſideriis privatorum potiora extitéte. E- nholun nii rant; qui pro induciis perpetuam nobis of- Euigetontn, ferrent pacem; Sed quavis ratione, né id fie-. 1e get, interceſſi. Poſt duodecennii enim indu- cias, rebus noſtris, ſi Cœlum & Deus faverint interea confirmatis, armorum noſtrorum vi ſütmnen in iis ditionibus cperiri nobis licebit fortu- “ KNam, & repoſcere, guæ dum Caſtellæ ſceptra Uiih ns ſequi⸗ 1 Sm Atl aciisRei homm Ilſilni uisf plr eAndi edinſicnne rt⸗ ſeet benn.⸗ tKann⸗ rimn eenlt. Nunkielan Neainginhe Artelowuin e Ecunles lun 1 NN ſer 6 9 CAlefdtl grlsrarte l Motumwoi unobilcten elni 4 . O& ATIO NVUM. 9 3 ſequimur, nobis erepta ſunt, & induſtriâ ma- jorum noſtrorum primo inventa nobis de- bentur, cujus fortunæ ſollicitandæ occafio penitus nobis eſſet ſublata, ſi in pacem perpe- tuam eſſet conventum. Intelligis, Princeps Maxime, arcani, & niſi fallor utiliſſimi mei conſilii rationem. CONCLUSIO. Facta igitur ſunt, Princeps, quæ voluiſti⸗ Unum hoc ſupplex nunc rogo, ut filem meam probaram tibi intelligam; ſicut Majeſtatem tuam hactenus in me trantuliſti exequendi tanti negotii causâ; hanc quoque in qualem- cunque eperam meam confer manſuetudinis tuxæ benignitatem. Eà fiduciâ depono ante ſolium Legati, non ſubditi perſonam, qui ſicut mandata tua Foderatos apud Belgas ſumma fide explevi, ita talia quædam à natura à ſacramnento, quod ſemel dixi tibi, ab utili- tate publica & communis cauſæ propugnatio- ne impoſita mihi efle imelligo, quæ ut nun- quam poſſunt abſolvi, ita quavis ratione ſem- per explere contendam. 6 IDEA XXII.- Qua quis Reip. nomine apud Principem maxi- mi illuſtrifſimique viri inſtituit accu- ſationem, eumque ad poœnam de- cernendam hortatur. Exemplo ſit aliquis ex parlamentario Angla- E 2 runs 94 MI. Z. B. IDE- t rum conſeſſu ad magnaæ Britannia Regem Ls. gatus „ qui Thomæ enthvvorthi Comitis Straffordiæ & Vice- Regis Eybernia peragit ac- cuſationem. EXORDIUM. S quisexiſtimat, Regum optime ac poten- tiſſime, juſſu tuo in unum nos conveniſſe, ut illuſtriſfimi Rei hanc accufationem ador- naremus, næ ille Comitiorum noſtrorum, ad quæ tanta multitudine tot ſanctiſſimi Proce- res convenimus, innocentiam ignorat & ſan- ctitatem. Equidem eo animo huc accefſimus, ut auſpicia æ quitatis & legum Patriæ ſequere- mur, intertot Reipubl hujus exortos motus unica nobis vota erant, omnes deprechendere poſſe innocentes. Quibus ardentiſſimis deſi- deriis noſtris cum non ſit ſatisfactum, officio noſtro ſatisfaciendum exiſtimamus. &, quem ſalvis legibu“, ſalvaque tua neceſſitate abſolve- re non poſlumus, te coram nunc accuſamus. Nam qui eam Regalis gratiæ tuæ magnitudi- nem eſſe exiſtimat, ut ad ſolium tuuan deponi non debeant peſſimorum accuſationes. næ ille ignorat, ejuſdem clementiæ eſſe primas par- tes, audire æquiſſimas populi tot peſſimorum artibus oppræſſi ſupplicationes „& in eos con- venientem ſtatuere pœnam, qui optimo tuo manſuetiſſimoque Imperio, quantum in ſe eſt, domi foriſque aliam famam circumdedere. . Pro inn velhle te etreich. Ne ymusfntuim vebencinis, 11 iitunoneren Rewettu, julnpenilrſe, (ONI Ommein Koneommemtun rchn munorzertſän Peliu: gvorum eumieitn tenon Eenir, Anokte ninreroneſcen Wituihois b ltten, noninn Pansſkoonun, Nrnleze, An ingiünos 4 f. Oτ⅝ATIO NUM. 25 emt en PpROPOSITIO. twnnhi: Inter quos vel primus eſt Thomas Straf- mzit. fordius, quem pro Rege Hyberniam tuamte- nere voluiſti. Cui judicio tuo omnes faveba- 1 mus de ejus integritate ea concepta opinio- Ginenn. ne, qua decusilluſtrifſimiillius Imperii augeri tmiemtile poflet & confervari. Cætera non eſt noſtrum eſtimare, quem, & qua de cauſa ſuper nos extollas: Tibi enim fſummum hoc Imperium Dühominefque dedere, nobis obſequii glo- ria eſt relita. Neque herclè interim hic im- pingimus in tuam Majeſtatem, qualem enim deprehendimus, tantæ diguitati tu non im- pofuiſti, tu non evexiſti eum indignum, ſed ſe fecit, Reus eſt tuæ, Rex potentiſſime, & totius hujus Imperii læſæ Majeſtatis. CONPIRMATIO., 1. Quorum enim ille non con ſtliorum fug⸗ geflione omnem tuam, & hujus populi for- tunam præſentiſſimo diſcrimini exponere eſt aggrefſus: quorum ſicut autorem illum im- probamus ita te non admiſiſſe ea & tuæ Pro=- vigdentiæ, & noſtræ felicitatis eſt argumentũ. Pnim verò nefcire non potes, quanta arte ſummi tui hujus Parlamentarii conſeſſus au- Goritatem, non jam infringere, ſed tollere penitus ſit conatus. Si enim ejus auſpiciis re- gnent Rejes, & tu ipſe ad ſceptra ſis admo-= umm tus, ſi ſanctiſſimo & inviolato hactenus ma- uumim E 3 jorum ltdrenad⸗. 96 M. Z. B. ID E-‿t jorum inſtituto, æternitas legum, & ſalus populi in eo cuſtodiantur, ejus abrogationem Argere nihil aliud eſt, quàm diſſolvere Pari- ter tui Imperii, & noſtri in te vinculum obſe- quii, denique pacatiſſimæ Reip. certiſſmum exitium accelerare? Agnoſcimus fummam auctoritatem tuam Rex maxime, ſed hanc obſtrictam quoque legibus Regni, & agnoſcis ipſe, & accepiſti. Placuit Majoribus noſtris ſupremi hujus Senatus inſtituendi ratio, ut optimis Principibus apud Populum auxilio . & peſſimis frenum pro Populo eſſemus. Cur igitur ſub te nullum eſſe voluit aut ſublatum? Si optimum te Principem cenſuit, cur te de- ſtitutum voluit conſilio Senatus, maximo tuæ Majeſtatis munimento? Si peſſimum . ecur erepta voluit populo præſidia defenden- dæ libertatis: Sed quam tu optimus Princeps es, & talem quotidie experimur; tam de te Peſſimè ille judicavit, qui magnitudinem auctoritatis tuæ provehendam, fundamen- to ejus ſublato & anima velut ſubtractâ exi- ſtimavit. Interim res benè cecidere- non eri-= Puit nobis peſſimos, & ſe inprimis vel hoe nomine graviſſimam accuſandi poteſtatem: neque te nobis eripuit Regem, vindicem fu- turum tantæ iniquitatis, quem profecto peſ- ſimis ejus conſiliis (quod nunquam fſiverit Deus immortalis) obſecundantem „& pro- culcan- gomenliin 011 R garezten S uun ſe l ietkeun, tlu unden 1 Uheruie truſunt. Re 4 orlu to Suomilbent geteickun, kgbiteomt Heſn publicorn weinitletes nprrereſunt lesſfonttotfi e, Juorum enqne, Aoli umimditum ünbun re⸗ ltoresmiſenun nſientn, J imimnein, len tonepreſcinn Plünumcie Poreik yet ( dernidr int A; taigran 554 ls 8 Rn N ii ucr D n liin . le D uie m un Pulenitin ider l Birtkineniinen h, dhonunen ni, hirletſeulr feroni i encetiit,onti⸗ 1 ntm munnne Deno! Selmn, nelteteinten mtucpinuuenceg Ieimn tn e ,Ii mpinun chentam, Wmnanen re ſhntei⸗ henececleenoen Xlennfntnen mninini ger Nenn,Mitd; ilen eile nenun te Eeututen,n terno vuhu tuo afflictam Hyberniam, eam, dicta, vi exacta, exilio aut cædibus negan- oπ£n 4TIO UM. culcantem avitas leges, & proſternentem au-⸗ ctoritatem ampliffimi Senarus, nullam habi- turi eramus: Niſi negare Principi fubditos, ſubditis Principem, utrique Conſilium & Senatum, ſine quo hoc Imperium non poteſt adminiſtrari, violatæ ſcelus Majeſtatis ſit „ quod illud tandem ſit, ignoramus. 2z. Et hæc quidem adverſum omnes ab eò cogitata ſunt. Reſpice autem fingulatim Pa- fublata omni libertate, velut in formam Pro- vinciæ redactam, & ut ferro victam, ferro non legibus regundam exiſtimavit. Formam omnem publicorum judiciorum intercepit. Siluere in iis leges : nihil aliud ad ea admiſf- ſum, præter ejus arbitrium legibus adverſum. Teſtes funt tot vita ac fortunis exuti; ut ex- torres, quorum unum crimen innocentia. Idemque, quod ſub peſſimis etiam Tyran- norum inauditum, judex fuit & accuſator. Quid tributa & vectigalia dicam, ſanguines & fudores miſerum, propria auctoritate in- tium fancita, denique in iniquæ ejus domi- nationis præſidium converſa. Si Majeſtatis graviſſimum crimen ſit, uſurpare ſub Princi- pe, quæ ſunt Majeſtatis, ea agere, quæ ne qui- dem permiſſa ſunt legitimi Principis Maje- Ktati; denique atrociſſimis ſceleribus præte- ere M Z . IDE.- Xere nomen & autoritatem innocentiſſimæ Majeſtatis: quis graviſſimum hic, &, quan- tum eſſe poteſt læſæ Majeſtatis crimen com- miſſum poſfit dubitare? 3. Quid quod Angliæ ac Scotiæ tam ami- ca hactenus ac pacata, quam tua Regna civili bello, quod omni externo deteſtabilius eſt, ſuo ipfſe ſcelere illigavit. Rebelles non erant Scoti, hic fecit: ſi Rebelles dicendi fint, qui tuæ Majeſtatis, adverſus hujus & ſimilium clandeſtinas inſidias, quæ ſuæ libertati ad- verſus hunc alioſque ſacrilegos, defenden- dæ cauſa corrupuéêre. Qui neceſſitate bella civilia gerit, non malus ſed miſer eſt; Qui eorum auctor exiſtit, optimorum judicio damnandus venit. Si perduellionis olhim fue- rint rei apud Romanos, qui civem hoſti tra- diderant, an dubitamus, num læſæ reus ſit Majeſtatis, qui civem ferro civi tanquam ho- ſtem objecit? Qui duo potentiſſima Regna in- ter ſe colliſit, qui ipſa patriæ ſuæ viſcera exe- dit? Vis, Rex potentiſſime, civilium-bellorum finem?unum hunc tolle, Hæc eſt illa victoria, quam & ab eo confſcripti Anglorum, & ad- verfus eum eductus exercitus Scotorum de- bet reportare. Hæc Dei: cujus cauſam agis; hæc populi, cujus tibi credita eſt falus; hæc Majeſtatis tuæ, quæ nmulla eſt, niſi puntantur læſæ auctores, hæc noſtra etiam, qui ſub eo perire potuimus, vox eſt, CON- 0 Urlin gin Annrerunu plenmnc: ink alauschtiatn oin ſghlccaftit ,ſumman inm, imarine lgine linm. Deniqre 5Non mivustvorun =S =—- DE4 nigciittti lu rure ebier gei en ialtirnt arlli 08 Eua tbiomniaali, Pwpermtot, nln pechlts chdesnon ns, aeetbiflmma Ubne Delimmonal ul, tnuneheti ulte memninile Eun et hoscies u Ubisomillunn unt. Wve hun uNduumfummung aSutnto, it Pun dldenin Clr AA nimorentäin rit En. aönnenr. Kteunze inlencee R 4 * 0Ckkltürck Nexlapenn ſckrienet, 0n Rmonn cn rlionzoinke. eehen holinr⸗ Uu zleſeuſt Vckiurcunt. Waſnencsnen⸗ EüeNmNN iAngonm, A AänSeN 4 iscrlin ORATIONVUVM. 99 CONGLUSIO. Id poſcimus, qui Majeſtatem tuam quovis cultu veneramur: qui læſam arguimus, ut conſervemus: qui nimiam tibi adſcriptam à peſſimis auctoritatem ut crimen adducimus, quo in fupplicio adverſus peſſimum decernen- do, ſummam illam, & in aliis Imperii nego- tiis maximè legitimam ac ſanctiſſimam ag- noſcimus. Denique bonus Princeps qualis tu es, non minus ſuorum bPater eſt, quàm vindex peſſimorum. IDEA XXIII. Qua quis civitatis ſuæ hoſtibus primo ex ne- ceſſitate debitæ dein reſtitutæ apud Princi- pem inſtituit accuſationem EXORDIUM. Eta tibiomnia aliunde accipienti, Ma-⸗ gne Imperator, anupeta civitatis noſtræ & inéxpectata clades non potuit non, cut & nobis, acerbifſima accidiſſe. Interim beni- gnitate Dei immortalis, & tua factum eſt manu „ ut nunc pariter nobis liceat, & ejus apud te meminiſſe, & priſtinam felicitatem, quam per hos dics tuis aufſpiciis reſtitutam nobis gaviſi ſumus, agnoſcere, atque repræ- ſentare. Neque hujus tamen gaudii noſtri, quanquam ſummum fit, abſolvi ſaris poreſt magnitudo, niſi quo ad illatam ante & acce- ptam cladem in Clementiſſimo judicio tuo , Et. — 100 M. Z„. ID. g ut integri . 4 Si neinnocente⸗, ut deni Eduidem riſtimatine fuimus nich ſemper maa tenus obſequii tionis noſtræ “ olvamitr. Pan eus extitiſſe nOs Laduti iu etett in j; intemerati ilin lie ejus depulſæ nds noſtræ au nreliigi⸗ hon tar 7 iuimin orem nos grat es, quèm te 6 Aitlin cbis agnoſcimus (mii ſto eini- c, e & ta In mer . . uiſſe ſubſidium „ quamp auxiliatricis H non Kotui prioris inforti tuæ dextræ amur. uimus, ita pr lccte mala, “W ecto non mMmere- us tone 0 Ihrul PROP bistuin olelit, Zio lerant hoſte OSITIO velti gſiclagd . 3 11. „α 94 . onibus tuis s magni terroris be alusuntlere armis primi mperator, à erroris bellu mubliuntothen omnitem circ a quibus fe m i tormen ircumſeſſi, pr rrO &E niengun „ primum utiumckicrebi non perdi rfidiæ dedi ,ſed i . im inſelicitati us docume elicitatis publicæ : ntum publicæ inviti a d . nviti Uicauttibl dplel mnünltllis, 2 1. J1 . FIRM 3. Uis . ATI E quis no O. Xiſtimet: & pr § ipſos dedi . Us Locele . brof . ifſe 2 s, Cuch adhuc elte Qqua cIreum . ectò neceſſi nos hoſtibi ſarmiftt 5 cum acci venti hoſtib 3 itatem igno us ann liken uin acciper 1 tibus dediti ſi S1 rat, à luncll, guil. Dis eri peret, leges nobi editi ſu ‚A uncl, gulunn . eripui eges nobis dedi mus . cui de P t gratiſſimam dedit, & tuar * quæ Lentebamis, an⸗ quod nig: imperium alias oblerarioncny. glces, tibi maju . ionem . 2. ibi debere nos ſein §cxtItit obſequio » „ Deere oin ſtræ pluri tequidem Im per intelligebam » un, coadltionibi rum tem ima Srnament: Daciz in cihitati us. rhlgtini, Ahu 1 . porum bo ²Pacis, in 1 no- e guumcd rer⸗ ntetim nulla fi na agnoſea quibus tuo ſuuncenkaln Belli aut la tu di cebamus Era - Erlgmmd iſtenda ad molem i nr Uun . em . UIemus gonextie Parata, In quo At ptopulfandam comt- niug a tuoruin ctiam remnpr com. Briitit tz g lam te . Allſhs benil mporum eecl Anhelln 2 Sarolant, r non uli ,% M wlhe Keng iel bitvren An n grnir, inn un ini zul 1 ſee. O AY7TO NUM. 101 non tamon à te procreatam, agnoſcimus infe- licitatem. Inermes medius fidius & ab omni ope deſtituti devicti ſumus. Circumfſtabat nos caſtrenſium innumerabilis corona. Ci⸗ ves interim nobis erant quanta animi con- ſtantia pro te imbuti; tam nec clypeo, necç armis tecti, nec aſſueti militari di ſciplina. Nullus proinde Conſtantiæ noſtræ uſus eſſe nobis tum poterat, niſi ut eà pro contumacia acceptâà, graviora nobis hoſtes inferrent, quam deditis intulére. Circumſtabat mœnia ingens terribilium tormentorum moles, & jam eo= rum fragores audicbantur, & vallorum edita ac turtium eiciele nthr⸗ denique cauſa om- hnia erant tibi & præ ſidiis tuis, prona omnia ac aperta irrupturis, adeo ut jarmn hoſtium fueri- mus, cum adhuc eſlemustui, & non tam me- tu malorum illis permiſimus civitatem, quod eorum eſt, qui ſunt imbelles, quàâm quia jam ea ſentiobamus, quæ corum nt qui ſunt infelices. 3. Dedere proinde æquis, quantas paciſci licuit, conditionibus neceſſe fuit, ut nos ſer- varemus tibi, & huic jam felicitati noſtræ ac tuæ, quam dextrà tua præſtitam nobis gratu- lamur. Si ferro mactandos nos, ut pecudes, præ- buiſſemus, non extitiſſent hercle quos paulo poſt tu juvares, quos nunc juvaſti „ quique tui hujus beneficii magnitudinem, ut liben- es volunt, ita ſuſticienter non poſſunt cele- . brare, X 102 M. Z. R. DE. g re. Si excidio permiſiſſemus ampliſſimam ci. vitatem, eripuiſſemus eam non hoſtibus tan- tum, ſed etiam tibi: neque eſſet nunc, quæ te in Triumphali conſidentem curru, votis ſuorum & gratulationibus tectum, lætiſſima nunc ex- ciperet, & in poſterum ſemper tua manſura. 4. Et ſane fi quid his nobis imputaandum ſit, non aliud illud eſſe poteſt, quàm quod fide quavis & quocunque obſequio tuum in nos imperium agnoverimus, ideo circumſeſſi, ideo devicti & dediti ſumus, non alia de cauſa judi- cati hoſtes, quam quod eramus tui: Itaque ne quidem veniam apud te poſtulamus. CONCLUSIO. Qui jam redditi tibi, dominum nos ante mutaſſe & fortunam, non animum inte ſem- per conſtantiflimum ſerio teſtamur: cum de- diti ferro non poſſemus, votis & ſuſpiriis, in intimo pectorum noſtrorum receſſu excita- tis, pro te, nobiſque, & pro conſequenda hac felicitate ſtrenuè depugnavimus. Quæ jam cum é cœlo ſint exaudita, quorumque eventu cum tui nunc ſint illuſtriſſimi Triumphi, ad nova nos concipienda accingimus, quibus tuam, & auguſtæ Domus tuæ æternitatem, re- rumquetuarum, quanta mereris, quorumque uſum impertiris nobis, magna incrementa ei- dem a ceœlo non mandamus tantum ſcd ex- torquemus. FINIS. tIn. Mlcet⸗ deuliſl. ilmer I In od ne Umintelen. ccenlihue 1 une leeotl , gld Gniutehy ⸗ runave X* — — 19 20 21 17- 18 8 16 Q Balance 17 VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset 14 15 Focus 13 N ORATOR EXTEMPORANEUEE § IT V E A RTI ORATORIAXÆ Breviarium Bipartitum, Cujus Prior Pars Pracepta continet Genera Z Poſterior praxin oſtendit in triplici dicen E præſertim Demonſtrativo: Necnon omnigenam ſupelleltilem OraE Sententias, Hiſtorias, Apophtegmata, E phica ſuppeditat. AUCTORE R. P. MICHAEILE RA E Soc. Esu, S. Theologiæ Poctore & Profe OD Nunc Quinto emepdatiss ,&- tertid barte auct eum, & ab idlore cokrectum, ac a ra E Georgit Beckheri vindicasam — 0 Per ADAMUM MOTK O gratum ejuſdem R. Patris diſcipuluEE ACCEDUNT M. Z. B O X H O EE ORATITIONUME E S E ſelediort Nitrii — en — mTNNENNN tereeneenun 2 3 4 5 6 7 8B8 * 12 11 10 K ¹¹ J 1 12 rfff J 10 — 00 9 7 H 8 ffnnſf F 6 E 5 — D 4 C 3 B 2 4 Copyright 4/1999 VX/Master Gmbhi wwW.VXymaster. com 1 — Cum Privilegio aic. Ceſ. Maietati R