Dh125
author: Radau, MichaelandBoxhorn, Marcus Zuerius

G
ARM₰
A

/ 1

Me
mnd

ſ

.*
4

74 e
C
. 11

,,

Sl
. .

0
auee, = ⸗.
ee S T⸗rrt,
Mcg g Ognibee e,

enunt, O

ORATOR
EXTEMPORANEUS
§ 1 VE

*A R.T IS

OOOkKkKATORIE
Breviarium Bipartitum,
Cujus Prior Pars Pracepta continet Generalia⸗
Poſterior praxin oſtendit in triplici dicendi genere,
præſertim Demonſtrativo:
Necnon omnigenam ſupelleltilem Oratoriam,
Sententias, Hiſtorias, Apophtegmata, Hierogly-
phica ſuppeditat.
AUG EO RE
R. P. MICHAELE RADAU,
Soc. ESu, S. Theologiæ Doctore & Profeſſore.
Nunc Quinto mendatius, & tertid parte auctius, edi-
eum, & ab Azuibctore cdkrectum, ac à rapinn
Georgih Beckheri vindicatum
Per ADAMUM MOTKOWSKI
gratum ejuſdem R. Patris diſcipulum.
ACCEDUNT

M. Z. B O X H ORNI
ORATIIONUM

F SS,

E ſelectiori Materià moderni ſtatus politici deſum-
Ptæ, & Perioche auctæ ac emendatæ.

Colenia, Sumpt. SEBASTIANI KETTELER Bibl-
Sub ſigno Galli ante S. Paulum.
Anno M. DCCXXI.
Cum Privilegio Sac. Ceſ. Maleſtatis

ſaanüled
Nccbe
1

orc 4.
ℳℳKäll

le dl⸗

e ei

Non cuivis Lectoti Auditorique

placebo;
Lector & Auditor nec mihi quiſ-
que placet.
Quis legis iſta, tuam reprehendo, ſi
mea laudas,
Omnia ſtultitiam: ſi nihil „invi⸗
diam.

4 4 62 s: à 4. 4
PEA.

PRIVILEGIHM.

Go infrà ſcriptus Societatis JESU in
Provincia Rheni Inferioris Præpoſi- .
tus Provincialis, poteſtate ad id mihi factãa, 11
ab Adm. R. Patre noſtro P. Carolo de 10
Noijelle Societatis noſtræ Præpoſito Gene- .
rali, Concedo D. SEBASTIANO KETTELER 00
Bibhiopolx Colonienſi facultatem recu-
dendi ORATOREM ExTEMPORANEUM, 3
A P. MICHAELE RADAU Societatis
noſtræ Sacerdote compoſitum. In quo-
rum fidem has manu mea ſubſcriptas & „
conſueto officii mei ſigillo munitas dedi. m
Coloniæ 4. Decembris 1683.

r. §.)

Conradus Holtgrewe.
„ 4 „

e,r

Ad.

cerns ſegn
Kinis Nept.
. Caahee
Menbhiobet.
Uo Nu
Cltnen kr

ITEMORRANN,

040 Locknis

d
ſibleiſtut
Gunins

ADMODUM REVERENDO
NO BIEI & DO6TISSIMO
DO MIXW O.

D. GUILIELMO

WEILE R

§s. Theologiæ Licentiato, Ar-

chidiaconalis & Collegiatæ Eccle-
ſiæ Sancti Cuniberti Canonico,
Patrono Obſervantiſſimo.

4 Eno conſulens oraculum, quo pa-

ATo vitam inſtitueret, reſpon-
ſum accepit, ut concolor ſieret

mortuis; unde ad ſtudium ſapientiæ

† 3 Jſe

DEDICATIO.
ſe vocari intellexit. (a) Tuam non ali-
ter DoCTISSTME GUILIELME Vi-
deris mihi vitam inſtituere, quam
quod propitiatio primum diurnis quo-
tidie precibus divini Numinis oraculo
24 ſapientiæ dein ſtudium librorumq
Lectionem voceris, àgquibus & tecum
loqui, & tibi vivere diſcas, veliſque
quaſi ſapientior fieri omnibus, quod
ex omnihbus diſcere contendas. (b)
Certè ſi, ſecundum Lucam de Pennac.
Liber ſit lumen cordis, virtutum re-
pertorium; vitiorum refuſorium, non
miror equidem tam illuſtres animi tui
conceptus, livinos ſpiritus, mortaleſé
doctrinas, quibus Apoſtolico nuper ex
ambone Zelo creditarum tibi ovium
animos ad virtutes illuminaſti, ad vi-
tia confudiſti⸗ non miror inqua, quia
ex literaru ſcientia, ex ſoquenti libro-
rum hauſiſti lectione, quæzit,ut Caſſio-
dorus loquitur, (C] & mores purgat, &
verbo-
(a) Plutarch. (b) Hugo lib. 3. didaſc.
() in rubr. C, de navicular. lib. 11.

N!1
Ul Cmunm

MN
wmhln
.
nti
uhlrſ⸗
144
Pa
o tua
rſun

yreentie

„

* acrecne;

ltinſen

lantsvet
rfuer⸗
hehee
mnizn

1io DEDICATIO.

In „—. — . . . *
lunnt⸗ verborũ adminiſtrat gritiam. Quod
. ui, jlibri corona prudentem, diadema

“M RM ſapientum & honorifcentia doctorum
g Iint (d) quis non videat doctrinæ tug
nnid præmium & citius Te meritum & ho-
n um, norem Laurea ſerius delatum non di-
M xerit? qui primam literis aluiſti ado-
un elie leſcentiam tuam juventutem illis ita
nnbl eornaſti,ut jam tuCatonis in dicendo

gravitatem. L. Crmaturitatéimpetu

lten.
nes“ Gracchi, fervorem Cæſaris, Ciceronis
Vlutunn. matuaſſe copiã vidererissuos exhiſce
PMrumm poſtmodum ſtudioru floribus ſapientiæ

umnm ac honorifcentiæ fructus hac in virili

nnmnli zua collegeris atate, nemo eſt qui non
lunnlere videat, quis vero digne depradicet? E 2
Nbm hic Oratorem extemporaneum, quz
iutſt,un. nomini tuo inſcriptum do in publicum,
ini , ut ſet perpetui in te mei affectus & ob-
peni Iſervantiæ argumentum, & publicus
tam ſcientiæ virtutumgq; tuaru, Juam
ohed in me beneficierum perorator. Pravus
r Jzyidem eſt, nec minus tamẽ regiũ eſſe
α ac humanu, vult Pluta rehus (E)prava
ll [d]] Epiſt. 1. Le] in Apopht- E-

—

DEDICATIO.
libenter ac prompte accipere quam
magna tribuere: pravus licet ſit, mag-
num tamen effciet te, quia Orator eſt,
cujus partes & officium eſt pro merito
amplificare: quod ut effciat, aucto-
ritate Tua, Jſumptibuſqque meis per or-
bem divulgaturus

fave

Adm. Rdæ Dominationis veſtræ

Servus officioſis.

SEBASTIANUS KETTELER
Bibliopola.

LE-

IN.

4

.ſeere ormne
H” OIIIIOU.

Agrerne.
d Klan
4

1Io.

ren L- E — T O R I

1

umnt,

enen Obile Horatii commentum
Hu u⸗ eſt, Corniculam olim Avi-
enetr umComitia intraviſſe alienis

plumis formoſam, & tumente paſ-
ſu, voce ſubſellio contendiſſe ſu-
periorem fieri univerſis: donec ſin-
gulis ſua certatim repetentibus in-
ops decoris & formæ, ludibrium
ac riſus facta eſt omnium. Nec ſa-
tis fuit ſibilis explodi, ſtulte arro-
gantem; evulgato præterea ple-
biſcito, è ſociali confeſtu publicè
cc. excluſa eſt. Nulli non ſatis fida fu-
tura putabatur, quæ ſibi ſe non re-·
liquiſſet; & impudentiæ faſtigium
attigiſſe dum furto gloriam quære-
ret, quo judicum cenfſuris alii fur-
ETIRCcam inveniunt. De quo, Benevole
Lecltor, mutato nomine, præſens
fabula occinitur? Nimirum de Ge-
1 orgio

AD LECTOREM.
orgio Beckhero Prutheno Elbin-
genſi. Is cornicari auſus eſt & ra-
ptà aliunde eloquentiaâ ſe Extem-
poraneum Oratorem coràm orbe
venditare. Brevibus grandem ho-
minis audaciam aperio Breviarium
bipattitum Artis Oratoriæ ſcripſi-
mus in ſchola Rhetoriçes ſub Pro-
feſſore dignifſimo R. P. MzcHAELE
RADAI, Brunsbergæ in Pruſſia,

in Collegio Hoſiano Societatis JE-

su, Anno à pariente Virgine 1641,
& quia placuit multis ‚à multis . pri-
vata doctrinæ & eruditionis ambi-
tione exſeriptum fuit. Inter hos
erat Georgius Beckherus Elbingen-
ſis, tunc Pocſecos Auditor, ſub K. P.
Bernardo Roth, Soc. JEsu, Is hoc
Rhetoricæ noſtræ monile non ac-
cepit ſolum, ſed etiam ſui juris fecit:
& quod deeumanum eſt, tanquam
ſui capitis fœtum, ſibi ſuoque No-
mini ſuppoſuit. Indolui ftequentius
&: ſic vos non vobis mellißcatis Apes,

ſcd

!1

ores
loctou
Pehi Vele

Aren
Nn 4
Plnes g
ihus⸗
umunnt,

AENn

Unberla
AlNepun
noror

¹ t
ekeuum
Dktauelvie

Aine

ein
en s C
W ni

Cg
nheno Ul.
seltan.
tüle bun.
norin de
KNnlenio⸗
ioreririmn
orir ſnl.
lices iolo⸗
Mcun
r n ,
trlis ſe⸗
lgine n,
olroptr⸗
ns unb
1 luet o
PLbinge-⸗
bR⸗
ſ B
Nienon.:
jmnfn
,bngun
oqeNe
ſaſen,
c,tiA
Ge . .

AD LECTOREM.
ſed labores veſtri ignavis fucis in
gloriam cedunt, centies ingeminavi.
Expectavi verò ut Auctor ipfe quod
ſuum eſt repeteret ab invaſore; ſi⸗
quidem ad id ſtimulos ſuggereba-
mus omnes quotquot adhuc meri-

to jure, ipſius Auditores ac diſcipuli

nuncupamur, quorum nunc ple-
rfique Magnates Magnifici, plerique
Prælati Perilluſtres pleriq; in Princi-
pum & Regu m aulis fortunam ſuam
ſccuti degunt. Sed quia R. Pater gra-
viorum mole negotiorum detentus,
Philoſophiã nimirum & Scholaſti-
ca Theologia legendis; ego impa-
tiens moræ, dum ſubinde iterum
atque iterum ſub raptoris nomine
opus recudi video, ea qua potui dili-
gentia illud vindiçare accuravi &
legitimo poſſeſſori atque parenti li-
brum reſtituere. Optarunt id me-
cum plurimi Magnatum Poloniæ,
qui mendis ac erroribus ſcatere li-
brum multis in locis obſervabant,
&

AD LECTOREM.
& dignum ſuis ſuffragiis cenſebant⸗-
ut nativæ redderetur puritati ac in-
tegritati. Nam forte idcircò Bec-
kherus corrupit ut ſuum faceret
quod alienum erat memor Poëtæ
canentis:
Auem recitas meus eſt, & Fidentine
Libellus 5
Sed malò dum recitas, incipit eſſe
tuus. S
Contuli cum autographo & corre-
xi; an omnia ſatis ad mentem &
guſtum Auctotis neſcio. Ignoſcet
ille ſi non ea qua par eſt plenitudine,
ipſius doctrinam ad æſtimationem
orbis in lucem profero. De ſui no-
minis fama ſatis ſecurus eſt quam tot
experimentis alias probavit. Tu
Lector boni conſule laboris mei le-
videnſe munus & ſuperbi raptoris
gloriam tandem merito fieri igno-
miniam vel tuo calculo confirma
Vale.

2

PRA-

Cey
Npibcenlun
Upontr n.
1
e Card .

. 5
Uun hene

Geror oit

okoor.
Hwenten &
0 lyoet,
Pentulne
Himtopen
Deloino⸗
Atqumde
bunt. In
ots mei
bitens
Heiigo.
9CoUAIN

Rb-

N :(0): ✕
PRXLOCUTIO
Explicat propoſitum
AUCTORIS.

A Rtem Rhetorices nunquam ſa-
iis ſyncerek Juventuti propo-
ſuiſſe, mihi viſi ſunt illi, qui-
bus omne ſtudium fuit præceptioni-
bus chartas ſuperfundere, & quid ac
quonaodo aliquid faciendum ſit, dun-
taxat dicere: re autem & exemplo
illud non demonſtrare. Utique Ars
quælibet ſicut praxi & exercitio viget
valetque? à ita naſcitur: & effcax fit
per exempla. Neque aliter fabricare
diſcitur niſi cum ſabricantibus fabri-
ctando; imo nec loqui ſciremus niſi
cum colloquentibusfuiſſemus collocuti.
Vtparvuli greſſam formaremus, à ge-
rulis parentibuſque non docebamur
olum pedes alternare, ſed manu-

ducti

PRZLOCUTIO.
ducti præeuntes ſequebamur, atqué
rum euntibus ibamus. In fabulis eſt:
Mandaſſe Cancrorum Patrem ſiliis, ut
cæterorum ritu animalium graderen-
tur, nec ordine prapoſtero amplius
committerent, ut pracederet cauda,
ſequeretur caput. Erant ad geren-
dum morem parati filii ſed exemplo
volebant à parente inſtrui. Ito præ
ajiebant) Pater & quod ſieri à nobis
poſtulas qui fieri poſſit & faciendum ſit
monſtra. Sed præcipere potuit pater,
non præire; ideo huc uſque cancrorum
greſſus in poſteris manet præpoſterus.
Tanti eſt præcepto addere exemplum,
& linguæ manum. Ad hunc ſcopum

collimant mei conatus currentis auni,

quo nobilis juventus ex Majorum
meorum imperio mihi erudienda tra-
ditur in Oratoria facultate Pracepta
dare volo ſed ſimul praxes & exempla:
ut non ſolum audias quid faciendum
Sit, ſed qui ſieri debeat etiam va-
Ad-

NAkl
Nl
1
milnan
rniu
in ſl
lichere,
umuhte
aulſucm
ſonl,
Uin elr 4
lſſenn

ber⸗
area
heep
lu

To
mn, ſe
Uiſchulih.
anenſtin
Gun Pulen,

9

len ntin
eleret ll
r A ,.
.
ſel aen
Hu.
Ani
fuinnf,
rii ziin
ugN
prugen.
etengen,
Munſinn
extiANN,
MGN.
luntir
h
Geumgl
ſeinl6H
6 lu
4

PREZLOCUTIO.

Adjiciam Hiſtorias Symbola, Apoph-

tegmata nec non Sententiarum ſu-

pellectilem, ut inopiæ Tyronum rerum

penuria laboerantium, ut cunq;; ſuccur-
ram. Nam ridiculi juvenes ſape ca put
fatigando cogitant, quia nihilhabent
repoſitums quod cogitare poſſint. Eſt
enim cogitare, multa frequenter in
unum cogere. Certe niſi vel ſlorem odo-
ratu contactuque, vel cœli ſpeculatio-
ne mundique conceptibusimprægnetur
caput, nec Juno Matrem, nec upiter
de cerebro ſuo pariet Minervam. Inter
egruditiones veluti flores, ac Inter alie-
hos conceptus, veluti amœnas viri-
darij plantulas, ut deambulet cupis
Auditor meus atque adeo vel audeat
ſimile vel ſuperet: Nam ut rectk Poëtat
8
Tunc bene fortis equus reſerats
carcere currit,
Cum quos prætereat, quoſque
ſequatur habet.
Ag-

PRX LOC UT IO.
Aggredior fortiter propoſitum negoti-
um Deus Ter Opt. Ter Maximus bene
vertat & feliciter & conſtanter,
Opus erit partim meà induſtria elabo-
ratum, partim ex aliorum ſudoribus
colleltaum, ad ſcopum tamen à me

præfixum accommodatum, atque id-

circo de integro meum. Stat pro me
magni Lipſii decretum. Lapides ait
in Politicis] & ligna ab aliis accipio,
ædißicii tamen exſtructio mea eſt. Ar-
chitectus ego ſum & materiam varie
undique conduxi. Nec Aranearum
textus ideo melior quia ex ſe ſila gig-
nunt "nec noſter vilior quia exalienis
libamus ut Apes.

umama
1108

Ullwenton

eTI B . 1 .
nſime mml .

6 kaln OP ERIS. .
“
, pu REVIARIU M noſttum in
AN ſunte duas partes diſtribuemus : In

Primæ parte docebiraus genctfali-
mn ggei ter iwenire, Diponere, Eloqui In Secan-
V da Parte ad tria dicendi genera Lemon-
Nit inv Rrari un n, Deliterativ m.: Zudiciale,
n. Lutuer caſque Orationes quæ adhæc generz
„ Pertincnt defccndemus. Et verendum li-
g0 Algt cet ne in Secunda hac parte moram no-
ynuicf. . bis ubertas materiæ PBAYTUMQE ſori-
bendarum voluntas in jiciat brevitatita-
men ſtudebimus quoad fieri poterit.

1 tinen /

R

ef,

en
. e ℳ . .
De Invenrione, Diſpoſitione

& Elocutione.

RIA Eloquentiæz Candidato diff- Hloquen:
cilia obveniunt, primo ut habe- tiæ &t u⸗
at quod dicat, & hoc docet INVEN- dioſo
TIO : ſecundèò ut ſciat quo ordine tria po-
dicat : & hec docet DISPO- rüm
SIIIO , tertiè ut ornate ac venuite dühcdliz.
Licat & hoc docet ELOCOTIO.

Inventio.

Invenire

«uid

Quæ

materia

eligenda.

2 Artis Oratoria.
Diſtincte ergo de his tribus Ptæcipie-
nus, diſtinctis Capitibus : Nam de
MEMORIA & PRONUNCIA-
TIONE urtpote lis, quæ à natura me-
lius; & uſu habemus aut nikil aut ak-
quid breviter.

CAPDUVT I.
DE INVE NTIONE.

T clarins procedamus de In-
ventione, quæſtiones aliquot
movebimus.
Q ½ TIO I.
Quid ſeripturas Orationem invenire
de lent:
RESP. I. Ante omnia ſcopum Ora-
tionis invenire debet ad quem in omni-
bus collimet, hoc eſt, debet certam
propoſitionem ſibi præfigere & cxcogi-
tare, ad quam omnia dirigat, alias Cæ cis
oculis natanti ſimilis erit, qui brachio-
rum plauſu multum fatigatur & parum
profieit, co quod litrus quo debeat
tendere non videat.
Et materiis vero occurrenribus ea
ſemper eligenda eſt, quæ apta eſt tem-
pori, utilis ſelecta, quæ non ſte erilis, non

difficilis, ab Auditorum captu non

alicha.
In

emnt,
lut l “ 7

dang,

Ss

6e

i l

eclanns E lt.
lut nes d ant

WoNI.

wn

tunnen inelm

n 1 ſoun Otr.
g geminomn-

4 Cebet Emn

n ocre Keitk⸗

n uln ũ .

qro tet
ocemnerhtliͤt

on eni, II
n An M

I

en ac

n

Pars I. CAp. I. Qef. 1. I. 2
In genere Eæ ornat:vo invenienda
materla gravis, magaifica, plauſabilis:

Quare camn Pirgitius Culicem Catallus

Paſſerem, Püttactin Statius, Majora-
gin; Lurum, Ovum, TPurennus Ebrietz-

Pulicem, ſcabicm & quartanam febrim.
alter laudavit, &Xercitii gratia & ingenu
factum arbitrare: Ceterum ſi quis talia
ſerio ageret apud prudentes riſum &
puet litatis notam incurreret.
In Deliberativo & Judiciali talis
riti accipienda eſt , qualem neceſ-
tas requirit & Auditorüm capacitas
exigit.
everrt⸗ porrò provenit, pulchra qui-
dem ab ingenioſa natura, ca tamen qu
Erudlitic one non caret .: Nam Ereditio
Parenz eſt. & nuitrix inventionis, quapro-
Pter ſa facile & Palehei invenire vis, (cito
Hiſtorias, genstium conſuctudis, fabu-

las, Apologos, Scnteixias, Hieroglyphi-

ca, Apoptiiegmata Nasmn ex his non
Jifhculter al- 9id q1 in Tena iaʒ
crit er uere poteris.
Obſerva veròe Oratores & Hiſtori-
cos maxirne hſce temporibus laborare
nt acutam inveniat Propoßitisnem, Aca-

ram vero bropoſitionem vocant lam ,
Auæ ſub Allegoria infecvur, „quippe

A 2 enäu⸗

In De-
monſtra-
tivo ge-
eke.

tem alius, alius autem Pediculum &

berative
& Judi-
Ciali.
Inventie
unde pro-
veniat.

Oratorez
mMmodernt
acita
gaudent
inventioné.

eq. ſept.
mamn Kl.

Argu-
merta in-
venienda
poit pro-
poſnio-
nem in-
vermtam.

vid, quæ.

⸗ Arrtis Ortorig.
ſenſus ſimplex eſt & anriqua veritas,
ſed nova veſte icingäut, hocelt; ſud
Alegmia ſunplicitas tegitur, quam e

verbis, contextam veftem ſi detiaxeris

nudam, apertam & ſünplicenn cogno-
ſces. Exempli cauſa: Minzs Propoßti-
onis Allegerice, Caſtra vobis metabor

Anditores; Senſus finplex eſt, Bellum

obis ſuadebo., Et illius, Tegam lace-
ratam hodie confnatz Audit; Verktas
nudaeit Pacem volis peſt bellum ſea-
gebo. Täles Propoſitiones argui non
poiſumt; ſed cavendum ne affectatæ
Ant leves, & cuttiles vel mugatorio
nixæ fundamento: Gravitas ſiquidem
Oratorem decet: Illitamen, qui pri-
mum diſcere incipiunt, aflueſcant ſimm-
Plices & apeltas inveniie propoſitio-
es, argumertaque facilla & clara
conquirant? ſic enim brevi proficient:
& ad propoſitum loqui diſcent. Hoc
ubi didicerint Facile pro ſuo quiſqnue in-
enio aflurget, S
RESP. II. Ubi propoſitionem in-
venerit, debet argumnenta inwenire qui-
bus propoſitionem ſtabilire poſſit, ut
apud Audkt. ſibi fidem faciat. Efſt au-
tem argumentim probabile. Inventum
ad faciendam fidem, hoc eſt; Eſt
CQufls, qua Orator ſuam propoſitio-
nem

nen
U Ne
1

779
Cn
late

naimdſ

WVer
WeENS
.
. e

Dr
I

Em

Dig pot
ugt ſe

n hgee,g
Guume

kllencenn.
Biu liizit.

Wmollen
e

1.
1n he neihe

.
5
.

õ
4
Un Ne Me
MI moT
nti ſllen

ſ
Ul

e t.
Orott.
gela & A
di tofein:

4

ſtcben 1
1 imente l⸗
He olt,
Aein. n.
ble, Menl
hoc l;
nperis
In

Pars I. Cap. I Quaſt. .

Rerm veratn eike ſuadet.
Dixiprobabile Laventimn, quia du-
plicia ſunt Argunmventa, alia cexrta, evi-
dentia, neceflaria „ quæ prorſus con-

vincunt: Urt Petrus non es beſtia; quin

eſt rationalis. Alia funt probabilla ſeu
perſuaſibilia , ſuntque argumenta po-
pularia, habentia ſpeciem veri, hoc eſt,
quæ videntur efle vera propter homi-=
muI pinionem »„ vel propter ſimili-

quibus
hæc ipſa
ſuffulci⸗
tur Argu-
menta du-
plicia.

zudinem quam habent cum veritate ,

vel propter eventum. Et talia præci-
pue Orator conquirere debet, non
quod neceſſariis demonſtrarionibus
uti non poſſit, fed quia plerumque
populares propoſitiones facit quæ
carent demonſtrationibus : vel quia
cum populo agit, qui facilius move-
tur iis, quæ ingenio & coaſuetudim
ſuæ magis accommodata ſunt, quam
demoaltrationibis, quæ difficulter à
Anditoribus intelliguntur.
Portò Argenenta in loci qiuærenda
ſunx, Loci enim ſunt domicilia & pala-
tia eerum, & hi quidem duplices Ia-

trinſeri & Erxrtrinſeci. Intrinlecz vo-

cartur, quod in re propoſita lateant :

Errrinſeci verò ſeu aſſumti dicuntur:

quod extra rem ſint, & ab extra aſſu⸗

antur. Sunt hi præjudicia vel judicia

A 3 teſtes,

Orator
argume-
ta popula-
ria Mhi-
beat.

Argu-
menta in
Locis
quærendæz

Argumen-
22 I de-
Enkione.

Modi ali-
quot inve-
piendi ar-
gumenta
ndefini-
ione.

Primus

Papilionis

deſript.

6 Artis Oratorig. .
teſtes, leges, tormenta, tabulæ, authe-
titas, exeinpla, h leroglyphica; apoph-
thegmata, iabulz, mores gentünmm:
antiquitatés, & . De Intrinſeeis utpe-
te rerum fomibus ſic breviter agen-

dum.

QUXSTLIOII.
omodo argumenpa in Deßmnitione
Eint in venienda:

RESD. Definitio eſt oratio expli-
Cans quid res ſit, apixl Dealelticos con-
ſtat communiter genere & digerentia
eu uno nomine generuii, quod rei deſi-
nienda Ormiltis aliis eſ commusze , Sc
altero nomine quod huic ſolum rei con-
venit, quæ definituxæ, v. g. homo eſt ani-
mal razionis pParticepe. Oratercs ra-
Fiflimé urantur tali definitione, quiæ
Parvam porrigit copiam, ſed alios ha-
bent modos res eaplicandi, quortam ah-
quos enumero.
Primn, eſt, per partes rern deferibe-
re, quoch fuie fir & ornate, ſed deſerip-
tio potius quam definitio dicenda eſt.
Exemplum dat Cahfunzs Papllionemz

—

ſic defcribens. In Eloquentia farra &

rofana: Papilio animalcufum eſt, ut
n urbibus rarum, füc im agris frequens
coxrpaes

Gw171 We

1 vMS&.αM
4

A,: e
t
tANMWW

r 4
NI M *

l .

M.

rer„. .
oles Lenrun

. NVa, Utno.
Uefiet KNel.
er⸗

I

1. n.e,
Dele,
1 .Ne

Ddeln on.
6 Mernc

Nlag rer leſ

Pynn e,
7 7
Ornoresn

Wone, lt

ſeg ſeſerh

ylec Celal
0 renk .
s Diylonen

unck,
gii elen
ℳ,%

Pars I. Cap. I. Qusſt. 11. „
sorptus iNi plenum, tenervnt, molle, ſlexi-
le, paulatim in exiguain longitsdinem
graec ileſcens „ cu' ſuperſparſiis tene-
re lanuginiis decor eloreſcit, exſtant
weluti porrecta munitiſſimis flis cor-
nua, qust interwicantinm oculorum ju-
cundus fulgor irradiat, ſed præcipam
in peènnis miracnlum, quippe ſupra te-
uis corpuſeuli moduluns, gemmant
Koribis uitent purpura, auro micant,
ſtellis radiant: his veluti remigiis li-
bratus in aorem volitht ludibundus &
ad ſingknlas pene ſtirpes adhareſcens,
modo delicatiſma proboſcide ſoliorum
Jſuccos pabulatur, modo mollitur qui-
eſeit inter odornm delicias, modo re-
dintegrato Volztis ſuperbias emicat &
inſultantium puererum manis ſex-
centos in gerem AMaandros pingens, ela-
Secundus eſt per effecta, quæ à qua-
tuor caufis profluunt: Er hic modus
aſus eſt; cavendum tantum, ne leves
effecuum miautiæ conglobentur. Sic
Ebrietatem deſcripſit D. Ambroſuls:
Ebrietas eſt incentivum inſaniæ . fo-
mentum libidins, venenum ſapicntiæ
Hæc ſenſus hominum mutuat & for-
mas, per hanc fiunt ex hominibus equi
adhinnicntes, Gcc.
A 4 Terti⸗

tio eleæ-
gantilſt-
ma.

Sccund“

Ebrieta-
tis de-
ſcriptio.

»
Tertins
Per fimili-
tudincm.

Nita.

Quartus
per Syno-
nymiam.

Läüium.

Sciolus
quidam.

AeAurii, Oratoria.

Tertiss eſt per frnilirudinem, non

Ma inti communiter fimilia tractare fo-

lemus per partieulas Secat quswad-
modmmn &c. Sed his omilis, fimplicier

affrmando iine comparatione, verbi

gratia, Quia eſt vita noſtra? eſt formmn
in quo Vennditur & emirur, in Juo alter
Fallit elteriem » En Enguli in rem ſiatm
attentiſſimi ſnt, & nemo ναſa Prur
menz imigilar: Eſt fulula in qua ſuam
quiſqut peragit perionama hic Regis, ille
Ruſtici & . .
Wartus eſt per Synonimiam res ex-
plicare. Exempli cauſia; Quid eſt akud

Lilium gquum terra ornamentum,

plantarum gloria, oculus RKoruen, präto-

rum gemma agroruns ſydas , quod ſic
terram exarnat at Cctssm Svrlla,; ita
Koribus addit lumen, ut aſpis awro, ſir

cαaâορν*v6rrqlarat. ut Sol univerſum. Et

apud Cauſinum in Eioq. Sac. & prof.
Sciolus quidam ſe floride deſcribens
contra Ciccronem, ſic effert. Ego ſum
Oratornm Luſciniola Elegiacorum Olor,
Ebigrammariſtarum Pſittacus, Lyri-
corum Grazulss, Comitornm Pavo,
Tragædornen Struthio deinde me cuns

iſto Arpinate comparate, Adamantem
zumn vitros, gauſape cum holoſerico com-

parabirpis.

Luin-

Gl.

zntlt

—

jn een
Ns nen

„ L,ne
1 HWνο
VLEA

e, l,
Ani, Arli

njuunl,
in:Criun

duttwte n
7 5

ondzan
acil
Muediket
nne An
wr e
Ha
Cnn hen⸗

ar⸗
Agfen ga

n Nr D
n ufn⸗
n ien

rne, eli
m,n win
Ain r an

=

Al.
Aongun
1 i Nnd
Chlmhlameser .
Plctul
UrNenettun,
Penen gritr
A, aalſe
.
Nn elt, 14
ſegumm,l,
.. M. e.
ile Celahhn

far. Nn .

iacſrun 007
men, I
rorun Ph
hiinde ni
1, Aleutn

helerunan

l⸗

Parxs. I. Cat.. QLuaſt. I.I. 2
AQuintns eſt per Cauſſas à quibus
Fuunt Eff⸗ct, quales ſunt. materia ,»
forma Efficiens, Finis, verbi gratia
Dadali manu exſtruttum zdehcium
eſt, de vivo &ſecto lapide, forma or-
biculari, cowliininurias non propulſat ſo-
lum, ſed exoneraedi curis animum Cn
ebledtandi gratiam continet „ maxi-
mam : Cœlum prope terreſtre diceres „
ita vetuſtate non abladit.
Sextus eſt per generationem; Quan-
do primo oſtenditur, quid res non ſit,
deinde dicitur quid fit, Sic Bahuſius
Amicum defſcribit Lib. 3. Epigram.

Non nuda vox Amicus eſt, non caſſa
α.

Grimtus
per cauſ-
ſas æ cifi-
cium
Dædali
manu ex
ſtruct.

SextuS
per noga-
tionem.
Amicus.

Non amabilis riſusy non blandi ni-

6ks.
Non ocelli lndii &.
Cernitar Amicus Amore,
morer ore, & -e,
Septimus per adjuncta & proprieta-
ses. Sic Chriſtus Dominus definitnr
Aſſextor hamana liberratis, ſanctita-
tis Magsſter; abſolutæa perfectionis Pra-
ceptor. Fons perennis virtutum omni-
um. Sic Salomen defcribitur à Ver-
nulæo: Magnum illud Tapientig hu-

mana miraculum & oraculum Salo-

4A 5 on

Septimꝰ
per ad jü-
cta pro-
priet.
Chriſtus
Dominus
Salomon.

Eiemer?

per con-

Qui ora-

tori utilif-

Smus,

tentionem

7 AArii, Orators.
mon „ali diſcipulus, orbis leni verſi AMagi-
er.

Sic Hometus ab eodem: ingentorum
Pheænix ſcienriarumque fons Homersss C
humana terminiis admirationss, quem
antiguitas venerandx, ore pasulo vo⸗

mentunm ita reprafentavit, at defutentes

ab ejus ere liq vores & KRores in amphoris
& caniſtrisz colligerent Philofophi, jus-
risconſultz, Oratores Aſtrologs, Poers
Pictores.
OcAavss Per contentionem ienhicar
quando res ecundum quorundam opi-
nionemn definitar prius ironice, deinde
remoto joco graviter ex propria mente
explicatar.
Hic locus definitionis Orafori non
Ad probaadumf ſoium, mtiiſſimus eſt;
ſed etiam ad amplificandumm venuſtiſſi-
mus: ſed quia ingenla noſtra non ſem-
per apta ſum ad inenicndum; juvat in-
terdum ex probati Autheris loco occa-
fionem ſimere. Quis enim neſcir, quan-
tum orationis fundendæ captum aperiat
una interdum pulchra. Metaphorn vel

Allegoria apud Authorem lecta. ſtaqut

definitiones ſelectas aliquarum retum

hic ſubjungam, quibus provocatũs, in

aliis materis, ſimile quid attentabit di=
ligens exercitator.
4 Deft

11 0
Sisik ,
ecünm
. onnh

44

. 4
ng l
79 *

n Mreuiee
eUmmS
, .
nuncie,gen
t llzer⸗
elonnte

Pylz, il

Dten boſfhin
onmlim ,
konze, henc
orin nent

6 Ornion wi
illimis d,
un ſenuni
otnn monſr
n Imnrt⸗
s led or⸗
nntelehgtn.
ptun Heilt
Nltphmift
leckr Hugu.
guun Etun
looctid
Ttenebt

—

.

—.

Pars I. Cap. J. Queſt. I. v
Deffinitiones, aut ſi ma vis, Deſeriptiones
variæ. —
Homo eſt fortunæ luſus, inconſtan-
tiæ imago, corruptionis ſpeculum, tem-
oris ſpolium, mortis mancipium, ver-
Rie ſepulchrum, fragile ſimulacrum;
tenuis mbra, umbræ ſomnium, ſpirans
cadaver, viva mors, pila qua ludit Deus
Plautas, Ariſtet. Triſmeg.
Thraſybulus multis victoriis & tri-
umphis inclitus, in magnam apud ho-
ſtes invidiam incidir, captus ab üſdem
cute exutus eſt & abjectus. Amici quæ-
ſiverunt occiſum, & exſangue corpus
agnoſcentes iĩta hominem cum lamentis
deſeripſerunt: Quid eſt Homo niſi am-
pulla Sanguinis, conſecrats Religioni, Pa-
triæ, veritati?
Friſpiegiſt. Homo eſt magnum mi-
raculum.
Pythag. Homo eſt Deus mortalis.
Plato. Hominem divinum genus ap-
pellavit.
Plotinus. Hominem univerſum
quoddam nominavit.
Gregor. Pont. Hominem univerſamn
creaturam vocavit. .
Bruſonius Ageſilaus quæfitus quid
eſſet virtus? reſpondir: Dictu optimum,
& factu koneſtiſſimum.
A ⁶ Fin-

Homo.

Thra-
ſybulus.

Homi-
nis deſ-
nitiones
varle.

lentiz
definiunt

Aſtrolo-
gia,

Phy ſica.

Mathe-
Matica.

1

Rhet
Aca.

Sapox.

Soldan',

12 Artis Oratorig.
Fingunt Poctæ convocatas olim
ex præſcripto Minervæ Scientias &

hominem juflas hominem definire, ſic cœpiſſe:

DIALECTICA, Homo eſt brevs
Rnthymema pro antecedente habet
ortum, pro conſequente interitum. AS-

IROLOGIA Pic. Homo eſt qunſi Lur

na mutabilis, quia nanqua is eedem
Natu permanet, ſed ſemper ad corrup-

tionenm tendit PHNSICA ita,; Homo

eſt animal rationale mortale. MA-
THEMATICA ſice ; Homo eſi
veluti Egura ſpharica, ab codens guo
incipit pundto in idem terminatur. Sic
Homo de terra imtium ſumens in
terram tandem redigitur atque adeò
de cinere in cinerem. RHETORI-
CA ſic: Homo eſt Oratio cujus Exordium
eſt naſci, Narratio dolore, Epilogus mori:
Orationis hiejus figura ſunt gemitus &
Retus, vel gaudium Hetu deterius.
Perſarum Rex Sapor in Epiſtola ad
Conſtantinum ſic ſe deſcripſit, Mar-
cellin. lib. . Rex Regum Sapor, particeps
Pderum frater Solis & luna Conſtanti-
no fratri ſalutem.
Soldanus in litteris ita, Drexel. in
Prodromo aternit: Salamænder emni-
potens ante Carthaginem Dominus Zor-
danis, Dominus- Orientis, Deminus
. Betbh-

lC
ls Duni
.
(Winih
ugfeic,
ehee

CALN Moa
„ 1 „
nleta

gNWren 19
1

Mnmn Mir⸗
Une, i
0Ka ſu

unn lug 6
olnin
n mt mmet

umrr ſaeen
7

1

4.
XN
MM5 iu .
p, 1 .
e n
ing

ſaſhli
4

in
aine Paar,; 1. Cap. I. QSuaſt. II. 15
t in Bethlehem, Dominus Paradiſi, Præ-
Cinu fe⸗ Sas; inferni; masximus Imper ator

l nnle: Conſtantinopoleos, Dominus sride hcns,
v S h,3 Dominus qua Sol &Or Luna meant.
euin M Protéctor primi Tehannis Sacerdotis.
umm A. — IUmperator, Rex Regum, Dowzinns Ohri-
n. Rianorum, Tunsorum, Turcarnum Aim-
lunn ir len cus Deorum. ,
nAlimts Quidam Poloniam ſie deſczipin?; „
Polonia.

Ann Hn Clarum Regnum Polonorum, eſt Cœ-
, M. lum Nobiliorum, Paradiſus Yudaoram
m O4 Furgarorium biebejorum, & infernus
Nan puſticorum, asrifodina ad venarums „

nitaten. N cauſſa luxus faminarum, multtis qui-
1 mes Aaem dives lanis, ſemper tamen egent
1 Me ad pannis, & copiam lini ſerit, ſed externam,
HETONI. telam querit, merces externas diligit ,
u bilin gomi Paratas negligét, caro emptis glo-
1legunm ſ riatur, empta pruvo aſpernatnr.
enn Binetus in Schol. ægrot. Mundus eſß
lanniu. choreus conſtans ex longa & brevi lon- Mund.
hjin 4 gas nimirum fatigatione & byevi mer-
lnplt, M. . cede. = .
en zni Herodia lib. 1. Princeps eſt aſſecla Princeps
CNH . Deoruss. —
l Blutarchus Zovis adminiſter; Caput
Drudl “ omninm & Muſicus peritus. .
urir A XEnophon. Fater & paſtor populi,
Drmmnuff. Tex viuvu. L
ze, Dmm Cicero Pidor Reipublice,

. A 7 Plate

Kex.

—

Butyrum.

Mulier

Templo,

1 Artis Orhtorig.
Plate. Sasbditorun tutor.
Seneca. PFrinteps eſt Medicus Pa-
eriA.
Ariſt. in Epiſt. ad Alex. M. Rex in
Regno eſt ſicut pluvis in terra, qua eſt
Cœli Benedikctios terræ vita, viventium
uc vamen.
Alius quiſpiam . Rex eſt ignis ad
quem nec prope nimis accedendum; nec
longe nimis recedendum. Nam ſi prope
accedas, aduteris, fi longe recedas non
caleſis. .
Quidam in Nomenclatura politica
pPanem ita 3 Paænis eſt ommnibus omnin.

Chriſtiernus verò Rex Daniaz, Panis eſt

remis regni. Hic Rex in ſtemmate ha-
buit cymbam cum remo in cujus ma-
nubrio panis erat, cum inſcriptione Es
Pangit & frangit; ſcilicet panis frangit
koſtes pangit amicitias. .
Butyrum eſt mane aurum, meridie
argentum, veſperi plumbum. Binetus
in ſchol. ægrot.
Mulier eſt paradiſus oculis, infernus
animabus, purgatorium crumenis, lim-
bus cogitationibus His Proverb.
Orpheus D EUM vocavit Cor tem-
porum, quia mortuum eſt omne tenx-
pus quod ſine Deo tranſigitur.
Vitalis eſt d'es quem religio animar.
Luna

/

r, Mrnre⸗
pe

bſeiſhe

ar
N
.

. rſmen
i alehp,
ſihſier

Senmi.
Plut,

l g,

mcg guie

, unneneen

D

Genatanm

Nlrnn kliit
melexst oNuis.

=

Dinz H

Renmneh⸗

oln eli .

ilaitoeb⸗
nrbful

tun, mude
buun. Men

ls, imen
aunend M.
Ner 6
.rr (oten⸗
eſtomnetenr.

. „ . .
Pars k. Cap. I. Duadſ. NF. t17
Luaa eſt cerebrum mundi. Ozpheus. Sol
or * Oculix nec non demonſtrater
juaſtitig. Quia ommnibus idem eſt „ nec
winus torret Dominun quam ſer-

Tympius Oculi ſunt legati cordis &
snimi nunit:
Ex oculis, poenlis, Toculis ag noſcitur
homo.
§. Michaelem Archangelam fic de-
ſcripſit Pantaleon, Lampas Divinitatis;
Aſſeſſor Sanktiſſimæ Trinitatis Amiciss
DEl, enput plenaun ocidis, Oculus ex plu-⸗
ribus &ulis.
S§. Maximus Epiſcopus ſermi. 114. Sic
S§. Michael altiſmus Seraphin , Sola-
Rroram, Lilism ſlorum, Cedrus ligno-
rum, Aquila volatilium, Rex Princi-
bpum, Dux milisums, Caput membrorum,;
Apex Spirituum; Er ut ſemel totun
loquar, Major in regno cæœloruns. Ma-

jor inter magnas z major poſi ter mxxi-

mum, majora ſe ipſo, officio, titnlo trium-
§. Chryſoſtomus deſcribit §. Paulum

kra: Paulus eali cwis; Eccleſtarum co-

lumna. Angelus terrtſtris, Cœleſtis ho⸗
mo. Et ſicut ferrün, in igne ignis effici-

tfur, ita Paulus charitate ſucconſus, to=⸗

tr effectus eſt Charitas,
Ere⸗

Lenai,
804.

Oculus.

Michaef
Archaßz-
gelus.

§. Paulus

Milites.

ASalutatio,

Vita ho-
IIIIRIS.

4

Pecunia.

Pulchri-
zudo.

I6E Artis Oratoriz.
Gregorius I 3. Pontifcx Fundatores
Ordinum Religioſorum ſie deſcrip-
ſit, Dominus eſt aurora DEI. Franciſ-
cus Manna DEI. Bruns terror DEI.
lInatius Ventus DEI.
Bahuſius milites ſic, Hac ſola nunc
eſt vita militum. Male vivere & be-
ne bibere. 2
Qnidam ſalutationem ſic. Salutatis
eſe ſaltatae in qua qus non cautè vadit
cadit.
Æäneas Sy vius: Sententias dixit in
Plebeio homine eſſe argenzum, in No-
bilibus aurum, in Principibus gemmas
bretioſas.
Ovvenus vitam hêminis ſic.
Tora hominis vita eſt nil niſi Nolo;
Volo.
Pecunia eſt nervus belli, ferri lima,
eſt aurum ferrim hebeſcit quod aurum
non exacuit. Caſſiodorus.
Pulchritudo corpboris eſt exigui tem-
poris Vrannis Socrates.
Pulchritudo eſt ſilens Fraus. Theo-
phraſt.
Regnum ſine ſatellitio eſt pulchrita-
do Carnead.
Pulchritudinem voçat litteras com-
menastitias LDaogehes.

Pον*

Cn.

lntr Nn

inn Pars L. Cap. I. Quæſt. II. 77

n ſe Linguam & calamum . ic defctibä. L gus
r Dkr v,,, Nigron. Quidlingua, niſe loquens ca- & cala-
re ., 8 „α .

4
liy tn Nl Sarnits. Quid calamus, niſi li⸗ gus racite mus.

clamans, , 1 Ua Spiritza, bhic atramento
r üne ritnr, IIla ſeribit vocihus, hic clawant
mer t. litteris, illa aursbus, ſoeprione, hic ocu-
lis ſeriptione,
it lens alen⸗ paraſei D in quit Bahuſius Adulater.
“l Lib. Epigr.) opes Iu, r augnie, non te lin-
AJyuet opum, dum tibi ſanguis erit.
l Amor eſt gratun: vulnus, incundurmm
venenum, ſua nis amaritudo, latum mar-
nun, h N. . yrium, blanda mor; Petrarcha.
Nun nnd Morbi ſunt uſuræ Voluptatum, Je-
. neca.
dniſ
ad, QESTIO III.
ifn l Aunod⸗ ergumenia invenienda lunrt
ul ex Partium enumeratione . Nota-
tione.
Fiughi tn

„
RESPD. I. Partium enumeratio eſt Argu-
ud, IM. rei in ſuas partes diviſio, ut ſi dividaz menta
vitam humanam, in pueritiam, ado- ex partrim

S leſcentiam, junventutem, Lirilem, ata- enumer.
catem, ſenectutem. Sumuntur verô hic quem.
Mitm, partes late, fſcilicet pro omni eo quod inven.
ines fſub generali continetur, ſivc hoc gene-

2ð genus ſit, ſiyve totum.
i⸗ Tr=

Argn-
mentatio
triplex
parte
ad totum.

FHorti
elegan-
tiſſima
deſcri P-
210.

5 Artk Syacrig.
Tripliciter à hartibns ad Tetum
argumentamur. . Ut ommbus af-
firmatis Patibut totum affirmemur:

Ur ſi probes toram domnim viziolam ef-
Je, däwides domue in parietes, tes r»,

laquearis, & oſtemdes Vengula Vitis
iaborare: z. Ut negatis omnibus har-
ribus, totum negetur: ſic ſe proba-
re velles nuſqisem, mittendos eſſe Libo-
ros peregrinationis cauſſa, hiceres, nec
in Ilaliam, nec in nec Hitpa-
niam mittendos. 3. Quando rejectis
omnibus partibus Arn aliqua afarma-
tur: ut, aut' amkt, aut odit, nihil eſt ter-
tinm, non amut verò, oderit ergo neceſe
eſt.
Tractari ſolet hic locus venuſtè per

Interrogationem per Repetitionem,

per Subjectionem „per Præteritionem
per Apoſtrophen; Pro Exemplo pla-
cet hic formoſum horti de icriptionem
per partes apponere. Hortus erat a-
moniſſimus & prope Pax- adiſi æmulus
ſtabant foliorum germine renidentes ar-
bores, quæ cum hilari odore gratas dit-
fundebant umbras, & clementi brachio-

rum motu, dulces ſuſurros obſibilabant,

bas inter loquax rivulus & omni cri-
ſtallo nitidior errantibus ludebat aquis
& querule rorxe lapillos vexabat: ande
bene

ſn
N

DL t

le N

3 1

4

Csihrinen
Duidlzntiu
Gelenilalchl)
lore rt⸗ .

enennnuund .
1 ſ,l.
moblbiin .

6 Konn cr.
uttt au⸗
ſexibr: 9
e

Pars I. Cap. L Quaft, I. zy
pene muſico contentu pulſabatur: U-
trimque fores, & copioſa Zephyri Qa-
milia, hinc à virido peato argentea ride-
bant lilia, Ulinc pul pureſcentes „TOI
promicabant, iſtinc narciſforum nivem
& ebur, hiacinthorum ſanguis & au-
rum acuebar, ventulus ab omni parte
Nicetn.
RESP. II. Notatio ſeu Etymologia
eſt vocabuli interpretatio quæ inqui-
rit origenem verbi & ſignificationem.
Ut Senatus à Sembus dickur. Hæc
Erymologia apud Grammaticos fe-
quentior eſt, quam apud Oratores,
datur tamen interdum occaſio ut
Ihius fuavitare venaitemis oratio-
nem, quod quidem ad perſuaden-
dum parum, ſed ad delectandum mul-
tum confert: Sic Cicero in Verrem jb-
catur eum ejus nomen vel à verre porce
defſiectir, vel, à verrendo, quod verrere
ſolirus ſit &temphlis aurum, e domibus
ſuppellectilern , &ʒc. Cicero in Ver-
rem.
Liberius hoc loco utuntur boetæ;
Sic quiſpiam in Eraſmum & Monaſterio

fugientem.

Cur Monaches fratres & eiauſtra re-

linquis. Eraime.

N

menta ex
Notatiog.
quomor
do inve-
menda
& qui
ſit.

Conza-
gata

quid.

Argu-
mentatio

ab kis,

Non siſera fadtem e nß tibke
caret:
Namaque utens ilit ek in 2 ſerehe 2
vilis Aas Mmus.
M'lascem ur Viaeas, ur Lidenre „Ta-

2 Arsis Prateria.

lis.
Rtenr.
Uede ſuum duzar queris Cereviß⸗
nomen.
uod cerebrum vilat Sape Sabella
zuum.

FHic locus à Notatione valer non tan-
tum ad lepores Orationis, ſed interdum
fœcundam orationi Felce⸗ concioni propo-
ſitionem.

Q XSTIO IV.
Beomo do asgitnenta weninds ex
Coni ugatis, Genere & orms.

RESP. I. Conjugata IIla Giuntur
quæ ſunt cx verbis ejuſdem generis,
hoc eſt, ſunt plura verba quæ ab uno
orta varie immutantur; uno verbo »„
ſunt Primitiva cum fuis derivati-
is : Ue Sapientia, Sapiens, Sapienter,
&c.
Ab his ita argumemamur. Si fieras
amatur & pius amari deber. Si ulti-

tin plenus eſt, quid niſi tulta effutiet.

*

Et

Md 6, ien

„
uixen
An nt etorm

kee
amd
11

Sec

oi, 1
n ae, Pær; I. Cæp. I. Quzſt. kII. 272
lrUr tu homo gs, Jui omnes lira
sancellos egreſſus, non unam moribas re-
fers Be Nuam. Erudite Bahuſius, fent an-
rea acula, aief er auram: nam ſunt fer-
rean ſacula propter aurnm.
Differumt Conjugata àa 1 Noratione „Genus
quia in Nortatione explicatio verbi fit; quid.
in Conjugatis tantum inflexie, deriva-
ti0O & variatio caſuum ſpectatur.
KESP. II. Genus eſt quod habet
. multa ſub ſe ſpecie ſeu naturis diverſa:
te ur Ars eſt genas habens ſab ſe Rhreort:

ug iſnh,

ete
1,.

ni lnnh⸗

1

. „
Gde lcee

l Urin . sam, Grammaticam, & W.
Aarnint Forma autem ſea ſpecies eſt ima res Speciet
exX illis quæ ſuib genere continentur. Ut quid.
Rhetoica conrinetnr, ſub arte, eſt ergo
OII. forma. LoOcus à genere copiam magrnam
GntiNn dat Oratori. Nam hic propoſitio fini-
Nma, r.a, hoc eſt , circummitaattis perſonæ, loci 5
. &t. incluſa ad IPertatem propofitio-
n Nn den nis inhinitæ reducitur. Argumentamur
n en, verò dupliciter à Genere 1. quando ali- A K-
e r dn quid dicunus de genere; idem eriam de mentatie
uO, forma dicere debemus. Ur 6 virras di- his
s ei. SLigendaaſt, ershergne diligi debet. duplex,

n, henm 52. Quando negamus aliquid de genere;
idem de forma negare debemus: Ut ſt
nur. G neceſſariam militi omnem artem libera-
e. S em negat, negabis etiam Rhetoricam

luhzen mwiliti eſſe nereſariam.
z Len Q2

Simnilitu-

do quid.

Unde
podſit de-
Auci.

Artis Oratorig.

QUXSTIO v.

Quomode argamenta invemenda ſut

in Sizmili, Diſſimili, Cantrarits, Repug-

aantiis & Comparatione.

RESP. I. Similitudo eſt duorum vel
plurium longe diverſorum in aliqua re
collatio: hoc eſt, Similia ſunt quæ non
ſunt quidem idem ſecum, interea tamen

habent aliquid in quo conveniam. ic,

verbi gratia, umbra & gloria diverſiſſi-
ma ſunt “ In hoc tamen conveniunt, quod
umhbra corpus, glorta virtutem comite-
zur- unde dictum à Cicerone: Gloris
Lirtutis ainbra eſt. Poteſt duci ſimilitu-
do e factis, dictis, fabulis, & nulla fere
res cſt, ex qua duci non poflit, Valct ad
Probandum aliquando, freq uentils ta-
men ad illuſtrandam rem aflfinnitur.
Quando communiter dicirur onmis ſi-
militudo claudicat, intellige quod non
per omnia Tes rei teneatur elle ſimilis, ſed
ſatis eſt, ſi in aliquo conveniat: Partes ſi-
milirudinis ligantur pallim his particu-
lis: Ut, ira, ut fic, quemadmodnm, pari ra-

tione,ſicut non aliter, & A liquando ſim-

pliciter omiſſis particulis ponitux, v. gr.
Reonſa tun ſint ſponſa, irz lyre, ſoci
croci

e d
lekeulun
Uul Eec

Nuu 5

e,.
ð Pa,s I. Gap. L. Dugzſt. YE. 25

oreri, panegyris iris, didta edicta: pulchre
Hiſtoricus, quoties, inquit, mota e ſt ſacra
nun , . Religienis snrhora Poties Raczuavit ma-
mimmmnii gua Reipibleta na Lis; Strada de bello
nmi, n Belgico.
e RESD. II. Diſhmilitudo eſt duorum Diſſumi⸗
vel plurium diverſnas, ſeu diſconvenien- lirudo
kudamm tia, ſucut fimilitudo eſt convenien- quid?
n nnde La.

II

WhIIeme Ab hac ita argumentamur, cum Argu-
an medtnt quod imi diſſimili competit, alteri oom- mentatie

wsnenu. petere negamus, & gud unl non com- ab hac.
., 7. 4 . . „ .
Agnuiuſ petk, alteri competerc aſlerimus verbi

manen Pratia, Inai ci Ves Reipublica damna
nudrtatin ut non curant, generoſi itaque & boni civis

1Cein m eſt es propuliare. Clarlus Catullus. So-
Dockvlſl. les oæcidere & redire boſſunt, nobis cum
nir ſemel occidit brevis lure, nox eſt perbpetue
rupolt, Nidse uana dormienda.
RESP. III. Contraria ſunt quæ non Contraria
poſſunt eidem Tei ſimul convenire quid?
propter candem rationem; Sic nemo Horum
geran . Ppoteſt in en re ſapibns eſſe in gud Kult us diviſio.
crenut Ne Dividuntur in quatuor genera & In Ad-
le . . / 1 1 1 rſ⸗
Ninem, Primo quidem in adverſa hæc ſunt il- Veria.
nachmiagſeiꝗ la quæ ſub aliquo generali nomine
NAN = eomprehenduntur & maxime ſecum
win N. diſcordant, nec in eodem ſubjecto ſe
ien sonnpatiuntur, er ecaler E igos. Alb
. A

6

Argu-
wientatio

ab ha.

2. In pri-
vativa
orum
Ar gu-
mentatio.

4. In ne-
Eantia.
Ar gu-

mentatio

in iis.
Rehug-
Nantia

Juide

Artis Ornteria.

—
24
Adverſis argumentamur bene, de
quo mum ilorum affirmamus , de

eodem alterutr um nepamus „ Ut Siqui-
den Petren, a sonvittu wee alienum
audis, quomodlo mihi famili ærem e ob-
zereris.
2. Privativa quæ ſignificant rem &
abſemiam rei, in ſubjecto apto habere
camrem: ut auditaz, urditas, Iux, Pe-
nebre, &t. A Privatione argumentabe-
TiA, quando unum Pprivatorumn de glin
negabis, & aliud de eodem affirmabis,
ut pauperien optatis mihi; quia di vitias
invidetis.
3. Relata ſunt quæ ad ſe invicem du-
cunt ordinem : ita Parer vefertzar ad
Klium . Pracepter ad Aiſcipulum E ſi-
wuile gd liniile. A relatis argumenta-

mur, ex vi unius inferendo aliud v. g.

Diſcipulus dicerts, quis ergo tuus elt
Præcéptor:
Negamia ſunt, quorum unm
idafhrmat quod aliud negar: ut eſt bo-
nus,non eſt bonus. A Dialecticis contra-
dicteria vocantur. Argumentum ab iis

ſumiturx, ſi uno Hegato aliud afrtnetur ,

aut è comtta. .

RESP. IV. Repugnantia ſunt, quæ
ſecum nunquam coharent : ut Cupi-
Aitas nocenas um amicxin, Regula
argu-

—
E

enriduun:
i, unmn
N Ce
atuee
6n y

ur
. g nullmn

u cme
en

un —MK n
E C
u nan
er

Oenipe, 5
R Pars L. Cas. I. Qaaſt. . 25
ee, (3 argumentandi ab his, hæc eſt, cui con-

Amang venit unum repugnans, non convenit Argu-

, ,, alterum: ut ſi Petro animus eſt occiden- mentan-
en A Panlum, quomodo eum diligit. di regula
fminn /,4 Obſerva verò quomodo Contraria, ab his.

Difſimilia,; Repugnantia differant:
initming Nam Contraria illa ſunt, quæ ſecum Nota
grännon pugnant, Diſſimilia non repugnant; ſed differen-
ieg ſolum diverſa ſunt. Repugnantia ve- tiam.
etemende ro ſunt, quando unum Contrarium
umin ponitur & alterius contrarii effectus,
edencndg at amare & nocere: nam notere ex odio
iis duns proſtuit, odium vero contrarium amori
leinicenr. RESP. V. Comparatio eſt unius
rei cum altera collatio. Eſt duplex, par Compa-
& impar. Par collatio eſt quando ratio quid
cuma. duo æqualia ſecum comparantur. Ut & quo-
nmoiu Jefe Itte, igitur & me fallet. Lnpar tuplex.
sapons collatio duobus modis fit, primo quan-
do argumentamur à majori ad mi-
mmnum nus: ut Deus Angelo ſuperbo non peper-
er u“ eit quomodo homini parcet, Secundo
Bedii. quando argumentamur à minori adma- A rgu-
uneum â jus: zet denem ſcelus impune non tulit, mentatio.
audidmen milto magis ergoplura paniee.
Differt Comparatio à Similitudine
ril,S quia in comparationc fi duorum col-
m 107 lario reſpectu tertii alicujus: in Simili-
e udine fir quidem E uoin collatio

mxid,
5 1ur. 6 non

Cauſſa
quid, &
quotu-
plex.
I.

Efficiens

Cauſſa.

Argu-

Hrenta.

236 Artis Oratoria.
non vero reſpectu tertii, ſed unum
cuique attributum daturx, v. g. Licuit
M. Antonio defendere Clodium, cur Ci-
ceroni non liceat deſen dere Milonevr. Ec-

ce hic Cicero & Antonius confernntur

reſpectu tertii nempe defenſionis. Hie
vero Sicut infermi ſiavitutem cibi non
ſentiunt, ita improbi veræ landis gu-
ſtum non habent. Hic infirmi cum im-

probis conferuntur, non eſt vero terti-

um reſpectu cujus conferantur, ſed &
infirmis & improbis ſuus guſtus corrup-
tus attribuitur.

QXSTIO VI.

Quemodo invenienda ſunt argn-
entz ex Cauſſis, Effectis, Adjun-
&tis, Antecedentibus & Conſequenti-
bus.
RESP. I. Cauſla eſt id à quo ali-
quid quomodocunque procedit , eſt
vulgo quadruplex. Efhciens Materlalis,
Formalis, finalis. —
Efficiens Cauſſa eſt, qua aliquid
facit. Ut ſol diem. Huc revocantur etiam
inſtrumenta & alia, quæ non ſolum fa-
ciunt aliquid, ſed juvant tantum facere;
ut Calamus juvat ſeriptionem. Ab hac
Cauſia ſic argumentamur, negata cauſ-
. „ 142,

un, c,.
G.

ehhumd an n.
Monelt eo en⸗.

Criciantut,a O .

Ubpuln Cn

tul aur
7 4
& Cnegem

1elt id 1odr.

Ndt,

TEcicnslen
N, n uul
eleſcunnlen
Ueton Olnir
Itturnitti
It. bae
pinnen
Ur,eptal:

Pars I. Cap. I. Quaſt. V'I. 27
ſa, negamus effectum, affirmata, affir-
mamus, laudata vel vituperata, lauda-
mus, vel viruperamus.
Materialis Cauſia eſt id ex quo ali-
quid fit, ſeu circa quod aliquid verſa-
tux: ut e auro pecuniz. Circa res om-
ges Orator, Ab hac argumentamur ſic;
data mareria poteſt dari effectus, ſubla⸗
ta ca, tollitur, ex meliori, vel pejiori, me-
lior vel pejor.
Fermalis Lauſſa eſt per quam res
eſt id, quod eſt, ſeu per quam conſtirui-
tur & diſtinguitur ab aliis rebus. Ita za-
is &s domus lignea per diverſam par-
tinni diſpoſzonem differunt. Ab illa fue
argumcntamur; data meliori forma me-
lior res eſt, pejori pejor; & TIes omnis
ſuæ tormæ debet Pproportionari ſen ad-
*uari: Sic quin aninus hominis im-
mortalis eſt, bhomo immwortalia quærere
et.
Finalis Cauſſa eſt propter quam ali-

quid fit: & tria ſunt vulgo propter quæ

Agimns & facimus aliquid, ſoilicet ho-
neſtum, jucundim, utzsle. Ab hac argu⸗
mentamur juxta hæc axiomata; qualis
eſt finis, ralla ſunt quæ deſtinmitur ad

Fiuem. Si Finis bonus vel malus, etiam

quæ ad Finem referuntur bona vel malz
lunt.
B 2 . RESDP.,

„

tio illius.

2.
Materia-
lis.
Argu-
mentatie

3.
Formalis

Argu-
mentatie

Finalie
A -

nentatio.

Effecta
quid?
Argu- .
mentatio
ab his.

Adjun-
Lta, alia
perſonæ.

Alia rei.

25 Artis Orateria,
RESDP. II. Effestus ſen Effecta
dicuntur res factæ à Cauſſis. Ab hisar-
gumentamur vel inferendo Cauſiam
poſito Effectu, vel negando Cauſſam
negato Effectu, vel commendando
Cauſſam ſi beni ſunt Effectus, vel
damnando ſi mali: Loci à Cauiiis &
Effectus copioſiſſimi ſunt fontes argu-
mentorum.
RESP. III. Adjuncta ſunt ea, quæ
cum re ſunt conjuncta ſed non neceſ-
ſario. Alia ſunt perſonæ, quorum Ci-
cero duodecim numerat: Nempe: No-
men, Natura, Vibtus, Habitis, Fortuna,
vita, Affelctio, Stadia, Conſilia, Facta,
Caſus Orationes. Adjuncta rei commu-
niter ſex dicuntur. Locus, Tempus, Occa-
ſo, Modus, Facultas, Waſtrumentum ⸗
Nonnulli ad Septem revocant hoc
verſu.
Quis, quid, ubi, quibus auxilij’s, car,
guomodo, quando.
WVIS ſigniſicat qualitatem perſo-
næ, in qua conſideratur natura, ſexus,
ætas, hatio, cognatio, patria, fama, vires,
forma corporis, dona animi, virtus, in-
enium, &c. Bona fortunæ, divitiæ,
Fonor naturales inclinationes, ut me-
tus, gaudium, voluptas, mores, educatio

Magiſtti, famuli, ſacta, &c.

Grne
4.
Eiin n kn

1CA 93

urdo Cnlin
ammendne,
un Man N
iidr

N

n, Nnnc.
r: Nemeih⸗
, Muſtu, yus
1,Cnſin, Mg

leu, Engu,detr⸗
Mrwnntn

Nen leſocen O

Gi Eriie in

Gulien

4

zI utn, El⸗ .

mitrnin 6
Amind b,l

Alriones un
M

molege

60

.. 2
Ulm vontes ir.

cf
ſ a, e
MWn ſd or r.

n tinm .

Pars I. Cap. I. Quaſt. VI. 29
QWWäID ſignificat negotii quantita-
tem, gravene an leve, heroicum an vile,
ericuloſum, formidabile, &c.
VBI Locum denotat.
QUIBUS AUXIIIIS Signi-
ficat cum quibus ſociis, inſtrumentis »
&c.
CUR fſignificat cauſſam finalem ,
ua cupiditate, quo ſine, &c.

QOο τ15‧ 5“ο% modum indicar

facti, quam facile, quam graviter fe⸗
cerit. H
WANDO Tempus notat.
Et hic locus fertiliſſimus eſt Oratori.
RESP. IV. Antecedentia ea dicun-
tur, quæ rem antecedunt; Ut percusſſilti
igitur ſentit.
Et denique V. Conſequentia illa
ſunt quæ Iem neceſſario ſequuntur: nt
weors ſeqniruer vulnsss cordis: Difſſerunt
2b Adjunctis , quia Antecedentia ne-
ceſiario cohæsent cum Conſequenti-
bus, Adjuncta vero non neceſlario
conjunguntur. Ab Antecedentihus ar-
gumentamur, poſito Amecedente;
neceſſario ponatur Conſequentia, v. g.
Fulneraktus eſt in corde, igitur morietur.
A Conſequentibus vero, primo, aſte-
gendo Conſequens, alſlerirur Antece-
dens: gt wegna cicatrix eſt, ergo, &
3 Plaas

Antece-
dentia
quide &
Conſe⸗
quentia,

Argn-
mentz-

40,

Propoſi-
10 cX
quibus
conſter.
Subjecta
& Præ-
dicatum,

Auid:

2° Artis Oratorig.
Plaga magna fuit: ſecundo Negande
Conſequens, negamus Antecedens ut,
mortus non eſt, ergo nec in corde Iaſus.
Et hi ſunt loci Intrinſeci: rgumento-
rum: Cæteros ſi alii porrigunt „ vel ex
his, vel in his ſun.

Praxit inveniendi argumenta ex jam
radictis & enumeratis

Nota quod omnis Pronoſitio conſtet
Subjecto, Pradizato, && opula. Sul'jectum
dicitur, id de quo dicimus. Pradicatum
id, quod de alio dicimus. Copula eſt paſ-
ſim verbum eſt, aut alitd conjungens
Subjectum cum Peædicato, E. G. Clodins
Kruzir Milont iſadizs. Hiz Clodius ef
Subjetctuimn quia de illo dicitur Inſidias
ſtruere eſt Ppad'ratzys quia hoc eſt,
quod de Clodio dicitur. .
Jam ergo cum argumenta invenire
voles, adverte primum bene: quod in
propoſitione tua Subjectuns ſit, &
quod Praædizxatam: accipe deinde Sab-
ieltum & per omnes locos inrrinſecos
circumi, primo ad Dekfnitionenn, &
quære quid ſit, quæ natura ejus, & quo-
modo abealiis rebus diſcriminetur. Se-
gando perge ad Partium Enumeratio-
edai

.1
Iloate ſe
SPAKN0& KE.

FaſNRe Con

ezronener
KA en

e cer
Aae ;
„. Ae. u!

Pars I. Cap. I. Quaſt. VI. 31
nem, & vide in quas partes dividi poſ-
ſit; & ſie ukra Perge ad alios & alios
locos. Semper verò quod argumen-
tum inveneris ex Subjedto adnota tibi
& cum Prædicato conjunge & agnoſces
an bene tuam propoſitionem Tconfir⸗
eune mer; boſtea ubi exhauferis Subjectum,
aben accipe ſimili modo Praædicatum pro-
erhad poſitionis tuæ & cum eo per locos de-
l, ambula: Vel ſi res poſtulaverit & me-
lius judicaveris non diviſim cum Sab-
jecto & praædicato ſed cum tota propo-
Rii Wtione ſimul mente concepta ,adi locos
di ialecticos & argumenta ee. Noli
verò anxius hærcre in ſin⸗ Zulis locis, ſed
ſi in uno non concurrat, ad ſequentem
tranfi, non enim facile quilibe et argu⸗
mentum porrigit, aut ſi porrigit, non
ſemper ſolidam eit, Cæterum ſi ſcire
Xols, utruna rgi mmentum a liquo eX

n. Sabjezto an cx Pradichkto fucrit ſump⸗
tmeninn tum, ditpooè ill ad in forina Syllogiſmi,
nbere :giall & ſi videris Majorem eſie certiorem
gaun k puta ſumptum ex Pradicato? fi verè
elein. N Ainor. fuerit verior, puta ſamptum cx
inie Subjefto. Poſtquam habueris argu-
Dfitun,1 menta proh Anti propoſit ionem, (àa-
uuicſae dem ipfa debes in certam Syllogiſmi
Claimuen N. Fformarn ordinare (ut in ſequenti api-

6un NN- 1 docebimus) in tres communiter
B 4 Pr=

92 Artis Oratorig.
propoſitiones : Majorem Minorem;
Conclaſionem. Et tunc furſus eadem via
quam modo tradidi, pro ſingulis, ſi xes
egebit propoſitionibus, rationes quæ-
rendæ ſunt, quibus ipſæ propoſitiones
roborentur: & ad hoc valent potiſſi-
mum, Similia, Diſimilia, Exempla,
Apopthegmata, Sententiæ, &c. quæ
omnia in promptu habenda ſunt. Ur
vero facilius obveniat. Inventio conſu-
lendi libri ſunt, qui de re tua de qua
dicere vis, ſcripſerunt, inter alios eſt
Polyanthez, Thestrium vitahbimana &
sd genaes alij.

QXÆSTIO Vir.

Duid ſit acumen &, an Oratori aſur-
bandum
Nauſeat ſimplicitatem ſeculum no-
ſtrum, & quendam in ſtylo luxum re-
quirit, ut jam fere Orator non audiat,
imo luce non dignus, qui per Acumina
vibrare Orationem ignorat. Loqua-
mur itaque de Acuto, ut ſeculo nos ac-
comimedemus.
RESP. I. Sicut materiale Acu-
men eſt duarum linearum, ſeu duorum
laterum in unum punctum concurſus
unio ex uno ſ. ndamento prove-

luumngar
N

laneunna,

WiNrl

Ig, mir

ihini⸗ Par: L Eap. Z Quæft. VVII. 25
Ahrn Umg nientium. Ita Acumen metaphoricum
rlgeln eſt concurſus ſeu difcors concordia
unhling Subjelti & Predicati in oratione. Aln
c brevibus definiunt: Acumen eſt con-
cors diſcordia ſeu diſcors concordia. l,
ai E l. Cc. tunc acute loquimur, quando Pra-
Mt, un dicatum & Subjeltnin orationis ex
Nmi ira Una parte ſecum conveniunt, ex alia
1Ktahſr Vero parte ſecum diſconveniuæt. Ex-

àn. emplum habes in Martial. Lib. 1. Epi=-
gieendn ram. 12.

n, milted 472 des voians Ac feci non do⸗
mune entni5 1 n tsk,
Sed quod tu facies, boz wihi Pete do-
let.
0 ll Vbi vides Subjelktum & Prædica-

m concordare aliquo modo & diſ-
cordare. Nam vulnus proprium inqust
non dolet, alienunmz mihi dolet. Diſcordar
quia contra Naturam eſt, ut alienum
vulnus mihi dolear. Concordat vero,

Hn Ctei

„
nen ſelmn.

nhholune. ir zolsar. CDncotder de
Oummm. Ailia cum amici vulaus fit, dolorcin &
ileni compaſſionem ex vulnere ejus capio.
We logr. Triplex vulgo Acumen eſt, contra Acumen
Rrtapar, Raruramprster Natniyam juxta Na- triplex.
1 turane. .
Acumen contra nazuram eſt quando Contra

teile a⸗ nen nae. 2
an conveniunt duæ res diſſimiles, repug- naturam,

endon. .
M rs nantes, contraxriæ & quomodocun-
mme Acoppoſtæ, ſen breviten, quando
an B diſpax

Præter
natuxam.

Jnuta
natu⸗-
Kam.,

54 Iriis DOratorig. .
diſpar collatio Sabizéti & Pradicati
v. g.
Mutarunt elentenra ſidem prius igne
calebant.
Omnia, nunc ipfo frigus ab igne venit.
Biderman. lib. 2. Epig. 69.
Contra naturam enim eit ut ab igne
frigus veniat & tamen quia muki Vir-
ginitatem igne defenderunt & libidi-
nis adorem reſtringerunt; apte dixit
Poëta, frigus ab igne venit, Prater na-
taram. Acumen eit, quod non eſt qui⸗
dem contra naruram rei nec tamen et-
jam eſt uſitatum, ſic Martialis.
Delitia populi qua ſuerant Domi-
Quia non eſt natùrale & uſitatum ur
²à Domin ad plebem delitiæ transferan-
tur, nen eſt tamen etiam repugnans
naturæ; dicitur ergo ſaltem præter na-
turam. Tuxta zaturam acumen eſt
quod convenit naturæ rei;, ut Martialis:
Imnpenſis vita Principis aznnumeres:
Ouaſi dicàat, vita civilis Principi eſt in
actzebtis referensda, Eſt verò naturæ con-
veniens, ut Princeeps vitam conſervet ci-
vium.
Eſt ergo Acuminis natura, ut de Sab-
esto prædicetur Prædicatum vel contra
vel prater, vel juxta naturam.

Per-

.

lenl5

to

4

Ini

il

innltle

ul bys in
DNu

lndld
Alihhi

i Pars I. Cap. I. OQu⸗sf. VIII. 3½
Pexfectiſima vero ila acumina ſunt
6e Ani quæ ſunt contra naturam, quia mag-
. nai pariunt admirationem, admiratio
“ in autem non poteſt eſſe, niſi in una re, ut Perfecta
* dixi, flat duarurn rerum quomodocun- acumina
bd que oppoſitaxram concurſus. quæ;
RRSPD. II. Acumina Oratori adhi-
benda ſumt: Nam & Cicero de claris O-
ratoribus maltos laudat, qui hac in re
ccellucerunt: & vituperat alios qui nul-
lo Acumine inſtructi fuerunt & ipſe A-
cuminibus ſæpe uſus eſt. Hominibus
Ucumd. tamen Politicis, qui ſententiam in Re-

Orator .
adhibeaer

lund publica ferre debent, videtur hic luſus Nota.
uut M ingenii, ſi ſit aſſiduus, inutilis eſſe, ſeria
r enim ac plana ab eo exſpectantur, non
Enummg verborum joci, tamen nec ille prorſus
Aenden omnia negligat, caveat tantum olicura
cum enn nimia, affectata levia aculeata. Nam ſi
Uen ν. obſcura ſunt quis intelligit, ſi nimia ob-
Aunen & ſcuritatem invehunt, ſi affectata con-
ti, un Munis temptum ſi levia riſum denique acu- 7
Fsenm leatz, Odium parturiunt.
GEnicii .
etörmrumrecer⸗ QW RES.
Guncctlehec⸗ Qus ſunt modi faciendi concerdiav. 1.
Aiſcordem Subjecti & Prædicati. Modus
n,tA ⅓ RESP. I. Modus eſt, adponere Epi- faciendi
em Maun theton diſcordans ad Subjeltum, ſic facit concor-
n Martialis Lib. a. Epigr. 82. diam.
⸗ B 6 Luis

Aiſcor.
per Epi-
theton.

4.
Modus
per ſub-
ſtantiv.
diſcors,
3.
Modus
Pper Ca-
sachres,

5 Artis Orazorig,
Quia curam neget eſſe te Deorum.
Propter quam fuit innoxens ruina,
Sic dicitur Hermes optimus malorum
Jen optimus maluz.
II. Eſt, adponere ad Sabjettum
aliud, Sabſtantivum diſcors, ſic Poëra
Biderm. Zela videbantier, murus & ag-
ger erant.

III. Eſt, adponere Catachreſin vel

in Adjelctivo, vel in Swbſtantivo, vel in
Verbo In Adjettivo ponitur Catazhre-
ſis: ut Doctior in cauſis nulla fawvilla ſait
Idem 1. 2.
Sic illud Poetæ de Hildegrunde qus
Pro Pure abrepta non potuit allegari ſur-
L&.
Nuſßſus ſtringere ſjunis innocentem
Zuſis reſtitait improbic, gielaqus
Leſonti nil pareeret, vel ipſe
Fanis ereeret eſſe ſ’e nozcent em,
Sic in lite ſan bpuella Punen
Iphoe* dice nalZa jirſtiorem.
In Szé ſtanti vo Catachreſis eſt, ſi vo-
ces Eleemoſynam v. g. Einm liberalis der-
ra pluvianm , Del aureune bietatis im-
brem in egenos, In Verbo Cazachreſis
eſt, ſi dicas, hoſtes belli, neceſſitaten, &
erdorer gnis agcenderunt Id eſt, am-
moſius pugnabat, quia prope aquas
Jugnabant, ubi fugæ ſpes nulla eſt.
IV. Eſt

tr

Nen iirt

e,
H

laurn, ,
Mun / nye

Par: I Cap. 7 Quaf. y. 5

4
ſer Dep . .
“l IV. Eſt, idem Pradivatum, de eo-
nne lin

* „ dem Subjedto, & affirmate & negate in
Paunn diverſo ſenſu. Sic Pocta de S. Brigitta
. formam perdente ut pudorem conſexva-
e en ret. Er tunc eredidit ſe eſſa venuſtam
mn ſehin. poſtquam deſiit eſſe tamn venuſta. Plu-
n hͤ res modos quiſque ſuopte ingenio ob-
ſervavit.

QUZSTIO VIII.
Uli invenienda ſunt Acumina,

ESP. Bonus fons Acuminis, re-
dundat primum ex locir Dialecticis:
Ual Algnimꝗ. Definition. Part. Enumer. &c. Nullus
tenim fere tam ſterilis eſt, ex quo ſi
e nwrelten . rem de qua loqueris circumducas, Acu-

NeAe men haurire non poſſis, Sic:
uie Quid facimus glaciata gelu Slymphs
emrate negetur.
en Exr oculis hauſtas funzs habebit
afiren, crquas, Biderm.
ylcl,ln Ubi docet aquam funeream nihil

9
trde aliud cſie quam lachrymas. Sic Re-
mundus de Nrgdena currente ad pe-
hCrah des medici Chriſti.

ð precor, aby dixit remorantibus obvia
h Melß . .

ur Melon. turbis, , 3
inmmfe 4 Tanguite ſi morlum diſcere vultis2
mle mo⸗
. , 8 Lon.

eed.
prædica
in ſubje,

1.
Fons acu=
minis.

1.
Fons acu-
minis.

bS Ayris Oratorig.
Longum foret ire per ſingulos lo-
cos cum exemplis, Scias tamen quod
inter alios maximè locus à Canſſa fi-
vali ab Effettis, ab Adjunktis, à Con-
zrariis, à Repugnantibus pro acumine
fœcundus ſit. Hic enim facile invenirur
conſentaneum & diflentaneum aliquid
Subjecto.
Sevundus fons eſt Paradoexum, hoc
eſt aliquid infolttum: quale eſt illud in
Elogio: Euntis Legati facies in veteres
ſtatuas & ſimulacra arbis, hominum fe-
e animos immutavit, id eſt, ſtupere
fecit. Ad Paradexum revocantur hiloci
ex facetiis deſumpti, qui etiam acumin
pPorrigunt, Primo Metaphora, ut ſi equum
mut ilatum labris xidere dicas Secundo

P'aranomaſia ſic Pocta de homine picto

inter inferos:
Zunge tuam tabula clamanti, quiſ-
quis es, aurem. .
IToſa ſibi clamat Va! tibi vero cave.
Biderm.
% Etjmologia nominis.
Sic Poeta de S8. Margaretha.
Vellet inops Keri ſed dum ſe poſſidet ip-
m.
Margaris, incaſſum credo feretur in-
ops.

1¹

Et ülud de S. Lucia excæcata.

7

ley
usN
Puur,

tl Dee
7

4 X 6 Domint

Snloan.
r.
. 1
AEntuh &4
1 4 ee
4

fbrute

.

Neng wetir

, liten

.

Sa Aln

Nint
1e N ſel⸗ 1
3 1. 1.
cknnen l
lt, 140.
iug oene

mgleinenien .

lanenn g

Mhun le
geleclklitin
tfunn in tumn
Gei, twninen .
,dhlue
forumn lilel

Licimwumn .

Prrl ejuum
e rn Genndn
Ekonnezio

lunumi,

Mti en e.

11 .
,uß

. .
rſes

1
„

»

Pars I Cap. 1 Quaſt. yIII, 29
Zu quam vis oculis carebis iſtis.
Dum ſis BPutia luce non carebis.
4. Narratio lepida & rara. Exem-
lum habes apud Mart. de fure lib. 12.
Ep igr. 2 9.
Tertius fons eſt Documentum mora-
Quartus fons eſt Amligunum, cum
vox ambigue ſumitur, ſice Poëta de fla-
gello Chriſti ſanguine purpurato.
Flagrum in Domini tergo protinus
erubuit. Idem.
Et illud Pocëtæ.
Vis dici devotus, & es Chryſamblice
totus.
Improba te conjux devovet uſque
. dies.
Irem.
mihi prateritos referat ſi Zupiten
annos.
Horbe voves; Jove vix eſt opus Horbs
trbi.
Nupta tibi eſt auxor, quz ut primum
ri æa coerta eſt.
Prateritos annos & tua facka refert.
Nuintus fons eſt eæ fguris Rhetor.
& Tropis, maxime Metaphora, Allego-
ria, Catachreſi Metonymia, Proſopo-
æia, Tractatione caſunm, Interrogatio=
e & Reiponſione; Optatione, &c. Et hi
S fontes

Praxis
inveni-
endi A-
ruminis
PDrima,

ℳ4 5 Artis Oratorig.
gfontes Acuminum ab aliis olim tradi
olitorum, licet boni ſint, nobis tamen
nunquam ſatis limpidi & clari viſi:
Ideo ex tractatu de Acuto Lyricorum
Regis Sarmarici, alterius Horatii P.
Matthai Sarbievit fere eaſdem praxes
inveniendi Acuminis clarius tamen
Propoſitas quondam collectas, ſiqui-

dem placet, ſine invidia cape.

Praxes aliquot inveniendi
axuminis.

Prima praxis eſt, quando rei attri-

buitur apte aliqua magnitudo; moles
majeſtas, authoritas, amplitudo, vaſti-
tas, in ſenſu tamen dubio, & commu-
niter inter realem & moralem v. g.
Sic moralis Philoſophus Seneza a
Epiſt. 66. in fin. acute dixit: Sævola

ronjerit bellum inermis av mancus O,
ila manu trunga reges duos vicit. Nex

illud invenuſtum eſt de Attilio: Nam
Attilius Regulus cum contra Pœnos in
Africa pugnaret, ad Senatum ſeripfit,
mercenarium ſumm doveſſiſſe & ab eg
deſertum eſſo rus, quod Senatin publice
curavit, dum aleſſet Regulis. De
co ergo ſic Seneca; Tanti fuit ſer vum
Son habere z ut colonus ejus „ populus
Roina-⸗

neleh.
bun
n ß l
6 u
iſunt,
ents s
tanind

ſui
run 1lecal
tncolenn
). 4
n Aen

inmiui

nui.

,Jonhnitn.

õä

nNinlo nli⸗
no, Xcoem⸗

& norlen 7.
a.4

Ins Nenes 1⸗

A MeA O
,ets duet Ne

eArto: NN
cEL LeA˙¹⁵
ſvumn ,nit
N ⁰
Cuunnt e
2 Mys e
e utrN
6ℳ,
Nr⸗

8

aliquo verbo, vel ſententia, ita aut aliud
Verxre ſigniſicet 2 aliud autem intendat

Pars I. Cap. I. Quæf. VIII. 47
Romanus eſſet. Sic & illud Poëtæ de
morte Pompeji magni.
Sed timuit ſtrato miles ne corpors
Magni.
Non ſugeret, Jupraque Ducem pro-
cumberet orbis. Lucanus. .
Secunda praxis contraria huic eſt Secundæ
quando rei magnæ attribuitur parvitas,
vel rei pretioſæ vilitas? in dubio tamen
ſenſu inter realem & æq quivalentem ſic
Seneca De ben. l. 2. c. 10. Video, inquit;
iſtic menſas & aſtimarum lignum Se-
natori cenſu eo pretioſius, quo illud in
plures nodos arboris infelicitas torſit.
Sic de Domitiano muſcas quctidie
maltante Aibtain: Hoſtis fuit Muſcis »
hoſtibus muſca.
Tertia praxis eſt quando Acumen Tertiae
continet in ſe cauſam de facto vel cer-
te in dubio ſenſu inſinuat aliquam ve-
ritatem contrarii effectus: Sic vir ille
Sanctus D. Auguſt. Domine, inquit,
tu implens ſubile vas eum, & quia ege
plenuas Tui non ſum, ideo mihbi oneri ſum,
Eſt & non leve Acumen, quando alicu=
jus effectus realis datur cauſſa moralis
pPro vera & reali.
Quarta praxis conſiſtit in ambiguo Qaartta

ſigni-

2*

42 Artis Oratorig.
ſignificare. Sic cum Zalius Montanus
Tecitaret carmen ſunm & incepiſſet,
paulo ante deſcripto Solis ortu, deſcri-
bere occaſum, quidam ex Schola ince-
pit abire & caulſam quæ fitus dixit: num-
guid diutius illa audire botui quam ab
orti Solis uſque ad occaſum. Sic cru-
delis quoque Atreus fratrem alloqui-
tur Thyeſten, cui incauto filios dederat
devorandos. Hic natos eſſe crede in am-
plexu bpatris, hit inr, eruntque, nulla
Pars proliz tuz tibi ſubtrabetur. Senec.
in Thyeſt. .
Tale eſt illud Poëtæ.
Si forre Nultus per gcalammiam laſit,
car. er⸗ noli, & vulnus omne curaſti.
Item illud in Fornicatorem & bibonem
Er liberis *WB Libero aſſiete liberaliter.
Dici magiſter art ium potes Aulè libera-
linm.
Item in Aſtre rologum Potatorem,
Non ta polorum regeris infinentiis, ſedl
Za- ulzrum.
Item in Futem Glanciam.
Omnes quz ſua ſiint quarnnt, vitium-
que pPiatatter.
Erge non gaarit Glaucia quæ ſua ſint,
Item in medicum.
Non ſinit in longo miſeres tutr eſcere
worbo.

2

17 mi went

e
SS

lani
n ſun n, 4en
ln 1 le,
) ßn Al.
nin Ue.

ln.
geteig n.
engn, ul
Grruket r. N.

S

, ru A r.

Mdto ecn

urun 1iien
egtſh
6 /
ten

4

Pars I. Cap. I. Quxſt. VII. 3
Abſolvitque brevi morte? benignus ho-
mo'eſt.
Quinta Praxis eſt quando attribuirur
alicui rei i inanimatæ aliquid, quod pro-

rium eſt rei animatz, ita tamen, ut

rotus fenfus conſtet ex aliqua actio-
ne ad aliena attributa rei de qua loqui-
mur. Sic Plinius de quodam poſt vi-
ctoriam axante: Gaudet zellus vomere
laureuto, & coli victrici IEnperatorum
derxtera fFructunm nbertate ſuperbit. Et
Auguſt. Riper verba Chrifti: Ego ſum
lux vera. Ergo iger ſarge inquit, via

ia 44 te venit, E te de ſomno excitat

Jurge ambnla. Loquirur etia m acute,
qui res natura les convertit in arte factas.
Sic in naſum cujuſdam. Murxet.
Si tnus ad Solens ſtataantuar naſus hiante,
Ore, bene of: endet, dentibus hora quo-
ta eſt.
Sexta Praxis eſt, quando aptè id quod
veris perionis convenit, attribuitur non
veris: Sic ille, Emder aculats ſunt ma-
nus noſtra, evan quod vident. Plaut.
Plurimum verò placet hic modus quan-

do ſimul & vera & falfa perſona com-

municant in eadem re: die Auguſtus

Cxælſar dicebat: Duas ſe habere filins de-

litat as, quas neceſſe eſt toleraze, Tuliam
neram, alt erar, Rempublicam.
Alter

Sextz.

Alrer
Modus
Eliciendi
acuminis
Com-
parando
fem.
Compa-
ratio
ttiplex.

44 Artie Oratoriz,

Alter adbuz modus hic ſubjusgendas
Acuwinis in veniendi
Cauſſu.
„

Eſt bomus modus inveniendi acumi-

nis ſi rem compares cum locis oratoriise

Triplex aurem poteſt eſſe comparario
hujuſmodi: Prima eſt, ſi fem confera-
mus cum locis ſingulis ſeparatim ſum-
ptis, cogitando quæ enam ſit rei, de qua
loquimur Dej ſinitio, qiig Partes guod
genus, quæ Adinunlkta, &. Sic Romana
Eloqgtuentia facile bprincets Conſolatum
Vatinii acute ridet per diſti ibutionem
Partinne cc enſclatat. Magmere, inquit 5
Cicero, portentum anno Vatinii fa-
&am ℳ quöôd illo Conſule neg Bruma;
nez Ver, net Autumnas, nec Kſtas ſue-
zit. Sezxunda ſi ipſius rei unum locum
cum alio diverlo loco ejuſdem rei com-
Paraveris v. g. De tnition em cum Ad-
zunblis rei, Uel Effektuse cam Caizſis. Sic

Valerites Maxrimsis Lib. 6. c. I. ex com-

Pararione Marerialis & Formalis Cau-
, id eſt anunæ & corporis elicit Acu-
men de Luxretia: Dux, inquit, Roma-
2½ Puadkcitie Lucretia, cujass virilis ani-
Wus, maligno erro fortung muliebre

sorpus ſortitns ſt. Lertia eſt, ſ locos rei

MniS

lur i

4

5 ui

giwwent,
iglu0

. .Le. . dtt

n erin, iu

ll,. . ,
Ainlen alri⸗

lumutz

an
8 DR
Kn r.
Khln Cont

R Auil

en .
4 1 Pars I. Cap. 1. Quaſt. VIII. 4
li, unius ordinis comparemus cum aliis
i locis oraforiis ejuſdem ordinis, ut defi-
a⸗. nitionem cum definitione, cauſſam
cum cauſſa, &c. e. c. Mutius Scæwola
Regen quem armnta mann non poterat,;

:
Wiennlemt
N eNe. .
ruſta ſugat : Seneca. Hic Acumen eſt

11

en begorry
ElICrtor. . .
“ Ex comparatione cauſſæ cum cauſſa, id
.
4 . Eeſt, manus armatæ cum exuſta. .

Uuncekn.
Blemtin in.
p. .. 4
Keunkni Een
6, guin e
3 DEFINITIO.
mna, Cnlie .

. 1.
4 4
—177

Modus inveniendi Acuminis
in locis Oratokis.

Definitiones acutæ ſunt, quæ fiunt Ex De-
per contrarium: ſic Fermam deſcripſe- finit.
runt. Theoc. Socrat. Seneca. Theoph. Reg- Acumin.
num ſolitarium, dulcem Lyrannum:
dulce malum, dulce damnum.

Wunte DARTIUMENUMERATIO. Ex par-

ſ ,n1
ne ur Dent

r/.,6
nu, M , .

ve⸗ 4 Hæc acuta fit, Primo, Aand oſten- tium E-
alsil V . .
danli 4 ditur, quod pars ſit major ſuo toto. Sic numer,
utc*νKX. N 1 Pars
“ 4 4. Licero cum vidiſſet & Ciceronis fratris

l imaginem ingentibus lineamentis uſque
AkE ad pectus depictam, ipſe vero Q. Cice-

ngschite 1o erat parvus. Frater, inquit, meus
49, , HH dimidius majsr eſt quam totus- Secundo.
gundn Quando res intrinſeca in ordine ad ali-
ſumenuli quam menſuram confideratur ad ex-

( estel . . . . 2
le Primendam magnitudinem vel parvi-

46 Artis Oratorig.
ctatem. Sic Cicero de Dolabella. Quis ge-
nerum meum alligavit gladio.
Tale eſt illud Materialis l. 7. cpig- 52.

Nunc Ronm eſt, olim magna aberna .

fuit.

Tertio. Quand 0 aliauod magnum

eſtenditur includi in aliqua ſui parte,
Sic ille de vVenetiis.
Quid pugnas Buropam, Aſiam, Lydi-
amque Neamque:
Ouiatuor hat ana vernes in urbe plagas.
Peul. Meliſass.
Et ilud de incarnationæ Chriſti.
Vah! punktu, ambit cire “ m „ Bauhuſ
Et Martlal. I. 8 8. pig. 46.
Pars maxillarum tonſa eſt tibli, pars
rili: aſa en.
Pars vulſa eſt : anum quis pietet eßſe
üKpiut,
Item in ebrium App u,

In niveis Afzi jam regnat Bruma

apillis.
Inque ocizlis ſenmper vino famnrahri-
bas aſtas,
Baccifer autumnnns pingir naſume;e
geenas qtee,
Cumque bibit fiorum dulce illi ad
tempora Ver eſt.
S potans totaw in vultu gerit Ap-
Fius annuutm.

CON,

yl

ol
N (A
int D gund

un S 1
noce!

Au⸗ haft

enn: ti
lte et.

a Mnuen en

S D

,ues, J
e Pars I. Cap. I. Qusſt. VIII. 47
niua CONTRARIA.
ucblen, Locus Contrariorum valde ſervit a-

inmne cuminibus, quando idem omnino affir- Ex Con-
. matur & negatur, ſalvà tamen veritate trarüis.
ANn dicti diverſimmode intellecti. Sic de ma-
uime, lo principe Hiſtoricus Tacit. Omnia
in eo Principe ſunt, praterquam Prin-
nun An i ceps. Et alter: Curt. Ha manus inquit
: lſußficiunt deſiderio meo; nibil habenti ni-
Uuntigniet hil deerit. Et Philoſophus, Seneca: Non
perſuadebis, etiam ſi perſuuſeris. Et Ci-
cero: Nunquam ſum otioſus, quäum um
ſum otioſus.
PRIVANTAA.
Acutâ ſunt cum prædicatur forma Ex pri-
de privatione vel certe quando aliquid vativis.
um n h proprium formæ tribuitur negationi
formæ: Sic P. Mimus. Pars benefcii eſt,
Ii quod peto cito negas. Et illud: Congeſto
m einmt hun Pauper in auro eſt.
”“ò” Sie illud de inepte garrulo. Nec taces
e re ti ver loqueris, quia ſic garris, ut nemo te
intelligat.
REPUGNANTIA.
Acute ſunt, quando unum de akkerx
Prædicatur v. g. Deo parere libertas eſt, Ex repu-
Et alibi: Miſerum te jndico qui nun- gnantia.
l k Tuamfuiſti miſer deneca. Sic de Nuptiis

u tilt Ange
rum Ad ℳ

„

Honorii. Claudian.
0 Nee
4

Artis Orateria.
Nec odium terrore mevet, nec fræœn
reſolvit.
Gratia, diligimus pariter pariterquét
timemus.
Ipſe metus Te noſter amat,
Sic, ſi divitem dicas eſſe pauperem es
quod aurum non habeat ſea ipfe babea-
zur ab auro. .
Sic & Pocëta. .
Cur oculis pollet ſurdus, eacusque quid
aure.
We oculis audit auribis iſte videt
Sic & alter de Claudo & Cæco.

devia cacum. .
Dirigit, hic oculos commodat, ille
pedes.
Quam bene concordes amor hos uni-
vit utroſqjue
Alter & alter homo eſt, ſed tamen
. unus homo eſt,

Tale eſt & illud Arabum dictum.
Eſto inter homines, Jurdus audiens „
cacus videns, & mutus loquens.

REI. ATA.
Ex Rela- Ex his oritur Acumen primo quan-
Us. do patenti actio attribuitur, agenti vero

paſſi v. g. Beneficium dando accetit

qui digno dedit, Secundo. Quando una
cadem-

Claudum humeris cacus, claudus per

zulle⸗
lokſeu⸗
imnermh
ℳ ESts i
mligs Kn

1et t

Gcäd
Tremn ele Acll
ttib oert i.
emunt ann 1
ſen,
lnn
Uig.

.
1

1.
Nerm he /
7

udna e.

ſptne
.

a

re PDarxrs. I. Cat. I. Quasſt. VII. 45

nn
nmg in gademque perſona ad ſe tanquam ad

HD aliam refertur, v. g. Iamz antem erns
numti, uinn excors, ut tots in oratiane tua tecuns
pugnares ipſe, ut non tanta qusnta te-

hn, cum tibi eſſet contentio, Cicero Philiy-
iuſne pica z. in Anton.
itr iiella.
. CAUSX.

Materialis & Formalis, dabunt Acu-
ia, ue men, ſi oſtenderis alterutram alteri con-

ſentaneam eſle & diſſentaneam. E. G.

tunkuifraite de apibus Pocta Virg. .
en Ingentes animos anguſto in corpore
ulent, uleg Verſant.
Er Statiss.
llg amnitkt , il AMagna ſub exiguo regnabat corpore
. Virtus.

umig znr AN. Et

Hg,Aso rea vera eſt.
Cur dicis; ſemper Suasaens ilie fuit.
ilenlxn Efficiens Cauſla & inſtrumentalis

dabit Acumen, ſi oſtendatur res diſen-

, riu Aen *. 2* 4
tancas efficere. Sic ille de quodam /ian

tNNMNe, — —.
rota ad ſupplicium vecto, caputque caſu
Ir ceã ſibi frangente: Eonem vehiculo, in-
n n quit, gqao aaà pœam vshebatur, pœname
umen .

riup 4ene, efugtt. Sic Posta.

zm Aul NH Gignitunex Via, non erge Firmice

C Kα

. Coln

Rhetoris hac Ruft ſtatua eſt quia ſa-

Ex Effe
Etis.

Ex Ant.
& Conſe-
quent.

Artis Oratoris.

„ . i u/
Naſcitur ex oculis eum geaeratir A- 19
mor. ninh
Finalis illa eſt acuta, quæ ab ipſa a Aum
ctione, quæ propter ſe exercetur erit
diſſentanea & conſentanea. Sic Martia- eg m
lis: Cur in theatrum Caro ſerò veniſti, 4
ideone tantum weneras, at exires. eadr
n 8
EFPFECTA: i tet⸗

Acumen faciunt cum juxta ſe pror.
ſus diſſentanea ſunt, & tamen vera. Sic an oj⸗
Scytharum Legati coram Alexandro:
Faga noſtra viétoria eſt, etiamſi vincæ-
mur, vincemus. Curtins lib. y.

ANTECEDENTIA ET ſmuülne.
CONSEQCUENTIA:
Exſtruunt Acumen, quando inter .
ſe permutamux, id eſt, quando dicimus
ea antecedere, quæ deberent conſequi;
& cantra. Sic Magnus ille Heinſius l.
Epigr. de puero in ureto Matris mortue
cum eaque ſepulto.
Sic tumuluſq; domuſque fuit tibi Ma-
ter, & ante.
Quam natus poteras eſſe, Jepulns ,
ras. ⸗
De quodam Prælato omnia per Vi-
sarium faciente, Sic lufit qnidam.

lynn,

A

3 UR.
ee

4

4

iuft, Parz I. Cap. I. Quaſt. VH. 41

M tſcrith Ad noctis horas per Vicarium ſurgie.
Horas diurnas per Vicarium cantas;
n,röi Animas tuernm per Vicarium paf-
kaen cis.

Mentener (., . . . . . 4
en dee, Anzynoſque vinchis per Picarium ſol-
nnlinſinenk, Wt.

rnedin, Conwvexa celi per Vicarieum viſes,
Item.
n Omnihss amiſſis àtergo, à ſronte ca-
m an ſmn n. pillis.
Kumennen 4. Leid tibi jam reftat perdere Calves
Wonmn Reunn aputt.
Uid o Acutum & ilud : TZantum à ſe diſ-
l. vordavit fortuna, ut cui defuerat ad vi-

cKtoriam terra, deeſſet ſepulchrusz. Pa-
DENII terculus in Vompejo.
EI
COMPARATA.
atuin Tripliciter acumen faciunt: Primo Ex compa-
2 deer ald quando ea quæ ſunt majora „ fiun atis.
euede MeI WMinora V. G. Fatres bropinquorum-
en Mrinm Zae extrenia horg deſeritar, & ad mor-
ue tem mali concurritur. Seneca Secun-
ſuni do, Quando illa quæz ſunt minora vei
nef majera , fiunt paria E. CG. Par eſt
u Panper nil cupiens, Principi eomnia ha-
u, benti. Idm Tertio, Quando ills

in Aquzæ ſiünt minora fiunt majora v. g. Ma-
4 . . . S „ .„„
Wl Sdus benefiinen dat, qus gras? accipit

Oratio-
nis acute
ſeriben-
dæ Præ-

ceptum.
14.

Alexaa-
der.

42 Artis Oratoria
quam qui libenter dedit. Idem. Et hi
fuere modi ex ſupra dicto R. P. colkcti
quos æqui conſule. Pro fine tamen
monego, ut non moroſe nimium his lo-
cis iuhæreas, acumen quærendo: Ali-
quando enim naturalis bonitas citius
quam exacta diligentia illud porrigit,
&τ artificioſa inquiſitione interdum tar-
damus imperum animi ſponte ſagacem.

QUESTIO IX.
Quomodo Orator Acumina in Ora-
tione ponere debeat. .
Ut plenitudinem Doctrinæ de acu-
to habeas; non erubeſco meis ſcriptis

inſerere quædam ex decem præceptis

orationis acute ſckibendæ, quæ ingeni-
oſiſſimus P. Tiomas Fabritins quon-
dam obſervavit.

Prunum Praczptam oſt.

Ut acuta ſit Oratio tractetur dictum
aut factum aliquod Ita, ut ex occaſione
eius aliquid apponatur per modum
additamenti ſententioſe, ſive ex Caußis
ſive ex Efektis Exempla dat Seneca?:
Epiſt. 119. Alexander Victor tet Re-
gum & populorsm iræ ſucoubsit: id
enim egerat, ut omnizæ potius haberet in
boteſt ate

ℳ

“

vm ii
inig. R

„ (d 1

/

6, .B . 7
Pars. I. Cap. . Waſt. K. 343
“ n 1 Joteſtate gaam affeltus, nec ſeribat im-
hal petrare Sbt maximunz imperian eſſo. Et
N ſr un Boſt Dariun & Lado⸗ banper eſt Alex-
uunennnim ander qugrit qnoa ſanußt Fabiat, ſcruta-
n nc A tie maria ignotæz. Quod nattura ſatis eſt
lr onn in bonini non eff. Ia ventus eſt qui concu-
, biſceret aliquid poflonania Ibidem. Et
Hüininu. alibi, de Conſol. ad Helviam cap. 13. So- Socrates
unihoreſgem crates eodem illo villtu, qae aliquante
ſolus triginta Lyrannos in ordi em reAds-
NIlO. gerat, carcerem inti avit, ignominiam
vAunti he s logo detraturus, neque enim poterat .
—cæcæarcer videri in quo Socrates erat. Et I-
Durkeen dem, Natur. quæſt. l. 2. cap. 4 3. Regem
elo nes ſcm Prodeſſe etianz ſalum opertet, nocere non-
2 Ermi Nend Biſs:ne bissribiss Viſsem eit: Ideòque
e antiquitus dictum, Funmen quod ſolus
Zuppiten mittit, placabile eſt, pernicioſum .
id, de quo deliberavit, &0 quod aliis quo-
que Diis anthoribus wiſit, nimirum ubi
aliqud percuti debet, ne Tovis quidem
ium conſilium ſatis eſt.

„

Secunduim Pracebtum.
Ut acuta ſit oratio, ponatur inge-
nioſæ Cauſæ Finales, ex occaſione
facti vel dicti alicujus v. g. Caligula op-

un erlie
e
n ſen ne
le hhe et

EN Ar .
ien v rabat at populus Romanus tuam cer vi-
1 cem haberet, ut ſcelera nimiruin ſau tot

h ocis sc remporibus aidndtas in anum

c Nα =
4 te c3 coge-

14 Artie Oratorig,
cogerer Seneca lib.z. de Ira. Et Chryio-
logus Serm. 8. Da panperi terram ar
accipiäâs Cœlam, da nummuze, t aeci-
hias regnain, da paieperi t des tibi, da,
qaid, quicqzid paisperi deeris Tishabe-
bis, guidquid pisperi non dederie, hale-
bis, alter: Et Magnus Panlus cecidit in
vin,tetidit Zudaus, set ſin gerer Chriſti-
snus. Idem Sermon. 176. Et Amhbrofius
Sermon. 52. Sol obſcuratus eſt, ut tante
eler: oficim luminis denegaret nec lu-

ceret eis lamen mundi, à quibus furrat

lumen ſalutis erxtinbkism.

Vertusm Pracebtum eſte.

Ut acuta ſit Oratio ponantur breved
& ingenioſæ definitiones V, G, Pilis &
tevuis &, implsx menſa bona valstudi-
nz Mater eſt. Chryſoſtomus tom. 3.
Homil: 22. Et Chrylol. Morientem di-
vitiæ non ſequnntur, ſer ergo tibi pera
conſcientio tua, ſin tibi panis nita tua,
Et Seneca: Voluptas bonum pecorum
amplectitur nos, iat ſtrangklet. Et alibl
Epiſt. 96. Qmnia ad qus geminus tri-
duta vitæ ſant, omnia iſta in longa vita
Junt, quomodo in longs vita & taal vis &

batum & plu via.

Mar-

N
.

1 4
„eis eroe⸗
tie

6 1
HeG

Nr,.
Manh

pe
R,N.
ec MCn
ammn
namni, e,
. 7.
ageſgr ,i, 1
aem tav, .
lanialn, eß
en un dern ,

n,r

ewidlef unn
nGn gen ike
, ile t
uſm,

ufrung

tropouumn ben
PRuu Net.
112 1
obonn un,
le. Aruumn i
, Peniti in
Ounteniiinn
eCruin un
pwreite Et
eſen .

Par: I. Cap. J. Quaſt. X. 45
Quartum Praæceptunmeſt.

Ut acuta ſit oratio, ex occaſione ali-
ujus veritatis, po. nantur vel- Similia,
vel Exempla, vel Hieroglyphica „vel
aliæ vcritates ſentemioſeæ. E. C. Noli

buic tranquillitati confidere; momento

mare vertitur, & eodem die nbi luſe-
runt na vigia ſorbentur : Cogita poſſe
& Latronem & bhoſtem jugulo tuo ad-
movere gladium. Idem Epiſt. 4. Et alibi
Epiſt. 56. Vitia in aperto leviora ſunt,
morbi quoque tunc ad ſanitatem incli-
nant cuem ei umpunt. Et Epiſt. 9 5. Poſft-
quam dolcti prodierunt; boni deſunt, do-
cemurque ditputare non vivere. Et Se-
nec. Natur. quæſt. l. 7. c. I. non cognoſci-
tur boanum, niſi amiſſam, Sol ſpectatorem

niſi enimn dehcit, non habet; adeg natura-

le eſt magis nova quam magna mirari.
Quintum Praceptum eſt.

Ut acuta ſit orxatio, ſimile ſenten-
tioſe ponatur. v. g. Non eſt admirationt
una arbor, abi in eandem altitisdintenz
tota ſylva ſurrexit: Senec Epiſt. 33.
Et alibi : Epiſt. 76. parvus pamilio

eſt,licet, in wonte conſtiterit; Colbſſur

C 4 magnö-

56 Arni: Oratorie
wmagnitudinem ſnam ſervabit etiam àn
Iatee. Sic Plutar. in Pompejo, plures

ſant qui originens 2am qui veneran-

zur Solem occidentem. Et: in vino nimi-

em veteri deielctat etiam ipſa anzaritudo

Et Lycoſten Hedera invenit, quo ſe al-

Iget. Et Plut. Aßens propter aculeum

non odiſti, ſed propier fructum foves &.
zigris, Sic ectiam Schola Salernitan: Pa-
nein ſume meiam ſed non fac Bartholo-
maum,

. Sextiin Prazeptunz.
Ut acuta ſit oratio, ita ſimile pona-
rur ur proraſis & apodoſis exprimatur,
ſed adverbium comparativum non ex-
Primatur v. g. Nec gubernator otioſus
in tempeſt ate, nec pr eptor docens &
non facien; quidquzim mihi prodeſt. Se-
neca Epiſt. 108. Item. Corpus zoinmm a-
nimo ſer vit, ota Reſbubl. Regi. Sic Fer-
ainandus Bnberator apud Reuſnerum:
Boni viri & boni vini non eſt origo in-
quirenda.
Septimsem Pracebtum.
Ut acuta ſit oratio, ſimile ita pona-
tur ut it per modum Apodoſis, E. G.

Non ſatis eſt opibus pallere, niſi fortitæda,

asteferit: Nain & Cervus fruſira lunt

————

Wn
3

„
. Sare,

1

inun
lenuf 0

4

hen imle
Mi/
atnm
ahit Ae
fonimiun
fhaunſiſi
Ma
Urrkl⸗
Urncnt

M D

MNOCentt p⸗
WMNAn 5

Nch
1arck⸗

ihchi
in ni, ien
Nlane⸗
n ,
ſnd Mheye.

nih l ,
per

ltane de.
ſr Puſeh⸗

Huazten

iſnde on.
Nℳ elhimun,
rIrum tner.
glentenr il
Lugtn Nret 4A

Gvnef N
Ait.

ir in n.
n i t,
ſi

Peærs J. Cap. I. Qussſt. IX, 77
ingentia cornna cum deſit animus Plu-
tar. Et Seneca. Non accepimus brevem
vitam ſed fecunns, nec mnibe “M
odigi ſusmus, ſicut amplæ obes, ubi a
a a, e, momento
diſtvantur, at vero licet modice, ſi bono
cufodi tratitæ ſant, creſcunt.

Octavum Praceptum.
Ut acuta ſit Oratio ponatur veritas
una in qua tanquam in fœcundo ſemi-
ne lateant plures veritates v. g. Non di-
sat hemo, non habet manus mea quod
det pauperi, det ipſam manum pauperi
& plus erit ipfſam dediſſe manum paupe-

ruasqu am nummum. Chryſol. Et Sene-

ca. Epiſt. 44. Hoc hubet virtus boni, quod
ſtemma non incepit Platonem non acce-
pit. Nobilem ſed fecit.
Nonum Pracebtum

Urt acuta ſit Oratio, ponatur aliquid

magnum, quod ſit velut Paradoxum „
inſolitum, inexipectatum, & hoc cx

modo dicendi, vel rerum combinatie-

ne maxima verò fit per contrapofita:
Sic. v. g. Peccator cum terra ſitin Cæ-

lum pugnazs, cum ſaxnum ſit., eum igne

bella geritz cum lutnm ſit, adverſatur
ei, qui eum finxit. Chryſoftom. Item
de paſſione Chriſti. Acum eſt ut Au-
. C 5 thor

8.

„5 Arti Oratsrie.
thor ſecacli ſeculo, teſte moreretur, & d
muado, mundi Dominus brius per pæ-
nam gssatn per gloriagz naſcoretur 7
rax egli traditur doli odulo, tenetur

. „ . . . . ⸗
tenens omnia, illigazr, ommnitenz nexis,

gucitur attrahbens umverſa, à falſo ac-
zuſatitr Veritas, ſeſtizur cut aſſiſtunt »
emnia Jadeaigentibus tradunt, reddunt
tentes Zudzais,ſwaie commertiuns fit
empietatis piezas, & ſanctitas, in nun-
dinas crudelitatis producitur, fagella-
rur remiſſio, condemnatur vonia,; iktu-
ditur majeſtas, irridetur virtus, per-
Junditur ſputis largitor imbrinm, ela-
vis ferri cali ſtater affigitur, meliis dä-
zor cibatur felle, propinator foentinin
botatur aceto. .

Decimum Prarepsunm
Ut acuta ſit oratie; ponatur ſæpe
concors discordia inter Sabjectum &
Pranioatum ſeu aquomodo diſcon-
venientia: quia cum Acumen omne
ideo gratum ſit: quia admirationem
parit & delectationenr, videlicer de-
lecttationem convenientia, diſconve-
nichtia admiratioheni dabit. Hœc auteni
concors diſcordia nafcitur ex Fropis &
Figuris, maxime Metaphoris, Metony-

wia, Antonomaſia, Adegoria, &c.

eig
7
enmmn, 4

nnncmi ,

S
ſuſß iilg
S w, ,.
a, ni
ab,muin men,

1 1 77 ,
lun alins fettent
e Inrjfiifi ſr
itnt mn .
zagetuy ſnci

Mmatpr ein re

lita, Niti, ,,.
Prmmnßnig ⸗
rm, uli /
znßwesr ſeneen

lnn
to, ſonucn len
iret Neetent
Ouomoto dn
n Aunin one
1 Anmktornt

l :

l
or Atenneni
,er Nd
Phnh lem.
Ai, 1.
lalte.

—

PDars. I. Cap. II. Qugſt. E. S
Poſtremò qui acurè loqui geſtit, com-

teærat ſe ad eos Authores, qui poſt Cice-

ronem in Eloquentia floruerunt, uti eſt
Seneca Philoſophus, Seneca Rhetor,
walerius Maximus, præſertim in Epi-

phonematis quæ fingulis exemplis

ſubjicit, L. Florus, Plinius uterque Curti-
us, Tacitus præfertim in Concionibus
Imperatorum. Adde Martialem & Plau-
tum in iis argutum maximé quæ ad ſa-
les & jocos pertincht. Porre ut no-
yeris originem acutæ dictiones. ſcito
Quintilhanum acerbe conqueri contzxa
Scnecam quaſi illius exemplo elequen-
tia Romana cœperit corrumpi,; &
omnes luxutiari voluerint utentes non
amplius Aſfiatico & Tulliano Stylo fed
Attico & Laconieco. Prope verum eſt,
tunc ex Tulliana & plena Eloquentiam
tranſwiſſe in ſiccam, aridam & acutam
quando Curia Romæ mutata eſt in au-
lam: tunc enim pariter civilis & liber
fermo in aulicum & adulatorium mi-
gravit. Nam Octavo Auguſto rerum
potiente dum nihil in Senatu delibe-
faretur more veteri ſed omnia ab unius
voluntate Cæſaris dependerent; liber
dicendi modus & fuſus cum liberrate
populi ſepultus eft „ orationeſque in

Comitiis ad Scnatum & populum cx

Lolbey⸗

Artis Oratorig.

roſtris haberi ſolitæ, in panegytes mu-
ratæ ſunt, & elogia Imperatorum, iſque

maxime Orator in pretio fuit qui quam
optime ſcivit adulari, & rem ſuam non
argumentis ſolidis ſed acuminibus &
arguti's aulicis novit promovere, Quod
etIam in ipio Ciceronc videret licet, qui-
buſdam tertii volaminis orationibus
allequente Cæſarem. Ut pro M. Mar-

cello, pro Deioraro etcer. Utut igitur

poſſit multum valere in civili Eloquen-

tia acutum: magis tamen proprium eſt
aulicæ, quæ delectationem quæxrit.

Hactenus de Acuto, atque adeo de In-
ventione.

CAPUT II.
DE DISPOSITTIONE.

oſteaquam quid dicere poſſis iuve-
Pau naruraliter ſequitur ſcire, quo
ordine dicere debeas, ordo enim ubi-
que anima rerum eſt, & lud ſcquenti-
bus edocetur. .

WÆTIO I.
Avid Diſpoſitio, quoduplex, & quid
Oratori diſponendum.
RESP. I. Diſpoſuio eſt rerum in-
ventarum in ordinem poſnio. Duplex
2

—

—

, ae

ſyflas nn

ehn
1
utCn

Kn he,

.
tet
dDren w.
W Mer n
Srechhen m

, l

1)

Oum

Upene⸗
gerpneye N.

elyrunmn hr
trchtlt iun
Ernün N
Sldumnbe⸗ 4
ueſienle,i.

M

n Epo Ar.

etcen. Vant

nli Hel .

Semerprorinn

Chionen tri.

ugte re Eelr

II.
.

lüene gals in⸗
gntulin an
degorgeinlli
tld e.

LY
gler ℳ1

t Num .
ſio. Du ex

Pars I. Cab. IIl. Quaſt. I. r
eſt, alia Naturalis cum quis eo ordine
de rebus diſſerir, quo factæ ſunt adt
uo fieri ſecundum naturæ leges io-
lent. Ut ſi laudares aliquem & Pueriti-
am. Primo, deinde Zuventutem, tum cæ-
teros atates gradus traderes.
Alia Artificialis quæ voluptatis gra-
tia aut utilitatis divetſimode res miſcet
ac confundit, rejiciendo initium in fi-
nem & finem in initium, ut ita oble-
ctet & ſuſpenſum teneat Auditorem,
pendentes enim Auditorum animi ex
inopinato eventu plus hauriunt jucun-
ditatis. Sic Diſpoſuit. Eneidem ſuam
VWirgilius, in qua narrat Æneæ diſceſ-
ſum in Italiam non eo ordine quo in-
cepit. Sic ordinavit. Argenidem ſnam
Barclaius Sic faciunt omnes ii qui Tra-
gœdias & Comedias per ſucceſſus de-
dacunt in exſpectatos.
RESP. II. Orator habita propo-
ſitione videat Primo an ſimplex ſit 5
an partes habeat propoſitio & quæ pars
Primo, quæ Secundo loco ſit ponen-
da vel tractanda potius. Secundo, Ex
inventis pauca ea quæ meliora argu-
menta ſeligat & valida quidem initio,
debilia in medio, fortiſſima in fine Ora-
tionis collocer, quia initio ſtatim Au-
ditor rerumm cognoſcendarum avidus
07 P

Duglexæ
Narura-
alis.

Artifiei
alis.

Snei-
dos dif-
po ſitio
Virgilia-
na.

1.

Argume en-
mentatio!
Dialectica
quid?

6 2¾ Aptis Oratsrie. .
præoccupari debet & co- vinci, in fine
vero valde confirmari & impelli. Ro-
buſtiora autem ar gu imenta ſunt ex De-
knitione. ex Pariibus, ex Genere, ecx
Cauſſis, ex Effectis, quia maturam reiex-
plicant. Minus ponderi Is habent quæ ex
Adjunctis levibus & aliis Conj turis
fumunrur. Tertio Rationes & Argumen-
cdiſponat! ſibi Dialectice, Brimo in
Syllogiſmos, deinde videat dueid
oratione eadem tractare poſſit.: Quarso

yVideat in quot partes Orhtionen debe-

at diſtribuere e, ſed de his infra clarius.

QX«TIIO II.
uomodo Argnmentatio Dialectisa
Paecienda?

RESP. Argument: atio eſt Ar gu-
menti diſpoſitio ſeu explicatio. Con-
ſtat, cum perfecta eft, tribus Mropoſti ti-
onibus quarum, quæ Primo loco po-
nitur vocatur à Dialecticis Major „ à
Rhetoribus Propoſitio „ quæ Secundo
loco ponitur vocatur à Philoſophis Mi-
nor, ab Orateribus Acſamptio: quæ
Tertio loco Ponirur, dicitur a Dialecti-
cis Concluſio, à Rhetore Complexio. Et
hæ tres Propoſitiones, quando ordinatè
Yonumtur vosamur Gllogimus „ quem

Pays L. Cap. I. Qu dſt. II. 56
rmare dcbes ex propolitiene tua &
Caufla ejusdem à te invenia v. g.
Propoſitio tua fuit, Clodius iure eſt oc-
giſus, Argulflentum ſeu Caufſa inven-
ta. ttia ſnit inſitiator. Jam forma ſyl- Argu-
logiſmum ita, accipe Cauſam hHanc & Mentan-
conjuge illam cum PFradicato propé- di pacis,
ſitionis fuæ, dicendo: Inſidiator jure eſt

d „ Mnen occiſus. & ecce Major; Accipe deinde
Aeet enh ubjectum, propolitionis tuæ & con-

un ſolt n junge cauſſa eadem & dic: Cls-

mCEo ele dius fuit inſitiator: & in promptu eſt
eliinnchig Minor; denique pone ipſam propeſitio-
nepm tuam, dicendo: Ergo Cloilius jure
III. It occiſus, ſic fiet cencluſio atque adeo
inttu Dalcs totus Silogiéſmus. Sic fac in alis, ſem-
per autem cogita quibus rationibus ant
eeexemplis aut ſententiis. aut ſimilitudi-
terd r ⸗ nibus Major vel Minor confitmari rut-
lcte. (n. fus debeant mhaxime f probabiles tan-

eis, tunm ſunt & debiliores. Nam ſi verifſi-
Minoboox⸗ mæ ſint, non probandæ ſed exornandzæ

5 Ner, funt, Ubi hoc feciſti, jam cogita quibus
1,Gr x modis COratorie coſdem Syllogiines
Dhlecguf trades-
Aſint,

nri itt⸗ QWÆ SsTIO III.
dbeum Ai ſunt modi argumentandi Ora-
17,. “HL

Kli⸗
—

1.
Argu-
mentan-
di Oraterie
modas.

An ob ſcee⸗
s Rex

de jicien-

dus Regno.

Contra

Regem.

„

7
6 4 Aris Oratoria.
Aliquot modos uſitatos tractandi
Argumentum dratlone hic pono.

Primus Modus.

Solet diſponi Syllogiſmus eo ordine
quo à Dialecticis ponitur;, ila ut pri-
us Maæjior ſit cum iuis rationibus ac
comprobationibus. Secundo Minor iti-
dem cum ſuis rationibus. Denique Con-

EXEMPLUM.

Fingamus Regem quempiam oeci-
diſſe ratrem Principem ex ambitione
regnandi; Et fiet Propoſitio, v. g. Rex
gejiiciendus eſt; Ratio: Quia ſceleſtas eſt:
pone Dialectice ſic : Sceleſtus nobis in
regno ferendus non eſt. Rex efs ſeeleſtus:
Ergo in regno ferendus non eſt. Rario
Majoris: Quia famam læderemus no-
ſtram apud exteros, apud quos honeſti
& virtutis ſtudioſi audivimus, nunc
ſceleris patroni & ſervi diceremur. Ræ-
tio Minoris: Fratrem occidendo fraudu-
lenter ex ambitione, in nos & in natu-
ram injurius fuit. Qratorie v. g. Kc

nactari poſſet.
EA-

n

S r4,6
0 uch

Mehe org.

?

nen le .
ur
Eeldi Mrnil.
du erateen.

Alenhen bec⸗
en ambrore
lto, 9. Ner
Ar ealſ ,
Ca A

n 5. N

elctenune.
e kent
ünos .
lcrenm N.

4
ce⸗

Kin ul.
ke . 1

1

.

rar: 7. Cap. II Qureff. 111. 65

ELABORATIOO.
Foſne tandem Cives N. in ſcelerum
amore progreſius fecimus, ut ſceptrum
deferri ſceleri ſuper capka noſtra & li-
bertatem non erubeicamus; Itane in-

ter ſceleratos ut cenſeamur, principem
in ſcelere, ſcelus in principe diutius ve-

nerabimur? Miſeret me proch dolor, Ci-
ves N.miſeret mèe gloriæ noſtri nomi-
nis, quam Majorum noſtrorum emp-

tam ſangnine, ſic temere apud exteros

incuria noſtra prodigimus, ut qui an-=

tea virtutum Patroni, nunc ſcelerum

mancipia audiamus. Ecquid dicent
finitim æ&, quid remotæ nationes. En
inquiunt viri quorum rebus cum Vir-
tute geſtis orbis anguſtior erat, qui
amplecti noverunt nihil, agere nihil,
niſi quoꝗ limites vel attingeret vel non
excederet honeſti. Ecce eouſque in
malitiam delapſi ut projecta verecun-
dia ſcelus in throno adorare non pude-
at. Et quæ cæterorum civium facies 2
quis procerum honor; ſi turpitudo in
Diademate ſic volentibus triumphat.
Certe non poſſunt ſcelera non dilige-
re, qui ſcelera pati & honorare volue-
runt. Et haberet fortaſte umbraculum
uteunque immanigatis fuæ Rex noſter,
-

Major.

Ratio
Majoris,

Minor.

Ratio Mi-
KoIIS.

Compro-
batio.

2. Argu-
mentaandi
Oraroric
modus.

46 Arti Oratorig.
ſi minotis ſubſellii ſcelus cruentis mani-
bais perpetratum poflet gloriari, ſed in
Principem fratrem, liberis omnium no-
ſtrùm vocibus ſceptro admotum, cru-
deliter ſævifſle, quid aliud eſt quam ne-
bis & natnræ bellum indixiffe, atque
omnium gentium una hac impietate

offendiſſe tribunalia. Revera ſi ab au-

rora recte diem deſcribimas, poſſumus
noh vani augures omkhhari, quem ne-
biſcum ſit acturus Neronem is, qui cru-
delitatem Iuam ſuorum ſanguine ince-
pit ſaginare, & ibi Tyrannmidis ſuæ ini-
tium fecir, ubi finem cæteri. Qaaprop-
ter evigila generola Regis progenies
& ſi nominis tui; ſi gloriæ publicæ in-
juxria vulneratis, throno ſcelus dejice.
Audiat orbis, audiant poſteri, ſcelus in
Regno fieri potuiſſe, impune abire in
Principe non potuilſſe.
Sernndus Modus.
Interdum Orator Primo loco ponir
Minorem cum ejuſdem rationibus; De-
inde Majorem & Rationes illius, tan-
dem Concluſionem.

EXEMPLUM.

ic Propoſisio priori contraria v. g
Rex de Regno vec deiiciendus nee octi-

denduss

ugt,
ilen⸗ clerinn
le uin ci
GONII .
., Anmn, d.
Acknund.
nn er

n iete
Renbu.
hndu, Crn .
Nrpeni , Aan
ANbugdneie.

Inmisſun Nr.

lcaten. Een

,Une Ae5

i
Mino e

lni 19
Nl ii
ſeli

Pars Z. Cap. 1I. Qrzaſft. I. 6

gendus ob eommiſem piatlsm , Rati'o

eſt : Quzie hoc facxiendo famans nohr an
efenderem:a, Pone dialectice ita: Fa-
mam noſtram! ladere cives non gehemur.
Sed ſi Regem throno detrudimns & oe-
eidimus, famarsn noſtram læAumius. Er-
Regen neque de throno deiicere, & &*

Ratio Majoris. (Mia fama divitiæ pub-
licæ noſtræ & nobile Reipnblicæ pa-

trimonium eft , quod ſinguli curare
debemus. Ratio Minoris. Qnia hacte-
nus laudamur „ quod nunquam Prin-
cipem de] jecerimus aut ecciderimuis ab
hac gloria jam cademus occidendo Re-
en⸗. Comproba tio. Quia majores no-
k malos etiam Principes habuerumt
& tamen tolcrarunt. Oratorie v. g. ſic
Nactabis.
ELABORATIO.

Optarem Cives N. ur in poſterita-
tem oculos con icesent ill Ili, qui crudeli
ſuſtragio n hon throne duntazat Prin-
cipem, ſede vita exſecrando prorſus &
auſu nefario deturbandum decreve-
runt, adverterent utique majorem no-
ſtro nomini maculam ſua temeritate,
quamp patientia Pri incipis inf ligi. Fuit
ehimn hactenus e2 gleria P-aai 0-
Ktra in pecloribus nobis libere Reges
on

Minor.

Ratio Me-

noris,

Compro-
batio,

Major
cum ra-
gone.,.

6* AAriis Gratarizè
non in eunis naſci, natos aktem nulli-
bi majorl veneratione haberi. Nec au-
divit nunquam orbis, Ducis ſanguine
noſtras manus cruentatas fuifle, quod
Kicut ſupra reliquas nationes præconi-
um fingulaxre eit, ita noſtro ſtudio pe-
vennare deberet. At modoe ſi manus
Principi injicimus, nonnc de faſtigie
commendationis dejiciemur; & patri-
cidæ cum reliquis perenmi ſacraſmo
condigne celebrabimur. Vel ma jores
noſtros reſpicite & ab eorum veſtigiis
recedere vobis ſit religio. Urcunque illi
herocs in ſolio, homines tamen Aabuc⸗
runt, quorum omnium ſine vitis vitam
fuiſie, & neminem fcclere thronmn
oheraviflc mihi veriſimile nou eſt; ferre

Uli nihilominus ſceleratum, quam tol-

lere; & nimia potius pierate peccare,

quam furore voluerunt

Quid degeneres igitur famam dilapi-

dabimus, quid in Rempublicam crude-

les cruenta machinari fuſtinebimus,?

Nos, qui gloriam veluti publicas omni-

um divitias & nobile regni patrimoni-
um inter principes curas habere ab ipſa
honeſtate compellimur; & alii quidem
gladiis, alii recte factis, alii juſtitia, alii
clementia, tanquam quoddam hone-

Ms ærarium debemus comportare.

Fuexit

Auri

i

Cewu

„I

“

eclirn
ſſſ d i

Gani

1 D ſoplie

S

Uuz ſile, led

MN fan l.

ntn Noe.

mhl mn
note de lbeig
2 . 4
.
Permn ſucticto

Iu. Tel me

beonun kei⸗
o Uonqn Il
stamen zuble⸗

ulne nts ſrun
clee MNenran

Nle wrchhttne.

nm gumn ..

hierre Kiant
.

u pumman.
lröe hl
NAi gden
ar hn

vodt,
luen

Elcponm.

PDar: I. Cap. II. Quaſt. III. 59
Fuerit Rex in fratrem iceleſtus, nos
in principem ſceleratos præcipitatio
non faciat, nec rideat æternitas ſcelus
alio ſcelere à nobis fuiſie vindicatumz
habeat ſolum apud nos Sapientum pa-
rœmina, Principem ſi bonns eſt audi⸗ S
malus tolera.

7

Tertius Modus.

Solet non raro Concluſie Primo lo-
6o poni & huic Major aut Minor ſubji-

citur per particulas Enim, propterea, ;

idcirso, quapropter & . Et ſi ſequirur a-
liud Argumentum, Concluſio vel jam
non repetitur, vel ſi neceſſe cſt repeti-
tur: Quod ii Oratio brevis ſit, ut ſunt
plerunque noſtrates vernaculæ, ponitur
deuuo communiter Concluſo, ſed aliis
Verbis.
EREMPLUM.

Er Oratiuncula gratiarum Actoria.
Cuius Propoſitio eſt: Debes Tibi mag-
nas gratias. Ratio: Quia dediſti mihi

dignitatem omſſis aliis competitorilus.
Pone dialectice ita: Cui datus dignitas,

amiſſis comperitoribus aliis, is magnae
debet gratias, Sen mibi &c, Ergo. Ora-
torie ſys.
ELA=⸗

Concia-
ſ10.

Cancluſio.

70 Artis Oratorig.

ELABORATIO-.
Gratiæ, Screnifſime Rex, quas pre
collata dignitare Majeſtati tuæ debeo,
tantæ ſunt, ut ne verhis explicari, mi-
nus multo referrià me unquam poſ-
ſint, cogorque neceffitate ductus, quod
Socrates olim Platoni fecit, coram Se-
reniftima Majeſtate tua uſurpare: Is
cum parem beneficiis facultatem apud

ſe non reperiret, inopiam ingenue pro-

feſſus, Socrateh exclamavit, pro bene-

Ecuis bPlatoaccivde : Non aliter ego

Ratio ma-
jor.

Cum Ra-
Sone.

amplioribus ornatas muneribus, ſiqui-
dem tenuitas regiæ gratiæ non ſufficit,
me meoſque tuæ Majeſtati perpetuum
devotes in pretium beneficierum admu-
mero. At enim grandi obſequiorum
debitoubæratum ſe non ſentiat is, ad,
quem de regia liberalitate promanavit
koner, multorum obvio finu captatus,

multorum precibus quæſitus. Certe

cumulatur gratia ex vetis & deſideriis
aliornm & in uno duplex pullulat be-
neſicium , quando & petito honore
cxernaris, & ornato æmulis longe an-
teponetis. Eccui vero aut obſcurum
aut dubium quanti viri quam bene de
Majeſtate tua, quam egregie de Patria

meriti, kanc præſenteimn dignitatem &

V143

. Lrn

DNI
ſuls lazer

ante⸗

Geni,

.
ee
Meſe:

gunn ..
Tutlutug
inj N, .
ee. I

Ddangilt flie .
Moralter 4
Ennnneldln gll.
2grnir mſiſet
Niekrigefann

. 1
l 44

nnnſent⸗
enoniche

e MoNini

hrioſncgen
(lenn (e

SS
ADAnt MUNI
licuun ber 4
Eluni

grgth
nslenzeten
nCgude
ſig

õ

Bars I. Cap. H. Qugaſt. I. 77
vetis ad ſe & precibus tam fuis quam
ſuorum provocaverunt, cum quibus
ego, ſi in contentionem venite debe-
am vix ullatenus meritis poſtem com-
parari. Sed tua Majeſtas Sereniſſims
animum meum ſemper Majeſtati tuæ,
ſemper Reipublicæ devotiflimnum ad-
ſpexit, humanitateque ac clementia,
quod tenuitate defuit, liberaliſſime ex-
plevit. Quid jam polliceat niſi ſollicite
elaboraturum. t apud ingratum ani-
mum non collocaviſſe beneficium vi-
dearis. Me igitur meaque ſtudia, meos,
meorum obſequia ad nutum & volun-
tatem Sereniſſunæ Majeſtatis tuæ hu-

Conclu-⸗
ſio repe-
tRa.

millime depono. Libeat imperare &

1

vitam nobis im periis Tuis viliorem eſſe

cXperiGris.

ARBuartns Modus, 4
Aliquando ponitur Primo loco ma- Argumen-
jor cum ſuis rationibus. Secundo Con- tandi Ora-
cluſio. Tertio, Minor. Quarto ſi videtur torie Mo-
neceſſe, reperitur Conelzſie Verbis alis. dus,

REEMPIUM.
Si v. g. Gratulari velles in adyentu Gratulate-
viri magni & Regis cujuſpiam Legati, ria de Ad-
hanc faceres propoſitiouem: Iin Tuo ventu Vi-

*K venaras nos ef gandendum; Ratio ri Magai.

Luis

71 Artis Oratoria
Quæia vir magniæ ei, pone Dialectice
ita, Ia ad ventu viri magni gansdendusn
eſt. Tu vir magnus, &. Ergo Oratorie
ſic proferes.

ELABORATIO.
Nec Sidera fine orbis gaudio , nec
magni viri ſine animorum ſerenitate
tranſire poſſunt. N N. Eam illis legem
natura dixit, ut eſſe non poſſint, niſi
proſint. Hanc pulcherrimam neccſſita-
tem virtus impoſuir, ut magnis eſſe
nullibi liceat, niſi ad minores favor &
clementia inclinet. Utinam liceret ho-
die vel de lucida Momi feneſtra omni-
um noſtrum amimos vicinius contem-
plari, videres utique amorem cum ti-
morc, gaudium cum triſtitia, vota cum
Eloquentia, pon incleganti conflictu
in pectoribus noſtris concurfere: Ut
quando. Te magnum hoſpitem ſaluta-
mus adhuc an te metus noſter amex,
an amor Majeſtatem timeat, aut gau-
dium de ſua tenuitare triſtetur, an trati-
tia de tuo adventu gaudeat, an vota
perorent, an Eloquentia faveat, dicerc
nen poſtimus. Toti gaudiuin ſieri, toti
amoer, toti vetum, toti Eloquentia vo-
Rmus, ut animorum de Tc adfectus
orasn Te digne explicemus. .

0

ort,

7.9

au

ſiden⸗
14 wne ildi
inn aagsig
abro Oun

o,
obgnlo Ne
mMCIIN ſatrne
N bmil HHen
E m lm i
õ
ninorestae 4
Utmum kcert ho.
n'kenelta onn.
Picuns cunen.

Coutk U
Nholnten dr
nola uh

iiner, g .
erideu,zntlr
tuferer, ber
köunkan
Uogiei .

1
3

ſake

ue,

le Te
1

Parz I. CAp. I. QsR. IE.. „7;
Er ſane te magnum eſle non ſtirpis Mmnor cum
ſolum claritudo, non prudentia ſingu- ſuis proba-

laris „ non omni humanitate perfuſi tionibus.

mores, non virtutes duntaxat cæterz
prrorant „ quas niſi modeſtiæ vulnera
timeres In lucem facile præeunte fama
produceret facundia: Sed totius Reguatiiui
judicio Te magnam veneramur, quod
cum hos dignitatis radios in Te poſuit,
Orbis Te Sydus ſuum propoſuit. Ma-
gnum Rex noſter judicavit, cum arca-
norum Te conſcium & regii conſilü non
lemel Arbitrum voluit. Magnum,
quando Te perſonæ ſuæ capacem, ite-
rum atque iterum oſtendit , & hanc
non per Germaniam tantum & Britan-
niam, &c. circumferre ſed etiam in Reg-
ni ſui ambitu dedit, ut foris & domi
Magaus haberére: Magnum Te & lit:·.
teræ noſtræ fatebuntur, vel ex hac ſub-

miſſione Tua, qua illuſtrem vultum &

exeelſlum animunt ad noſtram tenuita-
tem tam benevole inclinaſti Magnos ſi-
quidem ſe demittendo creſcere nemo
noſtrum eſt, qui ignoret,

Quzintus Modiss.

Aliquando omirtitur Major & ejus 5.
oco ponitur Ratio Maioris cum ſuis Argumen-⸗
omprobationibus. Deinde Coneluſio tand?,
tanden

Oratorie ⸗
Modus.

Conſolato-
re amici.

Ratio Ma-
joris Com-
Probatio.
Concluſio.

Ratio Mi-
noris.

7

74 Aastis Oratoriæ.
tandem Minor cum ſuis probat ionibus;

& ultimo Concluſio repetita, per hoc

vulgare acCIp0. .

EXEMLPLUM.

Sit Propoſitio: Non debes in merte

micorum graviter dolere: Ratio eſt,
Qut⸗ mors eft conmune malum: Pone
Dialectice ita: Ia communi malo grai-
zer delendnum non eſt: Sed mors amicorum

eſt communz malum, Frgo, & c. Ratio

majoris eſt, quia malumn n commune vi-
tari ne quit, Oratorie ſic tra 1Kabis.

ELABORATIO.

Quod vitari nequir patienter feren-
dum eſſe, Sapiente Sexiſtimare. Ira
enim fit ut alienum malam e nobis vi-
deatur cum non ſentitur. Male igirur
pro ofecto a agimus ſi animum nimio mœ-
rori ob ainicoruin diſceſlum damus, &
veluti eéorum funere lætitiam cum ami-
cis tumulamus. Non enim hoc malum
ad unum aliquem refertur „ unum pe-
tit; uuum premit; fſed in omnes pa-
riter graſſatur „ univerſos affluit. Ii
chim quibuſcum vivimus, quorum
vita fruimur quorum uſu oblecta-
mur, omnes cadetn conditione devin-
Gi ſunt, omnes mortalitate dain ee dh

Pars I. Cap. I. I Qusſt. II. „
tuink Infirmum enim & debile hoſpitium a- Conſitma-
Ih nimus noſter incolit, quod & intra ſe zio-
pugahantia hofſtiliter Eirneinorembel
n la alir, S&plurimis ali lande mazxin mique
kiu perjiculis oppugnatur. Per quam cgre-
erane gie Senec- :In hoc multi err amus, qnod
mortem tanquam venturam præſtola- .
mur, magna n pars illius tranſit. atque
hoc ipſum quod viyimus mors eſt. Di- Concluſio
vide igitur dolorem omnibus, quem repetitur.
ex Communi acerbitate Fortunz ribi

sſſumpfiti : kodem in cufſu ſimnus,

Exornatio.

idem Dmiibus tolerandum eit , ne-
que recte factum judica, 1ſ animum
doleribus nimiis diſcerpendum ultro
concefleris.

Sextess Modsss.

1 Frequenter omittiti Ir Major, & po- 6⁶.
umnuntbtn nitur ſolum Minor cum probationitus Argumen-
& Conthaſio: dicitur æc A: gumenta- mentandi
tio Ent!l, imsema, cu dis Prirne Pars vo- Oratotie
catur Anztbeedeus „ ltera Conſogitens, modus.
Ponitur vero ſiclit placet vel p primo lo-
co Antetedens, Jeinde de. Von,; Jegquens, vel
contra

Dit Prop poſtio: Sv nes rigida diſet. Juventuti
Rbn cocrcengi non inr. Ratio: gquriz indulgen-
k. D 2 regore

dum ſua-

1oria.

Conſe-
quens.

7

xi0.

Evornatio
à ſimili

.

1
2

1
.„

276 Artis Oratorid.
r2ror non fiant meliores ſed pejores. Dia-
lectice omiſta Majsre, pone ſic Rigors
diſciplinaæ pejores Funt juvenet Ergo
lisb rigida diſcipiina habendi non ſunt.
Oratorie ſic V. G.

ELABORAIIO,

Erras & vehementiſſime erras, ſi diſ-
ciplinæ ſe veritate & timore juventutis
recte reliquæ ætati conſultum exiſti-
mnas. Nam in ſpeciem miig ari viden-
tur, auſtero animo revera efferantur. In-
vocaà experientiam & ad ſui juris liber-
tatem dimiſſos, cos plerumque peiſi-
mos inveneris, qui graviori ſub diſcipli-
na juvemtutem egerunt. Veluti enim a-
i objecto aggere ooercentur utcun-
que & collectis fuctibus quieſcunt, ubi
vero obicem fregerint, diuturnitatem
otii ferociori impetu compenſant, ſie
juventus ſub crudis preſla imperiis, po-
ſteaquam legum clauſtraegreditur, in-
olentiis efferveſcit, & non conceſſis
antea Sizenum illecebris, animos ple-
niſſimiis conatibus immergit : Nitimur
enim in vetitum ſemper & ardentius ne-
gata concupiſcimus. Hunc animi mor-
bum melius aliqua indul gentia cura ve-
ris: Nam ut optime Neſo illud naturæ
compendium.
Quod

———-—
= = =
2 = —

rin⸗

1. t.
Iertrere Nrer
4eraNikre

.
e
gr,
PIITA

ℳ

lin/ ze “

ore ſe ⸗
D Nipr,
in Rnt “

4 e
n

0N
Ben

Huncmninng.
penuchaft.
Melluu:

Pars. I. Cap. H. Quaſt. H. 77
Aod licet ingratain ſ, gaod non li-
cet acrius urit.
’; * pote, ſtas vag.
semina nequitiæ languidiora facit.

Septimsss Modis. .
Ad Herennium hic Modus à Cicero-
ne pracridin : ut Primo, ponatur
Expeſitie ſeu res probanda. Setundo,
Ratio una ſeu phires. Lettio, Compro-
bazio- Quafto, Exornatio ſeu Uluſtratio
à Contrarzo vel Exenaplo, à dimili, Teſti-
monio, Sententia, &. Quinto Comple-
zio in qua torum colli girux, Modus hic
fac iilinu cit & ad Or atinnculas ex-
temporales aptifſimus.

35

Sit Pro poſitio ; Brevis malitia &
Perulantt non noçet uventati - RA-
TIOHNES. Qusz non ideo dicentur

Z A *
TKtat õ alt eſ’t. iE bomo bonu! ſem- m

Per e n 62 Le 1 6I V. . Laia * Sol ſauns

abet nebubas. C M ROBATIO.
Et hi qui modo Jenes ſünt erutantes
fusrunt zsmz j jr venes eſſent. EXO R-
4A118 à TESTI MONIO⸗
Wod Poëza quidam diwerit; Ver ex
znzg tolit, qui ex ju ventate Porxlas-
tiam., A -&EN ITENTIIS: Quod
DS Aaes

7.
Argumen ⸗
tandi mo-
dus orato-⸗
rie.

Mediocris
aliria Ju⸗
veni D O

Expoſitio
Katjones.

7⁸ Artis Orateriæ.
gea υdâèâsq atas ſibi convenientes debeat ha-
ere mores A CONTRARIO,
Zurpe eſt ſenenz juveniliter agere; ergo
& mvenem inſtar ſeni; graviter A SI-
MILI, Nam recçens cereviſia niſi inſani-
7 2 92 2
zt, & äcoον aρvellat, nil valet in poſternm
Gρ6² P0
Oratorie ſic v. g. tracta.

ELABORANIO.

Perfunctoria & brevis malitia quid
damni tandem juventuti importaverit.

An ideo aquam bibunt Hiébani, quia

vin im dilunt, aut ſi una caleat dics,
æſtatem ſtatim cenſcbimgs; & quis
mMmortaliqm omnibus horis ſapiar. So-
lem adhuc tam felicem non vidimus ut
diem interdum euntibus ſurſum terræ
mariſque ſudoribus non maculaverit;
& in juvenum vita minimum nævum
2m religioſe perhorreſcimus: Quam-
quam, (ignoſcite liberius dicenti ) pri-
dem & nos vera rerum vecabula amli=

ſimus, & quod petulantia eſt, malitiam

novo Calepino appellamus. Quid enim

eſt deambulatione ſocia plateas coro-
nare: uno vini, vel mulſi poculo cum
ſocis indecoram juveni triſtitiam mer-
gere, vel amiſias zevocare vires, ludicro
certamine alter alreri cæſariem vellere,
brachia brachijs amico prælio fatigare,
tnon

Nimn,

, en or, lep ſe

Oülon,

nn

1

Pars I. Cap. II. Quef. III. 39
non perpetuo doctorum in coœtu plan-
tis terram preme ere, nec ſemper lucu-
bratonibus in vi Pilare atque lib Fi im-
danelcene⸗ aliq uandoriſui, ſalibus, ſalri-
bus indulgere, qui inquam aliud niſi
juventutis blandimenta ſunt & defæ-
cantis ſe ad maturitatem ætatis certa-

mina Nimirum niſi inſtructa fontis ſce-

na Saturnum induas, niſi damnatis per-
petuo 2d terram oculis, lapides omnes
& pulvorem co- mnputes, niſi depoſita in
humeros cervice devotionis larvam præ-
feras. Gyaros j jam & utinam Thulen
itioſus prome er ruiſli. 0 O rigidos Iuven-
tutis Catones: O Ce nſorcs Manlio ju-
dice digri flimn mmos, vel ipſi ſuam relege-
rent uvent utem, diſcerent utique cx

Ilbins ſtult kitix ſuæ ine Hulgentia ad no-
ſtramm liquautiſper Convenire; nec au-

Ato juventutis privilegio na-
Pre, cum idem fit ut bene
Vates cecinit Ver ex unno; petulan-

TuIan a1rS1

riam ex juvent dre tolle „Habet /ſuos
quæliber ætas limi tes & ſicut veſti-
menta corpori, ita mores annis con-

guere ne eceſſe elt. Si vero Püerilem Se-
nem ridemns; cur non æ& quali arbitrio
uvenem vetulum deteſtamur. 1 quæ
le crudeliras eſt in aurora ætatis, gra-
vttatis meridiem deſide 1aIC 4 dum vix
4 Pru⸗

1¹
1²
1,G
40

compro-
batio.

Exorna-
tio,

à Teſti-
monio.

à Senten-
tiis.
à Contia-
10⸗

8§.
Argumen-
tandi Ora-
torie mo-

dus.

80 Argis Oratorig.
Prudentia crepuſculum adfulget ple-
num Sapientiæ diem exigere. Equis
eerte juvenciſque in primorum anno-
rum liberare incurioſos impetus ef-
fundere conceditis; & adeo cæcæ men-
tes quod in cæteris animantibus videtis
in veſtris pignoribus aut neg gitis aut
neſcitis. Saltem e Cercvifia (ur mi-
tRme dicam) veriratem biblte, hæc
niſi à Coctionc juvenis petulami tu-
muku auram, della; cellaria miſceat,
nec geſtui „ hnec valetkdini, ubi matu-
rueri prodeffe poterit. Hic Complexis
poni poſſet, in qua hortario Kerct, ut
boni conſularur, ubi juventus petulea

–

fuerxit.

2

Odavus Modas,

Fit per dudtionem, Eſt vero Iadn-
cis Oratio; quæ præmiflis non dubiis
infert ex iis unum aliquid. Duo in illa
obſervanda ſunt. Primo, ut ea quæ

præmittuntur ſint certa. Secundo, Ut id

quod infertur ſit præmiſſis ſimile. Hæc
Inductio familiariſſima eſt Oratori & ad
ornandum illuſtriſluna. Saaviter in-
Killat, inqieir Cauſinns, & probando de-

„ M .
ebtat, & ſ. rerun, gua indisuntur,

magna ſit uiultitndo, latiſſinun, prabet
„αuνn Orationis.

. EXEm-

(u.

)

1400

I ſem e en
UAENN

EXEMPLOM.
Fit Propoſitio: Homoa ſe debet com- Cofnen⸗
mendari non ab evtrinſecis ben.is Ratio gJaroria
Quia &navis & gladius & regnla 4 per In-
r ſe non ab ornamentis juris cammendan- Auctioncmh
tur, Oratorie ſic tractat Seneca.

1

ELABORATIO.

Navis bona dicitur non quæ prætio-
ſis coloribus picta eſt, nec cui roſtrum
eſt aureum, nec cujus tutela ebore ce-
lata eſt. nec quæ fiſcis aut opibus regiis
preſla eſt, ſed ſtabilis & firma; ad fe-
rendum incurſum maris ſolita, guber-
naculo parens, velox & Conſenntiens
Alue, veutio, Gladium bonum dies, non
cui deauratus eſt balteus, nec cui vagi⸗
, Mme ne gemmis diſtinguitur: Sed cui ad Ie-
Memismme cahdumm fubtilis acies & mucre muni-
mentum omne ruprurus. Regula non
ꝗqnam formoſa ſed quam recta ſit quæ-
I rirur, quodque illi proprium eſt lauda-
nlsmde d tur, Igitur in hominc quoque nihil ad
niekOid rem perrinct quantum aret; quantum
fœneret, à quam multis ſalutetur »
quam prctioſo incombat lecto, quam
pellucido bibat poculo, ſed quam bonus
r in ſe ſit, &c.
Hic quoque pertinet illud Legato-

4 7
einn

1400

Us.

Ariis Sratbesid.
7 —
Xum Leythar: um Probantiu um Alexaf=
dro non eſte nimis figendu m magnitu⸗-

atque fortitudini per Imdnt, zonem,

ſic: Suesd Tk, inquit, ignoras arbores

magnas Aun reſeene, unaz heraex Nirpas

ri ſtaltus eſt qus Trubtus sar. em ſrllag s

altirisdinem moie modttur. Leo guogue

sligaan o asnsmnssn aitem pabu-
irn IJait, & Prren, ritbigo confuinit 5
nihil asm Fry,mitm, eſs, Ar bperzotilnen non
ſit ettans al inwalito. Curtius.
Nonu; N ans,
Eſt argumentari per Rrempluim Eſt
auterm E emplum imiperfecta inductio
ſen argumemtario ab uno ſmili ad aliud
Fit duobus potiſſimumi modist: Primo
Er Per Protaſin S&, a N zZ1 éxplican-
10 Ita hæc propoſitio V. G. Dux belli
debet litteras amare ſicut Talius Cäſat
fecit, tracétetur ſic. Zaliua Caſur ollicis
vidvzoriis quan, nomine clarior! 17 nto NRu⸗=
dio eſt litterarunz amplexus erudttio-
nemi, ut gladium ſape clanzo bermuta-
rit, *. manm quas palcs hoſti eripis-

bat ſtilo imlueret. Quis ergo Principirm
guis lmper arori litz eras convenire bello

negare poreſts imo ſi ſaniare uti conſilio
non det radtx verit, ſi omnes boni Princi-
pis partes explere cupit hus magno
Ruaio

ſfin

6 aun
fp mmſ.

N

Pars l. Cap. NI. Quaft. El. s3
Audio ſoedulus exercebit, &c. Secundo
rgumentamur ab exemplo, quando
poſt narratum illud rationes probantes
vel reprobantes ei ſubjicimus ita ſicut
in cæteris Orationis partibus facimus.
poſt rationes vero ſubjunctas rem ad
noſtram cauflam referimus & in illa
aut patitatem aut diſparitatem oſtendi-
mus. Hic modus quotidianus eſt venu-
ſtus: Sed obſerva pulcherrimum eſfe
uſum Excmplorum (& idem de Sen-
tenrtiis, Apophthegmatibus Hicrogly-
Phicis, &c. dictum volumus quande
per illud ſive ab initio ſive allis parti-
bus Orationis emn ſenſum exprimimus
quem alias noſtris verbis exprimere de-
beremus V. G. Veliem dicere, cavendunrs
eſt, ludizes, ne præmtorum Pead Tribu-
nalia acedatis. hoc exprimerem Exem-
Plos Agarhotlesiturus ad dicene di-
celbat: Eamus ad aurenm meſſein. Deinde
ſubjungerem ratione quam eſſem ſub-
juncturns meæ Propoſitioni V. G. Im-
Hobeis quidem, qui ab alienis malis ſe
ditari voluit Plutarehus Poſtea idem
latius plabarem & amplificarem. Poſſem
etja loco kujus exempli uti illa Sentétia
V. G. Noi tanquam ad nundinas eun-
dem eſt iis. qui magiſtratus ſibi 2 Repu-
blie. ahabent commmiſſos. Eidem ſententiæ
Do ſube

—

appendi.

ad Tyro-
nem mo-
Alta.

4 Artis Oratorig, —
ſubjungeres rationes & probationes
utiliores Diligenter tantum attenden-
dum eſt, ut exemplum aut ſententia il-
lum ipſum ſenſum ſignificer qui co im
loco exponi deber. Solet Exemplum
& ſimplici modo breviſſime exponi v. g.
nic: Palij Caſaris fata ta Tbedctent Tyran-
pi, & c.

APPENDIX.

Etſi modi prædicti Oratoris argu-
mentandi ſumme imiles ſint & in paxi
quotidiana præcipue, T Lyro tamen ſciat
Primo, non ſemper per diſpoſitionem
oratoriam: ita argumentum dilatari, ſed
aliquando, ſive in membra, ſive in
unam ſive im duas periodos cum
concluſione compingf atque ita
gommiſceri ut diſtinéte evidens non
appareat. V. G.
S rotas omnes & omnem ſupplicierum
erudelitatens promeruit ille, qui de-

Peoſitio flii animo in amantiſſimnam Pa- te

zria m ſawit viperino aafectu: Quid tu

tœnarum exſpestare debes Catilina; 3 lalnc
qui dies nolteſque ad excidtum Reipubli- S
caæ invigilas, & quaſs bonos ſuaſtuliſſe liürnn
2 A.
berum ſit, aris etiam & Deorum tem- fl a
Ilis interinm mnchinari, & c. dl

genet

—

Pars I. Cap. II. Qnaſt. IV, g3

Sciat Seundo. Quod quando Conelu-
ſio ex antecedentibus ſatis intelligitur,
Ment, runc ab Oratore Major aut Miner tra-
1AKari tantum debeat. Nam poſt fingula
argumenta Concluſionem repetete, ef-
. ſet Moleſtam crambem recoquere. In.&
n iur ver ut faſtidiiim & ſatietatem eviter,
non eodem ſemper elocutionis paſtu
argumenta tractet, ſed nunc fotundo
circuitu ac patribus membris circum-
ſcribat, modo longioribus ambagibus
diffundat Orarionem; modo in com-
mata ac membra ſcindat.
Sciat Tertie omiflum cfe à me De=-
lmmal quod eſt Cornutus Syllogiſ-
mus ſeu argumentatio ab utraque par-
Nenbr), Re h te concludens) eo, quod minus fre=
1 iit in Aguens ſir apud Oratores & à S yllogit-
Gri e mis nihil differat, mi quod hic duæ
partes ponatur, verbi gratia; verus
SAiiſt timor, vel falſus abeo, ut aliquando ti-
nnniAeo mere deſinnm,

uke

,

QXSTIO Iv. Orauionis
panes.

Quomodo partes Orationis Aiponi de-
beant.
Ubi invenra in certum ordinem di-
ros geſſit Otator, conſtituat apud ſe quas
ib. . vult in Oratione partes penexe: Nuen-
it D 7

Exzor-
alum.

Captatio
benevo .
ientiæ.

.

22

nendas has elle, Nam ingenia

£5 Apyii Orntarid.
gué Teroſunt ſecunduen Cieeronis dgo-
rinam bartes. Exordinzi, Pr opoſitig.
Narratio, Confirmatie, Peroratio, Nam
koskrrarte in Cenfirmarione compre-
enditur: Scias tamen n0 n ſemper po-
Aus Ora-
tor ſieut expedire videbit aliquando
Narrationem omittet: interd um Exor-
azuzn nonnunquam Conclußonen,
Imo & Conſ, Frmaris ſæpe vix dignoſici-
tur, quande nimi rum Tes certe ſunt &£

non tam Ptobantüir Jquam Orhantur,

ut plerumque fleri aliolet in oRcieſis
Oratianculis. Grazzlatoriis,
riis & Similibus, Slſpecte
nem naturaæa eo ordinc dehet poni Par-
tes Okationis quo 9 paulo ante numera-

tæ& ſunt, niſi uid Narratio frequentet

omittatut: ſed de ſingulis en mnucleatius

loquendum eſt in ſequenti lbus.

QESTIO V.
Wiaſi ſit Erordinmn & qual⸗ debeat eſſe
Exordium eſt ſacies & atrium Ora
tionis in quo Orator animos ſibi apta,
Audfftormm ad ré liquam dictionem ;
Aptat verò tribus modis, videlicer. Cap-
tando benzvolentiam, Docilitatem Fe-
ciendo, Attentionem conciliando, Bene-
Velentia captatur ſeu fayvens reddit

ANdi:

ig oergn
Wad,
1

Pars l. Oap. II. Auet. P. 87
Audite vel ex perſe ſona ipfius C Orat 1183
vel ex Auditor um ipſorum;vel ex Ad-
verſarioruin; ve eldenidue ex re & ne-
gotio 1 prælent P Propria perſona
captas Ien volamti lam ſi Te moribus
Auditorum accommo aat 5 1
præferas; ſi tua merita g
tutum modeſt zitme echumeres, e-
numerari debent.) REx periona Audito-
um: Si eorum in Rempubl. merita ve
inteyel in alios aut dig nitatem aut FPir-=
es enamerte, Ex X advetarloruh per-
ſona, ſi eorum vitia aperias & Audito-
ribus infer e facla3, I mode ſte tamen &
quaſti injuſte criminando cos: Non e-
nim gravis criminatio forte eſſlet placi-
tura. Kx negotio ſeu re Propoſita, ſi
dicas Rem Celebremn elle, neceſffa ariam,
Atilem, &c., Docxilizas Ez cum clare Ora-

torà nervit fqui id, & de ꝗquo, & omod Docilitas
dicturus ſi it, Attentio excit. atar cum dl.
r cit ſe dicturura de magnis 8⸗ zmirbil .
. brus, de jucundis, neceflariis, pertinenti- Attentio
AHα bus ad Auditores &c. ..
in Vitia Exordii ſunt Primo, ſi ſit vul-= Viria
ExOdͦ-

Lare, hoc eſt, quod in diveriſis caufis
uſütpatur. Secundo, Longum quod
magnitudini Orationis totius hon Hua- .
drat & quaſi verbis obeſum intumeſcit.
Urtio ſperatam; quod cum reliquis
Ora-

Bonum
Exordi-
um.

7

PExordi-
um.

Exordi-
orum
Formæ.

88 Arts Oristarig.
Orationis patribus non bene cohæret.
Quartòô translatum, quced non eficit
hoe quod cauſia poſtiilat. .
Bonum Exordium eſt, quod elegans
& venuſtatum efſt, aptum rei propoſitæ,
verbis ſententiiis concinnum, faciens
Auditorem decilem & benevolum, &
à quo nos violentus, nec coactuz, ied
facilis & connexus eſt accefſſus ad Pro-
poſitionem.

CQASTIO VI.

Quomodo Exordia formari ädebeant.
Prolixe licet nimium in Exordiis oc-
cupetur Cicero, ut ſcilicet ejuſmodi ſint
ex quibus propofirio connexe poſſir
inferri: Attamen hoc optime docebit
optimus rerum Magiſter uſus, & dili-
gens obſervatio, quomodo Authores
Exordia in ſuis Orationibus confece-
rint. Solent tamen Khetores certas for-
mas præſcribere ſecundum quas Tyro-
nes cxordiri recte allueſcant, ex quibus
quatuor tantum ſelectiores pono
Prima.
Potnaur Primo, aliqua propoſitio
ſeu Protaſis, à qua facile acceſſus fieri
poteſt ad rem propoſitam, Secvudo,
Ratio ſeu Confirmatio quæ & refara-
tiomm

pars. I. Cap. II. Q M. V.. 8%
ionem poteſt h abere adjunctam, nam li-

berum eſt cuique dum confirmat verz
refutare falſa. Tertie, Redditio, ſen A-
podaſis, quæ alias Rationis corroborza-
tio dicitur. Qtarta, Concluſio ſen Con-
Pers Exor : quæ ponitur oit Prota-
in ve eluti aliquid! Rarriemtarr; pot eſtque
1 illi etiam ratio addi & ſic jam fiet accer-
ln N us ad Propoſit ionem

1
EXEMPLUM.
V S D .
IId VI. Sit Propoſitio - Volo faviam meam Bxenn-
quam laſerunt Inprabi, coram wohis plum.

1, rnun Klu, Musdito, e5 defendere . ad eam ſi ſic Fae
nhulie ſes deſcendere. Nihil non violare ſ-
raili maligritaæ, & adeo eXiI nmm reperiri
porell nihil, qu od non 6 veſtigio aut
Theonine dente arrodat aut nigro con-
tumeliæ ſarcaſmate conſpuat. Accidit
hoc ex infami ſ ſeculi noſtri genio quo Ratlo.
plerique jam fine humanita ate hotni ke
vivunt, & nO ncontemnere mntaXat,
quæ cum virtute fHunt; laborant, ſed
ale quæ ad honeſtatis etiam regulam m facta
vel audiunt vel vident, verborum ludi-
bris. ſi iquidem aliter non poſſunt, ve-
rii lut injecti caligine opprimunt. & non-
en k ne pedetentiq mn co dllaberaur vitio in-
les, dulgenziæ noſtræ, ut improbi Momi.
Ier familia indies inctementum ſumente

ſnn JèM!

Protaſis.

e

Rationis
corrobora-
t10.

Compr.
Exordio

Ratio
comple-
XIonls.

ad pro-
pofition.

Exordiäi

Secunda
ſorma

90 Artis Oratoria.
nosAngulos tandem honeſti puckat:
ſig uidem ſcelera in triumpho cum plau-
ſu fetri, virtutes ad cxilia, ad ſannas, ad
odia condemnari Impune adhuc. & in-
tuemur & patimur. Noluiſlem ego
primus hanc ſceleratorum Camarinam
commovere, ſed procella quæ ſuper
Caput iterato fuctu incubuit, patientia
meam vincit, & nocitutum me bonis
arbritror, ſi malis ignoſcam. Jam enim
non fottunas meas invadunt quod per
ſe miſerabile eſſet, non fundos diripi-
unt & ædes quod nefarium, non vit

inhiant Saluti quod plus quam in

humanum: Sed famam meam ſed ho-
norem ſed opinionem, probo cujus vi-

ta longe cariorem, agreſſi, plenis con-
vitiorum plauſtris obtuere machinan-
tur. Ut igitur hæc improborum Auda-
cia per vos Sapientifimi Audit. ſemel
reprimatur dabitis Sgfatiam hodierna die
& me pro me dicentem breviflimi tem-
poris humanitate donabitis.

7

Secunda.
Intellige prius bene Propoſitionem
tuam de qua dicere vis; denique deduc
ex illa generalem Rationem quæ fit ex
ipſis rei viſceribus, tum hanc amplifica
& cXOtna jam per Sententias, jam per
Exein-

N

Aelne

Pars I. I. Caß. II. O Ou ſe .„VI.
cemplo „jam per Sin Weaive „ Sec.
Tandem ſubſume Propotionen tua⸗
uæ ſit quaſ quædam particularis al-
E illius diſcurſus gen eralis: Hzæc
forma Exordii in gravior. ibs Otarioni-
bus communiter ad Hhiberur, etiamn i in E-
piſtolis, dum rei de qua 4 Cribunt, quoſ-
dam prius geneérales diſcurſus ponunt
per modum acceflus ad em ſcriben-
dam. Pro Exemplo ſit Exordium Ora-
tionis funebris olimi in obitu e cujuſdam
Viri non Ignobilis compoſitæ.

EXEMPLUM. Orationis

Supet omnes omnino morta les Juſſa funcbris
& confſir:nata de coœlo vivit ſententia Exordium.
ut aliquand 10 cxcar, gai iſemeln mun-
dum intravit Qucmadmodum enim
vivis aquis ſic morituris hominibus uno –
in oco conſütere non conceditur „
Trudit dies diem, annum deverat an-
nas, fluctus fuctum depellit : non
aliter plane volentes aut nolentes de
tranſitoria vitæ ſtatione tandem mi-
grare & diſcedere urgemur. Fove-
mus namque animum in noſtro hu-
mano corpore, teſte Sene-a , Deum
hoſpitem; nuumquid verd Deustes
ram amare quem a ulrà trahunt, num-

quid hoſpes Alvcrſo oriο afhgi debeat,

epalin.

Accefſus ad
Propoſtio-
HDeur,

22 Artis Oratoriæ
quem ſui repetunt per naturam ? Pega-
DW Solis equo hominem inip onunt
Sytti ſacerdcyes; nimirum quoniam
ren u quod volucri Pegaſo Expfimi-
tur, portat quidem ac devehit homi-
nem tanquam equus Seſſorem, fed exi-
gua mora per terram circumfert, mox
enim quo loeo non ſperaveris „ gquo
sempore hon ex Xſpe ectavetis, de terris ſunb
erras, de vivis ad defunctos ſubducit
atque exportat, & more alitis freno re-
gi aut voce revocafi non potentis ex
fenſibus evolart & non rdditurum diſ-
cedit. Vellem cum vero pugnaret mea
6 PTatio. Sed nimium efle veramn, IIIu-
1trifimus jumta ac amplifiimus Sena-
tor-N. N duos ante menfes luci Fatri-
que furteptasz exſerte probat ac teſta-
tur. Probat inquam, ex gOTtaà occidere,
Pr Sbat intranti xeundum eſſe, pro-
aninum noſtrum in corpore non
egnare, ſed Peregrinari- nen mmora-
ri ſed hoſpitari. Fuit, fateor, Ut ille
ad ſumma omnia natus, ad fuinn aà de-
ſignatus, cogente tamen inevitabilis
neceſſitate fati „ de ſummis virorum
apicibus ad ima mortuorum ſepulchra
juſſus eſt deſcendere „ Abiit & Sella

Schator abiit, &c. Sed de funebri urna

Auentes oculos parumper transferre &
ſpecta⸗

ng

l

, nn
Un

W i gi⸗

in un

KAN Aemi 6

ce WIS n 1 inn
mmmmſ

unrn ⸗

engi l. Cap. I. Qtsaſt. V.. 9

ſpectata duce itineris virt'te in Capito-

linm zternitatis iluſtrius abivifie,
uam Barbararum n ger ncium T tiumpha-

112

a1 urbem Remakni invectus eſt, intue-

bimini. Tunc &c. Oventura olim Po-

ſteritas quem virum ante Te habucris,
quam abiolutum imitationis cxeIplar
amiſeris, tecum Poteirs ſollicite expæn-
dere, &c.
Tertig.
Pone prius ſententiam contrariam
tuæ: opinioni cum vel ſine ratione,
Secundo Ponc tuam Ententhin pio-
priam cum ratione nna vel pluribus .

vel etia m ſiae ratione Terrio Solve

rationem contrariam, ſi videbitur id
neceſlarnun eſſe, & fac acceſium ad

ror poſitionem, id eſt, pone ſenſum

aliquem in præcedentibus locutioni-
bus „ à quo oonnexe rckaltiornen
tuam aperte vel occulte inferas. EC
dir Propoſitio v. g. in aliqna oratione:

Nobili maxime coenvenit Supientia:

Hanc ut deducas, pone primo contra-
riam ſententiam, nompe multi ſunt
gui pitant Sapientiam ad Plebejos tan-
xm pertinere; Ratio contt rariæ Sen-
tentiæ, Qxia Nobiles ad bellum naſeun-

rur, non 24 Sahotam, à fortana com-
men-

Nobilisa-

pientia

PTC

.

41

Ua.

Nobaecs
ad bellum
nati.

Contrarxia
ſententia.

Ratio con-
trariæ opi-
iOnls.

824— Ariis Oratoriag.
mendationeni habvnt. Tua Propria Sen-
tentia: Mala hbaz abinio eſt & refutanda,
Ratio & alurio contrariæ, Wia mul-
tasn naeet rli. Acceſus ad Propoſitio-
aem; Shtendam erge Nobils maxime
conveners ſatiantisn, Oratorie ſic præ-
miffis generalibus ſententiis de mutabi-
Uitate judicii humani.

EXEMPLIM.
Nihil dini placet mortalibtis., & alter-
Itu honcrz & contemptus judicia
heminum obambulant; quodque ſuam
modo Majeſtatem ſuper capita cæte-
rorum protuliſſe videmus, evetſo rur-

ſum ordine, miſerabilem dedifie rui-

iccumbere

nam; omniumque pe dibr
non uno ecxperlz ento diſcimus. Cre-

didiſſet hoc contingere Poruille quiſ-
quam., ut princepe bonum fapientla, in
Regum hacke nus palatüs dominata &
Templis 204 gnobile vulgus damnare-
tur. Ecce! an illuc vivimas ſeculum
Ju0 factum Pri 4s iater Rner a inge ni-
TuI olemus, Juam heri pot niſſe arbi-
tramur. Popal clamor eſt & inter ora-
cula orbis noſter recenſuir eos . quos
M.- ijorum lirate i illuſtres in mortali-
tatis theatrum natura produzit „manu

non lingua, be edibus non ingenio indi-

2

WoN

Pars 1. Cab. II. Qusſt. VI. 9

gere atque ab ipſa ſtirpis proſapia

Maxrti non Palladi imitari. IIlos autem
qui ad tenuiorem projecti ſunt (ortem,
Apud, Muſas debere fortunam mendi-
care & de cal iginoſa originis nuübe cum
artibus emergere. Fatalis enim vero &
relabentis in arbariern ſeculi opinio,
quæ conſuetudine robuſta ne remedii
tandem impatiens fiat; rationem rbo-
re profligenda eſt, atque in annuis ſapi- tia &
entiæ chcænis pPro ſapie nria Peroran-
dum. Dicam i igirur Auditores in l 100
doctiſlimo conceſſu veſtro & omnibus
quidem congruere ſapientiam, impri- Ac

Propria

mis tamen Nobili contendam; atque eenot
adeo Nob'lem ſine Tatieni ia oealum eſſe ion em.
ſine pupilla, ignem ſine fulgurie, Sidaz ſine
inmine demonſtrabe.
AQuarta.
Sumitur à Sententia vel didtoalicu- 6

Pvordii
jus vel ab hiſtoria velà abula, con, te- Exordii
1udine, legilss 3 Apothegmatts Ada- Quarta

gio, reyogyphico, vel ab alia ersdi- Torma.

rione-. TPractari verò ſolet eo modo
quo aigumentatio äb exemplo tracta-
tur. Exempla a habes paſſim n Maesn
Derpiniane » Vernuleo & alii „ qua-
propter his immorari ſipetvacaheum:
In omnibus vero videndum ut quam

optI-

ſua ſehten-
ſolu-

ti0 Contra-⸗

Fontes Ex-

Ordliorum.

Primus.

96 Arti, Oruzoria.

optinie accefſlus ad Propoſitionem fiat:

Nota vero quod aliquando hæ erudi-

tiones ſumantur ex cauſſæ viſcer ibus, id

elt „ de eadern ipſa re de qua loam.
Mmur, & tünc facilima via eſt ad Pro-
poſitionem. Aliquando ſi ſunt contrariæ
rei de qua dicimus „ & tunc rractan-
tur per rejectionem. Ut plurimum ve-
ro adducantur & tractantur per modum
Similitudimis.

QUZSTIO VII.
Qai ſunt fontes pracikui Exordio-
ram.

Ut omnis cura circa Exordium atte-
nitefur, duodecim fontes tantum indi-
geant mmeliores Rhetore 28 C quibus libe-
zaliter exordia haurlantur,

Primus fons eſt.

Enumeratio Cauſarnm, cum Orator
cauſſas dat, dur dicat v. g. Dictarus
de laude cujuſdam Herois, ejuſmodi
tibi facetes Exord dium. Ne on debot mi
rari quod ego dicans: Haæ me Danſſa im-
Pulerunt (S& hic cauſſas ad ducit) Ergo
dicam. Sic Cicero pro Roſcio, iterm pro
M. Marcello.
Secuh-

on i⸗
5

t limnne

uhin,
8 14 ode
14.

Ablloſticnn .
tilungoke n

tatalenleii .Y . 5
1hadl Ab Adiunctis perſone vel Oratonis eunds,
ipfius vel Auditoris vel illius de quo di-
neeecis Excmpium Primi v. g. Laudaturus
lainee aliquem ſic exordicris . Maiorem hic
itr unn guidem Paneppriſten reguiritur vir, ta-
in men & ego loJuor ut adfekknes menme
YLratitufinem oſtendani, quia benefaktor
FrIo VI meus eſt. Exemplum Secundi v. g. ſic:
, puigt ile Lscet temuites men mihi ſilentinsn eindi-
rit, veſtra tämen Aaditores, benignitas,
gzja ſoletis dignari dicentes, me allicit
d Riydimme & vitat; HMitur loguar & 6. Bxem -
a MGdum . .
mmidt. Pluin Tertii v. g. Demoſthenem aliquem
ast Tiedin, eszgireret har pferſonazſi prs
Majeſtate laudari deleret, tanta eninm
c&cv talia ſnat qua ad lau dandumi in illa
„ aoccurzunt: Dican, tamen gquia inſtar ſi-
. lentii erit, pauca dixiſſe vel tenuiter.
Tertins Fons.
Ab adiundfis loci v. g. Si loci dignita- Tentius.
n WoAn ðð Opr taſſem hodie, non dicendumho-
Hm it die ſuſziperem wel Aà dicendo abſtinentem
sallui/ (Et Cauſas ponit cur) Sed ego magis
ONolctene veſtram Humanitatem ſpecto, aut rei
aeceffitatem. Ergo dicam.
oer. A Ruargiss D

Parz l. Cap. II. Qu ſt. vl. 7

Secnndus Fonfg.

4
1

Quartus.

Quintus.

Sextus

Septimus.

98 Artls Oratoria

Quartks Fons.

Eſt ab Adiunktis temporis v. g. Tem-
pus deſiderat, ut hodie dicam & Cauſ-
ſas ſubjunge. )

eintus Fons.

Ab Adjundkkis Perſonæ, Loci,: Temporis
& Maedi ſimul. Exemplum habes in Ora-
tione Secunda Murcti, ad quem Tere-
mitto ſi lubet.

Sextas Fonsg.

Ex hominum adfedtn & opinione;
Nam aut lætantes homines ati contri-
ſtantur, aut dolent aut iraſcuntur &c.
Et ita vaxiabis Exordium pro adfectu &
opinione hominum. v. g. Dicturne de
victoria Regis diceres: Comnmun Is gau-
dii ubertas, quo omr nium pectora: im-
plentur, meum etiam inundavit & in
verba debuit cmaaare, &c.

Septimus Fons.
Adfeltus qui vis gravioy, quem ſecum
Orator adfert, ſive ita ſive admiratio,
ſive dolor, ſive gravitudo Sic Cic. Ca-

idcn

deA.

1inh

etrrtn 6

tilinariam ince pit primam ‚, Sive per in- ,

vocationem.
Ocäa-

S

Pars. L. Cap. H. Qusſt. Pi. 99

OlAnwus Fons. Octavus.
Asdifhcultate rei de qua dicendum
eit v. g. Onus tna gravius humeris

Aletenz,,
n, .

Pedenn /4, n . . . . .
4Cf meis inpoſitum eſt, cum de hac re dice-
ct? debeo, &c. .
hun =
Tonis Fon.

Apurgatione Sui vel ab improbatione
æsdverſariornm v. g. Si alicui contradi-
Cturus diceres, Tibinon Pplacere illius

ſententiam adductiſque raftonibus tan-
dem tuam ſententiam ſub jungeres. Vel
„aliquem accuſaturus dicercs. Te nons
ih fin addultum id facere ſed boni cominsznie
eaeio aliquv fouvato ast gnimo nocendi
addutltumid ſacere ſed boni communiz;
semore vel neceſſitate vel imſtitia ſtudie
impulſuem.

a, lon,

Decimua: Pont.
Cum per preteritionem dicis poſſe
Te quidem multa de aliquo dicere. ied
uolle omnia, atque idec unimn tantum

Eligere.

Decknmus

ne,A.
4
N..
.
Undecimu; Fontg. .
r 0 Undeci-
Xs jam præcceſlerunt, ſeu quæ us
ante jam dicta ſunt vel facta, Ut ſi ali⸗
quem accuſaturus diceres: Non hoc eſt
Tempns prinmisz g140 hie reus faskus ℳ.,
E 1 facm

ulrimus.

Propeſitio
quid;

Ubi po-
nenda

4

110 Artis Oratoria.
jas ame criminibasz obnoxius erat. ſed
zolerari potuit, wꝛoda iam ultro tolerari
non peteſt. 2

Duodecinms Fons.

Si compares & opponas ſententias vel
perſonasv. g. Si ſuades pacem, diceres:
Multti. bellun O ſangtinenm labvrem
volunt, ego vero exiftimo pace nihil me-
lixs nobis eſſe. Vel ſi conferas perſonas
ſic : Perorarunt quidem klit ante me

Piri & dignitate & dAobtrina maximi,

guibiuſeunquc ego naktatenus conferri
poſſama, qleia tämen de Repiblica ſermo,
ego quoque loquar.
Borteſt hic ultimus fons eſſe à Simi-
litudine, ab Eruditione, à Conſuetndi-
ne Veterum, Fabidis, Exemplie, Senten-
tiis, &c.

QXSTIO VIII.

Orld ſit Pryotoſitie; ubi bovrnda &*
Tnaalis eſſe d⸗beat.
Propeſitio eit pars Orationis in qua
Grator proponit, de qua dicturus
ſit „ & breviter hortatur Auditores ad

ſe andiendum, ſi neceſlum eſt. Poni-

rur aliquando ſtatim poſt Exerdium,
aliquando poſt Narrationem: deber
autem eſie brevis „ Tara & accomo-
. data

R

alrnAt:
tr do

82*
er e 1
aan.

umt
HMZZ
, ma
ſania

6ne Pars I. Cap. II. Tsaſt. II. 101
ulnng, W data ad Comkrmaätionem, ne aliud ſit Pro- Quotupli-
lirc, DSaßirio aliud Orafio, eld, (Liker p0-
, Adgverte Primo quetupliciter poni nenda.

poſſit Propeſitio, nennppe Primo Aperto,
mu quando Orator clare denunciat de qu0
Tporulataiz, 4 iit dicturus. Secnnao occalte, quande vel
n des es de qua eſt ſerme nota eſt, & facile
inumn inng econtextu patet: vel quando id quod
. pPprobahdum eſt, non tanquam pars ſe

õ . .
lune „parata ab Exordio ponitur, ſed veluti
e membrum ejus adnexum infſinuatur;
Aaluen In Auter 8

smeue, Probandum tamen ulterius.
* ain Adverte Secundo; Quod Propoſitio Quomodo
1 Mlteras A . . . .. 1 1 —
ei quando longior eſt, debeat diſtribui in diltribuen

õ . 2 e 3
gckgitel aliquot partes, ut & Orator rem clarins da.

1

1. 1. ⸗ . C:
, explicet, & Auditor melius retinear. Sic
mus torscllen . 1: — ie
.“ Cicere pfro Lege Manilia; Prinesm mihi
Ate, 4C5itt , 5 .J .
videtur de genere belli, deinde de mag-

ee Dengine, vwrn de Iperatore diligendo
eſſe aic endum.
nom
Q Æς TIO XX.

,4½
e,, Aperrted

. . 4 .
AQAuid ſit narratio, quotuplex & gquo-
wodo acienda.

1 Onrons

. ſhnt Narratio eft facti vel rei geſtæ rela-
i 4 tio; Duplex eſt vel ſeparata pars Ora- Narratio
Nt ionis & communiter ſtatim poſt Exor- quidz
1 ErEd.“, . . . . .
me diam poniturx, ut ex illa Propoſitio cum uotuplex.
nene e Confixmatiene eliciatur. Vel tvonjun-
A e .
,A 6 E 3 tim .

Vt fit bona
obſerva,

102. Artit Oratovig.
ctim cum confirmatione ponitur, quod
fit in illis Orationibus, quæ ad proban-
dam rem illius rei geſtæ explanatio-
nem aſſumunt: v. g. Si probares genero-
ſum fuiſſé miliem quempiam in bello,
neceflario debes narrare gefta & fa-
Kta in quibus generoſitatem oſtendit.
Jam vero in illa narratione quæ ut ſe-
parata pars Orationis ponitur, debet res
Zeſta breviter & ſimpliciter ſine exag-
geratioune narrari: In hac vero Marra-
tione quæ Confirmationem intrat, ſa-
cta & geſta magnis & collucentibus
linitrantur. Præretea ad ibentirt

Diſculus, Aſtimationes iacti, ſenten-
tig. Acumina, Ampliicationes, præ-
ſertim ez Similitudine & Comparatio-
ne. Deni que ubicunque: Proraſin vel
ex Hiſtoria vel Fabula conſtantem po-
nere voles, cui deinde ſubjungas appli-
cationem, ibi debes Narrationem inſti-
tuere, quod fieri poteſt in quavis par-
te Orationis, etiam Exordio, maxime
tamen vigent hæ Narratioßes in Lau-
datorits & Vitnperatoriis Orationibus,
ubi aliornm virtutes & Vitia natrare ne-
ceſſe eſt.
Ut bona ſit Natratia obſervanda
ſunt fiæc: Primoe, Ut res nota breviter
IR

lA

onim n
ligenee
t HWM
iteac ven

un beſe

mmge
n ea.

1.
kkken eſnz
Armnm nle.
Wsfolrl Cede

g &

A W

im
Kmavoses

14 .

latnrd Corrt
bruc DModnt
Ctuene⸗

im Etade nun
Nuntesn
”

Ee& ruumer

1enI
,rsria ONENH⅞
Manma ONN⅞
.

27

A Ies uM
1

Pars L Cab. II. Quaſt. IK. 16 3
in memeria revocetnr: ignota pro-

lixius narretur. Secundo ut narrattio ſit

morata & ad fectibus pkna, hoc eſt, ut

habeat Sententiis aptas & hominum
mores cxprimat; v. g. Avari, Divitis,

Superbi &c. Valent vero ad hoc Hipo-

typoſes, proſob&je & id geniis kfguræ,

tunc ſcilicet, cum inducuntur aliqui
cogitantes, deliberantes, vel dicentes

aliquid naturæ ſuæ & propoſitioni con-

forme. TLertio, ut ſit perſpicua & clara,
Erit vero tali, ſi longa verborum am-
bages evitemur. ſi nimia rerum. perio-
narumque mulzitudo non ponatur, ve-
luti uno impetu; & Parentheſes crebræ
& longæ, & digreſſinnes inutiles omit-
tantur.
Quarto,ut ſir probabilis, quod fſiet;
ſi Circumſtantiæ, congruentes. loci, rem-
pori, perſonæ, modi ponantur. Inſuper
teſtimonia breviter adducantur, licct
narrans ipſe probus fuctit & fide di-
gnus. Quod ſi occurrat quid minus pro-

babile, præmuniendum eſt, ive Cauſ-

ſam addendo v. g. Srevit a varses diTi-

tias quia videbat, Fli kericulum im-

minere. Vulpes contempfit n vat, uod

iP.

cruda decutere non poterat. Sive confi-

tendo, ſi non poteſt defſenſio inſtitui
idque aut ſuppliciter ſic ? Mirabile
E dribtis

1.

3.

Narratio-
nis Vitia.

Coſdroæ

104 Artis Oratorig.
ätn ſi ſiges adinbengda Poltif: aur

eum compenſatione fſic : Merum eſt,
Rdrzamen verum. Aut ad teſtes appel-

E
lando ſic: Caußam ignoro, ſed ita viri
Ira ves aſſerunt. Si reperendo ab Au-
ditorieus ut in præſentia fidem kabeant
ei rei „ quam poftea ſi probaturus
Quinto ut omnia narrata ad äunem pro-
poſitum ſpectent, ut ex eo probatienes
Ihffituamur : Porro hæc maximée in re
Harranda obfervet, perſonz, rem, tem-
pur, locsem, modunz canßſans, quæ ubi-
que fere interveniunt; non omnes ta-
men næ ciramftantiæ ſemper exsri-
mendæ ſunt, ſed prout judicium ſannm,
Vitia Narrationis ſupra dictis virtuti-
bus contraria ſunt „ Nempe ſi ſit de
rebus notis prolixa, ſi non plena affe-
ctibus ,ſi incredibilis. Exemplnm habes
in Miloniana Ciceronis. Mihi placet Hic
aApponere Ex Canſeno. Nitidam Narra-
tionem de Fabrica Coſdræ porentiffi-
mi Regis machina Cryſtallina, in qua
ut eſt apud Cedrenum miram diltu,
C&æli idmenſitas, Salis eisrſis, Lunag
labor & gterna econ verſiones mican-
tium gyuernen cernebantur; aderani
4uvque marhina. d gaibies Vis s rum
exjiliret, Zeta modo ſulirent in imbres,
modo
)

eg

W .
,ewett:

NW

umnm aſtn ein

—

ganffn ,

1

an hen

tihen Par: t. Cap. II. Quaſt. IK. 105
e , meode vigreſeenent in grangines, Wmwoedo
ete, z, 86 tunseſeerent in Zultknt, modo oscipits-
4 Ur e 1 reutur in torrentes,: Tum uerb aöy modo
ſe fun iien, Jerenus blanda velut Eteſtiarum ama-
irenhe nitate debeat, modo nuhibus obduceba-
Nektn rur, ſurebat, prozellie, micabat fnlguri-
dlalal rir bus, mnuci Julzinuns terrore confun-
Men Lebatkur; 1eſe quaſs Deus aliqguis in me-
rARe Aio collatis, ad nutum compoſitos curſus
Holammin recurſuſque ſtelarum contemplabatur,

. . 2
n an ee Pleebne, ningebat, tonabat, fulminabat,
aiſe, ea Permiſeebat omnic. Simili profelto ra-
3 ione animis in capite velut in arce po-

Etus ſedet & deminatur, Nunt- ut ait
Plato, upiditatam Daaten diſpenſat,
nane doſiderin, veluti volitantes pro-
dromos emittit, nunc furiales irarum
ereritus eaſtris educit, nanc ſerena
, ieſes kuce kireneſegrn: Jaa vius renidet, aun
l Nemee 111s a fe Tutemn turbinibus totus cir-
Mui ul mnſsrebit; atque oum zalis & tantts
ne Mift iho ſit, Aiutis hubet acultates omninm
“ Praktentiimnt, quibus veluti manibus
44 r 1 Terum abprehen dit ſpeties, intellettum
S rszo , Plantstom. hac in zmorem
. ferenr & odinmn, Mo vera diſcernit“dA
Facſs, in veſtigeat, capit, cognoſeit: &-
ſ. acut ior Purit atqsse ſolertior, vocatur
Tmpenium, cujs, Deus bone! quunis
veloritas, quam celeres morus & plane
E 5 ignei;

. . .H
Cntuoradctts re.
1

Nefnre e

7
Ne
6rr, nhn.

ℳ
.

„gtNtNH
M eiut

,5,/ h
riN

Babsos,

lb. 12. Epiſt. quæ ſic incipik.

20 Arti, Orutorig.

—

egnei, vis disjunndtiſiinas terrarum par-
tes bersgrare, jam peragra vit. pracipis

Oceanum tranare; jam tranavit, ju-
bet is colâqo sντ am evolavit ;
eupis Astinere ‚monz potes, quos enim obi-
ces oppbones; pone terra molem, penetra-
bit, pone auſtra adamantike, perrim⸗
ber, Donz cœlum, perfringet, ad extre-
mans aſque Natursm per vsad, & ſic
quid extra eſt, ſerut abitur.

Aliud Raemplim Narrationis.
Ur quærat aliquandé ſtilus ubi luxuri⸗
r quærat aliqüandé ſtilus ubi luxuri⸗
et appeno hic Epiſtolam inſignem &
delicatam ad Picun, Mirandulam de
Paulo Vrſinti filiolo, Angel. politianus

Filiolus eſt illi Fabius andecim annos
natus inſigni cum pulchritndine tum

virtute: ſlavi puero in crines in terga

molliter fiuentes, alacres, ocidli, faties li-
beralis, Vultus ingenuus, ſtatus elegans;
decorus habitus, auque his militaris.
Vt ergo diſeubnimus, canere quadam
uſus notata muſicis avceentiunealis car-
mina, ſimal eum peritis aliis, ſtatins
uaviſſimn quadam voce ſic in aures no⸗
Eras elapſias, imo Verò in pracordia eſt

ar me quidem (rateros neſcio) pene ex-

ira me rapuerit, certe ſenſa tacits divi-

74

imt, N

it unen4,
ulu mii
a lun en

“
eeere
4. J Ger.
khan, zu,

16

in Sein,

i, / mhe 8

Sn; rtim e 8
ntrzgt S

nie n tſen⸗

an Ne, ſe Ariyaj.

et

ir.
nen Mne O/ 4
ren,

ſufun

, gt And
Einit.
lu wmhun

an mnin 4

Gfeu t
Aar, l
ngeiic⸗ ſpulen
Aelit
unu, AAuereſß
Giamiui/
ferut ,
i m H
dNinui, ,
myrrei/,94
nek/ ℳ,

Kndiäkd guim
kyitohmn get
inn Mrulin,

Pars I. Cap. II. Qugſt. IX. zo7
22 pror ſies voluptatis ecujuſdame affece-
rit. Pronancia vit heroicum deinde car-
men quod ipſemet neiber in Pekri Medi-
eis laudem compoſaerat, rogas quale
carmen: gqisale fere; ”ñä ſa-
nuts rerai⸗. Vox Ia ze gplaſi lege en-
tis, ne- qukſi canentis; ldin, Juaz tä-
men utrnen e ſenzires, neutrum diſcer-
neres, variè tamen prout locus poſceret,
aut qnalis, aut inflexa, nunc diſtin-
Aa, nuneg perbetun, nanc ſublata, nunc
dedubta, nuhc remiſa, nunc cententa,
nunc lenta, nunc incitixa, ſemper emen-
data, Jemper larn, ſemper dulctis. Guſtus
non otioſus, non ſomnicnlißis ſed nec
vultuoſes tamen ac moleſtus : Roſcio-
lum diceres prorſus aliquem in ſeena
verſari. Poſtularunt quidam lubito car-
men , at illud in proſam rerexeret &
Oratione ſointaz torum rurſus ut argu-
mentam eolligeret. Cunktatus paululum
usaſi deliberabundus, cœbit moxr dicere
verecunge quidem ſed tamen admirabi-
liter. Et fluebant ex ore tenello verba
leidtiſſima tant curſis, quantum ſacile
nec Rilusi ipſe ſappeAutäat, Miraris hae
Pice ?à dabo aliud majus majnſq;ite
quod mireris. mahverar loc jam mu-

nas, & cum bater jauſſerat ibidem ciban

Adere ſtantem, non enim ſolet aliter
jam

108 Drtis Orstsrig.
jam Secand menſa erant cum propone-
te jubeor, quid & qus Epiſtolarum ar-
gamenta velim, quas ille ſimult pluribus
dektaret ex tempore. Propoſait quinque
duntaxat non enim plura libuit, ne forte

uernum farzigarem, plursz tamen iälle

Lande adhuc detoſcebat, Sed qus pro-
pofni natn ibidem ſunt varia, nova,
qusdamque ridicula: ſiz ut ab ea compa-
raxre ſe prius non potnerit. Collocati igi-
ruy quinezize Liberarii per ordinem cum
tylis & pugilaribus erceptari anod ille
dictaſſet Conſiſtit pꝛter in ſmnmo terram
intuens moleſte, cogitat aliJuantulum,
mox zamen oeulos attollit, imperat ei,
qui ſummus conſiaerat, ut jazn ſcribat,
nhi pauta dictadix, inmiit & Secundo,
ditzat & hui alterun argumentunm
pergit ad cateros deinceps, donec ad infi-
miume Rizſass qnozue au primain rever-
titur, ſarciens quod omiſerat. fulciens
qod pependerat, diſſidebat ibi nihil,
ciandicubat nihil, ita ſæpics in orbem
remeans Epiſtolas ano tempore, quisære-

gat.) ubſol vit quinque.

AUVX 5§5TIO X.
Luid ſi? Confirmatio & ] qid. in en
Svrandum Orartori. .

Con-

At
EGNNENI

SDD
Etr

chel
4

4i

l nnr n Nr

e Pe,,,.
Hiftin ,
hauu ih nl i
yr i,
ye lihzi uutn,
n re eu,
n grilhi, en
hmm zmt fin,

KeACr.
rueft Cleriz.
mi inhznn
iri
pwruſnm mn
rte unint
r miln n
vnnt, n ſis
õ
Arn MMNerH
liut,
l micn
, tnt und
H ni Gin n
n
fee

667001.
SS

Co-

Par: L. Cap, II. Nuaſt. X. 109
Conſirmatio eit Cor Orationis & Confir-
Anima quâ præcipue vivit Oratio: Seu rnatio.
eſt princeps pars Ordtionis in qua pro-
ducuntur argumenta ad probandam
Propoſitionem noitram & adverſario-
rum A neceſle eſt tefatantur. S
In hac quid curandum ſit, ex dictis
conſtare jam poteſt. Nam cum Con-
firmatio conſiſtat ex rationibus in ven-
tis & recte diſpoſitis & quomodo in-

venfi & quomodo diſponi debeant

jam ſupra dicimus: Attamen ut rotam
doctninam in compendium colligam:
In Gonfirmatione curat Orator Primo, 1
nt aliquod argumentum fortiſſimum Curet
in principio ponat, fmiliter & in fne /Orator.,
Confirmuationis, in medio vero debi-
liora eollocet. SECUND O, curet ut 2
ereſcat ſemper Oratio, quod fiet ſi ver.
bis minus ſigniſicantibus, magis ſigni
ſicantia ſub iciit, ſi adtectus cirea finem
major erit. TERTIO, curet ut m- 3
gula argumenta bene propoſitionem 4
Probent, Q UA A ‚ TO, ne argumen-
ta ſempet eodem modo tractet & una
forma: quod fiet, ſi per varias figuras
ea tractaverit & in ocdio in Sydogiſmmm,
modo in Enthymem diſpoluerit, mmo-

do majoremomiſerit, modo Conclaſis- .
nem: ut videbit expedue. QUINTO, 5

K 27 . cuxet

110 Autu Oratoria.
curet ut agnoſca t Crinomenon; Sed ela-
ritatis gratiâ.

PFTES I.

Quid ſit Crinomenon.

*

Crinomenon eſt illa propoſitio in
Arguihentatione ſive generalis ſive par-
ticularis, in qua eſt tota vis. & qua
pProbata, videtur tora res probari, quam
proinde Orator maxime confumare &
declarare debet.
Sed nota I. quod aliquando Crino-
menon idem ſit cum propofitione to-
tius Orationis „ & tunc plura argu-
menta diverſa adduxi poſlunt ad pro-
bandam propoſitionem, v. g. Sit hac
propoſitio. Oſtendam vobis Audito-
es. Quod Rex debeat amare ſubitos
ſuos & Rempubl. Prinnan Argumen-

Crinome-
on.

tum eſt, quia caput debet amare mein- Riih
bra, Rex cſt caput, ſubditi membra. Er- (umml
Ao: Sezcunduns Argumentum, Patrimo-

nium ſnum quivis debet amare Reſpu-
blic. Eſt Regis patrimonium, Erge. Hic
vides multa adduci diverſa Argumenta

ad confirmandam — quia (umniiu
hic Crinomenon idem eſt cum propoſi- n ln
one Oraticniss.

Nor⸗

S 14
Rlc.

1
e

ler

hhrheen .
rülgeeonnate

EoliihnrcCt.
mn Nooftreb⸗
Atmegler eer.

Ncam vo

ce⸗

Cbcninenb .
mmun, Mine
iche mielei⸗
imonumn Mehe
6CſetiAnmen
malum u

Anckun rhet⸗

—æ—

Non

do vero Orationis propoſitio plures
S= ha

Part . Cap. II. Quaſt. X. 11
Nota II. Qaod aliquando Crino-

menon diverſum ſit à propofſitione
Oratlonis totius,; & tunc ünicum ar-

gumentum principale in tota Oratione
dominatur, in que confirmando &
amplificando omnis induſtria verti de-
bet. Porro agnoſces. Crinomenon ſi
Syllogiſmi forma poſueris, aliquando
enim Miner Syllogiſmi eſt Crinome-
non, ut in primo argumento Orarionis
Milonianæ Iaſidiator jiure eſt occiſus „
Clodius fnit inſsdiater: Ergo Ubi Ma-
jor veriſſima & notiſſima eſt. Minor
ſaltem probanda incumbit Ciceroni »
& probat eam per totam Orationem;
Aliquando Majoz eſt Crinomenon 2
Ut pro S, Roſcio Natlus falsus ſins
AMagna cauſſa occidit Patrem, Sextis
Roſcius eſt filins. Ergo: Minor hujus
Sülogilmi veriſſima eſt, Major ergo
tantum probari debet. in ea enim tota
vis eſt, Aliquando Majior & Ainor eſt
Crinomenon V. G. Cui bono fuit mors
Roſcii, üle occidit eum, Capitonu bono
fuit mors Roſcii, Exrgo: Hic Major; &

AMinor indiget prohbatione. Itaque & in
legendis Orationibus & incomponédis,

Crinomenon eſt advertendum, Quan-

ber

Tranſitio.

Perfecé 4
alia

Aiia Im-
perfecta.

1411 Artis Oratorig.
habet partes, tunc etiam Crinomena e.-

runt plura.

PETES II.

Quid ſit Wranſitio & quomodo uſar-

banda.

Tranſitoribàs connectuntut argu-
menta Confirmatienis, imo & partes
Orationis, ut bene cohæreant. Eſt au-
tem Tranſitio Locutio quæ, quod di-
Gtum eſt paucis, reperit, & quid dicen-
dum ſit breviter exponit. Duplex eſt

perfecta imperfecta. Perfecta Tran-

ſitio eſt quæ dicta reperit & dicenda
infert:ut ſi dicas Satis de neceſſitats ar-
woruſn dAicftun, ſit jasmn, qua l titas in de-
veniat vidennmus, Imperfecta Tranli-
tio eſt quando nen revocantêr ea quæ
dicta ſunt, ſed tantum tranſitur ad di-

cenda per has vel fimiles particulas.

Quid, qnod; jam vero &r verb prateren.
adde adjunge; ſed enim; deinae, auhar,

&cc. Sed nota etiam tnac bene argu-

mentum unum cumm altero connecti,
quando in Fine præcedentis argumen-
ti ponttur aliquis ſenſus hujuſmedi à
quo facile oceaſio perrigitur lequendi
& argumentandj alterius.
Debet

.

1
.
69

48.,

4 mm,
Einlinn,

IRI

.
8

onun 1
Z nd 4 NH
r heann ANn.

l,

4
1 lehe d ene

NiAmiut

n guikitui

6 nls netn
i H
Atin date

n min .
ien aut
mmtd Upluck
RH itn
min n
lans. 6

4

Pays. 1Can. T. Ruaſt. X. 11
Debet Tranſitio efle ele egans ex Ver-
borum delectu & perſpicua, quia per i-
lam benevolentia, docilitas & artantse
renovatur.

TPETES III.
rid ſit Srerrteneis E qnmode salhi.
zends.

Quia pulchrum eſt, quod a liquando
Orator argumnentam per modurn fen-

tentiæ enuntiet, ideo hic de illa diſce

quod duplez ſit Sententia: Alia aper-
ta, alia occulta. Aperta Lententia eſt
veritas paucis verbis incluſa, ſeu eſt 0-
cutio univerſalis de bonis expetendis
de mlis fugien dis, de Deo, de E Religi .
ne de providentia, de rebus urilibus, de

magnis, de admirandis, de difmilibus

& ſimilibus rebus ad rin ominum
moreſque pertinentibus. G. Nem
mortalium omnibus horis ſ2 t “
Veritatis una facies eſt ſemper: Falſis
nulla conſtantia, variantur & diſtident
Occulta ſent entin eſt Locutio ſingularis
facta ex generali , adjectis circum-
ſtantlis pe, perſonarim, loci »tenporis, &c.
V. G. ſic dicendo : Nemo peteſt
keri, O Parer, ut omnibus horis ſapins.
Veile Cum ſis mottalis & Cæſar, mortales
iras Betere debes.
Ejuſ-

7

Sententia.

Vel aperte
alia.

Vel eccul-
ta.

114 Artis Orcteria.
FEjuſmodi ſemtentiæ occultæ fre-
quentiſſine debent efle in O Atichis
quagcunduc Patte .* ornant enim Inifi-
cè & capiunt Audientem Apertæ etlam
poſinnt eſſe, tumnen hæc potiſſimnum ſe-
nibus conveniunt & expefientiam ha-
bentibus. Uſus earum in rebus gravibus

eſle deber.
PETES IV.

Quid ſit Digreſpfo & quanda Oratori
. uſarpanda.
Digreſſio. FHlæc ſæpe & pulchre Confirmatio-
nem intrat. Eſt autem tractatryo tei di-
verſæ à proponzo ad utilitatem cauſiæ
pertinentis Solet poni vel breviter, &
tunc nulla facienda eſt Tranſitio: vel
longius & fuſius, & tum Oratio velut 4
longo devioque curſu revoeanda eſt ad,
propoſitum. .
Poteſt Orater uti digrefſione cum
fermo incidit de rebus communibus &
univerſim ſumptis. y. G. De vitiis
de virtutibus „ de ſervitute de liber-
tate, de morte; de vita, &. E. G. Pro-
baret quis, litteratum efle non ejicien-
dum ex urbe, poſſet digredi in laudes
litterarum, earum neceratenm utilita-

temque oſtendendo. Ad Digreſſionem
revyvo-

I .

16 nhf

llre Condnnz.
Ven madnnotei⸗
A utlrtemcule
oriel bieitt,4
kaar⸗
Tuntto, Ne
Eunmoi:
Geſcenael

Ni Scrhior an
Pu mmndu
y C. DUenes
Elenimeelhr
unckenneſe,

ſet

eteltneni
Alipelren
A ſero⸗ ,

—

eEgrelinu
er.

Parql Cap. II. Qireſt. X, r17
revocantin rerum geſtarum expoſitio-
nes, deſcriptiones locorum, perfonarutm;
morutm. &c.

PETES V.

AQuid ſit Amplißcatio, & quomedo ad-
bibenda.

Amplificatio eſtOratio, quæ id quod, A
ſimpliciter prolatum pazvum videtur,
auget, deſcribendo ex adjuncétis, ex clhr-
cumſtantiis. Duplex eſt Verborimn &
Rerum: de utraqne ſigillatim.

mplifica-
110. .

De Verbornm Amplifiratione.
Anmpliſeratio Verbornm cft, Ber quamn
res verborum delectu atque Elocutio- Verbor um
nis genere augetur. Poſtea autem ex ampliſca-
uno Verbo undecim modis dilatari O- t0.
ratio.
Additione aptorum Epithetorum

Sic, Cic. quod ano BELLI Verbo dici 1.

potuit, dixit: Horriſiecum quoddam &
nefarium atque omni ſcelere imbutum
belium. .
Ad verborum commoda appoſitio-

2,,
ne. Ut jure ac merito laudare poteſtis.
Defſinitione vel deſeriptione : ut
Conſceleratorum ac perditorum manus 3⸗
pPro ſicariis. Sic Cic. Cum debuit dicere
Sardius

ſoſtomus.

436 Arcis Ornutorieo.

Sar dius Clodii winiſter: dixit: Armiger

Catilina, ſtipator Llogii, gnifer ſedi-
tionis, oncitator tribznogrum, damnstor

injuariarum, percssßſor, Lapidator, fori

depopulator, obſeſſor curie.
Moratione: ut Aureum illud os Chry-
Cum una vox in duas ſecatur: ut, im-
proborun ſurer pro inprobi. .
Synonimia, cum idem ſignifican-
tla mulra ponuntur: ur hanz zanima-

tum conjundtionem, hanc in unum con-

Pirationem, hanc jucundiſſimam vitæ
srq*ο ſaci rap ſocietatnusm: Pro ami-
ritig.
Periphraſis. Ut id populi ſermo in ani-

nais öſiris jar nte deftixit, Pro audivi

Formatum enumeratione : Ut San-
Aiſmas, prudentiſmus, Joriiſimnus,
smiviſßmus Reipublics Pro optimo. Vel
mnia contra mores legeſqur majorum,

temere, tierbulenter per vim, per furo-

rem geſta ſunt, pro nefarie.
Partium enumeratiéne: quando lo-
co totius, partes ponuntur, ut; Affidto
Senata, perturbatis equitibus, ſuſpen-
Ja ac ſollicita ci vitate; pro commotk
urbe.

Cauſſa-

10
ℳ
enmn
n at
uskal
lcurint
nuim
eim n

Wae
A, Nenn
Aent N
Aanhle

S5l 8
enmi

e r Pars I. Cap. II. Quaſt. E. rIIy
ia, Cauſſarum Commemoratioue, ſeu 10:
rerum autecedentium & conſeqnenti-

um ut Hunze tu ferro civem &— armis
& exercitus terrore & Con ſulum ſcele-
re, & audaciſſimorum nimis obſeſſiont
templorum, occupatione feri oppreſſi-
one curiæ, domo & Patria vedere cura-

ie Hüm ſ ſ
ie

am lih,

n lun Wm.

ſti, pro vi.
nihniechu Adjuncterum Eecuentatione „ur I
Gemnhenn. X
I: “ Frügum inopia, fames, vaſtitas, cædes
ERNWEP.
. ap ſo cele 1
, lraang. incendia, pinæ, ſe erumn imgunit 4s.

e fiIga, formido. bel!
irulſrnil ga, for diſcordi dia pro ballo.

4
Anrs:! Dlr.
De rerian azmplifcatione.

2/ 1.
tnelpwi Amplificatio rerum eſt, cum res ipſa Rerumfir
in hen gravibus ſententiis augetur & confir- ſable
eky e een =
iliirt, MN i matur. Pit ex iis locis E qui Dus Ar gu⸗ 1 Juen

tibus.
menta ſumuntur. C. Commun iter air en,

mmmtin de cum Definitiones ſeu Deſcriptiones
hu,ike unius rei multæ ponuntur: ut Hiſtoria vsg
lei Nothin. eſt teſtis temporum, lux veritatis, Vita Hiſtoria
õ memoria, nuntia vetuſtetis, magrſtra
, rvi p, rinr vita.
rdrt Cum conſequentia multa Ponuntur;
Erint: Au hic, cum ea ponuntur quæ conſequu-
Cnumroobt; ℳ turs ſunr „ vel quæ jam ſequuta ſunt:
4hunig, ut, ſit Propoſitio: Neglectam liberta-
N, GH6 tem multa damna ſubſequuntur: hæc
ſic amplificarentur:- Qlid libertatcm
. eglig Paticmnini: negligitur hoc pacto
0 Rumuk

quid.

12

122 Aritis Oratorik. .
ſimul fortunarum cura, negligitur bo-
norum poſleſio, negligitur fidelitatis
tutela, negligitur cwium defenſie, con-
tra Hrioſoram Rominum audaciam
objecta propughatio; negligitur vita ac
ſalus communis, & latiime panditur
zditus ad iajuriam, jam violemtiz ſine
vitio, malitiæ ſine judicio, ſcelera ſine

accuſatione, neces ſinz peœnaexercebun-

Kur. & C.

Cum Contraria contraris opponun-

tur . V. G. it Propoſitio, Caligula
factus Imperator turpilime vitam in
pejus commutavlt: amplificaretur ſie;
turpe monſtrum & latens ſub pur-
pura prodigium. quem virtus ex ſervo
Imperatorem fecit: vitium ex Impe-
ratore In ſervam transformavit: tran-
ſit pietas in pravitatem, in odium pa-
tientia, prudentia in pudorem, genero-
ſitas in ignaviam, humilitas in ſuper-

. . . . . * 14
biam, comitas in barbariem, liberalitas

in prodigaliratem, ſanctitas in Deo-
rum contemptum;gaudebat audire Do-
minns, & vitiis ſerviebat, gaudebat:
ſalutari Deus, & Sacra prophanabat
pulcher miles, turpis Dux ; bonus ſer-
vus, Malus Dominus: Ante Regnum
ſceptio dignus, in regno jugum meritus
ante dominum omnium gratiam ha-
bul

.

ult⸗

Geirnd Dun
Nn 8

m ale ni

„ „N
thiegen

rrinkelean

,avurI1100
Wmnmme u00
G

Cntutr gidee

mar rn “
d, ghünr llu
in ai len

tm uinn

eAn , ad

b. eutennch

mmmui⸗ opprn

l .
K ſi⸗ ce

mliank, ein
un A hies Iün
Cten ilgeli n
t Wüner hi-

1 engtAt: U.

en, naln⸗ 1r

n,
ebae Ein
ſcniebet, gut
Uanr npnmlt
1 Dox; lauk
16: Are Nnn
us
Punhel ll
ange
un un n

.

lr.
n hon

Pars I. Cap. Il. Qudſt. XN. 115
buit, in impetio omnium execratlonem
IWem fortis & ignavus, pius & ſceleſtus;
Patriæ Pater & carnifcx, cuſtos civium
& oppreſſor. Huc peertinent etian: Re-
pugnantia & Diſſimilia.
Cum cauſiæ multæ conglobantur
V. lit Propoſitior Nunquam fac, quod
aliquando fecide pœnitet? Hæc ita am-

plifcaretur: Quando id agis quod dolo-

re luendum eſt, impetu agetis, quo quid

ſtultius?animo deſtitueris, quo Juid mi-
ſerabilius, furore taperis, que quid im-
prudentius? futura non proſpicis, quid
periculoſius? cupidlitates non fefiænas,
quid indecentius?
Cum multa effelbzn conglobsntur v. g.
Iit Propoſitio: Antenins multa damna

fecit Romanis. Arnpliftar ur ſe. Doletis

tres exercitus populi Romani interfe-
ctos, interfeeit Amonius: Defſideratis
dariſkimos viros, eos cripuit A ntonius;
Anthoritas noſtri ordinis afflicta eſt,
Afflixit Antenius.
Cuin multæ ſihili itudines ponuntut
v. G. ſir propoſitis Di viria cum parva
funt non corriguntur, diffieile poſtes
cum creverint emendantur. Ampli-
Reares ſie : Prohiberc igniculos ſee⸗
lerum ſiconflagrare non vultis „ ob-
ſtruſte Fentes üi Wiolento ſlact A abripi
Ron

ſe

evertit, quenminämodum levis
Ia ingentes morbos excitat, totaſque fa-

8.

Collatio
ſtudiorum
cum armis.

14 Artis Oratortiæ.
non eptatis Sutcurrite languori ſi mor-
be exſtinga, timetis. Axema dtmodum
enim ignis de parva ſcintila ortus, non
rot* integtas arbes demolitur; guemad-

modum ſin Visss guttatim aggert Je in-

fundens, univerſum wötem irrit .

febricu-

milias ablumit, ſic vitia Pavenum niſßs
enitio optrimzant ur fortius radices agunt
donec omnem enimi virtutenn, emnem
honeſti ornatum tarbiſſima labe confi-
ciunt.
Cum mulra ecxempla adferuntur. Sic
Cigero pro Milone. Uteretur eudem ton-
feſtone Milo, qun Hela,qua naſira, guk
Obinngs, aun Marizs, Jun noſmetihſt.
A Comparatione ſit pulchra am-
pliftcatio, ut, Uit Propoſitio. Fridira
diſputatur utrum literærum ſiudia an
armorum portiora ſinn, cuw atrinque
maxima dignitas emicet; Amplifica-

etur ſic: O apervacaneos eorum Inbo-

res, qut litteras armis oppagnant, atat li-
teris contra armorum dignitatem albu-
tuntur. deſiſtete ab infeſtis contentioni-

bus, utrinque wagnum decus, magn,

commoda, magna gloria emicat. Arma

Deorum in ventum ſant, & & Vulcane

ae⸗

N Ppalinm
6 7 Lntk

nni
,1nt
“ mimn,
g iutummn i
amdufnt.
iigun

ahemn miüein⸗
anun iin
on Mi in tir⸗
milimm
Mänin

MeAANtlat

inm uwi, de.
Põ

00.

emene
m

n h,

.
n

D Hiert,
ſſ g
es
ſirßs, 6

1

, Seti, ,

nitanin ſen

eg ,,,,
47 Dentitnig

nn ſntlin
e „„
n tte tee
1etet

eun ei ſei
gennin ng,4
iplinſihie.
Nat, rgeheft

1* Mis wenun 1

4

Entadenutd N
4 Utanturuunt
ligs nt in, ,
ii, s Miniß

or Kt lltt a
3 *

Hoprlen⸗
1 hraran ſudi

met; AMNe
unedr
ae ſer a
5 eA
n Nun .
itfeneN
un d, O
venmn A
,,TNARn.

Pars I. Cap. M. Quaſt. XN. 122
fabricantur;lieteræ Deorum ſunt proles
& Yovis cerebro prodierunt. Arma Bel-
Nonam colunrt, Litteræ Palladem, arma
ad fortitudinem O audazciam animurm
exereent, Littera mentem honeſtate &&*
wirtetss anmore excolunt; Armaras ab
heoſte non facile vinzitur, ſapiens d for-
zuna Armatus gladios & velnera non
zimet; Sapiens murtens contemnit; Arma-
tues res in manibus gerit. Sapiens in con-
Mio, Armés dura franguntur, Sapientis
smolliuntar, Arma in corpis potefzatem
gerunt; Sapientia in animaum. Armis
RempublicamAefendimus, Doctrine ob-
ſervamus, Armis libertatem propugns-
mus; Doctrina diſcernimus; Armis UInpe-
ria diſtendimus; Doctrina & nire ſisb
pace ræzinemus. Ab Armis vobar & vires
Reipicbtica acced unt, litteris induſtria,
do:rina, ars donatur, g&c.

Pro pleniori doctrina noeta I. Quod

omnes figurz vehementiores ad Am-
Plificationem valeant, præcipue au-

tem Interrogario, Repetitio, Sibjectis
Converſio, Complexi, „ upoſt réphe, Ex-
amatio,, Eypotypoſis, Saſientatio,
Etopœja Proſopæja; Coenmznicatis
. C. . — „ —

Nota M. quod neceſle ſit, ut cum
F ampli-

Confuta-
Lo,

Confutan
dimodus.

422. Artis Ofrarorig.
ampliſicare velis Orationem, ſemper ille
verſiculus ante oculos ſit Quis, quid, u-
bi c. Quæ amplificandi ratio tam ſin-
galis periodis quam tebus poteſt ſervi-
re, & videtur melior pro Tyronibus
qua m perlocos communes. Nectamen
requiritur omnes hæ circumſtantiæ ut
cexaggerentur aut ut cerro ordine, ſed
Käris eſt interdum aliquem vel aliquat
adhibere; eo ordine que placuit.

QWXÆSTIO xI.

eid ſir Confut atio & quomodo Po-

nenda.

Confutatio eſt pars vel ſpecies Con-
firmationis, in qua objecta vel objicien-
da rejicimus, ponitur vel ante Confa-
mationeni vel poſt illam vel etiam ſpar-
gitur per partes in tota Oratione. Refu-
tantur autem objecta vel omnia ſimul,
vl ea prius, quæ prius objecta ſumt A
& deinde ea; quæ poſterius: Vel firmio-
ra prius, ut iis fractis leviora ſponte ſua
corruant: Vel leviora prius ut illis eluſis
fortiora iufirmeneur & extenuentur.
Modus vero confutandi, eſt oſten-
dere id: quod ab adverſario ictum alt⸗
eſſe

“
Po Al

atone
me 1Porast⸗
prinstli E,
Panwirumhie,

pogunne

mneuins
unhrt
WNKrGN
ltunulhtn

.
Alsenra

ulun
D
d. W;
in erl
umin ile
hut. .
niekrin
nltn. e

14

1 lirn
l

aeniupn 4

10 Denh

unee Mennner

numſenet

Mecngiir,

iigen e

eg lhonn

I .

nn fe ſres ln

abtckrlchiin

Ninrcluan:
llimetleuni

oisOrxine e

Qurrl ommin ind
etinchehtin

Olepts eln
lerornhou

1 Pinslitil

crin

ur, ſed diu prius ſuſpenditur.

B . 2
Pkxr; 1. Cap. II. Hutaſt. XII. 123
eſſe fallum, repugnans, impoſſibile, in-
certum ineommodum, non cohærens.
Et quia oratienis gars eft, plena caloris
E& ſæpe furoris. ideo admirtit Diaiogi-
mos, ſeu collocutiones, Hronias SiNisſio-

nes, Subhjettiones, Interrogationes, Exe-

erationes, & alios adfectus atque vehe-

memiores figuras. Sæpe autem rejicitur

adverſarius contemptu, ſæpe non ita ra-
tionibus quanm voce & geſtu eluditur-
Svpe increpatione vexatur, premirur in-

ctionibus impetitur: ſæpe id quod ex
nobis quæſvit ſine reſponſo omitti-
tur: Sæpe reſponſum non ſtatim reddi-

1

QWXESTIO XII.

terrogationibus, ſæpe fimilibus obje-

Muid ſit Peroratio & Jwias habear

Vaærtes.
Peroratio, aliter Epilogus; eſt ulti-
ma Orationis pars, in quo debet accu-
ratè deſudare Orator, ut aculeum in

Animis audientium relinquar, coſque
ektentett. in ſuas partes pertrahat : Ideo ſguræ
t . .
rud, Ackr

vebementiores hic eſſe debent & adfe-
ctus motuſque interiores. Wuas partes
haber potitlim um. Enumerzzionem &
F, 2 Am-
14

Peroratis.

A24 Artis Oratonik,
Amplißicationem: Enumeratio requirit
ut Argumenta Orationis In contextu fu-
Aus dicta, breviter, clare & nova Verbo-
rum varietate repetatur, non iſdem Ver-

Pis, ne cramben recoquas ad nauſcam,

Amplificat io deſiderat in gravibus verbis
ſententiis, figuris hæc repetitio fiat. Vult
adhuc Cicerorequirere Adhortationem
E adfelzum proe peroratiene, ſed Ampli-
ſicatione hæc includuntur. Exemplum
Perorationis Lege celeberrimum in Ci-
cerenis Orationez pro Milone.
Hæcorationis pars vel ideo diligen-
tius facienda eſt quod communiter O-
rator tanti fiat ganti æſtimatur Perora-
tio. Eam enimtenaci memoria excipit
Auditor, & ex ea de Nabis fert judi-
cium.
CAPUT III.
DE ELOCOTIONE.
TL ter quinque Rheroricæ partes meo
Juidem calculo principem obtinet

cum Elecutio, quippe parum eſt a-
cute inveniſſe, parum bene diſpoſuiſſe

Argumenta, niſi eadem aptis & idoneis

verbis, figuris & ſentehtiis ad Audien-

tium Aures devehas. Ab Elocutiene

ulnl
epai⸗
Cenr

(nelan H

Aar NE lii
ehraan,
ul ſniluu
A miul⸗
AII. Mund

ufmzin li
Xluulmnine
irrſnan
en Nee

1

ihen
J kinen,
anabantre

nebrt let

ptoniſen.

eiiget
Viarlteinker i
er güintrine
lenammu ſlin⸗
ebeninnn
mnölnn.
4u rlikn le

gtosd annid

ni Atinau n
Lnuigeneri enie

ae Nee

I in
DoUTIONN.
Neorir nim
rbchen Mif

Uge unct
Rlagi

gen AS

enclofl 1ls,

Ci
N

Pars L. Cap. HQuaſt. .. 12 F

Ehqnentis & Eioquentes dicimur. Ab

ca quantum quiſque Orator poſſit, judi-
cium fertur. Eſt autem Elocutio idoneus
verborum, figurarum & ſententiarum
apparatus, quia Eloqui eſt, omnia ea quæ
mente concepiſtiornatè promere. Jam
Elocutio ut artificioſa ſit, oportet Primo
ur ſet Latina, Secundo ut Plana; Tertio ut
Ornata & apta ad id de quo agimus, de
ſingulis enuclearius. 4

QUSZSSTIO I.
In quo conſiſtat Elocutio Latina.

Cum de Latina Elocutione agimus,

cæave pitaveris Larinis Äuntaxat ver-

bis Orationes efferri, ſiquidem verna-
cula & quævis Lingua poflunt combi-
nari: Sed nobis qui Latinitati nomen
dedimus . inquirendum eſt de Lati-

Elocutio,

no Sermone, ne Barbare & inſulſe lo-

quamur. Hoc uuiverſim difee, at qua-
cunque uſus fueris Lingua, ejus morem
partium ſequâre: Eſt enim cuivis lin-
Kus ſaus geniss, ſuus Lepos. Jam vero
NN Latinam Elocutionem Attificioſe
ſervabis Primz, qai verbis pure La-
tinis & apua probatos Autheres reccp-
mtetar, non peregrinis aut alterius

1265 Artis Urntsr. r 4
linguæx, nifi forte conſuezudine longa 9 3,4

Latinis ſuſcipiamtur, ut ſunt nonnulls. *α nnen
Vocabula Sententiarum & Artium V. G. ℳ α⁷⁶
Philoſophi:s, Theologig, &α uæ curm Arti-
bus ſimul à Græcis ad Latinos tranſive-
runt. Secundo Is recte loquetur Latine; al
qui Latina utetur conſtruétione; quuim- en
quam publice conſtat non à Poëtis ſo- c
lum ſed etiam ab Oratoribus maxime ad

panegyricerum ſcriptoribus item Hi-
ſtoricis Græcam paſtim coniſtructionem 4 l r
& Syntaxin uſurpari, eſt quippe fere ele-·
Sans'& eximie ornat, ut viderc licert zmle
apud Patereulum, Saluſtiusm àt alios? Vt “
ergo Bujuſmodi conſtructiones in lůe- Aemmckzun
Fndis Aluitkheribus & noveris & judicie- n ſmunn
e imiteris aſtendam hic quomodo Hel- Ninn; 1
leniſzzus ſeu quod idem eſt Graranica
Conſtrudtio in latinis Verbis fabricar?
poſſit:· Et quod docebo ex Latinis pro-
hatis Authoribus confirmabo.

7

Primus Helleuiſmus. mi.
Hrlleniſ- Nominativus eleganter apud Grez— in kn
mus cos ad verbii loco ponitut, hoc imitan- izenna
tantur Latini dupliciter. Prime ponunt: lſulmii
Neutram pro Adverbio, Nensrum ta- Aihem
men illud eranſit in Adverbium At- Ehahal
zensa notatur V. G. Acucun, clumazg, N
Aru⸗

14

...
eteterrreat em Iudit pro Arutb. Horat. Et-

Hatni ali bi: Crudels micat, dulcè loquirur, di-
Cnr, 8 „ . . . . 717 E.
en minari, dirkm inſonuit. Silius. Eta-

4 1 Edrre⸗
enued lUbi⸗ grande ingemuit, immanè fremuit,
Unc „ 1d eſt, valite. Statius. Secun ado Reltum po-
una e nunt ProAverbiznon Neutrum,ſed eu⸗
Mürnin julſvis generis; ut arrox inſtat, id eſt, atro-
S citermatutintis Veni, id eſt, mane. Ve-

er ine Pertinn; fecit id eſt „ velpere nulius
raninriin dixeris ,id eſt, ne dixeris: Et hæc ſiunt
idirit per Enallagen figuram ubi pars Oratio-
unr, ufng nis una pro alia ponitur. Cicero.
giefinnk igſ Secandus.
nutil n
ſaun ir entit,

l KEnd Guni

Apud Græcos cleganter ponitur Ven-
bam inter Nonmzinativum unum & Ge-
nitivunm alterum: ita apud Latinos:
inter duos Nonznat:i vos ſolet poni v. g.

.,. 1¹ el.: ¹
iri Riik Fies Nohilium tu quoque fontiuna,
4 pe . . ve
nin D Forat. id eſt, Tu quoque ſies fons nobi-
. —
Emunn lis.
NN. .
vekrnneer 1 0, àAdjeltivum Neutrum venuſte jungi-
deen⸗ 8 dir tur Subſtantivo maſculino aut feminino.
vprN, M Ur, vVarium & mutabile ſemper fſœmins,

Vleret Niwtne 16. , Pat ,
e es Et alibi: Tutiéſimam bœnitentia confoef-
mte o: Quintilianus. Et alibi. Triſt e lupis
19 4 Kabulis. =

6 Men, Mg
B 44 iec

128 Arti Oratorig.
uartsse,

Adjecti vum apud Cræcos Sisbftsnti-

e ponitur & more Sabſtantworum

conſtruitur: Latini eos pulchrè imitan-
tur dupli citer. Prim onunt Adjectivum
loce Subſtantivi u gquten pro aqwita-

te: v. g. Sic Pocta, Pirgil. Servantiſßimnue

qui, id eſt, nſtus honeſt um pro honeſtate
binm pro hietateſerenum pro ſerenitate,
Verim pro veritate, ſiniſtrum pro infeli-
citate. Secundo Adjecti vumn ponunr in
Neutro pluralis numeri & Subſt antivum

in Genitivo. V. G. amar curarunm,jid

it, mmara curz. Horat. Sic. arduz e-
Tuem; incerta visrum; opaca warzum,
blana camporum.

Luintus.

Eleganter appeoniturxr Adieckivo Ca-
ſuus genitue ; ut Abſtinen. becuniz,
Abundans corporis, Cœrus Inenrorum,
Candidus Eloquii, dodtis Choreg „Zit-
ferarum, Nimius animi
dusnimius imperii
nimius ſermonisz,

zid eſt, iracun-
„ id eſt, Severus,
id eſt, Loquax,ple-

nus fori, id eſt, inter lites Verſatus, ple-
imi, rapula, iræ, nego-
timoris &c. barcus irarum,

Parcus

nus litinm, an
tii ſomni,

ahße se
mlr l

“ Gl nrclre
W 1
Atummnt⸗

iffnulnm

h.

ſemienumu!
un Mue, Wnn

umm nimn ia

nd c
⸗ 7

an mid ei

lihtſn

Se nee,
ptllariur
inſtwiz iitinn

ina

1

nng ſnnt,
nnſufnumg,
D
6 ner Minni
Hin ie lin.

n, g

Vin.
õ
1tAfuenpen
1, Cg ſonn

,NChru,

mnini, Geſt,u9O
, Ccluen,
bek, lepuß
livenin/
niil,
. wMi
i

nunſeag

S

Pars I. Cap. II. Qratt. J. 129
parcus oris; reus voti, id eſt, deber ſolve-
re vorum. Idem Claudianus Cicero

X

/

Sextus.
Verba admiranadi, appetendi amandi,
privandi, conſequendi, barticipandi, ab-
errandi, ineipiendi, deminana! abſtinen-
di junguntur apud Eræcos cum Geni-
zivo, quod præclare, Latini imitantur:
V. g. Abiſtine erarum, calidæque rixa, deſi=

ne triſtium querelarum Virgil. Fallor a-

nimi. Plaut.

Adjedktivis Græci adjungunt Infini-
tivum hoc imitantur Latini. ſed fere
tantum Poëtæ, & Primo apponunt In-
knitivum Aktivum, ſeu Neutrum Ad-
jectivo ut Horat. Amicus ferre jugum.
cereus dituere? doctus ludere; durus
omponere verſus? Facilis dare piger ire.
Secundo infnitivum verbi apponunt
Paſſwvi vel Deponentis, Adhectivo, as
audax perpeti: blandus loqui celeres ve-
hihoræ, tereuss in vitium Kelcti, Idem
mitior aſpiki frons, fiuvius ſedulus labi.

Octavus.

Pulchre Latini imitantur Græces illa
F 5 on⸗

130 Axrti, Orntorie.
conſtructione, in qua verbum aliquod-
apponatur Infmitivo quod- ſir dupici-
ter. Primo apponatur verbo Infiniti vas:
Activus aut Neutrias verbi, ut Amo Vi-
vere tecumi neſcende promere vina. Se-
cundo apponitur verbo Infinitivus Paf-
ſwus aut Deponentis, ut Amar dicigaun
der aſpici,; annnis, capi, &c. Ideme

Naonsis.

Multa Adjeftiva laudem, vitupera-
tionem, patriam, gentem, nomengvel
partem ſignifieintia Accuſstimim Ie-
unt apud Græcos, idem Participa W+

werba. Latini imitantur hoc frequentil-

fime intelligendo ante- accuſati vum
parsiculam Secundam, autt aliq;wid ali-

ad. ut auétus opes, id eſt, ſecundumm o-

pes; cuna pares fratres, id eſt, ſecun-
dum cur Ra recta caput nube, &.
Hæc ſuſſiciant de conſtructione, plu-
ra colliges ipſe legendo, pro fine tamen:
moneo, ut Orator ſe exerceat unam e-
andemque rem pluribus modis efferre-
Deinde ex iſtis aptiorem ſeligat, ſie co⸗
piam acquiret & ad latinæ linguæ gra-
tiam perveniet.

Qu.

leI3
rl
znh 15

uhmo l

, ulin chn
en Kne
6guri Wenn

.

u Mdns X.
( blris 1

gne knerire
lb e ir

Auume A

„

Ni i
n Nd
nnannneii

,

ſepnu haun
4

1

7

De
agu erhen

egeod
ee Qũ X 5 TIO II.

R inn⸗ In 4u0 onſchat blana Plocutio.
aANd r Blana Elocutio eit quando verba & Plana E-
nmt S modi loquendi ita clari ſuut, ut ab. Au- locutio⸗.
nulinu), ditoribus facile inrtellig „ plane
lhſtkng e ſ acile igantur; plan
nnniie enim dicere, eſt clare dicere, Hinc illi Repre-
iſeeeoen, ſub reprehenſionem veniunt, qui, ut henden-
fubtiles & acuti videantur, orationts di qui
uß ſuas aut Phraſibus & inuſitatis verbis
aAaut ſenſibus obſcuris, ira infarciunt, in
Vluten e agd intelligendum candela iudigeas, cer-
rmmIID te extremæ dementiæ eſt, loqui adali-
Mrgeinnt quem && ab eo nolle intelligit Suadetur
9 uen medh tamen adoctis viris ut juvenes quoad
amn uhi fieri poreft tum id deſcribere & cum in-
me ANGin genii oſtematione adfectent, omnem-
NHHα que ſuam gloriam in ca ſitam arbitren-
Sat ſemdua tix, quod magnifice & phraſtice ſcribe-
rAd H Te poſiint, modo- phraſes quærendo.
mhek ſenſum &ι tcaπ. non petdant, facileenisn
Ernſruin ubi judicium maturuerit, detumeſcentt
* roft ner & medium invenient. 6

Hancaran Ut ergo planc loquaris, hæc quatuor
õ obſerva: Primo Longas parenthefſées &
Nen llen G K equentes non uſurba Secundo Abftru.
3 ſas phraſes & modos loquendinon um-

wur A—
umliel tatos rcjicere. Lentio Acumina crebra 3
inepta cvita, Quarto. Membra & perio-
dos ultra juſtam meonſura non cxtencde.
4. F 6 Q.-
7

192 Artis Oratoria.
Q ÆS TIO III.
In quo conſaſtat oxnata Elocutio.
Otnata Ornatus Elocuzionis in multis ſpe-
Elocutio Ctari poteſt. primo in verbis ſingulis Se-
tcundo in verborum conjunctione. Ter-
kia in numero Oratorio Qtsarto circa in-
cipientes Syllabas & nientes perio-
dum. Quinto circa ſiguras. Sexts circa e
affectus. Diſtinctionis gratiæ de ſingu- Nea Olun an

lis quambreviſlime ſigillatinan: miklel
VWomodæa ornatus in verbis ſingnlis s
In verbis . Pectandus, n
ſingulis. erki auib Oratio conficitur vel bum 1
ſimplicia ſunt ſive propria, vel translata Prmn ed

3. ſive impropria. ſimplicia & propria mumr
ut ornata dicantur, has tres virturtes zi hn ih
habeant, ſine uſitata, ſonent optime,
rxem maxime exprimant. Uiizata ſurnt
illa quæ à bonis Authofibus uſurpan-
tur. Optime ſonant primo Superlativa,
ut conpecus veſter, multa juzundiſi-
mus; Secundo Verbalia, ut domianatrix ülime

animi cupiaitas, pro Domina. Tertio mwlir me
Compoſita ut conſcelerarus, conſtupra- Attütimen
5 2 — e 4.
re, & c. TWarto. Qus habent plures El- uatienler
labas. ut tempeſtas pro tempore; mode- lllare
ratio animi pro modeſiia. Quinto Qus alum

lngiores haber Glaèas, ut, princeps a a

1

4ℳ6 .B
hun
N I
tonge n,
asen,
khni nt
mnittgl
Acerthdnre .
andgut. .
We 4
ugng denee
m nrd DU

.
eſ 1
e belbartmn⸗ .
n..

.
4.

. 0
Pümi,
sCruid ſet
Ne echihrluumer
n us es innn
Etn lurm ori

5Aakonbes tin.
unr vn e
n, niig nl,
r Aini
omz. H

rse Ai,

Mhler en
1oNi N.
,
lf O X
.
is
0

Rhetores.

Pars L. Cap. III. Qucſz. IIl. 133
pro primus, quamquum pro licet. Une
verbo, illa verba ſunt ſonora in quibus
vocales ſunt A O V,. Molliora & deli-
catiora illa in quibes I E frequentius
quæ vero verba mazime exprimant
rem, judicio uniuſcujuſque relinq uitur.,
Ita Clementia melius exprimit quam
lenitas; perditas & préfigatus, quam
malus: exterminare melins quam ejice-
re, trucidare quam eccidere, extraciare

quamtorquere &c. De Alienis ſeu tranſ-

latis nil attinet dicere, ſatis de iis paſſim

uomoäo ornatus in Cenjnnätione
Verborum Pectandas.
In conjunctione verborum erit or-
natus. Primo, Si apta Vealium & Con-
ſonantium ſtructura fſervetur. Qnod ad
vocçales attinet; primo vocalium con-
curſus eſt fugiendus freqaens. Secundo
ne eadem PVozalis & præcedens verbum
finiat, & ſequens inchoet, exaſperat e-

In ver-
borum
conjun-
ctionc.

nim Orationem v. g. ampliſima actio o-

ritur: Maxime tamen hoc vitandum
eſt in A & E. ut autem kHoc fiar natura
vocalium eſt cognoſcenda. Ergo con-
carſus A & A faciunt orationem hiul-
cam v. g. ad ea arma accingimur. A &
obtuſam, ut, diligentia inimicum
F 7 vicity

15 Arti, Oratorig,

Vicit; à & Uinſuavem, ut, Sylva ari-

zur. E& A minus diſtonantzut ris:
Voluntare ad beiunm : Vi. I & A ſhavius

audiuntur ut, proſtrati ad tedes jacent
O & A' inſuavia ſunt, ut, agub eninas

zuli. O& E. mollius corfcurranht, ur,

reprehenſio xigisa non nocet; O& ab-

ſona ſunt, ut, ſine modo injiunis. VSA.
pulchrius ſonant, ut, arks adfcenſu ar-
diss. Tertio, Vocalium breviuim & te-

nuium vitanda eſt mukitudo, ut, ſpecies

progeniei. Sed in his nec neglientes
nec diligeutes niminm cſie oporntet, a-
llas ſingulorum verborum ſingulas Syl-
labas anzxie inſpicere, quæ tandem Ora-
tori libero & quam intolerabilis eſſet

ſeryvltus?.

Quod Conſonantey concernit bene
monet Rhetor aſperum eſik concur-
ſum, ſis præcedens verbum finiat & X
ſequens inci, at, ut, Exereitus Xerxit:
Item ſi Sincipiat & § finiat, aut ſi A
Kniat & Xincipiat: ur Arsz ſtudiorum,
Rex Xerxes II. exit ornatus in con-
junctione verborum, ſi monoſyllaba

multa non ponamtur ſimal III. 1

nomina aut verba brevia multa non
continuentur, ſic enim compoſitio ſie
minuta & conciſa IV. S nec longa
verba multa in unum conglobentut,

adfe-

5 „ 4. *
( en h

Erfam ſnu
0rn Nſen
Sn Arummn1
4 A
ohauln mMo
t (etnen
M. NNA n
Ean id ame
liinſe
nmiͤni , 1

W
Eüt tnu Iu
ſhrün inn

de in

4

IN4 eoers I Cap. III Qeſ. It. nyßse
H „adferunt enim tarditatem, Plura leges
apud Soaret. Hb.3. Cap. 33.

. n Vcauſtam etiam facit Orationem
e uin ando veces certe. vel anteponuntur
GS,HS vel poſtponuntur, quod in Otationibus:
In H paſlim bſervare potes 4 4

AWomoda oynatus ſie in numero

tuien 1. OCratorio Peandus. .
MeiI umerus Oratorius eſt quædam In nume-

Uninihi ,i menſura & vecum coordinatio: ur hæ 10 Ora-
nein öngis brevibaſpuc Syllabis conſtent, 10110,
hun Rees quæ voces vel partés ſenſus faciunt,
EmIIE vel aliquerm ſenſum, ſed prudentem,
rgetnhe. vel perfectüm & integrum. S voces
unik aliqua partem ſenſus faciunt, voca-
tur Comma ſeu inciſum, ſi aliquera
n em ſenſum, ſed prudentem, vocatur wem-
emn d em brum ſeu colom, vulgò dus puncta; A- Comma
Nbniu perfectum & integrum periodzes vo- quid?
n Ie catur. Comza eft pars ſententiæ ſeu-
Efür, ull eiocutienis ex duobus vel pluribus ver-
r in kubmm bis conſtans mihil adhuc perfecti & abkbkk “
Gema ſoluti ſignificans v. g. Etſi verior Iu- Qkoeu.
Inmflu Adicesz: Duplex efk- comma; aliud eſt Pck.
1 In I I mmbri afftualis pars, allud parsmets-
Etumus a bri potentialis: notatur zomma virgula
ireonekin per moôdum mediæ lunulæ inverſæ ( J

In N ut queridiamus docet uſus. Longi-
alhan, tudo ejus proprie ſumpti. ad ſeptem
. Syllabas
4

Memo-
rIa

Localis.

1 6 Arzis Orateria. 4
SylHlabas longat extenditur aut ad bre-
ves quatuordecim, quia cum longa
uæ vis Syllaba duo faciat tempora, poſ-
n Pro una longa breves duæ ſubſti⸗
tui, Sed in Syllabis numerandis teren-
dum tempus non eſt, aurcs crim terſæ

22

& poliæ de omni fuperfluo & defectu

facile faerunt judicium. & hac in te op-

timus magiſter ſit uſus.

. CAPUT IV.
DE MEMOEIA.
N Emoria eſt facakas aninæ reti-
ens ea & conſervans quæ cogno-
vimus & impreſſimus : pulchre à
Qic. Theſaurius & ſinus animi dicitur. 4
Cauſino, horrenz mentis; ab aliis. Tra-
rium ingenii, giti in illa quaæ wolaumis
deponimus, ut bro tempore recipiamis
De hac multum loqui conſilii mei non

eſt, ſiquidem ea contenti eſſte debemus,

quam 2 Deo accepimus; nec ulus ſibi
Per præcepta ſi caret, formabit. Solent
tamen Rhetores multa ſuggerere auxi-
lia, ut quam natura nobis conceflit. Me-
moriam excolamus, amplificem uſque;

Suadent omnes & docent loca ſibi

quædam ſingere atque imagines, ſive
nota ædificia, ſive caſtella, ſive alia

ſpatia

Arzangne
tfmullau kuce
4 u

1.
Ma bii
eIr anciechen

..
Itenn, Nl
Swriin eztürue
ſe wruman n
Dulaleit
ndien
iminnrds
1 41
arin,en

uI
) ler
3 Aer

u iachu

Eclis rnine
Aotlens Aranr.

Nlmnu: Ale

Phugrunmneetn
Unezti, Dtli 4/
i Gn A.
r nzm, cun
lN cnlde
õõ
incg ee in t
e rnd. N
hl iupeck 4
wbi aneli.
Hmmyliten h
Corn Hei A
Ar inins e
itlh rin
n

e⸗
60

Pars I. Cap. W. De Memoria. 137
ſpatia, quæcumque concipere animo,
atque in eorum partibus certas rei di-
cendæ partes collocare, ut ſic viſa aut
revecata loci parte, ſtatim occurrat pars
rei, de qua dicendum eſt, & hanc illi

Memoriam localem ſive artißcialem ap-
pellant, camque Ehetoricæ partem eſle

volunt: Utarur hac ope qui volet: mihi
Præſentiora videntur auxilia, quæ ſe-
quuntir. Sðèð
Prino. Ut Orationem commenda-
mus memoriæ,„ poſt invocatam Dei
opem, ſemel totam prius legat, ut quaſi

confuſam ejus habear notitlam: deinde

per partes ediſcax ; nec facile ſaltat ab⸗
una parte nondum plene poſteſla, in
aliam. Seztendo. Quia tempus matnti-
num longe commodius eſt ad diſcen-
dum quam meridianum & ve ſperti-
num, ideo illud curæ ſit : tamen per
quam. utile eſt pridie veſperi priuſquam
dorm tum concedas „ ſemel & iterum
percu rere ea, quæ poſtridie ſunt ediſ-
cenda.
Tertio, dicerem ut curet intelligere,
Ai intellecta facilius hærent & fortius,
ed Rhetori loquor qui ſine dubio nihil

declamabit quod non inrelliger.

Auarto; proderit multum ex iiſ-
demn chartis, in quibus compoſiimus,

edit

4

428. Artis Orazorez
ediſcere; quia ad pugnæ loca & partes
jam aſſuevit memoria, hune ſeimus, que
in chartæ angulo aliquid ſeriptum ſit,
æque adco ſedem verbi cujuſque quaſi

oculis tenemus. Turbatio verò & con-

uſio, ſi in alia charta ſeribas & ex alia

diſcas: inter dicendum enim utriuſque

chartæ imago occurrens „ diſttahit &
confundit anitnum portantis.
Auinto, utile eſt, ut ſi qnidpiam
diſticilius addiſcitur, illi loco aliquod

ſignum vel notam aliquam apponas,

cujus admonitu citius occurrat, & infi-
gatur.
Sexto, Puto utilius eſſe ſi non tumul-

tuarie ſed declamando ſtatim & cum

eſtu diſcat, eumque ſenſum quem jam
inſixit alquoties ſecum revolvat, tum
demum uſterius pergat.
Breviter, Maxima fabricandæ & ſer-
vandæ ſibi memoriæ ars eſt, indies ik-
lam exercere, aut ſaltem ſæpiſſime: quia
otioſa diu & ſine uſu hebeſcit, &inf de-
lis efficitux. .

R

4, un

N ſ t
en NN alg

les

4. hre 4 ein

d Kiulai

lientinen Utir

AENe, Aunt

mnenmt
let, uſfiif⸗
ur, Hiodn
Num un gpen
anincerinr, Ein

rüigckelmm

ue Pindu ☚

Wlain n ;
Deomrrhe,n

het

um irult.
emel, D
lhen gnr
libebeler, kne

1
.

ORATORIS

EXTEMPORAN

Sens

BREVI A RII.
PAR § ALTERA.
Lu⸗ circa Prax⸗ in in ſpecie occoatur
Pociſimiame.

unk er
. uumfel
ier alr l
Auz 4rt100

ertet

u
E lann lu tod
(Mu emm
— . n, n A⸗
W to
mu
ingu hun
D ,

, a. r
luan
☚ en
iat en

. 1141)
FREYIARII
ARTIS ORATORIX.
PARS POSTERIOR.

Deogenere Demonſtzativo &
Deliberativo.
Tanac ame onunr g , rfe
ulrs Prcehta, FP (i, ad rem.

tatione componenda - abunde ſuf-
fieere poſſint. Oberioris tamen do-
cCtrinæ & claritatis Cauſſa, ad particu-
laria deſcendere volumus: & poſt oſten-
ſos fontes, rivos etiam demonſtrare: Ur
ſi forte aliqui minus felici ſtudio artem
in genere ſcriptam non penetraverint,
ſaltem hinc laboris fructum colligant.
Quod utique gratum eſſe nemini non
poterit, cum illud jam wivimus ſecu-
lum, in quo cum Orationibus nihil non
inchoatur, nihil non perficitur. Nam &
naſcentes nos Orationes excipiunt &
mortuos deducunt, & mmenſæ, hoſpitia,
fora, congreſſus ac ſinguli fere motus
Orationibus perſonant: ut noſtrum fere
loqui, ſit elhqui, atquè adeo nullibi non
ſedem ſibi Eloquentia cum libertate &
theatrum eiegiſte ha ætate videatur,
14120.

. —

4

2

142 Artis Oratotig. 1 Mrm
Hæc autem inſtituti noſtri ratio erie 6 cAlaßet
Unſtitutio, Srarepra prius dicam; juxta quæOra-— 4 0
ratio. tiones Demonſtrativi ac Deliberntivi re
. . . 1e
generis componi debeant. Deinde Pra- m Man
12 . .
es ſubjungam & præcipue in genere 37 zmmſlen

Demonſtrativo, quia genus hoc crebrius lrringn
eſt? poſtremo fuppellectilem dabo ex ulnn gl
Sententiis, Hiſtoriis & aliis eraditio- un
mibus „quibus in ejuſmodi Oratiunculis e ien eh
conficiendis maxime indigemus. SddJd Narb
Prius in communi docebo; ex quibus nütti

præcipue locis Argumenta nwenicnda e lrhnm
Aint pro urroque genere: & quibus mo-. “
E. — . . . nd hyurm
dis Oratiuncula facile poſſint oomponi
ac diſnoui . nn fuhma
IPon. i luAllint.
= rhiunzine

X quibus locis præcipue Argu- Cenker
menta inyenienda fint in urroque ſur

Memon- QÆιsSεr1â1ο I. in a iu,
Ktrativum Ex qasibus locis pracipus inventantur Keriinni
genmqulg. in genere Demonfrativo. kinn, m

Genus Demanſtrativum in qiro lan-
Adamus vel vitsperamus. Laudamus bo-
nurm; utile, ucu dam Vitupera mus ma-
Sum. Porro, laudare vel vituperare pol-
ſumus, aut perſonas azut rer: De utriuſque
aliquid diſcincte.
Per-

ihun
B tninlinie
n Mn ee
fenir Niſeg
hen. Derleg,
Nehre ih n
tu rarhin

Pündloe

nit imu
Cii
dch, tgde

Nimemn Imentd .

ur. Aginte
Dcle lin anan

V74
is rrnl inr
e

1I0 1.
õ
.
mmnin ſ
Nu. LulddnEH
elmnnut,

l urin,
7Vrheunt

N.

Pars H. Cap. I. Qusaſt.I. 14
PDerſonas laudaturus maxime argu- Laudamus
menta ſumes ex Cassſſis, Eſſectis, Adjun- Perſonas
ctis, Comparationt Similitudine. Sunt ab Adjun-
verò Adjizndbfta perfonse Patria, Majeres. Ris Perſa-.
Farentes, Bona anims, Corporis Fortu- næ.
na. Ie Paixia Conſiderandum eſt, qualis
ſit ‚clarane & magnorum Heroum ge-
nitrix, an obſcura, quam ferax, quam

ſplendida, abundans, ubi & quomodo
ſita. In Maioribius nobilitas & res præ-

clare geſtæ. Deinde in ipſo qui lauda-
tur „natalis dies, & ſiquæ laudabilia aut
prodigioſa nativitatem præceſlerunt. I=

Teritis. Ingenium, indoles, docilitas,

inſtitutio, proclivitas ad virtutes, ad
slia, &c. In Adoleſcentia, mores & ſtu-
dinm ſeu virtutis & ſapientiæ, ſeu viti
&ι ignaviæ. quomodo vitam egit aqud
quôs, ſub quibus Præceptolibus „ cum
quibus æqualibus, quibus artibus &
ſtudiis vacabat. In Juventute, genus

vitæ, fortunæ, bona, ut honores',
dignitates, facta præclare geſta, virtu-

tes. In enelzute, conſtlia, pietas, mor-
bi patientia, conſtantia in bene cœp-
115,„ &c.
SedAdverte in factis vel operilus lau-
dandis vel vituperandis bene ponde-
randum eile quale Opus ſit, honeſtumne
an

444 Artis Oratorig.
s.n tarpe,tetilene Reli, igioni Patria aut
alteri, an vero noxium; Facilene an diffi-
cile; juoundum an moleſteim.
Quid vero ſit honeſtum eſte, urile, ju- 3
tmwendum, infra dicam. In Rebus hoc uni- 1 gehms Um
verſum ſpectetur, ut rei laudandæ vel cmieyun
vituperandæ partes diligentiſſime in- „* e 4
quirantur: Rurſusexaminentur Gene-
ra, Species, Cauſa, Eſfelta, Contraria, Ad-
juncta. Porrò res Naturales, item artes,
Ningua, virtutei ſciehtiæ, laudari vewitu-
perari ſolent ab honeſtate aAut turpizndi-
ne, à Cauſſa eſpciente, 4 neceſſi tate, aut
contra ab Miat velà damnis, à facili
vel dificili, à circumſtantiu alüs, c.
Inſulas, Re- Sic Urbes, Caſtella, 4 rces, commen-
Sioncs, & c. dantur entiguitere , 2 Conditorilss, à
forma:di litu, partibus, zdtfciornnma ſtra-
Aura, asris Tementia, fertilitare Joli, a- vn
bandantia rerum, aà Fuminibus quibus
irrigantur, 4 Civium moribus; a S&t udiis,
Operibus, 2 Politia, Senatu, relns geſtis,
vituperantur a contrariis.
Lnſula, Regienes, loca alia laudantur 4
Birnſigara amnplitnaine,antiqinitase; in-
zolarum, a Regibus, Ducibus, a 3 cultu Rr-
ligionis, à ferrilitate, fontibus, a uis ſtag-
nis urbium fr equentia en celebritate, ab
inſtitutis & legibni, à rebus geſtis, & e.
Anbs-

mnlrlen uiißs⸗

Prps. HI. Cap. L. Quakt. HI. 14 5
Arbores, Pantaæ, Herba laudantur à
nomine ſeu Notatione à formis, dà loco,
ſubi edto, & adjunkto tampere, à virtute,
ln hlie es Effeltu.
unieo riamin Rentet ab orta ſeu ſe atu-
Mnn (ltain , H rigine;ab amnlirztatne,colore natars a-
Elbernden . 74: 3 velocitate casr, , 4 loci⸗ nobiliori-
ſfiglaneh M bus per 724 Nuunt ²¾ biſcinm generi-
Nendinn bus, copia, lJalubritate . al dedtitns. .
è laudantur a ſitu ab iis quæ in

hutmt,atin . ilis naſcuntur ut herbis, arboribrs: vel
. 7 — 2 .
gege zuſtn Zua efodiuntur, t metallit, à feris, Aiia
uen ien 1 in illis degunz, ab Arcibus & Tirribus,
. N,A

ufaide A in ipſis ſunt: a fontibus izde ſcatu-
8 . rientibus, a rebus memorabililus aut

Fele Auu, nnet trodigicße: Wi ſa Fis,

t, 6Clrmi6
niben Adfamnr.

,

nis ſeniit WES TIO II.

,RenliOh Er quibns locis pracipue Azgumenta
unmtuiln YJunt ſumenda in genere Delibei ative.
, Cnieth Deliherativum genus eſt, in qno de
iu.. rebus futuris, quæ in poteſtate no! tra
Drultinlu ſunt, quæ què invenire poſunt & non
Gead evecnire, deliberamus, Nobile & Civilke
Mlug genus dicendi; dwabers bartibns conſtat;
. mihezſll, . Su aſione & Diſſuaſeme „ Sakaginges bao-
GunHναò nusz, diſſademr maliam.
,eh le Argumenta potiſſimum in hoc ge-
ℳ nere quærenda ſunt in Cauſſis, Effebtis,
Cenſegsentibus, Coztrariis, Adjiunctis,

Arbores
Plantas
Herbas,
Flumina.

POntes.

Montes.

Delibera-

tIvum ge
RUs u4.

146 Artis Oraztorioe.
Comnparatione. Seu ut clarins loquar;
capita univerſalia pro Argumentis in
Saademus: Peliberativo genere ad ſuadendum ſunt

.C. .
A neceſſario; ab honeſto, ab atili,
jucnndo, Aglorioſo. a juſto, à poſubili,
jacili.
Ad diſſuadendum verô hæc.
A non neceſſario; aà turpi, ab inutili,
ab iniucundo * bericuloſo, ab impoſſebili,
à diffecili, à probroſo, a moleſto & dam-
Portò Honeſtum illud dieitur quod à
Honeſtum Deo ac Religione vera commendatur.
quod recte rationi, quod ſanis legibus.
quod Sapientum dictis ac monitis con
ſonat. E contrario vero Inhoneſtum ſen
turpe, quod Deus, quod pietas reprobar,
Inhone- quod ſanæ rationi repugnat, quod
ſtum. ſanis legibus, quod ſapientum dictis ac
VUtile. monitis non congruit. Utle illud dici-
tur quod bona animi vel corporis vel
fortunæ aut acquirit, aut auget, aut
Inutile. conſervat: Inutile quod ad nihil horum
Jucundum. conducit. Zucunaum eſt quod animum
Injucundũ. voluptate perfundit Iajucundum, quod
Neceſſa- nihil voluptatis habet. Neceſſarinn il-
rium. lud dicitur ſine quo vel ſalus vel liber-
tas vel Religio vel aliquid aliud eſſe
non poteſt, vel quod neèeſſe eſt ut fiar,

alias

Diſſuade-

Mius.

nni Pars II. Cap. II. Quaſt. I. 747
fanc rcktiean alias multum nocetur. Poſſibele eſt quod Poſſtbile.
u, n iymm, Dabet candſls, àa quibus fieri poteſt: Fe-
wiſuitnini cile, quod ſine labore niagno, Diy Rcile; Pacilc.
Gura & pretio. Difficile.
lat , Probroſuam, ex quo infamia ſequitur, Probroſum

Ri ag ,, Moleſtam, quod aufertv* oluptatem ſen- Moleſtum
. ei, 7 4
ffuum volanitni, quod tædinm vel faſti-

unnl o. dlium generat.
int Adverte verò diligenter Oratoti con-
hinzß⸗ ſid andum eſſe in Suaße one vel nier-
inifid Fone quinam & quales Auditores ſint;

Nam 1 Generoſi & Nobies, tune InaxI-
6 Nulchetnc me arsumenta ſumenda etunt ab hbons-
eNnum enan Kto: S 7erO Pplebeji animi & mechanici

g maxime ab tili, urtili enim hoc genus
hominum maxime trahitur.

CAPUT II.

4)
ofene ein,

SS n,

I . . . .
DeKe Dipeoſitione Orationum generis De-

monſtrativi & Deliberativi.

1 er
m Nn
1 uun P Ræterea enquæ ſopfa de Di Poſiria-

nlacl “ ne diximus „ mihil ſpeciale hic oc-
O . currit; de genere demonſtrativo hoc
ga⸗ u⸗ ℳ“ſolum addendumcſt, quod cum ſit per-
. nihe J perua Narratte cum Am, lißtatiene; lau-
. un⸗ o dando aliquem ſolemus incipere à Fa-
uli tria, deinde laudare à Majoribias, à Pa-
rentihbe. Conmſangnineis, &n Fanmislia
. r2 uIUA⸗

Decem
ponendi.

„
144 8 Artis Ofatoris,
utriuſque lIimneæ. Poſtea nativitatem de
ſcirbimus, tum Pueritianz, Adoleſcenti-
am, In ventutem, Virilen ataten, Sene-
öbtutem denique mortem, atque ita quem
ordinem vita habuit eundem Oratione
ſequimur. Aliquando vero accepimus
unam tantum; vel aliquot virtutes lau-
dandi tota oratione tractandas, atque ad
eam vel ad eas alia honeſte geſta dedu-
cimus quæ poſſumus, prætereundo Pa-
reg laudes, Generis, & Familia, &c.
Sed Dezxem modos ditponendi vel confi-
ciendi Oratiunrulas à Nrotericis colle-
&tos præponere inubet, in quibus ſi ſedu-
Jus te exercere volentis facile in Orate-
rem etiam extemporaneum evadere
poteris. 6 .

Modus primus eſt,

Dum voles Gratulari, Saiutare, Vu
leædicers , Propinare & alia e juſmodi
præſtare. Primo rationern ſeu Cauſſam
invenias propter quam id facere velis,
Deinde rationem cum propoſitione in
Syllagiſmum diſpone faciendo Majorem
Minorem, Concluſionem, ut ſupra dixi-
mus & facillime paraveris Oratio-

EXEM-

“

mnchige

64

Pgr; H. Cap. II. Mod. I. 148

EXEMI'LM.,

. —
Diatott,

1

Velles v: g. Amico gratulari Nazalitia
feſta, quæcicsergo ptius Rationenm
propter quem facere velles & occurre
ret hæc, quia amor impellit; Ex hac igi-
tur ratione . bropo tione Cohficeres

Rtiqtoimme hunc SPllogiſmium. E. C. Amor urget a-
wenchanlsel micam nt Amiro debent gratalari. Sed
boreteochei ego habeo tni an= rem. Erge.
Oratorie lioc ſie facile efferres. Gratulato-⸗
2 ria.
ELABORATIIO. Major.
Habet ſuas faces, habet ſtimulos
4 nglb Fœcuudus votorum AMOR „ & eco
Nemstrl perurit, co Kceſſit uſque Amiei pectus
nponeneun eie donec in Amici præſentia totum in
vota „ totum in deſideria exundet.
Quid vero peclus meum, nonne Amo—
Minor.

ris in Te ſingularis palatuum ?: quem
humanitate hactenus non vuigari &
favore ornaviſle parum fuit ; etiam
plurimis & maximis beneficiis nutrivi-
ſti, ſoviſti. Certe urſit & juſſit ille in Coucluſio.
amiciſſimum conſpectum Tuum pro-

D
uni e dire, & hoc tuæ benevolentiæ Domi-
d ee cilium, ſiquidem re non poteſt, ver-
rn i bis apérire commendavit: Obſecundo
ll “ aperio „ & cum has Natales Chriſti
crias tibi cveniſie felices gtatulor tum

6 3 à Dee

Reſpon-
ſorlia.

Major.
Ratio Ma-
30ris.
Minor.
Concluſio.

170 Arii Orateriz
à Deo rerum & fortunæ arbitrio omnia
fauſta apprecatus annos etiam meos in
elicis vitæ tuæ prorogationem depeone.

RESPONSORIA.

1 e
Qui vellet gratulanti reſpondere,
2

hunc Syllogiſmunm inftituere v. g. Gra-

talatio Amici gratißima eſt, Tu Amicsts
grasulaxis. Ergo. Oratione ſic tractabis,

EIL ABORATIO

Nullius quidem vota & ſalutis appre-
catio grata eſſe non poteſt, ab amico ta-
men qui venit pectore ſolet eſſe ſemper
glatiffſima. Ut enim preticks n0Obilius
pretium ad jicimus, quande aurum adji-
cimus. Ita quæ amore condiũtur ſi bona

funt finnt optima. Jam vero à Te quid

non amere plenum prodirè potuit, qui
totus amor es, & amoris mei ſingulare E-
logium. Aperuiſti hodie pectoris dulce
Sacrarium, & me novo favoris radie rur-
ſus perfuſum beavifſti: Feciſti qued prior

facere debui & in amicitiæ certamine me

longe ſuperrior triurn phare pores. Quid
ad gratiſſimas amnoris tui voees ad'iciam
quia majora non poilum paria tepeno
B VIve

erlehim
Mdd „Noh
urir nm
e zPnwinet

e,

—

2

hn PearII Cap. H. Mod. II. 151
Vive & vale ſemper felix, ſemper meus,

nunr ihinige
quem temps inter nos inchoavit a-

Vanoserinn geg;
ee e morem, æteinitas conſiguet.
cgaunncen Adverte hic Priv, quod ſi fuſius
loqui voles propoſicionibus tuis hoc Norta.
0Non eſt, Majori & Minori, &c. plures ratio-
nes, confirmationes, ekornationes ſub-
junge.

Adverte Secuande Quod ii qui erudi- .
tiores videri volunt, communiter ratis-
nes Majaoris aut Minoris per Sentent ias
C& aliorum diötforia efferunt. Quanto
ehn aurem cultiores erunt rationes, tanto

Kälk

reler eu. H

etiam ipſa Oratio plus habebit gratiæ.
Adverte Tertio Communiter in ofu-
cioſis Oratiunculis loco Coneluſionis ip-
ſam adfeétns teſtiſicationem poni, ſer.
vientem ei tei, quam: aſlumf pfiſti, urſi
gratularis g gratujationer m., ſi ſalutas ſalu-
tationem ponis in Co neluſi, one.

Secundus Modus.

Quando immiutantur partes GNo-
re gißni, & primo loco particularis pro- .
klert . poſitio ponitur, ſeu quod idem eſt Mi-
eD eoy: Deinde univerſalis propoſitio, ſen
Major: vel ante vel poſt Concluſionem
ita tamen, ut ſi Concluſio ante Majorem
poſita fuerit, rurſus reparatur aliis Ver-
bis in fine.

„2

G 4 ExExEf

Salutato-
ria,
Minor.

172 Arti: Oratorig,
EXKEMPLUM.

Si velles v. g. Capitaneum primo in-
gredientem Capitaneatum nomine alio-
rum excipere, hanc pro fundamento
ſimplicem rationem acciperes: Lætamsr
Talvits ingredisrie, gzia hoc aſſeq uimur
quod eptavismtes, Syliogiſmum forma-
res ſic:
Aui aſſequitur quod optavit, jiere la-
tatur;,
Sed nos, cum incolumem Te accipi-

mus, aſſequinaurs quod optavimus. Ergo

Oratorie ſic:
ELABORATIO.
culos noſtros hodie primum au-
ſpicantes ingredieris. ſed in animis om-
nium & votis pridem habitas : M. N.
Idem ipſe Dies qui te feliciter Capita-
neum noſtrum denunciavit, deſideriis
noſtris impreſſit, unde de Te unice ſolli-
citi, hoc in votorum ſumma portare-
mus Te incolumem accipere ; Sæpe
lentum accuſavimus Solem, quod eum
moraretur diem quo magis appreca-
tionibus hominum & applauſu, quam
curru hanc urbem & ſedem invectus,
nominis tui magnitudine exornare in-
ciperes, qnam ut à Majoribus aeta⸗

gu
lee
A 1

6

han Pars TI. Cap. II. Mod. I. 153
Gllie liſſimè derivare poſſis, in hoc tamen
maximus es quod menſuram magnku-
Cturmn tihes dinis tuæ totus in te habeas & fortu-
uIie nam quantamcunque animo & meri-
en ie dis exceſicris. Ecce vere deſideria hodie Major
Ge, felix coronat eventus, quando Tc Sal-
vum nobis, quando fauſtam explicar.
Et quis votis ſuis ſubſcripſiſſe Numen
non triumphet: qui voluntati diutur- Conclu-
pigen h N, qui ſolicitis animorum curß ſatis- ſio
factum efle non vehementer gaudcat. 3
hurknmz Nut Gaudemus, certe, triurmphamus, &
MI ucm hodie ingredientem ſalvum feli-
cem ſalutamus, eundem progredientem
Qiin fauſtum. diu incolamem ut amare
n yenerari cveniat, ſoliciti ut animes
Coœlum imploramus.

,,.
Aeeu

Tertius Modus.
ein rr Quando Coneluſionem primo lovo 3¾
ii ponis & . ei Majorem & Minorem ſuab-
nn nectis eo ordinc quo melius videbitur:
en Denique repetis Conclaſienem & facis
mmnlmdeN teſtificationem adfectus, convenien-

tihce
en, Clen

e .

10 nes 4
tn

tem rei aſlumptæ.

PROEXEMPDLO.
dit Oratiuncula, qua Cancellerim
Regni Polonia Georgius Oſolineky A
nobis ſalutatus eſt, Pro cujus funda-
G 5 mmeRTE&

Saluta
toria.

Conclu-

ſio,

Major.

Minor.

71544 Artis Oratorig.

17 . . 5 N———
mento hæc ſimplex ratio fuit. Saluta-

mas Te, quia magnus hoſpes es & ad

noſi ram tenuem Salutatienem audien-
Aem Tnum dimittis. Sillogiſmus talis eſt.

Latitia &ismori, opus eft, quando

magni Viriſe demittunt ad te-
nubs.
Tu magnus ad audiendam fenuita-
ens neſtram Te dimittis, Ergo »
Orarorie ſic.

ELABORATIOO
Erubeſcefe debet debet coram Te Flo-
quentia noſtra, Princeps Eluſtrifime,
& pudore quam verbis exornatior Te
hoſpitem orbis judicio magnum vene-
fari: Felicitatem noôſtram Tua huma-
aitate metimur, quod magnis aſſuetas
aures ad aoſtram dicendi Infamiam in-
clines: Et explicatam Principibus præ-
ſentiam noſtrorum intra oculorum

compendia contrahas, Ut natura in

magnis miranda ſit, im pravis ſemper
anabilior eſt, ita magni princeps
quando Majeſtatem in auguſtias eolli-
itis, forte magnitudinem ſiringitis »
K amorem amplificatis; fit molis ja-
ctura, ſed pretium creſcir æſtimationis,

Anguſtum pridem nominis rei ſplen-

dori Polonis calum, fuit, Mundus ape-
rire

„

„

Arund
lelekuſe

“ P4r: II. Ogp. II. Mod. IVv. r52
e rre debuit, ut illuſtraretur, Imo ipſe
er 1 Mundi oculus Roma ad Polonæ indo-
4P une ⸗ lis radios convenire, & cui omnem pro-
4 4 e admirationem. Heroum frequentia
,n u ſuſtulit, cum Te vidit & loquentem .
audivit, ctiam admirari. Quod Ferdi-
lnt nandus Imperator & in eo Orbis Chri-
8) le e⸗ ſtiamis de Te ferret judicium, ſatis ape-
inie ruit, cum virtutes, tuas Duciz titulo

r zæſtimavit. Quo in Amore collocat et
rPartria, luculenter annulo publicæ fidæi
W quam tradidit, teſtatum fecit? Quo lo-
* unh cORex Vladislasss Poneret, quandoto-
Nnes ik, ties nomen & perſonam in Te ſuam
öc transfudit, ad terrarum regna & Duces
ongin circumferandam: eccui tandem obſcu- Conclu-
kmfu in rum reliquid- Quid mirum igitur ſic ſio repe-
nt npi A cum humili Salutis apprecatione ad tita.
Srlkmin-. Majeſtatem Principis audacter vicini,
mlig Atui nominis radiis tencbras etiam no-
ſtras illuſtratum iri nequaquam dubi-
temus.
mni pün Quartus Modus.,

Quando facto Sllogiſime omittis

nialelſitel.
Majorem & incipis à Majoris Rat ioné,

1

udnemn HN!
Es ktnÿ eamque ſi placuerit exornas vel confir-
Nir lnud mas. Deinde Minorem ponis, cum ſuis
minik ir itidem ſi placuerit rationibus & exor-
i Motse nationibus. Tandem Concluſionem :
un G 6⁶ . Vel

Faſoria.

Ratio
Majoris,

Exorha-
20.

156 Artis Oratorig.
Vel ſi placebit pone primo Rationem
Majoris, deinde ſubjice ſtatim, Concluſi-

enem; Tandem pone Minorem, & rur-

ſus in fine repete Concluſionem.

EXBMPLVUVM.

& velles V. G. Suadere non efle flen-

dum ob Juvenis obitum, hanc rarionem

invenires, quia maturus Cœlo propter

irtutes mortuus eſts Syllogiſimum hunc
faceres.
Qus maturus Ceœlo licet juvenis mo-
ritur flendus non eſt Sed hic &. Ergo
&c. Ratis Majoris eſt, quia Cœlum non
diebus azatis, ed à moribus annos
compuiat. Oratorie ſic.

ELABORATIO.
G morte noſtro Cœlum, vitæ dies
in Annos computare arbitramur, vehe-
mentiflime nos ipſi fallimus & Cœli
ingenium ignorare videmur, Amori-
bus ætatem æſtimat & de immatura
adoleſcentia maturos virtutum fructus
frequentiffime deſerpit. Hæc miſcro-
rum mortalium cæcitas eſt, ſua non
nſſe gaudia, & in lætitia ſæpiſſime
moœrorem, in mœore lætitiam com-
miniſci: Ecce in mortali vira curri-
mus omnes per plana & aſpera, trudi-
. mur

.
. 1
3 B Mn Deo⸗
„ . N

te me

onnl H

6

hn, . —
Pars II. Cap. II. Mod. IV. 157

Me z, e, .
B n mur per ſumma per ima, mera fortu-
4 n næ S& tempeſtatum ludibria, ſine pace,
* A üne ſolatio, ſemper milcri, ſemper

indigi, donec manumiſlo ſemel quod
Wr.. Serinus corpore, quaſi procellarum
acg olenni theatro, innocenti vira & mor-
einteen tec immortalitatis meram attingimus.

ralumnnn Cur igirur, ubi pleroſque feliciter at⸗
minltnin tigiſle intelligimus, temexre in lachry-
SUlefs mas ſolvimur: Cur locum qui maturæ
virtuti debetur invidemus;: Nautam
dinen certe ſeparata hyeme in portum feli-
lr e citer evaſiſie neme niſi hoſtis fleverit : .
us Crun & militem potitumvictoria, quis nifi
Ginem inimicus doleat. Dolcar tuum occa- Conclu-
l ſum N. N. qui Virtutis tuæ &felicita- ſi0.
tis conſeius non eſt: qui mecum ſanio-
NIIIOI. ris conſilii rationes inire voluerit, gra- Mj
Crbmn we e wulationes parabit & pancegyres. Ceci Mnor,
Petimm,Me. dlſti in primo ætatis fore, ſed bonus
Un Nn Salvatori Tuo odor, Ad urbis & paren-

tend, km tum ſpem adhuc immaturus, ſed
r & irm jam maturus cœlo. Annis non atti-
wiummin giſti Senectutem, attigiſti virtute ,

—

mt Err M & quo cum mora temporis vix perve- .
bh in n nire ſolemt alii, eo celeri innocentiæ
lein imln curſu feſtinus perveniſti? Quid mul-
e rinim n. tIS Parentem Deo; vitam æternita-
orli na. de, immortalitate mertem, mundaum
A Aeunl Cœlo permutaſti. Hoc morum de Te
Hu 6 7 -=

158 Artis Oratoriz.
innocens ſuavitas: hoc faeilis animi in
honeſti ſtudium propenſio, hoc in
Cœlum & Parentes pictas, hoc in ſo-
cios pares amor ſuadent exiſtimafe
Et ut vitæ inter nos ad probitatis régu-
lam tranſactæ mentionem non in jiciam
cujus eum ſocii fuimus, teſtes ſemper
erimus; Qua mentis magnitudine mor-
bum ingreflus fueris, quis enarrando
ſatis explicabit? Oſtendiſti in juvenili-
pectore virilem habitare animum, quan-
do graſſantes per membra curtius &
ante ambulones morris dolores invicta
fortitudine ſuſtinuiſti: Atque in ma-
ximo febrium æſtu, nonniſi in Chriſti
Salvatoris nomine ſolatium poſuiſti.
Vere Chriſtianus Athleta. qui & age-
re honeſta didicit & fortia pati non
ignoravit, qui defiwis continuo in
Fixum cruci oculis cordis tanquam in
patientiæ Magiſtrum cedro dignas &
auro voces emittebat; Eo, inquit,
Chriſte ] ESUà tuo pendeo nutu,
ſi mori jubes, lubentiſſime morior;
ſi vivere placet, tibi vivere non re-
nuo: Cærerum in omnibus ſanctiſſi-
mæ voluntati tuæ ſubſcribo, & me ex
aſle dedico. Sit Heros ille vixit vi-
tam: Sic Heros mortuus eſt, & juve-
em adhuc occubuifſe lachrymabimur

13.

aalluin Ne

lus,

ansg i

Se nd

ſu)
(ones Kr
her Nen

e
Lenae

uin
= Par H. Cap. I. Mod. V. 159 1
M Abüint à vultu, abſint næniæ triltes Eeore E=
e in 4 & quærimoniæ: Juvenis vixit, vit mo- flio repe-
* aln⸗ muus eſt, matura vittus excedere tertis tita.
ee debet; Depoſitum Natura & DEUS
ndnune.. credidit: Aud ſuum eſt, reperit

unmiii utroque: E tuis Brachiis in heatitu-
elnfn dinis ſinum miravit, an meliorem
auchend. pater filio optaveris locam. Nos veròè
3i munni adoleſcentes, quande ultimum N. N.
adinei. Pparentamus obſequium, cum IESU

. 4 . . 1.
Mruinintu. vivere diſcamus. ut cum ESU mori-
hendnn onnin amuxr.

Tlnin
ue n nr. Luintus Modis.
onniin (n .
Crrim lqid. Cum partes Syllogiſmi imminuo & 5
n e exratione inventa dwas tantum prepo-
nuim ſitiones conficio, quarum prima ſit in-
conmo i ferens alteram &nn vocatur Antece-
Cls edunn dens. & altera Conſequens. Vocatur hic
cid e enodus diſponendi vulgo Enthymema:
b igi, Fit vero dupliciter: primo cum una pro-
Oxeeo n, poſitio unde ponitur, & altera ei per
re nca, weodum rationis ſub jicitur, exornaturq;
Bie an & confirmatur prolixius Secundo. Quä
wwbs incl do & Andecedens & Conſequens ſuis ra-
Kre ms tionibus plurimis vel pauciofibus robo-
ile ui⸗ rantur, prout res videbitur exigere.
1s ell & h. .
mu S FXEN

eoun 4

160 Artis Oratorig.

EXEMPLUM. SSõ
5 4 at⸗
Vide ſupra parte prima Cap. 11. d Ne,
Quæſt. 3 Modo Sexto bag. 7252 upsttus
Sertus Modaz. . SS
Quando prias Præmitrit tur per diſ- a ats
eurſum aliguem generalem Ea poſi, io anfuim
ſeu Expli⸗ atio rei Nius de qua dcturi Hräir men
ſumus: Deinde verè res ipſa ſubnectitur autäsi
ſive illa gratulatio fuerit ſive ſalutatio,
ſive qui ic'aliud Modus eſt & facilis X
frequens, & cultus pro is maximé, qui
eruditionis famam volunt promereri. Pium mnni
Conſtat his patribus: Primo ponitur bemh
Probpoſitio. ſwve ſermo explicans rem, de n⸗ 3 h
qua dicturus ſum: Secundo ponirurf
Ratio una vel plures: Tertio Cenfrma-
tis ſeu Exornatis quæ communiter ac-
cipitur ab Exemplis Senkenmtits; Gimrbo-
lis, Similitutine &&c. Quarto; ponitur
Concluſio, ſeu illa ipſa res tua, quam vo-
les dicere.

EXEMPLUM.
Si quiſpiam v. g. vellet conjugiam
Spenſo gratulari, Orationem poſſet
optime hoc modo Conſtituere, Primo
aſſumeret hanc Propoſitionem, Felix
eſt & ewiniunm invenire ſibi fdelem
gmni- Dun

Nerlern ee

Launt un

Pars II Cap. M. Mod. PI. 16
kgmiruum; Serundo. Daret Rationem:
quia cum es poteſt proſpera O ad verſa
omnia zoremnaicare: Tertia, Confirma-
tet hoc ex dictis Sapientem, quia Ami-

tus dimidinm animaæ eſt & ſine eo omniz

etism dulcia anzareſcunt. Quarto Gra-
tulatio quod ſponſus ſidelem hactenus
amicum diu quæſirum tandem invene-
rit, & ut in hac interna amicitia felices
vIvant optabis. Oratorie ſic:

ELABORATIO.

Theſaiuertem invenit qui amieuts, in-
venit, & Votorsm ſuorum eulisen vi-
detnr attigiſſe. Enimvero ſi viſceratio
Lupi & Leonis vita eſt, quæ ſola eſt. ut
Romanus relte Sapiens exiſtimar, an-
non ſupremæ felicitatis tefiera erit,

cum ſibi adſciviſſe, in cujus ſinum ar-
canas pectoris cogitatieones cenfiden-

tius poſſis effundere? cum quo velu
tecum loqui, cujus Spiritu vivere, in

cuſjus animo ſecurus habitare, ſuaviter

Juieſcere, aſſiduus lætari liceat. Certé
non deſipuit ille. & à veritate harum
promeruit, qui Amicum partem anima
Juæ alteram aut dimidium ſii nuncu-
Ppavit, Perinde enim quaſi non integer
homo, qui ſine amico eit, & dumtaxat

Gratulato⸗
ria Conju-
Zii.

.

Propoſi
Ratio.

0.

—
.

Exornatie

Gratulatio.

162 Artis Oratorta.
in vita moratur, non vivit, magna ſui
parte verfatile cadaver. Et verò habe

fortunas omnes cum Cræſo ; numera

candidos cum Felycrate feliti dies;
fuant ultro dormienti in gremium vi-
ctoriæ cum Zimotheo, fiat aurutn quid-
quid tetigeris cum Mydæ ,„ Hiat 1oſa
ꝗquidquid calcaveris cum Perſes: niſi
amicum tamen habcas, quo cum adfe-
Ctus ad animum commiſceas, inter for-
tunas & ſolatia Tantalum te & rum
invenies. In Comitäs ſapientum defi-
nita veritas eſt. & experientiæ calculis
probata perſeverat: Nullius bani ſine
Jocio judicandasn poſſeſſienem eſſe, & aäabſ-
gae amsco, etiam äulcis amaroſeere.
Hunc igitur amicum diu quæſtum
tandem te N. N. inveniſſe, & vaga hacte-
nus deſideria in domo N. N. conſtitiſſe
gratulamur, & applaudimus in hodier-
nis mutui amoris feriis : Arque ut hæc
animorum & cordium conjunctio,
quam bene precantibus fuperis æternam
eſſe juſſiſtis; Ecclefiæ, Patriæ, Familiis
utrinque nobiliſſimis ornamento ſit, &
Eloriæ „ multis vocibus ſed uno corde
apprecamur: Facit ſpem non exiguam
ſmilis ſplendor utriuſque Domus &
ſtirpium clariſſimarum æqualitas, quæ
cum concordiæ mater ſu & amicitiæ
Pparens,

1.
7 itni
nit

Wann defs: I

d nce.

E1
S

Nnun eN Do.

Leleienirclen
1 Mikn
is n
inn t gunm
enlenvrlt⸗

Puuimunlote⸗
geru
do,
Cpetsrtrri
Soruned
busſeluoenk
Lentontrhun
ie i
Niltig ,S2
A ie
uc

7

Par; II. Cag. L. Mod. . 16
parens, quidni koc liberum, quos ve-
ſtris cordibus injeciſtis vinculum plus
quam Gordio Nodo confimabit: Voca-
bunt vos in amplexum Majores veſtri;
qui cum rccte geſtis & nomine famam
unpleverunt, non dihculter cuivis allu-
cere poterunt & famam præferre. Sed
eximia inprimis virtutes, quæ in vultltu
utriuſque veſtrdm, velur in ſolenni ani-
morum theatro, ſe late eXplicant, illa,
inquam hnmanitas, ille pudor, illa co-
mitas, illa modeſtia, illæ ceteræ men-
tium generoſarum dores ae pediſlequæ

annon æternas, mutui amoris nutrices ſe

fore pollicentur. Mollibus eſt verbis, in-
quit Poëta, dzlcis alendits amor. Ego ſa-
tius dixerim perennem amoris ignem
ibi conſtrui & foveri, ubi honeſtifomi-
tem ſuppoſueris. “
Hic modus diſponendi Orationem
adhutc gratior eſt ,„ ſi dileurſum genera-
lem, incipiat inotinato ſeu ab aliquo ad-
feu & figura vivaciore maxime in
materia pathetica. Tunc enim & arri-
guntur animi Anditornm & ſtatim ini-
tio capiuntur.
EXEMBPLUM.
Ki velles dolere ſupra mortem ado-

leſcentis poſies dicutſum communem
da

„

Oratiuncu-
la ſup mor-
cem ado-
leſcchris.

164 Artis Orstorik.
de imbecillitate vits hanmsng ie effe-
ταο 1ρ »*ũsrdari.

RLABORATIO,

Adhuc ne ſpes noſtras in ſecula ex-
plicabimus?: & cum unius puncti poſ-
ſeſſores eſſe non liceat, longas æterni-
tatis ambages, in hac morientium Re-
Büblica ſomniabimus 2 O plorandz
Ortalitatis felicitas? viX e portu pleriſ-
que in altom ſolvere contingit, & inſpe-
ratis acti tempeſtatibus nunquam repa-
rabile vitæ naufrgiaum facimus? vix in
Adoleſcente ſttatis Vere, Autumnum
promittimus & contra Naturæ oerdi-

nem crudelidnam hyemem experimur

Nimizum inter mortales nihil non mor-
tale eſt, & anni ellam teneriores diem
cum morte partiuntur. Elarum heu
nimis clarum ante oculos noſtros de-
cumbis ſpeculum MN. N. & de filenti
tumba nimis ad mœrorem pablicũ vo-
calis humanæ imbecilitaris exempla
peroras. Certe ſi viridem ætatis tuæ ſta-
tum aſpicimus, floruiſti Juvenis? Si tui
Parentes Spem de te conceptam conſi-
deramus? floruiſti! Si omnium exſpe-
ctationem de tua Juventute revocamus
flornrſti? Sireétam tui ipſius ad om-

ne honeſtum indolem memeramus,

floruiſti

„ 1
,F.,
Eiumd;

”
ſnt ui

n10,

. 1 U

4 Aemni.

WN

to
. urnus; Mo.
Scnen! 11
MoNnn A
DIn kmen
Puniifh

n
inemölm

en

Unin Oün
Omdmmm

huemetm,
Retaaunelh
Cntdeubnit
II Meal N

e
kcgt
unn rgn
uri 5

Riſni

ie

r ht,

,
He.

, 1
1u MWce 6

,

I4TI0

Mshlen.

Panne
DNNNe ,

Alacnctrmune.

tſe

rantet NiiH.

Deifu.
Crnn ſennenxg

n
Un trnustin
rls ls.
NNEERK
unen CMllr-
lrß crm
iineil
renin n
Conminelt⸗
enrneteſvenn⸗
nibncr
h Nenauie,
1

Arrü

ParsI. Cap. II. Mod. Vil. 265

Horuiſti! Parenti Spes & Gorona Scho-

iæ decus & gloria, ſtudioſæ Juventuti

fdus & exemplar. Et quem illimis mo-

um candor, ſimplex animi tralucen-
tis ſuavitas; innocentiæ & Religionis,
pietatis & ſtudii imago non recreabat
aſpicientem? At ecce tecum cecide-
runt omnia, ac præterquam tui deſide-
rium & mœrorem reliquerunt nihil!
Exaruiſti proh dolor ? pulcherrime
plantaſti foſcule: cecidiſti formoſum
Juvemutis lilium abüſti ſpes parentum
& lætitia. O duram neceſſitatis legem?
O acerbam mortis tyrannidem?: O fati
inclementiam immanem. Sed fruſtra
Mamentis agimus Auditores. Juvenis fuit
N. N. Sed & homoe, humanæ naturæz
tributum eſt mori, & quicquid ortum

habet occaſum exſpectat; Nullinon ea-
dem terenda ſemita eſt: Hac lege naſci-

mur. Præceſſit N. N. Serius aut ci-
ius omnibus & ſingulis ſequendum eſt.
Septimist Mods.

Per Protaſin & 1aopoſin, hoc eſt⸗

quando Orationem incipimus ab anti-
Au kate aliqua? ſive id ſit ab Exempie
1

3 . —
ve àa conſuetudine gentis, ſive ab Ada-
Kio quodam five àa Sententia vel decte
Sapien-

—

)

166 Artis Oraz orig.
Sapiemis alicu jjus, five Hieroglyphice ſive
ctlam à ſimilitudine pulchra, aut aliquo
alio: deinde rem noſtram ei applica-
ms, eaàa mis ratienibus & confirmamus
& exornamus. Solet hoc fieri dupliciter.
Primo quandorem de qna dicimus ſim-
pliciter fubjungimus, & ſubjunctam
confirmamus. Secundo quando Partes
Protaſis cuun partibus Apodoßi: & mem-
bra cum membris conferimus. Modus
ſic diſponendi Orationem venuſtus eſt
& valcle uſitatus eruditis, præſertim ſi ex
ccaſione antiquitatis incipias diſcur-
ſum generalem, pertinentem ad cam de
qua diéturus es.

FXEMLPLUM.

Git in hac Oratione grariarum Acto-
ria qua captivut zliquis hoſtis ab Im-
pcratere & vita & bencficiis donatus
poſſtet gratias agere: &i ſumeret, pro fun-
damento Orationis coxſnezudinem Ve-
netorum, qua ſolent ſingulis annis ſo-
lenni plauſa in Mare snnulum, conjice-
re, iladque quaſi ſibi detpondere ac ami-
cum utere. Oratorie ſic.

ELABORATIO.

4

Mos Vene-
torum.

Gratia. Cor hominis mare efle tempeſtati-
dus

vear, II. Cap. H. Mod. VII. 167
Pas varium , Sapfentiilimi judicarunt rum Acte-
olim & fos gquotidie dicimus N. Dl. TI2.
Tamen ficut in commendationem ca- Protaſis.
dunt nationes ilæ, quæ quotannis con-
ſuetudinem ſuſceperunt, Injecto annulo

iyhe ng ſzlin⸗

0
alrtelolate

aanth. Oceahum ſibi deſponderc & quaſi
An teineratio hoc munere ejus fidem de-
N nlunce Dertes . . . .
nimhtg vincere: Non ſecus merito in laudem
u Aeikener. junt illi i hominis cor diverſis
venlunt II, dqui homins cor diverfis

ttnnim Non adfectibus quaſi vemis tempeſtuoſum
beneficiis demerentur. Non tuæ Maje
ſtati peregrinæ opis haud indigæ , ſed Apedoſis.
noſtræ conſuluiſti veritati, his tantis cI
tot muneribus uno pene temporis mo-
mento in hoſtes nos tuos, digna vere
Imperatoris throno ibertate effuſis:
Ita cor noſtrum Tibi obligaſti, ut ex-
cluſo cogitatioum æſtu in Te dies no-
cteſque ſua non pærferit deſideria non 4 ,
convertere; quaſi compedes in jeciſti, ut
obæratum undequaque: ad tuum debe-
at nutum ſponte ambulare. Orbis præ-
Qdiccet banc animi tui celſitudinem, erga
inimicos etiam benignam: Sciat æterni-
tas hoc Tibi COR eſſe Regium, quo &
tuos poſſis cives & Hoſtes una com-
plecti. Nos cum hanc throni tui afli-

Sr
TX

S ſtricem Clementiam adoramus, tum
1, hanc „ quam à te accepimus vitam;
e de ne beneficisimpares refundimus. Hac uti

Reſponſo-
Tia ad Gra-
Culatoriam.

162£ Arcis Oraterix.
tui erat arbitrii; res adeo difhcilis erit
nulla, quam ſubire recuſabimus, rari
Pulchrum pro te mori: Quod dum fe-
cerimns, ingrari adhuc manere nobis vi-
debimur.

2 Odzavius Modus.

Per rejectionem, quando ſcilicet inci-
pimus ab eo quod nobis contrarinm cſt.
illundque refutamus, deinde noſtram
opinionem ſub jungimus, atque ad rem
de qua dicere volumus, tranſimus. E
hic modus venuſtus pariter ac frequens
eſt eruditoribus.

EXEMPLUM.
Si quis Profeſſor v. g. vellet ſuis diſci-

ulis gratulamtibus ſibl valetudinem re-
⸗ ,

ſpondere; Poſſet priaz alumere-fabu-

lam Momi defiderantis feneſtram ad

Cor humanum : camque ejiceret &
oſtenderet, quod per Verba benevola
& candide dicta, ſufſficienter animus
videatur; Deinde gratias ageret pro hac
oſtenſione & animorum dedicatione .
Oratorie ſic.

ELABORATIO.
Pereat veritatis latro & emiſſarius
invidiæ ſatelles Momus qui benevolum

ie
. R
eleaabi

tenungengbe

1,5,
Mlig,

ngunclerne⸗
ANnsINA.
Nlb, Cenlenaſte,
u, nunim!

tpin igen

riperlrſudle
Imendrnr⸗
PAilunet A.
tus Hn d
am k:it
Ope enuheet!
Acene un
ntsgeru

norun Celnme,

11710,.
o An
ibgerolucn
vi⸗ 40

Parz II. Ckp. II. Mod. PHII. 169
non alker animum, in cognitionem
amici devenire exiſtimavit, nii trala-

cens in peckore vittum ad alciflimnos

Cordis labyuinthos conſpefſtum admit-
terer; (Maſi vero mendax color non
æque luderet oculos : & quod nunc
latebris tunc apertiori doln non pefier
abicondere, Verba ſpeculum cordis
efle; voces animotum imnagines Iſcire
debuit & ſicut radi Solecm in notitiata
deducunt, ira Orationes animum. Cla-
Dis pe dornm lin gita eg, aperit mentem
qui loquitur: & qutmadmodum qui
viam ad mare neſcir, amnmem ſibi Du-
cem eligir; Ita qui ignorat mentem,
qui Cor indagat, per verba intelligir.
Plus quam loculenti teſtes ſumns 5
quando Scholam hodie noffram in
amoris mueui campum & gratiarum
amphitheatrum explicuimus, Produxi-
ſtis imagines N. N. cordis & animo-
rüum , & me rot ornaſtis adfectibus »
quot verbis:⸗ Toti ſinceri, toti lympi-
di, toti mei. Alter altere ſuperior eiſe
voluit, & dulci conflicta nemo ve-
ſtrům victus eſt, ſinguli amorem cvi-

ciſtis. Slleant jam Athenienſes annuas

ameris ferias, in quibus Amicos amui-
cis ſimulachra amoris nuttere ſolenue

Huiſle legimnus : Coloribus illi divites

H animo-

à magnitudine beneſicii præſtiti

170 Artis Oratorig,
animortm typos donare potuerunt;
Vos ipſos animos obtuliſtis. Accipie
gratiſſime nobilifſima munera & quod
ſchint Socrates hec vobis polliceor,
vobis vos meliores Teſtituamn.

Nonis AAodias.
Quando orationem incipimus aut
per extenuationem noſtræ facultatis &
ingenii, aut à magnitudine rei, de qua
dicendum eſt, aut ab excellentia Per-
Jonæ ram qua aut de qua dicendum ;
ſive id fiat ſeparatim ab lis ſingulis, ſi-
ve àb omnibus ſimul: Et ex occaſione
generalems diſcurſum aut de tenuitate
dicentis aut de beneſfcii magnitudine
aut de excellentis Perſonæ laude faci-
mus. Poflum ctiam ab optatione &
voto Orationem ducere; optando mihi
aut felicitatem alicujus, aut copiam &
fuavitatem omnium ſimul Oratorum
ad explicandum animum meum, &
poſtea ſubjicere rem meam de qua di-
rxere inſtitui.
EXEMPLVUM.
Si quis deberet nomine Reipubl. Re-
Zi gratias agere & gratulari pro debel-
kito hoſte, poſlet ab extenuitate ſui

Rer

1t.,,⅔

Cone PCtlen

e. Ac

Gutgahne ren , (e

Derteleugn de.

n Aut e terain

enetenn meſntutn

enone lulte M.

1 d

Inn kmnl Cumn
num menn/1

Wbn

m Mem e u

4

LU
IDIt AIN

Mine Neytl
ebee
crirllan
e ln
ib enenlunr 1
,etci Nel
Vcyet ,
.

Pars H. Cap. II. Aod. IXx. ry-

Reipubl. & perſonæ conferentis cxgci-
lentia ſic diſcurrete.

ELABORATIO.
Publicæ interpres lætiriæ quaſi om-
nipm lingun ad tuam Majeſtatem miſ-
ſus venio; ut ſingulorum ahimos ad
Majeſtatis tuæ pedes explicem & de-
ponam. Felicitas fateor eſt tot cordi-
um, Atlantem ſieri, ſed metus & ſolli-
citude me revocat, ne aut ob magnitu-
Hinern oncris, obſequium tehnuitate cor-
rumpam: aut ad hoc officii minus ide-
neus anxia hærenteque devotione gra-
vius in præſentem delinquam Majeſta-
tem. Quod enim jam ex orbis Comitie
dari poteſt in genium, quod Eloquentia
ſua ad nominis tui alritudinem aflur-
gat, aut cum id non Pofäit, ſaltim ad
W meritis venerationem & gratiac
e demittat. Eviciſti obſequiorum no-
ſtrorum abundantiam“, & immorta-
les alias gratiarum horti, in tuis benefi-
Clis nobis deficiunt. Nec de divite Imno-
Pum penu ufitatum illud agimus gra-

clas) niſi per violatam beneficii digni-

tatem poſtum us expromere : Ita

omnis facultatis poteſtatem debiti ab-
ulit magnitudo. Voluimus colla-

tum Reip. à Tua Majeſtate bencficid

2

Gratia-
rum Ac⸗
teria.

272 Arti Ornteri4.
in noſtri adfectus pignus pr.eſentare,
& benefactoris (ut fieri amat) ærarie
noftra redimere debita; ſed novo rut-
us miraculo experimur plus Pictorum
rzabulas, Jlam mentem poſle 1 huma
nam, q ued illæ or bem referanr y nulla
veri inuria, a liqua molis: Hæctuzæ Ma-
jeſtatis in Rempubli Icam meriterum
magnitudinem ita in ſummam cogere
non poſſit, niſi & amplitudinem atte-
nue & veritatem mu inuat. In his tamen
Trakituchini noſtræianguſtiis illud ſola-
r debet quod hanc vobis magni Pri ici-
pes 4 natura impoſitam neccſſitatern
videamus, ut eſſe non poſſitis, niſi pro-
tis : & ſicut ſidera lucem habent ur
eſtun adant, Rta vos dotes & animos be-
nevolentia plenos ut commun'cctis.
Cum velo plurimis meritis hominum
obligaſtis voluntates, hor rurſus vici-
num vobis cum Deo eſt, par recipere
non pofle, & in gloria ſtipendium ex be-
neficlis dumtas tat ſumitis, dediſie. Vix
dum in Regem noſtrum ac Dominum
exorbis judiciol beris ſuffragiis clectus
fuiſti, nondum Majeſtatis a aurume capite
indueras & jam Te ſalutis publicæ ac
felicitatis Parentem ſenſimus agnévi-
muſque luculentiſſime in tuo nomine
amtum à virtute muneris, ut regni fa-
Mmaln

Tein 6)

Er Ons
Ridun

Nngl

dn ler
.„ 1

ne 1 100 nne

„ eNfr
5/ 9.

PpVare II. Cap. II Mod. NW. 17
mam gubenaret, animos in ſpem eri-

geret, civés ſecuritate, hoſtes terrore

percelleret. Et qnis non cohorruit Se-
remiff. Rex ad primas perduellis Moſchi
irruptiones: poſtquam tot annorum
pacem in bello nobis fabricando po-
ſuifle audivimus, tot valentes undique
ex Orbis regionibus populos immenfſis
ſtipendiis collegifſe, belli molem jam
extra fnarum fines provinciarum cx-
portavifle in Regni partem & ferro ſæ⸗
vite & igne, foſſas novo gentis artificio
indies duci, declinari valla, erxigi propu-
gnacula montes tot caſtris jam inſtru-
ctos, vias pallun denfis cratibus ſeptif-
que impeditas? Ferale diluvium Patriæ
incumbere ominabantur, & de coactis
tanto turbine nubibus, ingentem fan-

guinis pluviam. aut aliquam provinciæ

ruinam timebamus. Cum ecce tu ſe-
renum fitus oriri cœgilti & ſinul diem
facere ; vix ſolium accendere & tuos
conſervare: Ur cürantibis Tuam fſatis
gloriam occulte, holtem quoque
tuæ laundis operarium fuiſſe viderimus.
Quando chim tot ex orbis provinciis

manus comparaſle recordamur, vel hoc

nomine factum concludimus, ut per
Te in illo Orbis vinceretur. Iviſti in
perſona ad cam partem Regniubi dolor
11 3 erat,

H⸗

4 Artis Orarorig.
crat , & fiqttidem fam cor & animma
Re eipublic. palpiabat anxie, ibi ſangui-
em & auxilium contra metum &α— ſtu⸗
potem ſaggeſliſti ti. Erigebantur ad ad-
ventus tun amm am, quaæ prope in procli-

vi erant, & terra illa vires Rri entit cum

ſacro tuo veſtigi 9 imprimi. Tum me-
horem Te Re eipublicæ Merc rrinn, dixi-
Eius, cbin guocunale; a Binni terres
animni Populerum redirént: Imecliorerz
Ferieum, cum quide nid calcares in lau-
rumn cederet. Qis crtme es Curas tuat

Rex Potentiſt. ſatis cele Quis ex-
zntlatas. C&l irias 3 u⸗ in cæteris
patientiam pro di ignitate e Xaggeret?

Hoc univerſun a fatemur, tuis curis no-
am quietem; tuis vigiliis neſtrum

numn tua inquietudine nOram pa-

cem procuratam ac fundatam eſle. E. tuo
ſudore efftoruit hæc Paima & gloriæ Pa-
tria laurus qua pl leritque nationibus
undbzam facimus: Ex tua manu, ſecun-
dum DEUM ,, deſiderata manavit
Pax, qua ſoli tere in Europa felices hac
Pellraa tempeitate fruunur; Tua Vir-
us, Tua fortitudo, petulanti heſtium
lore unæ frænos injecir, u ſervire diſce-
zet, & cum noſtram minuere ſomnia-
ret, ſui imperii portionem haud cxi-
gham proſtitueret, ac in rcdemptionis

t

m 6
Nert0

. Pars II. Cap. M. Mod. X. 175

tributum Regno noſtro adnumerarét.
Quis igitur noſtrum Cor tibi non ſub-
jiciat : quis magnitudine beneficii &
gaudii obrutus eloquentiam deliquium
pati non ſentiat? Defideriis & votis a-
mor & gratiæ perorant ubi vincuntur,
& per me Reſpublica tuis meritis minor,
æternæ tuæ Majeſtati debito devincta,
ſuperos precatur, ac diutiſſine Te in re-
gno adorare liceat, &c.

Decimus Modus eſt.
Quando rem ſub Allegoria tracta-
mus: hoc ex quando accipimus alicu-
jus Allegoriæ partes & adjuncta & fin-
gala alicujus rei laudibus vel vituperio

applicamus. Hujſuſnodi Allegeriarum

occaſio: maxime in ſtemmatibus nobis
offertur. Ut v. g. Velles devictum Tur-
cam ac Imperatore Romano defcri-
bere, poſles ex ſtemmate gentis utri-
uſque Allegoriam formare & dicere ,
ITurciez Lunk cornuz, ſuis decuſ-
erit expanſis Alis Aquila Reœnana, &
in tenebras & noctem ſuam ſidus hoc
barbarum compulerit. Curanda au-
temſunt hic diligenter duo: Primo,
Ut Allegoriæ acclpiantur ex rebus non
humilibus ſed magnificis, quales ſunt
Res Cæleſtes, Res naturales„ quæ
H 4 magni

19.

Exem-
plum I.

Chriſtus
Patiens
isb alle-
oria apis
mellis.

276 Arti Oratorig.
magni æſtimantur ; res artfezialis, quæ
rariores & celebriores ſumt, Sezun Zo .
Curandum: ut obſcura non fiat Oratio.
& ideo apertis verbis 4c ſumpliosbus
permiäſcenda erit.

EXKFEMPLUM.
Sit oratiuncula in qua Chriſtus pa-
tiens iulb Allegoria apiculæ mellifican-
145 Prepeneur 10C.

ELABORATIOO9.
Salve magna Cœli Apis dulciſſime
Servator. Satis Superque nobis Te ſua-
villimam eſſe Apem hi aculei tui pro-
Bant, quos fronti tuæ defixiſti, ut tibi
aculeos, nobis mella relinqueret; deque
tuO capit favum ſalutis faccres, in
quo tot dulciſimi nectaris cellulæ,
quor perforatæ fpinarum aculeis rimæ
eſſent. Horruimus hactenus cognomi-

nis Ilius vilitatem, quando Te ver-

mem & non hominem vocaſti: plalm.
2 2. V 7. quaſi rmagnus ſuperbuſque ti-
tulus efles Deo homini? hominem vo-
cari? Nusc autem cum non quernque
iautilem abjectumque vermem fſed

apem Te efle circa caput denſiſſimis

atuleis edocemur: arnamus in tam vilt

Omine ſuavitatem, atiſque jam mel-

lis

1

Mhens etes
hah,

ugi

inel ertt ie,
s 6 RZ
Slne. ,.,
, epe,
ern0r,
1l d lapleg,
Unlc

6

TꝑEFLwA

1,,4
1AM.

K Mhhc .

Ielonobetet) Ne
4

N

Pars II. Cap. II. Mod. X. 177
His ad animæ pabulum à Te nobis para-
tum arbitramur, cum ſic Te vocaſti,
Sed Tibi magnæ Api parum hoc fuit:
niſi nobis plus, de tuis doloribus mel-
lis faceres, ut non tam vocula quam
fructu. Te nobis Apem probares. Erge
in hortum Gethlemani primum volafti
ut eo loco redemptionis mella colli-
gere inciperes, nec alibi dignius quam
in horto apis caperére, inde Te patri-

cidarum crudeles manus, tamquam

ventorum tempeſtates, ad iniqua judi-

cum ſubſellia, cæteraq; ſupplicia aſpor-

tarunt, & tamen quaß prata quada
natus efles, ita ibi mel ſalutis feciſti, ubi
felle acerbiſſimo paſcebare: Nec ver
hæc deformia in vultu tuo ſputa con-
temno; q uia ſuaviſſimi oris tui contactu
in ſuaviſſimum nectar funt converſa:
niſi aliquis forte credat Apis Paradiſbin
ore tuo aliquid quod mel non eſſet, eſie
poſte. Vulnera quoque tua non aliter
aſpicio quam in tanto alveari, id eſt „
corpore tuo magna foramina, e quibus
hyblæo nectare quovis gratior ſanguis
promanavit. Ita enim ſuaviſſima Apis
etiam ſanguinem tuum mel facis, me-
morqe te eile florem de Te ipſo mel
legis merito dulciſſimus vocaris Salva-
tor; quandoquidem Te undique ſan-
H 5 gulne

,„ ₰

Exem-
plum 2.

Chriſtus

fub al-
legoria
horti.

2y8s Arti, Oyaätoyig.

guine quaſi ſuaviſlimo neckare perfu-
diſti: & quod de Terra promiſſionis
narratur, melle atque lacte affatim de
tuis vulneribus manante, totus imima-
duiſti. Caput tuum plenum rore, ſic in
pectus demiflum judex eſt „ multum
divini mellis in tuo pectore eſſe; inde-
que ſuave aänimæ libum peti oportere,
Curemus ergo 6 inutiles tui placida A-
pis fuci, ut labotis ignati „parato à Te
melle de tuo pectore perfruarhur. Alius
nobis uberior favus non erit; quam is
quem in corde tuo haſtâ perforato, tuus
ille amor magnus mellis artifeæ aperuir.
Aculei hi un nihil tertebunt;, quos
tu ſanguiine capitis tut imbuiſti, ut nulli
tcrriblles eſlent. Denique juvat ad tu-
um mel, O ſuaviſſima Apis, etiam per
aculeos pervenire.

EXEMPLUM ALIVUD.

Sit in illa Oratiuncula in qua Chriſtus
patiens ſub Allegoris horti vepribus
confſiti proponitur. Sic.
OERATORIE.
Ave delicate animarum hortule, ac
veprium corona, tanquam armato quo-
piam firmatoque ſepto admodum
munke. Fideliter hactenus claudebaris,
ae0

Pars II. Cap. U. Med. X. 129
nec ulli omnino interior opum florum-

DAro in e

6 lnn yinſin que tuorum copia & pulchritudo unde-
lltt cunque aperta fuit: Nunc primum ad
Wate, Mgin. Te tot januæ quot vulnera patucrunt:
nherun n, Kt per quæ tota flornm tuorum pulcher-
r,n rima forma, clariflima à quolibet poteſt

Npelinck,ii . videri. Mali agricolæ Tudæi, omnia tua
membra in pulchre corpore ararunt:
ut virtutum lilia; reliquaque animi de-
cora, in Te non tam plantarent, quam
plantata aperirent. Vultum quoque
tuum omni prato amcniorem, turpi
labiorum pectorumque fimo comma-
cularunt; ut inde fœcundi aureæ gloriæ

l ebut manipuli, hilari olim ubertate meteren-
Sthinheici, am tur. In manu vero tua, in illo nempe
Deniole Dral tam amplo divinarum virtutum peren-
ilmnhnbcint niumque Nardorum arvo, levem plan-

tarunt arundinem, quæ, ut nihil præ-
CLlari habeat, contemtu tamen tuo ni-
mium floret & damnato ad vilitatem
vanitatemque homini imperia & regna
Parit. Pulcher in ore tuo livor violarum
colorem præfert; factæ toto in cotpore
maculæ, majorem quolibet amaraco

mmu han end

ain . inhalant odorem . 6 qut rubicunda
Muun kore,4 vulnera, tot veluti pulcherrima in novo
ctuntrninſi? Horte Poma virent vernantque. Hæ .
ſyr⸗ Nrlſau quoque ah nimium duræ immaneſque
u h n ge, quæ te aurcam Vitæ Arborem
“ H 6 . exci-

Exem-
Plum 3.

se Arta Oratoris.

cæciderunt, cruore tuo tanquam foœr-

cundo rigatæ imbre, in nova germina
pullavére, fruétumque grandem ani-

marum affatim protulere, ut non jam

rudium immaniumque virgarum 3 ſed

nobilium palmarum, ſed pulch errima-
rum laurcart um habeant Majeſtatem.
Botri loco CoRn tnuum pone, équo duo
optima animi vina, ſanguis nimirum
8* aqua tam largo fumine manärunt.

u⁊⸗, Horrum tama fructunm florum-

que varietate ſfœcundum! O vineam
hac aurea ubertate ornatam! Parco nunc
tua crudelitati barbara carnifcum furia
Parco! pulcl herrimoque huic Horto
mes veprium à te ſuper injectam mo-
lem non adeo graviter fero; ſiquid eiri
inde armatum tutumque vallum ac
munimentum Herto mee paratum a-
nimadverto. Flore beate! Hortule Aore
& ne quid à me quoque Operatum re-
quiratur, hanc meam tanquam exiguæ
aviculæ cantilenam in Te audire nd-
mitte.

EXEMPLUM ALIUVD.

Sit in illa Oratione gratulatoria) Novi
Anani, in qua Annus ſub Allegoria maris

ORA-

proponitur, ſic v. g.

1

Ninit

ane

.

en i n

Aokn 1 WMen

moe! 1 hu Hon

nt nnne ete

AUIIHNE

ri Nea

ALIEN.

=
Taen

⸗

Pars II. Cap. . Moduss X. 191

ORATORIE.
Anno velut Mari committimur, per
tet undas vehendi, quet dies; per tot
fluctus & procellas, quod horas mo-
menta. Eete a ad portum adhuc & pro-
pe littus conſiſtimnus 87 Jniani i, quod pru-
dentiores Naturæ in conſiliis haber at;
votis vota inſtruimus, ducem itine-
ris cœleſte ſidus intuemur ; Magne-
tem curſus magiſtrum impedimus.

Auguſte temporis & fortunæ Impera-

tor, qui educis de theſauris ventos,
lenem favoris Zephyrum adipira: aut ſi
mavis nobilem Lrarix tuæ Favonmium?
ut ſiccis oculis monſtra natantia, decer-
tantem Aquilonibus Africum naufra-
gos fluctus, ſonoras tempeſtates, & ſi
qus alios occaſio objecerit ſcopulos/;
felici progfeſſu tranſeamus. Sed quid
undas, quid procellas perhorteſcimus;
Cœleſtein hodie Cynoſuram, nomen
JE *U accepimus, non mergendi cer-
t16 ſi pietatem pectoris in Magnetem
adhibeamus §: mugiat procella & madi-

dam minitetur mortem! ESU M vo-
ca; vita eſt, ſedabit. Miſceant Cœlum

Terramque venti? ESUM aſpice &
obmuteſcent. Diem eripiat Tempeſtas
& Pento Nox incubet atra: JESLDM
17 in⸗

Sratula-
toria no-
vi anni
ſub Alle-
grxia
Maris.

192 Artis Oratorig.
intuere, Luüx eſt, fugabit. Irruant Bale-
næ & Cete grandia 5 aut ſi quod mon-
ſtrum Mare parturit crudelius; Ad E-
SUM curre, Aſylum eſt, tuebitur.
Melius cum JESU quam ſua fortu-
na C. SA R navigabis, & qua ſi fer-
Tes Halcyona, quocunque ratem dire-
xeris malaciam facies. Quis enin ſaluti
nocere præſumat, ubi ſalutis tuæ cuſto-
dem ipſam ſalutem viderit. Ite felices
temporis Nauræ, & jam decifis ruden-
tibus mergite remos, tranſcendite flu-
ctus, ſubigite procellas; curſus ego ve-
ſtri me ſocium porrigo & votis meis ac
deſiderüs ESUM itineris annui Re-
ctorem ac portum non magis exopte
quam exoro.

CAPUT III.
De Orationibss dponſalitiis.

Ante eſt Orationum prodigalitas,
quibus Nuptias exornant hocce fe-
aulo, ut im Catalogum redigere fere
operoſum ſit, De quadruplicibus hic a-
gere tantum eſt animus; nempe de
SPONSALITIFIS; de NUP-
TIALIBUS, & EPITHALA-
MICIS deque MUNERUM OBLA-
TORIIS: Nam vel hæ celebriores ſunt,
vel

zelt
Aeuten

e

Gyrmnd, An
.ℳ
triui

un N NN

1 II

chekron

Pays II. Cap. DI. Qusſt. .. 187
vel ad éas cæteræ revocantur. Jam vero
Sponſalitiæ Orationes illæ dicuntur, in
quibus Sponſa à Parentibus imperra-
tur: vel per amices Sponſi, vel aliquan-
d0 per ipſum Sponſum: & Parentes vel
patroni Sponſæ reſpondent, vel pro-
mittendo? vel negando, vel differende
Sit itaque.

uomodo confciatur Oratio in quæ
petitur d Parentibus vel Patronis Sponſa
er amicos Sponſs.
2 Ciper dage⸗ eft Sponſam à Paren-
tibus vel Adfinibus vel Patronis, debe:
Primo invenire Rarionem unam vel plu-
res, quibus dicat Sponſum eſte indu-
ctum ut hanc conjunctionem deſide-

rarer; Secundo Inventas Rationes de-

bet aliquo modo ex ſupra dictis decem
diſponere. Hæc tamen puncta obſervet
præcipue. Primo Rationes tales inveniat,
uibus facile animum Parentis vel Ad-
fnium Sponſæ conciliare poſſit & ad
Connubium promovere Secunde Pone
laudem Sponſæ & Parentum ejus à fa-
milia, à virtutibus, &c. Tertio Exponat
uis ſit Sponſus, quo genere, quibus
otibus, virtutibus, Mexritis oruritus .
1e -

Oratio-

nes

Sponſa-

litiæ quæ

dicansux,

Petiturꝰ
Sponſamm
notat.
x1.

Z.
Obſer·
vet ad
hac.
2.
30

aliquor.

Praxes

184 Artis Oratorig.

breviter quidem ſi notus eſt, latius au- en
tem ſi ignotus Qaarto Explicet quo d E.

um feratur, quam magno quam juſto,
quam perperuo, Quinto Si differri non
placet, petat promptum ac determina-
tum reſponſum: St vere placet differri, P
dicat quod Sponſus velit darc ſuorum
morum & animi experimentum. Solet
etiam fieri indolis & poſleſſionum-
Sponſi mentio, ſed communiter hoc
punctum privatim tractatur.
und

adfectu & deſidero ad hoc conjugi- d⸗

*

60

1a0 Celtmm

Otſerva quod fi aliqua alia p
ccurrant. quæ in argumentat
commode exprimi non pofſlunt, debe-
ant concluſioni ſubjici.
Sjuſmodi Oratiunculas facile confi-
cies, ſi ad jam dictos modos decem fue-
tis artentus. Ego ut te vel leviter manu
ducam, aliquot-praves hic dialectice
diſpoſitas ſubjicio, quas Oratoric ver-
tendas tibi relinquo.

PRAXNXIS PRIMA.
Virtus ſpeculum interioris hominis
eſt: & Magnes non oculos tantum,
ſed pectora & voluntates aliorum ad ſe
inclinans. Aſt in Tua N. N. domo
eſt virtus. Ergo inclinant & oculos
& voluntatem Domini N. N. Majo-
. rens

Munt

doru ett b.

i

lrn tyl

Mw lun li,
in clin Eltl N

4
. f

—

Par,; M. Cap. III. Qaaſt. I. 183
rers exOTRA Ratione aliqua vel Similitu-
dine minorem proba ex launde familiæ
ejus, quem petis in Conclußone cte K
amlat voluntati inclinatz: & ſi qui
adfectus & officia occurrent, ibidem
pone.

PRAXIS ALTERA.
Vulneri ſuo quiſque medelam quæ-
rit Cervus telo ſaucius ad herbam Dꝑ-
Aamum natura docente feſtinat : Hi-
rundo Chelidoniam inquirit, ut oculos
tecuperet. Vulneratus quoque eſt ab
amore domus tnæ CQlarifſimus Dn. N.
HN. & mavxime a flliæ tuzæ dotidus, quam
Oculum & pupillam oculi ſui nonri-
nat. Igitur remedium Petit vulneri cor-
dis. Et quia in Amore idem qui facit
vulnus ſanat: In domo tua à Te No-
biliflime Domine ſupp pctias rogat, ſuc⸗
curres ci pro tua Sratia.

PRAXIS TERTIA.

Ignis & Amor in hoc conveniunt „

quodal tiquando latere poſſint, ſed tan-
dem debeant erumpere. Fuit Amor
pridem in Corde N. erga te & domum
tuam N. Accendit eum claritas Majo-
rum tuorum & familiæ nobilitas &
virtus tua & virtus filiæ tuæ. Laruit
hacte-

2.
dictamd
ſan 40 jus
quærit
Hirundo

Chelido-

niam,

16 Artis Oratoriæ.
hacétenus, ſed jam per nos ecce mahlfe-
Ktatur: atque in ſomentum in domo tua
per gratiam tuam inveniar, orat.

PRANIS QUARTA.

A veritate non aberrarunt illi S qui
Amori Citbatam dederunt, & alterum
Orpheum nominarunt: Non quod Syl-
vas & Saza in Urbes & commulnicatem
lonrocet, ut ille, ſed quod ſuavi me-
lodia & conceſiu animos & corda in
pulchram amicitiam connectat. Lufit .
hic Amor Nob. Domine N. & quidem 0NIII
fuavi conſenſu virtutum tuarum N. Pam di h
N. M rjorumque tuorum, Præcipue A- Urinaline
vi M. Proavi, ratris, &c. Igirur hoe con-
cenſu victus, merita domus K iiæ& cum
meritis domus tuæ. Virtutes ſuorum, Hakmder
Majorum, cum virtutibus tuorum Ma- Kuümtbbnn
jorum conjungere deſide Erat ; atque nrc 1
adeò Cor fſuum cordi tuo fubjicere pber e
oOs petit ut ſibi liceat

PRAXNXIS QUVIN TA. een ln
In hominum notitia habitare & fama o9 i
4 5 .

ita puichrum eſt, ut generoſæ mentis
poſſeſſores univerſas inter curas hunc
principem numerent & in votorum
culmine portent. Hinc & Romanus il-
le cyilailinam domum vitreos parietes
& per-

u

. goe
D Kcllt
.
4

um comnectr. lur

(WUIX 11
erutbel i
1 attr OH
* 5
Dter elu 1u⸗
t & nn
uc AMoN
un kur a
xr.

— =S MM

Pars II. Cag. M. Quaſt. I. 187

denh & perſpicuos habere optabat, ut veliæ

in Theatro & cognitione omnium vi-
vcret. Scd quid opus eſt ery ſtallo? res
cum virtute geftæ pro Eccleita & Patria
clariſſima ſpecula ſunt, quæ nobilem
Rimilhiam tuam N. in omnium pridem
cognitionem deduxerunt „ &c. Hoc

cum confideraret Nob. Dominus N.

maturo ſecum conſilia concluſit, meri-
torum horum particeps fieri, arque ideo
ut hæc illi fartuna contingat per nos
enixe poſtular.
PRAXIS SEXNTA.
Amicum ſibi ſincerum & ſocium
reperire inter labores & curas Zravii-
mus eft. Nam & quæri ſapienmter debet
& inveniri vix aliquando inter mille ſa-
let. Ideo & prudentes antiqui, quærenti
Amicum tabulam proponchant, in qua
Cor inter oculos, lampades, & ſtellas
depictum eſlet, cum hac inſeriptione;
Pide cus⸗ quaſi monebant, Amicum
quærere, eſſe, Cor velle tradere. Sed hic
zentoculum Argnin eile oportere nec
unam Diogenis lucernam, ſed mille ac-

cendendas, imo coœlitus-lucem peten-

dam, ut ſatis cautus & felix inveniatis.

Non temere, ſed matura deliberatione
7

Tem exegit Dominus N. antequam
8n06

Spouſg
ipſe pe-
titurus
Sponſam.

2 *½ Artis Oratorig.
nos ad Te Domine RX mitterer: ue
hoc grande munus, OR ſnum in do-
mo tua poßet deponere, atque nobi-
lem theſautrum: amicumn perennem in-
venire. Perſilafit hoc illi virtus famraliæ
tuæ, virtus tua, &c. Ut ergo defiderie
illius annuas, & nos petimzus.

QVXSIIO II.

Duemoho Oi atio facienda a. ſit in qua
Spönſus ipſe an, an per ir.
Hæc Oratio eodem modo diſponi
debet quo & aliæx: hæc enim puncta
in ea 0 die⸗ Ivanda ſalnt. Prazo, ut Ied-
dag Cauſlam cur cam conjunctionem
deſideres. Cauflæ autem p kerumque
ſumuntur-ex lande familiæ Spon niæ &
parentum ejus. Scands, ut magnizudi-
nem adfectus declares gud d eatn
conjunctionem tral ertie, il ig-
notus es, qui Sponlam petis, manifetta
conditionem tuam & Poikeilion em »„
moêdeſte tamen: ſi notus es, fac idem ſed
breviſlime. Quarto ſi placet differri re-

ſponſum, dicas te ex dilationc non of-
fendendum, ſi verò non placet, pete
reſpon! u quant otius. Ruinto Omnem

gratitudinem & ad omnia obſequia

animum paratum offer: Et ut Verbo me
abſol-

i ni
N

e) N. n e

KA

K MN MuN

l I.

nego ell

Parxs II. Cap. III. Qisa g. II. 125
abiolvam : In Oratione ejuſmodi di-
cendum eſt, quid petas duare, Uis vel
à quo miſtus At quanto adfectu.
Praxres vel io nüles, vel exrdem, quz
jam darzæ ſunt, hanc Loctrinam illa-
ſtrant, tantum ibl alicno fit Oratio no-
mikc, hic proprio.

QS TIO III.

QQuomodo facienda ſit Oratio in gua

re pendetur Sponſo vel Wriri, gaes pe-

tentdis.
Qui reſpondere volet, ſiye conceſſie-
rus, ſive dilarerruz, ſive negaturis, hæc
debebit puncta exprimere. Primo di-
cet, ſibi ſumme gratum eſſe adtectun
petentis & ſe merito jure ad con npenſ.
tionem teneri. cundo Laudes ſuas
& merita modice & medefte extenua-

bit. Tertio 9 Sponſus notus eſt „ dicat

merita ejus & ſibi & omnmibus aliis per-
Ipecta eſſe: Si vero ignotus fuerit, dicat,
ſe minime dubitare de e ejus dignitate S&
excellentia: atque plurimum ei debe-
Te, u0 longin uo venerit, ut ſtu-
dia ſua & ofcia 5lerret. Quarto Ot-
ferat gratum animum etiam Amicis ip-
As, qui à Sponſo miſſi fuerunt, &

eh sOrit Arati ſe quoque commendet.
9

ræ-⸗

Reſpon-
ſoriæ ad
petitori-
amn

Sponk,

CLonceſ-
ſurus
Rotet.

Ailaturus.

Praxis
Conce-
dendi.
Prima.

Major.

796 Arii Oratorik.
Præ & kæc puncta, fi Concedere voles
quod petitur, Quinto dices Te conce-
dere & in parte felicitatis futurum tibi
adventum Sponft, quem proinde in-
vitab s, ut domi Tuæ impoſtertum ſi-
quidem elegit tamquam Amicus &
domeſticus agere velit. Quod ſi vero
Diferre volueris, dices Te paratum
quidem eſſe ad omne obſequium, ro-
gare tamen ut abſque offenſa rem dif-

ferre liceat & maturiore conſilio dige-

rere, ſiquidem hoc certiſſumum futu-
rum eſt quod fata ordmaverunt. Quod
ſi Negare voles, præter ſupra dicta pun-
cta, hæc tria maxime obſerva: Primo
liberalius Sponſum à virtutibus & me-
ritis lauda. Sexundo Caufſlas da quare

neges, tales tamen quæ Sponſum non

offendant : Sumuntur veroò hæ paſſim
vel ex alia intentione Sponſæ vel ex or-
dinatione divina. Tertto, Roga ut hoc
fiat ſine læſione amicitiæ, & offer obſe-
quia tuo Sponſo, procis, atque Amic'

pro omni alia occaſione.

Pono Praxes Dialectice diſpoſitas,
quas ubi placuerit Oraterie vertes.

PCAXIS CONCEDENDI.
Prima.
Jure hoſpitalitatis apud eos qui bu-

310

Ne

Sunitunn

Pmuts hun
erm, Neth//
be vin
ntetn, e

Sein

14 Cnnin 1 4
e, ts l

te lieing,: 1
loin⸗ ”
, (nen mal

4T

urIINe

1, unguu
1..
Ve

de vel

nboc cenin
nrnnenn (
9 Neterſinucdhn
unüne oMen: .
Aurc, (al

ter ur.

4. Nr, Mut

EaD.
Dialeckie ana,
rrerienen,

NCELNNI

. . 4 ⸗
dN.

Pars II. Cap. Il. Mod. III. 197
manitatem colunt, debet gratus eflé,
ſacer & acceptus omnis quidem hoſpes
Illa tamen qui cum nova amicitia, novo
domus ornamento venit, & cum gem-
ma ſingulis opranda non poteſt non efſſe
gratiſlimus, etiam ei apud quem crude-

Heres mores humanitatem nonnihil li-

baverunt, Ratto eſt: Quia, qui amici-

riam offert, adfert ſolatium & ſenebtu-

ti parentuin & amicorum deſideriis &
Kliorum Votis ingens, &.
Sed Vos Nob. Domini cum nova
amicitia N. in domum meam veniſtis,
& in benevolentia, erga me ſervum ve-
ſtrum, plance Prodigi, adfirmatis, & Vos
& Eum maxime , cujus nomine ve-

ſtis, meis meritis & virtutibus provo-
eatos efie. Urinam eſſet aliquid in me

& domo mea, quod tantorum virorum
oculos & corda poſſet advertere. Læ-
t tamen nobiliſſimo Domino N. ali-
quid in me placuiſle & hunc adfectum

quem mihi domuique meæ offert, li-

benter accipio, ejuſque voluntati re-

ſpondere paratiſſimus ſum: ratus do-

mum meam tanti viri dotibus & virtu-

tibus conſecratum iri. Cæterum oro e-

aixe; ut Dominus N. ſi quidem ita ſaris
Placuit, adme & domum meam, jam

Non ut nO bäs Hoſpee, ſæd ut ſingularis

5

Miaer,

Condu⸗-

ſio.

Sacunda.

192 Arei Oratoria.
Amicus, aut fiius poctius impoſterunm
Qivertat.

Secunda.

Et laudare adfectum Dornini N. &
me domumque meam Kelicem hodie
prædicare debeo. Orbi enim notum
eſt, quantæ familiæ & quantorum Pa-
rentum homo ſuas virtutes & monilia
in domum meam inferre defiderat,

prout ex veſtris verbis N. N. intellexi ;

Cæcus ſum, ſi ornamentum non videam.
qued ex utriuſque domus conjunctie-

ne conſurget ; Barbarus, ſi tantumm. mlignn iu

Domini N. adfecdtum non admitto.

Invidus mihi ipſi & domui meæx, ſi Il
huic fortunæ ſores & oſtium non ape-

tio. Veniat Dominus N. ut Armicus &
flius noſter, fiquidem Deo, ſiquidem
illi placuit, & noſtram domum fſuis
meritis & dotibus exornare pergat,
Unicum neſtræ ſenectutis fulcrurn erk,
& ſolatium ingens. VoOs vero N. N. qui
tantæ felicitatis authores efle cœpiſtis:
gratia veſtra & adfectu ſingulari ad-
eſtote. Vobis ego & domus mea ,
æterno gratiarum yineulo obliga-
bimur,

PRA-

jnil/

4

N

oonmt Nn
Cſoumrtuni4
mneellil
umaigt
, ulile:
NiwNlutne

TerAolorzenn

69 Du, 4

unia
Lechn Donin N4
unn Plien hoce
0. Dro tol Wkuch
Ekgumonm.
us nnss A noi

1

tn Mene Eeſcene,
e
Uumehrunpenvten

ne onds

D N. N. Wle,

lccem pon unen
Cmui/1

crectuts l
hors tlec
Arckn glu
annne,
iris lp⸗

Par: II. Cap. II. Quaf. Ii. 19;

PRANIS DIFFERENDI.

Non ſoli vos limen domus meæ in-
traſtis N. N. vobiſcum venit Iætitia a-
mmnis & ipſz fortuna, nobile & aurcurm
vinculum manu offerens, quo corda &
domus noſtræ in perennem concotdiam
colligentur S noengaudeam, quan-
do Dominns N. rot Majorum ſuorum,
tot ſua merita hic deponere, & apud
me deſideria ſua coronarèé deſiderat. U-
Ninam aliquid in me aut domo mea eſ.
ſet, quod hunc animi impetum Do-
mino N. ſuccendere potuiſlet! Sed curm
nihil dignum videcam, adfſectum ta-
men & voluntatem mneam petitioni Do-
mini N. inclino . Deum ter QO. M. pre-
cor, ut felix Principium, Kelici exitu
definiat vobis N. N. immortales gra-
tias refero, pro favore, adfectu læ-

titia, onjus Aut hores veniſtis, oroque

enixe, ut mille ſalutes Domino M. 4
ne dicere dignemini; poſtulantes ut
deliberationi aliquod tempus concede-
Te non graverut. Magna quippe, mag-
nis ſum i mwipienda confliis. Erit utiqut
hoc certifſemum ; quod adamantinie
libris Fata futurum tipferunt 3 nec
voluntati divinæ ulla mora temporis re-

ct.
1 TPRA-

Pranis Dit-
ferendi,

Artis Orsatoriæg.
PRAXNXIS NEGANDI.

Et hoc mortalitatis infortunium eſt,
quod fortunæ frequenter occurfentis,
ultrèò Dominos, fieri non liceat: debea-
muſque interdum felicitatem gremio
cjicere. Eſt Akior ſupra nos Poteſtas,
qꝗquæ cogitationes & voluntates noſtras
ordinat, ut noſtrum ſæpe numero tan-
tum proponere ſit. IIlius propofita diſ-
ponere. Nonne feliciſſimus ego hodie
ſum, ad quem Dominus N. omni ex
parte, ſve Majores ſpoctcοv ipſiuſmet
ſtudia & merita. Nobiliffimus diver-
tit , ut æterno fœdere domum meam
tantarum virtutum hæredem faciat. Scd
ecce jam aliter cecidit alea; aliter Deus,
qui diſponit omnia, diſpoſuit. Quare
ſt Domini N. voluntati hac in re eſpon-
dere non poſium, pro alia omni occa-
ſione obſequia mea & ſtudia domus
meæ „ pro hoc favore & honore of-

fero: enixe ſimul precor, ut priſtina

gratia me excidere non ſinat, Vobis
Etiam N. N. pro obſequiis & ſtudiis ve-
ſtris, æterno me compenſandi debite
obligatum profiteor.

&

hatcre

emchweln

R..
Kn,

Eedihenimn

ve nngr
unllten

7 1

Nuni Tar: I. Cas. II. α r. 185

TNN .
at J QWνX4 SI0 IV.
uisinmtnune Oaomodo atigisg alie rationes pa-
Aemet Conltait antur, Srckkante etiam ad Wpenſalis.
Cinonlcer Ade. Multæ ſunt aliæ Orationes quæ habe-

imti i ſolent à modcrnis Politicis ante & Aliquæ a-
N paſt Sponſalia : Sedde omnibus diccre lia Oratio-
Ewlnn noen eſt neceſlatium: ce quod vel ſimi- ues que
Unleene. cs ſint prædictis, vel ad eas pertineant, modo per-
II e de quibus jarmn ſumus dicturi. Namgrs- ficjamtur,
riarum Aäfiopno Promiſlione, utique ad

telcihmncgetor
DomaaRid Srarxiarun, Acforias Pertinet. Signifca-
hrlginan vio de Adventn Stonl,; utique ſpectat
Norilhmdo n. Partim ad Salutavoeria,mn,paftim ad Peti-
ohrdII zoriam, quia in illa nihil aliud agitur, niſ
ſalus dicitur à Sponſo, & oſtenditur fer-
wordurantis deſiderii „ deinde facta
mentionc temporis, petitur Romine
Tponſi, ut actus ille utique domui hone-
rificus terminctux.

DE PESLONSATORIIS

Orationiktss at habe,

limror, i

5
Paſpeſe: ja
4BDolporſatio eſt, cum jarntnutua Deſponſa-

ue promi ho fit futuri Matrümonii „ pra- ·
e s& n, 1 . . —— . .1. teriæ.,
e⸗ inlen ſentibus Amicix utxinque & tceſtibus:
anße Oertaque pacta & leges ex utraque par-
te intercedunt. In oratione ergo de-

ſponſatoria harc puncta exprimimus.
. I2 tismn

Nora,

l ürris Oratosizs,

tiam Amicorum Sponſi qua hanc futms-
ram coujunctionem Proſeqſnuntur⸗ Se-
ecundo Exponimus adfectum quo om-
nes cam optant, & gratias agum Paren-
tibus & Amicis Sponſæ, pro hac in ſe
propenſione. Tertio, Ominamus quod
decus, quod ſolatium inde in utramque
familiam fit ventunimr. Quarto petes
ut gratiæ promiiſæ Confimatio in con-
verntu tot illuſtrium viéorum & Amnico-
rum peragatur. Ejuſmodi Oratmnes vix
differunt ab its; in quibuis Sponſa peti-
tur: niſi quod ibi coram Parentibus aut
Adſinibus Sponſæ fiat 3 hic vero coram
amicis utriuſque partis, & quod hic pe-
aarur promiſſæ gratiæ conſirmatio ulti-
ma⸗ Quare Praxes ſuperius dicta fa cale
hic accommodaxri poſlurnr.
Eſt alia Oratio in qua ſolet petere'fa-

cultatem Sponſus devovendi ſe in fzæ=,

mulum Sponſæ, aut ſe ultro devovet, in
oblequia Ulius. Hanc conſtruendo hæc
zxprime puncta. Primo. Expones 3 Afe-
Kum gratitudinis ob factam promiſſio-
nem: & quam Telætum, quam felicem
hæc promiſſio fecerit, exp licabis. Secan-
do Ages gratias quod Te dignum famu-

latuũ ſuo habuerit, & rogabis, ut npera-

re tibi quam plurima velit, ut animum
zuum el obſequus tuis poffis aperirc.
Pj

“
4 nani⸗

7

(006

N

Hnani

ſuiart

uNrDr
Tear

7

. 1
pinrili⸗

10,gn
Ponlgkt kaneſ
n Prolegtumnn ,
Alechun dor
.
Ruiszpn Dae
Faiglnkie
e, oer
iCniummgl
unknnrmgte
n. Aunke
Cnitnhn
nNEGINA M
lnod;Orrnee,t
nlin holin
.1 N
coram-amenben

õ

ni, Aftter
tirconfnte
Sllgeti

incun. 4
Ncte
6 Eren
Aufelhnbhoi
Mme
necotned
Print. Eyn .
Nt
nn ii
betglenn

„.

PFaya. M. Cap. II. Aualt. , 179
PHAXIS.

Et me copia gaudii verborum fact Oratio qua
inopem, nec poſſum eloqui, quæ læci- ſe devo-
tiæ pectus meum inundaverunt, ubi pre- vet Spon-
cibus meis locum apud Te conceflum ſus Sponfæ“
video, & me nobil PIomiſfionis debito
obligatum. IIlud gaudio identidem ſuf-
ficir quod ſcvus tuus eſſa cœperim.
Hoc dulce nomen ante omnes titulos
cordi meo vicinius eft. hoc euntem,
hec ſedemem oblectat. Cn jus dignita-
tem ur jure portem, & jure portare me-
rear; unum oro, ut audacter imperes, &
certiſſimo imperia ante vitam mihi eſſe

experieris.

SENTENTI VARIX.
Hu materiis ſervientes.

Eccl. c. 6. Qui invenit Amicum, The- Oratoris
ſaurum invenit. Applica, inveniſſe ſibi Supellex.

videtur Dominas

N.

in domo Tua

Theſaurum, morum, virtutum, ſtem-
matum, ſplendorum., charitatis.
Sint Amico omnis cognatio eſt zadium,
oimnnis oporatio labor,
regrinatio, omnis vita tormentum, ſine

ejus ſolatio vi vere eſt mori. Camodorus

in Epiſt.

1 3

ouinis terra pe-

Qrid

13⁸ Artis Oratoria.
Quidquid amor jußit, von ef conzen-
here tutam. Ovidius.
Gubernarores accovmsdsnt ſe Lone=
ruim metationibus, & Viri ſabientes sa-
Iadtibus. Stobæus.
Amor eſt latens ignis zrazun Valnus,
Mdiqzn venensm,islcit amaritado, de-
Keciabidis worhiss, icengnn Sapplicmam,
landa mors. Petrarcha.
Arva eſz is Wa vigio Eccbernator;
Jazs: in t bate Magiliraus, quod in
mundo Sol: hoc inter wortales eſt. Amor

Naviginm ſine Gubernators labeſeitz Ci-
nitas ſu ae Magifrata perictitatur: Mun-

d s ſine Sole obtenebratur „ & mortza-
linm vità, Bene Amore vitalis non eſt.
ZTolle eæ hominibus Amorem, Solem mun-
do ſiaſt uliſti. Pilippus Beroald.
Ur vinculs ex reommiſſira vires asci-
piunt, ſi ex conſenſis Viri & Malieris fa-
miliæ ſtatus. Auguſtinus.
Amicitiaæ eſt divitibus pro grazia ⸗
pauperibe s pro cenſa; Exulibus pro Pa-
tria;imbecillis pro virtute; pro medicina
«grotis; mortnis pro vita. Petrus Bk-
ſen.
Amicus eſt animæ dimidinm. Horat.
Nilla eſß amico jucandior poſſeſſio. Ca-
t Græcus

As⸗

nuſhin

Rea

6 amm

c h

ℳN.
Mut ,
hun
Hien ukula
r i
Rõl 4
4ni i

i Mr

Niufin
4nliu
nnbne
Min ffin
Mun ſan en

4sl ue
17
dnatCN

nitmi.

4 ni e
ngint hang
iin rnt .

nine Gengni al,
SS e.
Mien lin
ſcr
Cenr
hog, gult
nortalien
mhufmilii.

3rluug

itar, &
mt irie N 4
mrn T r.
Muetdlll
mniſen A
5 n⸗
kint.
lu
luwſhhuf
ut; nats .
cies MN

niten. H
ℳ, N

*.

Pars H. Cap. I. = N. 1 9 5⁵
Quareudus agro Medicus eſt corpori,
& egritudini mentis amicna Idem.
Fama praſens, Mnrta⸗ parit amicos.
Petrarch.
Si amicxum inveniſti, magnas te divi-
tias inveniſſe Icias. Idem.
Magnus theſaurus eſt amicws. Idem.
Cui Amicus abeſt. mwanus ei dextera
& oculus abeſt. Idom.

Abwicus magis neceſſarius eſt qusm

ignis & aqus. Plutar.
Amicitia, quæ difßiuncta ſunt, Mrmnir.
1us efficit. Nazianzen.
Amicus anima cigſtos. §. Greg.
Ameciss in pectore quaritur non in a-
trio. Borca.
Amiru: eſt alter Ego- izürur Jui ami-
cum non habet, ſe non habet. Hieron.
Anima ibi plu⸗ eſt ubi amart, quam ubi
animat. Cato.
Arma potentiſſima ſunt hominibus
rtics. Ariſt.
Quatuer abſcondi non poſſunt, Amor:
Tiſis, Ignis, Doler. Tympius.
Unszs Homo, nullus Homo ‚ Ada-
gium.
Amicus eſt anima in duobus corpori-
bus una. Ariſt. apud Dion. Laëtt.
Non eſt Amicus qui ſemtiterne non
amat. Ariſt. I. Rhet. c. 10.

15 Nn .

2600o0o ertis Orksorik,
Non eſt Amicus quiſquis aware deſiit
FEurip. in Troa.
Amicçitia immortales, mortales vere
inimicitia eſſe debent, Livius.
Amore conciliatar Amor: Magne⸗
amoris Amor. Auguſt.
Dogma natura ut amatus ames „
Naziancef.
Oltendam ribit petiſſimam remedium
Amoris. Ut ameris ama. Snecz.

EXKEMPLA.
Et Alia Seppellex.

Catene, Bedica, o ae ſunt ſim-

boinm vita coniugaslis. Pierlus. Appliga
Dominus N. nomtekugir: hæc vincula

dirfcia ſed appetit.
Senec. in Dial. Uxores ſant aures
cCcompedes rationis & adfectus.
Patthe: Petrarcha; Parthenica Sodalitas in

S collegio Romano habait in Smbolo luo,
Catena ſine CATENAM ex annulo non ne x ie
nexu con- hibi invicem, ſed ſecreto complexu a ſu-
Rexa. eus snte magnete compolitis ,„ nam

Muagnes primo attrahit annulum ad ſe,
annulus Vi attractiva imbutus, trahit

ſecundum, ſecundus tertium, & ſic fit

catena ſine nexu connexa: Lemma fuite
ARCANIS NODIS Applica;
Poten-

et uk/ ſeen
AN
rlutla
nee

i Cluain
u aind 1
oer ummnsl
lunde
lien Muiun
ANitan

NNtur e ) lyn
e unn ln

unde.
lun

Nin “ le
nau ſe
luin un
ERet lrti

Ne kh
etn

lniut,
mi 1
“ N .

—

nchimni prr, I. Cap. III. Qure. I. z01
Ninhing t potentem, magnetem Amoremefle „
ui corda hominum arcanis nobis cen-
ie, nme nectit; & ad ſe pertrahit.

DH Idem Sodalitas Marina aliud
e In, Meo Symbolum habuit: Columbam odore per-
e es e a yode
fuſam. quam gregatim aliaæ inſeque-

Sv, bantur: Cum Lemmate: IN ODO-
REM: Emiſla enim una odorifica co-

Sodales

ham lurmbꝛ, plurimas adduct. Applica Te Mariam
En dorc famæ virtuis. Domini N. ad- Sbl
ductum eſſe. 4 b:
... Itidem Duæ faces vincule colligata umba
nogl Junt, Amoris mutui indicium: Signifir⸗ .
auauaur etinz per Eyram Amer, quin de-
miNs“ ber eſſe concors Lyræ autem ea vis eſt,. .
. Ne n ur non ſolum Alexander ludente ITi-
anigitueiul motheo: ſed & ſaxa paruiſſe, ludente
Amphione. dicatur.
Vyre ſ Al Plato Amorem magum Deum eſſe,
.Z ddixit, & omnipotentem: quippe cui nec
na h Hercoles reſiſtere potuit; & cnjus fa-
e ngnh mulum le eſſe Socrates ex Delphico
new u oraculo Sapientiſſimus publice profeſſus
irtnenlui, eſt. Et quid non vincit amor, Applica,
nnſt⸗ „ && Te ab Amore devictum in Domum
Ntm D. N. optima Spolia Te & tuos Majo-
ginnu, Fes deferre, . Temmpl
,nun, 6,½ Raviſius lib. 7. apud Athenentes Templu

zu L . Amore in eodem Templo eum Pallde Pallad. ⸗
ol; Nι.Sacra fiebas: Nimirum ut Sapienter
“ 1 5 ames

Lom⸗
mune ſi⸗
dei ima-

20.

Amicltia
pomo
Mierata,

802 Aptit Orsteia
ames non fenlere: amlare enim & ſa⸗
pere v Deo non couceditur
KRoma imago Fidei ſic fui epreſſs
Ab una partæ ſtabat forma viri, cui no-
men erat adfcriprum HONOR, Ab
alla patte forma Virginis, eluil adſeriptum
erat non VERITAS. BHæc au-
tem Honori manum porrigebat: In-
ter has duæzsſtatuas: media ſtabat alia,
tui nomen adſcriptum erat AMOR.
Guliel. Choulias de imag. Ueo en nat.
Hall. Abtlica: Hæc dué ceſle quibus
Amor iupervenit, nempe honoren ni-
talium & PVeritatem sdfebknt: quæ
duo cum Dominus N. Habeat, &

in Domo D. N. efle agnoſeat, terri-

wm. Amorem videlicet, ſupervenire de-
ſiderat.
Uympius. Mater dedit filio teria po-
g, itt inſtitueret quem eligere ami-
cum deberet. Hasc nimirums qui tra=
ditüum ſibi pomum cgualiſſime divide=⸗
ret: Nam qui ſigi nmiajerem ſumeret
partem; hunc utilitatis ſue ſkudioſum
Eete pudabat. Qi ſibi minotem accs-
piſſet partem & filio reddidiſſet ma⸗
fem, hunc Adulaterem: qui & ualem
Kbi & filio ſumpfiflet; hunc verum

amicum & ſincerum Applica per Re-

fectionem arguendo temeritatis,

.
1 limn ,

ben 1
citn mlind
(dr intun

lioi ruta!

umntninz n
ffnhn

U

t

An ic
luuz
;
1

dufe Paxs II. Cap. III. Ausſt. WV. 20

An aine Amorein pomo lucrari vellet?: Non ſic
Cneelintt Dominus N. CO R. Se, Sun offert:
l ßi Apg Lucius Sylla cognomine Felix hoc
mcin primum inter fortunazs ſibi eſſe dixit.; gSyjla
1HONON gaon P. metelium haberet Amicum. faix.
Sõ Plutar. Applica: Dominus Feliciorem
A . ſe habebit, ſi apud Te Amicum po-
nmirtt Ir terlt inirc.
h in in Lacanarum Pirgo quadam, roganti
wuner MNO. cuidam quamdolem eſſe allatura, re- VItgo.
Eing Du u, ſpondit:. Pudicitiam, virtutem mihi à
Alicke ein Majoribzus traditam. Plutar. in Apoph-
uenfeant rheg. . Amor.
en geike d Pyerius lib. 4 6. Idem lib. 52 Atnor
N L 1 Aalas habere pingitur. ſagittas item &
ln m Nu. Pingitur: etiam Amor nna ma-
Ur lyenath mner pomum habere, altera papaver; ſig-
rnificat jucunditatem fructuoſam, ſecu-
Eli ot,. ritatem & fœcunditatem. 3 .
Edenft Narratur, olim Amicos duos ad
re Lalcanum iviſle, poſtulantes zt ſe
e in unum hominem transformaroet &
eranſcenderes.
l al Nat. Comes Mythl., z.c. 8. Mors anti- Morxs
ke nn quus fuit multorum, ut nuptias pra- antiqu.
din 1ikoe Fantium Mulierum virtute comparan-
loreechchla .

i 1, das proponerent. Antaus Sic Rex Lydis
Puvefmn filiam ſuam aAlceim victoti curſus pro-
Wet

ſorker⸗ . poſuit: Sic Danaus filias, Piſander
e Camwirenſis Sorores, &. .
Lunn e LSs Nat,

Axralanta

Pytha-
goras.

Mos
Srecorum

Jymbo⸗-
lum Fri-
derici

204 Arti, Oratsrig.
Nat. Comes in Myth. Er Ovidius
in metam. Atlanta Laſti Regis fſilia
corporis viribus & elegantia arque pe-

dun velocitate excellens, nulli volebat

nubere à niſi quo curſu eſſet vilka,
Multi attentarunt hez ſponſalia ſed vi-
Si ab illa, ficut conventum fuit, in pœ-
nam occſi ſient: Tandem Hippomenes
tria poma aurea ſumens ex Heſperi-
dum hortit, cum illa certamen ingredi-
tur, & quoties antecedit Atlanta, to-
ties Hippomenes ad partem pomum

aureum projecit, cujus pulchritudi-

ne & prætio capta morabatut, & po-
mum ſuſtulit. &c ter dum fecit. vi-
dor evaſit, & Sponſam accepit. Ap-

plica; ludicra efſe hæc media quærendi

Sponſam.
Pythagoras docebat eos qui Amici-
tiam coleti vellent, omnia ad commune
conferre debere. Eraſm, in Apophtheg.
Applica hoc velut facere Dominus N.
omnia Parentibus decora & à
virtute ſua habet, ad uſum Amicitiæ
ecce confert.
Apud Grecos & macedone: dum
inibant Sponſalia, Sponſiss & Stonſa
debebat panem gladio diviſum guſtare
Carolus, Fridericxs Dux Iuliacenſis pro
Vwboio habuit parmam, ſive ſcutum,
⸗ cer-

nolce

cwhn 7

font 4
WDNN4
. eammdes

lorermu
P gon

u.
Mu u en

a Nn Il

him fuge

7

in leh
ir
Nut Menn
wahewa
ſrirkamd
Nenluec,
anld
afirt n
lnmn ln

bmtige in

iine, .

Aifrl Undl

1

Gone
M en i
. Uunie tl,.
alin, el ltr
D Halcſt.
numſiß in⸗
laen Hemu
Unen e Hen .
1 mmniyt.
telt Hlune
furn Wnn
CGn Aerinl.
Nun
win ll

6 1i
mni A NN
in n et .
ſume Dinnn )
ſantdhs ent!
A1 in nu

,6 e
inſn
Me
/ ℳ
eſ .

Pars II. Cap. III. Qux ſt. W z05
cordibus humanis plenum, cum inſerip-
tionez H I C MURUS AHK-
NEUS ESTO. Alex. ab Alex. lib.
z. Applica, omnes nos defendere niti-
mur ab hoſtili tempore & oblivione
ſubruente omnia: nullus autem murus
fortior eſt, quam concordia familiaxem
& conjugium, in quo tot corda con-
nectuntur, quod in amicitiam admir-
tuntur. .
Plinius ait reperiri Arborem quan-
dam nomine LARIX qua igne non
comburitur, quin potius ſi in ignem con-

Jiciatur ac ſi eſſet lapis, ejuns Hammis

reſiſtit: Lib. 16. natur: hiſtor. Coœlius
Rodig. lib. 6. antiq. lect. quod expe-
rimento probavit Calar, cirea civi-
tatem Gezgebiam, ibi namque erat
Turris ex hoc lingno confkecta, cui inem
apponi juſſit & cum flammis unde qua-
que circumdaretur, nullum derrimen-
eum paſſa eſt.
Alex. ab Alex. I. 4. cap. 7. Laceda-
monii priuſquam ad bellum move-
tent victimas Amori immolabat :
Enr non potius Matri bellorum Duci?
credebant victoriam in bello ſubdidorum
Potius adfectu quam ab Armorum ro-
bore dependere.
Alciatus In Embl. pinxit Viyſem
17 com-

Ducis
Juliac.

Lar&,

Turris

Amori
victimæ,

VUlyſſes
Diome-
des.

Oratio-
nes ad
Nupia-
lia ſpe-
ctantes,

206 Artis Oratoria.
conſilio prudentiſſinum, & GEracorum
Diomedem fortiſſimum cum inſeription
UNUSNIHILDVUOPLURI-
MUM POSSUNT.

CAPUT IV:
De Orationibus Nuptialibus,

Oſt firmata Sponſalia, ubi dies Nupꝑ-
tisrum advenit, iterum Orationibus
certatur: ſed plæreque Zazuearoni⸗
ſunt; Gratulatoriæ Gratiarun: Actoria;
uæ Pprôpric ad Nuprias ſpectant hæ
Alnt. Primo, Eſt Oratio., qua nomine
Sponſi petitur Sponfa ante vinculum
martiale à Parentibus vel Adfinibus
Sponſæ. Secande, Eſt Oratio quã reſ-
pondetur nomine Sponſæ, ſponſo,
Tertie, Eſt Oratio qua traditur poſt
Copulationem, à Pazentibus vel Adfi-
nibus Sponſa Sponſo, & omne jus Pa-
rentum vel Adfinium in ſponſo trans-
funditur Quarto. Eſt Oratio qua gratiæ
aguntur pro Sponſa nomine Wonſt.
Auinto, Sunt Orationes quibus gratu-
lantur Amici & Hoſpites præſentes De
Singulis diſtincte quomodo conſtru-
endæ ſrut, quætamus, J

WD G
y⸗
naßhl

unihſ

ls a ſe
tünbetten
Püruftinin
ſalei he
u remas

Ail, Alrt

ul fnehre
bla erl

et,
in jven
uin aninrheig
WoPIV!
.

P.

I
Gergttre
Ntltes

Niriit⸗

erumnOttorbu

Angk Rsn

Ctigun Ain
1 me fudnn
U el AMndr
RCt
ore, haß

gu tultu
KoNX *
märholons
40nogun
wnnine u
ore gube u
Nies rtſunl
anodo .

Far: II. Cap. IV. QuæſtJ. 207
QUST10, I,

Ouomodo conſtruitur Oratio in qus
nomine Sponſi petitur Sponſa ante Copu-
lationem. .
Hæc puncta ſervati ſolent. Primo,
Diſcurſus aliquis ponitur, ſive de vo-
luntate Dei diſponentis omnia, cui ne
in minimis reſiſtendum eſt: Sive de læ-
titia qua perfunditur is, qui exſpectatum
tempus deſiderü exſplendi tandemad-
veniſſe vidit: Sive de couſtantia adfe-
ctus ac amoris qui temporis mora, ſi

verus eſt; intepreieere non ſolet; ſed in-

crementumn lumere.

Periturg
Sponſam
ante Co-
pulatio--
nem ob-
ſexvet.

Secundo, Fit applicatio ad Sponſunn
gqui vel voluntati divinæ, à qua ductus

uit in domum Sponſæ, repugnaré
non velut; vel lætatur tempus venide
quo promiſſio explearur. vel àadfectum
eapere dicitut æque ſtabilem ut ante
erga domum Sponſæ & ipſam Spon-
ſam. Tertio: rogatur Parens vel adfinis
Sponſæ, ut promiſlam Sponſam, mine
quia tempus venit, ei extradere velint, &
hoc æterntim amicitiæ vinculum inter
utraſque nobiles familias inchoare.
Quarto: Offeruntur obſequia & gratiæ

Brewiter, optime hæc Oratio conſtrui=

tur, ſtin illa rcvocetur promiſſio facta

Marri-

Græcis
dAicitur
Asbeſton
Lapis.
1.
Praxis.

165 Artis OGratorigkx.
Matrimonii; Si poteſtatio ſiat dura-
tis animi & amoris: Si rogetur extra-
ditio Sponſæ: ſi gtadus animus offe-
ratur.

PRAXNXIS.

N
Fruſtra Sccretarius Naturæ Plinius lalit⸗
tantis verborum phaleris Aſbefi lapi- aelhrun
di: conſtantiam famæ & admirationi hilill
proponit; quod ſuccenſus igne ſemel, unek⸗
impoſtrum nullo poſſit extingui O- rſetolin!
ccano. Pectzss ille ſincero cadens A- eunhumd
more vidiſiet, magis amoris ingenium geunen
admiratus. majorem feciſlet eommen-
dationem. . MI
Profecto Asgamante ſcribit qui vere
amat, nulliſquce evertendum machinis Mmmné
gerit propoſttum, amato potiri: Hoc iigllall
donec fiat omnis illi feſtinatio mora Wenmer kue
eſt; omnis exſpectatio, violentia: Imo ugeſndimne
pone gladios, funde maria; explica ig- Mrnnmn iu

nes, & mille diſcrimina rerum; per om- Ukinnin
nia pergat audax Amor, inamplexum In)
dilecti, citiuſque volet cmori, quam Melnn ann
non pervenite. Recens & Domefſti- umininc

cum ante oculos exemplum videre li- (ubing
cet in D. N. Domum ille Tuam N. a-⸗ mühi
mare cepit, cum tua ſtirpi nocili ami- Are
citiam inire petiit: & quid ardentius vo- cu
it hactenus quam conjungi; quod ſo- elag

Hci-⸗

Pars II. Cap. W. Quaſt. I. 209
u * Ecitus expe ctavit/ quam eum diem qui
fummarn fcrum ferret, coronaret for-
inn i. ranam & deliderla felici fine abſoe-
genr: Hic igitur cum faſtus advenerit &
jucunda hoſpitum commia id exigere in
partem lætitiæ videantur, Dominus N.
n M Promiflam ſibi dilectam, velut eximium
Ssdulce debitum à Te Domine N. repe-

ek anmn tit. In te ſolatia & gaudia, à Te tot A-
miggeſn, micorum votapendens & deſideria; an-
E ne verbo & diem lIætitia impleviſti: Cæ-
benelht terum Dominus N. æternis tibi meritis
Cmnqun perpetuo obæratum experieris.
en ellr nn⸗
PRAXIS ALIA.
nunt ſnl, en
Genadin Nuiu, Supra vocem & Eloquentiam eſt læ-

eu hr tkia „quàâ hodie Dominus N. perfundi-
tur, cum ex hodiernæ diei diu expecta-
ta præſentia, tum ex tor Magnificorum
Dominorum Iluſtri hoſpitum Corom

nnh qui ferias amicitiæ hodiernas & nego-
Nrm dn tlum Domini N. ante omnia maximten
decn in præſentes exornare non recuſarunt:
lemA Amico amplexu cxcipit offincs & æter-
nne nurm ſibi futura cordi hæo tanti mo-

termmk: mentiti beneficia ſanctſſune pollice-
me⸗ —Ml rem. Sed ut cumulerur lætittia & culmen
. leun⸗ accipiat Tu author elſle debes Domine N.
in ge: A Te Dominus N. àte Domini N. N.
an g, 2 . Amici

Reſponſo-
riæ quo-
modo con-
ſtruendæ
ad præced.

216 Arti Oratorig,
Amici enixe orant, i quam Kübi dile-
ctam & præ omnibus uaicam fata deſti-
naverunt, virutis & familiæ tuæ ſplen-
dor ſuaſit; nobile verbum & gratia tua
promiſit : ei nunc in æternam ſidem
& amorem porrigas; ut hic perennis
amicitiæ auſpex dies inſurgat auckior.
Hoc unanimi conſenſu volunt omnes
hog, hoc perpetuum tibi devota Do-
mini M. iterum Rerumndue petunt deſi-

Q ASöTI0 II.

uomono conſtruitur Oratio in qua
zeſpondetur Sponſo à Parentibus Sponſæ
vel Adfinibus.
Primo ſieri ſolet vel diſcurſus brevis
de voluntate Dei diſponentis omnia; vel
de conſtanria amoris veri ; vel de læti-
tia, quæ percipitur ex adventu Sponſi,
animmorumque ejus, & ex ptæſentia diei

nuptialis; quo nobile amicitiæ Vincu-

lum utrique Familiæ debet imponi, vel

ab æſtimatione adfectus Sponſi, qui non

ſatis habuit rogare ſemel ſed iterum
iterumque precatur: Secundo annui-
tur petitioni & ſiquidem ita volentibus
animis Deoque diſponente fit, omen ſu-
mitut futuræ fauſtitatis.

PRA-

10
N1

3 7 lo H

AHl
Prun hufin
NKl,

N NMN
in, Anuimn

mtini
heheni
Min
Nktunu

„61

]

Eſmeſe 4.
lnlle ineſe.
btuncornutn
hetemun dn

Un onnes
itefot.
EumKr ⸗

TIO I

tm Oti,n O4
1Mmnnhu

Ie Aleulu bens
onenvonni,ſe
el tle⸗

Krabfetn o

Gerinpriſf
1ohorſin
nel A N
Geln.
en irunha
ente noralk⸗

N

Par⸗ LD. Cag. IV. Quaſt. II. 211
PRAXIS.

Etlam nunc uoſter in Te ealet adfe-
us & magis ſuccenditur ex tot IIIu-
ſKtrium Hoſpitum amicorumque Ppræ-
ſentia & iteratis precibus tuis Dominns
N. Non ſiæc levi momento fundatam ha-

beo fidem, ut facilis inconſkantia cverte-

Praxzs.

rit: non ſic hoc nebile Amicitiæ Vincu-

lum. quod fubire paramus ſemel pla-
ciit, ut diſplicere poſſit. Quod maturis
utrimque confiläs ponderatum eſt,
qued nobili verbo & promifſſis decre-
tum, adhuc inviolabile poſſiderur Ne
veròôtempus amplius gaudia differat,

fiat feliciter? fiat bene precanibus Su-

peris quod ſic amat fieri vobis volenti-
bus? V?X populi, wox Dei eſt: quando au-
tem vocante Deofit: anne proſpero
ſucceſſu deſtitui poteſt. Hilares præte-
rea veſtri Hoſpites & effuſi in vultus a-

nimi, ad omncan fauftiratis ſpem, non

iautile mihi augurium porrigunt.
QQGÆτ IO III.

QDuomodo conſtruitur Oratio, in Jua
loſt Vincunlum Maritale traditur Sponſs

Sponſo à Parentibus vel Aäfinibus?

Primo, Præmitti ſolet vel laus Coaju-
gis, vel kætitiæ, manikcitatio de vincule
. n⸗-

Tradiutoriæ
quomo-

do fabri-
candæ poſt
Copul,

Nota.

21 2 Artis OGrateri.

injecto,vel diſeurſus aliquis de Amicitia:
vel quid fimile. Sezundo. Laudatur Spen-
à Majoribus, Parentibus. Nobilitate,
Adfinn ate & ab iis virtutibus, quæ illi
propriæ ſunt, ut eſt pietas, Verecundia,
Honeſtas, &c. Tertie. Explicatur adſe-
ctus Parentum, quo in Sponſam fcrun-
tur, & quo eam tradunt, Quarto, Ex-
ponitur adfinium lætitia, & votum pro
iclicitate, virtute, nitationi parentum.
Müintoe, Commendatur Sponſa Sponſo
ut ejus curam habeat, amorem & vene-
tationem.
Adverte vero non ſemper neceſſe eſſe
omnia hæc prædicta puncta in Oratio-
ne exprimere, ſed quæ pso tempore &
loco videbuntur, dices, quæ itidem vi-
debuntur omittes.

PRAXI S.

Breviſſima quidem eſt üla Epiſcopi

Wilnenſis Eusſtachii Wollonicz ſed ner-
voſa & plurima continens „ qui ex
tempore juſſus à Sigiſmunde III. glorio-
ſiſima memoria tradere Sponfam ex Re-

W Gynæceo nomine Leonoram, cui-

Cm Magrati, ſic dixit; Illuſtriſſime
D. Hac eſt Leonora, Tu illam in Con-
jugem accipe, ama, & honora. Dixi.
PRA-

camull,
Gynn end
pulin
Enzmmt!
inckern
er
welgolrla⸗
ulukife
ultwulin
Kürmlur
Ermos

um dari
ülerünn
enach,

e 7

☛rà

ent

Vilglucetmig
dlaum he.
nbe, glrl
ru, Verelnd
4 Ulenract.
u SNen
lai ienn
n immlihn
,Aen e⸗

Ued
1Ci.
2 tez
e,le bin .

S

Prbnet i.
iege Al
midI
rhindl
veluid d
u: Uu
ünn
Ebone .

Par: H Cas. . Quaſt. II. 213
PRAXIS SECUNDA.

Adhuc felicitatis plenitudanem, qnam
dics hodirrnus in ſinum veſtrum & ani-
mum infundit, non fatis explicuero; ſ
nobilem conjugü Copulationem inter
omnia Societatis vincula & arctiſimnasn
& jucundiſſimam eſſe dixero: & quod-
dam humanæ fclicitatis Corollarium.
Altius eſt beneſicium quam in geniis at-
tingi poſſit. Latius & amplius quam vet-
dis ſuis Eloquentia circumſcribere. Nec
latu fluens ſolum Ciceronis copia hic de-
ficiat, nec ſtagnans IHocrata ſuavitas: ſed
centum ora & centum Linguæ, ſolemne
Poctarum cauſſis gi avioribus votinmmn
ad enarrandum non ſuſſicerent. In Cæte-
ris enim inveniendis aut mortalis neceſſi-
zas aut induſtria ſubtilior hamana ex-
cogitando laboravit: Connubium, ip-
ſius Potentis omnia ,„ naturæ Authoris
inventum eſt, adhuc ab 1pſis mundi in-
cunabulis, in illo voluptaris Viridario,
Cui magnam beatitudinis partem de-
efſe credidiſſot; niſi primos inter ho-
mines hoc decumanum munus inſeru-
ifler: quod cum tempore deinde ad nos

hereditaria felicitate tranſiret. Parentis

& fili amnorem ſupremum naturæz vin-
Q-

414 Antis Dratorie
culun & jus credimus? Ecce ſtrictius
Sponſi charitatem & fœdera, quæ & Pa-

wentem à Filio deſeri, & Filium a Paren-

te manumitti poſſunt „ perſuaderem
Phyti am Dameni acceſſiſie. Oreſtem
Pyladi uberrimam gladii materiem re-
Futavitnus, virtutiſque & fortunæ ſin-
Zulare privilegium Conjugio tot Ami-
Cos paraveris : quod utriuſque familiæ
homi nes in unam ſanguinis lineam fa-
cis convenirxe. Parum cit thori Sociam,
curæ vitæque Conſortem accipere, dul-
ciſſima hbumanæ converſationis & gra-
viſſima nomina, Enperium & Ser vitzæz
xa hic temperantia manſueſcunt , ut &
dulcedo gravitatem minuat:, & gravitas
augeat dulecdinem: Sic alter in alterius
jus concedit; ut ſuo non habeat: ſic ſuus
manet, ut totus ſit alterius, uterque ſer-
vit: & quæ duo erant ac diverſa, Sacra
Metamorphoſi eadem ſunt & unum.
Quid quod aliquam æternitatis imagi-
nem æz muletur & perenni nepetum ſuc-
ceſlu, familiam ab oblivionis ruina ſu-
ſtineat? zureæ non inconvenichs Arbo-
Ti? in qua
Ramo avukſo uno, von defeoit alterda-
reus, O* ſimili frondeſcit verga me-
z allo.
Hine felicitatis acervum nobis ne
cli⸗

lrun M.
cN ANtMO,

15
a
AN
NE
coMN n

Chrltenicunn
(auangnulri

ſn.

mmnuze
Hecnont
uukomen

ren alg . Nt
ehſue n

Gamtzelte
a .

Pars H. Cap. W. AQaſt. UIl. 211
eœlitus obveniſſe Nobil. N. cum cæte-
roruf plauſu Amicorum gratulor Tibi
vero inprimis Domine N. qui hanc N,
Virginem iu perenne vitæ conſortium
& eligere voluiſti & copulare, cujus
ien. ego vitam cum inſpicio, na omnium
kinneg. koncſtarum actionum ſodictate con-
Ca. textam invenio , ut ſub nobilibus fi-
alalmim guris Natalitia Claritas velut aurea
ſneni tela lateat; emincatque decentius, ſi
Faternum Materpumque Genus; vot
utriuſque ordinis Herocs, uno impetu
en obtutum incurrunt, ut me quos pre-
u, Mrunt in . feram, quoſque ſileam, in ambiguo ſi-
1 ſtant. Sed quis in Sole niſi noctua cæ-
ceutiat?: quis nobiliffimam ſtirpem nih
hoſpes in Patria ignoret: Adhuc fama
non conſenuit, nec ſeneſcet unquam
Sed immortalis gloriæ Phænicem in
memoria poſteritatis faciet æternuumn
juveneſcere. Quis Nob. Avum &c. N.
quis Parentem Virginis, quis Frarres
neſcit? &c. Adhuc Subſellia Senatorum
ornant &c. ut me tempus citius def-
ciat „ quamrſingula virtutun magis
quam virorum noshina poſſim enumee
rare. Ipſa Virgo Nob. quos hactenus vi-
galſbruſr tæ annos exegit, cum probitate egit, ut
ucH äin ſummam de ſe ſemper Parentun A-
D mOTuNque animos ſpem etexelit, &

unmueer, l

Elenn tepcenn

niobirblun

GninoeneniN .

funi mi-

AH

Reſponſo-
Tia ad præ-
ccd.

216 Artis Draterig.
mitiorem honeſti familiam? qua ſe hie
ſexus ſolet exornare abunde cellegerit.
Hanc itaque tanrorum Heroum Here-
dem: tanti ſingularis Neptem, & tanta-

rum virtutum Sponſam cum hodie ad

intimam cordis familiaritate madmife-
tis, Parentum & Amicorum nomine at-
que adeò animis omnium IIluſtriſſi-
mor. hoſpitum iterum & rurſus gratu-
lari debeo. Nam ut foveas perenni amo-
re, ut honores Sociam nec monene me
ſink tua Nobilitas, nec orare pietas. Ul-
tra ſpem & preces dignaberis illam,
quam tanto deſiderii molimine, tanti

adfectus promulgatione quæ ſiviſti, ele-

giſti. Adſint modo Superi & quam in-
cChoavimus Amicitiam in felicem fa-
ciant ſoboleſcere poſteritatem.

QU £Æ § T10 IV.

Qucmodo conſtruitur Orstio in qu6
reſpondotar nomine sporf: ad traditori-
am Sponſaæ.

1

Primo, præmitti ſolet vel laus Con-

jugii vei Amicitiæ „ vel ſolet expiicari.
Letitia ex initio Conjugio orta, vel ali-

quis alius difcu ſus fieri ex conſuer udine
Gentium vel ab aliqua Antiquitate.
Sacundo Laudatur Sponſus a familia &
Vir-

nuhn
Pwilch

.

Lcktn
aßti

(ufa B

mun
11
gee
inbreenmn
6 Hogennr an
lckis

1 Uiplnelt
tuuah A imun

Nee . Par: 1l. Cap. IF. Aukt. VI. à17

aln t Virtutibus. Tertio. Explicatur animus

ne zDn s eN. . . .
urihnl ale Sponſi de tali Socia, agunturque gratiæ
Gunn enmin Ppro illa ſibi tradita. Qarτ pmitti-

P 4 „»
nu, tur adfectus, debituſque cum amore ho-

„

ln an nos Sponſæ. Quinco Vots ſiunt & ap-

— Frecationes.
MntonmtoNne..
Numnin Ull. PRAXIS.
Eatune Amieo diuquæſire: diu derydersto
nri potiri, hæc demum Iætitia eſt, ꝗquæ nii-
tHf lis Eloquentiæ cancellis poſſit definiti
seHNH N. Clamat hilaris Celeuſwis ſadm NMau-
ine a, ubi procellis ſuperior tempeſtatee
lcinelnie, uf tranſit & incolumis Portum ingredi-
iimcunt tuI: canit eggana miles, quando hoſte
aloggend un ſubacto victoriam adipiſcttur: Curſor
im aint in Olympiis ubi conſecurus Coronam
polteinean. eſt „ plauſums howinum & Trinmphos
Traſtolatur. Scd petiori jure amicus,
Io poſtquam amioo frui,concedirur, noc
Culeuſmate, nec Paane, nec Triumphe,
SuinHHN aut ſi quid orbis amplius excogitat;
PriA Ixtitiam ſuam poteſt evolvere. Quippe
Amisei pectocis & portus, & victoria
triumphus & corona alter Amicus
, enn eſt. Blancditur ſbi, ut moris habet.
idon, 1 de ſui ævi gloria Antiquitas „ fingat,
lener AAA ſeribat, dicat duos libi cjuſmodi præ-
iu ui vogativæ Amicos funſe, ghoran
aluibi KBergue à s abire & alter in alerum
F. . TCE Val.

4

Pra

X.

/

. . e . . .
218 Artis Oratoria.

vukano artißce recudi voluerit, atque

unns homo Keri, Ferias etiam Amoris
Solemnes inſtituat, quibus ämicus con-
wenire Sendkum fnerit atque in recipro-
eum aterni adfelctus debitum conjinrare.
Habuiſſc hoc ſicut alia, pleraque com-
miniſci antiqui poterant & imaginaria
felicitate lætari⸗ Nos ſacro Conjugii
fœdere & videre ſieri poſſumus & poſli-
dere gratulamur. Nonne enim hac pul-
chra Metamorphoſis & unio; quando

non Sponſi duntaxat Cor & animum in

Cor & Animum Sponſæ intuemur, ſed
nobilifſ. præterea ſtirpes venuſta Con-
fuſione commiſceri: ut amplius Reipubi.
lumen crefcat & ornamentum. Hæc
ego cum dico Te non poſſlum non lau-
dare N. cujus arbitrio & gratia hoc no-
biliſſimum par conjugum convenire po-
tuit: qui omni ornatam Choragio vir-
tutum filiam tuam Domino N. pleno
jure in æternam amicitiam conceſſiſti.
Non erraſti certe in amico deligendo:
Nam ſive ſtirpem Domini N. ſpectare
velis, eam utique eſſe néſti, quam me-

rito jure Equo Trojano confetre poſſis
ex quo tot Heroes quot homines prodie-

zunt, in Orbis & Patriæ defenionem,

Fuerunt in hac Iluſtri Domo qui vi-

Crices Aquias in hoſtium caſtris plan-
tave-

IIN. um

Kaltruen k)
umnnlgennce

abReons
he

R2 1
mn

Xunnfu
I Iiörna
Emhl
mic

een Uncn

1
nnt,
nruii llirt 4
iatttiin Aife
, ſube inig, 6
ſeri ithne rnmg.
u leinin iinn
hal, Neglean
Menank inenn
. olabii
eheiwlinutt
1 Monetunhat
ſekd en
tür (NANINI N
n Bortrinten 1
rn ſine ear
Ctktmemm EX
Temnfcinmtr
rinokftatr
dommmhnm
u Donino
n mmickin uit
rinnme ,
releniſt in
ny Clun
arl
Nſi
ltin .

/

Pars II. Cap. . Qauaſt. Iv. 2191
taverunc, fuerunt, qui Conſiliis, fuerunt
qui manu fulſerunt Rempubl. fuerunt
qui ſanguinem & vkam, ubi occaſio vo-
lchat & neceſſitas ,„ in Patriæ ſalutem
profuderunte longe ab eorum conſuctu-

dine diverſi qai immenſis poculorum cer-

eaminibus & quaſi bello nihil prater vi-
num pro Reipubtl. ſalute effundunt (His
laudetur fuſius Pamilss] Majorum ſuo-

rum veſtigiis inſigniter inhæſit Domi-

aus N. cinn teneriores annos in Scho=
lis ad virtutem & probitarem exegit ,

tumreliquos in Cæteris exerciriis, in ex-
teris Nationibus, in Caſtris, in Militia, in

Aula Seren. probavit. & poſt hæc cum
laboribus ſuis portum quæreret & fami-
liæ ſuæ ſolatium, hoc non alibi quam in

dome tua M. invenifie lætatur. Gratias
habet immertales pro adfectu, & hanc

nobilem flliam quam in conſortern ei
dediſti, non cordi ſbi futuram, ſed Cor
& animum ſuum; ſanctiſſime pollice-
tr. Tibi interim obſequia ſua æternum
devovet, hoc nunc ſollicitus ne ingratus
Morlatur. —=èð

4

K- 8.

Gratulato-
Fiæ.

420 Aiis Oratoris.
Ousmedo confeuuntur Orationes in-
ITvibus hoſpine: & Amicos praſentes gra-
ulantur Sponſis.

Primo, poni ſclet vel Ognificatio læti-

tix exundantis in omnes, vel dſſcurri=
asur breviter de felicitate ejus, ꝗi æter-
num & fidelem amicum invemt : vel
aus vonnubi pomitur. Secuno;fit Gra-

tuiatio Sponſis ſuper præſenti felici tate.

Apithala-
Micæ.

Trrtio: Omen ſumitur de futura fauſtt
tate. Quarte; Landantur Conjuges, à5
Familia & vitutibus. Quinto, Vota fr-

unt & apprecationes, Exemplum habes

Aujuſmodi Orationis, ſupra Capite 2.
ub ſcexto modo. Exemplo 4.

CAPVUT V.
De Ormionibas & Epithalamicu.
Pithalzamicz Orationcs illæ Jicun.

tur quæ haberiſolent ad thalammn,
quando gponſa Sꝓponſo iterum traditur.

Vix in aliquo differunt hæ Orationes 3

ſuperioribus Nuptialibus, niſi tantum

tempore Claritatis tamen gratia etiam

de ulis diſtincte dicamus.

Dns pracipus ſuvt; Uns nomtne

Parentum & conſanguiucorum in qua
tradi
.

larſte hut
hnih Aun
mine zaun
Akſeng

ANuN

Pars. I. Cæp. P. A . . X2
tradituz Sponſa Sponfo & plenum saae
D Phimn zrausfunditur in Sgonſum: altera eſt no-
. nine Sponſi, in qua gratiæ agunmit pap
tne, lan. .
uerit, giim. Q„½ 1

mirmi ALomodo conßruitar Oratio in qnæa
Nr ungin. nemine Parentam vel conſangsinsornm
Geftaiſm zraditur ad Thalamum Sponſz Sonſo
ninttmde gieno iure. Wl
Kr Ferc eadem punca ſervari debent,
ele Auæ ſervari dixi in Oratione Nupriali
nh “ taditoriæ Sponſæ: nam Prime, poni ſo-
et Fecvel laus Wuptiarum , wel diſturſus
H Aliquis de amore aut Amicitia, aut de
D6hrtuna ejus qui ſdelem & inſigsem in-
r 1. rvenit Amieumm: Wrlexplicatur xritia
communis de inito Matrimonio intez
8fni Aos conjuges. Sccundo: Laudatur Spon-
. fſia à Familia & dotibus. Tertio, com-
mendatur Sponſa Sponſo & traditur ei
enilüdne illam plenum jus. Qssrto: fit cohore-
nn atio ad mutuum amorem & concor-

—– diam. Qzinte, Kpprccatin felicitatis

, 3 & bened'tio üinpcrtkur.

d kreſt crearzrurmrerum ambitio „ we
4 Aulla non Societatem deſiderer = N.

Adamantes
Quo.

122 Artis Oratoriz
Domine. Forum Univert Aërem fi
adſpicimius, concolores A V ES pari-

r volare videbimus : ſiin Sylvas &

Nemora deſcendat cogitario, CER-
VOS gregatim currerc & quodcun-
que Anmal cum humanitate commu-
nicat, ſimilium contubernia weſtigare

& ſequi animadyertemus: Et viventia

quidem convenire non utcunque admi-
rationem ſuperat: lud ſtupole magis
quam verbis dignum, quod Zoannes Bz-
ſtéamuantins inter Adamantes duos; de

vidifle hiſtorica ade conftetur: Duos

inquit Adamantes hæreditarinm unins

famitiæ pretium vidimus, narurali con-

nubio ita ſociatos, ut marem aker, alter
fominam retalerir; hos ſi loco compeo-
neres uno, videbas perenni amplexu &
eſculo ſecum hærere; ſi ſeparares ſpatiis
& ſitu, radiis tamen & quodam promi-
cante fulgore ſe mutuo intuitu irrora-
fabant, doncc fœcunditare mitabiliter-
tius è duobus Adamas, ſingulos in an-
nos naſceretur. Quod ſi muta mutuus
tangit amor, quidni homo animal ad
ſocietatem natum ? ut ſollicitus inveniat
cui cor amicitiæ obliget vinculo, de-
ſideriis erbem inambulet? Uteunque

enim bonis animam vdamque imple-

boni

Oin0
don nan

Nrſulnt
Uakimiin
i.
ſte u
nthr ul

anutannckt
Sale lxin4
Uufalm
Rlcucann!
iferkian
Cm lm
Ahunt
Ennerlut,
Eunm
imer A
Mhn odi
Ankurte
ridenn,

cheſaaui
Man umn
lrlun au
Eimn, II
n, ahe

verit Hamico tamen carcat „ pullius

1tni
lnief D

SS
. 0 5

a .
ur gtnno,
nner 6 GLotan

n umnire nnnt.

Caimhenunttin .

Nnnß: Ureni
n.
1. Rnmdeng
Cnnglol iunehh
Ammn,lit, 4
1Aeaatüen: N
Ni nuecdimnin ins
Niümg,mmdr
Gumuen Ar, A
gennmn ind
nnierunn
mukglumgn
l
Ponimmtniuine
Auma,

Olter mcr, 1
. ,
unge
n fnge

aen “

“

er
ikoronndd
1 r ſeigtint

Pars II. Cat. V Quaf. . 223

boni jueundam poſſcſſionem habent.
Non quieſcit Magnes niſi Cynoſurans

habeat, nec homo ſinon Amicnm. Alſ-

gque igne & aqua vivere homini non eſt
toſſibile, potiorem tamen igne & aqua

magiſque neceflarium Amicum eſle
cenſuit cum cæteris Plutarchus: Unde

venufte Latini Amicitinm d neceſſitate

Neczſztudinen voluerunt nominare.
Ad quid multa Tu N. impetu naturæ &
imperio perſuaſus, amicum Tibi & ſo-
cium prudenti diligentia quæfiviſti,
quæinum inveniſti, invehtum cece é pa-

term manu accipis. Accipe & poſſide,

qnam per me ſervum & Amicum ruum
Tibitradit N. Dominus filiam accipe
Nobilem Nobilium Heroum ſangui-

nem, Familiæ Gemmam, Parentis Spem,

Matris Solatium, & Anima dimidium,

Accipe ſunul cum ea verecundiam virgi-

cam, & fre dixerim Angelicam: Accipe
humilis animi pictatem, devotionem ad
tuos nutus & oblequia promptitudinem,
& cæterarum virtutum gynæceum, ac-

cipe jus & poteſtatem „quam pater cum

amore pariter omnem tibi cedit in fi-

liam ſuam. Quod ſi & ſtirpis claritatem

deſideras, eum Te ſanguinem accipere
cogita , qui liberaliflimi in amorem
K 4 patriæ

Magnes.

224 Arcis Oratoriæ.
Parriæ fuſus, cos nutrivit Heroes, qui
& Sago & Toga celebres, zapud famam
vivuut, viventque in memoria poſte-
wrum, donec Orbis recte geſta ſeiverit
MWyererit. Veniat in mentam Dominus

N. Patruus 5 Veniat Avus &c. Hunc igi

tur amicum perennem, hoc ornamen-
mm Domus Illuſtriſſimæ, ut amice pe-
ctore fuſciplas & foveas, & Parentes
Maguif. per me orant, & precamurA-
mici. Nec tua ſponte inclinata volumas
Mulris eget precibus inftecti: Nulli E-
vynnis infelix concordiam veſtram te-
Merariam Aleczo tumulktuum obftetrix
domi veſtræ veſidcat, ſed Amor, ſed fa-
ciles Gratiæ, ſed honor, ſed ſortuna &
amnes felicitas comitentur, Aſſideant)
nec hoſpitemur, ſed habitent. Hoc bene
Precari vovent N. Parentcs hoc nos
Amici & Adfines unanimi deſidetio pre-
gamur.

Eſte pares & ab hec coneordet viuite,
nam Vor
Decor & Virtus & Asmnor ſociavit
ℳ .

Caα.

Vhigrnmi
Snd,
af
iualeri
t Ee
eteſi
Menbnu
mhnl l
AVqmmt. horn

Gulrunt

nrdn hene .

chen “ü
umeporign,
Uenk
thenl Don
Kug Hurg.
un, anunen
eniefe
KLlnns

rl Aeanue
chtlunſeint.

Ptunlkuunciſtu

a, Anen Air.
Wlorot l gnnt
niral, Aeen

ltthten MeNe

X um hen
ini Mile

le Amiiſifin

Brimo, Solet præmirti vel Matrimo- BReſpen-

dus ineſt ex felici nuptialis diei ſuccede

Præcipuorum, quibus gratiæ dantur,

6

& cacum auſi ſvnt comminiſci, An enin

rw F. Cay. r. Tesf. I.. zug
Q ειrI ο.

Aomod confirnitur Oratio in 4us
gatia agnntur ad chalsmum pro Spon-
Ia ſci trudita ab Awiri Spon/i.

nii laus vel diſcurſus de beneficii ebli- ſoriæ 24
gatione, vel de Amicitia aur Amore præced,
veletiam Ixtitix explicatur, quæ omni-

Secundo, Brevitet laudatur Sponſus à&
Majoribus & vigtutibus. Tertio, Accep-
tatur Sponſa & pro ca gratiæ aguntur.
wnte. Promittitur omms Amor &
onor ſponſæ: Queinto; Vota ſlunt
& apprecationes. & ad omue obſequi-
um obhtienes. Solent inserdum aliqui
hic ſubjicere Gratiarum Actionem ad
Parentes ponsæ, pro bona educatione
Sponſæ Sponſo enutritæ: & mentio-
nem fumul facere hofgitum maxime

uod ad fuerinr.
FRAXNIS ank-

Odium perenne apud veriratem me- Amor
ruerunt, tamquam ſacrilegio intames, Cæcus &
2vicunqve A MO REM G zuernm aſſe Puet.

Amor immaturus ſemper, & anr
K 5 .

22s Arti Orarorda.
fragilis eſtz cujus fortitudini nullum
robur par peteſt Orbis invenire. An
ſemper ſtupidus & incogitans conſilii
ut quem hedie in animum & peétus
admiſit, enm cras nutato ſuffragio non
de mmemoria ſolum, ſed oculis etiam
exturbet. Leviorem iſti plumàâ graram
Futaverunt, & in omni pectoris difi-
derio, neſcio quid puerule decreverunt
inveniriipfi pueris magnis pueriles, qui-
bus maturo mentis obrutu nondum li-
cuit adultum agnoſere Amorem Vel
tum nomen improbitati dederunt, quod
ipſi non ſunt, alios non efſe arbitrantur.
Suis moribus metiuntur cæteros, &

aſpicere ſolent nullum, niſi ſuæ de ſe

epinionis vitio oculos inumbrent.
Akrgum potiaus Amorem dixero &
ſapra heroés invictiſſimum, qui plena
aiamoris ſolicitudine inſpicit omnia.
tendit omaia, vitamque prius deſti-
tuere, quam amatum ôbſtinate cona-
tu laborat. Etverô prophanus Amor,
ſi forte levi receptus formire, ubi ali-
quantum arſi illuſtrior, non difficul-
ter extinguitur. Hic certe connubü »
quam natura & naturæ. Author conſe
craverunt, flamæ cæleſtis æmulus eſt:
lucet & ardet ſemper, ſi in fidelia ce-
cidi pecora, Nencbraſque & fumum

Egno-

Nuins Nn

uhunm

ſumirl h

(Woer lid
t, lami
Hugen hmum
urhemm

ahniir

N W
nehnmmen
fun bar in
lliniſtnin
Iliede uen
ünkentute
Eeglann an
4 udtüinn
Ekan unfmtutn
Ku Mih
heirfi
rlaiz n
II nr
Ana N
intnlrg
NNet.
lemntn

4

en DðWM
üthrnd e
its nenn 4
aggten i
taunen 4 t⸗
hllubi
4 Nlls ein
niſinlnderumn
1enn inn I.
Ilekmen
Sgnet
”ä
t Aramn i
ntticetnet
tümn enet .
l
cenbe unber.
bun 4

ung ü
n ute
ts 7
aianl un
Sõ
Arenr ond
Ant Atkn i
Alu tuli
ſn Se
9

CNH⅓
tee

Pars II. Cap. V. Quaſt. I. 227
ignorat. Hoc prudenti Amore ſuccen-
animus N. nohilis proſapiæ & Ma-
jorum maginibus clariſſimus, ſoeium
vitæ & conſortem quæſivit; hoc inve-
nit; hoc, & benigna & paterna manu
tua Domine N. hodie accepit, hoc ha-

pebit, hoc poſſidebit, donec vita ſupe-
P up

tayverit. Lætari quidem illi poteſt, de
Majorem ſuorum non vulgari luce, at-
queè ut lucernam in ſole non præferam,
quot ſuæ familiæ viri, tot Patriæ orna-
menta ſunt, à quorum gloria & doti-
bus ne latum unguem abivit: ſed nobi-
liſſimam hanc domus ſuæ lucem, cum
nobiliſſimi ſtirpis tuæ radiis commiſceri,
tot Heroës Majorum ſuorum tecum &

cum Heroibus Maiorum tuorum in re-

cte geſtorum communionem conce-
dere, hoc gaudiorum ingens diluvium
eſt, cui omnium noſtrum animi atdu
pectora non innatare debent ſed mergi.

Adderunt Boui ſuperi ſine dubio, &

Jquod hodie felici initio incipimus, hoc
felix ſucceſſus, non ſine fama & peſte-
ritatis commendatione perficiet: Ma-
gniſ. vero Dominnus hanc nobilem fi-
liam tuam Domine N. non in cordis
dumaxat animi ſociam; ſed, ſi dulce
Maliti nomen, patitur in Dominam ſer-
vus ad honorem & cultum paratidmus
K 6 admit-

22⁸ Arn Oratorit.
admitttit: Et hanc à Te ſibi hactenus
snutritam, optimiſque & fanctiſſimis mi
moribus imbutam fuiſte, & gradulari nc i
debet & gratia reponit immortales. unieti
Tunc ad voti culmen ſe veniile arbitra-⸗ ni
bitur, ſi grande quod ſubit debitum, ſua Cufs ki,
sbſequiorum gratitudine, non dich itik
adæquate laboravit, ſed æſtimare æter- ihnmn
aum eſtendcrir. Vobis ctiam perillu. lthuirm
ſtres &c. Dominmi hoſpites qui veſtraz Wallakef
nobili præſentia, hoc perennisamicitiz uulheci
facramentum Fondsconare voluiſtis, c· lmna ſctt
idem vetba non ſuppetunt, quibus
Fatix poſſint referti, inem fuum m.
inus N. cummriuſquæ familix “
ebſequäsvoluntati IHufſtrnum Domi- Elun
neTrENM N. N. & nusui devoôtum æterna
dedicat ſubjectione, Dixi.

APPENDIk.
Olſerva primo, Poſſe interdum fieri
ut ſolitaria Oratio dicatur nomine
Spenſæ in qua gratiæ aguntur Parenti-
bus pro honeſta educatione: Quæ Ora-
sio quomodo conſtruenda- ſit. & facile
eer cuivis et ſiqui dem Gratiarum A-
oria eſt, infezius docebimus.
Obſervs Secando; Interdum contin-
re ur alter conjugum conditione in-

N

leliiie lum dignitate ex familia &majoribus
r an laudari poſſit: tunc ergo prudens Ora-
9

d tor, vel communem locum de nobilita-
mi innng tetractct: vel in Kraque Oratione tam
vil n traditiorz quam reſpoaſeria nobiliorem
lhietin ſt Conjugem laudet, nen inſtirtendo
uin, M dh comparationem familiarum, ſed potius
lrann. dicat, æſtimantum beneficium eſie
ſüieine. quod talis ac tantus eam perſonam am-
in gi deiverit. Laudet erge prolixius eius vir-

umhniin tutes & dotes, cujus Natalem fortumnam
i laudare non poterit.
Nlwpen, . .
nn SENTEN TIAi
mmitit ini S M S=S
Aulms d b beis Marerii Serweentes.
„ Du Domus & divitia denrar a paren Oratoria
tnbus, à Domino antam prudent Vzor. ſupellex.
NIn. Ffroop. .
iminii Multer diligens, cerona eſt viro ſue.
dam min känlieris bonæ beatus vir, nam paer-
em Nni ms Maplicatsr dierumz ipfſins.
er 1 SGraris ſaper gratism mulier ſontzs

Nuplrk 1i SS pndics.

nniunt Coonjugio ornatn: ſpecioſa vinczn: es
Prebinl. entene, unde Ve ſola mors liberet. Pe-
6lraim; ar.
cmiimt Nezmneas ſine Naptii;, ne ſyone nomi-

αο Dsperias Phocy.
7

H

130 Arti Oratorig.
Amor conjugalis naturam noſtram
beſſum euntem generando reſuſcitat.
Plutarch. =
Amicus Animæ cuſtos eſt, Gregof.
Amicitia eft una anima, duo corpora
ferens Idem. =
Imimicitisz terminos cognoſce, Amici-
siæ nullos. Idem.
Quot Amicos peraveris, tot oeulos
habebis, quibus qu velis videas: tot au-
res, uibus qies decet, audiase tot conſi-
ia, quibzies de iis quaæ conducunt conſul-
tare poſſs. Chryſoſtom.
Nihil «n agrum reſicit: ſicut Ami-
corum an ectus, non judico memori, -un
Nos ſuperſtites relinquo puto me vidtu-
rum non aum illis, ſed per illos. Seneca.
Nen exercitus nempe theſauri praſi-
Aia regni ſunt ſed Amici. Salluſt.
Nulla eſt pretioſior poſſeſſio bono ve-
roque amico, nec aliunde plus fructus ac
voluntatis capitur Seneca.
Amici non debent eſſe, ut ſuptutato-
rii calculi, qui interdum valent multa
millia interdum nummum, interdum
nihil. Solon. .
Tota domus duo ſunt, iidem parentque
jubentque. Ovid. *
Triſtis omnia vince, Aut Animo aus

Amica. Anonym.

e

l
aſen
Uen M 1
(

ig
MCnail
nei
Neuxt.
tuunun
ir ſoltnil
nrun
tat N e
ſynkinniiiun
Ntunsettin
lnznmn
aian A
neſhant
endl,o
e Ope
ofatdinr
Aut
ikpnts
ſunzeſ
or
nal tnſiin ,
e
atumg
ſau znn ,e
(pelgzin
luie a

iiign

.
uumnt 4 RM

Gu 4, 1

nn, e
innſt ti.

nini teln
etgilen tec.
e Glinite
unit ent in
ſon.
, nſit ſone.
irennnit,,
wwee
Iprd un
anhin .
bi li
1 E d⸗
”Z
. Vnecn.
ri⸗ tele
rlan CAlr nh
mnan unten

, inmeß
Ne,ℳ ℳ

dar., 1I. Cab. V Qusſt. II. 141

Sntis magnim Regnnm eſt Marite
uxor. Slibri. Kurip. 3
Ottimæ ſunt divinæ generoſam in ve-
niſſe Conjugem. Menander.
TLirtutis penu eſt generoſa mulier.
Alexandet.
Genus pumunnm lociale eſt, inſ⸗ „:

autem ſociet atis principium eſt Coniu-

zium Athænuxus.
Conjiux aunt perenne refugium aus
berenne tornsentum. Fulgent. ⸗=
Bonum maritum agere, quam in Re-
publ. magnum virum eſſe, plures veteres
cenſuerunt. Alez.
Coningium genlus hominm immor-
tale reddit. Plato.
inter Conjuges pullulent Tuodidie e ri.
mor, gratia, amor mutuus arque det.
Plutarch.
Vyor exigimet m mariti mores eſſe legem
wita ſuæ impoſitam, uam lequutur

Ariſtor.

AQuod honeſtius levamen quam aſſia-
were oνααι MaLers aubiiſque loci-
ams Tacit.
Tnnto uxor eſt honoratior, gquante
S virum henorat Hicron.
Concordia fuleiuntur opes.
Conjugum diſſenſio. eſi totius doma:
Perwyicen, Augafk.

2èð —

Themi-
ſtocles.

Demo-
critus.

Oflympius.

Socaat.

2e 2

Siniles ſunt ſenedtus & naptier
swirumqus conſequti deſideramus, peſt-
quam vero nacti fuerinns, triſtamur »
Theodat.
Aui poſſidet malierem boxam inchont
poſſeſionem Eccl. 76.

Aus verl awss ns eſ,, omni rempere

micus eſt, Caſſiodor.
Fulchra malioer eſt ſepe inaurata pil-
Hla, formoſa ad videndurz, scerta sa

ſimsenwm. Autcl. Imp.

EXEMPLA4.
Er alia Suppelleæ,

Wemiſfocles dicere ſolebas eligendum
petius eſſe virum ſine pecunia, quam pe-
canias ſine viro,. Srobaus alluſit ad
Diegena dictum, qui viſo divide indo-
Kte, en, inquiebat, Oas aures, Ovis

tias?
Democritus dicebat, exm qui boun-
generum nactus eſſet, inveniſſe flium ⸗
um autenm qui malunm perdidiſſe & fi-
iam. Idem.
Olympin: dicebat, quidam nec auri-
bus nec oculie, ſed digitis axorem Aucant
Jolom ſpelt antes dotem. EKaſ. I, JXK.
Serates conſultus à quopiam Ado-
L leſcente,

lce

H enr, al

frama 4
pyrüint 4
,len en .
unge lum ſa

bec
iſuunlnſti⸗
rlel
dren intſel
fumaſelmj
imren
ok mdeni ie
br igii lunn
W

fuiniule

in iſin AMam

propter ſtultitiam, Aurea propter divi-

.

vncftch,
Amirlß

nſi

un nin ir
Eib her
a
Atnilh
nnn e ini⸗

Fni Sen ere II. Cay. V Qurf. .. 13
iſlrmg kefcente, an Uxor dicenda ſer dixit:
iu ſeng 3 Fiſces qiss nondum intra naſſam ſunt, vo-
hu intrara: gui autam jam intus ſant,
dun iupiͤ, ,—vlunt exire : ſic tu vide ne idem tibi Epami-
6 contingat. Anton. part. z. nond,
Epamwinondas reprehenſies à Polopidz,
Jauod calebi vi ueret »nan curas ttinqui
ſant remmpublicam Epaminonde, gui nallos
nie and,d poſt te fllios rolinquis 3 quorum tmanu ſa-

N. Anyn.
4

ua Parria defendi poſſit. Britlon.
Socrates dicexe ſolebar, normam Con- Socx ates,
. iugis virum eſſe. Anton.
Phocionis Uxor interrogata, quare au- Uxor Pho-
u r0 & muliebri ſplendote non uterctur: tionis.
„dQars inquit, Uxoru magnus ornatas eſt;
1 ns viri ren. Idem. 2 2
ſen uLS Vrlur alibi: dixiſſe fertur, Menms orna-
tu A4 tms non eſt talis, ſed Phocion me ernat,
miipiitit. ianmn visie, Athenséenſiaun Imperstor, Con jugii
In us Labell. Symbo-
hrapiner Eacerna arden, awd COworritas Sgm- jum.

balum Conjiugii fait. Quare Amore Con-
m un jugium ardere, fama lucere, calamira- Artemiſia.
em tum tenehras pellere & ſolari mutuo
nu6 ictu debet.
AAArtemißes Carie Reginz, Manſolum
p N virum ſunm defanktuen so honore &
ð wore proſecusa eſt, us mortoum inira
nal, . ſs ſepeli verit. Nam cineres defundke, vi-
Acin 20 vmiſcen: paulatim siibit. Drende

Demecr.
ia.

Protheſilai
Uzer.

Philippi-
des.

Antipha-
nes.
Diogen.

Cato Ma-
jor.

234 Artis Oratoris.
ſepulchrum ei Mauſoleum diétum & in-
ter Orbis ſeptem miracula -onnumera-
tum caiſtruxit; sa nniss quoszut ex to-
za Grazia Prine ipes Oraztorim cenecs-
wit. Valerius Maximus. „.
Democio. Areopagita lia, mortuo
Sponio negavit ſe alteri nupturam, di-
cens: aliis quiadem mortuum eſſe, ſi ITibi ta-
men adhuc Virum viver-. Hronymus
ad Jovianum.
Protheſi lao ſisb Troja occiſo, Uxor eius
Laodemia in ſolatium mroris orabat,

uot ſaltem umbram mortni viri videre

poſſet. :.: Quod cum impetravit, pra
gandio in amplexu: S exrdivdui.
Propert.
Piuliptide; dicebat bini ecum uxere ant
jucnndißi, mi dieszinus 7u0 ducitur, alter

3uo mortus effertur Floril. magn. ſub

tit. Nupt.
Antiphanes sgiebat, inſortunium ex-
tremum Nuptin eſſe Ibidem.
Diogene dicebat Amorem eſſe otiorum
negetinumn „ eo quod plerumque aA-
felctus otio dedwos invadas. Laertius
lib. 6.
Cato Major diebat amauntis animum
in alieno corpore vivere & animam il⸗
lius potias eſſe ubi amat, Iuam ubi ani-
mat. Plutarch.in ejus vita. A
46-

el
Qmud
iufihiil 4
eenſe 4
Mr nti
umifl 1 tln⸗
ui lagn
Deun nundt
lnir mmi

mnßeuumiuß

---r-

lo.
D ern
unau
Erint
ſert, mn
rtieCnn,
ernm Amma
16 Ne. 17
Rhypn.
Sytecimii
ggagne⸗
Peiech,
SSZ
nilln⸗ 6
1 Muz
UEn
aiinu
keuuie iu
iy. eun.
Uenniin

1errie
lolenn iheng,
nlind
V me 69 nGen
4 ſiu, Tuleer

4 anngeint

Unns .

giſſe, n

imn uruan,
ontun ſi ſte.
unr. HumuN

rucetſe, Ueren

un orins l,
run rtiivii

mninpenet H

anert gng⸗
eni
git gupn 7,
r! Trlnenn h⸗

d, Vrminer
6 li n.
uArnigju
gul Varr
Nin “

6

D

H

Pars H. Cap. V. Weaſt. II. 25
Vemaamodum radius à dole „ calor
ah: ignefrigns a glacie, candor a nive ne-
uennt ſepardti⸗itäa ab Amare aivelli non
paſſunt bene volentian, ſocietas,nece, Witudo;
cencordia., Philip. Beroald.
Apud Plautum ſenex Amorem appel-
lat Deum munditiantemn, ſeu omnis
elegantiæ munditiarum patrem, e-

Amoris ad-
juncta.

Amor Deus
munditiæ.

umqne nitoribus nitidiſimis antecellere.

Plautus.

Qui Amorum agmina depingere ſo-
lent: pingitant eos pisrumque malis colla-
dgere & inter arbores poma aecerpererab-
dere, jaéct are &c. Pierius 1. 4.
Martia Catanis filia quaſita quare poſt
mortem Mariti cum alio copulari nollet,
retpondit: ia non facile viruminve-
nio qui me naagis velit quannmea. Enal.
8. Apoph.
Poaortia cum diutius defunctum virum
lugeret, rogata quem eſſet diem altimum
habitura lultus, Icſpondit eum Juem
& vita. Idem.
Cato dicebat, ſi ſine axoribus Mnn i
eſſe poſſet vita naſtra non eſſet ſi n⸗ ne Diis
Idem.
Uem dicebat cum urxoribus i incommo-
de vivitur, ſed ſine illis non vivitur om-
vino: ande aor Akid ſt, niß ne eſſa
rium malum.
S Alphen-

Amor ludi-
bundus.

Portia.

Alpkonſus.

Ariſthenes.

Democr-
eus.

Uxor cui-
dam onus
grave-

236 Artiz Orsrdrig,
Alphonlas: dicere lolebaz runc matri-
monisss sranqzwilt & ensrg werimes
nias paſſe sxigi, Ii Maritus srasss far,

Uxor caca, hoc eit, ſi garzulitatem pati-

atun Uxoris Maritus, & UXor non la-

boret ſuſpicionibus mahßs de Marito.

Ex. aſm.
Antiſthenes sjebat axorem duesre de-
betur natura & Patrizg: Nam rem pre-
pius inszuenti „ (inquit Plutarchus)
non its magnum diſerimen eſt inter enm
gui civem ocridit, & qai civem Reipub.
cum dare poſſir, recuſat. Diog. Lacrt. .6.
c. 1. in Laconic.
Diomecritu: interregasss ctar puſil-
lam uvorem duxiſſet, reſpondit: Ege ex
omnibus malis minivwaum elegi, Anton.
ſerm. de Mulier. fort.
Periclitatibus quibiſdam in mari
sc iam prope auéfragium ſubenntilus
cum nanta eih⸗ ar ejeltis oneribast
evarent Navim: alii merces ejicirbant
quaæ habebant oners: unus arreprans

urxorem in mars projezit, oam ſibi gra-

viſimum anne eſſe dicendo. Facetiæ
Polon. .

Ariſtippus wulierem par vam ſed pul- i

ehram conſpicatus: Par vum quidem Pbal-

ebrum, inquit, magnum autem malem,

Antos. ſexm. dc mulier. fort.
kFve-

eN
24
lCnizn
ifi
einiſelki
4Aun ün
runin gin

e iie mn

di
lulr uhr ife⸗
Oα utg
wug micſ,

rtlarn n
3 AUrorronl⸗ .

tunnſemi⸗

u. Nnnnft
Dgin Duncdiu
hinct ipinterin
Gienen i
ua lnl,
miu ußf
rheplihn
Nnllpi, A

dn nei

v ihibnier
4 Musni
t, ſhn

nd ue
e i
lort, .

Par: Il. Cap. V. Wuaſt. H. 237
Prochagoras quæ ſitus cur inimico ſi- Prothagor.
ſiam ſuam nuptam dodiſſet? quia, in-
quit , nihil ii dare poteram determua.
Mdem ſerm de mul. imper.
Philoſophus quiſpiam interrogatus Muliet
quid eſſet muſier mala? reſpondit, viri mala.
nau ragium, domzs, zemzpeſtas, quvti-
dianum impedimentum, Vita captius-
ras, quotidianum damnam, volunts-
raris pugna, ſumptuoſiembelliem, bellus
convi va, ſollitudo confedens, Leana com-
lectens, exernata Scilla, snimalms-

Ium neceſſarium.
CAUSSEÆE NUBENDL.
Ex Antiquitase. Caulſſr nu-
bendi An-

Atud Carmanos nemo Uxorem duce- tiq. Mos.

bat, niſi qni hoſtis capur priass sa Reg- Garma.
rmum deraliſſet. Alex. ab Alex. Indorum.

Aypnd In os illi in pratuinw sccipie Amazo-
Car conjugem, gai in pugnis & ludta pra- num & a-
valuiſſet. Arrianus l. 8. de reb. g. liorum.
Nemo inibat connubium niſi gqui he- Perſarum.
ſKtem confeciſſet apud Amazones: idem
Srabæus de Saznomasis. Et Mela lib. 1.
de populis circs Meotim safirmat, Alex.
M. Herodotusl. 4.
Apnad Perſicam gentem malier eqwi-
pandi perisa jus hHabuis nubemdi

Nuben-
tium or-
natus apud
Romanos.

238 Artit Oratoxia.
enim ait Hiſtoricus; quæ optime judica-
eur quadrigas Aucere, cuicunque Vult
nubit. Strabe.l. 1.

ORNATUS NUBENTIUM
Apud Antiquos,

Apud Romanos endnetat Sponſa Re-

Nam Tunicam & togam purnem, Erat

autem toga pura, veſtis quam nullus
purpureus limbus prætexebat: neque
adſcitus alter color candorem eius ullo
modo vitiabat unde Candidus Umbo

vocatur apud Perſinm. Besnicz autem re-

ca ſunt purpurea & picta: Inde forte

Tanaquil
tunicæ re-
æ inven-
cr.

& moderna coniuetudo apud pleroſque
inolevit, t veſtes albæ ſumantur ab iis,
qui Marrimonii fœdus ſimt inĩturj.
Tanaquil omniuin prima (teſte Pli-
nio) 1. 5. natural. hiſtoricæ cap. 78. re-
Kam tunicam ferit, quam ſimul cum
toga pur a iyrones inädnebant, novagne

rnupta. Efat veTO hæc veſtis miri cando-

ris, ſubtilitatis & odoris, & fortunæ con:
ſcrata. Unde & veſtis fortunz dicta
fuit. Non culvis verò concedebatur, ſed
eitantum qui virturibus & probitate fa-
mamameruerat, eaque uti tanturm qua-
deante horz licitum fuit, derwie ta-
mens

3n10
Gen Auß’
mnal
Grarten
luuln iile
alkpnie,

tmnun, iten

9 Ai mnimn
dhn: Am n
mn deſemn. l
unlaubh
uam Fun Mer

Uin nmn
Uinmun he
in it il
Kmnugſe

. S.

lite
RZZM
Ple..
., Ninb
SS
ſencet, 4
umi ſi
nrſan

tnle

e, ßeg

NNNNDH

inunmn,
NkuNN
Nrzrtent:
CndNene
nleirt uln
, Tunermnenir
1o Eule
rlunumtuadis
uſertintu,
uninz meN.
loüctetinr
, munſmilin

hehim,

ereltöiien
ig Klenmmen

ſir humt li,

enrkeun

in

=
it, MN

.

mupen il:

par: II. Cap. F. Queſt. II. 235

men. Tudus qui natus radios tirca caput
& flammatn habuiſſe ſine daumno viſits
Aſt. Dioc. I. 4. conceſſum fuit integro
dic ea veſte uti. Addit Varro hanc ve-
ſtem ad Sojani tempora duraviſte & i-
deo dictam fuiſie Veſtem immortanlita-
Apnd Hebreos, quamdiu Sponſa ſta-
zum virginalem proftebantur, tzuni-
cis albis utebantur : eibus intre-
ductione ſolenni injiciebunt fioribus pi-
Atα eſtem. Philo. Hinc apud Philo-
nem filia cujuſdam à ſpe conjugii la-
pſa inducux, ſic loquens: & albam
guam novit Mater mea tinea comedet
eam.
Divus Hieronymu; in illa Verba
Pſal. 49. In fimbris aureis circumami-
*a varietatilyis, dicit. veſtem Spouſi.
"um dpud Hebros ſrutularam fuiſſe,
icamque veſtem elypeatam⸗ eo quod
Ohypei acu picti in ea ſuerint, & in cly-

beis ſingulis ſingula Majorum imagines.

Hinc Sponſa Majoribus ſuis induta ad
Sponſum ducebatur.
Ex verlena & koribus neltebet olim
onſa Corollam, eamque ſub amiculo ad
verum deferebat, & ha torolle quando
** variis floribus erant connexa, apella-
bentur Pancarpiæ. Teſt, Pompe:j. lib. 5.
AIn

Servius
Tull.

Veſtis im-
mortalita-
t1s.

Hieronym.
de Hebræ-
orum veſte

clypeata.

In Bæetia.

Luſitani.

Græei ha-
ſta caput
om. Spon-
æ.

21% Arti Orktorig.
In Bœotis Spenſam asbaragine cors-
nant: 4lt ait plutarchus, de connublio. Fit
antem id ad ſignificaænanm urbanam, ja-
eundamgqne Viza Societatem, Nam abe-
rggar, ut dicitur, fundit ſuavem fruétum
cx ſpina aſperrima.
Apsd Lsſitanos Solis roſis debebant
Ae ſer:s ſponſalitia. Strabo l. .
Asua Graces caput ponſa, haſta glia⸗
diataris comebaasr „ & crines diſcri-
minabantur, ſed haſts hac nuliusm As-
unit ckput wortui tetigiſſe. Ejus rei Pln-
tzarchus. In Quæſt. Rom. num. 87. dat
eriplicæm cauſſam: Privs, Ut mone-

renrur nuptæ. quæ bellicoſis viris jun-

Flammeil.

gerentur, ideo illas debere à luxu &
mollitie alienas ſunplici ornatu uti,
Secunda. Ut innueretur hoc ſolo ferro
Conjugium diſciſſum iri. TLertis, quis
Pleraque ad Nuprtiss pertinentia ad Ju-
nonem geferuntur: Junoni autem ſacta
habetur haſta & plerumque cjus ſtatuæ
haſtis nitebantur. Qunaream dat Alexan-
der ab Alexandro. In Genis! dic. Opi-
nari inquit, licet quaſi ſottes ea de caui-

ſa viros genitiram ſe ſponſi diciplisæ

faterctur.
Flammeo etiam caput egebat, de-
Peudebatzautcm ita ut vultum tegetet,

7

nl,
umn Mi
t. ik⸗
Hnm ,

Ge MeN,
Aejelmraun itet

0.

Ira
iuem.,

eghbangen

SOGlNdNe

MCoCNAiMn.
Nenunkun
Arns olde
(rch

Srremn. Neenfthn
9

Iet Myae (V.

umn Nn , 15. fiod afl uere
Flaminis vxor, cui nen licebat divortkir

lueniiin

Ar leler

. 4
hefi hgzri⸗
oinl iin⸗
afr bie nalani⸗
riſle. Hyeniſk⸗

hom mn:

Pyng, Ulue-
rbelicolgring
lucrber :ImI
õ
Eenn hoeſinen
eini

.

lmimia

amſhcuiu
l

lGau dH

bnsal

onn dc⸗
guczit 14

nh,

Faxs H. Cap. V. Q uſt. I. 241

Erar zupem late? coloris-Ovid. l. 4. Fa-

Kkor. Caufſla à Feſtotib. cap.6. datur:
Flammeoinquit, amicitut nubens boni
ominis cauflæ: quod aflidue co uteretur

Kacere. Idem mos fuit apud Spartanos &
giärns Naktones, ur prudentes oras pu-
elæ, veltotam faciem vel dimidiam ve-
larent.
Oingulo cingebatur Romana Sgonſa
cx Ovis lana contcxto, quod Herculano
nodo cinctum erat. Inde Junoni natum
nomen ut Cincdlea diteretur. PFeſt.l. 8.
thenis in uſu erat. ut Sponſi caput
Caricis & palmarum fructibus infper-

Zeretur. Idem fiebat ſegvis novitiis, qui

Prime domum Dominorum ingredie-
bantur.-Alex. ab Alex. zib.2. c.5.
Ornabantur Sponſæ monili, & tune
exſecrabantur monilæ filiæ Martis, quod
fingebatur adeo infauſtum eſſe geſtan-

Dvibus vel diſcordiam Conjugum, vel

aliquem interitum infolitum portende-

xet. Na? alis Comes.

Sponfſi & Sponſæ ſolebant coronari
fere apud omnes gentes: Sic enim Ter-
ruiam as, inquit, de coron. mil. cap. 13.
rorosant & niptis Sponſos. Hic mibs
manavit ab Adam qni Evam gramine
Hidiſſumo dicitur coronalle, quando
= L eam

Romank

Athenæ.

Monke.

Coronan-
tur Sponlſ.

Adam pri=
mus coro-

navit E

vam gra-
Ilne.

Apud Co-

Os & Spar-

ktan.

Anglorum
mOS.

Nubendi
modus a-
PU 4 Ro-
man.
Ignem &
qua tan-
gebanf.

242 Artis Oratorie

zam Deus ſe adduxit. Ceronz iſtæ e-

Tant Pprius & floribus tetræ poſtea etiam

aureæ. Et inde natum ut Szenſæ Regi-
na, Sponſi Reges vocarentur. Et in Sacris

literis vox Hebræa,quæ eſt axor dicitur
etiam Reginn. Bene ergo dixit Chryſoſto-
mus: Cuilibet viro Regnum ejus eſt Con-
innx. Moyſ. Bercepha Syrus lib. de Pa-
Tad. C. 2 8.
Apad Coos Sponſt is Sponſalia iaire.
ras muliebri veſte induitur. Plutarchus
in Lycur.
Apus Spartanos vero, Sponſa capite ra-
Jo in inadumento Virili ad Sponſum dedu-
3ztur.
In Anglia ponſa corona ſpines redi-
witur & mann alinm gerere debet. Pol.
Virg. l.c. 4. de rei Invent.

MODUS NUBENDI.

ApudRomanbs ignem &0 Aguam in lis
mine apitſitam ambo rangere jubeban-
ur,qun etiam novns nüpts aſber gebatur:
quaſi eo fædere aterno nexu eſſent capu⸗
lin. Varro l. 4. de ling. Cauſſam dar Fe-
Ita, Pompajms; lib. 1. Aqus & igni inter-
dici ſolet, ĩ inquit, 4 dasmnatu: conera azci-
vin⸗ ntnifte vi- deliçet gatin ha dus res hu⸗=

Kin 2

— — ———

uc Cote
4

mill⸗
0hs tn
lare lnl
G

un innd

a
W liſngid
(Mislb kior

elols zelli

lnu
nnn geuliien
Nonugetn ere

Ka n

iki ernr
unk el
rpe
grli
ec lin
S
AuCiu
arlluinii
n EC
nlgnle Wyer⸗
Aauken

ſ
n M
iler

0grni
n anmr ih,
Wirerehaleiei

tun r Gitſelg.

nenn Ninſac,
relgen,den
Napl, yſtr
lariniugf.
htuld d.

aeeg ua ner.

iniutsr Mate

verd n, tpfmn⸗
õ

emma mis.

Par: I. Cap. F. Quaſt. Ik. 24
mand itan maxise continens, Clarius
Plutarchus, in quæſt. Rom. gnizinquit,
luſtrat, qun bPurgat Aecet autem qez
nubit putitatem & ouſtztnopeats ſerva-
re.
AAlexander Magnas niore patrio pa-

noeom diviſam gladw cnun Spsnſa libavit,

Curtius lib. s. Hoc cnim erat a2pud Ma-
cedones Sançtiſſuni Matrimonii ſig-
num.
Abpus Galaras üänituri connabinen ex
koxens pocala bebebant. Plutarch. lib. 8.

Romulss in exeommunicatione banis

On. Halic. Iib. z.
Apud Latinos Sponſus & Sponſa a-

. 11.,r .l
gerent N. A
ment.

SWNWI.

Een ln
ul olitt Ni
nusti ,
nr Culnlihe
uld
miautiii
ise
4 1

N.
*

micti vitta purpurea: candide colere di-
ſtincta aut veſte verſicolore jugumn
ſubibant: unde Juno Jugalis dicta eſt;
Virgilkn: Iib. Encid. Junoni ante omnes
cui vincla jugalia curæ.
Perſæ & Medi inibant Matrimevintn
dexteri, datis. Arrian. lib. 3.
Abud Gallos ſignain eleczi mariti eras
Aas Manibis dediſſe. Juſt. l. 4. .
Apud Maſſilienſes cui Sponſa Phia-
lam impletam porrexiſter, ei nabebat.
Athenkuy l. 4: 6A 5. I2.
Abpud Gothos quando Qacerdos bene-
um annulum porrigit, aditante
L. 2 imein-

aovæ aug-
tæ.

Apud Ma-
ced.

Apud Gala-
tas, Romu-

agus dicitur miviſe mätrimoniszw,, Di-

Juno juga⸗
lis

1
Perſæ &
Medi.
Galli.
Maſſa.

Gothi.

An gli.

Megaren-
Les.

Jacrificia.

Tetruſ.

Eræc.

Bootli.

244 Artis Orarorig. .
impingunt colaphos Sponfis. Olaus vay.
Apud Anglos Sponſa à Sacerdote be-
nedicta incipit in templo bibere, ſponſo
& reliquis idemfacicntibus. Pol Törg. 1. 1.
C. .
Mcgarenſes Sponſum cum Sponia
copulari, coſdem à Templi veſtibulo
uſque ad Altare pugnis concutiebam=
Binetus. Indicantes neminem ad gau-
dia pervenire, niſi per toleranziamad-
verſorum.

SACRITFICIA
NUPTIIALIA.

Apuò Hetruſees in cenjunctinne nup-
tiali porcam inambulabant. Alex. ab A-
Lewand. .
Apud Græcos in Epithalamio Deos
præſides nuptiarum invocabant, videli-
cet, Jovem adultum Junenem adultam
Diauam ſuadelam. Elatar. in quaſt. Gra-
ga'l. I. cx.
Apud Bœotios & Locros nihil erat
in Sponſalibus firmum, niſi Sponſus &
Sponſa in Ara Eccleſiæ Virgint dicata
prius libarent. Plutar, in Ar:ſtide. Dum
nuberent invocabatur Deus Zugatinni:
Dum Nupta domum duccretur. Des
Domi-

mn
Donidnn:
eumuonn
Uabotl
uinenciun
l: u
Mrtu mi

pie. Mrlc

irinzdrtlt

MNNI

er

Ummiunzti

1 44
ſiemtem ..
AEehanen.

s 1drrert
d 2

Ct lunelut 4

1

. Pars T. CAp. V. Duaſt. II. 24 5†
dponi oH Domiduchs: ut domi cſiet, Domicitius
ut cum viro maneret, Materna: cum.

4
nui Kettork, peſtes ungerentur, gQano Unxia. Fortunz
bbere ſon Erat Romæ Te'mplum Fortunæ milie: muliebr-

bus li bris in memoriam Veturiæ & Volumnizg
decdicatum, id eſt, Matris & Dxoris Co-
im an oh riolani: cum dedicarerur ei Simula-
Nemnlzecbux crum, auditæ bis ſunt vaccs Ræ Rite
Gnin natchia pee Matrong, Viiſtis, & iri dedicaſtis.
rmikn d. Valer. Max. l. cap. 8. num. 4. lib. 8. Ad-
etltamna dit Dion: Halicarnaſleus, quod moni-
iu primæ dacerdotis ſit inſtitutum, quod
Gmulacrum folæ novæ nuptæ corona-

NuI kate
nhincarnt⸗ MODUS DEDUCENLDI
Darr 4n . Sponſam.

Komani non patiumrur miptam tran-
ſgendete limitem, ſed ſublata tranſpor-
tatus à pronubis. Hujus rei tres zauſtas

Hihähmi e
Awocubu N

arhAhm k2 uſlas
l R dat Plutarchus in qnæſt. Rom. num. 1 5-.
Ne Prima, quia in raptu non ultro intrave-
lodht Wen runt mulieres Domus: ſed illatæ ſunt ur
LocGd

Livius lib. ſecundo. Secunda quia videri
finuan volunt, non volentes, ſed ſignum eſt eas
3 n exire ctiam deomumque relinquere non Romani.
1/, . debere, niſrvi ejiciantur, ſicut vi intro-
puſ⸗ ducuntun Nam etiam in Bwotia im

„ N
guccten au;

„C,nd
1 Aol

Qazus
Caja:

Romana
Sponlſa.

246 Artis Ormoria.

nuptiis axem plaufſtri ante fores eembu-
runt; ſignifcantes Sponſæ hic jam ma-
nendum eſie, ſublate avchendi inſtru-
mento. Quar tam cauſlam ſubjungit Ci-
rero de clatis Oratoribus, ubi de & ipionie
familia dicit, ex guarum familiarium
sonjnnéà tome, gloriam flirpis in ansgim da-
mum vel in unam arborein inſeri Hoc
itur modo illuminatur Sponlſa ſeu in
Umen infertur alienæ familiæ, ut ibi, no-
men ſuum deponat novumque Sponf
induat.
Sponſa ineroiens domum Sponfi debuit
dicere abi tu Cajus ego Caja. Qujus xei
duas dat cauſtas Plutarchus: Prim, quis
Stonſs hac conastione intrat, dt barti-
seps amninm rerne: & Gubernzetionis f-
at: Itaque hæc verba hoc ſignificant,

ubitu Dominus cris & pater:amilias 3

ego Domina cro & materfamilias. Se-
cundo, quia Caja Larquinii priſei Regis
Uxor optima lanifica fuit: ideo inttitu-
tum ut novs nüpta Mariti Zanuam in-
terrogata quomado vocxaretur. Cajam ſe
eſſe dicexet. .
Romana Sponſa domo ingreſſa ihat
Prerxedente Libieine, & es qui anebat
MHymenaum, colum ſecum ferens & fu-
Ium cum ſiamine. Canebatur autem ſic:
Hymen.

m.10
r
yn ienn
ellie N.
Inyveu N
un lud
Gunr enhnuist
Crutenunn,
lpusarrodle
l.

Uleſtmn
en, gickehen
un ſel e iudl
Venbriche.
Pur Amrttmn
rabbur dete⸗
aun Ai,
ipſmnu i han
ii r, NAerA/

1

( dr igzuß.

ſerandanute

/

ei Pars. II. Cap. V. Quaſt. II. 2147
küimtrittgeatce Hymen.6Hymenae: Hymen. Ades 6Hy- Hymenæ
ſhanleätenn menae Eymen. Ficbat autem in grati- us Deaus
wonetengiiin am Hymenzi Dei nuptiarum, qui à Gra-

NY
abniengi cis pariter & Latinis colebatur, & pin- Käupt.
udtitet ebatur coronatus floribus & Amaraco
zuarenm ſemiimtin Hexira facem tenens, ſiniſtra ldammeum
minzunue, in pedibus croceos ſoccos habens. Valer.
numminimn Alax. Pueri u-
duum, othlad Apud eoſdem ducebant Sponſam duo Kores
nefimile ritir⸗ pueri „qui ex eodem patre & matre ſunt Sponſ. 2
NIm r he nari, ſen t Feſtas ait) quorum uterque
parens in vivis eſſer. tertius autem præ- Faces.

AUnm hef ill ibat, & præferebat facem ex ſpina alba;
Fax vero hac dicebatur Prælux: & ra-

,Ce,. Cl . 66
liebatur ab Amizis, ne forte illam cito

reuli i; . eil
Aime, ,.⅝. er. ferret in ſepulchrnm ut ibs c elu-
Gdenef eletur, 7u αdιον„ aνâιDνι . Plutar-
ehekoelenkeu, chus dicit in quæſt. Rom, quod quin-
BAnnd, dauepr- fereb antur faces, & dat cauſſam

quia impar numerus diffundi parner
non poſſit; ꝗà inariuns vero maxime con-
gruit Nuptiis Nam ternarias primus eſt
deimparibus: binarius primus de pari-

lrpen i ln

,dit n .

Nnn Nhn .
len bus: ex his tanquam mare & Kœmina
7 naſcitur quinarius. .
8 10 ſa Græci.
r Apud Græcos medio in curru Sponſa
N

a locabatur: comitabatur eam Sponſus &
efai, adfinis aliquis neceſſarius, qui Paro-
chus diccbatur co quod pedibus iret.

1 ANM.
mt Rodig.l. 4.c. 15.

L 4 Mo-

2

248 Arti Orstorta.
Morem fuiſe apud eoſsem fertur, ur
Sponfam in viri domum euntem pner
Spina & glande querna obſirs præcede-
ret: & caniſtrum panis præferens cla-
mares Eff egi wslum, inveni bonum.
Roman. Apud Romauos Sponſa in domum
Sponſi deducta in gyrum vertebatur:
cauſſlam dar, ne ſcilicet viam ſciret ad
paternas ædes. Teragquellus.

MODUS DISPONEND £

Domus, quam Nubpts ingre-
diebatur.

Janna eingebatur lana apud Roma-
nos & lauro exornabatur. Sponſa vero
ingrediens, poſtes vitis laneis attingebat,
& oleo veladipe ſuillo vel lupina mungi

Roman. jubebat: ne quid pernigioſa peſtis irri-
peret. Plinius l. 28.6. 9. Et ab Had unctio-
Uxor 78 ne quam novæ nuptæ faciebant, dicit
ꝗuaſi Uxor Servius dictas uxores qu ſi un xores.

1

Alii felle nigri canis ſuſfitum facie-
bant, alii in villarum foribus ponebant
Fel roſtrum lupi, ne quid periret aur faſci-
naretur, alii caput Draconis limini ſubji-
Roſtr. lupi. ciebant. Alex. ab Alex. Horat lib. Sat. 88.
Caput Plin.la9. ap. 4.
Drac. Ali

ot 1
us Ne
Kfondins

WX
Folkagfn
GSlle
eg lr
Cnel meel
Mlis de ⸗
lihluiit
Nun Mll
u
uün nt m
unrttag
mmd
ſ⸗ Mtn

— —— àZJ

. .

1

Pw; II. Cap. P Qaſt. I. 24 .

umn: 4
Mialtenin, Alii Srellam miarinam vulpino fan- Stellk.
n een guine illarum, ne quid periculis aut 2
ichlen rrat noxæ foret, defigebant. Aex ab Al.
gunerraſetenc ſocus accendebatur aà Sponſa & de-
minminmn Foſito in uno nummo, in ſignum cultus

Porhidoon Lariutn, pluribus ornabatur corollis:
nmn uncdee. dium vero fores exornabatur flori-

lrnunſc , bus & frondibus. Varro.

4

. = Cibus.
CIBUS NUBENTIUM.
NNN — gceus
Sponſis apponebatur papaveris ſuc-
Mmenpt cus lacte & mesle dilutus Ovidias l. 4. Tap 6 Veis
un. Arpud Perſas malum edebatur aut Perliæ
cameli medulla, nec licebat alieno cihe Malum.
Ne veſci ce dic. Faſftor Strabo. Thymi-
imm HonI n Babylonii & Arabes thymiama gu- iD.
lrsee ſtabanr. Herad. lib. 1. Cdom-
Unn Hyiumg Ex. Solonis inſtituto malum Gydo- Ur ma-
hie nium epulis nuptialibus adhibebatur. lnm Re-
1, ühtndtr. Plutarohus. Potla.
z, H Reportia apnd novum maritum po⸗
i guni, ſtridie nuptiarum dabantur, & nunc
ins hunkir jam Sponſa Dominam agebat: elavis
mlhen ad hæc ci tunc porrigebatur. Apoll.l.-5.
Uperletn 4 Ritus Nubendi. Ritus .
roram Cimbri in more habebant ut ipſo nu- Cimbri.

arum die, poſtquam inter propinquos

e ANN j
de matrimonio convenerat: — L

4 ungues ſibi demeret, ponſæque præſeg-
L 5 mina
.

Teuto-⸗
XcS.

Armenii

Elarnkæ

230 Artis Oratorig.
mina mitteret & Sponſa viciſſim Spon-

ſo;quæ ſi invicem accepiſem, mox pro
juſtis conjugibus habebantur, Guevarra
in Horol. Princip.
Tentonum ritu ſponſas. ſpenſa &.
Penſa ponſi caput radebat, quod ſima!
mque uterque conſenſu mut uo Fec Mnt,
nuptiat celebrabans. Iderm
Ameniis Lexr fnit kt Ponſus dex-
tram aurem ponſa, ſponſa vero Sonſi
purem ſiniſt ram rumperet, quo facto &
illa 5. iluss cenjngem, && elle z huius
waritum teſtaburur, Idemn.
Elamizis olemne Piik, et onſs Kigi-
zans Annilarem. „ Pon, s pungerst, g*
ſaongninem inde manantem ſigerer, &

Ponſa itidem igie um annularem ſpon-

S pungeret, & ſi ſ mul atqxe ſanguinem
deer aherius digitis iager, comuger
erani Idenx,

Nuamida havuerunt in more, at Son-

ſuss in terram, ueret, idemqwe ibenſa
faceret,; lutoque ex anzboram ſutis
Semperato mox ſponſus ſponſæ« y ipſa
Konſi frontem ilineret, & ſac lut um al-
ter trinque illitum, contracti conjugti
Egnnm erant. Idem.
Daci Nuptias celebrarnri, eertum in

Lenm Sponſum Sponſamque devehebant

2"o enm eenveniſſent; oponſvs no-
vnm

y 30
H mngal
Ne t , 9 ;
, mmmn,
r ei /

nig len
d Dnno

Dnn ſmmlin

u ick, Dame
hollr zut enne
Aſpolrnſt
er 8 Ekaur
ehenn n en
yid Ihncs
rlllno anen
elemn fortioon
Ppüüiſnüfer

(leir etier

Cetonorun ker

al ialtß
unnimedul!
m nle, 4

Murmoni
Tentmihne
Uinele nite
lnkheur 4
ilane 4
n nghn
et hnki
i un! ln
l6

DOH Pars NH. Cap. V. Quaſt. II. 21

anin . vum nomen Sponſa quod libuerat, item-
Kecn nor que Sponſa Sponlo viciſim imponebant:
Grun qne nominum impoſito, ſi ab utroque
rata habestur, ſignum erst contracti
zae m, 5 conjagy Idem.

11/6 . ⸗ —„. .
ntis tuln Apud Pannonas Nuptiartun initio Pañonæ
lnce, Denm familiarum, quem Larcm voca-
n. n. bant, id eſt, Deum domeſticum, ſponſus

e. Sponſæ ex argemto faétü, itemq; ſpon-
n ſa ſponſo Deum ſuum argenteum mit-
metn rebat, & poſtquam alterius Deum alter
m N5, acceperat: jam conjuges erant. Idem
r Nen. Apud Thraces nova nupta ferramentoe Thraces.
AN ſbtiliſſimo candente, quendam cara-
erem fronti novimariti inurebat ſpon-
Gremn 5 fus viciſſim in fronte Sponiæ, quibue
nnie“, cauteriis notari cenjuges habebanrur: „.
en Idem. Auucyond
n ihß ani „Sicyoniorum lex nuptialis fuit, ut
ſponſus ſponſæ & ſponſa ſponſo calce-
NHSGEe um mittcret; quod ſi alter alterius calce-
„, Nrdee urm accepiſſet, ſignum erat contracti
amirm n Matrimomi. Idem
ee Tarentini in more habebant ut nup-

Taren-
UNR

6„ν mri menſæ accumberent. & ſponſus Inl.
„mmf l ſponſo & ſponſa viciflim ſponſi manu
D ingeſta comederet; qod ſi per incuriam
eime aliquis eorum propria manu in os inge-
ℳ reret cibum, nec firmum, aec ratum
⸗ erat conjugium. Idem. .
L ⁶ Scyihis

;

Krrythæ.

Oyti la-
borioſa
Conjunx.

Ejus
Symbo-
lum.

+ gypti⸗
Orum

Torques

252 Artie Oratonrid,
Scythis lex erat, ut quemadmodum
noſtro ævo matrimonium inituri ma-

nus dant & accipiunt, ita pedibus ſpon-

ſus ſponſæ pedes, genua genibus, mani-
bus manus, cubitos cubitus, capite ca-

pur tangeret; & tandem poſtquam in-

ter ſe complexi erant, ſatis confirma-
tum habebatur matrinoninm. Igem.

SYMBOLA NUPTIALIA.

Cyro Regi ſpectaculo ſe oblectanti

in Scenam produxerunt tres fratres ſo-
rorem Columnentem, Egqunm ada-
quantem; & Amphoram cum aqua
Miranti Regi virginem, & quæz fit
uzrenti, fratres relponderunt ſorerem
uam eſſe. Placuiz Regi tam laborioſa
virg eamque in uxorem dacit, Hæc jam
Regina facta in ſua corona infeulpi for-
micam & apem Syinbolum ſui laberis
cum lemmate; HOC EXSTO.
QDOD GESTO in tumba vero
ſui excidi curavir Colaum, Amphoram,
Equnm. Idem
gyptij ornabant filias (uas etiam
pauperimas torquibus: & ab alis pro
torquibus filiæ ſtirpem erogant. in his
tzorquius fguræ erant ſex: Prima,
TURTUR. cum lemmate, §I G
5O0OLA. Serunds. COLIMBA.
Ssem

eil⸗
Ap Hunuiß
1llbies
1
nnt, 14
AAr A, I
nl n 1
KTYAUTD
aſna e
EAnn phj
Plns 1
xe plehlin
(eurn mn
edwnt
Utumponmn
CNn elehe
Ulnt e Yn
n e
1 ynint⸗
Z
awngn, u
hu mmnne
m konn
uce ietien
lmizgi

—

iteni

Tenunaln

Ears I. Cap. V. Quaſt. I. 245
cux lemmate; SI C CA STA. Tertia

in in A QUÜI LAcum lemmare 8ICPROM-
müieg. PT 4. Quarta. CICO NIA, cum lem-
Fugendm mwate, S1 CPIA. Quinta. N OCTUA
abg ne cum Lemmate, SICVIGIL. Sexta,
n uni. ALAUDACm lemmate; S IC SA N-
n ü nn CTAAUIDEVOTA.
Aun. Nen Pauſanias inqiit, trata virginem
ut Fulvia Porphyriten Porphyrites ve-
WIIIe. r lapis eſt, in quo quidquid vis ſcul--
eclolehen pere poſſis. Fal via ergo ſculpſit in illo
Went uh e virginem ſuper teſtudine ſtantem: à
ctem Mun . patribus duos ferpeiftes. in dextera
Amom anmn manum pomum ſtellarum: levà corni-
Ugnen Mee culazm pellebat: ex eapite creſcebat
Grlocenm idn palma Hoe Smbholum Virginis eſt. in
er tn t teſtudine ſtat, ut ſciat Virgini conveni-
unn ha Hertn re: graviter & trade moveri, Serpentes
ucaon Malef aà lateribus ſingnificant: i ſit Sapiens &
Ginden Ae circumſpecta ubique. Pomunz ſtella-
HOC INe tam notat, nt Cœlum habeat in ope-

TO n

Cen ie

ct en

iis vitam ſiiam ornet. Corniculum pel-
lit, non ſit garrula & litigioſa, Pal-
ma creſeit er cafite, quia virgo vinceiye

gbis Kibun

Hyen ergni
in e.

debet virtute ſua omnes pravas cogita-
tionss & deſideria.
lobannes quidam Dux Mediolanen-
ſi: Leonera Sponlæ duos annulos mißt,
I. 2 i

Porphy-
xites

Virginis
Symbol.

tibus manuum, & virrutibus velut ſtel-

Dux
Me diol,

Sponſæ
Annulũ
mittit:
remittit
ila Lan-
ces au-
reas.

Atheni
enſes fe-
ſtum
Amoris
celebr.

Amici

Pictura,

14 Artis Oratorig.
in quorum ſingulis, ſingula gemina e-
rant pratioſiſſima. In gemmarum ana
ſeriptiim erat A V E, in Scunda ACE,
id eſt, Saluto te & rogo ut facias hoc
quod faciendum promiſiſti. Leonorn
hac remiſit tale bierogiyphicune: duas

lances zurens & in an sà Verbiem EX-

PENDI. in alterz verkizm APPEN-
DI poſuit, id eſt, conſideravi hoc quod
Petis & ad pectus meum appendi ſeu
admiſi. Plantina.
Athenienſes Fingulis mnis feſtum A-
moris celebrabant. in quo mutuag cari-
zatis Symabuln depicta exponebant, &
Pecialiter Amorem ivvicem aut con-
ciliabant aut redintegrabant, Alij ergo
Geminos.! alij Caſtorem er Pollucem:
aly alia charitatis Simbola promebant.
Tympius. .
Antiqui ſcite admodum ac perbelle
amici figuram deſcripsére. Petrus Re-
nfae lib. de privilegiis. Pingebat in-
ſignis formæ Adoleſcentem, capite nu-
datum, birſuta veſte indutum, in cu-
jus hiwbris ſcriptums erat: VITA
ET MORS, In fronte HYEMS
T £ÆSTAS; habebhat latus ſque
sa Cor apertum, ubi hac aures verba
legebantar PROPE ET LON-
6E, Hæc autem omnia, inſignia
quæ-

let
Nuln une
Nid M
ea tne,e
D mmin E
Aleut Cibet G
Mulkan N Nd
an de nguin
Fülkmmn mman
CerIIt
fſun hmnun
eu unninhe
her marad
cur ter h i
Me l,
Glok minmit e
unrene len

“ Minen

llen ſcͤ
Mlleſenn li
1niegin
Netn m,
Hſalrn
1 1
lnkinng
mnliin n in
Wn
eiſc ul
nhn aline
lini

10ammi
1 ſeu
tu emm,
5 lnncin ,
an.
5, ennc, 40h.
ed fcig 0.
„. 4

l Lenn,

1, ,

ruln, c
und imten CX.
inhen AYNN.

lan Uorge
enn pd

miſiinn ,
ei, nutal ni
õ
en iinen ℳte⸗
iugrdhen, Aen
Fym s
Gnhhh rncif ,

tnodin u ed
ipee enh
pr Mngtrr.
ſemm,
G niei ii
ir IUI
1fem: H lun
ſekrler MNAi,
Hur wA
ET
homtin
u⸗

osgr,II. Cab v. Queß II. 2
quædam documenta præmonſtrabant.
Quid atas viridas quod vera amicitia
vireſcat ſemper, tempore ſeneſcarnul-

16 Quid viloſs veſtis adumbrat? quod

ſidelis amicus debear eflc paratus
toleranda quælibet ardua pro Amico-
Detectur caput indicat, atmnicum nun-
quam eſſe negandum. Larus apertum
quich innuir amicum eſſe diligendum.
non ore tamtum ſed corde & opere. In
fronte Hyems & atas, quia verus A-
micus tam in proſperis quam in adver-

ſis leges amicitiæ conſervat. Circa Cor

erant hæc duo verba literis aureis exa-

rata Prope & Eonge: hinc deduciturx

quod viri amici etiam abſentes tan-

an præſentes ſe mutuo diligunt, di-

antia enim loci non tollit Amicitiam
Corpora quidem ſed non corda ani-
moſque ſeparat, Ia fimbria Mors & i.-
ra. Gak hiuez qui vere diligit, uſquead
morrxem amat.
Huc quadrat quoque Symbolũ iſtud
Columbe dua utrimque peaibꝛes tenent
snnnlum cum inſcribptione COM-
MUNIS UTRIQUVE: supple
compes ſeu vineulam, Annulus enim
compes cordium eſt. Infra pingitur
Ciconia Serpentem lacerans, Lem-

NECAT NE NOCEAT:

ſigniſi⸗

Symbeo-
lum ali-
ud.

Marchi-
Onis &
VXoris.
ſimbol.

UxorM.
Ant col.

Faces.
conſtan-
tia
Cygn.

Ferdinä-

di I. uxor

Caroli V.
Uxer.

216 Arti Oratarig,
fignificat à connnbio omnem acerbita=
tem &venenum abelſle debere.
Carrepta Wilhelmi Marchionis Vxor
in Symbulo lunam habuit a lem-
mate. ME TUIS ORN AR I. Ipſe
vere Marchio Solem habuit cum Lem-

mate. 51 CMUTORAD ILLAM

Tiperins.

Hieronyma Arragonia M. Aptonii

Columnæ uxor ad fignificandum per-
petuam cum marito concordiam, duass
faces vinculo quodam aureo colligata
habuit pro Symbolo; cum Lemmate :
UNA FUIT, & UNA ERIT »
id eſt, una anima una vita cun mari-
to. Idem
Conſtantia Sfortia Duciſſa, ut ſuum
ſrenum candorem inter conjugales eu-
ras teſtaretur, Cygnum in aquis natan-
tem & deſuper tres veſpertiliones iuo
volaru quaſi tenebras minitantes pro
Symbulo habuit. Lemma: CANDOR
ILLE£SUS. Iaem.
Anna Regina Vngariæ & Bohemiæ
Ferdinandi L Imperatoris Uxor, manus
connexas cum roſa pro Symbulo amoris
habuit: Lemma: SICINPERPETU-
UM. Idem. =
Habella Caroli V. Imperatoris uxor
in Symbolo ſuarum virtutum quibus
Pponſo

iunrtue r

5 „

l

Jeon r f⸗
Slndie n
ndnimae
Ds unds N
(ellger cronan:
WI..
S MAuknhel
ugfekatk
Kronchusira

Non go

len
en Dele her.
Uhelm e

TUIONN AIle

n S
ICRAIIA

1 Amrigonia N i
N liienin⸗
un toconordin
ndmn Mtd alen
mbolo oun Lentut
I, NN N,
minn acn au

Wonr Dcilgrt Nen
en Nn donie le
Cgum agnsur.
ns ſehenlon 6
Grlrsoilign
I LummC4 M

.
lagrir Muuj
Gaumi ln n
0 ro hndiben
OCNYEKNII

IL hmmamni
n föenn 0.
ien

Datmis,

Fars W. Cap.- F. Qusſt. II. 27
Sponſe placeret: pingiguravites Gna- Grariz.
tias, quarunn una rofam, alrera myr-
thumtertia glandem proferret:. Lem-
ma HAS HABEL ET SU- .
PERAT. — — Renata:
Renata Uxor Herculis Secundi Du- Eerculis
cù& Ferrariæ pra ſymbolo habukt duas Uxor.
manus quaſi invicem ſe ſalutantes &
duos ramns in modum crucis poſitos
deſuper coronam: Levima : UNA
FUITI = .
Margarita Duciſſa Mantuæ Friderici Margarza
uxor in Symbolo habuit duas manus ad Friderici
ſe porrectas & junctas., Lemwma in . uxor,
TER NLIM.
FEliſabetha Auſtriaca Ferdinandi Im- iſabetha
peratoris fila, Arborem fructiferam F er dinandi
habuit in &mbolo, deſuper verò e nu- Filia.
Pibus manus fulmen tenebat, ac illo Ar-
berem findebat ?2 Lemma, SOLA
MO RS 3POQLIAT MUNERA
NOSTRA.
I Nuptiss Sigiſmundi HI. Regis Polonia „
cum Aisſtriazxa Archiduce tale nummiſma Sigiſm. III B
cum Symbolo cudebatur. Sta bat à dex-
ttis Aquila Nigra biceps Imterii Raweni:
à ſiniſtris Aguila alta Regni Poloniz:
utraque vero Aquila inſiſtebar: Stem-

mati Auſtriacæ domus, quod eſt. Al-

ba Tania in Icuto rubro ⸗ Lemma
POsT

Hdem.

Franciſcus
II. Valeſius.

2 78 Arcie Oratarig.
POSY ANIMOS SOCIASSE WU-
VABIT.
Secundum Symbolum e juſdem Regis
erat. Dua Palmna ſupra adverſas partes

ripæ fluminis, ſe invicem, verſum ſe ac-

clinantes cum hac inſcnptione AMOR
PISTANTIA UNGIT.
Francicue II. Valeſins, Rex Gallia ba-
buit grodymbolo aursum nummmn, eprona-
zum, quem dertra ad Lapidens Lyansm

probabat. Lemma. SIC SPECTANDA

FIDES. Significabat fidem Amicorum
& Amorem Conjugum: non verbis fed
re præſtari & cognoſci. .

CAPUT VI.
De Orationibus Munerum,
obαοιπ.
Unera offerri ſolent Varie:-alis
inter Sponfalia & Nuptias: alia
poRridie Nuptiarum: & hæc
quidem partun à Sponfo Sponſæpartim

ab Hoſpitibus, partim ab invitaterum

Legatis Sed omnibus idem modus of-

ferendi convenit: itaque de duplici Ora-

tione hic dicere ſufficiat. De Oblatoria
Kcilcet munerum, & de Reſponſoria ad

candem.
WE

l. ,

ss

Qodh hr
ommigſtitihj
MMun mmwn
noraghm

a, Ciore in ,

unltracttum 4
aihnuunpehen
N,, Itum
Ents, Aberro⸗
Anlecuanaltien
wemu hrud k
Oluum Inn er
flenehinm ker

hehlentaul

1

Urſütlein tiaan

tilunden c Nlen

Kolriec
nn e
tröilemiuin

ale⸗

kir i
SS le. 4
ce geln

ei yunit

n i

ihels .
mmomnzelſinleg.
lu n or
en
lnlin zelihitr
iwunnungnnr.
ni Alyin hjin

1N McrANN

Drbedhen Amien
õ
gnrl
VVTI.

ri Mmma
Kuemn.
noleniokr med
Hentlat Nunn
eNim i
1 gene Gennn
timabia
—H
Unthosientwi
tecec:
iugded u⸗
har. Deun

Kee es
z .

Alneilinle

Pars II. Cap. FI. Quakt. I. 175
QA STIO I.

Quomode boenfruitur Oratis in qua
wisera oferunkerrr
Poſtquam ratipxem aliquam invene-
ris, propter quam munes illud te offerre
dicas, diſpone eam juxta aliquemn mo-

dum ſupra diéſtum . hæc tamen puncta

in ipſa Tationis expoſitione include. Pri-
mo, Expone animum & adfectum offe-
rentis, & benevolentiam c jus ſempes
conſecratam alteri commenda. Segusdo,
Extrema breviter & ingemioſe munus

oblatum. Tertio, Roga ut munus bene-

vole recipiatur, & conſtantem impefte-

rum adfectum offer. Quinto, S munca

poſt Nuptias ofteruntur, poteſt addi ap-
Precatio felicis & concordis vita in Con-
nubio:-Memineris ſupra omnia Otator
brevis efie in ejuſmnodi oblatoriis & in
ea laudem ſciat poſitam eſſe, ſi compen-
dioſe & erudite hoc officium tranſege.

It. Duos aurem præcipue modos à mo-

dernis obſervare licuit in ejuſmodi Ora-
tiunculis.
Primns eſt.
Incipiant ab aliqua gententia vel
Exemplo vel aiquo Alturta de teſtifi-
catione Amozis ? deinde exponunt
. bene-

Oratie
Munerum
oblatorxia.

260 Artis Oratorik.
henevoleiam ſuam: quam munere ob-
lato teſtatur; tandem extenuant munus;
ut ſuſcipiatur orant, afferuntque ſead
sætera obiequia liberaliſime. 4

Secundus Iſt.
Ex orcaſione muneris quod offertur
geriam exprimere: ad quod plurimum
conferent jam jam ſcribendæ eruditio-

05,. .

Disvis rN PRANIS PRIMA.

atoriæ Urcunqve verbis Amorem noſtrumd
mun & lætitiam explicare conati fuerimus.

N. amplius tamen in pectore fovet deſi-
derium, quod ſatis Lingua exſolvi non
poteſt: grandior urit adfectus, qui inter-
pretem ſui vultum, pro dignitate neſcit
ad cognitionem incedere. Opzime ita-
que ex Majorum inſtituto; aliam Elo-
quentiam invenimus, & cum ore nom
ſufficere, manu loqui incepimus, cujus
dicere, dare eſt, cujus verba munera ſunt.
Er licet hic etiam Amoris Orator infir-
mus ſit & infans, uberius tamen & cla-
Hioris pectoris henevolentiam perorat
Elbcutione. Hac igitur & ego acuudia

ommia hæc ſupra dicka puncta per Alle

Audncmhil
Saubanenn n

WAI M
CAucun alihl

Nit Flu.

tigtikinn

MAAE

̃H 1
uckkrchllec

rolee:

Eplekllenl, 11

ſarſkmmigoen

rumlubenen

Ss erien
Aokkeueſeles en

znehyr
AKI

Ulpolesrnn,

65

4

Curnrinn Aenm

—1
ennmunnee, lee
4

ndt Dennn
Di

4

ſig.. . 1
dlakkt Innnn
Enunbnonat

5
n
W

lähhes
dtife,
n
melken
Keagteie

D

1

umn
ead
laennen

lun

miceni

Nen enennm
1

nigg,

SNigdlolent

A.

1e Agulftumm

latmaaii

W MN

Niarann friun
nnednena
ölurualcninn
Mrcks t

ückt. JNnl
nilhnud ole
ins, Lalmner
guininn /

zufrinnek,

Aos Oruurt.
SS
Meſcleninn /

G—

engnee

Part. IlI. Cap. 1. Queſt. I. 167
inſtructns, cum N. tibi hic ſunplex amo-
ris argumentum porrigo. Tu N. in æter-

nam amicitiæ perſuaſienem admittes.

ſed una cum animo meo, à quo ſicut hu-

manitaris teſtimonia neniunt, ita pre-

tium accipiunt: Humilis fatcor Ameris
character eſt, ſed cogitabis omnes ama-
re poſſe & lætari, àa nemine amorem &
lætitiam ſatis explicari.
PRXAXIS II.

Si offetre velles poculum navis inſtar

Jabrefaczam; quod vulgo Cymbium di-

citur & inſuper anchoram adderes; hac

.V Uti poſſes Oratione.
Mnorn Mn

Onerariam plenam non mercium
Seemaruenaue, ſed votorum tibi ve-
Ro N. Gubernacula tua petit hæc Na-
vis: Sincerius nemo Navigium regere

Ppoteſt, quam is qui ſua gerit regitque

commoda. Occupa prudentia rua Ma-
m, ut in integro attingas. Enaviga
eliciter his remis omnes tempeſtates:
Navim inconcuſiam turbulentis exime
fluctibus Favonis benigni, venti placi-
di fidique Te Proprllant, quo te for-
tuna, quo te quies tua vocat, Anchoram
ctiam eidem Navigio adde, quam ja-

cerce ad felicitatem tuam, quietemque

Poteris, nunc potiſſimum cum tempe-
ſtates

Cymbium.

Praxis Al-
gera.

Praxis
Textia.

161 Artis Oratorig.
ſtates té exoogirarint. Hæc te Anzhera
tit& Ac firmæ benevolentiæ ſiſtat inter
ipfas turbas ac mota diſcrimina: hæc
Portum tibi inter maris precellas ſtatu-

tum. Utere illa feliciter, nullumqnue

nauf ragium pertimeſce.

PR AXIS. III.
Oblatis⸗ Torgais.

Amoris compedes & amicæ ſervitä-
tis Catenam, qui Torquem cfle diceret,
an à veritate calculum non niereretur;
N. Ad quid enim colla cingimus; niſi
ut pubhco argumento nos amicorum
captivos voluntaria deditione profitea-
mur. Et ſint dulcia licet ſemper vincu-
la, ſinr amabiles catenæ, quas AMOR
Tyrannus injicit: non co tamen nomi-
ne hunc Torquem N. offero. In ſervum
me & amicitiæ mancipium dedico at-

que vincula ſimul, quibus in omnia eb

ſequia meam obliges voluntatem, per-
rigo. Non Gallicus olim duntaxat Her-
cules. eà gaudebat prærogativa, ut miſ-

„

ſis ab ore catenis, omens ad ſuos nutus
inflexerit etiam. Tu inter amicos felix

imperabis. Imperare enim invicet &

ſervire amicorum eſt. Ceterum cum

terquem hunc wile adfectus mei docu-
men-

m110
emunbelgre
ein eunti
„ 41
un Ni na, eu

Ce

mt nbeu
inlin 410,
Nuprlna hn
m,Dmoir
ſadeonckerni
Olrum zline
Vytie, AMouns
u
(enearn,
ſennbucllnu neon
Snteui actlone
tlöckeni Nle

aun, Pifen
Vltun d uemni
8tn Mlckgang
rl enn 1,
Eer: Uumen
Eenecnmnt

. nu
NNtet
unlenſir
E

ieutni, Pars I. Cap. VL. Quaſt. II. 263
uin D mentum benigne admiſeris, animum
eneſſrde meum cum tua aurea unione colliga-
lenin. tum elle interpretare.
tncz naglu ſtn
..

ter, uumnen PIO
i QWQBVGX½ TIO II.
In. Auwnedo conſtruitur Oratis in gqus
relpondetur ad Obiatoriam munorum.
istmieee Reſponſurus hæc puncta obſervet. Reſpoſon-

Tlenguentſeen Primo, Demonſtret gratum ñbi efle riæ ad præ-
laimmcene adtectum offerenfis. Secunde, Munus ced.
unclhctgmn,u eblatum æſtimet & Prcvem collaudet.
mm MNMn TZertio, Mutuum adfectum pollicea-
Arn Eeiziegnetrr. Ttur.
Bilulme Adverte autem, quod tota reſpon-
anr, d l dentis induſtria in eo verti debeat, ut re-
Pocotzmennon⸗ ſpondendi occaſüonem ſumat vel cæ
1Nko hlemn verbis offerentis, vel ex re oblata. Ad

Nota,

fen aun hoc autem multum juvabit: ſ rerum
ut depomdt3 varuam „ Jus pro munere offerri Jolene
ſeeluurn . Ludlitates & Adjuncts bene conſidera-
elmetumn i, bit, Pulchros enim & ingenioſos con-
trin I. Ceptus cruet v. g. ſi de Serto dicturus
treuce Nm dicat: Amorc:n ſemper floridum ede,
in mnuf ſempet coronatum incedere, ſemper
Uünetin

amoœnitatibus tamquam floribus cingi,
& nunquam fnem ſoire , u circulus
exti, & c.

ete ainkſiidt
. Crn i

eiclech * PRA-

Ralpon. ad
TJ. præced.

Reſpo. ad

II. præced.

1

2 4 Artis Dratna

TPRAXIS REAPONSORIA
Ad primam Praxin praceflent. guagſt.

Non Amorem & læztitiam tantum
perſuaſuſti, hac duplici oris manuſque
Elequentia N Sed animum & gloriæ
commendationem meruiſti non vulga-
Tem. Nefas eſt iner eos Te numerare
Oratores qui ut facundiſſimi. Mel & Re-
Jas locuti fuerint, non niſitamen cla-
mores ſuis auditoribus dederunt. Eo-
rum Catalogo inſcribimus, qui abaurea
elocutione aureum nomen acceperunt:
Teque novum noſtri ævi (abſit inwidia
verbo) & potlorem Chryſoſtomum,
Chryſologumque placet appellare. Cre-
de mihi non in ſumma aure hæret hoc
aureum amoris verbum: altiſſime in pe-
tus à N. demittitur, ut in aureas gratias
exſurgat. Cuiſiquidem pro majeſtate
lImpræſentiarum reſponderi non poteſt⸗
zwimumerga Te ſuum æternis obſe=
quiis N. perorabit.

PRAXIS II
Re Sonſoria ad Seeunäam Pranin
pracedentis Qusſtionis.

PFeliciter, in portum benevolentiæ

gratiſſumus Amoris Natura Oratoriam
tuam

1

ocun Ath
cmrd KoiI 0
cminſenid
oeeluon car

mdlonen

Mnb Unondni

ſyſtuuumenmn
Dlert. Horcunm
fünn Aenmmn inn
imm munſn

NN

eſea Alnn
D
Rlilnmni
ndon nier an
Ge m Urilen
kiſnimmn
alliſ Lai⸗
. Nnr
. Gehemnin
n hi
cni ,
an,,
ien

Dem .
DD B. TrCa T1 :sd. .. a6
ONOe. . tuam appulifti. W. Excivit vatorutn
paſn P merces eritnus N. Dominus, &£ quia
iinn regteo Aroris COK & Animus mo-
Llümm uuon. netæ Iuisit quibus etnuntur omnia: non
niceßnmne alie ctiatn plctio hæc amicitiæ merci-
lunm glun monia redimit ſokitquc. Utcunque
detlinn e. faverint venti & Dominum N. ſuper
e lenene. procellarum capita tempeſtates vehent
Cundlin M. incolumem non ſe licem tamen opi-
NAuNter. nabitur, ſi non magis te quam ſaam Cær-
dem. E Jaryertunam,; cornitem ſccundorum ha-
tbimm gitutn burrit. PHoc cum vovet, cum cxoptat
mmwneee tum zternam latitiæ Anchoram apud
lieiiAnd animam tuumſuumque jeeifle ſc arbi-
.

PRAAISI TERTIA.

Reſbenſoria ad Tertinn,; Praxin brate-
Aentis Qusaſttonis.

5

gin n 3 Uti ſervitus amotis grata oſt „ ita Reſponſiad
ee SInbola amicæ ſervitut's non poſſune III. præ-
lelmmem efie non gratifluma N. Certe accipit ced.
1 ltiſſima fronte Torquem huuc quem
NRI tradidiſti: & quod Manliss olim feciſſe Manlius
ad famæ commendationem perhibe- unde Tor-
NeH zur, hoc in amoris tui meriturm faciet. quatus di-

S . . . .
e Derraczum ille in acie à colli Galli tor- (tus.

orum lai Juem, ſua cervici impoſiut, & eam oh
Nrn Tem apud poſteritatem Torguatus audire

meruit:

Abel.

2,66 Arxtis Oratorig.
meriit: Dominus N. Catenam hanc
Amoris, quæ noné collo ſed corde tuo
proceſſit, gratiſſimi inſtar muneris, imo

dicam optimi inſtar ſpolii de tuo a nimo

reportar habebit, meliuſque in corde
quam collo Torquem hunc portabirut,

& ipſe Amoris tui Torquatus poſſit no-
minari.

SE N T E N T I £
Huic Materis ſervientes =
Non Abel ex muneribus, ſed munera
ex Abel placuerunt. Greg. lib. 12.
In beneficio conferendo plus auimus
quam ſenſus optatur. Auguſtinus.
Regium eſt & humanum parvula ac-
ciperc & largiri magna. Plutarch.
Nihil offertur Deo ditius bona vo-
luntate. Gregor.

Ante Dei oculos non eſt vacua manus
à munere, ſi arca cordis plena eſt bona

voluntate. Anguſtin.
Rejicicndi genus eſt protinus aliud

invicem mittere, & munere munus ex-

pungere. Sen.l. 4. de Benæf.

Benefactorum recordatio jucundiſ-

ſima eſt. Ariſtot.

Beneficia eouſque grata ſunt dum vi-
dentur exſolvi poſſe, ubi multum ante

4

venére pro gratia odiũ redditur. Tac.l. 4.

Libe-

mR
lbekrcken
bmelh
luulin ien
coNthe N.
elitehtohrn
Arorhiens

r.
Nenv bibert
n unenſeſei-
Mvmunher
limenulana
Aumun nbere

prinmünntn

baſtchli anle

mehnar gl

orkuonin,
mnſnmmg
i
Auin ſaͤ
D
lunſin in⸗
Airuzer
n

la
⸗RR

1

Crtcrit,

N CMenumle

Ntigl ſeleotkeen

i Mununti E

uſglckn ostun⸗
blilgteinan

Pentuue angi,

ypun lto.

INI
Umiſernunte
Dlnetbehit urn
um Gn
oſtentontbld
Nun. Min.
Ahumanurgnnd
ime n Nent
Ir Dostun
.
Alosnordl
. ⸗ 6 ſus

4 c
,Enn Gerninc

,gt

ere 1
le ubi Nn

R l

wunac .

H 11

Pars II Cap. V. Qusſt. I 267
Liberale officium, ſerxere beneficium,
ut poſſis metere fructum. Cicero.
Interdum beneficii ſolutio eſt ipſa
confeſſio. Senec.
Duo beneſicentiæ venena ſen vulnera

ſunt hinc exprobratio largientis, hinc
obhivio accipientis: utraque Mater in-
gratitudinis & bencficii Noverca. Pe-

fFrar.
Nemo habet cam in beneficiis ma-
num, ut non ſæpe fallatur. Seneca.
Maximum beneficium eſt, unus in
fame panis. Senera.
Animum in beneficiis ſj ectemus, nec
pretium iis umquam à ſe lchaus ſed
ab affectu. Lipſius Cent. 1I. Epiſt. 4.
In beneficiis non ut in pecuniæ reddi-

tione quærere opus eſt ut ſolvas ſed ag-
nitione & grato animo. Lipſius.

Frrra fortnnam eſt quiaqtuid danatur,
amicis.
Aa⸗ dederis ſolas ſem per hadehis opet,
Mart.
Acceptiſſi ms ſemper munera ſunt 2
Author quæ pretioſa Neit. Ovi-
dius.
Ariscsr Aoni gravitas authoris
honorem.
Ei Maiaſftarem res Tata rntt’ aber.
Igdem.
Ma Ei

23 Artis Orateria,
Ei phirimum tribuamus, à quo diligi-
mur piurimu. Cicero.
Qeninm non poteſt Keri id quod Vit,
a velis qasod pofit. Epicter.
Non quanta qssa ue ſint ſed à quali &
e Domino dentur, perſpicienduin aſt.
JSeneca. S
Valentior fortana Voluntas eſf. Idem.
Melius eſt benefacere qram benedice-
ye. Cato.
Vultus & frons animi eſt janus . 724
zbpruſam animi voluntatem ſignificat.

Cicero. ”
Oratora ERUDITIONES
Suppellex. Et alia Suppellex.
Annulus, De Annulis.

Plinius lib. 13 Cap. Peſimum vma
ſcelus patraſſe dicit eum, qui annulum
dAigitis primus induit. .
Eomethi- 4, Btnts Prometheus habetur au-
is r. ¹1ehor annuli: Hic exſectum ciréulum
Aher. cx urenqa ad Caucaſum ligatus erat
dicitur geſ
at maneret pœnæ recordartio. Unde fa-
ctum eſt, ut in gratiam Promethei Pa-
. rentis homines deinde annulos géfta-
gent. Kirchm. de Anniufl.
. Jer-

alſe cum tuberis fragmento

Ao
4
druuli

nu

ſuuaſii

u Nulanl

duuln

Hamgen
lurtntunf
tilze
Pauliumus

tencanegd

RCinominono

hil ht
nhelan ritn
Conuite.
unmi Midn
A: un t
Pnrdlſen:
u, ul
atn.
laneheapi
Mcun Nrden
iin m
Pulng
. aiiin
Miſllhnnn

ndig .
e
1 krag

run

(cco

en, fujul u 1,

hicke,
ieſit ig5

, ſrenin ,

miſtlara ttlen.,

ſun Iin enti

Nmmmieſſeni

1 adtetmn r

DITIONN
neler.
Auti.

ℳ

6eran, ien

umetleltti 1
le eſani 1
ensen
un tubershim,

“
tumithit

rey.

Pars II. Cap. IV. Quaſt. Il. 265
Servis in libereat en: vocatis circulus
ex ratena cum particula lapidis de qa
fuerant emtti eitem circulo inſerta da-
Santur, ut egent memeres conditionis pri-
fina. Deinde ex luxs ferrum in anrume,
lapis in geminam tranſiit: cœpitque eſſs
geſtamen guwd anten fuit vineulum, &
ernamentum quod fuit tormentam. Be=
traſanta l. 3. de Annulis.
Annuli dantur Sponſis, quia ſervite
invicem conjuges debent „nec retinent
ſui in matrimonio libertatem.
Apud Pythageram etiam Annulus
Smboluin ſer vitut um fuit, ideo prover-
bio monebat; ardum annulam ne in-
duzid eit, in duram ſervitutem tenon
committe.
Eamini Diali interdicebatut annuli
ſis : nam Sacerdotes maxime de-
ent eſie liberi: noſtritamen utuntur
teunque, quia Dev & virtuti ſervitc
Nuame Pompilii & Servii Tudlii ſta-
ts cum annulis erant tempore Plinii in
Capirolio 7.: quisg Rex bonnz eſt ſer vnt

Doſt exactos Reges Aunnuli ferrei erant
Roma apud Inperatores, & manſerant
tamdin quam manſerunt aurei Amo-

M 3 b

Servis da-
batur an-
nulus;

Fponſit
dantutan-
nuli.

AsNIUS
ſervitut.
Symbolum

SGacerdoti-⸗
bus inter-
Statuæ
cum ann.

Imperator
annulum

2750 Artis Orktörig.
Mos Rom. IIn funere apud Romanos, Haectu G a-
ererbis Reipublicæ calibizs aureos annzlos
Annuli die deponebant, & ferreos inänebant.

diverſi. Erant annuli aſti vi pro Xſtate, Hy-

bern: pro hyeme, Verni etiam & Autum-
nales, Candiäda genmima Eyemem, Ceraſi-
na Ver, flau Wiſtatem, risbes Asstamniusm
repraſent abant.

Helioga- Erant pro ſingulis Menſibus ſinguli an-

balus. nuli, imo Heliogabalus qaotidie ztoto an-

no annielos mutavit, &O, ſing sles ſemel

tantum induit. Petraſant. lib. 3.
Annnlus Aunulus Sponſa Aabatur loco pignoris
Pronubus uem Tertullianus Pronubium vocat &
Eleucus. TuVnalis Pignus digiti. .
Seleucis in annulo Anchorazs ſcislpe

tam habuit; convenientiſſimam Spone-

ſis, quia eſt ſignum fixæ frmæque be-
nevolentiæ, ur poſſit dici illuc Poëtæ
Propert.
Anchorva jactura mihieſt:
Et illud Pindari. Zam Anchoram as
felicitatem jeci.
Nec novum eſt Ancheram portare
. in manibus, dicit enim Phäloſtratus in
Indi. vita Apoll. Conſuetudinem apud Indes
fuiſſe, ur Anchoram guream in nsanibus
geſtarent. S
Polycratees. Polyerates in annulo habait ſeulp-
tam lyram, qua ſignun eſt concordia.
WD Clemens

Anchora.

7

1

—

in0
eres AN

Pi ti .D
i 9ag,
Anlle t
nijuß ui⸗
Ausniznt

7
1

6 ſot guto tute
600

Pnanumili
pniaenm
Nonuni

uamun rutern
idu, inpun

de
Allu Kis
nlſntbe uh
ratmun d
Sſemn lug 6
un iiſ e
zcihl.

4

4us jſun
lieergt, le
tnit

ye

As mnan,

atuin, Nima

Mine 4
Niliſiinn 14
9enln

1 tnn
A Romange i,
4 tn uenl
ig uan a H
femiiniiliin
tiin Be,,
Hinnanub n e
lenma hinnlg
Pumntiung
.
elleli
wg atinine
n, Gn
tenlm d,.
ſi J,ae n ian
miinar nſſn
2nur Donubinn u
Vi
uuu Artunn H
confenientinn
m eltmne
ltil

.

eikuinli,
Gi AI

ahamm n
teun Mul
Cendirn ain
v rAiie

nt u . .
m AeA
m/ G

Pars II. Cap. VI. Qusſt. II. 271

Clemens Alcxandtin. ex hoc Ambrof.

Vli nuptia ibi harmonia, ubi harmo-

vin noſtra Deiss jungitur.

Annulus nuptialis in quarto digito
manus ſiniſtra portabatur, Ratio hujus
præcipua eſt, quia in eo digito vena qua-
dam reperitur ad Cor nſque pertingens.
& hoc modo putabatur, ab gyptiis tor
ibpſum coronari. Ideo bene non nemo dixit,
annulus eſt corona cordis.
Romani ſoliti ſunt omnes alios digitos

coronare prater medium, qui moroſws ſor-
didus, impudicus dicebatur. Pierius

lib. 4.
Annulis qui à Sponſis efferebatur fer-

reus fuit; & ſine gemma: pertinet hoc ad

durationem & robur vel ad modeſtiam
& fugam luxuz. Gemma autem Annnto

Annulus
corenacer-

dis.

Romani.

Annulus ſi-
ne gemma.

deerat, quaſi ipſa ſponſa genima eſſet. Plin.

3 Cap I.
Apug Perſas annulis ac monilibus uti

nulli licebat, niſ cui à Rege data cſſent.

Proinde donari annnulo, magna bene vo-
lentiæ & amecitiæg ſignum erat. Plin.
Apud Romanos ſoli honoratiores, uti
Centurio, Tribunus &ρ. aureis uteban-

tur annulis, alii omnes ſerreis. Idem.

Iidem legatis ad exteros profelturis
annulum aurenm taänqusm inſigne mu-
nus dabant. Idem.
M 4 Lar⸗

Perſæ.

Romani
Legati.

Carthagi-
nenſes.

Hannibal.

vVictimæz
obſignatæ.

Arnulus

Midæ.

Adami an-
anli duo.

Mosyenet.

Alexand.
Magn.

272 Arisg Oratoris

Carrhaginenſes Pronnnere epedi itis-

nunn wilitibies An, o, nbant. Ideru.
Harnib'aklis anntlses menennnm Pre o-
ceſitare ſer var um' ſub ferns : aubzest.
Nefas erat oliin Victinmas oferre, niſi
ens prias Sazerdotes annulo éhgnaviſ-
Jent. Petraſant. Habuit vere hic manu-
Ius in gemmma ſculptum hothincm mo-
cumberrem manibus junctis, cum gla-
dio ad juguluin.
Midæ aur Potius Ozgis annulus eras
cisias Semma 1 verſe⸗ volam manns
ertebatur ipie a nemine ernearur &G
amnes cernebat. Hoc annulo ipfe uſus
Osilio in Regen: Lydiæ cvaſit. Plin. lib. 13.,
cap. I.
Aalamas duos dicieur habuiſßſe annu-
₰ „ uniu: nomen OBLIVIO , al-
terius, MEMORIAfuiIir. Ex 121. YTu-
daor.
Princep: venetus quolibet annoe, die
Aſcenſionu Domini cum ſolemni Iuppli-
catione ber mare vehitur, & ili annn-
luim injicit, ut za Mare Re ipubl. 'enete

de ſponſer.

Alexander Magnu; ante ipſam mor-

tem cum jam loqui non poſſet, Perdiccæ
magno amicae ſuio, ann alam quo uaſus ué-
rat in ſig num Amicit ia edit; Qutr.

Lega-

4

vl
4
eran ze⸗
Pyprtnrie
n 4
utkuner

ſamuiigk i

mmen Cuil
tene irit:

er keineehi ff.

Qunckoum

Anlimen
rflec vh⸗
enids.
In him
ir eteen
inegndrt
Mnin ur
a elcn,

CrMN

utſ neln

iuen 1
lt, Norſ
uliſmnin
fnin
Mner Dic,⸗
hteh P en .
Genmich
4e

Cre

itei
fnſunr
hinur teie
e tn 4
⸗ 5
ig rtn , 4
gabfe, „
ſanng,le,
ing,

Me, 5
Nuneg, ſeg
h 1

Cer
I un lug
inu mMen gi
nine unsiur
10

Me
ee e
KeeteN

at
ME1A.

niltt un 1

an Ami
zr, Fllinr
Ms epelen
tt nm.
S

141U;

raviII. Cap. VI. Qrefl. II. 273
Legatus quidam Polonus apud In-
peratorem quendam Germania, cum illi
Imperator theſauros oſtentaret, quibiss
ſe Polonos debellaturum gloriabatur
annulum ex digito detrabtum m the-
ſaurum iniecit dicens: Addamus an-
rum auro. Cui Imperator vernacula re-
Sonden, Aixit: Habt danck/ Ea hoc no-
men deinceps promernit familis Hab-
danckorum
Aunnularem digitum Sacerdotes ſa-
erimicaturi varys odoribus inungebant.
Picrius.
In Pyrrhi annulo Apollo cum novem
Muſis exſeulptus fuit ne fert Parnaſſss

integer. Alex ab Alex.

Plinius junior quadrigam in ſuo an-
nalo habuit. .
Carolus Magnus pro annulo ſignato-
rio glaaycapulo utebatur.
Pharaonis Annalus quem laſephe
dedit, habuit ſignum crucis ſignificans
quod ei ſumendorum ſuppliciorun pote-
Katem daret.
Flamen Dialis caſſo & pervlo annas-
lo atehatur. Nimirum Sacerdes ipſe
gemma eſt. Agell.
Abrahamus Gorleus ſecribit ſe repe-
riſe annulum aureum vertuſtum cui
Jimul adwsæs erst clavs: in gewms
M 5 babuit

. Polonus

Legatus.

Saerfi-

caturi.

Pyrthi
Annul.

Plinius
jun.
Carolus
Magnus
Pharao-
nis ann.

Flamen
Dial.

Annulus-

274 Arti: Oratorig.
habit daas ſpicas ſeulptas inter quas
erant gubernaculum naviz & in mann-
brio gubernaculi, crux.

Sponſis Dabantur ponſis anmwili, qtzi inſculp-
annuli tam ſponſorum aut ſponſaruin oſbgisms
Jari. ad memoriam eorazem cerds habendass

kenerent. Pute ego inſcupka fuiſſe quæ-
damamoris Symbola, namr & in calecis
ejuſmodi Symbela ferebant. ut teſtis eſt
Clemens Alexanarinui, l. 2. Pædag. 6.
FI. Miltæ inquit femwinarnm ſoleis
qusque amatorias ſalutatieniz impri-
munt, ut vel per terram numereſe inte-

dentes, werezricess Spiritus in nceſſu in-

ſenlptant Caſtæ autem Sponſæ in ſupe-
tiori parte cakei Symbola hæc ge-
ſtabant, vel in parte ſubjecta calcei,
addebant ſoleis clavos, cam iis formis in-
ſignes, qisas in ſigilla erxſtare videmus.
BEt hinc arbitrer natum loquendi mo-
Fia roſa dum, cumex veſtigiis ahcujus dican-
quidquid tur flores erumperé, Sie dicitur quo-
calcave- que apud Perte Quidquid calcaveris „
ris unde hoc reſa fiut. Quia forte clavis inſeriptz
hoc natum fuit roſa. —=

Carolus V. In annulo horologitnn ha-
Caroly buit, quod non ſonabat ſed pungendo di-
V. horo- gitum, horas indicabat, monebatque Im-
logium peratorem temporis exacti. Perraſant-
annu- Quzdam Regina Ungariæ annulum

SX

——

uimum u
celmnlublen
ctemeikkror
Nen Heffl
AUlmment
caubmen:
(axlu Vendem
lerndedl.
Di marhen
nfein
anli)
luraun enn
chim conl
Ultel Auodir
into Aleunl
Mlolahin
Inckonndr
Deu imo
ſuhin,
Ilerrzu.
igezin
Nellurnlemn
imn in
Eeliciin
1

ahte t

ℳ.
anmniſ
Hunn in
enl n,
Wun iltee
trr Nnud-
i lr Deine
i muntt ,h
Mnini yt
ran tuniidiint
nen ninſo
encorſel
nch her e
ne Cech an,
ijffniir
urfer ee.
n lmini eH
de Umneer
necuß naße,

,blgin
i lnhi
,mmmulln⸗
ken
gin 4

inſula quapiam, ubi ranæ perpetuo ſilent,

giſti, omne ſilentii fidem ei promittebat.

par˖,; II. Cap. VI. Quaſt. IJ. 275
ex Smaragdo habuit, ſed prima nocte Smarag⸗
nuptiarum fractus eſt: Sentit enim hæc dus.
emma jacturam virginitatis, Idem.
Philoſophi ſuos magiſtros in annulis

cælatos habuerunt, Stoici Zenonem: A- Philoſo-

cademici Platonem: Peripatetici Ariſto- pin Ma-
telem: Alii-Epicurum. Idem. giſtros in
annulo

Alli parentes, Avos, patriam, Aphti-
. 5 c habue-
canus Patxem: Lentulus Avum. Julius
Cæſar Vencrem: Galba canis caput. unt:.
Alcxander M. i habui Alii Ali-
Alcxander M. in annulo uno habuit
Darii imaginem, pro Epiſtolis in Aſiam
à ſe victam obſignantis: Epiſtolas vero
in Europam ſumit imaginc obſignavit.
In Pbmpeji annulo zuſijer Leo ſuit,
In Auguſti Sphinx (ſignificabat ro- Pompei
bur cum ſolertia, vel ſecieta eſſe prin- Auguſti
cipium conſiilia) Deinde murmu- annulus.
raretur Auguſtum ænigmata ſcribere,
imago Alezandri Magni in eodem an-
nullo ſculpta fuit.
1; Harpo-⸗
In quorundam annulis Harpocrates rates
Deus ſilenty in quorundam amor Leshi Deus
inſidens habeniſque regens iram, fuit: ſilentii
InMecænatis annulo Rana fuit ex
Mecoœ⸗
nas in

annulo
Ranam
habt.

0s.
Alex. M.
annuli.

Hic Mecæna cum eſſet Secretarits Au-

Olim gravatis ſomno & morientibus
detrahi debebant annuli, Plinius.
M Tibs⸗

Tiper.

Cato.

Cen-
ſtapt.

Burch.
Mont.

gnorent.

275 Antis Oratorig.
ne e in ſub pœna gravi prohibuit;
e quis aunules imagine ſingulari no-
tatos in lupanaria, latrinas, aut alia loca
obſcoœna inferret, & ob id accuſatus eſt
Paulus Piætorius quod matula indi-

gens manum cum annulo & imagine

Tiberii obſcœne vaſt admovillet. Sene-⸗
ca. lib. 3.
Cato in annuli ſui gemma ſcriptum
habuitt Amics: unum, inimicus nullus.
Gucvar.
DE TOR WWE.
Conſtantinu: Inperator in Terque ſuo
Solem Aurenn E 42 loriptione:
ET AST RIS. ET §&IBI Nicepb.
Idem Imperator alium Torquem ha-
buit, in cuius medio pendebat Cor au-

rum circumcirca vero omnia ſupplicio-
rum genera erant cxpreſia eum inſeig-

tione; NIHIL, NIHII, NIHIL, quaſi
dicere Cor vere Deum & patriam a-

mans, pro Dei & patriæ amore hæc .

omnia contemnit Idem.
Burchardus Montmorentius Penii i in
Acie infralktus, dum alyèà pralio fuge-
rent: poſt intravit ſemel aulam LPhilipsi
I. Regu, torqucem in collo habens
connexum ex aureis capitibus Cervo-
Ium, ex quibus dependebat Murco,

in 10

alel 1

ct tunn
toytzldkit 6

Aneni
e. Nail⸗
1. entt 4
epwrn n n
ellimobon tade

urſemnt.
Prleleut er!
ulrue e N
Mun Uuan

ulamm ſicte,

Ncc, colo eum
gun uiſ urßen

pfim Ippri⸗

(un Nrcine⸗
nC lneie
(lodlus lmet
(Coternn, muü
unteikuci
Rentotinn gr⸗
Inetern
ümmiun
4 Vemnmm rhu
Mlrit
uze, Ui mmnn
iaa

Wuah
1

äaliei indignatl, quoll venationum
Krlwln 1. trophæa circumtferret, ſed ille Regi
g n hbu . quærenti de iaſolito Torque, repon-
irelltize dit. Notari illo torque proceres illos,
d nult i qui fugerunt ex prælio timidi inſtar

es inee Cervotum, dum ipſe manfiflet inſtar
ni Ne Hdelis molofſi ad cuitod am ſui Regis.
H Petraſant. Boles!
ipma lihn Boleslaus Rex poloniz circumfercbat
n in Torque, ſjus parentis imaginem, ne
unquam aliquid turpe aùt parente ſuo
indignum faceret. Gromer. Prorex
At. Quidam Prorex Neapolitanus cum Neapol.
atr HG inextrems, illi allatus eflet torques a
n e Rege, collo eum imponené dixit:
I Moles quam magna ciphra ex multis ciphris
In en conſtans, Lipocius. Aurez
Neu Cra. Cum Sardinius quidam habitandi

a compe-
cauſfſa Carthaginem mirare vellet, des
5 „

Cliaudius Imperator eum magno ſtu-

tell a /,
LNIIH dio rectinuit, inquiens; Ego Te aureis
Pnd funmr compedibus obligabo. Intellexit per hoc
ur mII Senatoriam dignitatem. Dien.
Darius medicam qui ſe graviter in- Darius

n.

eptiufn fimum ſanavit, duarum cCompedum
G1i,A aurcarum paribus donavit. Herodot. Phile.
aulm .OH Philo hoc ſenſu dari torquem dicit;
olo Damus Tibi terquem ornamentum in
aninbe (S proſperitnte, vinculum in ad verſitate. .
ebu ℳ“ P ulchra cſt illa catena quam efficit atena

7

Tirij

Fabu
Te 4 ues.

Romani

Græci
tria po-
cula ap-
ponunt,

178 Artis Oratorig.
Magnes ferrcos annulos attrahens ad
juvicem cum inſcriptione Arcçanis nodis
De qua ſupra.
Tyrii obſidione preſſi Herculis Dei I-

maginem ne àa e diſcederent aureis tor-

quibus alligaverunt Curtias.
Torques fabij Quadrati in marmo-
re inciſus, in medio ſpeciem candelabri
habuit. Pierius lib. 41.
Qui in prælio ſe inſigniter geſſerant
apud Romanos torquibus donabantur,
ſed Externi aureis Romani ferreis. Al.
a b Alex. c. 3.

In Galliis erat Ordo qui torquem ex
liliis aureis concinatum geſtabat, vo-

cabaturque ordo liliatus.
Ludovicus II. Valeſius inſtitait ordi-
nem ex Proceribus Galliæ qui uterentur
sorque de quo pendebat bulla cum ima-
gine S. Michaelis Archangeli Draco-
nem calcantis,; cum inſeriptione IM.
MENSI TERROR OÜCEANI.
Supra torquem verò erat corona regalis.
Carxdanus.

DE PTOCUVLISs
In Cœna apud. Gracos tris poculs

apponebantur, unum Mercurie, alte-

rum Gratiis, tertium Yevi Servatori.
Alex, ab Alex,
— 6⸗

4

⸗ 7

e 10
Gntig
lemkeamni

M as

ralngan

alintun al

ubrnnnd ſa
frulun

“

Ann eni nͤ

(AN,C
N unen

hdnto En

Zemmed ein Ae
AAennztikon nann
PDiin ll

Mpon (oſer ,

nniie uell
Pudhn Mierl
WunrNaein

lrr, ndn

Edait iMmth

Kulmn cutan

1149.
Mconhe
ſhegt
g teſweis
N
Rulndig
ln inhe

heni Pars II. Cap. VI Quaſt. I. 279
nlg untſe I

Grammaticum poculum ſeu pocu-

itone Armgze, . SGSrarntmha-
ne An Ium lircrarum fuit Derſibus Homericis tlcnm
cicumfcriprum & Pailadi ſacrum:
eeren. . . . poculum
eleali. Hoc poſtea fuit adfixum in Diana Palladi
dtnilt. Templo. ſcrum
ng Erat etiam genus poculi quod diee- Cymbi⸗
En u. batur Cymbism, quia erat in formam uin

ein atlni cymbæ aur navis factum.
41 Perus Imperator habunit zalicem cery-
hin dan kallinum, qui nominabatur VOLU-

. . Veri
is nde CER ſea EWUS: ab ejus equi nomi- Iriper
NMmm kA ne quem dilcxit Capitol. Pcr.
In Seyphoe Henrici Gallia Regi⸗ Henrici
. — 27. enki01
Ndgünnn gemmeo, crat Angelus aureus, liliam geyphi
cyphus
uun ln d adamantinum manu tenens. Tutlell.
“B In Didonis poculo crant res geſtæ Didomis
iſuifungt. Majorum ſculptæ, id eſt, Iowis, Beli- idonis
Aigi unm Agenoris; & c. Virgil l. 1. Æneid.
te cliem nr⸗ Poculum Ruf: ex Electre fait, ha-
inc bens captum aureum effermatum cum
Ulnel M ens captu 12 Pocultum

n afrten aureo vellere, in quo ſedebat Amor au- Rufi:
1 CeI. Kteus alatus, inflans tibias, qualibus Epi- ui⸗
Drrans thalamia canebantur. Mart. lib. 8. EBF
tigr. 39. Onagri
Ex cornibus Onagri fiunt pocula, ex Cornua
eVI quibus qui poraverit, eo die nec ferro, Contra

juu il necc igni, nec venenis eſt obnoxius Phi- Venen.
ee „lo lib. 2. cap. 41. . Poculum
fnimm Ferdinandus Rex, Solimanno Turca machi-
5 Foeorcninsmn svrenm obtulit, totumgem- nam ky-=
N. L

280 AtAArti: Oratoriæ.

rarlam mis diſtind?tm, habens argenteam ma-
præ ſe chinam horarizm, ous non horas tan-
ferens., tum, ſed motus etiam errantium ſig vo-

nusn, C lunares mutationes exprimebat.
Erat autem tanta magnitudinis ut duo-
de tim viri portarent. Jovius & ab.

Tudev, Ludewviens XII. Galli«g Rex ikcba-
AIII. tur pro Symbolo, Crarere Caiet: „
cum inſcriptione: inter ecelipſes orior.
Iipoc.
Neſtor. Seyphus, quo, Neſtor olim utebatur,

dicebatur Neſtorida; fuit aureis clavis
confixus, aniæ ipſius quatuer erant, &
circa quamlibet duæ columbæ aurcæ
paſcebantur, duæ columbæ aureæ ſub
pedibus ſcyphi erant: Hunc ſeyphum
vocat Alciatus Cœlum:
Eſt luns Soeyphiss 1ge colorque aAr-
gentens illi
Anrea ſunt Cœlis ſidern ela-

viculi
Apollo Nejndes eſſe Inrant quas rerar ille
& Nep. columbas,
in ædifi- Vmbilici gemini magnas minor-
cataz ue fera eft.
Trojæ Neptunus & Apollo in præmium æ-
Præmium dificatæz Trojs poculum aureum acce-

pocul. perunt. Cecinit autem Apollo Lyra,
accep. qua ſonamte mmunj ſteterum. Mart.
b. 5,

— Figura.

belnchtcl

“
n he
ig hecth n
anl iui
ich.
CxMnilia Nirt
Ne nalſis

onnsFüktou b

rrul Nl. Mi

Lrrfwethum
nmn, gac rc
Cüm Müntetetn,.

tl

uer CMrghuen
uckin ſieg 1

un eübun

Nng, gniſcco⸗
1

i Dur uc
ſuun telke⸗ en)

ſen
Diliun n
unn Ur
Dhvfris Ptr

Galtennl ,

rnri
en ertein t
Mnin i, n,
44 emmunſ,

ncime aymit

nmenginire . .

znisdd.
Cti Nr ehr.
Dumn (:

tbmmeiiet Pt.

Npr n mim
6es iunamebcn
Culuet an
ur habe e
eobrbe ue d
õ
n.

ANAAe

mCri in ℳ
N

muminid

mm ingu ſ⸗
,4
Arin Nmin:
n auemn n⸗

n l ,

Huaum O.

n

.

Pars N. Cap. VI. Qu eſt. I. 28

rigu abantur criam pocul ex ſculp-

c innts! (peculo ad multcos angulos 3 ur

unde inricntc tui ba apparerct.
Quam qu liſque gratum habebat „
ejus I(peciet inſculpebat in poculo,
quod de Epicureis teſtatur Cicero UVit.
ad Pin.
Coernelizs Marcets utebatnr paculo ex
El Ato, ins cnjus medie Alexandrit.
V 1 i18 ctat expreſius, in circuitu aurern
omnis hiltoria & bellum illius exprune-
atur. Trebell. Tullio.
Erat & poculum Baecali⸗ lra di-
Kctum, lolerclertr ae uen jann! ſonun
cum infunderetur. Alerand. Abptrs.in
ProblI.
Pater Clitophontis habuit poculum
cujus oram vites in ipio natzæ corena-
banr, & viribus racem pendehant cum
botris, qui ſieco poculo omnes acerbi
immiſſi autem vino rubentes & maturi

ficbant, poterat hoc poculum dici Vinea

Achill. Iib. 2.
Joſeph Patriarcha ex poculo di-
Wgabat teſte Sacra Scriptura Geneſ. 444.
V. 5. R
Priuſquam in convivio pocula gu-
ſtabantur Dlis libabant Amiqui ; &
convivis aPpreramrio inſtituebatur. Pri-

mus autem calix 7s vi Olymbpio miſce-

batun

Cornel.

Marc.

Baucat,

Pocnl. vi⸗
vinea,

Joſepk.

Pocul-

MoSAA-
tiq.

Scyphus
boni omi-
nis.

Caligula,
Corona.
Civica.
Obſidiona-
lis.

Maralis.
Navalis.
.

Perſæ.

Barbaræ
gentes.

282 Artis Oratoriæ.
batur; ſecundus Heroibus; Alex. ab Alex.
lib. F5. .
Remotis menſis mes fuit Antiquis,

maximum ſcyphum afferri, qui diceba-

tur Schepphis boni aominie, quia boni omi-
nis cauſſa circumferebatur, & de illo
omnes guſtabant. Idem.

DE CORONIS, SERTIS
& Floribus.

Cajus Caligula coronas invenit inſtar
Solis & Lunæ. Idengl. 4.
Donabantur antiquitus Coron viri
fortes & ſtrenui in bello. Alia autem erar
Civica, quam perpetuo geſtare licebat
& ſiebat ex fronde, hanc qui meruiſſet in
ludis à populo univerſo & Senatu ei aſ-
ſignabatur. Corona obſidionalis erat ex
ramine in eo loco collecto, in quo cives
obſidione liberati erant. Corona mmaralis
deſincbat in ſimilitudinem Pinnarum,
Navalis autem inſtar navis roſtrata e-
rat. Alex. ab Alex. lib. I.
Apud Perſas non modo Sacrificuli, ſed
omnes qui Sacro intererant, coronaban-
tur. Idem. ⸗—
Apud Barbaras gentes, florentes co-
rollas impoſuiſſe, pacis & Amicitiæ ſig-
num fuit. Polybius.

Romsa-

2

: Khz

m1.0
mmmnin n
couiirun 4
uim AMdi
Mminin
ſſir umpm
lenlt.
u reAD
ee Aenene tin
Cutmmi Mui

u un A Kren

gtnt. Mierin.
umm Morm

lle ororai,

Jölen ihnun
ufhetin tihi
mun ſmnni
Finplim

mu inlen

imun gn dehere
Swelentu, grt
ni mieme

Meniald, 6
yn ier
4 eri 4

arhit
nniu ler hin

Ena fu iſi

niken gricicr.

leglibonioni.
Nebel, gde
LcEe N
lin.

NINR
Mrig,
narginttriit
Michine Cnntti
lela unmene
urguinenlen
aoe Knei⸗

Gelheindlitic

Glccon ons

Grnm Imum
lumRiut
Ar.
,noloi
eenntlid

6–

mm, met⸗

Paxs II. Cap. VI. Qeaſt. I. 28 7
Romani in conviviis etiam miniſtros
conviviorum & pocula & poſtes coro-
aabam. Alexand. ab Alex.
WNuntii victorig, litteræg & naves &
faſces victorum laure coronabantur. I-
dem 1,.6. .
Deæ FHora & Deæ Salutis in eodem loca
apud Romanos templaum erat. Idem.
Caronæ Maſarum cx pennis neétun-
tur quas ex Sirenum aliis evulſere, quo
ſignificatur earum famam Orbem pera-
grarc. Pierius.
Etiam Mortuorumt ſepulchra ſolita
fuiſle coronari, refert Pierizs lib. 5 5. &
quidem Valeriani flio Roma, ternaæ Coro-
næ roſexin Ziglis, Myrrha hyeme ex teſta-
menro ſazperimponi debebant.
Frininphatori ſertum laurxenm fuit,

led prius myrtheum: dum autem curru

in triumwapho veheretur, flores per pläteas
Pargebantuzv. Sertam autem triumpha-
toris Zowi confecrabatur. Alex. ab Alex.
Roſam olim ſpinis carniſſe docet Baſi-
lius: ſoed poſt peccatum Ada ſpinas al-
umpſiſſe. Unde Roſza ſine ſpinis apud
Authorem eſt Ameris Hierogiyphicum.
Pierius lib. 75.
gytrii ſi quem vixwiſte ad extre-
mum inoffenfa valetudine & dignita-
te obſervaſſent. Amasranthi corollam
capiti

KRomant,

Templum
Floræ &
Salutis,
Coronæ
Muſarum.
Sepulchra
coronata
apud Ro-
mannos.

7

Trium-
phat.

Roſa ab-
que ipinés,

Egypt.

194 Arcis Oraterig.
capiti ejus imponcbant. Eit autem A-
marantsvus pica purpurca potus quam

dos: & poſtquam flores defeecrunt, i-

quis macefa ctus reviviicit: & hybernas
corona facit.
iſtas & Pax in Spicco ſerto dicun-
tur àa Poctis ambulare. Idem.

CAPUT VII.
De Olationibus Funebribus.

Rationum funebrium duplex geutes
eſt in aſu. Nam aliæ dicuntur ab

Holſpitibus ad Amicos defuncti: Aliæ ab
Amicis defunctind Hofpites. De utril-
que agendum ſeparatis quæſtionibus,
& deinde Epitaphiis ſen Sepulchrorum
& vexillorum inſori ptionibus.

QASTIO I.

Orationes Quemodo conſiruitur Oratio funebris
Funchtes ub Ralbitibus ad Afmpicos defunktte.
15 hoſpiti. Piia præſtare debet talis Oratio:
us ad A- exprimere dolorem ſuper defuncto:
UCOS

curſu de Mortis cerritudine, aut dein-
certitudine tem poris mortis, aut de va-
tietate, aut de potentla, vel dicendo de

brevi-

Laudare defunctum: & con ſolari Ami-
cos defuncti; Hæc autem ita fiunt op-
time Primo, Exordiendo ab aliquo diſs

mrbinmnacanck
4, en A dbſegt
iin un K
ſkrls:
n wmun⸗
P chetodt

min n 8
mcr i ſkrli
m nld, Ami
Pirle Mund,
GNNt Mblrur N.
Pen,netus d
ua Lekhun 1os.
E mnio, Mierend
Pwpolien Klint
Aaumenite,iun
Aindienn,
iihan nnti n Ny
en amnſi ſintß
uſlin, mnzl
Inn rmn ,ern;
ighins, lRcn
ineine
4 e
* nſee
Wnrl

5

lAettie
m. Mamen t
Puterpotliun
eslkeellnt,-
ite Aihten⸗

coſenoan.
Iln.
1 II.
Akirehrike,
lrun iech
mdrdcnurs
eenn
7 A.
NE1 eelimis
la Gunn
pinb
1101
u tt ont

ℳ

lebe tu Cnd

n oper Cunch
Lorliin
euen tuinte⸗
SS
ttie, M
noni M,
loren⸗
e

4 . .
Para. II. Cnp. * II. Aaſt. 7. 285
brevitate vitæ aut de mutatione fortu-
næ aut de Calamitatum impendentium

hominibus mukitudine: vel declarando

quis dolor ex morte ſecutus ſit: vel op-
tando lætiorem occaſionem, in qua ad-
gectum tuum & obſequia defuncto o-
ſtendere velles: vel dicendo, ferreum
cum fore, qui mortuum talem non de-
AKeat, vei deleribenat dignitatem & po-
tentiam mortui , & ex ea occaſion-
crumpere in querelas & commiſeratio-
nem: vel laudando Amicos à conſtantia
amicitiæ &6. Secundo, Laudando de-
functum à Nobilitate Majorum, à factis
Parentum, à meritis & bene geſtis erga
Patriam, Eccleſiam, alios. Tertioe, Con-
ſolari Amicos, adferendo Cauſas quæ
dolorzes mitigare poſlunt. Lales autem

Cauflæ comtuniter ſunt: Volantas Deis

neceſſitas moriendi communis, rebte aäts
vita, bene merita in Rempubl. & Ec-
cleſinm, memoria ſecuturn, peſtere-
ræm ſelicitas, exempla aliorum, qui
mortem ſuorum tulernnt patienter, di-
Ra Sapientum, Amicorum conſtantia
Wec. Sed.
Nora quod hujuſmodi in oratione
maxime hi dominari debeant affectus?
Amor, Dolor, Cewamiſeratio, & alii
graVieres: atque ideo Valent e TPrime,
. Exer-

—

Funebris
Oratio.

2 86 Artis Orateriz.
Exordia ex abrupto zut alio ſingulari
impetu fuſa. Sezunde poſſunt adhiberi

frequentes Exelamationes, Epiphonenzä-
fga, Deſoriptiones, Apoſtrophe. Terrio, Ex-

curratur ſæpe in querelas de inconſtan-
tia vitæ⸗de fallacia ſpei,de afilictione A-
micorum, Patriæ, Ecleſiæx, quando vir
ſingularis occumbit. Quarto, Apoſtrophe
Hieri ſolet vel ad Amicos defuncti, lau-
dando quod talem virum in ſuo genere
habuerint; vel ad hoſpites excitando ecos

ad mortis terrorem & conſiderationem

vel addefunctum gratulando illi æter-
nam Patriam & perennem ex benefactis
famam apud poſteros: vel ad Familiam
Patriam, Relligionem, Templa, Xcno-
dochia, filios, conjugem, excitando ad
Hetum, quod benefactorem amiſerint.
vel valedicendo defuncto nomine ſingu-
lorum hoſpitum & Amicorum: aut il-
lius nomine hoſpitibus & Amicis: vel

introducendo ipſum defunctum valedi-

Centem.

PRAXISZS. —

Hæc eſt humanæ conditionis infe-

licitas, ut cum interituram ſe publico
æternitatis decreto noverit, interitus ta-
men ſeu deſtiturum tempus ignoret:
Efſſer

jndl l.

4

ſurtun⸗ .

Ekummmit
ſmmmnenliun
Soönebletertt
l, Plent

NSet On ke

e Tenfttue
guon Ainp l
Pocklintat
CNis nalisii⸗

teend Merihhe

ktiminzantaun
or Eiums.
Neifi un tti
Sngrm Ehxe
n guüenn
Kmmhmiger
Gud Nonienen
Cerunpirleaend
nclintinde

meſtnil lu

1 .
Michfehn Br

mint len

. niiee

M

en

Nt. r Moſnete

unh oliir llie
nge, ielten

r n ,eſt⸗
A auel,
enmunn fnheet
Cnoſotszeictaenen
enk toünlcfinn
n genludollan⸗
tcennanerbendd
lencs,selat nmdin
nnſiln
ninmn tinh
Gchcen aidik!
Andownueſn⸗
knemm mr.
Inian

1XI.

nr cmniin 6
mrümanli

maid
e

renk

nus, nunquam non æternitati maturus

Pars II. Cap. VII. Quaſt. J. 2 37

Eſſet aliquod adhuc in malorum maxi-
mo ſolatium, ſi ubi cauta declinatione
cvxitari non poſlet, poſiet tamen prævide-
ge i 1

ertigce iont.

ri, ut cum inopinato ictu vim amitterct.
Sed & fatorum inclementiam, 6 crudeles
ſupra nomen ſuum Parcasllatet ultimus

dies, ut obſerventur omnes: & quaſi pa-

rum ſit, Hragile vitæ filum invida manu

carpele, omne praterea quod vivimus

tempus, timore inundat. Sæpe nimium
de Tempeſtate ſecuri negotiorum æ=-
quor adimus: hilareſque & ſalvi ſuper
procellarum capita ttiumphamus &neſ-
cimus malacis inſidias eſſe ponenteque
vento/Brevia ſupereſſe & Scopulos, qui
etiam in portu parant naufragium. Om-
nino ſicut Fortusza ita vita noſtra vi-
rrea eſt, cum maxime ſplendet, maxime
frangitur. Et hæc ego non eo animo
dico, quaſi Dominus N. cujus oſſa mœ-
ſti tumulamus exiſtimem non exſpe-
ctato mortis telo præventum eſſe: & in
eorum vixiſle contubernio, quibus om-
nia caſu metlentibus, omnia accidunt,

non cvenium. Illudq; temerarium & im-

pudens verbum ſubinde acclamant, non
Futavi. Semper illc mortis memor, ubiq:
mortẽ expectabat: SempervirtutisAlum-

fuit:

18 Arti Oratoris.
fuit: & 1 navi militis more en impe.
dimentis onelkatus, tunc vaſa colligeret

t. ſuam uer idie in numerato-habe-
bat Conſezentinm. Exilt e vira volait,
non cαaαιa, cum Kirrer volentem à a-
ris Auzgi, nolentem frahi. Noitram hic

rgo lamentor miſeriam, R. eipublicæca-

amitatem defeo, quæ tantum virum
nobiſcum præter ſnem mmniſit, Cujis ſi
tedimere vitam integrum foret, nemo
noſtrum eflet’, qui e ſuis illi annis non
concederet. Aitas certe noſter fu't &
Patriæ dclicium; qui ſi mœrerem no-
ſtrum nol luiſſer „nunquam naſci debuit

1ſ1 perenne Reipuhlice deeus &, com-

modtun, nunquam: neli, Mag IS qui-
denm ille fortunà fun & orum ima-
ginibus inſign's, quippe cujus familiæ
claritatem nec ile: ienerare poteſt qui
in Patria noſtra Pphis quam peiegrinus
& hoſpes vivit: Sed in hoc vere maxi-
mus dici meruit „ quod Avorum virtu-
tes ſupergreflus, menſuram ſuam totus
in ſe absere „& fortunam quamum-
cunque & animo & meritis exceſſerit;
ut novo naturæ ingenio „ non ille ex
Majoribus, ſed Maiores ex illo ad glo-
tia m & ſamam nati videantur Juventu-
tem & lubricos ætafis aunos auden

frimum, cüm jam in acic ftandum eil-

littds
eancun, in

GelliNenble⸗

Iuatſmnmache

uumefrlnirthi
IelAtkium habin
uarſhln,al
Mimamille
emnennotirzcen

wienn danti

aße n arci⸗ tolle
at eaüm ! li

nDratni,
mimhrs ertehn
, mefcv

ger⸗

Leinnnezohle

4 uune n e

mlenet ilenn ,

. Worm iie

hlcinn Nillan.
Detutun nnr
r ſen aniit Clet
htegnn ger,i
ieltismin
acent wle iil

Nj gniſnetmmn e

,nuunni

einchhercteAn.

ei ud n
5 (lfechrind
Petioreri ll

1 Pwunn Kimn,

CCm koeſenn-.

,grnd Aonn E

netluum nt
ſommman und
meniasti
onel

Immncektndhng

rH

Par: II. Cap. II Qusſt. . 2188

illo, illi, qui diſciplinis regendum habue-

/

re commendatum ? Nos putavimus &
meminerimus innocentiam cum lacte
imbibiſſe, cum ætate corroberofle: & ſæ-
pius incertum fuit, an in eo differret à
virtute natura. Iverat æmulo Ulſs ſtu⸗
dio in exteras Provincias;quod hac tem-

peſtate Noſtratibus nimium ſolemne

eſt: Sed inmnocens cxiit, innocens rediit,
quod heu nimis rarum. Excepit redeun-

tem Patria, ut amantiſſitmum filium ſol-

licita Mater, & in Reipubl. obſequiis in-
ſtructum ad Off. N. honorem primum,
deinde & Off. N. Reipubl. evexit. Hic ille

virtutis campum nactus quid non egit ur
decurreret. Summam adhuc Juvenis au-

thoritatem atque admirabilem in rebus
tractandis induſtriam habuit: huic ſua-

vis accedebat afabilitas, affabilitati hu-

manktas, humanitati diligentia. Sic uni-
verſi homihum ordines, cum neceſſitatis
ſuæ Aſylum habere, in auribus ejus ſua-
rum precum domiciliũ collocate;neque
ullum eſte audivimus vel inſimæ condi-=

tionis, qui non illum, quem ſupremum
dignitate ſuſpiceret, parem ſibi facilita-

re experiretur. Privatorum dumtaxat
lſt ajebat ſibe & ſuit vi vere., Je publica
He⸗ boſο welut candelam aliit
N lacere

2,90 aAAArtis Oratoria.
Iucere deberexſibi conſumi. Quid q od
femper ille in publica territorii Pti
corona erudentià Iuperi ior triumpharit?
noſque velut à Sole minora ſidera conſi-

lium accipere potuimus, & illi, qui æta-

te ei non cedebant, ſententia tamen li-

benter. Et cujus tandẽ facundia, Patriæ

ſibique non merituram apud exteros
famam conciliatam, ſatis enagret: plus
cogitationi hic relinquendũ quam ſer-
moni iconcedendum eſt; ſig uidem multa
de Te N. diceré poſfumus, ſêd nemo
ſatis. Si tamen has lugubres noſtras ad-
mittis Gratins, git I ibi, agetꝗq; immor-
lcs Patria pro conſiliis & ornamento-
igunt Senatorum fubſellia pro pruden-
tiasagimus nos pro fama & laude: & Ti-
bi ſimul illuſtris famhilia gratulamur,

quod tantum viri decus protuleris,

guem imitari ipoſſumus omnes, admira
1 debemus. Prohibe jam cadentes la-
chryinas: ac æternæ Numinis voluntati
defunctum concede. In hanc neceſſita-
tem naſcimur ut moriamur, ſerius aut ci-
tius, ad illum pertinet, cujus arbitrio to-
tus componitur Orbis. Juvenis quidem
Dominus N. vixit, at ſenex mortuus
eſt, ſi non ætatem annis, quod homi-
num eſt, ſed recte geſtis & vatutibus,
quod

— ð

ol⸗ „ uins l

nnuͤne agell

Atamsülii⸗
4

En

Aumch⸗ nn
ey zen
in Hunm ien
1an
ulsi nmätech
A e, utan

nirir
tanun

RRKrZHZ Nun
lecel irei inr

ral

en
Pars II. Cas. I. Quaſt. N. 291
quod Heroum eſt, cenſemus. Quan⸗-
quamquid viIxitë u morruum dico;ad-
huc vivit, vivetque non in hoc morta-
li corpore fortunæ & calamitatum thea-
tro, leâ in aninris cordibuſqne- omnium
mortalitatema depoſuit; Vitam nonexu-
it, ſed mutavit, Dixi.

ln .
1, Kmentatinerl.

—

/ . .
Wehaundu Dunir
Unum mld erad
, ſribennget 1

Annidn. WWEESTIO II.

Cunns ldtere Ad Hoſpi

Quomodo conſtruimir Oratio in qua

1ts dolrk. S tes Gratia
. grariz Aguntur neomine defunkdt Hodbt- Ac&
tibus rirne mi⸗
Similis in multis eſte hæc Oratie pri-
ne defun-

orj debet, ita tamen texi folet. Priviè
ponitu aliquis diſcurſus de morte, aut E.
de miſeriis h umanis. aut de vita præſea-
ti aut ex abrupto deſcribitur Polor prop-
R ter defunctam: aut qno cund ue alio mo-
Pbeſmalnee go, ſupra in præcedenti quæſt. dicto ĩ in-
e Nn nünke 4Cchoatur. Sequndè, inſtituitur laus defun-
. ri ii i. Tertib, fit grati irum actie hoſ pitibus,
funebri pompæ adefle vols erunt,
Iwe per ſe, ſive per Legatos mmiſſos, & fir

riki trepfotniſſio obſequiorum in alia lætiori
at ,r larrißj neceſſitate & occaſione. Quartd, fit invi-
, gulu tatione ad Convivium funcbræ.
samn i Nota qued Pleriſque in locis inter Nota⸗
MMagnates legatimi tti ſoleant, qui no-

2 mine

Gratiarum
Actoria ad
Holſp.

292 Arti Oratorie.
mine eorum perorant, illis erge ca
gratixæ agendæ erunt, prioribus dighita-
seprius cſpondendnm crit.

PRAXNXIS.

Et non ille latiſſime humanæ imbe-
cilliratis im aginem explicuit, quod dua-
rum vocum anguſtiis incluſit Elogium
& ivam mortem vitam hominis appel-
lavit N. N. Omnino non morituri, ſed
morientes vivimus alternifque mone-

mus vita, & mors, dies & annos ſibi par-
turiuntur. Ruina & perennis fuga eſt
tempus quod vivimus. Labitur lInfans

in puerum. Puer in juvenem, Juvenis in
virum, Vir in ſenem, & ſic omnis rerum

humanarum Hiſtoria;, eſt interire. Atque

utinam hoc ordine conſtanter procede-
retnegotium & ultimus qui omnes eon-
ſumat dies nonniſi cum ſenectute in-
cumpberet: Sed cæca Mors neſcit diſcri-
mina, & latronis more quidquid obvi-
um eſt diripitjuxta maturos immatu-
roſque invadit, eo ſolum nomine, quia
Inmortales. Ecce recens ante oculos e-
xemplum Dominus N. eujus ſi recte ge-

ſta & virt ut es conſideramus, non matu-

ge obiit: ſi omnes & deſideria emnmium,
cheu nitnis immaturxe?

Vr

zuil,
Urinkm
Alrn uel,
uis man
Geruumnonin
tgarfllit
urnnh
1oriü io N
znletimen
aeniruntedeie
nortscnek.
Nabrt nd,
chismdn
imrnl
Aent gmn
1Aluack
iul,Unrrentn
edng ech
ft Nenoloin
Ghmuct, 1
Gprin Ne,
e ſue,
Mhrinntett
atienft
iiir an
ht lranr

NX.
R1

1 Orgtnn
torat, ilente
erunt, Pigth

Lencnne

MI
lariſlime hrutt

veniiul
meſtisnentt en

NIEOMNNI 4
ts,AAiA
nt ltmtt

6Guru. Iü rlis
erorzen, fen

”l
eliuene
rine iltehe
mnnmg
i omm Krun k.
luuut⸗
ndteiguin
l Maru nit
blan wnir ,6
nen anrliil
6N. 1abint/ 7
Cunnug tt
lleinm

wel

Par; II. Cap. VII. Quaſt. MI. 293
Ut enim fimæ ſatis, ut ſatis immmor-
talitati viæerit; Nobis certe non ſatis
Patriæ, hon facks bonorum votis „ qui

cum tôt immortalia gerentem viderent,

vix cenſere volebant mortalem. Fuit
benigniore natus genio, & cœlO liberali,

urbotein quo Natura parens timium

pernuſerit ſibi cum genuit, quandoqui-
dem unum haberet concedit ca, quæ vX
multis conceſſit. Cum Sidanio dicam,
Naturk, Virtus, Prz ez mn eo ſbi cα-
pendium ecerant, & hobilem nobiliſſ. He-
roum epitom en.
Et Juis non i Illo Ariſtidiz juſtitiam

afsexit? quis non Lyeurgi prudentiam

adinä atus Elt qus non Alexandri
magnanimitatem 2 Yulii Ceæſarts fortu-
nam, unperterium in adverſis Cato-

nis & Pompei pectus vidit, coluit, ado-

ravit: Nemoillo incorruptior, neme in

nego: tiis agendis aptior, in gratifican-
40 humanior , in bene de allis meren-

do paratior. Non ſibi Se, ſed Patriæ n-
wm ſciebat, quare quod Themiſtocli
Miltig dis troρbhτν π⅓, hoc illi amor Rei-
publ. fuit. VI ilabat, dormiebat, & Pà-
trixæ cura ſe ſemper verſabat animum: cu-
jus publicam quietem „ privata inqule-
tudine dicebat ſanari opörtere. t
audivit Ulius ex ore verbum aliquis ⸗
N 3 quod

294 Arcis Orateriæ.
qnod Religionem, quod Colos, quod fa-
mam violaret: Sine sihil virtuti Pſius
arduum, nihil imm perrium fuit; quod au-
tem in pietatis & Keligionis Amore
præcipuum eit, neſcire welle, quos velle
non debuit. Sint igitur multa quæ lu-
QGum ſfamiliæ & Patriæ mitigare poſſint.
N. N. illud grande & magnum deloris

ſolatium, Dominum N. fſub onere Rei-
publ. fractum occubuiſſe. Quamquam
& ſerenitas & tranquillitas, qua ſupre-
mum clauſit diem, quanta & qualis? De-
us immortalis quam nen perrturbatè,
quam ſuaviter: In morte ſibi vel ma-
Xime vivere videbarur, qui dum viveret,
aſſidue ſibi moriendum eile cogitabat.
ut minime illius vita mori oblivione
poſiit „ cujus vel ipfa mors viſa ſit im-

ferantur Damini Hoſpites &c. quod Su-
premo anticitiæ & Chrifſtiana pietatis
oficio egregié Perfunéti, frequentes
confluxeritis, ut diem hunc Patriæ & no-
Dis luctuoſum veſtro etiam dolore leva-
—fetls: Revera Amici, revera vicini, & uſ-
que ad fummam fatorũ urnam in amo-
r conſtantiſſimi. Faxint Superi at hanc
ebſequior induſtriam lætiori occaſio-
Re copenſare Hceat: ad hoc prom prti &
9 alacres

mortalis. Sed quæ jam vobis gratiæ re-

,
icles u
tntunil
Gn mu aen
jol onen 1
mindlN .

INII)

Hyienttmi

Kungiu
ſeumukfüin
7 .

Meruniun

Pußem Kuen

Nenoudken vur

unleen.

1

Wunnumim.

Ul.
Dn dus de
Vnillen 4
FH,
pinu teſe izt
lgeſfelnn⸗ Hone
Hujlpennurn

e

Mauluun,
niſtnnntg
Anmit line
nmi⸗

14

nnt
Griu⸗ n

fnmnil ngoi.

Neleing 4 le

nt, . e
gir nligrl
kenen ler
eAnen hns

Nn ſncne .

Cthel G
gülts, gu i.
t, ulsde.
unm uttl
nrenethinen⸗
banl,lidnn iier,
nadun el rnr.
ena gori i

üne silrn.

r umliginn.

A.

, D

em hutetunrät-

ogimihunn
i, leyer uluni
nroratntam
Tmrnt Np eirin
i us kuian
enee

Pars II. Cap. Vil. Quaſt. I. 295
alacres, amicos & corda conſectamus.

Intcerim ut mutuus dolor, mutuo convi-

ctu melius mulceri & profligari poſſit,
poſt lugubrem laborem ad lugubre
convivium N. N. Dominos invitamus.
2

SEN T E N T I £

Hnic materia ſervientes.

Uno eodemque ubere vitaim mortem-
que fugimus. Epictetus.
Non eſt res magna viverejmagnum
honeſte mori. Seneea. G
Nemo unquam mortalium erravit ad
Sepul hrum. Idem.
Alia vos,6Reges, Aula deducit in ſe-
bpulcht umvermé Jurredmtentdfe, Ceil.
Pariſ.
uem Dii diligunt Aiioliſeen, mori-
tur Plaut.
Ottima quaque rapit mors, peſſim ma
quaque relinquit. Homer.
Puer centum annornm moritur, 9
peccater centum annoruns maledictus

erit. Jeſaiias c. 6 5.v. 20.

Mors altima Linea rerum. Herat.
Somni frater mortis, Seneca.
Mors medicus Malorum ſch.
Mors terribilis eſt is „ quorum cum
N 4 Witd

286 Artis Orsrorig. .
wita baz,sid eXtingaunter unon guorwem
Uass sinor, nan Peruſt. Cicero.

Mors nobis quaſi SaxuI Tantalo im-

pendet. Igem.
Impie & imprudenter vivere; mon tan-
tum eſt male vwere, ſed diu mori. De-
mocrat.
Undique eadem eſt via ad Sepul-
chrum. Diog.
Nos accendimur & extinguimur;
medio tempore aliquid patimur. Sen.
Queniam vita qua fruimur brevis
eit, memoriam noſtram, quam maxi-
me longam effſicere ſtudeamus, Salluſt.
Tota vita diſcendum ceſt mori. Es:
Nullius rei difſicilior eſt ſcientia, quam
vivere. Seneca.

Cogites velim mortale Corpus non

habere, ſed gloria & laudibus fieri com-
potes immor alitatis. Hocrat.
Bene moritur, quiſquis moritur cum
lucrum facit. Eurip.
Poſt mortem non opuſcula, ſeu opera
penſanda memincrimus. Plutarc.

Non vivere bonum eſt, ſed bene vive-

re. Et: quid eſt novi hominem mori,
cujus tota vita nihil eſt aliud quam ad
Mortem Iter. Et.
Quiſquis ad viram editur: ad mor-
tem deſtinatur. Senera.

4

S

ntemd
äna
ife
delnd cbetece

Kinrretfolt:
Plensmi
e F ne
ſolh cünlicer
rrſclsctum
Nl Creen
Cmmenah;M
tt vr ninnl
Mor, Haluds
6 Mprh n ar n
Mmrluwnun:
5 Ntuc tennn
Mlitn tfe n
Nuzinta
iufii t
ſnnamg
nzmiilpf, B

nimgni,

Munthzo ad

Maa g

en en

lnnui,

ar re “

Nkſetc man N.

ne

ungu kMunr ed

1 wlungut Tul⸗
Kee tilent d,
Kecdmekmen k-
.
in nonke (ui
Anskont

n ulni⸗ Totwonn

Pe;.
nuunelelgſält
uninn Mun.

4 wwnihonurndh
ziͤlckiu
meltu:

N

Uli mors gravis ineubat, qui notus ni-
mis omnibus, ignotus meritur ſibi. Sen.
Trag.
2. 1- ——S
Quotidie morimur, quotidie enim
demitur aliqua Pars vitæ, & tunc cum
creſcimus, vita decreſcit: & hunc ipſum
qem agimaus diem; cum morte dividi-
mus. Er vir fortis & Sapiens non de-
bet fugere ex vita, ſed cxire: Et: Quid-

quid egeris tunc apparebit cum animam

ages. Er: Omnes eadem conditio re-
vinxit, cui naſci contingit, mori reſtat;

inter vallis diſtingulmur, exitu æqua-

mur. Seneca.
Commorandi nobis diverſorium na-
tura non manendi, delit.
Ex vita diſcedendum eſt, tamquam
ei hoſpitio, non ex domo. Cicero.
Mihi nec diuturnum viäeretur illud,
in quo aliquid eſt extremum. Et Veſtra
T& dicitur virà Mors eſt.
Nunquam bono quidquaäm mali eve-
nire poteſt nec vivo, nec mortuo. Scneca:

Iuüſtus mortemcavet, non dAvet, Bernh.

Non poteſt male mori, qui bene vive-
7k. Augult.
Compendium eſt male agentibus,
cho moriantur Ambo.

HMoopi quanto longiot vira, tanto pim

ſapplicij. Tacitus.
N 5 TotA

a998 üArti, Oratoris,

bius.

Non eſt nllum majus ſolatium mortis,

guam ipfs mortalitas. Rencca
Mals mors putanda non eſßs quam
bona vita pPraceſit. Aug.
Mors vita eft teſiäimoniunm, Ambro-
Cui peregrinatio dulcis elt, non semat
Fatriam. Auguſtin.
n domus ef hoc corpus, ſod boſpi-
tium & quidem ireve hoſpitinm. quod
zelinquendum eſt. abi te gravem eſſe
hoſpiti Videas. Seneca.
Sicut mali naſeuntur at moriantur
Ec boni moriuntur at wiwanz Gucvar.
Pir benus et:amſi moriztur vivit, xit
malss etianmeſs vivit, moriter. Idem-.
Mindus eſt taberna fortana, in qus
orne mercimoni genas ua’ beitum eſt.

Et: in fortuna nundinis nihil niſ men-

adacis venduntur, nihii niſi noſira vitz
Ripe ſolvitur, nilal ad pondus & men-
Turam datar Idem. .
PViri Sapientas magis augs Vira Bajus
dies felices, qunm ducentos fortuna Ad-
verſa ſormidans. Kt.

Non minus egent conſilio felices in re-

Surs ſexundis, quam auxilio miſeri in re-

—

Tota vira hominis smas eſt dios. FPa-

a ea verſii; Idem, l. 3,6, 44. Et l. 3.g. 5r.

iamu.
ſeſani,
Sam 7
M/Z a
ſolt ℳ 4 . .
0
te 4

EI.

fir l
iriencdenl M
k mwtlii
0Torte Ara
riunnmni,
l rnr m

teer enitth 4⸗

nipt Nen.
Datto 4llien

—

ytn, ntun 4

uint utui fan

3 Er c
er M gli
tePNikter k.
lgl. Arhe un,ang
R ſeltes n,

Crnnl ,

e Aleliimn ren

on attitdn,
enlein

ennn sncng

““”

N gaen
e

1.

S . . 1
nn JðBB parsII. Cap. VIl. Quaſt. II. 295
gin h Maximum ultionisgenus quo inimi-

a in cos noſtros afieimus, eſt; ut eos diu vive-
8 uno re ſinamus. Et .
Eneg . . .
ane Mors eſt verum perfugium, perfedta
e gp ſanitat, portus ſecurks, integra Victeris
e caro ſine oſſe, pifcis ſine ſpina,; frumen-
nuns Ahn taze ſine paleis. Erl. 3. c. 3.
Vita innocens mortem reddit ſecu-
liied pam, Et immoderatum in vita riſum.
1 largns in morte ploratus ſequitur.
rrenſth il ir⸗ Quod Phœnix inter aves, boc filius
1. 4 . .
lhtimn inter homines, qui patris mort em non
SH exoptet. Idem.
Z Divitig, Adoleſcentia, Solitude, Li-
ung n bertas, ſunt quatuor peſtes quaæa Vivos oc⸗
A CEN cidunt, mertuos infamait. Idem I. 3.c.
enimh 3 5. Et cap. 56⸗ =
e,Nnu Vdl Pauper ut requieſcat moritur, Dives
zn rnOH ur Orucietur Et.
ehin f, Soli felites spplicanaiſunt, qui ex hac
lunli N Dira Dei chari, & hominibus non inviſi
,Bif diſcedunt. Ilbidem. Et l. 3. c. 59.
4D puud e Cermanus &. minor ingratus fli-
ni, quo die Paz rem intumultum durums
4 *. — —r, . ——
g ies iihe miſerit, eo lo die ilum Jepelire in tene-
ſemngſlii 4 ro corde debet. =
. Ita vivere honzinem oporteret, ac

Her toſt heram ei eſſet migrandum. Lactant.

ulenzii, uib. 7. Dißßcile eſt tacere cum doleaz
e, N «* Loquns-
.

3900 Arts Crarorig.
Loquaciſſima res eſt homo infelix.
Philoſ.
Non ij optime vixernnt, qui diutiſſi-
me, ſed qui modeft iſſimè, Varro.

ALue facilius obreptat mors, ſap ipſs

Dita nomine latet. Seneca.
i ej hodie, in eun qui cras erit,
morietur; & qui heri fuit, in eum qui
Godie eſt, mortuus eſt. Plutar.
Vita Gomœdis eſt; cujus Epilogat
Mors eſt.
Vita Græcis Comæde- Tragadia eſt,
nam imiſta haber latis triſtitia. Porphy-
rius Matrimonium etiam ſic appellavit.
Womodo fabula ſic vita. non quam
diu, ſed qaam bene acta refert. Seneca.
Congenita ſunt ſibi grorſus vita &
Adolor. Philem.
Vita humana accinitur gerpetuo can-

silena, Eja, Eheu. Plutarc. cx Ariſtoph.
Ad majora natus ſum, quam ut terræ

ſerviam. Pgiloſoph.
Mihi ſemper videtur acerba, Gimw-

matura mors eerumm qui immortale ali-

Fuid parant Plin. Epl y.

Falſvm eſt quod vulgo ereditur? Te-

ksamenta hominum ſpeculum eſſe mo-
vum: cum Domwitius Tallus longe melior
æpprruerit morte gwatn,, vita. Plin.
. 3 ⸗
n-

——

4

EI. .
ie Aui⸗

ee
Gr

ganteke ii
unil
len kfitr.
regerun

jriileſenu

ife tun 1
ſmien, Enn
Mnm
ſirig us er
LBipinizun g
( nonmm kmi
Nuis ienit n
1 ri Nnninen
fei m lee

Qusl, E
funuſtnt

wengenin ,

bille is

in nafd

„n 1
nen iit,
infiien a
uugtit

ue Uir

ui nint M.
manmn ſt iailnt
ü n
ihnfe Een

nain it ,a.

Merea NN.
ueGN .

pimmH

Pars II. Cap. VII. Qurſt. I. z301
Laudabilius teſtamentum eſt, quod
ietas, fidei pudor ſcripſit. Idem.
LQui uatidie vita ſisa Iummam mnu-
nu impoſuit, non indiget tempore. Senec.

Epl. 161.
Multi per ſtillicidia emittunt ani-
wiam: alii ſemel exhalant Idem. ,

Quam bene vi vas refert, non quam
diu: jape autem in hoc eſt, vene, ne din
Idem Epl. 102.
Quicquid circa te ef rerum, tanquame
bhofpitalis loci ſarcinas Pekta: tranſenn-

dum eſt Tbidem,

Dies iſte quem tanqusm extremum
reformidamus, aterni natalis eſt, Ilbid.
Magnorum virorum non minus praſen-
tia urilis eſt quatn memoeria. Ibidem
Quis quis aliquem quaritur mortuum
eſſe; quaæritur hominenm fuihe. Seneca.
Epl. 98.
Non ut diu vivas; curandum eſt, ſed
ut ſatis: Nam urt diu vivas, fato opus eſt,
ur ſxtis animeo, Idem épl. 933.
Quod eſt ampliſiuunm wita ſpatinm!
eſque ad ſaßientiam vivere. Ibid.
Nen judicnbam memorl cum ſuper-
ſtites amicos relinquerein: putaban, wt
victurum non cum ilit, Jed per illos, non
Fundere piritum videbar ſcd tradert.
Idem Epl. 78.
N 7 Vnat

362 Atri Oratoris
Elnks dies hominens erudiiorum plur
patet qua imperitilongiſama aas Ih. 4
Unus ex oficiis vitæ eit meors Epl. 27.
Sapiens cogitat ſemper, qualis vita,
non quanta fit. Epl. 69.
Vita fecura, & line invaſionibus for-
tunæ, mare mortuum efſt. Epl. 97,
Vivit ille qui ſe utitur, qui vcro lati-
tant & torpent, ſc in domo ſunt tam-
quam in ſepulchro Epl. 60.
Non ubique mors ſe prope oſtendit

ubique prope eſt. Epl. 49. —

punctum eft quod vivimus, & ad-
huc puncto minus: ſed hoc minimum
ſpecie, quadam longioris ſpatii natura
diviſit. Epl. 49.
Vr nunquaum mortem timens, ſemper
moertem cogita. Epl. 310.
Vir fortis & ſapiens non fugere debet
⁶Vita ſed exire. Epl.2 4.
Ex quo natus eſt duceris ad mortem-
Septimus quiſque annus ætai fſigunm
imprimit. L. de benefi. “
Muki fic complectuntur vitam, &
tenent; quomeodo qui torxente rapiun-
tur, ſpinas & aſpera Epl. 4.
Quia nobis denegatur diu vivere, Fé=-
linquamus aliquid, quo nos vixiſſe te-
ſtamur, Plinius l 3. Ep. 7.

Vit’

9
mehehenn

(ukh
e *
w0e
OrHInes
.R Cnmn Numnin
aſen uikue,
Ickre, pün kin
Gittfieno
Rjbppunthwn
mten he
Cthur cohneAnen
unu felear
unelh ne
ir in, Nint
ulrlmmmün n
NN INCNen
nin gnl n ans
ſInlckhamn
Mntten nnis
irihi
rgrennin inl

1umegomnon

Ur Nl

S yyudn nng

ſen iz

her
eyn

4 ſunl

, An nebenge,

atumndh⸗ ,
1 “ A.
Kenn
Iche Ne
e Z
4
4 i win i6
Dinle lt Ato n

eriit nng
1

. aabnis htlun

6.

munl iuß „

9, 1 60 .
4 gmtmigntit re
We
ausclcutt Ane,

i S
betch
nfeehtn iu
auß
erher et
ll 105 /

6,47 „,

pean II. Cap II. Suaſt II. zo⸗

Eita quoqzse ornatnr variis et ſermo

Muris.

Vita ſeguerata , vivimu: st loqui-
mer Ovenus.

APOPHITHEGMATA.

Clemens Alexandrinus In Orat. con-
tra gent hominem eſ ſſæ= Citharam dixit
Pulchre. nanr Kiit Cirhara é vaflis
chordis, Rta komeo ex corpore & anima;
opibus, honoribus, ompingitut, ex Jui⸗
bus tamen olnnibus una harmonia fit in
laudem Dei, Patriæyini. Eumzpitur hac
citharxa dolore & morte.
Braxillus Philoſophus moriturus curm
à Senatu frequenti viſitaretur & de-
ploraretur; eropter quatttor ſe lætarf
dieebart. Prime, propter bonæ conſcien-
ti teſtimonium, Secundo, quod tan-
t08 viros ſuam mortem lugeie videret.
Tertio, quod 60. annis Reipubl. & aliis
prodeſſe ſtuduerit. Ouarto quod cul-
fum quem debuit alnis, præſtiterit ſem-
Per; denique ſubjunxit, Ergo mihi hodie
vitam eor diri videor Diogin. Lacërtius
in vit. Phil.
Mlidor. pelluſiot. vocabat Mundum
tererntan ruinarum ruinam, Macrob.

Erhuu-

Homo

Cithara.

Braxillus
moritimus
ob qua-
tuor Iæ⸗-
tatur.

7

Mundus
runna.

Jupiter
Tigil Ilus

Jupiter
Stator

ſit.

304 Artis Oratorig.
Ethnicorum vêtérum conſuetudinem
qui Deum ſuum non format huma-
na depingebant, ſed informa baculi
ſimplicis, appellabantque hoc Idolum;
Zupiter igillus ſeu Fulcien; Dominus: .

quaſi humana omnia ad interitum

ruentia fulcirc Dei munus continuum

Huc pertinet quod Romulu; Yovis
efigiem in Capitolib poſuetit; cum ri-
rulo: Zupiter Statior, in manu baculum
hic Zupiter habebat, in eo fulciter No-

vam Romam, ſed Semptonius Confſul

ibidem jullit Vuùlcanum locare, quaſi
dividentem Jovis baculum in baculos
minores pro aliis Diis v g. in ſceptrum
pro plutone, in tridentem pro Neptunô
in clavam pro Marte, in caducem pr
Mercurio, & lemma sdſeripſit: ET
VOS FULCIUNTO. Quaſi diceret
vos minores Dii, id eſt, vos Domini,
terreni Principes, Magnates, ſi ſimnul cum
Deo fulcite rueèntem mundum. Nam
ſceptra veſtra participam à oeptt
Dei Diodorus Siculus.
Adde hic quod Htalia alicubi in
Tomplo depictus ſit wundus rotun-
dus, quem dondecim baculi ſuſtentänt,

Lemma fubſcriptum eft: Prædicatie

Evanꝑelij, 2c 6 duedecim Apelti
ye xbis

1en

7.
nin⸗ 4

iunl
erppzinfet

i Nien
aleler Mn he
luins, Crluvl
won on uscindh le⸗
oentzutnße
Prisſmintr,
Dttponmonrin

ſunſußhhl Crru

Hormmcaniet, dor
mhhe ℳ.
4

zu D
Unotächher un

I ne 1n hnofe
Hor melwtuit
(künnmbt

fum
u nnn
akacligi

ühen undng 1

DWK int
n K nn Hn
a iurn i
upe 1 r
uhin hun,

Mius uun

rYniei dn
Puum, Umunttualc
Nektn d nwpiiin
4 Kp Cnig C
llamr n
ni Merlm rhan

ADögfulen Elnmn

mümn ) er
An idn 8

lem re 1
W. Eilet
Di dch
cN mülmn
n lu

44.
l lel “

4 4 mu⸗ e nes

,

Pars II as. vII Qeſft. II. 07

1

verbis ſuis velut baculis teneant or-

„pem.

Aurelius Emperater moriturus dixit:
REx omnibus quæ habui & poſledi duo
tantum habeo, nimirum quod Deum

offendi, cruciatum & dolorem, quod vi=
tiis tempus impendi. Gaev. l. 3.6. 16.

Seeundus Philoſophus interrogatus
quid eſſet Mors? reſpondit. Eſt Somnus
ægternus, diflolutio corporum; divitum
pavor, pauperum deſiderium, inevitabi-

lis eventus, incetra peregrinatio latro
hominis, ſomni mater, umbra vitæ, diſ-
ceſio vivorum, omnium reſolutio, labo-

rum finis, cnpiditatum clauſula,impro-
bornm carnifex, bencrum præmium.
Mem Il. 3. C. 51.
Epaminondas mortem fortium viro-

tum otium eſie dixit: improborum véo

& ignavorum laborem. Lycoſten.
Plato dicebat vita noſtra ſicut flam-
ma ſtupæ a minimo vento extinguitur.
Homo eſt vas quaſtum & fragile „eſt
corpus in omnem fortunæ contumeliam
Projectum. Seneca.
Alii dixerunt hominet eſſe calamu-

tatis omnium hofſpitium.

Mors bona eſt labotis corona, felici-
tis porta, vitæ janua. Bernburd. .
Phi-

lius.

Mors quid
ſit?

Epami-
nondas,

Plato .

Homo.

Mors.

Philip.

Venus
quaruor
Cygnis ve-
hitur.

Crœſus.
Socrates.

Gorgias .
Leontinus
Orator.

Scverus.

306 Artis Oraterig.
Philiphies Maced. Rex cum confuluiſ-
ſet Oraculum quomodo poſſet ſencx
fieri: reſponſum accepit: Vien quadri-
gas. Quo audito primum edixit, ne

ullus in regno ſuo quadriga uteretur:
Deinde cum Montem azudiviſſiet eſſe,

nomine Quadrigan eum ſuffodit & e-
vertit. Sed Pazſaznin, in capulo gladii,
quo eum occidit, quadrigam habuit cæ-
latam. Valer. Maxiz. ib. 1. C. S. Ext. n. 9.

Dicerem cgo ſivis ad Matufitatem

pervenire evita quadrigas, fed Veneris,
Venus quippe juxta Poetarum opiniones
quatuor Cygnis vehitur, & ſecundum
Bernardisn Luxuriæ currus quadriga

volvitur vitiorum: In glavie ventriz, in-
honeſtate ſodalium, mollitie veſtium, otii

loporiſque reſolutione.
Quæſitus quidam olim quid mallet,
an eſſe Crœſus dives, an Socratei ſapiens
reſpondit: In vita Cræſus, in morte So-
crates. Beſſeus in concion.

Quæſitus olim Gorgias Zeentinus O

rator jam ſenex, an mortem æquo ani-
mo ferrer, ſi é vita vocaretur, reſpondit.
Ex putri & deſtuente domuncula non
invitus diſcedo. Lycoſt.
Severus Imperator vivo ſibi loculum
parari juſſit, cui ſe interdum melgdede
c

Hall. n
Ptckrum.

n e
ͤcantte
. laͤii unß
e — ,
inoſun
47 aas ucl.
n ihſf HDM
sbſcläntennern
.
nejtmnf iil 4l
ev ieelrtmell
õ
sfenn 1 Cldl
etlet nn n
Ewaenrtir , mmn.
ur , muncd

5 õ
6CrOignunh

etaſmmi
Maho Nuen
iriſllkkenen
ſirarixmin
elnn i g,n⸗
1u
m vr nzdͤ
wuhmn

l,

uce

Euruni

bomnod wo l DH
umnetctedt e,
ute
no une
* Ahc
ibim hile
ikunun
Aüg anin
er. Minalhic
n tolii z lin
mini hin u lie limn
win ſ
n uunin KN
6 Lumrem “

mnrun. unhimn u,

7 uin.

— ſahniſe
l 1lti Dre
incoehl

L

Gel, Auncnri 1
anand

fan mud

Bie .
vur i l

tee
7

Ar. WKl

Par:I. 1 ca, PII. Qaſt. t. 30 7
ſic ill lurn alloquebaru: Tu a locule Vi⸗
rum eapies uem Orbis non capit. Kiphi-
EHn.
RBcligioſi quidem in Turcia incedunt
per plateas portantes 4pecule, porrigunt-
ue ebviis & dicunt; inſpice & vidke 7u
4. Annales Lurcici.
Zeno philoſophus cum ab Abpollinis O-

raculo ſoiſcitaretur r,. duomodo Pofſet vi-

tam bene agere: reſponſum 40 cepit,
mort uos con le, &. ab Nis quid ſit facien-
dum diſce. Laertius l. 1.
Antiſthenes à diſcipulis quæſitus
quid eſtet Mors, duos Circuol: fecit, &.
hor eſſe mortem affrmavit: Interprctati
ſunt IIII „ unum circulum efſe corpus,
quod ducitur unde i incepit, nempe ad
terram, alium circulum effc animam,
quæ ctiam ſuum termihum quærit. I-
dem.
Nabathai Regis non in Manſoleis
in mo ſepeliebantur, nec aliud ſibi oc-
cini præter hæc verba volnerúnt: Pul-
vis pul veri, Epzwis fimo tradizur. Reine-
rus. .
Idem Reges ante pectus loco ſignacuk
mortem geſtabant , cum inſcriptione:
Mater bonorum, Noverca malorum. E-

m. .
Aed Seythas in coronatiene Regi⸗

Sar⸗

Religioſi
Turtici

Zeno.
Antiſthe-

nes.

Naba thæi
Reꝑes in
fime ſepel

Schythæ.

308 Arti Orarsria.
F'argitar terra & cisis, G walhie

verba dicuntur: Hac tuks eſt origo, vide

ne quid ſuberbe agas. Idem.

Medicæus. Nicolaus Medicæus Princeps cům hoſt

multas exſpectationes filium acèepilſet .

Hchrymansi in hæc verba prorupit: E tu
Fli ad ferendas hujus ſeculi enlamirates
. adveniſti. Idem.
Juſtini. Juſtinus Imperator jubebat ſibi leſtum
conſpergi pulvere & lachrymans dice-

bat: Ece nunc in pulvere dormiam, qus-
4

niam pnlvis ſum & in pul verem conver-
zar. Cedrenus.
Apud Albanos ſi maſeulus naſceba-
tur. Adfines ei Innnera militaria offere-

Albani. bant cum his verbis. Armeris miſer, quia
ad bellum non ad otium veniſti. Criſpi⸗
nianus.
Marcus Marcus Antonius Senator Romanus

Autonius. cumPyramides £.ρpri luſtratet, ad ſuios

Jumit Bola gloria laborum noſt rorunm um
tempore intercidere non poteſt: baæc ut
aternum duret, vitæ eſs anteponenda.
Comineus.
Epam. præ- Epazinondas Dux Thebanus accep-
mium qua- t0 lethali vulnere, cum univerſa civi-
Ilc poſtula- tas ad corpus cjus afflueret , de Præ=
Verat. mio laborum rogatus dixit . Nullum
und voio quain memorihm mei. Sol-
licite

zuyl. 1
ſke n S
I
ut AAN 7
Ginu uß ehe⸗
imnlli⸗
Pets
Demoan s N
run Mn 05
crll Eusit
Nerne l

1

glu Ncninenh
eis Ver lung
. ebneſe e⸗
DS
einet.
Nruimria herd
o Inelenn

ccnt, Naiun
dixit: Omnia tempus devorar, omznia con-

urcmmelt bin
1e N gum
Cen, r
ünemnmeken
Dnne! unt
Ardn rc 4
nongi Wheen.
en W
i cAlkann

4 in

dur

, al

. ugfnit
aen.
lla hingin
tan dmugl,
beriugnh,
e ul aliminn
n.
Phrtähenmub.
Z
s6Nnendn,

G
hunlriaci utt
AWrumdirndke⸗
rmn ifn

Nun

iggikar li
In kwefdidf
Plenmulfftmed
nnin f
1, tieſnnßel

Nrliui,
, n

☛

Pn Imin

Pars. H. Cap. 3I. Tuaſt. IlI. 109,
licite itidem quæſivit an clypeus ſervus
ſuperellet, & cum ſupereſie audivit, di-
xit: nunc latss morior hoc ſalvo: g16
ſalvelætus vixig: Epaminondas dux Ve-
der nunc vi vere incibit, quia ſic moritur.
. Lycoſten.
Democritus Philoſophus mœſtum
Darium Regem ob mortem conjugs
conſolaturus; vitam defunctæ ſe reſtitu-
turum promilit, ſi modo tres illi homi-
nss invenirentur, qui nauam lugubri
veſtitu uli fuiſlent: quæſiti tres in tota
PcrIia, & non inventitum ille ad Regem-
Vides Rex quam ine vitabilis ſit onni-
baa fati necéſitas: nefas eſt defiene, quod
neſas eſt devitare. Idem: & Julianus E-
plſt. ad Ameri.
erdinundus Rex Caſtell. ubi ab Iſi-
doro intellexit vicinam eſſe horam
mortis, regio habituändutus ad Tem-
plum conceſlit, ibique conſiſtens ad Al-
tarc, purpuram, Sceptrum, coronam,
orquem „ annulum & omne regium
veſtunentum exſuens depoſuit, dicens-
omine! Regnum quod à te accepi;
tibi reſtituo, colloca me in æterna luce,
iic mortuus ibidem. Spaendanus. Pto-

1a .
uͤrg
“

Ctsn .
EE

5 nimn

lomæzus Philadelphus„τgypti Rex inter
medias epulas moritur crantumn ſemper

„ —

Democfi-
tus ſolatu⸗
rue Da-
rium tres
poſtulat
homines
qui lngu⸗
bria non
ſumpfſiſ-

ſem.

Ferdinan-
dus Rex.

Prol. Phila-
delphus,

abuit: Xέiniſtru hanc ſbi vocem
diet

*

310 ArIis Oratori.

diti voluit; inihice Rex cogita talem
Alqgqnnn de ſuturum. Plut. In Conwi viis

Xenephon. Sapientum.

Renophonti ſacrifcinsm, perngenti cum
— 2 . —
nunériat am eſſet, majenem natzt filium
*‿tbitiſſe in prælio, coronan reginni bri-

mo deboſuit, gusſivitque uonan, modo

occubutſſet: ubi ergo andi vit fortiſſime

pre Patris gegnantem occubniſſe

. . „. 2
Juit capiti coronaumn, & teſtatzts eſt ſe vo-
luptate majori perfundi, quam dolore.

fTepe-

Lycoſten, .
Baſilius. Baiſilins Epiſcopzs ſiti vi vns conſtru-

Xent. Je bulehrum, ſea imperfelrum reli-
guit conſulto: cunz ergo pro feſtis diebus

Epifcopuls pompa cogebarur uti, puerum
deftinavit qui ſnbinde acclumaret: Pa-
ter mottem cogita, & ſezulehrum tuum

7

Lipſeus. perpci jube. Mailia c. 26.

Lißſius decubiturus dicebat ſemper:

Carolus M. ad Lectum ad Lethum. Drexel.

Carolus Magnus cum in extremo mor-
tis arriculo conſtitutus, a ſuis rogaretur, i
quanam inſignia ſepulchro afhge vellet; Eeoonnenlan
retpondit: Sola Mortisz inſignia ſcnlpan-
eur, hac eſt enim regina illa petens, quaâ

omnes means viltorias in nihilum rede- ae r
git & de me Po victore rriumphuvs a- aea tni
git, hac adſeriptione: Sola mors omnia

. gat. Gregor. Tur. lib. Hiſto

Dioge-

zmiC
Doete (foar

an

curohul,l.

iraamn hen
Cen oyanid
cncknen,un
ibrzhes arſere
umisnier /ei
u getleenin, L
Mond Nuol
gülun ttpuarn
nmteleielclnud
Pie tcra nitu

MNOA

AN

Auna Anin
Volcrubapulle
iiDeleit, inn
. Iknmtunlennee
. eve iir. X

m
1

.

leani i.
ſethrimi
lſnnenng

1

an ,

5

is

4 henn 4D

. ! D Ken
nin lant⸗ en
iſfrn vi A
menert enn.
msng
iing legffnt
lunten e tlaße e
u Sitrußfn 1
m ud, unli 61

4 1 mu ejr
n ufmn

gv, n
rk aunm .
16 altnsn

Pom nKcrn
lahm. a.—
N 1 oreneme⸗
enlu/ utinec
9 ein ,
Mr eni r
nui ene 4
ma n liot
fpunte/
. Wrnn 1

1 naniß

mn nns

Pars II. Cat. VII. Quaſt. II. II
Diogenes Cynicut cum a liquando
curioſius ſepulchra inſpicerer, ubi de-

Diogen. ad
Alex.

functorum oſla cernebantur. Alexan-

drum M. obviam habuit, & cum ille per-
cunckaretur, quid i inter n nortuos ageten

in hoc oſſiuns congerie Patris tui Philippi
calvariam quaro, , ſed a a cateris dignoſcere
non valeo. Laërtius.

Muſonius Philoſophus i interrogatus
quiſnam ſit aptior modus ad diem ulti-
mum feliciter claudendum, Retpondit
vi ve ut cras morituris. Marl. C. 2 6.

HIEROCGLYPHICA
Symbola.

Abtonſ ds Arragonum Rex in Sym-
bolo dicitur babuiile Coronam, in cujus
ambitu hæc inſcriptio exſtitit: Artifex
cugit, Deus ludit, imponendo, deponendo.
In fronte coronæ pomum erat Smarag-
dinum, cum Lemmate: Tſtate prodor,

Hyeme perdor. Manns tenens filo Or-

bis globum, cum Lemmate: Tenni pen-
dentia ſilo.
Qandela ardens cum inſeriptione: Dam
aliis proſum conſumor. Topocius.
Brachmaeni certis temporibus ſolent
mittere vicinis regionibus artefacta
ſoli cum his verbis. TZalis eſt vita
boemi-

Muſonius.

Alphonſi

Corona.

Pomum.

Manus.

Candela
Brachman,
Folium.

Lilium.

Germ. an-
rig. Sepul.
inſe 11p.

FScipio.

duæ.

Sol.

Phoüonix.

Calvariæ

312 Artis Orstoria.
bominsm, gualis fotiorum. Drexelius in
PrOd. ætern.
TZoannes Dux Clivia habuit in Symbo-
lo lilium cum inſcriptione - Hodie ali-
giuid, ras nihel. iinci in tumbis antique-
rum exprimehantur lilia & 101ſa&. Tzpo-
tius.
In ſepulchris Tuvenum ac puerorum
apud Germanes erat olim hæc Infcrip-
tio per interiogationem & admiratio-
nem: Et mortuus eſt : In Sennm vero E-
piraphiis crat eadem cum periodo ſcu
puncto : Et mortuus eſt. Drexelius in-
Prod. æter.

In Excquiis Scipionis celeberrimi Mar.

ſalci Galliæ, ante tumbamn caduceum
prætulerunt, e cujus manibus eria lilis
pullulabant, utpote. e ſtemms Gallia, per
medium vero caducer crat inſcriptio
hæc: Non genere tantum ſed ore & re
Scipio. Tomach.
Duæ calvariæ jacent; una inter ſceptra
&ι coronas, alia inter ligones & fa 12,

inſeriptio. His diſcerne Regem a S

co. Sond.
Perſa in tumbis ſculpbeant dolem, cum
lememate Oriethr.
Antiqui Eghprii Pbenicem in Gepul-

chro eſt t kar⸗ ſuperſtitem ſculpebant

oum lemmate: Evolabes. 3
Atbe⸗

eN
lsdl5 En
Senchnmit

ar
lugiune

lntll t,

Inpun hiun
niunſwiin 1

Klcann S
Ti ine

lene⸗ ecſ ho

tahcinl Crer.
Nal M

ia uron

s ntn Mehoral
Kut:
nusme aſn

aNeinte ſenck

“ n

iu lenyenintom

erigaxeſtin
ů

dflektoi
Mulee Ml

anuam cſta

M

hii nni

umtn, orfie
nu⸗

han
fing Deni

cilhi rh.
D ne Miet,

tamhzmni

u r de i,.

leumn Keumm
zutit (nhach t

pronm kEAnn

nuug hlamſthl
tCc N
nnmuf Deriu

õ
Melrntan Alten
diurali ci
o imn D
aaun al Mintb
t n En⸗

Pars. II. Cnp. VIl. Quaff IH. 115
Arhemienſes in monuenentis ſeribe- Athenies-
bant ciphras multas, cum lemmate. E- ſes.
norans.
Avis quæpiam reperiri dicitur, quæ u⸗
no dumtaxzat die vivir, mane aafeitur,
veſperi moritur.- Interim vero aliroũ avi-
um nidos perve litat, & ſingalarum vo-
ces & cantus addiſcit, canitque jam ue
Turdsme, jam ur Philomeis;: &c. Hæc avie
Symbelum ſolet e-e hominis cito mo-
rienris, c inſcripttont: Non diu ſe ſates.
Alavanmder Magnus de ſe dicere Jole- Ahexan. N

bar, vixi ſatis quia nen annos ſed trium-

phos aumero; metior me non &tte ſed
perennitate.
In momumento Pascſani depicti erant

Pauſaniz
canes Mmulti inſequentes fe feras diverſ ige-

monumte,

senzercampos & ſylvas: Lemma : Ve Wica homi

astio. Nempe vita kominis venatio aſt,
& ſæpe dum capere volumus, capimur.
Cirica.

In Orphei ſepulchro inſctipta erat hæc .

ais Venatie

unica vOX: Lſir. Marl.

In monumente cujuidam Elecmoſi-
narũi ſcriptum fuit: qsa dedi Haleo;per-

didi qnod Rervawi.

Wgypeii inter convivia morzai ca
kan, & convivator ercider Eg- Pe.
dendo dicunt. Cumaite eales futuri.
Pluvarck,
G£

Elati cujaſ-

bolum.

An guilla
fra gil.
hum.

Homi. via
navwis inſt.

Iſabellæ
Arragoniæ
Reginæ
„ II1 582
inm. .
Melmor-
cLis, fel vitæ
Symbolu.
Mortis
Templum.

314 Artis Oraterig.
Habuit quiſpiam ampullatus homo
dam Sym- ex ſiiperbia potius quam ex ſcientia pro

Symbolo, in ſtemmate hanc unicam
voculam. Omnia. Qui ob lique cu⸗-
morem caſtigando quiſpiam adſcripr

litteram S. ante O& legenda fuk vox
Somnia. O bene humana Omnia ſunt

Somnia!
Pgybti, notaturi eum, qui rebus hu-
jus vitæ fiderer, ſpemque ſuam fragik

poneret: bonununs mans angnillam S=7
nentem pingebaent; Nam mundana in-

tar anguillæ elabunture manibus „nec
tenerl poſ unt.
Alii vitam hominis notaturi navem
pingebant 2 cujus clavum Deus guber-
naret. Picrisss.
Uabella Arrag. Regina in Symbole

habuit duos floſculos „ unus vocabatus

Scelenitropos,id eſt Flos Lunæ, Alter fe-
liot ropos, d eſt, Flos Solis, cum Lemma:
te ⸗ Seqieot &ateranm ſpecte. Briſ-
ſon.

Mortis Spnbolui olim mel fuit, vita

vero fel: Nimirum ſicut apis, eſt homo,
& dum vivit ex foribus wirtutuen mel
ternitatis collig. Rodegin.I. 28.
Spartanis Templum Dez Morti ezx
sandids marmwore exſtruxerunt, in cu⸗

nalln⸗

l unnl

nid 1¹
emath nlußt

Alli
asi cntli il

bonato , ſole 1
anitl chenct!
llreleinn
film nm u
eln eumtennente
1t Kacn ueltt;
Tlezgzu namuſt ⸗
Aanil, ulti
Een ll “ D
rielliſairuti

. Alnü, Eectar

15 Annt anmiuc
Uennſiuiml 1
Lonlen enginn
ſnnredd ds
ſCunanlau
udiß
nlrif in

HH
Enmgehmeinen

u. (1 Ckaue 1.

gilin dane

rufun
NNuOmmelu

dunengünn.
4, heng lunte
Gur utk nt

ns Nnt.

baruerudb r

Ponins wan unn
gchfun e i
, iiie
ußftin
Afulunng

sunmfih Nr

s Nn u,. 1
MxSNAN M
Chd

Ainoh:lud

Pars II. Cap. VI. Ogſt. II. 315
jus poſtibus ſcriptum erat Morti matri
perennis felicitatis. Eaxſavias. Leon A/W
Leonidis ofla in Mauſolcum ſunt oa.
translata cumn inſceriptione: Secalumbe-
nemeritorann de patria. Idem. Clotaris
Clorarius Imnperator tres Philoſophos Imperatonm
quos à Conciliis habuit interrogavit, à tribus
quomode poſſet vita hamana optimne Philoſo-

exprimi, reſpondit horum Primus, pin- phis vita

gendum eſle florem Cariophyili Indici, Rumanz
Qqui licet honore & odore cæteros præ- æquiparata
Cellat, Keum tamen teſtudo ſubintrave- Cariophyk
rk, ſtatim areſcit; cum inſcriptionc: lo.
Tales opes noemento berennt.
Secundus, ſuaſit pingendum Phoni- Phoœnici
cem qui cum ab plumarum Pulchritu-
dine aves ſibi ſciat infidiari, noctu& in-
terdiu volitat, nec tamen manus aucu-
pis aufugit, cum inſcriptione: Tantorum
Vaborum ſtipendinm Mors. Tertius ſnaſit Et Naufra
hominem pingi in mari naufragantem, ganth
fupra veroin aubibus Aquilam & An-
choram cum Lemmate: Domine ad te

Tunt oculi noſtri.

In Caroli V. Iceptro ſtabat maſculus
manu tabellam tenens, cum Lemmate:
Sto: infra vero miues ejus plantas ar- Caroli V.
todebant cum infcriptione : Zaae- 8
bawm Idem Imperator dicitur annulum
Nabuile cum horologio „ in quo
00 2 CAX:

376 Ariis Oraterig,
carbunculus iaſtar indicis horas indicz-
bat; bicolor autem fuir hic carbunculus,
& lucida parte diem, nmigra noctem de-
notabat, Lemma fuit, verzimur, id eſt,
carbunculus in carbonem, 5

Henrici Heuricis Rex Galliæ ſic vitam ſuam

Galliæ Re- ordinaverat, Okto heras legebat, osto ora-
gis viæ ad- pat,olto dabat zorpori & Reipublicæ. Se-
otnatio. genti ad Menſam tres Orbes apponeban-
tur, in prime orbe Cruciſixss cum Lem-
mate, Cibus cordis, in ſecundo Liber, cum
Lemmate, Cibus mentis, in tertio panie
cum Lemmate , Cibus Sentris ſupra
menſam ex tholo pendebar Alazuda
cum inſcriprione, Cœlum cane, terram
zace. Loco horologii utebatur candela,
quæ viginti quatuer lineis diſtinéta, vi-
ginti quatuor horas diei ac nectis conti-
nuo ardens indicàbat. Annales Gall.
Ald Adwertehic, quod Alauga cum in
gerra ſedet, tacet, cum volat in altum,
cahit 2s unde bene ille, Deum Lauda,
non ſicas Alasede ,; à terra te elevaſti,
Deum laudate cepiſti, ad terram redire
noli ut Alaudagxedit, juſtorum enim
ia creſcir „ non decteſcit. Caſſfode-
7

risas. . B
Alamun. Urbis Variſienſis ingne Salaman-

Srs zimum in meche Plammarum
aybpIra

leſrpo 4ll
r Grectl l
r wilg e

nn iNE
otu moni ocdt

rnnd l wolt

Dllhrom aun!

n uir ſelae

ſngern kuln, 0
Eli Aenudo M.
Ugrra itn
Arüolm udhn
mlln, oh
1e ulntno munna
Hin kniln h
Drtallan 4

lr cunn lante
ui

fahan

6

gilent . rar, II. Cap. VII. Qusſt. H. 27
ict; WRW appoſita hac nota; Circumdor, ſed non
nitrethc urer: Marlia. . Frruthie
n, hnch Struthie aipiciendo ova, fover: cui
H e appoſiuuc Accadcmieum: Ex viſn ſalus.
n Idem. cap. 6.
L gulianus mperater gerebat in ſtem-=

rle e iun ,
Eukinni mate regio Aquilam ſagita percuſſam,
unigtin quæ cenfecta fuit ex ejusdem plumis
eruer = . —
. Olefing. Addita Rotula; Ex spfa sontra ipame
truean. b ipl. . 1
An d eſt, ab ipfa naſcitur quod illam
Nielgfmunlen.

M asch perimit. Ita morss ex peccato, ac me-
een moria morti occidit pecatum, une
Mnnt, ükig merito dici potoſt: Ex iplo, contra ip-
Cuuniſ hum.
iut wihl Iul Pulehrum etiam Symbolum huma-
e,Cmugmn na vitzæ poreſt eſſe Lapis ille pretio-
mulri üt u ſus, quem authere Dorothee, Angelus .
ricinhe dedit Alexandro M. Paradiſum ingre- Tapis
wittntiie di quærenti: hic enim Lapis omnes ah- Alex. M.
t NeH os pretiofius in bilance ſuperabat, etiam atus.,
AAn üimulpafſitos, Conſperfus vero pulve-
e, nſdulin re minimo, minima pluma levior fuis-
4tercelelig HRBiunsc lapidem pulvere obfitum in
ℳ, lentis Symbalo habuit Alphonſess Aragonig

crrlti Armmdh Rex cum Lemmate: in pulvere non
4 Nemd Rex. DMM Alexan.
16 1. 4. . .
cind In Alexandri M. tumulo fuit Afa& &. tuN,

HẽMZ AfKrica ligata catenis Gu eimate:
Aier vikkorig Aexandr.

Artis Oraterig,
2 7

Exempla & reliqu Suppeleæ,

21 8

Pazſanias.

Schythæ. terfeciſlet. Veredicus.

reis appendebarur ſehyphus. Idem.
Reginam Amaluſinthäm ſic deſcrip-
ſit Caſſtodorus Lib. 1. Siprudentem qua-
rit: hac fuit ſi fortem nulli ceſit: conſilie

Regma A-

qus chara, Epitaphium ei tale fecit: Ca-
Era dexit » lanam feciti nomum ſer=
Vavit.

non poſtet, miſit Spongiam lachrymis
Plenam cum Lemmate: Corde & la-
chrymis proſeqner. Appianus.

Nibitinæ Romani in medio foro ſtatuam Libi-
ſtarua. ting poſuerant, ut tranfeuntes ementef-

que & videntes mortis monerentur. Ro-

ſinas.
OBba-

Olywpis viſaeſt Nex in figura & ha-
Nodti f- biru Mmuliebri, quæ puerum album mo-
Ki ſomnus mentem dextra tenebat, & finiſtra ni-
& Mors. grum dormienti ſimiäcm. Primus appel-
latur Sonsnas, Alter Mors, uterque Noctis

Hiſpani. Apud Hiſpanos mos fuit tot haſtas ſ-
gere eirca ſepulchra quet hoſtes quis ia-

. Apad Schythas qui victor fuifet in
bello & vivus debuit bbicre ex aureo
lSchypho, & ſhper mortui ſepulchrur aa-

optimarelligione nitenbrote beara, abi-

Teſlalia. Teſtalia funeri Matri ſuæ cum adeſſe

aalpeton „
nnti gnhin ,
lin
almmiin ei
in Aulticn

iane gecaden

nd.
nmirihl
Croäigengtitm
leux “ lun
Clnlafeitenmfon
Colehbmmklnia
gie ugfmſe
nagenet, Wetil
Srekunautun
unans euliu
ſrgninmun

Crdonhuud.

0, kicummummen
Ugnnde Aeni
Nknd: Ana,
wimn: dret

uünenanangti
Aarn uzen
Imn Aknu

Vennelgalgegigg
la.

g

.
Ne d
atgenib
Keunmbung.

elen ſi

mungginnklut.
Ningunlalngur
doacg.
el ig ilti
Atr er er e
nomiſfttinng.
reemlkn.
nahintentell,⸗
GlGumzt.
nmud i
umieeug
gimetuſtt d,
uaz ſitlin

allmletnig
üengmn kie
ur. (N;
Ansd
loub.
Eauilatnin.

FEars H. Cap. PII. Quaſt. I. 319
Gbarita ut melius voluptatibus in-
dulgerent, pielctebant caum morte, qui
wortis mentionem fecißet. Solonius.
In Principatu Rberis ſnb pœna capi-
tali interdictum erart „ mortuos de-
gere, ipſæ matres flentes ſuper mortuis
filiis convictæ necabantur. Tacitus l. 5.

Sybarke,

Mortuos
deflere in-
tetdictum.

Aunnal. Mos in eo-

In coronationibus Imperasorum hu-
juſmodi genus uſitatum fuit, ut eo ipfo
die quo capiti Corona manibus ſcep-
trum Imperiale imponebatur, egregius

2
ſepulchrorum fabricator, tres diverſos
P

lapides,Alabaſtzunn, Taſtidein & Porphy-
rum afferret, ut ex illis habito delectu,
ſepulchrum conſtrueretur, alta voce in-
clamans: Elige ab his ex qno Auguſtiſſ.
Caſar, ipſe tibi tumulum, ne fabricare ve-
lis. Claudius Parmd.
Philippus Macedo puerum habuit in
Aula, huic tantum muneri deſtinatum,
ut quotidie ad eum ingreflus tale quid

poferret : Memento, 6⁶ Rex Te eſſe

hominem : tune Rex miſeram con-
ditionem conſiderans, tales é pectore ek-
funde bat voces: Heu me miſernm!: Ho-
mo ſum, & proinde mortalis ac in cine-
xem redigendus. Stobaus Serm. . Elian,
I. 1.I2.

04 eytms

vonatione
quondam

Lfitatus.
Philippus
Maced.

Galatæ.

Laced.

510 Artis Oratoria,
Xgyptit dinn Genio indulgerent, f-
rspe Regem in auca tuuriba circumfere-

bant. Piesray,

Domitisniss Lrperarer invitatos ad

convivium » in Palatium nigte pannhe

obductum induxit., ubi tantum duæ ar-
debant candelæ, & ꝗquemlibet loco ſolii,

in timnba collocavit: dicendo: vive mse-

mor Leshi. Xiphelimur.
Macrvobis Withiapis popuii defancto-
zum ſtatuas ex auro vel Argento vel lig-
no erigere ſolebant, ut ira memoria . ⸗
ſunctorum in ammis conſervaretur: His
verO Statuis excavatis includebantur ci-
neres defunctorum. Isautem qui ſan-
guine proximus defuncto fuit, cam ſta-
tuam domum deferebat, & vitro pellu.
cido iacludebat: Cæteri vere adfines,
Primitias frugum ſuarum, & alia pluri-

ma fingulis annis offerebant. Creſius

spud Diod. & calunm,
Galata ſuperſtitionem habuere, ur
quamprimum exſpirafler aliquis vari-
ad enm literas & ſeripta deſtinarent.
gna ipfo ſepaltara dis unz eann corpere
Cremabant. Credebant literas à mor-
mis in alis mundo legi. Al. ab Alexan-
ArokEz.
Eacedamonii, ut Iuwentutem ad Ma-
Borumvrimkationtm accenderem;, de-

functe

110 1
OICN Hom

A u An
in Kuanfb
can es
ee
mm iruni

ſihn endan en
pfrtMuN n nn
bgtin enenti
Pebtj An
A.
umg gli
Tontotun, apin
leu Nmn M.
Ion Nund 1
Aherm tmms
enonnn iy
Mmenton ſ
fi eri

ea güin

En drertae e

akinnin / 9
Urr Muotn
laucenfiln
I Gneunhe
in hin
Hrauak
uinn

Nen Pars M. Cabß. VII. uaſt. I. 322
“ functorum Herxoum imagines in ære
ung vel marmore ad vivum exprimebant,
E. in ſenarugar. exponebant ſingulas
herr hirg cunt ſuis elogiis & hoc lemmate; ſi
. eiinec, heritis ſicut iſti, eritis ſicut iſti. Beſ-
. S ſæius. Ofa
alerdeetſ, brahamus Ortelius Coſmographis ortuo-
Dntiat e, ſcribit quandam gentem eſſe, qua oſſa TuI di-
en mertuorum loco numerorum habet, ulq; VMi. .
Egie Utitur in emendis vendendifque rebus,
wann lunt⸗ loce auri, & ea oſſa oco divitiarum Tyrann:
lhn n habet. ä = ex oſſlib.
auntnmergg Prannin quiſpiam ſibi ex offibus organa
anmeue OrtOTHNI, Organa feri curavit. dicens fabric.
Am lundis Saltus Regenz, Mors holtium eſt.
ancrsr Idem Vyrannu: Capita oceiſorum
7 in Arborum rtamis herto ſuo dedicato
pemorum loco appendebat: in veſti-
bulo autem horti ſcziptum erat: Bellz- VEAI
ria Matris brevitas,
rhiloſopus quidam rogatus ſuam

ſtrbr erl
u: (mnridt
n Arin 44

de . . *
e Ae vita brevitate ſententiam daret.
afuen umcens in orbem ſe Qyrawvit. Phocyli- S) mbo-
arainlriu⸗ des . lum viteg
uoH Ater Philoſophus parumperz ſubfi- humanæ

“ lmuit ſtens deinde ſe abſcondit, & hoc eſle op-
SS nmum Symbehum humanæ vitæ dice- Cramium
iAi daet. Lycoſten. Nie-
„EFErx cranio Nicephari peratorias Po- phAEi,
rNn eulusn formatum ck. Butgarorntnane
%5 Proꝑ

0
w.

Nomani

Cupreſſus
Simbo-
lum mer-
.

Mors a-
Pud Ro-
Manos

uMKa-⸗

922 Arii Orators.
Froceribass ob ipſerum prineipe deinde
Propinntum. Raderus in virid. Sancdto.
Romani ubi animam egfotos ex.
halare epit, qui proximiores crant,
ſpiritum ejus egredientem ore appoſo
excipicbat. Roſin. J. F. =
Apud eoidem Cupreſis ſignabantur
mortuornm demus, quia heut hæc
arbor exciſa nen tranfitur, ita ex
mortuo nihil jam ſperandum eſt. I-
Tibicines præcedebant funebrem
ompam, qui canchant landes & facta
defunctorum, præferebamtur etiam in-
ſignia bonorimmn quos geſſit, corenæ-
omnis generis quas merukt, Præ-
teria totins familiæ imagines in haſtis
& perticis portabantur. Servi à defun.
Ro, Sibertate donati lachrymantes &
Silenti, ſen alba lanz walentes capita
pracedebaut ferratrun; & hoc maxi-
me honorißcum fuit,; familiam ſu-
am à defuno honoratam fuiſle. Ro-
Sinus.
Apud eoſdem Romanos mos fuit, ut
poſt exuſtum Cadaver Præfßra noviſ-

oſt exun- fmum verbum illud, alrifkhma voce

inclamaret Ilicet: id eſt, ire lices iw
domum que didto qui comitati funus
eiam, domum abitni eætremum „

emms DAmmd

ſini oninun

eri lyeluan
Ii: omißii
d
6AAevmdii non
icgticgünen

Coſunt hitidl

I, End dter

unnightuß⸗

vin ii
mi Mi mai 4
Mimne lverne b
ufyIenin Wen
Gnhhunsdnn: N
eſurun en nun
ſunin Munußt ſ
Aer ſin haena
fuler
uihe rſtie
M tſe ieann
lininen gunt,

46

1den

um Sor

Munmae n

Nen Uteperſi
l.

ſbn

nd gin in
M NN N
nhulnd.

mndint ſohnn
Ocuten Huds Nidn
NEtchmutnnt
meh,n
man n irmhſe

õl

thun Wii4

lilne nd
AN
õ
Nimmmi

en nli⸗

uhfi A

—☚

rar: II. Cap. VII. Qeaf.II. 22 3
Gc ver occclamabant. VALE, VALE-
VAL E nos te oerdine, que natura per-
miſerit, feqnemur. Mem. ͦ”ͦ”ů
Epiſcopi T antinopuuirani, ira olim E ſan
ratulabantur Imperatoribus, Lapera-
tor oriaris Imperator morialis: quæ
verba etiam ab Imperatoribus inter
emmas Diadematis circumquaque
Tripta portabantur. Severus.
Severus Imperator meriens ultimo
Axit: Omnia fui; ſed nihil prodeſt. Eli-
us Sarti. Philofo-
Ad Alexandri mortui corpus plures hilamé=-
philoſophi conguxerunt, & ſuper Re- Raes ſu⸗
gio funere lamentati ſunt. Unus di- er Alcx-
xit, En modo quatuor alnarum ſpa- andri
tium te ſatis eſt, ui ſpacioſiſimus ter- mortui
rarum Orbis non ſuffcit, Alter ſub- corpus.
junxit Heri pornit Alexander quos vo- hus.
hait à morte liberare, hodie ſe ipfum non
poteſt, Tertiis autem tumulum con-
templatus dixit: Heri ex Auro Jecis
theſateruin, jam mutatis vecibus the-
ſaurum Alexandro fasit aurnm: alii
aliter ſunr lamenta. votias Alplonſus
appud Drex.
Carolus Rex Sitiliæ cum in uki-
mis eſſet, hæc locutus eſt: O vanas
bominum cogit ationes, ab miſeri ono-
ribus delectamur & Cælumnegliginaus!
△⁶ς Non-

Kexwor.
ni vieis

Turc**

Impera-
301.

Pacuvi“*

224 Artis Orazoris.

Nondum cœpi; vivere & jam goisz vi-
wendi ßinem facere. Eadem me neceſſitas
involvit, qua viliſſi, mnm mendicum.
Fale igstur terra vale! ſed ah aiinam
liceat dicere: ſai ve Cœluns Lucius Ma-
zin. de b. Hiſp.
Turearnen mperatori cum quen-
dam à Baſſis ſuis & imperii proceribus
perire, volunt, lireras adea ſua manu
ſcribunt, eaſque nigro holoferieo ob-
vojlunt. Flarum literarum hæc fſemper
eſt. ſumma: mitte mibi tuum caput.

Busbequius de reb. Tur.

Pacuvius Syriz Perfeltus koe 1i8

more habuit. ut quortidic 2 à cœna vino
femoque fepultus ſe in lectum ferri
Aamuli jaberet atque à flentibus oc-
celamari: Vixit! Vixit? Applica: Quod

ile ex perverſa conſuetudine faciebat,

ses proé & laudabihi Qhriſtianorum
more, cum Domino N. facimus:

eddimus ili ukimum obſequium,

eKtuhmus in lectum fubterraneum,

reſtat ut acclamemus, Vixit- nimi-
xum adt decus familia patriæ, Eceleſiæ

& ghoria, nc. Cauſmius l. 4. Sym-
bol.

Auguſtas Inperator ſupremo vitæ

aeatot ad fe amicos pereunctutus

I, eoui Vhorerur an vitæ Mimum

vlen

S
Peulr.
dene⸗ eln be 6

l
ehn ſan ln⸗

,uüft: Hlhu
(amnlennnite!
urIxun Ilntii
, n enn Air
unmnlien
mtdks Trkin
Nmir Neunns D
giiimunlnſth
'er mu
i Mr iu ſh ann
menk Prunt
lu jr nſugi
ekmmutn nonen
mAb Annis
Cl MeiIern
lnan Ad
i ſünm
Krn
Nu in

pPene ,

”ÿ”ů”VZV 77 —- 7y
rnid, Pars II. Cap. VII. Quxft. I.. 322

SS bene tranſegiſſet, cum illis reſpondiſlent
WrüDr uß bene, ſubjecit ille: Ergo planſum date,
ni HDZ QAucton in Auguſt. 90. M. onetæ
in zetih geg Teinpore Sewer: . . r. A4One
ſaein lin, empore Severi Imperatoeris reper Peros

e ta eſt moneta, quæ Heres dicta eſt, in di ta.
4. “ qua mirabilis exſculpta fuit figura: Ca-
* . dut Fliphantis fuit, cum Lemmatr:
peigtig Magnanimitas, Pecdtus Delphini nm
hnm Temmate: Humanitas. Manus Caſtoris
Aeriſn ilind tcum lemmate: Officioſitas. Pedes Vrſi
leun hemn b tcum lemmate, Modeſtia. Imago ſait He-
u ne n rois ſigniſtcans virtutes quilbns vitam

Ei un uam ornare debet, ut laud,i vivat im-
Mh mortali; Trebellius. Hlenric⸗
r ewirmn Henrico Bavneriæ Duci apparuit Dux Ba-
snI quifpiam in pezicte Kribens hæc verba: Variæ.
AAn al H roſt ſex Henricus moriturum ſe exiſti-
nl Eun A mans poeſt, dies ſex, Omni diligentia ad
M alruhetde mortem ſe præparavit; aſt tranſactig
pll Gtumn Adiebus ſex cum ſuavis exiſteret, poſt
n onns Niint s bebdomadas mortem immitere Vve. 5
änm recbatur. ideoque ruſus ſua difponebat,

2 Am ſnH ſed, nec tum mortuus: qua propter
hmens, N poiſt menſes Jed vitæ finem fore utu-
RZ AO mans denuo patatus quaſi moriturus:
Cuu E ſed & tunc evaſn in columis: certifli-
4 mée ltaque goſt annes ſex moriturtn
zer ien ſe, conclufi: Sed ecce elapſis anmis ſex
a weis in Cæaſarem eligitar, & hoc ℳ% PElo-
7 G gium adfücribitur: Seigſum lingualis
. “ 7 8 en-

Philip-
us Rex

Georgi“
Dux Cla-
xeptiæ.

Fons mi-
zabilis ef-
ſcaciæ,

325 Arti Oratorig.

Savariiz Piperabat & poſt mortem iden-
zidem vivebat. Græcerus.

Philiptus Rex Hiſpaniæ moriens ſx
Phihppum III filium inftruebat; Fi-
Ii hoc aflecutus faſtigium qued habui,
hujus etiam leéti in quo me jam vides
memineris, hic ut cernis ſubfiſtit omnis
Mundi gloria, ſic vive & Regem, non
amittere ſe Regnum ſed commutare
fentiat. Henric. Spondankt.
Georgins Dnx à fratre Eduuardo Quar-
zo Angliæ Rege ob feſpicutionem afßfekkati
Regni juſus eſt mori, data tamen eſt ei

mortis optio, ille ſua vihèmam, in Ait,
(6lot uitun drns

mortem eligo, laborumque vino Malva-
tico impleri pracetit, in quod ſe collo-

cans ſenſins Aulzißpmun liquorem ſbr-
bendo ſe fubmerſit. Drexel. Prodrom:

In Infola quapiam Begueæz dicta,
fons laudatur perennis & nobiliſſimus,
cujus aqua epota, ſenesjam mortuis vi-

ani reitvenelcunt: Quidam ſenex

decrepñus eo ſe contuit amore vitæ

lotus & potus eſt ibidem aliquot dies,

refumpfique robur virile, & florens

domum redjir, uxorem iterum duxit
& genuit flios, Hane ſenem dicit ſe
vidiſſe Petrus Martyr. Buſebias No-

1
Onr iOn i .

uruns kn ſ

zerh
Aen s Mn
celebenmmn nun
Ate MieN
Ti rs küme
,li, M n

õ

rs Kris H

mn augun

urs cMeAr ke

trun Hmlbl ſint
ſmre to Ans en

CArbthenegitnens

ummirluneno g
AUsmin
uunf grin 1.

ſiti nen nieut

Monnd menmn
üpiurtkener
Iürondtbr
kentmen
Nlii Men

rnr

ßm t R

m ihri

ennn

nt V rars II. Eap. VII. Quaſt. II. 327 .
un nn Arremiſia Reginkz, Massſoloc, marito Maukele-
n celeberrinum monumentum ecxſtru- um.
kifneni Xit a nomine viri Mauſoleum voca-
n f. vir; Cineies verò viri cum vino mixtos
n line ebibit, ipſa vivum Mariti ſui ſepul-

Aünmn chrum facta. Baſſaus(d H Epuhus
nſin Ladovicus! Eortuſius Jurisconfaltus Tiumyhe

Kinln Patavinus ad funns ſuum mufices 50.
NmNmm omnis generis econduxit: ferretrum
Ft FPoun jufſit ferri à Virginibus viride veſte
Nriuelleden ernatis cum cantu læze & triumphali:
NrESd centum funalibus ſtipantibus comi-
S intnnt tante toto urbis clero & monachis
i untint, n osnnibus, exceptis nigris, nec triſtiiæ

Uadenire rolor ktitiatn Kunebris funcſtarer, la- 2
rn 5i, chrimanti teſtamento prohibuit, Dre- Menan-

Sec we6 el. in prodrem. der
al n Menandro eptime Regi Bactrorum Rex Ba-
“ in Cäſtris mertuo henorifiee in civita- Grorum
4, ts omnibus parentatten eft: de reli-

ns quiis ipims vehementer pugnatum eſt-
ammti vix hac conditione pax ſtetit; ut ſin-
t Cuün Zulæ civitates Parte *X puali cInerum e-

jus ſublata, monmumentum ei ſtatuerent.
Laam S
eni Phtarg. Dionyſu
e Dion,ſti Vror & liberi centumelia UXor &
o Niunß Prius adfecti, necati funt & cineres eo- Liberi.
4 m rum in mare diſſipati. Mem. duo com-
N„* Mieronymse Epiſtol. 11. ad Geront., juges.
Keribir De Wdiſle daos conjges, wirum

528 Artis Oratorig.
uidem qui viginti lepeliviſtet Uxores;
minam vero quæ viginti duobus ſu-
perſtes fuiſſet viris: & hos matrimoni-
1 um denique ſeeum iniviſie. Exfpecta-
bant homines avidiſſime, quas horum
prius morererur, ſed morta ptimi foœ-
mina éſt, ergo maritus à populo totius
mbis coronatus, eſt, palmamque ferens
manu, laureatus ante feretrum & om-
nem populum ibat, dum Uxorem terræ
commendaret. .
Philippus Macedo meriens ad Pro-

. . .
Phil ph. ceres fientes & adſtantes dixit hæc ſo-
Rex Ma- elt
cedoniæ landi ergo: Non moriar quin Alexan-
Arum in quo vivam, in terra relnquo,.
Eduare Eduardus IV. Rex Angliz meriens

dus IV. cum ei Cancellarius dixiſiet an non do-
Angli. leret, quod ram ſplendida palatia EpeK.
Kex. ſe ſiones relinquere deberkt, reipondit,
oſtendendo filios. Ma pignora erunt
mihi eburnta palatia, in quibus babita-

bo quo ad ſtabunt: & poſſeſſiones mes

erunt ex quibus ſine ullo jam labore

deerecipiam fruszum, S“
Hippo. Mippocrati Aram ſtaruerunt Antiqui,
eratis Ara. cum inicriptione Deo Vita Lampri-
Galenus Cum Galenus à quodam morbo

4%

Morx- lethali Anutonium Binms liberaflet (in

zmlCNll
ſekſlal
i u⸗
edci
Huuyueti
Hit liri 1
õ
ign⸗ dalcitieig,
eiinantunmn gi

unenneilian u,

lcwer ieuroe
Mntuntile babli an

rarſei,tohi

Ehunnſilliiu/

myvndn, us efe

õ
allnnaſeN
numn Mn ſen
UAn.
uſ: Niup/
ſeltnan liten.
anifIl N

guneuu uukt

cn gung ſeleg,,
ſn ig unpiine

Nre

Mhrg

ine Geitu
ſuuzſne

Am

ni
eueſer

nren

lni k KZ
Rateſbig ub,

esnmn,
niin i a
Etmmn Ni .
””
nagin
MelrNIN.

õäG

4

Aueh nertud NN.

(Aus duin
Gn mi n

nmen, nim/ intl

I Nrhuns

ins “ “
ielaiuitl
r r nd

lh en te
u oitin
19 A/

„
AIN e

14
*

ℳ
6

Fars. II. Cæs. VII. Qusk. . 229

4

que depellende Cæſar duodecin gem- porum im-

mas haufz „ Au& navyvem millionteuns
gonſtabant) Imperator medico ſaum
diadema domo dedit, dicenses Anrtonsnus
Imperater Romauerum, Galenus Mor-

borum.

Maris Ungavia Regina habuit avi-

culam nomine Vita quæ ejus moris eſt,

A quo oculos zvertit, ſigaum eſt älum
brevi moriturum; quem vere hilatiter
intuetur, ci vitam longiorem promitrit:

Häujus ergo aviculæ oculum hæc Regi-

na in annulo habuit cum inſeriptione:
Non gemtiss ſed Vita, Binetuse
Athenienſes Regibzss ſuis ſie pracaban-
tar vitav; Vince hoſtes armis, ti ves ani-
mis, cerwos annis. Epit. variar. hiſtor.
Lacademones ſit: Dent ribi Dii largavs

wenum, longaem ſfidem, longam vitam.

Ibidem.
Veneti ſio Printegs effto tot annorun
guot ſubditortm. Ibidem.
Clementi VIII. Pavzifici Romane
ab initio Papatees obtulit qtinam Horolo-
ginsm cum inſeriptione : SEMPER

PRIMA, NUNQAM ULTIMA.

Binetus.
Franci recens crentis Regibus offere-
banz formicam, in qus ſeriptæm: SEM-
PER SUPERSLBS. Epitom. var. Biſt.

Lacones

PeratOFe

Vita avis

Athehien.

Lacedæ-

Mmones.

Vener.
Horolog.

Franci.

330 Arts Orarerig.

Ramenta-
tio.

Auguſtus.

Thkraces
natos plo-
zant, mor-
aues ri-
dent.

Lacones ſic grntulabantar ſai; Deci⸗
zus: Pelle mortem, pelle morbum. Iéi-
In Terra Saracenorum Avicula ne-
mine Seroactes hæc duo propria habet,
ime quod à Dominiea pafſionis ad

tempus Ecclipfis Lunæ cor ei obrigeſ-
cat, & oculi velut nube quadam & cali-
gine inumbrentur. Gamerariu,
Super uno Imperatore defuncte ic
lamentabatur. Utinam aut non naſcere-
tur, aut non moreretur. Aurel. in mor.
lmperat.
Auguſtus Imperator capta Peruſia in
plurimos ſævit: Orantibus veniam hæc
unica vox occinebatur. Moriendum eſt.
Sueton.
Gens quæpiam Thracibus finitima,
edito infante cum amicis fregqnentibus
plorant, commemerande fibi quantas
hic calamitates præferre debeat, è con-
tra defunéktum hommem cum lætitia
efferunt, recenfentes, quam multis ſæ
malis ſubductus. Herodotzaa.
Idem fecerunt Cauſiani, & Gothæ
puerperia luxerunt, funera plauſu exce-
perusn. Stobaus.
Sala⸗

aſcha nec caneret nec volitet, ſed veluti
mortua extenſis in crucem alis ad ramos
arberum pendeat ; ſecundo quod ſub

Iml. 6 1
Gahmu Eee

i
9adant i5
nrenN
Fwnisti
Nfisnßmmmi
mifrunmke lna
onegfrtaerta
gͦtrtlonaretr N
aler, Munn
ymimm rmult
Pyftitenlmdeet
Mikunifet i
fun ehllin hr
I.17.09.
Vercas svune,e
Algat us ani
eien niii in
imni hruni ur

Auili mun ſi⸗

tgtfatgeatm Ir
iizu Nuhn
luuhilingi
mnſrmn iimn
asuhnſin ine
minſn ni
un, ungn,
R nemßnnen
Nl

7
nadin Pers Il. Cap. Vkl. Auafkft. l. 1 3r.
ui dinmn ſi Laladinus Wgybtiorum Regisn maxi- Saladinus,
umn,) Erin ius, eunm, totuin Orientem fabjugaſſet „
Occidentem terriſſet. Aſtam domuifſet,
bunmn iMiabg, totum denique Orbem concuß:ſet, ur,
ammhin mortiſe jam vicinum vidir; mandavit
Urnn ondd er ſt atitn ac ſpiritum exhalaſer, tunicas
KreNne interior per omnerz civitatis vigos in ha-
Gig Ka cirenmducererer & à prazone alia
len; th voce exolamaretur. Saladinus Orientis
bslu e Nagellum, Aſia Deminus onnium bpopulo-
Wlneninkdr. lorum terror, ex omnibus ſuis viltoriis in
n e bello Partis, tandem Reginæ morti cedens.
laminiire. un quo in ſepulchro operitur. Anton. p.
unn iN 2.,tit. 17. C. 9.
. Lerxres innmerabiles wilitum copias Kexxés.
mum hdi wilegerat, quas cum lInſtrandi canſſa in
uunt Lerticem montis contaliſet lachrymis
Girt Mmdsf ebortis ſaspirans Aixit, centum ab hinc
annis naillus omnino ſaperſtes erit omnes,
m Nuhaiin in cinere redtgentur. Plutarin vita Ner.

ſicnin Philippus Macedo cum paleſtram in Philippus F
an ahbſen qua Grasi lult abantir, ingreſſus eſſet, &
NeCNſ.

eri i inter lnuctandun ad terran; prolabere-
2ðòBMBUẽ jacentis ſui corporis, imaginem, in a-
hamnen an W tena expreſſane videns & quam parum
nggnd c; accuparet, conſiderans, jocando inci-
auuc bit dicere. Oquam minimam terra par-
is tem,natura ſortiri, orbem apbetimus uni-
u ſwen, veriuim. Marl. .
8 BDPDrsachi-

Brach-
mani,

Navi-
ganti ſi⸗
Hilis vita

noſtrza.

232 Artis Orcoriæ,

Brachmani cuin ab Aleandre petis
iflent dommm icnmortalitatis, ipfe vero

rYeſpondifſer, rem prorſus fihj) impofli-

bilem poſtularis, quia & ipie mortalis
ſum, tunce protinus adjecerum, cur erge
tam inſana regnandi Ebidine flagras
2c morti nunquam tributum ſolutn-
125

Pidtores ar mortès nazzeram eeprime-
vent, Alan proponunt naudam, lamine

ssſſam, auribiss carenzen & ſalce ar-
g; si ans: Nudinm quidem, ut doceant,
quod hiuc nudi exire debeamus. Cur
amine captam. quod in obvia quoque
impingat & ſine feſpecta obruar, Au-
ribes caret, quia clameribus non flecti⸗
sur, lachymis non moverur. & ad pre-
ces humanas veluti rigida rupes ſurdef-
cit. Hinc à Pericle Athenienſium Ducs
Atropas (inexornabilis) nominatur:
Porrò quid pey falcem, quam feralis has
Megera manibus wibrat; queniam
mors omnia Solo æquat.
Eſt commune moeri, mors nulli parcis
banori
Debilis & fortis, venivnz ad funera
mortis.
Gregorius Naviantibes ſimilem fa-
cit mortulium vitam videntur enan ho-
mines quieſeere loco, & opinatus Arbo-

D Aaſorid⸗
4 M metzen Aro

mlbhſ.

SS
Gtuie, 4,
e..
a, Ae

ninntt ℳ 4

gelru d i in

gyrciſtert
tna
e ulelt i iu
alm,, iG e i
uet Nintn
ſae DEMTIII
orls Nllane,
emin enm ngt
IIN ALVNI
E lnir hli
Iytuun ad
MUUNM DO
bmnlum eenn

Prun ele Dihi

fHlehl
Ualn flaſhi

ſend Mneni

ncn⸗

kpolimng, lez
l.

uceſe

Dl

krnli,

8 nmthihi, ler
Pl chme nnt
uki õ
tnileeir en
ul ll in
Inuntie 6

unyti rnmn.

ygutr irlig
nis G,H
din pin l e

d euneeNN.
mn vidtu
Uir thchih, *
neiu gt
l
Grie hugoli⸗
nil dtumm air
ni umnbmm:
eie wu
uben.
rni

mmuwimi

Pærs II. Cap. VII. Quaſt. I. 34

res agros, ſe opiulos movere, at nen ſic;

navis önter Agit . atere venrigtesen 6s=
Venkut.
Stultes Agrigentinos autiqsttas na-

mina Lit, de quibus dicieur: Agrigentini

epulantur st eras worituri, satfecaset urt
ſemper vi Etgri.
Alphonſas Dux Calabriæ Eduarde ſa-
lio ſas dedit in aureo bzpeo Zodtazum
galsm, in qus giator nnirselia piltts
erant. Primum erat Cervus cusn inſerip-
tiene: DEUM TIME (Cervustimet
tnitrua & fulmina] Secundum erat -
cenia cimn enſcriptionez PAREMN-
TRES REVREREE (Ciconia ſe.
nes parentes dorſo ſuo portat ac nutrir]
Tertiun erat teſtudo cum nſcrigiene:
DOMUM PROCORA, Teſtu:
do domum ſuam ſemper por at fecum,
Quartum erat Delphinue cumz inſcrip-

sione: OFFICIIS VACUA, Del-

phinns alios piſces ſibi conciliat benefa-

. ciende, non nocendo: nautas præmo-
n N,/1

ner ſalu ſue & luſu cum tempeſtas im-
minet, mergentes tergo portat: Szeper
omniæ kac Lemme fuit: CELER VIR-
TUTIS CURSUS. Id eſt, cito ſeneſce-
te poſlumus, & longam vitam vivere.
Eampeqf. l.

Agrigenti⸗

ni Ktalti.

Alphonſue
filio clype-
In dat.

Epihaphi-
um quid

QUESTIO III..
Qkomodo Epitaphia conſtruenda Uint
r ſepulchrorum inſcriptionei.
Epitaphium eſt Oratio ſive proſa ſive
ligata in defunctorum ſepulchris ſcribi

ſolira, vel vexillis ſupra ſepulchra pen-
dentibus: Debet continere nomen mor-

tui, genus mortis, genus familiæ & fa-

Rorum præcipuorum brevem comme-

morationem. Supra inſcriptionem com-
muniter hæc verba ponuntur, DEO O.
M. vel £ TERNITATI . Infra verò

ponuntur nomina corum, qui defunéto

Epitaphitnz poſuerunt,
Efitaphia alia ſunt jocola, alia ſe-
ria, Varus modis ſcribuntur. Aliquaude

enim ſimpliciter narratur. quis hic fe-

pultus ſit & qualis fuerit. Aliquande
ipſe mortuus inducitur de ſe loquens
cum Viatere aut Lectore. Aliquando
ipſum marmor aut ſaxum loquiturx de
eo quem tegit: Imerdum inſtrumenta
loquentia inducuntur quæ defun-
torum tumulis aut taſculpuntur aur

adpinguntur. Solebant autem antiqui-

tus ſingulis ſua inſtrumenta apponi v.

g. Paſtoni baxulus, Nautis remus agricoe-

s Aratruim, mzlitikes Trames„ Vena-
toribalt

7.
1

iſe:

D inmnal ,
Duh Dpliul
locnu, Oul

ert
tilltii en
Molensfei un

N

eo tl

8

A
M

El uune 1 nas

izbunaln ſe

K

anl

n ur

i ſcirg g.
0. “ 5

4

Tnenrae!
Aunci ne ben

Natte
OIn Dori,
APr
egvce

AIurmdmn mur
uum lut
n,

E iſz

hes
Uemon
lruegnig

ei emun,
nchht Alr
futr litle
W W
Dkounmnu
o, Fuütmlut.
”M

1. aker.

Ebignmmt, 000
aII. .lur
mniNcN, en
DlenI,
A an Mld
ulhinn 4tld⸗
14 n Ki
Lr. Ueen
. u ſaunhe aut
. Veddur Ghe!
. .

=

Par; II. Cap. VII. Quaſt. I. 23
goribus falco aut canis, Cireris catera,
Modernis verò temporibus ſtemmata
imprimuntur aut Symbola tumulis v. g.
Ducibus Aquila wel Leoner Sncerdoti-
bus claves, Oratoribus; Falmen; Pobtit
Czgngs:⸗Ergo mos cſt ut interdum ali-
quod inſtrumentum loquatur v. B. Fra-
mea ſic⸗

ACUTA 1UI OrN

FRAMEA,
Sed nunc ad mertis ſaxum hebetata
ſum

Fulgebam olim ſplendore Martio Ibi.

At nunc rubi gine Lethi corrodor.
Timebat me Hoſtis.
KXd quamdiu me brachium Domini
N. agitabat: 5
Jam cum Dornino fea Belle
S& Vtori
Hic quieſco &.

Interdum ponitur ſugra tumulnm
kictura tantumn ſeu Sy mbolum aliquod
cuni Elogio „ ſeu acata ententiola
v. g. Si Regis contbicuum Amorens
in ſubditos Lelles depingere. Symbe-
lunz hoc ſerviret, Pelicanus Hangui-
ne puallos esos Kovent , cum Elogio :
.

336 Artis Oratsrig. .
PRO EECE EHTP CREGE. Vel Agai-
Ia expanſis Alts cufh Epigraphe, §fUB
UMERA RALARUM M 1ARUM. Vel
Peo apertis ocualis dorwiens cüum Lemma-
te. NGN DORMINLY WI CUs.⸗
510DIVIT.

Adverte autem, ſummè curandum

elle ut Epitapiea & ineriptisnes ſive tu⸗
mulorum! ſive vexillorum abundent de-

Kriais & ſe ſententiis mer alibusg. Sed cm-

ia melius in exemplis videbunturx.
XEMPLA.

Qaræris Viator quis ſub hec Masmek
tectus jaceat?
Home, ut Tù mortallis,
Qui fic Patria vixit,
Ot eum vixiſle non pœniteat?
Tu
Manibus ejus bene precare
Salutis tuæ non immemer:
Vive & Vale:

A L I U PD

Hic decumbe Viaeor
Vide quiq ſum,
Eris quod ſum⸗
Vale.

ALND

1106

1

M bamtn
llunlanl
ecinns
Aanmhinmne
Cgnmmer
Kenifiic
lydr enke H
Finniſkr,
hungtitiſn
Mutenibatheii
kex,
xfenutikntne
Onere e Il
Ak,
Naln,
R an ne
llert

Erdlienh
Hengein

Huun mrtus . 5
rike Gi ie
Se
Uhe rn
wrerza,
Mneg Fnig

e f

bihen

Par,: II. Cap. II. Qsaft. III. 357

Nles 4
in S LIO D.
th Mortales cum ſimus.
— Quid futura dies nobis vehat
AII . neſcimus.
Jopannes mihi nomen At, .
lanin Cognemen N.
unknan. Annis vixi XVI.
erime I palæſtra litæaria exigi VIII.
niönie Virtuti litavi,
enmhinhn. Integritati ſacrificavi,
Par Pathenius Parthenie vixi;
ENNN Et Eccee,
In vernanti ætate morier.
heho Ome vel ipſe Muſæ,
ugen Vel Fata,
mmeltnmt, Vel Amici,
hr Nubuun. Vel Parentes,
lnſitn PFlete!
I
Sütbeeee e Ex daliciis Orbit hæc ſint.
zuuislene Franciſci Pacini.
lInveni portui, Stes & Fertuna valete,
1111 Nil mihe vobiſeurg eſt, Iudite nunc,
V alios,
emde! uijer erans Mande, per Mundurn ſem-
eollu ber enndo.
fhtlun Nunc laprema dies ſit wihi ſäumma
4 gutkes.
An⸗-

3 3 G Artis Oratoria. WL

Angeli Politiaxi.
Politianus in hoc taumulo jacet Angelus

Unum.
Qui Caput, & linguas res nova) tnes
habuit
Zocoſum in Pepiam, niigiolan
4 Vetulam.
Tres habuit ITnrias Pondam, ſed Veſpia
Manes

Dt petiet, furini quatuor Orexs habet.
Glvi Palladit.
Fui
Non ſum
Eſtis,
Noôn Eritis;
Silvius Palladius
A
Ut moriens vfv eret
V ixit ut moriturus

AL IUD PRO
Juvene,
HHea! Heu!:
Hic ante annos Juvenis jacoo
4 Mortui ludibrium,
Fratri Funns,
Patrimoœror,
Matri lachryma,

Muſi luctus,

ſueintn ee
Zerbuß
Micun0
un Mde
Tuctudet
(ole

SNaciui 4.

Ayat n tite,
tner.
1,4,
er
Ua nd

t Uutt⸗
Anrl
ifn Mun
un
Cipen ,
bat
MCgr
n

lr reri

94

dhuti
iniss

tarſl ii, 4

ng , 4

,4.,1

ie
1

4latn, eiſfe

unAM,
1
lu

ene,
II,

Gmens c

]

i

e

.

Bars . Cap. II. Auaſt. III. 232
Juvenibus exemplum,
Senibus ſuſpiriumn,
Mihi tabum, Cinis Nihil,
Deo quid
— Ahl Viator cur rogas:
. Eheiu “
Jam audeo quod timeo,
Quod Spero
Tu cras Scies,
Curioſe Civis abi.

Saadini Dgyptiorum Rezi⸗

Floruit in toto, gui Rex Oriente pe-
tenrer.
Nuntg jacet, ex tantis gui tulit
ece nihel .
Principis Poëtarum Virgilii Epita-
phium quod morti vicinus ſibi crexit,
ad libros reſpiciens ſuos quos conſcrip-
ſerat, Be Bucoficis, de Georgicis &
neidos.
Paſtor, Arater, Egues pavi, Colui, ſa-
perawi.
Capras, Rura, Heffes, fronde, ligone,
. mani, S
De Capris paſtis, de Rure ſato, Hofte
ſubabzo.
Nec Lac, nec ſegetes, Solis nualla
asls.

„

340 artis Orntoriæ.
Ovidii ex 1 3. Traſti. Eleg. 3.

Hic ege qui jacso tenerormin ieſor amwo-
rusnz,
Ingeio perii nafßo Poita meo.

Mirandula in temblo S. Marci
Flsrentia.

Bic ſitus eſt Picia Miranänulz: catera

neorant.
Et Tagyus & Ganges. forſan & An-
ripodes.

Similii prafelti militia ſub
aAdrisano Imperatore.

imilie 2 hic jatet.
Cujus as maltorums quidem annorum
Juit, —
Septom taxvesen duntaxrat vixit
Suibas vixit Eibi:
Similius ſeptennis vetulus.

In Ssardansvalt tuimulo erkt manus

Krelptæ ad elidendum digitis erepitum
dsſpoſitn.
Sarz anapalus Anazyndaxis lius
Anchialem & Tarſum

Vno die zondedit.
Ede.

unl, 0

.

i
Nlimni 4

ℳ

yife 4
11

In Mernoemt
muty iuif
igen
Emini ſt
lntt

Nmn Aun
4
Denſe
Nu

loniha
uß lch,

Nen
46,

nygn cr r

1Ntin

n tan d
Myentit.

Mrmide

ungt ſrird 4

„„ W,11
6 ni
UE

eit
rwneuln al
er nttu i
G
4 o
gerun Clig
umndh N M
n ieit r

Hugtlali
ini M

Pars Il. Cap. VII. Quaſt III. 341
Ede. Bibe. Lude.
Reliquss ne digitoruin quidem cretitu
dina funt,

Orphet ſepulehre,

LEyra ſwit ſeulpta cum inſeriptione
LUSIT.
In Mercatorem magnum debiorem.
Mersator jacet hic: cuius mihi decxere
longiern
Nomina ſit: moriens nomina mille
habuit.

Vienna Maximiliani Caſaris.

Maximilianus Cæſar ſemꝑer
Auguſtus.
Demiſſus cœlo.
Redditus cœlo.
Non obiit, ſed abiit.

Lovanli Joannis Wameſi:

e vir fuit, Lelktor, ſed fuite

Tu quoque qusd es non eris.
Altus alis ſed omnes huc imns.
Cegita & huic bene apprecare,
Ita poſteri tibi.
P 3 Joan-

342 Arris Oratori.
Jeannis Toſiæ ex nimi 10 Poëſis ſtudic
ad infaniam reda Cti.

Mee ſunt in faſſa “ mirabilis R⸗. „
Qui ſibi conaendo verſes teres omms⸗
niit brum.

Philofophiæz Magiſtri indocti; inter
diſputandum ¹ in Grammati- D
cam Peccantis.

Hic jocer magiler noſter. 4
Qui argumentavit bis vel ter,
Semel in Celarense “
Vt emnes admirarent.
Bis in Friſeſeno morim,
Requieſcat in ſecnla ſeculorun
Magiſtri Grammaticæ.
Srammaticam didici, midtos docuiqus
ber annos .
Declinare tamen non potui tumnlum.

Uzoris Loth in ſtatuam verſæ.
Roc eſt Iepulehrure intus cadaver non
habens; 1
Hoc eſt cadaver ſe e. rumn laum non
habens.
Sed adaver ildem eſt & Kalmn

Siki.

11 R

Nteßkl

Ken
ſünm
erbi Nann
Pgue
Ven r r
lomeden 4
1.
ſentl ltino hun

Dolvorun

N,
Ma

41 Aelenun

1 un
llreſenie inun
S
luütn
N ,
l len
Uimin
Z
1 1
wa tc Ee⸗ e
Gri iakt n⸗

idinnt
Ab Pars II. Cap. VII. Qaſt. III. 345
N A LI A RECE N TOX1

SIGISMUNDI III.

2

il ,

e,,2 Poloniæ Regis.
rit nn. S

M ternirar!
Sigiſmundus III.
M Suecis à Natura, Polonis à libera
RWH populorum ſuffragatione .
. Utrique à à DEO Datus Rcx
hian Joanne Sueco & Catharina Jagellonia;
vufe . FIoc eſt — .
& vetuſtifſimo hinc Gothorum, inde
h, . Polonor un utrinque
. Regio ſanguine:
up Flos Europeæ Nobilitaris
rn Natus —
e A Patre Regum ſapientiſſimo
“ Regnandi,
Gumn A Matre Fœminarum piiffima.
i n kin Deum colendi artes edoctuss
Ita vixit ut
n en Regnare,
Ita Regnavir,
Ntumni Ut vivere eum diutiſſime Reipubl.
8 mmu A interfuecrit,
Regnavit à pueritia,
rm A Vixit ad Senium.
Semper bonus ſupra ſuorum vota,
66 . emper felix
Supra ſua merita, &,

344 Asris Gratorig.
Belle invietns, Victoria mitis,
Pace juſtus:
Nihil unquam magis timuit quam
bellorum cauffas
lihil minus, quam eventa;

Bellawit fæpe „ vicit ſemper, trium-

phavit unquam,
Quod diceret
Regum rationes ita demum conſtaxe ,
ii Ülis opus & Labor, Reip. mer-
ces & fruétus, Soli Dee
Gloria & honor,
ua cuique redderentur, &c.
Vixit.
Annis LXVI.
Ceod Regum non multi
Regnavit XLIV.
04 pauci
Ubique inculpatus & propria ſua
laude innocens, quod vix alius.
Fama cane ,
Livor ſile,
Poſteritas mirare?
REgo magnos Manes veneratus
Kmiles Orbiterrarum Reges precor,
& abeo N. N. Lachrymans
Conſtantiæ Reginæ Polonia.
Sereniſſima Regina Poloniæ
Conſtantia,

(aoanen ſhand
Pten fnd
Chlamd
MMjmone
Cin
Me M

1

torat
tinl ä

mnenm

cr

A.

un ns ,

mak
Angunen,
mte Tin
mgun
Glder
N Enn *M
laeahte
han,
Müline
Frnlkaar.
lint
dus II
Ngmmnii
Nnnd W.

Ahrhifmüͤ
enlinis

90

Clunn .

Pars II. Cap. VII. Quaft. II. 347
Ferdinandi I. Imperatoris Optimi
Neptis Caroli Archiducis Auſtr.
& Mariæ Ducis Bavariæ filia.
Ferdinandi Cæſaris ſemper Auguſti:
Soror.
Seren. & Potent. Pol. & Suec. Regis
Sigiſmundi III.
Conjunx.
Morralitatis ſuæ exuvias
d Dei Indicis uſque adventum hic
= depoſuit.
Joan. Caſimirum, Joan. Albertum.
Carolum Ferdinandum.
Alex. Carolum.
Annam Catharinam.
Lectiſſimos Principes.
fœcunda boni publici Mater reliquise
Coœlo autem fœcunditatis ſuæ.
patrem filium & filiam.
Conſecravit, &c.
Inopinato mortis caſu
Conjux Regem.
Mater Principes.
Regina Regnum. .
totam Chriſtianitatem piiſſima Prin-
ceps in mœrore reliquit.
Verlhvir X. Julii Anno ſaluvis
reparate cho Ico xxXI
Etatis XLIV.
Conjugii XXIV.
ep, AIE.

246 Artis Orartorig.

ALEXANDRI CAROLI
6 PRINCIPIS.

Primæ vo in flore raptus:
FlIos ille Principium.
Alcxander Carolus Poloniæ & Saeciæ
Princeps.

Sigiſtnundi III. & Conſtanriz Po-

Jlon. & Suec. Regum filiuns. 18.
Vladislai IV. Pel. & Suec. Regis

Prater, tot Cælſarum, tot Ke-

gum germen.
mortales ævi orcs, mortalet exuvias
depofuit. »
IIe Alexander
Seng e ,»Indole, Exſpectatione
Magnus; 55
Et ipſa exſpeétatione major
Alcxandtic IIIi Magno, ſed innocenti

ſn nHimus, 1
E) jam indolet is animus percurſor
&æt atis

In moribus, i in facbis, i in con ſiliis
eEemicuit, emiauit
quo jam Regnis, que eci publicx
non Domi tantum, ſed-
foris placuir.
Qui dum Chriſtiani Orbis florentiores
Partes kex ſtuporcm &

7

312 AAdmerem
2

Nrd
uotenn
Nehene 41 An
rllun
Nelie me, No
la 7.,
3 Eli
Pieluda, er
1
Meniit lus,
lncctlitk
Lribi ku
cece
Neſett ſendei
(ONon
XIII Ml.
1N
AIAII

CHNLANTITE

Eipe ne nan
eKenltan,
un
chi
uor
Enl Ueri
uaner in in len
t

Nllirr ſta⸗
Iun
in
Mmmi i
NI 1
un nlzinn
ug IH
in ut H
Brifis
a
en AA

!

unt in 4
zH
nlh, a;
n
ak
alth
lent
te

2

Pars II. Cap. VII. Qaſt. III. 347
amorem magnus hoſpes
luſtrat,
Repente ad Arma & bellum contra
2 Chriſtiani Orbis Hoſtem

pro Relligione, pro Patria broperavi

rediit:
Nuc ſtudia ,„ huc vota omnia præpa⸗
rabat
Interceſlit Pax, acceſſit Morbus,
ſucceſſit heu Mors!
Sed nihil laudi, nihil gloriæ

deceſliir.
Reſpexit Vota Cœlum „ Animumque
— coronavit 5 1121
XI II. Kalendas Decembris
ANNON

T. T ATIT9 XxX.
CHRISTI cI Ico XxXIV-
Regnantis
: Uladie al Fratris III
Wal⸗ nſtemii Manibus

Hanc nec molem „ nec Pyramidem

nec Sepulchrum, ſed exrigaain
Ruderum ſtruem
ne deſpicias
Viators
Quam ingentis machinæ ruinatn
Ipfemet Jupiter Germanicus cxhor-

reſcit.
Gigautem tegitz

5349 Artis Oratori.
Qualem, terram Parenrtem
irà Deorum irritatam
Extremum Encelado fratrem
peperiſſe dicas?
Hunc

ex elaris quidem: ſed modicè faſtigiatis

penatibus
ea ſors ſuſcepit .

Qux ligones ſceptris vel gaudet velau-

det æ quare
quæ ex Paſtoribus facit Heroẽs.
Novum Herculem dixiſſes geni⸗
niſi ille ſerpentes in ipſis cunabulis ne-
caſſet, ut monſtris interſiciendis
Adultus aſſueſceret;
ab incunabulis malos Genios
foviſſet

Aquibus aliquando monſtris inter:

ſiceretur,
ace ira excreverar.
at ipſum povem ſuam prolem ag-
1 en er Pr nas
Ille —
Supremus bellorum Miniſter
Summus Imperii Adminiſtrator,

Otympum ſolus ſuſtinere videbatur;

Cur autem in tanto culminehon

validte ſtererit, quærie?:

zelonil
käienl
. Gemron 1
us
mue
Hi id
60ruef
ai
Mrden
Uigeninnu
hena
lelerali
lunei

(A Nepun tl

Par,; II. Cap. VIl. Queſt. II. 349

dnnh
= Anmbitiones turbo cum dejecit
ete Siquidem non ipſe, Sed fortuna fati-
NDR gata dum majus quod ſibi
lenkres. evis ila, de at,
h Degeneres Ortus prodidit,
iin & cx filio ovis
* Rebellem indicavit,
re VYt quem ſimulata fides evexerat
a aperta perfidia deprimeret:
kian. Relligiones ſacra polluere,
. geu Aaperil Majeſtatem evertere,
m tot Regum, tot Cæſarum ipſique pene
din utun Cœlo cognatum Kngliaem. in-
mti intietd noxium profundere,
t Omnia ſuperbo pede calcare,
2 Regem ſe facere
irhlan Sacrilegus molicbatur:
iik Verum
miinmli itr Moles tanti furore ignis ante
Molkaem tmaehe me
– e em ipſum egit in Cineres.
peria iſdem quibus parta ſunt
. artibus amittuntur.
„ ITIu
rm ii antequam abeas
1 Lapillurn — congerere ne
linn H ⸗ veris
nalm⸗ 5 Vrin Gi antis olim excreſcat tumulum,
iſeen Ni Gigamis munc operit auſins
N7 Xl⸗

35 69 Stis Oratoti —

EPITAPHIUM
CARDINALIS DE RICHELIU.

Piis manibus tumulus.

Adſta Viator quo properas : quod
uſpiam videbis & audies
hic tegirur
Joannes Armandus de Pleſtei de Ri-
chelio. Davus origine,
Magnus ingenio , Fertuna eminen- .

tiſſimus
see Quod mirar.
Sacerdos in caſtri Is, Theol logus in aula,
E biſcopusi in plebe,
Cardinalis ſine titulo, Rex ſine nomi-
ne, Unus tamen omnia,

Naturam habuit in aumera eto, ſelicita-
tem in conſilio, ærarium in peculio,
fecuritatem in bello, victoriam ſub
ſa ignis 5 Peios i in Proeinct,
amicos in obſequio in-

M micos carcere, Ci- 2
ves in erxiruren 1..
Hoc uno miſer quod omnes fecit mi-
ſeras,;
tam ſeculi ſui tormentumn quàm
ornamentum.
“ Galliam fubegit, Italiam rie,
Germamiam Aalaritt,⸗

l
tncoui .
Anmzu, lem .
ſein l.
hain 1
Eu

z Aoru gin
gon ligen le
Wolrn
Iotuzmmmn
Puun, re

H u
rr minnn el
Ae ſtykele A
1 irfielt .
litanm
nurfikn Enn
Alnet.
Dämml
en umn ter Cnna
Erüai

. Eelng gur len
a tr⸗ lech erhr

gli ln cunn

ernn

ident
riE

n

zuie uni

n) A 1.
Da,
10, Knuchis⸗
ün
Kin.
t Uraptu
mite
H ahm

tumii

SmIIK 65

Nl; ünnh
ein 4
en
ck,(k
ED

1 kng

Pars 1 Cip. VII. Quaß. II. er
aian, coronavit Luſtaniam, cepit, Lo-

tharingiam, decepit Cataloniam, ſovit

Sueciam, truncavit Flaudriam,
turhavit Angliam,
lluſit Europam S
Porta purpuratus, cui ſccna mun- .
4us, gloria ſiparium, regina gaza- chra-
gium, Tragicus maxime, quia ſabulam
male abſolvit.
Poſt regnum Suis teſtamesto diſtri-
butum, paupertatem populo imperatâ
diſſipates Principes, nobilitatem exilio
& üpplicis cxhauſtam, Sengtum alu-
Kor Ea Doliatum Paccm terra mari-
que Pprof Iigatam, cxrcras gentes bello
& incendis vaſtatas, cum fatiſcente
corxpore animum glan dioribus Fonl⸗
*gre vegetaret & nullius non interef-
Eer, aut Vivere ipſum aut mori, jamque

bona ſui parte mortuus, aliorum tamen

morte viveret, derepente ſpirare deſt
& timeri.
Oflaxa mortalitas, quam tenue mo-
mentum inter omnia & nihil. 3 2
Martuj corpus theda extulit ſecuti
Pedites equiteſque magno numero, Fa-
ces prætulerunt ephæbi, crucem nemo,
ꝗuia currus vchebat publicam.
Denique hunc tumulum implet non
* otum, querm Eatoa Mn imp en⸗
ð

472 Artis Oratariæa.
Inter Theologes. fitus ingens diſpu-
tandi argumemtum,
Fidem Regi ſervavit,
Spem vivis reliquit,
Charitatem ab hæredibus abſtulit.
Qoo migravit Sacramentum eſt.
Hæc te volui Viator hic te metire
& abi.

EPITAPHIUM.
aliud Ejuſdem.

VIATO&R.

effari audeo
Cum vix mortalem fuiſſe cenſeam.
Qui tot immortalia, dum vixit, fecit.
Eſt tamen.
Armandus Joannes Pleſſeus Cardin.
Dux Richelius.
Kanguine pietate, ingenio, prudentia,
magnanimitate, fortuna magnus,
Virtute maximus.
Ex bono olim ſubdito Optimus
Galliæ Princeps
Non minus promptè obedire, quam
fancte imperare didicit.
— Quocunque Regis ſui arma vixit,
terrorem, victoriam, famam
en eumvexit:

Sub hoc marmore quis quieſcat, vix

wl. 1 100 1

e eltol
er we

cnlam
i muchi

munfe

otl
tipote neun
nen npockuß
Uckke U
1l Ae X Chottt
Aehixfiletent
coaniſeb
leseube
ſenn
Nune
Mtuslun el
Uaalt
launsben n
kehu igr 1
Nlolgonmn,
ntr
Kein ulrn
rllttne,
id

d
N

un guni⸗

mImn
RK

IIO.

mmn ü uiii

mi ne .

””

Hum.
uns WM (r.

Dn
n Neid u
u nnmn u
mmerunme
nitin
e kiuen
n t a ſn

zm

Fars II. Cap. VII. & Deef. III. 333
Ars prope toram pertr taahir
Europam.
Nemo Rex nec Ke gaum
eui ſyi non incuſſit timorem;
nee Thronus in que ſuum Regem .
non Poſuifler,

ni/ religioſæ menti magis juſtiria

quain poteftas i impera viller,
Aluſtre illin nomen
Galliæ & hoſtibus fulmen fuit,
ad cujus fulgorem etiam fſera poſterkas
connivebit & cont remiſcet.
A dies quibus vixit; Victoriis,
ſi anni Triumphis
numerentur.
plura illum vixifle ſecula enim naſcitu-
ri cenſebunr.
Rerum ab eo geſtarum hiſtoria non ha-
bet, niſi ſeipſa quod metuat:
tor Prodigiorum, ferax, tot mirabi-
Hium focunda
diſficulter apud ventura tempore fidem
. inveniet
quæ felix tamen hoc ſeculum
vidit.
Æqui ſemper tenaciſſimus & ideo
invingibilis
Nec hoſtes aliud lucrum habent
quam quod proſtrati ejus vicorias

e

gunt . auxerint, cd

3 4 Artis Oratorio. Y
Cæſi famam & nomen dilatarint,

felici ſimus, imo- omnibus ideo

felicior, quia ſupra omnes

prudentior.
Qued dixit fecit ſemper.
quam promiiit fidem nunquam
fefellit
Vidit & mirari debuit Orbis,
Paucorum odio obnoxium
à pluribus dili igi, ab omnibus
æſtimarj.
Si eximia illius virtus
Ipſam interdum coëgerit loqui invi-
diam
nne derrahat =
Veritas ſilentium indicert.
nec ipfſa ſibi fidem dabit oblatrans
maledicentia.
Virti utis erat aſylum, artium bona-
rum Mæcenas ſingularis.
Inaudito Secculis miraculo effecit,
ut innocentiſſimæ Bacis deliciæ
inter horrida Bella & arma late cir-
cumferentia tota Gallia luſe-
rim, regna verint OUU
Tandem cœlo matarus
Laudabili vitz morte laudabili Co⸗
6 ronidem impoſuir.
Dam viveret ingentes poſiedit opes,
un-

Prudentia afflucbat incredibili & ideo

Nun ugum

an unn
Firꝛ Ne ¹

üm
cnrtelln

100

Den deu

lens imitu
li i
ſ.
essein l
ch
T N

8 mnisn⸗

Vtheemen hun
Ian gau
Een ri Nllhtn
Eenun
Wedhmms
N1nnugtel ien
.
Nln kengte gu
ſ inma
Palen
u . (
nit
Mn H

l

dritmn, PArs II. Cap. VII. Qeeſt. HI. 3

awmn lun Nunquam ab iiſdem pofleſſus
ucn a Vitæ metam intrepidus epcricbatur;
werine quod 1 ,
n uſgutn R0OVS ſibi Ttiumphos novas parari
üni cerneret Coronas
ärketee Diem claufit ſieut vixit
Funhfene, Magnus invictus gloxria plenus. 1
h Etneque illi deeſſet konoris aur
tKmirricchul Ajici ſolarii.
tormn Nodtunn Regis etiam lachrymis Aeſdera-
ublei Deru 2 tus eft.
Amr. . Tu Viator.
Berti ldin Si fortaſſis ita diſfitus à Gallia
Z Kua vixiſti,
Ut lucentem harum veritarum f.
er ler G mam ignerare potueris 4
. leun RM Adem vera promenhti adhibe, 1
& memineris .
itiini turpe eſt mortuis aflentare ei,;

qui à vivis quod ſperet in poſterum
non habet. =
Gallia denique quanta quanta eſt.
nili ſibi æternam ab boc marmore
ingraciudinem objici velit

1Matwne ñ
Keus nurnbi
nnim 1

A
rundin Calculo ſuo confitmabit .
ir Nehn Vale & manibus bee precare.

6
ane, Mirarc hac urna incluſum, quem ſer
ir nane 1 cula gunquam ſati hiäabuntur. 4
a m . N ð .
A.

4

anhi recolimus, eidemque ipfi gratnhla-

33'6 Artis Oratorig. le
„ en Ee enn
CAPUT vVIII guutt
2 1 . 4 i e
De Orationt Natalitiz. All ,

Uplex Oratio Natalis eſic ſoler; ſielkua

lusſchetin

Una eſt qua gratulamur Parenti-
bus fſelicem filii aut filiæ naralem. Alte-
ta eſt, qua Natalem alicujus recuriu

mur. De utraque breviter.
QX½ STIO I.

Queomodos conſtraitur Oratio in ques
Frolem natam Parentibis gratielamur.
Prima, præmitti ſolet aliquis difcur-
fus; aut de parentum felicirate, qui fa-
miliæ ſuæ fulcra aut decora in liberis
accipiunt: aut de felici ſucceſſa Ami-
corum, aut de conſuetudine genmtium,
aut alia Hiſtoria ad tem accommodata.
Præſertim tamen hi diſcurſus formari

coren Cct,gin
4 Coelylen

1ntu

=☛-

un nius ne

Snn hee Onm

Tus

IINX

4

ial lanof⸗
I
Lerye gonc⸗

l
hnree 4
(N. Nelcl ene N⸗

ſolent, ex occaſione aliqua interve-
niente temporis, loci, perſonæ, vel alia-
rum circumſtantiarum. Sezgundo, ex-
plicentur caufſæ lætitiæ, propter quas

4 l I. 14 NIr

urlcsguen t

rAmurinn

1 un

Een, A Nalg,

parentes & amici gaudere debent, ut R Hüimüln

quod hoc modo familiaæ fulciantur,
Majorum gloria propagetur & optata
nobis per poſteros numinis æternitas
occupetur, &c. Tertio, Omnia &

Akie. N

nen renn

Ar en
Wahene

icl
Nne

Kridruni

T I
. ritt Megliu
rdh
nrcutn ie
Ang ileginu.
rl.

Ckeno

infnm hi in
Ein hagtitg ilns
Eentmm tlin i⸗
e tumn Amiles
u Ai iunin
ialelln inn
MoitnNNNN
ninnen iaumn
us o in
n
laii e
lrch
Ir ees

Pars II. Cæp. V III. Buaſt. I. 357
auguria fiunt de Infantis felicitare; de
valetüdine bona, de genera vitæ: &
hic laudes tractari Majorum poſlunt;
quos ſcilicet infans imitabitur, & à que-
rum virrutfbus nunc lucem & nobilita-
tem accipir. Quarw, fiunt appreeatio-
nes, ut hæc ompia impleantur quæ ſpe
ſunt concepta. Qurnto, ſi Patrinus Ora-
tionem dicit, gratias agit Parentibus
uod ſingulari ratianc ad hujus lætitiæ
nlium Ie admiſerint: ſeque illis & In-
fanti ad Obſeqnia offert.

PRAXIS. .
Semper ego riſu dignam exiſtimare
vi lachrimandi eorum conſuetudinem.
quibus ſuorum natales indictis plora-
tienibus excipere mn freq uenti ainice-
rum collegio nimiopere veligioſum fair
N. N. Stolidi certe Mortales, aut ne
mortales quidem, K rationes in hec
opere & naturæ injuriam rite contem-
plemaur: Velenim ſe nates deffere de-
bebant, vel pleniſſimo invidiæ auſu
velle ſoli vivere & ſecum univerſam
hnmani generis OEconomiam cxſtin-
guere. Nam ut, verum ſit, etaum
quoridiano experiensiæ calculo, homi-
nem fortunæ adverſarium & calami-

tatum naſen numquid ita fuerunt in
TeruN

258 Artis Oratorig. 4

terum naturam hofpites aur plumbei

Lenſus, ut ad Virturem hominis creati
neſciverint: Virtus vero cum fortuna
litigare deber, A vera eſt, ut triumphet
& inter adverſa debet clareſcere. Non

frangunt hominem ſiniſtra, ſed fir-

mant, ſicut Nebulæ Solem non fœ-
dant ſed commendant: Ignaviæ igitur
militare voluerunt illi & voluptatem
in ſtipendium mereri, non vitam velut
arenam ingredi, in qua fortia agere &
pati generoſorum efſt hereditas. Sed ut
at ſit, ſanioribus ſaltem voluiſiem ocu-
lis hæ nationes hominis Vitam inſpe-
XiKent; didiciſſent, utique filium per-
ſonam patris, vocein patris, animum
Patris, Ainnahcruin patris naſci, in fa-
miliæ ornamentum, decus Amicorum,
ſenectutis fulcrum, ærumnarum le-
ninem, Reipubl. præſidium, Ecclcſiæ
tutelam, Cœli incrementum. Quid ve-
rO iſtorum tantam lachrymis materiam
uiggerit. Meliori nos diſciplina imbuti,
hodierna die & animis exultamus &
nobis noſtriſquæ Parentibus gratula:-
mur: cum ſtgulari Authoris naturz
beneficio, nos votorum veſtrorum ter-
minlim in ſenectute & ærumais in-
choram, nos amici commune ſolatium,
lnItris familia incrementum, Reſpubl.
civem

4

ſekiltſle

rr umit (
WuuCnnd A
† .

naNuorne ſom
Sniarctena⸗
u KToonnn u
umllu n. V
Aei Herun Cuen
l
elalcotend

cabrin ühongrs
as Nyocznn d H

esjrogte
Clartun

aworerkenunchinn
6 Krndum Nain
4

Kherntun⸗
ſellanonn b
(emehi

aene
ſuen Cnen
Nungfllgin

Eihit
Kie
Uen hon
.
irnehrtint
Nnm.
iru A nprn
nderi mun et
ugu fmiml
WöHimnnunar.
boruu ſin i⸗
onn u Anu

Enlihyrstu
niis ungl
u Mrnis

lri Urkaß un
crun eham
nr 4 uld

(00
diammm. .

7

Paxrs. I. Cap. PIII. Quaſt. I. 59
civem & præſidium, gleria & immorta-
litas clientem in hoc recens nato filio
attigerimus. Præſagit augur animus
omnia ſumma de parvulo, nec infirma
ſpes dicete jubet, fortunatiſſimam pro-
lem, à Majorum ſuorum veſtraque in-
primis, uà dignitate, quò motum can-
dore, quâà virtutum frequentia, quâ no-
minis & honorum ſublimitate, neuti-
quam diſceſſuram. Urent eum arcanæ
quæ in Majorum cineribus latent faces,
quæ etiam tunc cum cogitantur, quaſi
manu admoverentur, inflammant. Vo-
cahit in ſui honoris veſtigium Domi-
nus N.vocabir, &c. (Hic laudentur Ma-
jores) vocabunt alli; & quem generis
nacti ſunt, virtutis etiam avitæ hæredem
volent nancifci. Quemadmodum
enim non omnis Arbor cydoniis malis
rubet, nec quilibet fons Nilum fundit:
Ita non exiguum eſt fortunæ ad Virtu-

tes prælidium illuſtri veniſſe origi-

Eſt præterea quædam ad honeſtæ vi-

tæ proſegutionem in venis nobilibus

lex „ quæ magnos Spiritus ſuppeditat,
ſemperqne velut igniculis urit; & tam-
quam admotis calcaribus excitat, nec de-
generem elle ſinit. Sic hunc parvulum b-
lim Tpemiſtoclem non unus Miltiades in

parmen æmulos

360 Arti Oratorin.
Zmülos aulus animabit. Interim crefce
beate Infans , Deo regente & ducente,
tenero & ſolidare cernuſeulo, & crace 1)
in virum fortem fortium ſanguis, hauri Cnn4
ex inſtitatione te digna obiles Spiritus,
æmIIOs indue Majoribus mores, Avo⸗=
rum Parchtumque imago virtutes re-
præſenmtet, meritis in Deum, in Patriam,
in tuos auéctus & dives ad ſublimes con-
ſcende & dignitates. Denique non nifi
feſſus annis & meritis commune mona-
litatis trieutum perſolve. Dixi.
Quod ſi aliquis brevius dicere voler
omillo diſcurſu longmri, dicat tantum,
gaudendum eſſe, quod Proles ſpei bonæ
& ſanguinis nata fit; enumeretq ue orna-
menta, quæ à Parentibus & Majoribus
recens Natus aceipit: Denique apprece-
tur Infanti fauſta omnia & longam l-
lutem.

—

QCUXÆ£STIGOII.
Aaemodo conſtruisur Oratio, in qat
reſpondetur à Parentibis Gratutations
Nataitia?
Primè, lelet etriam adhiberi aliquiz
diſcurſus per modum accefſus. Secundè,
Gratiæ aguntur pro adfectu & appre-
catienibus, Optaturque ut za eve-
nlant.

mm Uen abel

ndent Pars II. Cap. VII. Qaaſt. II. 261
inmncbe Imimnan mMint. Tertio, Merita & laudes modiceæ
eurtli extenuantur. arto, peritur Continua-
lAee t1 bencvolentiæ inchoateę. Qrinzo,
anmnhent Gratiæ aguntutr illi qui Patrem Pueri
õ egit in Baptiſmo; optaturque ut puer
Maiungs , matureſcat ad ejus & reliquorum hoſ-
ng pitum obſequia. è

NüdAirl. PDRAXIS.
Im Diem Si quemadmodum in magnis domi- Reſp. ad
mime. bus veſtibula ulreriorem ornatum pro- Natal.
ari mittunt, ita natalis dies cæterorum die- Grat.
rum velut janua, reliquæ æratis certiſſi-
mum foret augurium, fortunatiſſi-
ikinſei mam Prolem ex DEI munere recens
uhmmmue natam arbitrarer, ultroque parens vir-
nieiis turis, ac Ocli fillum venerarer. Sed
hi Itiges ab Occν diem commentare jubemur, .
s ab ortu inter meriditem & veſ-
Pperam ſpe metuque fuctuare, ne tem-
peſtaz exrſpectationens eripiat, dedeco-
rant enimſut Lyrieus canit) bene nata
4IIIO D culpe, & ufitato Græcorum circum-
fertur proverbio, etiam : Heroum filios
ia,0ℳ 32 plerumque nox as narſci Utinam votis N.
atunig Grlin N. veſtris ſubſcribant fata & deſideriis,
dQducatq; & animet in Majoruen veſtigia
cumalni nobilis Genius, fiatqne non quidquid
eln h calcaverit roſa, ſed quid egerit Reip.

igin enb iend
Cloppen, Artmnm

ncceln . Juie t Reip.
ette glorig Parentum lætitia, anficorum
ge zlin Q◻ ſola-
NN. .

262 Arta Oratorig.

ſolatium, familiæ ornamentum. Sed

veſtrum comprimis N. N. in obſeqni-
um adoleſcat, nobilemque hujus dici
benevolentiam, quem ſecundo natalem
lætitiæ feciſtis, multis maturiſque offi-

ciis compenſet. Quam quidem felicita-

tem quia infans non agnoſcit. Ego vi-

caria gratitudine immortales gratias ha-

beo, meque ſimul meoſque æterno fa-
vori Veſtro N. N. conſecratos eſſe, uni-
ce exopto! Dixi. SM
De alia natali, quam in recurſu anni
recolimus, non eſt quos dicamus, co
quod hæc Oratio proprie ad Gratulato-
lam ſpectet, in eaque nihil fiat, niſi
quod gaudii Cauſſæ coacerventur, ex
laude ejus, cujus natalis dies eſt. Deni-
que diuturnæ incolumitatis & proſperi-
tatis apprecatio additur. Sed de his pau-
18 poſt.

SEN T E N T I £

Huic Materiæ ſervientes.
Corona Senum, Filij eorum. Prov. 17.
v. 65.
ij flores liberi ſunt, quos qtui-
dem carnalium pratorum Divinus celli-
git Agricoia. Clem. Alexandrinus.
Latitia patris, flius ſapiens. Me-
nander.

Nihil

znill
,en
peNi
N.
pe
A kik u
uenuatk/
Puntiht, n

1

e pblelen ſertt

Anten Hun

Arei i
mnhen Ar.
Auan vni
eeni Aſe
Clrnenns.
ye Mimne
iſen iAle
lhtusluin
MWaſlat cu
140 nufti
Annu bn
len.
laßand idn
ln lilim
un ie
ahehii
zmimin⸗
Pinde
lmbſiͤa
ne ſe
en ſein

rnmit

r Nnm eantn. 1
un) N1 Ne

uknn e⸗ Ruixgs hl t
An lahni Uin

I umihlil NK.

RKl
a .
Ne mmmit ul
n ige nete

X Ctlanuctle u

6
gemunun
Natgiitn

ot Alrin

negiilin,1
(ulle wuenen,4

suiiot er E

gtmian ilhe,⸗

dan Ekin

IINII
lven⸗ lnns
, Zin

.

klann
4 , !

Pars II. Cap. VIII. QyA. II. 36
Nihil eſt tam honorificizm bueris, guatgs
bono & honeſto paurente Ae natam. Eu-=
rip.
Rapitur ad ſimilitudinem ſuerum ex⸗
cellens, quazgue zatura. Nazar.
Fortes creantur ſortibzs & bonis, eſt
in juventis, eſt in zquts pakrnum virtiss,
nat imnbhellen, ſeroces krogenerant Agisilæ
coluenbzæm. Horat.
Aurei Patres ſape tlios religuerunt
plumbeos. Arat.
Acetam vini filixzs. Caſaubonus.
Ex ovo Abo ſape nigri pulli trodeunt.
Garnerus.
Eſpinis Roſæ prodeunt. Ammianus.
Filij ſunt dulcedo amarißima & fet

saelle circumlitum. Petrarcha.

Habes ſilios: habes & uande vivus As-
leas & mortuus agneſcaris, pabes in

gzaibus vi vas, & in quibus ſæss moriaris.

Idem.
ð dulce ſolatium Patri ſi⸗

lins, ſed ſollicitum & grave. Idem.

Magnum depoſitum habent parentes
lios ſaos. Chryſoſtom.
Boni vini & boni viri origo non eſt in-
quirenda.
Et verbo & facto zarvi, ſit regula natis.,
Optima ſitque omni tempore norma
Pater. Væinus.

Q2 KRei

Ben.

Salomõ

Eilii di-
Verſ.

nuncup.

304— Min Oratorisa.
Qui non retéte inttitunnt stque edu-
ant nt liberos, non ſolim liberis ſed &
Reipubl. faziunt inuriam. Cicero.
Nemo glorietur quod magnæ urhis ſit,

ſed quod ſit dignus magna & illuſtri

Patria. Ariſt.
Liberis nihil eſt carius Peman gene-
ri. Eivius.
Jam non admiror ſi omnias nos a pri-
ma pueritia mala ſequuntur, inter exe-

crationes parentum exerevini Itnec

Epift. 11.

Contemptum Tibi omnium opto,quo-

ripz tibi parentes cobiam optäverunt.

Idem.

E XE MPL A
Et Alia Sapellex.
In Sacris literis vocatus filius Ben.
id eſt, ut ait Bineda. Domus ſeu palati-
um Parentum.
Salomon à matre vocabatur filius vo-
torum. Proverb.
In jure flius vocatur perſona patris
vox patris, corpus Patris. Alii vocant
Flium animum batra.
Nazxarius vocat imaginen, ſeu ſ⸗, ma-
lacrum pat ris, In lahancg Conſt. Mar-

cello.
Votum

—

1,1I0
Vän
lecibunen,
an emne⸗ “
M n
nl eln4 4
, Einetm
Samuma gi 1
Hentogmum
r Arendon
turnetimte
er blrane
le Snl l
mt
Cn nu
cbiellan inol
Gens ,ufllne⸗
Haug,
aulſmkr
Mumes ſauabant
hnle Cunn
riſähnmt,
Wler utnit⸗
9 *
lon hin
lulinnzenele
vin lin
9,
Angi

Dtm,
en nn 14
ig en ,
un iin ,
ein (len,
ne rl,6

,

nu 6

eri ua u.
— 4
nnn,mairt
14 ſumm, Urrtn.

umanimn en

In mumm tnr

ciun nn

114
, Gn

Zwumis M

leloun

ubehinſen

Getel chu n

. umt.

„ „
.
UNrg

Pars II. Cap. VIII. Quaſt. II. 36 5

Votum erat Carthaginenſium, quo
precabantur, ut Romani aut improbi
aut maleſani imſcerentur.
Helias cum eſſet naſciturus, Pater

ejus vidit illum ab Angelis niveis ſalu-

tati, & igne tamquam faſciis involvi &
gamma ignis tamquam cibo nutriti:
Hieroſolymam ergo prafectus nun-
ciavit Sacerdotibus viſum, & dictum
ei fuit ne timeret, naſciturum flium qui
in luce halitabit, igneque & gladio win-
dicabiz Hrael. Doroth. Ep. TVI. in Sy-
nopſi.
Cum Eſter nata eſſet, Philomelu in
cubiculum involavit, in cuniſque ſe⸗
dens ſuaviſſime ahquandiu cecinit. Sa-

lianus,

Apud Yones ſtatuæ erant, quæ præte-
reuntes ſalutabant dicendo : Salve
reiponde. Cum naſcimur nos majores

noſtri ſalutant, ſed ut reſpondeamus

volunt, virtuti eorum, non ore ſed me-
re, Aphian. I. 8.
Locus Sepulturæ Orphei producit
Luſcinias excellentes cantu ſuper om-
nes alias. Sic ubi naſcaris intereſt. Cau-
In Emigildis Regina Scotiæ cunis
apparuit annulns miræ pulchritudinis
& magnitudinis, cum inſcriptione:
QQ◻—2 Mater

quent.

Carthagi-
nenſ. vo-
tum He-
lias.

Eſter.

Statuæ lo-

pukuræ.

36 Artis Oratorig.
Mas ter Regiem, filis Regim, Regina Re-
gsm. Annal. Angl.
Zoroaſte⸗ ridéne natus eft, in præſa-
gium magnæ indoiis. Juſtinr.
vyenerem etiam ridentem natam fa-
bulantur Poetæ.
Curits Deztatus natus eſt cum den-
tibus & inde nomen traxit. Eivans.
Fabins Amnbunuftas dictus erat, quod
ipſi adhuc adoleſcenti fulmen narcs
ambuſſiſiet Dictus eſt etiam pullus Zo-
vu, quaſi dilectus ab eodem. Whaeers
nass L. 14.
Hercales tenet adhue & lactens an-
ues manu eliſu, fic ſjſam infantuius in-
S olem futuri roboris d dedit. Wat. D
ées.
Pisto sum poſitus eſſtt in n yrtero
eXxanlen apum ori ejus inſedit.

lu orees eſichori Poetzæ infantis dici-

tur Lafeimia conſediſie. Alianas.
Eædem in Pindars dormientis ore
melliſicatur, Præſagium f. fuit melliflui
. Trmonis. plin. A 1..
JSem amis. Semiramiz infans expoſi‚ua diu educa-
ta eſt ab avibus alli dieune nutriram eſſe

à Columba, cujus etiam nomen haben

ex Syriaca. Diod. Six l. 8&.

Cajus In Caji Mari pueri ſinu repertæ ſunr
Marius. fitten Afuila, quod erat ſignum ſep-
ies

es cunn

miche
n Cotue⸗
9,. . 6
ee 4.
cver4 l A
n munuen
im
e s e
Nr ateilu⸗
defigi Iuls

4 Rabele chhut Adti

l ſtpente U
Ga ilint
un, diis ii
ſrl 1 egetr
Pentakun ing
Hema.
llizw Muud
Cmmimmiammer
Gtümlars )
AMsniz len ,
Omnis une
6e külmen Narr l
Cun Alrat,

(lle ſine Auin

Dinm in
Tolnnt. Me,
Ni ci 4
inieſunn

Eun Oden ilin

nnt “ Pars II. Cup. VIII. Auaſt. I. 367
n Mn, cies cum Confſulem futurum Sabelli-
Un . cus lib. 9. . .
mik,une, Aurelianum infantem ortum humili
k genere Aquila ex cunis rapuit, & in
rn n,. propinquam aulam depoſuit. ldem.
Hironem Syrsckſanum expoſitum Hieron,
Wi apes in Sylvis alverunt: fuit is poſtea

Aure,

Mrnc u Rea Sicitia. Juſtinus hb. 9. Servis
fuint Serwin; Iullius vilus eſt dormiens .

m nang habecrie caput ardensfanma ciren tecn-
Kdn e pora ſerpente. Dienyj. Halscar.
eblaka Munt Sozrates inſtitutihnus Pistonem pue- Socrar.
xum, viſus eſt fib! Cygnum videre e de Plato-
A Hst. LEremio ſuo zgredientem, qui cantu or- hé.
eimn Mms bem terrarum impleret. Fulgoſ. lib. I. &
riiti H Laerins. Phlipp.
Pfhilippus Macedo viſus eſt fibi per
d bn ſomnium imprimere Sigillum, in quo
and. erat forma Leonis. Natus eſt ei deinde
Alexander Leoni par magvanizitate.

iher umi
iri Am. Fulgof. . Ohme.
zun inil Olympias Mater Alexandri putabat .
uim kun ſe fulmen gerere utero Sabell. kb. 9. Aquilæ,
4 Cum Alexander naſceretur duæ A-
Pů vlalnu, quilæ ſuper palatium ſedebant & unz
inungl ad Orientem, altera ad Occidentern a-
voolavit. Plutarc.
ctawii Caſaris Auguſti mater ſom- Matez
mniavit ſua viscera in ſublime ferri & in Octavi,

1 te
4 ⸗ ◻4 vepe⸗

tetum Olbem diffundi: Item ſe Solem

Cicero de
Octavio.

Kuſtica.

Aſtyages
Avus
Cyri.

368 Artis Oratorig,
peperiſſe, unde cum natus eſſet Ocavius
ſummum illi Imperium prædixit, Alex.
ab Alex. l. 3.

Cicero ſomniavit qued Jupiter aurea

catena Octavium Cœlo dimitteret ad

pPortam Capitolii & poſtea flagellum illi
daret, & revera trium viratus illius ſnt

flagellum inſolentis nobilitatis.
Ruſtica quadan in Britannia ſom-
niavit ex utero ſuo egreſſam Lunam,

quæ totam illuſtraret Britanniam, ge-

nuit deinde puellam, quæ peperit Ale-

funimmn Regem Britannorum, Fulgoſ.

lib. .
Hecuba viſa eſt ſibi per quietem fa-
cem enirti, natus eſt ergo Parss, qui Tro-
jæ exitiatis fax fuit Sabell.
Akyages ſomniavit ex ſe vitem ena-
tam quæ magnam terrarum pattem in-
umbraret: Nata ei poſtea filia quæ ma-
ter fuit Cyri, Potentiſſimi Perſaruz Me-
dorumque Regis. Idem.
Agaeriſta Nantippi Uxor viſa eſt in
ſomnis Leonem parere & peperit Peri-
clem. Plutarc.

Zufpus Patricius Romanis ſomniavit
ex ſe egreſſam purpuram, genuit ergo

filiam Zuſtinam, quæ in uxorem à Va-
lentiniano Imperatore eſt accepta. Ful-

gaſ.

MOS

zellt

(07 2NII
Wi

el
Poriüanii
5etin elint
an Cfen
n Miumn i
DNarmiinn,
nts wn
iulen anprtan.
lkim erumfi
(Peumſoere
Ppimt Nert ii⸗
clammi ain
wrrhem nlnt
Peum mlens Met
Minnng umlcn
lchan Ulen N
ſuilib A din
Nn Srentd An
alerll Nuun
lldis ni len

Slmntnish

Uuner, nlri
Krtinn ie .
Mußnl a
Unr ann ſo a
e

iunt Pars II. Cap. VIII QuAt. I. 369

uzce
g MOS ANTIQUORUM.
Nelii
CIRCA Infans in
nen ſin n NBatalitia. Terram

rnn Mors fuit antiquis ut infantes ſtatim poſ.
n Kunl mn Terram deponerent: Terram enim
led Deam Opem eſſe; ejus igitur implora-
bant auxilium ur pia alimenta ſubmi-
he niſtraret infanti, Sedentes autem pa-
irin en rentes vora concipiebant & terram de
Ahmmg “ indaſtria tangebant. Marcobias.
n eNi Solcebant etiam puerum natum ſuper
Fumms, H. Clypeum locare: unde Claudianus de
Hlonorio; Reptaſti ſcuta puer.
Aen. Lacedæmonii etiam in Clypeos ex-
deeAe poncbant infantes. forte ut eundem
locum naſcens puer haberet, quam
aenimn. moriturus; nam iidem & ſuper clypeos
enumn N. ſepeliebant: Ideo Matres Lacana filiis
gühinee ſuis itutis ad bellum Clypeos porrige-
ß Menh dant dicendo: Aut cum hoc, aut in hot
ahh Jupple, tedi. Berodotus. 2
rß lrii Infans ortus die quinto circa adem Infanli-
. lyfef ferebatur urriculo, &tunc ei mirteban- B
taur munera, præferrim autem Polyzgi: Pus 1o-
GEWòw datrationem Lyſiar, qutia infans Veluti lypus of-
GDenmet NAr. Has, 4

Lacænæ
Mattres.

mien Polypus eſt, talis enim cvadit quales ii .
Wreun fſunt, cum gquibus eſt afſiuo, (Cur
S CS —cui
0

kæaces.

Apud Ko-
Manos Fe-
Ka dicta
Genethlia.

v ulcan,

Genita
Mana,

Parcæ,

370 dAiris Orazor'ia. =
cui ſe applicas colorem indnit, Theatt.
vit. human.
Thraces infantem eircumſedebant
cum propinquis & lachrymabantur,
narrabatque ci omnia, quæ efat paſ-

Khrus. mertuum vero cum læricia fepe-
Mebant. narrantes fibi, qaæ mala evaſif-

ſer, Herodotus
Ronani ſngülis annis zecolebant
diem natalem; unde Fefſta dicta Ge-
nethlia, & carmen quod tunc decanta-

1046
tcandl Ain
et Kelcs her⸗
dogn enign
Hyllmtnl.
oullln 4 er
cisdlt int
Arnr Clch
utlseelehi

la.

Diriigutnt

. ſcgekuntun conl⸗

batur dictum eſt Geneshliacztz. Hune . buniK

diera feliciſſimum habcant, dona ſibi
ivicem mirtebant: fangiine eodem
die abſtinebant, ne eum diem, quem
iph acecp'Gent, aliis demerent. Munus

Roſinus lib. 2. Anticj.
Vukano non arriierume patentes ſa-

lebant enim puczis arridere) idco nec

Zupiter illum eit Menſa dignatus, nez
cubili. Parro.

Ad Genitam Mananz luſcipiebatur

votum, ne quis Domi naſceretur pro-

bus, & credebatur enm nequiſimum R
fere, cui hæc naſcenti adftitifler. Roſin.
Ied enucle: in Aaſt, Plut. Rom. Pox-

wornias.

Farca colebantur inter Natales

xe ſmnum viiæ ciro abrumperent, &
Wn ca⸗

(41

etiam anniwerſaxio Gonio lchant.

arudh
emusletum
(ſe adteumum
(Uulleidenonmnn
Olracriicinns

Aundl g
Nn
. lim E
oluntnn i
iirtllri

Duteit

mius, e E

en daid e

mi Een ett I
ſcoct n. äͤrt G.

De Uhaab

* 1i Keme.
r en S
In har
bur igun an
N un

Ai Aedhaen M
rn yr iin 1
,
Fien ſtas b.
6 tült o N

lamlin 9

Don Cen N
Unn cimd

Tentian Ei

i H

—

Pars II. Cap. IX Siusaſt. l. 57T1

ut candidi & aurei velleris horas „ hoc

ekt, felices nefent. Di CKtæ ſimt à parcen-
do quia nemint parcunt.
Prachmanes edito infante Kacicbant
conſilium & ex membris judi cabant

Brachma-
nel,

cujus eſſemt indolie, & fi ea placebat „

dabatur diſciplinis informandis, ſin
minus occidebatur. Alex. ab Alexan-
Aro. l. 2.
Pueri, quamprimum cum ! ladetrans-
ferehantur; conſecrabantur Deabus, E-
du, Potinæ, & Euba, Scilkcet edemdli, bi-
bendi, dermiendi. Pærro.

CAPUT IX.
De Orationibu; Salut atorsi 75 &
. Paleuidt Zoritis.

NSalar 2toriis Orationibus Se Keare
ſolemus lætum nobis & gratum ac-
cidiſſe adventum alicujus, precamurq;
ſimul eidem omnis faulta & obiequi
aoſtra derdicamus.

QASTIO I.

omodo conſtruitur Oratio Salats.

corsa

Edua,
Potina.
Cuba,
Deæ,

Saluta⸗
toria Ora-
tiones.

Primo ; Gratulande adventum vel

incolumitatem alicui, redditur cauſſa
lkarkix & ſalutationis: quæ optima erit

4 er ſi deſu⸗

Salutato-
1in.

3 72a Artis Oratoriæ. .
ſi delumetur ex re & occaſione præſen-
ti, ſive cx circumſtantia loci, temporis,
perſonæ tam ejus quæ ſalutatur quam
illius quæ ſakuta. Sezunde, laudatur is
qui ſalutatur à familia, virtutibus, me-
rzis, adfectu, &c. Tertiè, omnia fas-
Ra cidem impoſterum apprecamur, de-=
dicamus officia noſtra, animos, ſtudia,
obſequia. Quartèò, Petimus vel mutuam
bencvolentiam, vel gratiam vel prote-
Gtionem quiſque pro conditione ſuæ
perſonæ.
PRAXKIS.

Et incolumem Te illuſtr. Domine
& præſentem intueri, ingens mihi gau-
dierum materia : Nam & votis meis
Cœlum ſubſcripfiſſe videe & benevo-
lentiam in me tuam ſupra vora adſcen-
diſle adyerto. Vehementius mirarer
certe, in tanta animi tui profuſione, niſi
ſcixem ceam Vobis Magni Viri à virtu-
Ae impoſitam neceſlitatem ut prodeſſe

debeatis. Et ſicut ſidera Iucem ha-

benr ut illuſtrent, ira vos amorem &
gratimm ir commiinicetis. Scd & ino-
pem ſe hic Eloquentia mea in tuo Me-
enatis mei favore cxplicando fateri
debet: & quia animorum negotium

eſt, adiectibus cedit , ut MMi ſcilicer

4

perene

lziic, 5
Orlallattob
Felitthüftuli
ſnimolun
imergene I
zin & colit
Nerumn ginlii

ibdet, nennen

unecugin,

0s Maſ ds

imu LLNA d

ſime Nieng
Uinguerchfui,
lu uſſten &
mineglcdlͤ

(enrutenedas

ckiinetlte i
uuncreti
enl Mhi dn
(Afuluiln
Pogtemn Ei
ihliend
unguihn
Grllevinine

nng n

De .
nnin
le
n
n luln
WKW N.
s, Onniis
Sð/
drn l
leim HKR
Afiste
e n aligeg

.

II

n EK u Dorie
nen untiif
Mn wües
l npd a.
uliugalt⸗
Ceneris nlutl
nnigtd
S

inknt

,1, Nueh
nmi
mnune nNe .
leuuh
fate chlins
ammmne
ae

4

n

leren Lful

Par: II. Cap. X. Quaß. 1 373
perennem gratitudinem æternâ obſe-
quiorum periphraſi æternum pero-

rent.

AL IA PRAXIS.
Laritin eſt, & pronior in Te adfe-
Kus Pe orilluttris Domine qui nos ad Te
expedivit & ſtudioſæ juventutis univer-
ſx animorun de tuo adventu juſſit eſſe
imerpretes. Circumſpice frontes om-
niuDm & colliges neminem efle cujus

Salutatoria

qua III.

uæ piam
erſona

pro ſtem-

mate Lu-

plenum gaudiis pectus, in vultum non nam ha-

time cupiat, neminem qui ad jucun-
dos Maji dies amœnam ſibi de avita
tua LUNA affulfiſſe lucem non af

firmet. Diogenis, quod meminimhus tur
olim, quercla fuit, cum illum publicum dam.
orbis hoipiten & rc & nomine Mag-

num incola dolii ſuſciperet, ex Principis
adventu tenebras ſibi ſuůboriri & clario-
ris diei interire amœnitatem : Contra-
rium experimur hodie: tantam fſcilicet
lucem nobis cum læriti infundi ur de-

tot Heroës numero, quot viros t0t pe-

Q7 Equo

cxuhdet, neminem qui non quam op- bpens Colle-
gium lu-

ſtratura
excipieba-
quon-

jacto vultu, ipſa prope debeat connivere
Eloquentia : Enim vero ſi vel generis
tui inipicimus claritatem, bonam fi-
dem, quis fulgor! quot homines video,

e Senatores ; ut recte domus veſtra

374 Artis Oraterisg. .

Eqno conferri poſſit Trojsnoe, de qda

ſemper amplisſimi Duces, nen in Orbis
excidium, ſed in Patriæ ſalutem & Or-
namentum prodierunt Fatiger enume-
ando. ſi incipiam & citius deficiaft:
quatni finiam: Veſtra hæe laus à multis
viget annis; vos domi Habere exempla
quæ ſequamini non aliena tueri, & no-
bilem honorum textum femel cepiſſe ;
Hunquam interrupife Itaque cum for-
tunam nonnemo gloriabundus in Do-
eno ſua dixit conſedide: in veſtra ege
aunon verius virtutem dixetim habira-
re; alibi hoſpitem eſſe, apud vos inco-
Fam niſi forte & ideo inſigne gentis lu-
mum geritis, quod ſicut hæc deſicere
quidem debet ſed eommoda viciſſitu-

dine aliam ſui vice ſemper fubſtituit: ita

ia veſtéæ proſapiæ curſu cedere qui-
dem debetis allis, quod naturæ decre-

tum urgeat, alii tamen in locum ſucce-

dunt, perinde quaſi alter alteti lampada

traditis & deſinendo ſemper incipitis.
Sat clarum in te documentum vide-

mus Perilluſtris Domine; qui Relligie-
ais amore & Sapientiæ ſtudio & belii
gloria Majores tuios producis & veliit
vivum ac celebre trophæum Orbi le-

queris Gradere tanquam heres eorums

virtute & houore in Eccleſia, Patriæ:
Fami-

—

cozpernih

zvlk
onfa Cimmn.
Han

Sm nßt
u cleenm
Neherſum 1
dedun A
leutitmm ob

naimi gle nre

6 entet mon

uanren hite,
eumnnin ſellu
cibonn
ch t .

11

et Nobdh

Nadin n
ntini der
Edgketh
Unman, ;

Unm Arilti⸗

tmitir

innhnln fiien

l chtir
fun lung
Mgihe

de .

Diſenz . P
ibee, Uonin e
Errlimnti
tut im aut
gai eke⸗ R
Lis
nlthrer,
Nlnti⸗
ttum bent A
mh nremtr.
Keihtnnuh
alei it
trrn Cunn br
neh nd i
kuamt
0 ſ 1 ber elcct
4 cno
lan . lene 1
at ar .
6l Nor t⸗
aiMüſu

de zrentr hund

1 lnſe i
en Gtin W
—*R ⸗
12 4 19
n n

„

Parz II. Cap. IX. Q⸗st. II. 175

Familiæ ofnatnentum diutishme: hog

vovemũs, optamus: Diwxi.
QhSς n 1 0ι 1II.

uomodo cenſtruitur Oratio nibhen.
Jorin ad Salut atoriam.
Refſponſurus Primo Gratum ſdi ef
ſe adfectum Salutantis & ſe viciſfim
lætafitum ob valetudinem ejus tum ob
Animi id ſe propenſionem dicat. Sezun-
do. Extenuet modefke laudes ſuas & ſa⸗

Refſpoaſo⸗

riæ ad

Præced-

FHutantem latdet. Tertio, Apprecetur cè

vmnia faufſta & ſua ſtudia cum obſe⸗

quiis offerat, oretqae ut Pofev eret in
adectu erga ſe.

PRAXI S.
Ad Plurimas Salut ante; Recon, oris.
Placet Nobilifimi Domini igneus
5n peck Sribus adfeckus. Optime in me-

am iniriati benevolentiamn on verba

dedictis, ſed'tela. Tela quæ animum in=
Kammmant, Cor adurunt, totum inva⸗
dunt, nihil niſi vos, niſi veſtri Amo-
tem in jiciunt. berenner hici nis in a⸗
nimorum veſtrorum Templis, & ve-

Praxig,

Lo

ſtri pectoris in me benevolentia, melio?

quam Clelia Veſtalis hanc flammam æ=
tarms exxvbiis cuſtodiart. Mehiofe n018
quamm

Ptaxis 2.

375⁶6 Artis Oratorik.
uam Achillen Mater incendio per-
tundimus, ut immortallate imbnamur
Uli inviolabili Syge lotus, plantarum
tamen imsro vidus Putt, & glam totum

corpore natus aternitätem babuitigreſ-

ſa corrupit, ne totius fortaßſis hominem
adhuc inter hemines, excederet, & no-
Era felicitati majas Peſervaretur bené-
Reium, qui amoris mutu: Ramma irriga-

mur & invol vimur. Amor autem, non

vili fomite ſucceênſus, ſtatem habet
ſemper, hyemem neſcit; ſemper i incepit
meridiem, nunquamtinclinat in reſne⸗
rum. ſemper ortus dedidicit occafum.
Asbeſti erimus ſi credo & quæ lapidis
glori eſt, cordium noſtrorum fiet, ſemel
accendi, Ri mier ardere.

PRAXNIS ALTERA.
Concordem ſingulorum adfectum,
uem veluti omnium lingua Orator
libera aliſſime explicuit, gratiſſime ſuſci-
pio, & quia Animus non niſi animo
digee æſtimatur meum rependo. Quot
Verba audivi, tot Amoris monumenta
accepie quem in ea ingeniorum ac na-
tionum diverſitate reperire, erga mo
immeritum & volentem adhuc mere-
Ià vehementiſſime gaudio. Pracox

gratitudigi veſtræ paturx eite e

zmell n.
ſeniznein nnen
1uts aiz⸗
n. uliini h
grnn
ef talek A
wle ecell ippe
4 llSnet Well

uiamnd ndten
m, NMhokinken
conitebiin t n
pedtaie
eyennttioen han
mrntongein
lores NX ſecan
rr nunschls

((rd,M, G

(Wndar kt Aeme
iet Mrn, Uectenp
un Di.

NAN

il unte
en
ln nbu Nreni
ünut e 60
E oni ini⸗
Eünkim e
Memidwelkn

ArngNnn

enn,

en Nnlin

Gnlmn Ndun

. 4
le , unn.

bghintn
n autfe⸗
Gtln
Atenutr in.
mifmnnte
n M nn

e inen ba⸗
IE Aen hun

el Kga n
Bnltpnnte /n,

E,

ITNA.

Ctwhn N

win ülni

Leum H

Awois nNuN

angenamni/
Epent, n
Vr un⸗
6
r Ni

4
l AH

Pars II. Cap. IX. Quagſt. II. 377

fieri ante munera, & ut gratiſſimi ſitis,
gratis beneficia præcurrete : Niſi forte
quod in magnis ſolet elle ſatis apud vos
magnæ mehtis Poflellores voluifle fa-
cære, feciſſe ſir. Si tamen in tam caſto
Amore peccari poreſt „nimium ego in

laudes meas vos exundaviſle, accuſo:

quas in me hAud reperizi ut ego diſſimu-
lem „ rubor iagenuus cordis interpres,
confitebitur. Sed qualis eſſe deberem non
quis ſim edociiſtis : Et Amer veſter, ut
Me venuſtiorem haberet, fecit, Nihn
tamen non placet in amore, ſapiumt er-
rores & peccata prope virtutes fiunt.
Agite mutues colligemus amores, non
Gordio Nodo „ quem Macedo qui pinm
diffindat, ſed Akamante saterno, quem
nee Morti, nec tempori violandum re-
Enquamus Diæxi.

QUASTIO II.

Quomodo conſtruitur Oratio Vsledi-
Soria.
In tr us præſertim occaſionibus u-
timur valedictoria Oratione. Primè,
Gaando Amici Amicis per ſe vel per a-
lios valedicunt. Sezunds, Quando filii
Parentibus valefaciunt, diſceſſuri vel in

exteras Nanones,vel ad Bellum; vel ad

Aulam,

Valedicto⸗
riæ.

Praxis

Valedict,

2778 Artis Oratorie.

Aulam. Tertib. Quando famuli à Doe-
minis abeunt.

teddatur cauſſia, quare invitus enuga⸗
tur. Secundb, Exponatur necefitas diſ-

cedendi, & cauiſæ dentur, quæ candem
urgeant. Zezrtie, Gratiæ habeantur pro

beneficiis, & corum laus inſtituatur.

ſui Memoria, (Filins autem petat pa-
ternam bencdictionem) Qpints Offte-
rat ſe cum obſequlis ſuis, quod memor

velit manere beneficiorum , gratuſque

ſalvum & incolumem rurſus redire h- CNI

vivere pro iiſdem, Denique precetur ut

ceat.
P K AXIS.
Vale dictoria ad Amizum.

eſſe debeo. Non meæ poteſtatis nega⸗
tium eſt, ſed eorum, quibus in me for-
tuna & nondum matura ætas arbitri-
um conceſſit & Imperium; u relicta

pauliſper Parria alicnas per terras Uiſ-

Es colligam veſtigia Durum fateor eſt,

à Patria abire: ducius ab co avelli amico

2

In ejuſmodi itaque Oratiuncula fa-
bricanda, hæc puncta exprimi debent.
Primo, Dolor de abiru ſuo cxplicetur &

“

I

Hui
scolhecki
4 günh
Nirhc l
irrleuut,
le nelan,
Spteeanthlocke

e le mititube

vreinhkelenmn,
s wr lennniſen
pltemr, Aluinte

Duartèͤ, Venia abeundi poſtuletur æ& e le, 0 ali il

, Tunscto Mein
cem, ulelr meſn
avn ningrinol
eteuss nfeni

inul, onfumm
Gidilitimnen.
Mhoncens Ninn,

oomenthon
Ignoſces Amicorum optime, ſi cru.·
delior in utriuſque noſtrüm amicitiam

mnid Eedtens
nmt. Nenzgt,

klcnorm 6
eticti leeling

enk ſetciden
Ate eimhen nn

un, Meltin ke
ake nann
1

ügini
mnigahleni
umnachr
mruueltuc.
ia a
Cruelerrnn
Dmn haulnur.
tend llin

2 .
Unti ulnem
amn gilſt
Dvſe tlel
in uis r

S
umn ginn,
enſtin aan

Par; II. Cap. IX. Qaaſt. l. 375
cujus conſpectu frui & colloquiis, nih;

ferre in vita duleius fuit. Sed parendum
Grimnit., M

Majoribus eſt, qui Fatorum nobis tabu-
las rælegunt ,Eris mihi Amicus etiam
in abſentia præſens, & cum oculis Te
non potero, animo circumferam, in quo
altius Te mihi tua beneficiorum argu-
menta impreſſerunt, quam ut tempore
pofhis aut reminiſcentis anitni infidiis
obliterari. Alia in terra vitam, alio ſub
Sole, ſed non alius: ſemper Idem, ſem-
per Tuus ero hoc in votis laturus per-
petuo, ut ſicut nunc ſalvos & triſtes ſe-
parari contingit: ita poſtliminio incolu-
mes & hilares conveniſſe eveniat,

QUXSTIO VIL.

Auomodo conſtruiur Oratie Reſzan-
bria ad Valedilctortam.
Reſpondens Primo, Explicat caufſas
doloxis concepti propter aditum, ſita-

4 men id Valedicentis perſona & dignitas

patiatur. Secunde Apprecctur felig
iter & felicia omnia, & ſi c aliquo mo-
nendus eriz diſeeflurus moneat. Tertio.
Polliceatur ſe ejas memorem fore, pe-

tatque vel imperet mutuam ſuimemo-

riam, præſertim autem ut communi-

catione litterarum ſubiude ſibi loqua-

tur.
PRA-
.

Reſpon-
ſorizæ ad
Præced.

Praxis
Reſponſ.

mäare currunt, & levem Ulorum damna-

380 Artis Oratoriæ, zul 017

P R AXIS. = 81VIS
Reſponſoria ad Praced. ð Mn
Amicum in oculis ferrxe non Hol 4 Ile b
grande pecteris Amici vulnus eſt; & (Famchb.
dimidio animæ ſuæ privari, qnidni do- na gleti
loris ingens materies? Abis a me inter “ hnaiß
Amicos optime, & quomodo animum zn Niut.
triſtitia non vulneres? Itamen felix , iun
ſiquidem hæc Majorum tuorum volun-
quid anvOoin ude: len, He

tas, cui refragari velle, læſi Numinis fo- E
ret piaculum. Eat Tecum fortund & uiminthn
virtus tua individuo paſu, eat amor ſegai K
.. Nele ui k,
noſter; & jam Orbem in bencvolentiæ Pmubm nle
campum nactus, quo fuerit remotior, aſe nin .
WMα 1
oceraleenm a hu⸗
Oſtendes non dubito, Amicc, Coœlum im 1 mer

. 5 S Hprer ef ater
non animum ab iis mutari qui trans W i
Mp
I 1
õ
Aufewrugima
umni nieſh n
U.
Dir Marn iene
iurer. Yt.

bis Amicitiam qui hmul ex Oculis ubi
evaſerunt, etiam ex animis ewolant. Hæ-
rebis, mihi crede, infizus pectori im-
preſſus animo, & vitam prius, quam
tui memoriam amiſero. IIlud unicum
Te meminiſie cupio, Amycas ſilentio pe⸗
riiſſe,; quapropter ne ſimili ruina noſter Nr
Amor peſium cat, dulcibus verbis & zel
abſente collequio eum nutrire cave ob⸗ Nun N
liviſcaris. ui iaun
SEN- W0O Dafen

Ditni

ng

nahen

klüfmem l
tmunlug 1,4
n tio.
lae! Wmric

ntrut .

ir

it r, tu
10en lrnbn

1 ,Friri min

duinanilein
58 ann
H wlmnte
ul imn aton
mel rins

leke, ang

n rn

Par; II. Cap. IX. Qusſt. IV. 381

SKE N F E N T I
His Mareriis Servientes.

Latiria loquax res eſt & oſtentatrix

ſui Symmachus.
Bona valetudo maxime divinum
longeque blandiſimum eff conaimen-
zum. Plutar.
Nighil tam diffcile eſt quam differre
gaudia: lem, en gaudia Parant.

Quintil.

Amicos incolumes cogitnre & intue-

ri, melle frui eſt. Scheca.
Sequenti gaudio confert dulcedinem
ramiſſa eriſtitia Caſſiodorus.
Hoſpites aà Tove ſunt omnes. Homer.
Zupiter eſt honorator Iupplicavtium
& bobpitum. hothitalis qui hoſpites
venerabiles ſimul comitatur: Idem.
euifa vorie gloriam veri petit, animo

launäari magis, quam vose voler. Se-

neca.
Dii: thura, hominibus brobis laude
debentur. Socrat.

6E X E MPDL A.
&i Alia Supellex.
Mors fuit apud Romano; ut matutina
Salatario abtolvetur verbo, Ave ;
veſper-

Romani.

Nomen-
Cclatores.

Gtæeci.

Modus
ſalutaudi
Deos.

Salutando
tangebant.

Manus
Genua,
Frontem.

Oſculum
manus.

7
182² Artis Oratorig.
vſpertina autem verbo Salve. Alex. ab
Alex.
Ad affabilem Salutationem multum

pertinebat ſuo quemque nomine ſalu-

tare: Romani ſecum habebant nomen-
rlatores qui ci vum nomina ſuggerebant.
Idcmnd. 2. c. I95.
Apud Gracos verò mos tenuit non
proprio ſed officii nomine ſalutare eos
tamen qui præcipua dignitate cmine-
bant, proprio nomine ſalutabant. Ii-
dem. .
Dij ſalutari debebant capite telcto,
prater Saturnum: Et Imperatores ali-

Qui ut Caligula & Diocletianus, qui di-

vinos honores affectabant, aperto capite
ſalutari volebant: Salutabantur etiam
Dii dextersz eſculo, & corporis circum-
actione: quod & Imperatoribus aliqui-
bus factum fuifſſlet ab Adulatoribus te-
ſtatur hiſtoricus. Suetonius.
Fiebant etium Salutntiones apprehen-
ſione manuum. Genua etiam eſculaban-
tur & frontem tangebant: eo qnod ge-
nua ſacra ſint Clementia; Frons Aautem

ſinceritati & Majeſtati. Alex. ab

Alexan. “
Romani milites ex more patrio vi-
crices imperatorum manus oſenlnban-
sur. Idem l. a.
Non

zyn
Noncolun cw.
es Ihernones .
orbugliinn
ſat lo ,

m Alitte zolen

ing.
hui Eiinin 8
NCirsMgrn
(NKsCDTafn N
Pes enbig N
ri Mnm
prmmiu pohui
hmadbs o
ulth tz.
Mgnan Pint
gnimie len
Imocuntumpuob,
in inze ger
n enun Neazhl
lkrun ilnutl
u Perſe n
Mu ſit e i
ymmn dinj ine
nt Atbent.
Altanig Hiunn
tbenmntmn eter
uunnlturain
len

drini,

S ke⸗

illrrinn NNe
err nire lte.

miifurn

N nein gtee ,
“M
”
Nuchin m
Dirldin

Atun e ,
n: Eh mrmgi.
Düaltens, li
Kdbungennaſt
1 ucer u
4 gam

– .

Bemni
KAetn ze
mstib it
ia 7,
Cimentiii

5.
AA NN 6
ug

“

Par: II. Cap. IX. Qucſt. IV. 383

Non ſolum cives Rsmani ingrecdlicn- Aves ſalu-
tes Imperatores poſt bellum Fcclama- tantes.

tionibus ſalutabant, ſed & aves edoce-
bant, ut hæc duo verba. Salve impera-
tor, diſtincte poſſent pronumiare, Pon-

tanus.
Apud Hebrkos & alias gentes vuit

mos, ut viris magnis urbem intrantibus

cives obviam prodirent cum lampadi-
bus ardentibus Suetonius.
Duci Boloferni omnes Lybiæ & Me-
Jopotamiæ populi cum ramis olivarum
& lampadibus obviam proceſſerunt.
Zudith, c. 2.
Magnsmmn Pompeium cum triumpho
Neapolim ingredientem, cives, ornati
ſertis cum lam padibus exceperunt. Plu-
tar.
rdem Pompejus ex morbo recreatus „

cum Romam Neapoli veniſſet tota fer-

Urbs cum palimis ei ob viam proceſſit, flo-
reſque ſparſit. Juſtinus.
Mos fuit ut in ad ventu Principum
Firorum vari ſemper odores accende-
rentur. Athenæus.
Antenius Triumvir cum Arcem A-
thenarum ingrederetur, ſalutatus eſt
lampadibus ac univerſis tectis fulgenti-
bus. Idem.

Gum

Holofer-
nes.

Pompe jus.
Odores.

Antonius,

Plato.

Zeno

Plaso,

384 Artis Oratoriæ.

Cum ad Olymbiz ſemel deſcendiſ.

ſet, omnes Græci ad eum concurre-
runt, relictis ludis: lumque velut

Numen di vinum venerati ſant. Lacrt.
lib. z.

Hunc habuit authoritatem Zens
Philoſophis, ob probitatem morum a-
pud Athenienſes, ut dum Athenis mo-

raretur hoſpes, Cives abud enm claves
urbiuns deponerent. Idem. =

Platoni Syracuſas venienti Dioay-

ſius Lyrannus navim laurveatam obvi-

am niiſit: àw navi autem exſcenden-
2

tem quadrigis excepit, & ipſemet ejus

aurigam egit: Summam Platonis
Sapientiam hoc cultu æſtimans. I-

dem.

Julius Caſar cum ab aliquo ſalutare-

tur, ſcintillas ex oculis projiciebat gau-

dens ſe ſalutari Zaſtinus. 4
Alexander Magnus à nemine vole-
bat ſalutari, ſed ab omnibus adorari.
Idem. .
Seripio Africanius id eſt ſibi nomen com-
paraverat, ut pradones ettam ad eum ſa-
lutandum venirent, feliceſque ſe judi-
cabant quod eum videre licuerit: manus
ejus victrices deoſculabantur & dona
Diis offerri ſolita in veſtibulb ejus depo-
nebant. V. Max. lib, 2.
A. Gadi-

Gll “
AOMN hue
elutu iici i
wmgdern lin

aKoe
Torumn IHI.

ertne
taruis K aunah
etſlen
lmmeniai Lergt

unhun uhn hhe⸗

rusſeiatlit Nutn

4

Noncoatteneeſite
yartiſd ntun l
7 N W
Cun imer Holtes

oNlg tilt li

1l Nellin qin

Ppeunbeten eumgu

n. M lr.
mmondurumn.

töpermombolnn
Thmenta Muncn

unholtn, gorch

ihueſtmneul
ſmremaqketiier
un melocitnnttan
u dolte n
ope hubtnnle
Ulnnbann e

durt
Ohmu lnl e.
8 Gaiia

HM “ 8

un mnt le

dui um e
Cddtann.
inls nin an.
Ronkre
W r.

Nyngt nuanf . 8

4 nn uutn
lum Anmn al
1eunt, e en
r Nnn Ne

“D, A Aum7

e

us e
Aöni

ucklüinenn
puhmeu n/

, ..

,1 Rerre
gupnßtde

Pars II. Cap. IX. Qusſt. IV. 585
A Gadibus ulque Romam aliqui ve-
nerunt ut Livium Ronsana Hiſtoriæ Scri-
ptorem viderent & ſalutarent: Putabant
enim ex Livii adſpectu melius ſevete-

rem Romanorum fruag. UWitatem, fidem,

Livius.

ſinceritatemque comprchenſuros; quarm
P

ex ſtatuis & ædificiorum magnitudine.
Fulgoſ. I. 2.
Umenias Legatus Thehanu ad Per-
Jas, he Regem ſalutans adoraret, aunu-
Simn ſunin volens dejecit, & eum ſuſcep-
turus ſe inflixit. Plutarc. Applica, dicende
te non coacte nec ſicte facere, & e.
Franciſco Sfortia Dux Mediolanenſi. 75
cum inter Hoſtes aperto capitc eſler
productus, tanta Majeſtate oos perculit,
ut confeſtim ex cjus conſpectu humi
procumberent, eumque genu flexi ado-
rarent. Falgoſ. I. 2.
Ammon ſtatuam in Ægypto fabrica-
vit ſuper montis culmine, quæ intus in-
ſtrumenta Muſica habuit eo artificio

compoſi ta, ut quotidie 801 Oriens, cum

per ejus ſtatuæ Os radios immitteret in-
ſtrumemaque atxingeret, ſtatimque ele-

gam melodia audirerur exire de ſtatua,

qua & Sol Oriens ſalutabarur ſemper &
prope habitantes de præſentia Solis ex
hilarabantur. Serabe.

KRR CA-=

Iſmenias.

7

Sfortia.

Ammon'
Statua me-
lodiam
reddens ad
Ortum So-
lis.

Cratula-
toriæ.

386 Artis Oratorig.

CAPVTY X.
De Orationibus Gratulatoriis.

G Ratulari eſt gaudiumn teſtificari, quod

concipitur ex felicirate Amici aut cu-

juſcunque perſonæ. Gratulamur vero

felices eventns, depilſa periculn honores

obtentos ac dignitates comparatam Vi-
Aoriam, Ec.
QXÆ S TIO I.

Quomodo conſtruitur Oratio Gratu-
Iatoria. 4
Primo, Mentio fit felicitatis, quæ illi
contigit, & quis hominum inde ſenſus,
quæ lætitia ſir, explicatur. Secundè,
Laudatur is, cui gratulatio fiat à Majo-
. .. — . . .
Fibus & meritis ac factis & dictis, & 2
modo quod ad eum rerum ſucceſſus
ervenit, Quod ſi victoriam v. g. gra
tularis cxaggeras cjus magnirudi-
nem, celebritatem, juſtitiam fortitudi-
nemn, item clementiam, utilitatem, pe-
rennitatentfacti, exſpectatione:n alio-
. g. . —„„.
rum & præſertim adjuncta alia Quts
quid &c. per comparationes & conle-
quen tia. Quod ſi verò henorem gtatula-
TIs, éxa ggeras c juſdem honoris amplitu-
dinem etiam in adpinctis & conſequéti-
bus

Mn .
Dls hrtnkrun
unmnna Uuti

N
Grkilannis 1
4:

Getrimntigns
rlet, eermſ gl
lelcien gon tel
lsckaglee
Ainutnlinien
e n delatnu, Nu⸗
Bin guute d
mirilegelen
elactzinut
SSS pe
ſuun Nndar
ſen in

n⸗ M
SS
okeminri 1
Cnre met

Numi.

A

tletrg, .

7
.

I .

,iter ONtetr⸗

r nte
Mjndi

In

npnran

Pars H. Cab. X. Quaſt. I. 287
bus Tertie, Excitamus eum cui gratu-
lamur ad gaudium ſuper koc ſuo even-
tu. Quarze, Optamus ut impoſterum
feliciter illi eveniant omkia 2d publicum
bonum & Patriæ gloriam.

PRAXIS.
Grarulatoria Feſterum Penzecoſtes
ad multos.

Bcatiſſimus ignis, que melior Chri-
ſtiani Orbis portio, hoc triduo ſuccenſa
incaluit;, eccujus glaciale,etiam pectus
Keliciter non teſolvit2 Er ſiquidem A-
Moris eſt colliqueſcere, eccujus in vota
znimum ſcintillare nen fecit; Cor ena-
tare in deſideria; Nimirum DPudor eſt
in Elequentia ſterilem eſſe, poſt tam
uberem Cœleſtium linguarum plu-
viam quande ab eloquente Cœlober-
bam prius qctod Carofabtun eſt, & me-
do Pro nmobili Verbe ut ſimus deſerti
linguas accepimus Et potuerit olim fe-
lix Cadmus ex proiecta trmere dentium
ſemente, armatan videre Gigantum
meßſem, in ſui ipſins pernitiem matus
certawine ruzntium: non potelit no-
biliſſimus Divini Cordis Tuallius de
Proſcminatis cx conſilio lingins ena-
tos Oratorees intueti? qui pulcherrimo
RI . con-

Gratu-
lato-
ria Fes-

Gratula-
10 dig-
nitatis.

2 88 Artis Oratorig.
con Hictu mitiilime crudeles in mutuæ
ſalutis commoda depugnent. Oerte ſi
vera promenti apud ingenuos ſides cſt,
meliore ſupra Catullum voto, potiorc
ſupra Naſonem Metamorphoſi, totus
lingua fieri exopto, ut integram vobis
valetudinem totus gratuler; vel ut nobi-
lius voveam, totus verbum eſie amave-
rxim „ ut animi in vos mei propenfſio-
nem, perpetua factorum elocutione e-
nuntiem: aut denique quod ego & vos

mMavultis, totus cor fieri, totus Cor vi-

vere deſidero, ur nihil niſi non amare
neſciam Eritis & vos ſic credo Lingæe,
eritis Verba, pectoris mei, erxritis Corda &
in reciproco amoris duello in victi, vin-
ci vos æternum non patiemini.

PRAXNXIS ALTERA.
Gratulatoria Dignitatis.

Inter oborta dignitatis tuæ gaudia
Tibine honorem ad Te honori gratu-

lemur, adhuc apud nos in ambiguis eſt

N. Scimus honorem diuturna in am-
bitione talem deſideravule, qualem Te
Indoles tua & virtus pridem fecit: Virum
ſua fortuna dignum & huie muneri na-

tum. Sed & hoc ignorfare non poſlu- .
mus, te ad illud dignkatis ſubſellium

adicen-

10

tender a
Nirun ſcel
miun 4 5 lo
nmiot
rllor An
Nel, tot toin
un N.Ds
Oen ſht .

GorunaNdi n
enn enfo
1 Acdl Netn
Urbnul eh
Muugenik den
1 n hinign
Nedek Alh
Prſolunden
lneinrrli
ſareteki nel
CüNen” ſd
Iunctbkonme
Dde Ugu
CCnApencluen n
obönlctegn
Iuntomncstinc
Cbiansfin⸗
end Antn
A allini⸗
ihehhramn
oeteraglimn
lheentu
4

Nrimin
lcein ge
Enen (en

nler ee h,

ch

⸗ MNAR

to
I ſ.
e
le rlo e
—— „, 1.
Ttar’entsCN⅓
n A .
BCeloin N r-

PvII

AAn.

IITNN

☛
11 Dpi

Pars II. Cap. X. Qusſt. I. 389
aſcendere quod avitæ Majerum tuo-
rum virtuti veluti hæreditarium præ-
mium eſt, in quo ſuſtinendo à multis
prope ætatibus ex veſtra ſtirpe alterna
fatigatione Atlanti Hercules ſuccedit.
Rece, ctede nobis hodierna die in a-
nimum N. Divus avus tuus, cujus in
eodem munere prudentia ; hæc Iecte
factorum apud nos veſtigia impreſſit,
qux null temporum oblivione poſ-
ſunt eradi. Redit & divus Parens eiut-
que fimul & eloquens lingua & ſtre-
nua manus & beneficiorum in nos om-
nes ac inprimus in Patriam amplitudo
Redit N. & Frater tuus qui paulo ante
hoc ſolium bene geſtis implevit, quod
nunc inſcendiſti: & ſi ideo ceſſit ut tu
ſuecederes, fas eſt ut dolorem lætiria

commutemus ſed quid multa: melius
Tu moribus omnes referes, quam nos

Oratione, ſi quidem nobile Majoremn
compendium & viva tuorum Hiſtoria
nobis relictus es, ut quod ſparſim feee-
runt omnes, tu unus feceris Facies, non

dubitamus, & ituro in poſteritatem ex-

emplo oſtendesmmon ab honore Magaa-
ees, ſed à Magnatibus honorem exorna-
ri. Hoc in læto animorum plauſu hodic
vovere non poſſumu, ſed à tua virtute

juſſi, ſperare & audemus, & debemus.

R 3 PRA

Gratula-
tio Profeſ-
for ad
Dilcip.

399 Artis Oratorig.

PRAXNXIS TERTIA

Sratulateria Profeſſoris
Diſcipulos.
Nunc demum & ipſe clariffime in-
relligo, quam diffwde ſit Amori S Ig-
zitiaæ Uerba reperire N. invictus enim
uterque Hercizs, nbi cor & Animum
Poſledefunt, columnas Bloquentiæz fr-
gum, & ſolemne roboris fui Epitaphi-
um N.
Omnem excedunt lequendi poteſta-
tem magnitudine, & arbitrantur exi-

gunnycmne, quid quid ſermonc po-

reſt terminatf. Benignins taunen no-

hiſcum cgit parens nataca, quando vul-
tum pectoris Oraterem elle voluit, &

in verborummn deliquie ipium eloquens
Heri ſsentinm. Unde videre velkrum hic
audire fir, & mei Magitudinem gaudü
de veſtra valetudine ſi cognofſcere de-
ſideratis per geminas animi feneſtras,

eulos & frontem fdliciores Momi Cor
inſpieſte: Quid cnim vero amicus in Aal-

voamici adventu omnem prompfſerit
Ntitiam : Vos dulkciſkhmum amtcitiæ
nomen Anzore in me veltroe ſapergreſ-
4i, prope ad ætatis meæ in juriam, velut
Hlii paremum dili gitis. Urt vel indecolli-
gere liceat; veloclorem amndtis curſumn
6.

en plus ultra audacter objiciunt.

,rlAN

Hanreen
1

4 N e
llecgin
Gennn
Enurzn
Sglirümn
nonnsclgen.

r. KhAn

m ebhrn

ößnhermunen

119

T 4
Aumeint
ſru gCruttlun

mp, Elnle

1 Manl et.

rrunt il

ſ

Guim ue
genckſen, 4
At

b min ed
hen Mal
1 Unen ii
ge e o Ge
per n .
ts Urfe Ne
Prn mdl,

⸗

, Pars II. Cap. X. Qusſt. I. 391
.

efle quam ætatis & alios vitæ, alios vir-

tutis annos computari. Utinam vero
uod veſtrum pleriſque in votis eſt,
hoc in felici eventu videamus! Utinam
(& parcite ambitioſius dicenti) æmula
Zovis felicitate, de meo cerebro velut toti-
dem armata Pallades in Orbis decus pro-
deatis & ornamentum. Sed labore 3
hic opus & obſtetrice induſtria, ut mihi

laudis vectigal non percat, vobis deſi-

derium.
Aderunt boni Superi ſine dubio, ade-
rit is qui triumphat omnia ESUS,
ut abjccto triſtitiæ & inertiæ iepulchro
in omnis diligentiæ vitam comatus ere-
xerimus: & pia modo non defuerit vo-
luntas ab hac ſudotis nocte, à pruden-
tiæ aurora, in perennem lætitiæ & ſola-
tii profigit mus meridicm.

QU Æ½ mT 10 II.

Ouomodo conſtruitur Oratio Reißon-
ſoria ad Gratulatoriam.

Primo, Explicet lætitlam Reſponſu-
rus; quam ex Glatulantis adfectu perce-
pit, cCollaudetque ejus in ſe ſtudium. Se-
cundo, Extenuet modeſte ſuas lIaudes:
& ſi dignitatem conſequutus Kt „ dicat
ſe alteri potius aptiori & digniori
KR. 4 cath

Reſponſor.
ad Præced.

2492 Arri Orateria,
cam optaffe, cui ipfe tum ob amplimdi-
nem, tum ob oncris magnitudinem non
ufficiat. Tertio, Gratias agat pro adkectu
& ſua ſtudia gratulantibus offerat.

P K AXIS.

Reſonſoria ad grazulatienes
multarum.

Et non ingens mihi latitiæ camulus
ad Orbis communc gaudium acceſſerit:
quandotemporis & ſcænæ ſtudioſus in
pulcherrimum amoris certamen de-
ſcendiſſe video N. Ecce amoris feriæ
ſunt & miruæ gratulationis ſolemnia,
& in occaſionem & humanitatis le-
gem peccatum paraviffetis, nifi tot tor-
zentibuis, favoris in me veſtri & adfectus
ſtudia, non ornate minus, quam alter
altero eopioſins effundere contendere-
tis. placidam lirem quia concor-
diæx! Q dulce bellum, quia pacis! Et
quidni ſnguli Victores amicum ani-
mum meum, tot jam beneficiis victum,
tot jam nominibus veſtrum, rurſus &
rrerum univerſi in prædam & trium-
phum accipitis. Accipite , poſſidete
triumphate, ſed veftri prius victorem,
peleſlorem, triumphatorem. Cer-
de fortunam meam venérari debeo,
cer-

Praxis Re-
ſponſoria.

zwl. 6

eren K
Finuen 4
ſn GeKun
tunmmns
oerrrnnlne
uß
Rinan lehahe
dneui
Chgereigl
nos E denen
uimn tortte
Nenfuchumd
Tn A gettuen

.

elscbis rete
Teun rolöl

Mhenmmug
i
bamaten
Aonatetltee
Ttirkluc,

M
hton etts

Nrne

Dteng
Reiunchemt

4 Fillir

mn.

nmlrizend

Im,;
Lotes
umbenchch ka.
vektrum,
W.
edn I.

kri frt Eer
ohaoten
ebetan

Pars II. Caß. X. Qusaſt. II. . 303
certe virtutem veſtram agnoſcere, qua
jam effectum video, ut magis in ſingu-
lorum animis & cordibus, quam in hoc
doctrinæ pulpito me conſediſſe intelli-
gam magis adfectibus provehi veſttis:
quam meis paſſibus. Sicut animorum
Principi ſceptra porrexiſti & in tanta
cordium claſſe ad clavem ſedeo Agnol-
co, generoſa pubes, agnoſco nobiles a-
nimos, & beneficierum licet adhuc te-
nuium, non ſteriles ſinus, de quibus no-
bilem fructum & regiam meſſem, amo⸗
rem & gratitudinem ecce mature col-
ligo. —
Pendebis revera ante pectoris hor-

reum precioſiis laboris mei manipulus:

pendebis æternum memoriæ monile:
& fiquidem te mihi gemmam impri-

mis, aterno tui teſtimonio ecor meum

econſignabis. Dixi.
PRAXIS ALTERA.
Reſpenſorta ad Gratulatoriam
dignitatis.
Ab amici honore in æmulationem
non accendi hæc demuin veriſſimaa-
micitiæ teſtera eſt, & ambitione mag-
narum mentium furia ſecutos vive-
rxe, non hothines ofſtendit, ſad Herées

Praxis al-

tera Reſ-

ponſotia

N. Opfaſſem ege hoc honore macta-

tus, ira me veritas, üt Sereniflimi noſtri
& c. & omnium veſtram favor in ahte-
rius potins humneros hanc Aigninaterh
devolviſſer, qui & confilio & mani
melius omniumn exfpeckatione reipon-

diſfet & voris Sed quia votorum vo.

luntas mMe Hac felicitate damnavir, mei
erit laboris negotium accurare ut Sere-
niſſimum & vos bencficiinon pœnité-
. IIud tanten animum erigit & non
cxiguamn læritiæ materiam fuffieit „
quod, de vobis bene merendi campurm
mMctus, obfequia & ſtudian in veſkri
commodum convertere poſtum, & in
henerc publico, publicus omnium vi-
vere fervus. Qued uni pro virili enitet;
gratia & amor veſter, fic credo, mihi
nungquam defuerit. Dixi,

SENTE N T I E.

Pro Grarulatiene Dignitatis.

Honor fugientes ſequitur, ſequenter

ugir. P. Stus.
Pirtutiz aumkbyraA bonor etmm inviros
gemit atur. Sehee.
Gloria Mater annorunz Bion,.
ple honos laborem boeviorene facit⸗
African l
Aagiſtratns Virum Rencr. Bias.
ti⸗

1 1
. en

yntilmten
Gybekuu
cen rdn
AKni NM
pter lt ℳ
lettur illif,
Pypyenimnt
Portcnn er
MtrAN.
lGrniA:
uCrnce
Uitutitrurm,
ifuig, oß
Wlu,
euul nridn in
lenſſkai erehit
MMiuttſutetn
d in
Nitſfulucfli
Mgintu ,
Ihueſel
eſcher
ſenter De
hnlut i
RWH .

14

Nead ns, II. Cas. X. S sf. Il. 392

virtutis nberrinni eſt alimentuns
e fahi hsnos. Valer. Max.
ſtm Abnin 5 Virtiti Laus dabetur. Kriſt.
e Gloria Virtutis pediſſequa eſt. Tacit.

Ab honeinibus iis honor debetar, Fo⸗
honore Deits dignart eſt. Cedren.
Solis bonis honor debetur. Kriſt.
Honor malis exhibitus in eorum com-
waiet atur rüuiaam. Gregor.
Honorem non d'bet ſequi virtus, ſed
ipſe virturem. Augult.
Deyicaur eum elevatur, qis honoribus
profit &, moribus cadit. Cregor-
Qua in civitate non magnus honos
virtuti tribiitur, in eca optims civita-
“ tis ſtatus, ſisbilis & firmus eſſe non ho.
Banti uin teſt. Arilt.
Nulla voluptas humana Ad Adivena:
sccedit proprins, quam ea delslctatio 44&
s. er honoriluss pertibitur. Xenophon.
ilb, Melius eſt civitaten regi a viro opti-⸗
mo, quama 1lege optima. Ariſt.

e l, 11
,

Magiſtrasus eſt lex loquens. Ciceroõo.
e moh Magiſtratus eſt medicas Civitatis,
rTkhue ydid.
74 Hure Präfeltnm rebuus bublici Kantem mo-
rni oportet. Dion.
Ptorenl in⸗ Pelut ehus non homiailbaz, ſed Diis cogxr-
,en wire 6„ perit,; ita laus non indignis ſea bonis tri⸗
Suenda. Stobæus.

„* .

2966 Artis Orhitoria.
Magne wirtutiseſt cun= felicirare lk-
Atari. Auguſtin.
Vitabrevis eſt, gloris ciarſus ſe empiter-
us eſt. Cicero.
ax mentis boneſta gloria. Salius.
*Eximiam wirzutene Bonte ſequitur
Haum decus. Plutar.
Glorioſis magis blacent racoxis Sem
tributa. Caſſiodor.
Quia eſt aignitas in maignor erna-
meniusm, in lito. Saresb.
Aiidam honores fugiunt, au: honori-
bus obie ent ſape enam g gloria ut acquixk-
eur, contemnitur, & munur iat obtimne:
vur relinquitur. Hugo.
Magni animi une magnis Pouinlur
Livius.
Pecunin ex quo in honaore eſſe cohit .
werus rerum honor cecidit. Seneca.
Nullus in Ffortium Regum pectoribus
aculeus laudis & gleria rpiditare acrior
eſt. Guicciard.
Homicſaii genus eſt famam omini
impetere. Idem.
Fama unicus ſapientum ihelaurus eſt
puriſſima vita gemmn. Lipfſius.
Nec flamma ſine fumo, neæ ſine znlum-
vin fams ſolet ſurgere. Idem.
DSola dulcento Gloris non ſaneſtir. Thu-
cidit.
3 .

zwll 4
Uinn ieif
ſrnſcn. uu.
1 zuiek⸗ 0g ℳ
ℳ.

Alipn
pis

Onniuni
ſulmnt aitn
ifiiämus
mume Una.
ichria ender /
Vnita min
ini ANun
jimen ind
ſruni mi
mnanſſnmnali-
iert Neiſenn.
Ntif uäm
iigtiueze
Gr inren,
e.
nhrſßen
inus hnn
lnoin
mu ulm ,
Nuicſfiouinng

n
Hunr i

Orut.

ſ een Leb:
i en ſltin;
An
len ar, en, ie .

Srgi, .
7 a e.
Sð
n gint

hurftnitun
1.
en upimr.
n,afinr, g.
õ
Smgitnr
Me.
aien

Hubun ii,
,uitt a.
ſwl aſnttinn

mm Gu/

nns Ll, ls *

e/ mn nf

nen. Iden 4
uumſen

8

Pars II. GCap. X. Queſt. I.. 397
Sar ero dives ſi bonam famam mihi

ſer vaſſem. Plaut.

Fructus henos oneris, fahus honoris
onns.

Aha pro Gratalatione
Victoriæ

Ommis victoria frultus in eo conſiſtit,
ſi ea bene & & recdte utaris. Reiſnerus.
Recte Victeria uti clarius eſt, quam
vivere. Plutatr.
'idtoria ſemper eſt inſolens. Cicer,
Non ita armis quam Herate parätur
vikctoria. Agath.
Victoriam ſemel partam pruden: con-
ſerwavit Princeps , ſe ſecuritatem fre-
queneiſſi, imum calamiraris initium vitA-
verit. Reiſnerus.
Vera eſt victoria quæ ſawe Ffide & in-
tegra dignitate parutur. Florus.
Si vis vincere, ciementer age. Fl. Vo-
piſcus.
vincere leipſam omnium Victoriaruns
prima eſt & optima. Plato.
Liberales & humanos eſſe erga infe-
riores praclarum eft Dixibus viaticum
sd victorias ad triumphos. Gorgias.
ERuio & conſilium ſunt trotrie Ducis

Srtes, Lacit.
R 7 Ae-

Templum
onOTS.

Sratua ho-

nOTiIS.

Princeps &
ſubditi.

–

598 Arti Oratorig.

Aemadàmodnunm egregitem eſt boſßem
dejizere, ita non minas laudabile in fahz. .

cinr; laterert Idem.,
Solet Deus his, gai aſtz & . neceſſaria
arma induunt &, belli cauſu bpraſtant .
gertans vingendi occadaͤonen, proponsre,
Paulus Jovius-

Er alia Supellex bro Gratu-
latione Dignit atis.
Apad Romanes Wenmi uum, Honoris pe-
nes temolism Virtutss erat , nec poruit

templurmn Honoris intrafi;qtlin prius vis-
tutis penetkarettir. Alex. ab Alex,

In eivitate Peloponei fuit TFemplum
Honoris, in que geatua ejuſdem rafers-

bat mnnu ſiniſtra orbem, ex ſapsl;iro ple-

num oronis regiis, ebryi lavirzez aliis
signitatum inſignibns, dexters voroſta-
nean, Virtztis Chryfesllinam geſtabat
sureo torque colligatam, g quo ha littera
maro ſcſa degendebant: TIBI UNIETY
5014 ( Supkle, militat honor. Ægeſip-
pus.
Timon Philaſophi interrogatus ,»
quid intereitet inter Prinripem & Po-

pulum „reſpondit. OQcod inisy sennum
& omnia; Omnes enim ſubditi Prian-

cipem

710,.
enwrſes⸗
s Z
a, 4
umußſ
m⸗ A,
l mit,
cgalgin
D ſtee, Kunn
I Men ln 1
ſg eie C
(un yhndl
Alean ocz
un mnug
ginn
iadtt N
Hiummh
ißlamif
tats lut
1 Eiis
Mfutheneiae
uerheiine
ſatu,
ln latat
I ußgl
ſ Kde
Itn i
lfin c

Fllinmttn

Ntie
nul liuſeliei

4

iſgi

an,
en mn,

AIII.

ele it

zu ir Eenphn
Mueslzet
N.

⸗ 46 4
, G

S

7

.

rölh1 MMünd

.

. II

MaenNe

4

1 t

Pars II. Cap. X. Qusſt. l.. 7929
cipem unum fpectant, unus autem Prin-
ceps ommnibus mores & Ieges prælcribit.
Friſon.
Arcadii iu Regum thronis poſuere for-
unam auream, qui dextra diagema re-
gium cum Sole, ſniſtrn ipharam Orbis
cgum lilio tenebat. Significare volebant
eum qui in dignitate eſfer, debere ur So-
lem Iucere ut aurum Kermpubl. ditare-
ut lilivum benis moribus bones Odorcs
ſpargere. Cardanns.

Curm PByrrhum b præclarza geſta II-
lites Aquilam vocarent per vos, inquit,
Aquila ſum qui veſcris armis velut pen-
nis ſublewor. Plutar.
Ariſtoseles pracipuam dicebat eſſe
digniratem non fu agi honoribus, ſed
ab alhis honore digmum judicari, Sro-⸗
bales.
Alphonſus Arragonrum Rex dicebat
hos qui allis præſunt „ tanto privatis
homimibus melieres efle debere, quant&
honoribus alios præcellerenz. Panormi-
tanns.
Idern Rex dicere ſolebar. Bonus eſt
Princeps qui ſubditos ſuùos habet in ea-

pite: melior, qui in corde, peilirnus qui

in ventre. Mem.
Bpiſcopis ſuis quædam nationes in-

greiliim gratulantes, cx aurcis litteris

Lom-

Arcadii,

Arift. de

dien EK.,

Epifeopis
oblarunmg

quid.

Cives gra-
tulantes

Regi.

Carolus V.

SSgyptii
eoſ⸗
dem.,

400 Artis Orateriæ.
componebant & offerebant Has duas
voces: Bonus Paſtor. Aliis flores aureos:
Amsbroſio ſuo Mediolanenſis Apiculam &
ſtellam aurediIr.
Cum Regi cuidam veccens coronato
Angliæ cives gratularentur, offerchant
ei: Primo, Aureum lilinm & gladium
cum Lemmate, Et pace & cade Tai,
Secunde, offerebant lances aureas cum

lemmate: Tu unus plus omnibus vales.

Tertio, eclaves sareascum Lemmate:
Tecum & intrare & exire & parati.
Quarto, offerebant; ei Seigs ſnos n
pueros acclamando? Et Arran & flio-
rum & Nepotum Rex eſiv. Quinto, fa-
ciebant Serrum ex tot floſoulis quot Ur-
eerant in Anglia & coronantes Re-
gem clamabant: Negno coronaris, Pive
Genebr

Caraus V. cunrad aliquam veniret ci-

vitatem de triplici P. quæ ebat, quale eſ-
fer, hoc eſt qualis eſſet Parochus, Praæcep-
gor Prator. Putabat enim omnia ſalva
eſſe, ſi hi qui eminerent, ſanéti & boni eſ-
ſent. Nam mohile ſemper mutatur cum
Principe vulgus. Annales Franc.
Woyptii inter gratulandum porrige-
bant Principi ſceptnum „ quod in imo
habuit caput Hippotami „ quod Ani-
mal ferum eſt & immite; in ſummo au-
tem

rtI
Ctmuicißl

ten Cum
inauelenk ln
Pulsberimin
ſl

1

0n

ScoiOnnaltse
Ntbe, Eile
n Ckin

Orxrxel

ienſeinn tntni
aämte Netr e
ut geentj. N0
Ta Gel.
De nget,

Ase .
tintact

dnetzn,
Aadnn
ͦ, ns 4
danſlite

ingtenannn
nur, ltc
nlle uln
uzun „
le Aanucn
amin d
unudihlmnt
ban
e
bö.
luit rn.
tr iclel
e Gmmun.
Eyn mmumi,

güfmtitt⸗
Ngerd tirhe
tmin,
Cine
igten it ANE
e enpen ,EuNHE
laahe
Eenimieſel ark⸗

A

n)

f .
mnig i⸗

4tinchn

e

gum.

Pars II. Cap. X. Qaſt. II. 40
tem Ciconia caput avis benige niflimzæ; ut
innuerent Principem deberce eſſe ferum
malis, benignum bomis. Pierius.
Apud 2tgyptios odem hic mos fuit
anti iquitus Principem eligendi, cique
honorem gratulandi. In: aperto campo,
ubi coronandus erat Princeps, quæreba-

tut ab eo, Eſtne pins; Et llle tunc ma-

nus in Cœlum tendebat. Secundo.
Quærebatur, Eſſetne neſtus? & tunc ille
frameam eductam cervici propriæ ap-

plicabat Tertio, quærebature Eſerne li-

beralis, Et tumc ille aurenm, argentum-
que in vulgus! bargebat. Quario, Eſſer-
ne laboriofits Btrunc ſlivam à ruſtico
oblatam ad aulam inſtat arantis defere-
dat. Ad aulam verò appropinquanti
occurrebant Zuvenes ousm ornamentis,
& :nſignibus regiis. Poft ingreflum au-
tem ilius in aulam prodibant centum
u venos cum cnltris argentei:,» E pro
Wectante Rege b balatio in caltros irrue-
bant dicendo: N ORIMUK UT VI-
VAS Sabeliecus.
De Agarhorte, qui ex figulo Rex
crat factus, Tefertur Juod ſingulis annis
ſuis Senatoribus grarulant ibus ſibi ol-
Uun⸗ 2s a ſe factas diltribuerit, in quibus
Ræc inſcriptio fuit: Vilis lakor honor Re-

Apud

Mos eli-
gendi Prin-
cipem.

Laborioſ.

Cemum
Juvenes.

Agatho-

cles.

Indi.

Mos Græ-
corum.

Macedo-
pes.

.

Bactriani.

402 Artis Oratoriæ.,
Apud Indes veteres pridie coronatio-
nis, juventus in campum effuſa cxpedi-
tis jaculis nummum in ſublime proje-
ctum, ita conſigchat ut tota die non de-
cideret: Poſtridie verò totum nummiſ-
ma contoſſiimn, gratulabunda offere-
bat Regi, dicendo, Ferma Rempubl. ſi-
cut pecuniam. Porrò Regum Indiæ mu-
nus erat, monetam cudere, in qua hæc

inſcriptio fuit: Regis opus, Regis manus.

Ericius.
Apud Grazos olim mos fuit, ut Prin-
ceps electus adhuc ante coronationem
per Provincias & Urbes imaginem ſu-
am mitteret, quam cum ſamma reve-
rentia ſuſcipientes ubique exponcebant,
& Gilei cantu atque acclamationibus
adgratulabantur dicendo. Vzvaz Rex!
Sydonius.
Macedanes altimo Regiſao Perſecgra-
tulantes anreàm fortuna Ratuam obtn-
lerunt, dicendo: Dent ſuperi vitam, nos
fortunam. Politianus in Miſcellan.

Baäéfriani anuiverſarium Regi ſuo

gratulantes natalem; Capreſſum morta-
litatis ſignum ſuccendebant. Cedros ve-
ro & Myrtos immortalitatts Symbo-
la radiis ſolaribus exponebant,» cla-

mando: Plitunt vitales Regibus igneie

Epit.
1 Al-

u es
Ame N 6
Dandus Pvollis
Zen YinNr
et
tßwmin ,N
ytlerzelaen
,
iei xr loflen

vmrnb.
Ulacileugent
PNVINDN. dd
Weio cokond

cgumkonodirwt

li⸗ niur Iotl
lim a Mycht
Dlo lumum udn
Een tellrt n
osnlinhingu
mnute: M altn,

elunnmmtnt,

Grinſrethenrtl
Erteri lnirße

un, ,. guetein
enmnhli nri,

ummni ge l

i
lngtnt,
OllrKunn,g,
4 ren
,

enne

. Drartrit, .

tonni n

lind Aker.
Kuhi li.
CRumnurn.

Enpufi eii.
Acire huinen
men nimn 8

Aena /N

ſhln ene
ſrat nun 17

imne teN

lnus.

Pare II. Cap. X. Quaſt. II.. 4 065
Alphonſo Regi Caſtella cum gratula-
bundus Populus acclamaret juxta mo-
rem. Vivat Rex. Ipſe ad vices ſingulas
reſpondebat. Vivat Lex, viLat Grex:
Vivit Lex per attentam ſedulitatem vi-
vit Grex per providentiam. Regis. Ba-
den in Symb.
Uiadislaus Ungariæ & Bohemiæ Rex
in dymbolo habuit Obeliſcum; in cujus

faſtigio corona aurea erat poſita ad-

quam homo alatus enitebatur: Lemma,
Vel ſic enitar. Tipotius.
Ednardus Marchio habuit in Sym-
bolo laurum juxta amnem Profluen-
sem: deſuper vero in nubibus ſolem: à
cujus radjis laurus urebatur; cum lem-
mate: Non aliter. Si gniſicatur neminem
poſie Laurum mereti „nifi virtuté Solis
Muſtris fit, & æſtum tigatioaiis ſuſti-
neat.
Pgyprii homlinem i Magiſtratu col-
locatum ſic exprimiebant. Senenm, in cu ns
dextera Sol, in ſiniſtz a Horoligismn. Hinc
Celius Rodig. ib. 7, inquit, Eſto horola
ginm, ad quod ſe tota vita dirigat, eſto
Sol exemplo & moribits prelucens.
Romani ante Magiſttntum fazes aur-
dentes preferebant, ut innuerenr, Ma-
giſtrarum virtute debere prælucere. Ro-

Zoan-

Alphonſus.

Regis Boh.
Sinmbolum.

Eduardi
Simbolum.

DBg gyptli
ſenateris

figura.

Romani,

. 404 Artis Orateriæ. 10.
Joannes Zoannes Rex primiss Angliæ ut viltil- Mitlee
Rex Aug. tem exprimeret, qua omnibus præluxit, XUH
Montem Witnam pinxit erulktantem
Nammuas cum lemmate PRZLUCE- pin .
Filn

MUS. Titoc.
Alphonſus Rex Arragonum i in Sym-
bolo habuit lumen ardens cum lemma- Huindiltl
te: Aliis ſervio, mihi coenſumor. Bi- en güderan
net. èèðZ ngiiti⸗ ui
Rex Ludo Ludovicus XI. Rex Gallia habit in el
vicus XI. Symbolo Pelicanum revocantem ad vi- imaiglelen,
tam ſanguine proprio pullos emortuos; 2 kia 11
Lemma: Sangnis meus eſtis, Vivire. n-
nales Franc.
Vrbanus Ambroſius Pigapheta in coronatio- ſut J
V. Pont. ne Urbani V. canem inſtruxit, qui mptu aumn et
occurreret Pontifici, & ſe pedibus malke 24
cjus fupponens ululatum ederent per atcemi
Wilabam V velir, Tunc dixit Piga-
Pheta Vive Pontifex, te Pentiſßee mgtig idzin
canes in oves eon vertentur; ranm- aiſam
que nomen i nen exprimenado, certo (uig
fntchoando celebrare renabummr. Pla- iiinnen nini
Monorius tina. nef⸗ Anlum
0 —Ad honorii C ſaris maugurationom in dletreniln e
Calis melodia audita eſt» viſaqut Ktelle liiu.
motu quedam veluti ſaltu commoveri. mnk
Claudianus. .

Alphonſus.

EXEM-

Manmr

a0ttnit
mng 4l U
Cmanthe
uun 1

unm Nuln

Modiden
inun rfwenin u
rorro Aacenmn

Nun ſnin N

Mefe, nalunt
nrem enn N

urſtr , 1 nnct
mmreatg 1.
as urrndt

Syn nnet.N.

t BM

„ IrN NAEe

6d
rihitl
7 4 ℳ
dete;,

7

r Nid

1 e e

Pars II. Cap. X. Quaſt. I. 40 5
EXEMPL A.

Et alia Suppellex pro Gratulatione
Victoria.

Epaminondas conſpecto ingenti exer-
citu, qui Duce carebat bono, O quam
magna, inquit, bellua ſed ſine capite. Sto-
bæus.
Pauſanias quærenti cuidam, quo mo-
do de Thracibus victoria comparari
poſſet. Si, inquit, qui vir optimus eſt in
belli Ducem eligitur. Plutar.
Ageſilaus quæfitus quid Ducem belli
præcipue exornaret reſpondirt, Ad-
verſus hoſtes audazia & in oblata op-
portunitate ratio & Conſilium. Sto-
bæus.
Numantini à Scipione in fugam verſi
cum caſtigarentur à ſuis quod toties vi-
ctos fugiſſent; reſpondit quidam: Pecus

equidem nunc etiam idem eſt, ſed muta-

tus eſt paſtor. Innuens æque forvem nunc
eſſe exercitum, ſed ducem debilem.
Briſſonius.
Alphonſus Arragoniæ Rex non tam
quod hoſtes vinceret, gloriari ſolebat,
quaàm quod didiciſſet victis conſulere.
Illud enim fortunæ munus eſſe, hoc ve-
10 ſemper ſaum. Panorm. lib. 2.
Yulius

Epaminon-
das.

Pauſanias.

Ageſilaus.

Numan-
xini.

Alphonſus.

Julius
Cæſar.

Frideri-
CUs.

Alexan-
der.

Cæſar
Carolus.

2

Timoel.

QOæſax.

406 Artis Oratoriæ.
Zulius Céſar à Pompejo acie quadam
victus, cum victor hoſtes non proſeque-
retur Hodie, inquit, penes Hoſtes erat
Victoria, ſed non labent Direm, gui Vi-
Ktoria ſciat uti. Plurar.
Fridericus Unperator debellatis in

Hungaria hoſt ibus, dixit ad ſuos.- Mag-
num opus a kum eſt, milites, nunc autem

majus reſtat, ut ſcilicet vincamas noſ-
metipſos, atque avaritiæ & ulciſcendi
cupiditati frœnos imponamis. Eneas
Sylvius.
Alexander ſaadenti Parmenioni, at
nolétn Darium invaderet, reſpondit:
Malo me fortuna pœniteat, quam vi-
ctoriz pudeat. Et nolo victoriam furari.
Curt.
L. Caſar devibtis haſtibis hoc ſibi ſcrip-
ſit Encominm VENI, VIDI, VICI,
Et Carolus Imperator dixit, VENI, VI-
DI, VICII AUTEM CHRISTUS.
Phil. Camer. .
Timolion Corinthas cum in Templo
Delphico Apollinem de vickforia conſule-

ret, Coronaæ, qua inter donaria pendebat,

in caput illtus tam apte luciait, ac ſi ma-
n unponeretur, quod emen Victoriæ
fuit. Futgoſ. l. 1. .
I. Ceſar cum in Africam exſcen-
dens corruiſſet, eèmen in melius vertens
excla-

ailen 9
Dyi, m
ugn t eist 4
Zrwit Hien.
rmo Nle n
ökrakiluthin
gtenren o ole

E“
Ceicechoru Mun
At Manun MMrin
I.

Eolteiliecunn Il
n es Wlut
87.
in . , . .
dc Mdi
Ke: n Moune Ne

Onn
Pan, 10
Kezeremna D
eun comm de
len.
Ard Cite
Duen lell mur
eranſyten ſias

Clekiniger

Dten

anonng lehol
rzi,

Uline.

Auntuliia

n umg A,

uleni Mennis
nuimn, MNl
4 enur, o;,.
i nginſn

fis⸗
((
Nn 4

Me

Pars II. Cap. RK. Quaſt. II. 407
sxclamawit: Zeneo Te Africa. Sabel.
lib. 9.
Alexander Augnus cum obſideret Vi-
rum videbatur ſibi videre Herculen a
Tyriis maxime cultum, qui lbi è muro
mannm pborrigebat Unde omen victoria
cepit & vicit. Idem.
Primo bello adverſus Marium Sylla
vidit a Pallade ſibi fulgur dari, moncti-

que ut eo telo hoſtes peteret: Marium

igitur igne & ferro patria expulit. Idem
deinde contra Marii filiam pugnaturus,
vidit Mrium patrem monere flium
ne poſtridie cum Sylla confligeret, co
quod iſta dies ſibi infauſta fuiſiet. Ful-
2 .
Zudas Matabaus antequam confli-
geret cum Nicanore Regis Syriæ Duce
vidit in ſomnis Oniam pro ſe orare,
& quod Zeremias Propheta gladium ſibi

aureum contra hoſtes porrigeret.

WMem.
Apud Celtyberos aquæz Sopphus ante
Ducem belli portabatur, & vocabatur

boculum fortuna. Si ergo aliquid aquæ

caſu effunderetur, pro malo nomine id
fuit interpretatum „quod ſi ex inadver-
tentia Scyphus è manu decidiſſet, deſpe-
rabant omnino & ſe hoſtibus ulktro ſub-
llciebant. Theophraſtus.
Mithri-

Alex.
Magn.

Sylla.

Judas Ma-

cabæus.

Celtiberi.

Mithi lda-
tes. .

Carolus V.
Rex.

Alphonſus.

Ludovicus
Rox.

408 Antis Oratoriz.
Mithridates Rex Ponti devictus4
Pompejo ſic ſe ſolabatur: Omnis mihi
ciam adverſa fortuna, cujus author
Pompejus eſt, tolerabilis eſt. nec enim
turpe eſt ab eo vinci, quem vincere eſ-
ſet nefas, neque inhoneſtum ei ſe ſub⸗
mittere, quem foztuna ſupra omnes ex-
tulit. Paterculus. 4
Carolus F. Rex fliépaniz occupavk
caſtra Ducis Brumfſvie enſis, & miles cjus
ſtatim etiam caſtra diripuit. Cecidit
Duxwad pedes Regis ſuppellex, ut ſatis
haberet „ accepiſte caſtra & viciſſe vi-
an relinqneter militibus & aliam ſu-
pellectilem, reſpondit Carolus vujus

caſtra ejus raſhtra. Hoc eſt; qui caſtra ⸗

accepit, omnia poteſt radere & aecipete
Camerar. I. p.
Alphonſus Rex Caſtella dicebat Pro-
bos milites gemina manus armat, Ffor-

is & juſta: fædifragos terna exarmat,
ſeris MR

perfida, pia, ſtrrenna. Aventinus lib. 5.
Ana.
Cabrin Dux Arthenienſium dicere
folebate Se malle exercitum Cervorum
Duvce Leone, guam exercitum Leonum
Duce Cervo. Marli.
Lunovicus Burgund. Rex contra Cæ-
arem bellum movit : ſed captus ab

codem javit ſe amplius illi bellum
non

5

n 10
mnlinne . 1

uunl “ 4,
lrr m Me
“ zul
A.
4ul Cinrarcn
Itmclnlbtllch
uurmeg; uut
m, a,
tegunennikzettben

Aiurn colorn

Pat Kcalti genmn

tonerm More
. “ chn hk

4 1Nortn ie

I 1 .
arin

n n e⸗
3

deen
Pars H. Cap. X. Quaſt. Il. 40
iee nonillaturum. At liberatus denuo cum
ütr Unin majori exercitu venit, ſed iterum victus .

Ne omnia perdidit, inſuper oculi illieruti
Ttlick int ,„ & in fonte ab aurc ad aurem hæ
IuIM Iitteræ Ferro impreſſæ : Hunc ſer va-
Rdmelib! wirt Clementia, perdidit perflia. Ful-
ieme⸗ 20ſ.
Apuaâ Cimbros contra perfidos quez-
tuor cohortes educebantur: priwa erat Cimbn.
Puerorsnes; ſecunda Zuvengm tertia
nn Virorum, Buartz genum. Sed Primæ
u tres tantum ſpectabant Prælium. Quar-
le ta autem cohors pugnabat. Putaäbant

unk etzim debiles vires ſaßäcere ad hoc aut

.

1

õ terſidi vincerentur. Mam perfidia de-
rad lexitur à Deo & ideo enervis eſt. Politia.

lib. 5.
Normantici Gallie Urbem obſede- Phllippi
rant , & jam occupaveram armamen- Magnetica
Gunme tarium. Inundavithoc Rex Philippis dextera.
iurmund & ad turbatos cives ſcripſit: ne timueri-
1 nd cis mox aäerit vobis dextra wagnetica;
nn Venit & caſtra metatus, ſupra caſtra
magnetem in monte poſuit: & ecce

Gekadr aet

Cululchr ne.

Alnc gladius cujuſdam Normantici per aera
nn 8 ad Magnetem volat : quod videntes
potmd aäöverſa i conturbati, ſe uaque omnia
ul. uen; Philippo ſubdiderunt. Retulit nunc
l let Phihppus tale Elogium, Philipptis Rex
: e lirar in Bello dextera magnetica, in

min S§ bPace

prO Artis Oratoria.
dpace aurea: (crat quippe liberalis.) Pa-
tricius in Ethic.
Cheronenſes habuerunt aureum ſcep-
trum inſtar haſtæ à Zove donatum Pe-
lopi, qued hanc prærogztivain habuit,
ut quoties exercitus tumultuaretur, Rex
ſolo ſceptri attactu tumultum fſedaret,
ſi victa pars fureret & diſcordaret, cle-
vatione ſceptri concordiam facicbat;
cum defecit pecunia, dona ſibi oblata
cujuſcunque materiæ, tactu ſceptri in
aurum mutabat. Pauſaniaz in Bwo-
ticis.

. RE-

710
1N
9011
71101
TII

Gi Moramil

erno, Mu
es lgr

le a
ſen ſun

5MoTNS
Olt .
IVeN
hu Cann
RMVNIS
HMDAICL
MrArelentt
Nultz
1Netl
Celi nn
uin kictn le
leßin
Vrug
D

nan
11

Pars II. Cap. X. Queſt. I. 411
SE RENISSIMO
DOMINO

F R 1I D ERICO
WILHELMO.

Sacri Romani Imperii Archica-
meratio, Marchioni Brandenbur-
gico, Magdeburgi, Boruiſſiæ,
Juliæ, & c. Duci, &c.
Pruſſiam ſnam ingredienti,

PANEGYRIS GRATULATORIA
Oblara Anno 1653.
INGREDERE.
Inclyta Germaniz Principum
Gemma.
* SERENISSIME.
FNIDERICE WILHELME:
PpPer altas exukantis populi voces,
Plauſus, vota panegyres.
INGREDERE.
Oculis TE ferreliceat,
quam hactenus Corde ferimus,
Crede ſne furo loquenti.
Quocunque venies, Te præve-
niſſe invenies.
Velocior Amoris, & Famæ cufſus
eſt, guam corpoxis.
2 2 Re-

eu, lo
nune n
du dar *

52 Artis Oratoriæ.
Reperies, TE pectorum omnium In-
quilinum, quando conſpiciendum
Hoſpitem concedes:
Hæc BONODRUM PRINCIPDVM
Immenſias eſt:
Ubique eſſe.
Non venirc ad ſuos; ſed apparere.,
Provinciarum intervalla tenerc.
nen contineri.
Non aeris circumfuſi ambitu.
ſuam præſentiam metiri
ſfſfſed
auimis ſubjectorum.
fuerit feliꝗI.
IMe Regem Phœnix.
Quĩ ſingulari commendationis epipho-
nemate gloriari aufus fuit,
Se in ſubditorum gremiis ſecurc dor-
mire poſie
Quid enim vero eſt Somnus?
gelidæ niſi mortis image?
Quid iunt fidorum civium gremia?
niſi æmica henevolentiæ Cæmite-
ria?
Majus TIBI Amer TUI concinna-
vit Encomium =
In Tuorxum pectoribus, vigilas perpe-
tuò, pro quibus wEist. e-
Et eorum vità jugitet vivis.
quorum.

ee
n

Utnie
inl N
fmilt⸗
1

dunlahe⸗
. Tuon
Miinei
gun n
Plcen
fAAN).
611

epro Anon
4

Piimmenn
Cnud⸗
1VC1EI
rimdneNo
CC nn
ir iatäl

4 IUIMenaz

ITWoe
eTVelnt
enian
1

Griri,
Ann onnin
knn nine
ces.
tun
16 4,
ek
inn.
nmmih u
di
Sclantl mtn.
4
ſelnmnml
4
ieſchetan.
uenkl.
Ms Mn
”M

Armitnn

1
0 1

nn Gi
Ueeſcleni C.

lrar 1Ul e
Crith iu
ee ,
nagenn
n

— —

Pars II. Cap. X. AQuasſt. II.
PUBLICA.
Ut vivere poſtint.
Anima Cor, Eutelare Numen

4 6:

eS;,

Hoc eſt vere ELECTOREM eſſe

elidere,

cordium Imperatorem fieri-

& Throni loco.
Animos Civium potiuz,
quam aurum vel Ebur,
inſcendere.

Rer’ B RA N D HE N BURB. G 1.

C U We .
Sceptro Amoris eminere?:

principem omnium, tefidere in

omnibus.

INGREDE R R

Autium RANDENBUVGICÆ

domus ornamentum.

proſapiæ Sereniſſimæ Culmen,
A TUI Nominis auto, prerioſt fieri

poſtumus.
ATUA Luace ecxornari
optamus.

Pacifici vivimus ſub T U Æ CEL-

SITUDINIS galladio

5
„

In TUOSERE N O eriam

apprecari lubet.

Non de principum illorum grege

es, qui ortu ſus ecclypſm fa-
5„ 5

CS&

414 Artis Oratoris.
ciunt exigilis ſtellis.
Tenebras quoque accenclis adventu
1U0.
& more magni fideris
quidquid contingis
inauras.
INGREDERE
Pruſſiæ noſtræ Muſtriſimum.
CAPUT& COROKA
prona ecce TIBImembra ſternimus:
per acchnes omnium procede
fublimis cervices.
ATE pro TE fapere velumus,
TECUM pro TE velle.
Facundus Orator: Fui Amor
pectoribus noſtris TE perſuaſit:
Alià non indiges panegyri.
Epiſtolæ Tuæ commendatitiæ.
vivim us.
Animi noſfri ad obſequium TUUM
cerei Non aliò́ quam T UX
Volentatis Agilio, gau-
dent obſignari.
INGREDERE
lætitiæ provincialis, Ampliſime
Fundator.
& delectat gratulantium læta peri-
phraſis?
obtutus noſtros intuere.
Specula ſumus.

quzæ

r 1

eckaleri,

–—

nln
eim nin
Zell 1
uce nnnmn
11I
ſrukCole
ens (cun
en
ektume
1ren
enth

NORE
Pjrturtun N
UU
ihrlti
Ami
Morir Tioru
nuufene
laltn knme
ne
Anentumbere
Dlu

gun

Dent 4
Pars II. Cap. X. Quaſt. II. 4r3

n quæ nullam novimus referre imagi-
nro aneci niſi ICAAMAM.
Ner e, Artifice nimirum gratitudinis Euri-
HW po TE TIBI refundimus.
* Arcus & Coloſſos non deſidera. ⸗
n quot numeras circumfuſæ multitudinis
Filltan. tot Tri umohaleseen
nmn. iumphales ékatuas.
IucoRN tot adventus Tuus
lmnt En erigit Elogia.
muimn mue
rin. INGREDERE
Ihyer ieg Virtutum Nobils balatium.
rol . . TE a1E —.
Nr li hre non à Satellitio quod foris eſt
Nlis T5 l æſtimandus. .
n 4 Non in TE fortunam ſed TE in
ani fortuna veneramur.
Magiſtra fortunæ Virtus agmen
mmI ducit
& meritum honoris tributum
indicit,
Adeſt à latere Tuo, ne quaquam
ſepar abilis Achates,

l, el⸗ JUSTITIA.
e Mens DEI, Harmonia Reipublicæz,

Gdror .
mümim nf Regnorum omnium urbiumque
s ſuſtentattix
ns “ Adeſt Æquitatis ſoror Clementia, Prik-

e ceps PRINCIPUM gioria.

416 Artis Oratoria.
Adeit Comis ſeveritas cum Humanmi-
tare.
ratum hodie apud magnates
eonjagium,
Adeſt Magnamimitzs & in utramque
fortunam ambi dextra fonitudo,

Adeſt reliqua, ſupra numerum & cen-

ſum Egnecfſti familia,
Bam qui uni Virtuti fores aperuit om-
nibus domicilium elacavir.
Fa Sociale ſinguſarum cum ſinguſis
vinculum eſt.
Omnes habet, qui unam.
Tali tantoque ſtipatus exercitu.
quando ades non potes non
adeſſe amabilifſimus
SERRNISSILME HOSLPES
Alios,
perennis Animorum Noſtaotum
incola
ANE FAVR.

1

,

CAPUT XI

De Oratione gratiarum
. sétoarin.

GRatias agimus pro beneficiis vel pu-
blicis ut regi & Reipubl. vel priva-
tis, ut PatzoOnis, Amicis „Benefaéto=-
ribus,

4
uon

md

U2

1
Ciuce
n A

inwhleni
umnen hugpe
ckconkiunis
ientglo ten
urenemuernn
slſtennaurn
Cllketaes n
OMtnio woeen
iflcen. Nnne
Munll uen
Ndin;Ectr,
ren incg el
tlr ent ⸗
umn ſagen.

A

GrNeirnzn/

Nee

Tniicunm!

Dtaimmunlel

e, Kitd
is me en

Nin
eirgen tr Unz
telunn
3
künne
ler nint
Muur len

hmnarn
nn an g
d
Arünn
elunenen
Nurmnr

i

Iut koI

Ale⸗
1
4

57 U.

1 tni inſ
us

4 in

Pars kl. Cap. XI. OrA. F.
xibus, &. Utrobique idem artif,;
ſervandum.
QU S TIOI.
uomodo conſtruitur Oratie Gratia-
rum Actorndα

r.
cium

primo, Mentio ſir accepti beneſicii
Sacundo, Exaggercrur hoc benefisium
circumſtant: Is. PeMonæ datis & ac-
Apientis, loci, temporis, modi & aliis:
ita ut extenueretur di ignitas accipientis
ampliferur autem gratia dantis, dicen-
de ſufficientes gratlas agi non pofle »
optando voçem & cloquentiam mul-
tiplicem. Tertio, Fiæt gratiarum acétio
humilis, & ſinoera iteni paomillio na-
titudinis & curæ, ut illud munus ad ho-
norem dantis vel publicum bonum
cedact Quarte, Subjungatur petitio, u
i gratia ſervetur.

Gratiarusm Adtoria pro Diy-=
nitate coklata.

& mihi centum Eingias „ ex veteti
pocëtarum voto hodic mtura donavi
ſet; aut ſo jucundiori Metamerpheſ
totus Iens, tetus lingua fierem, non-
F dusce

478 Arti: Orartorig,

dum ego beneſicii magnitudinem, quo

me ampliſſime cumulaſti, Regum Se-
reniſſime, vel eloqui poſſem, vel com-

plecti: Nam & me unum étam nobil;

illuſtrum virorum collegio, electum
eſle, in quem regium znimum taum be-
neficentia gravem deponeres, & ſupra
vota mea imo & ultra merita hoc inſig-
piri honere, quantum amoris & teglæ
Zratiz argumentuch: A teneris gqiridem
ad hoc paternis præcepris imbutus vi-
Xi, ut tibi ſexvire & ad tuss nutus obſe-
quiis promptiflime currere, fupremam
Jjudicaverim fortaänam: nee vivere ju-
cundum foret, nifi Tibi viverem, fed
quantiapud eum ſtudia tua ponderis
eſte convenit, cui vitatn debeas; & om-
nia duæ eum vita mertalks asceperant;
Quamquam & hac 6 tuleris, & forte

sua minus & Majeſtate ta inferius eb-

fequium ebtuliſti. Haberis hec, habe-
As, Serefißimi Terra Soalet „jam expe-
Fientia diſco, cum illo Planetatum Re-
ecommune, ut quidquid à nobis, ve-
inferioribus Regni elementis, ſtudi-
orum accipitis, uberiori fœ&aore zefun-
datis: nos umbras adſpicitis, ut iluſtre-
nis: noſtra obſequia exigitis, ut benefa-
ciendi campum nacti, eam quam Maje-
Ras anpofuit neceſpratemn deevrrern
n⸗

Peniufo⸗
Leplin ſicſe
mibureti
Niinenetmn
dgrtusnennn
li Gllougr .
prenscnn lo
nhitithſmitll
Pirnrttin den⸗
DOEreombiun n
nulie t
rumlune n
nkeinm ui⸗
Senonlten Nnr
G Uhritienuin
Nlkennd,

4 te ict
eſſtin 17

“
unkn N ſingulis bprodeſie. Quid verò huic amimi
igln 8 regii in me propenſioni poſſum niſi hu-
n n milibus verbis humiles gratias reddere:
al, n⸗ niſi fortè mea meorumque ſtudia, ſicut
,een in dignitatis meritum, ita in meriti ſti-

MM c : . 4
MG pendium ſuicipis. Certe ſi dari benefi-
1 y honn .. . 4
edenin cii duuifeunue ſolut accepai
. perennis confeſſio : non oS. nos.

n
ntltmücten
dennt Rirn f.

AA N⸗

morituros ſanckifſime pollicemur. Per-
mittit enim benignitatis tuæ facilitas,
nos vel nubium mutuam gratitudinem
aui æmulari, quæ eodem, quod à Sole acce-
Nntt Mnn perunt lumine; plures in ſe Solisimagi-
eee nes depingunrt, ut quo ſplendeant Orbi
IH gemonſtrent: & nos amorem regiurn,
Kü EG quo nunc inſigniti vivimuus, lare per Or-

minn tlah in bem & Orbis famam portabimus: dice-
mnD muſque natis, narfabimus poſteris, ut
rlaeiu conſequentium ſæculorum memoria
immm Bru ſciat, cujus ſtellæ ſimus, cui Soli lacem
E e debeamus. Dixi.
7 *
UN Arn
uba SENTENTIX.
Renicknti His cumprifffis Seneca de benefolis,
temiane legendus, nam in hac materia unus Se-
Ghti neca pro multis valet.

Sõ Sine gratisndine nec thus net myrrhnu
i n Deoplacet. Triſmeg. “
nleuch Beneſaia ſnnt voluntatis Cempedes

§ ⁶

4a Ardis Orazorig.
& aurea cntene auibns animns ligaeny
& trahitur. Prov. Com. Latin.
Quiin gravi pericale ſucenrrit „ vel
magoaliqnus benefttio alinm afficit, Dei
vice fungirur, & ei oui prodeß, Deus eſtr.
Cicero.
gSenec cauſa eſt lætitiæ cium
smicanm , juſzior fciſe.
Referre non poreſt gratiam z
qgui meminit „ & qui meminit jam
refent.
Statim gratus eſt, qui'ſe enerat, id
42*¾ bromittit gratitszinem.
Eodemmomenza quv obligatazs es, ſe wis
ænm quolibet parin faciſtiquoniam liben-
ter qui beneſiium dcepit, rendidis.

Non neceſſitavibus tant am noſtris pro-

viſamm eſt, ſed uſquk ümäalitins amamun
(Enampe à Deo.)
Mundüs, eſt damirilinum hominis co-
Dem autem tectum, sliren die aliter nodte
Elendent.
Beneficium aitere dasum lapidoſus
panis eſt.
Ingentin beneficia ſape dien cor-
rumpir.
Bis dat, qui citadat.

Mlied beneſcium jucnndum, victu-

rumqne in animo ſcins „ Juoſt ob vinm
Senis⸗

N 10
nnpiß
m
n
zui.
/
Thrqhal
Mir zan 4
mnie nhnte
ſmmdeen honrt
Gue win
Een.

nd lan

Win he.

M poleni
als,

uil.
Morer lu d⸗
Fridu.
Dnghenf
at
fttan ittun
anh
Anhaing mniii
üqR
Mlglrimz
LVituz

di Par: I. Cap. XI. Qusfz. . 4enr.

l quædanms magna Hrd „ non
uſumng, 1 Ingens bemefi ium eſt unus in fame
ain ,l, daniz. 424.
iß 4 Gratia ne pœnitentia eſſe deber,
Ffkeophralt.
. riin Mus in pera, ſerpens in gremirignss in

net Ennimale rependunt gratiam heſpizibut.
e; n Innocent. Pontif.

mi Gratia tarda ingrata eſt gratia. Vulg-⸗
Sent.
an i, Si quid benefacias levior pluma E*
Neon gratia. Plaurx.
gruchi Foſt munena cito conſeneſeit grazia,
pznnig Feſtus.
rnl Lemortnles ſungz gratisazum horti,
r Ariſt.
Niaiin inn Prover. Lat. Beneficium da cœcus, sr-
sipe videns.
alen tr Demus beneficiu,; non fæœæneremur.
Aeriuu Dignus eſt dezipi, qi de reddende
cogitabat, gum daret.
un ln Magnanimi & boni proprium eſt non
fructum beneficii ſequi ſed ipſa beneficin,
, irnu Multògratius venir'quod facilki qunm
quod plenuù maniu datur.
Woa voter gratum eße, rarum =
R Nemolibenter debe: quod nom urcepie

FPer Sed expreſſit.
„ 92 Nalks

Gratiæ
tres. Mani-
bus junctis
midentes
Virgines.

422 Ariâ Oratsrig.
Nalla res carius empta eſt quam qua
precibus empta eſt.
Moleſtum verbum & oneroſum α de-
miſſo vultu dicendimn Rogo:

Aſ.

al affabile odium eſt.
Non committe ut poſit aliquis
quanavque dicere: Hic me amando occi-
dit.
Anie des oportet arbitrium mihi, Wõl
inde beneficium.
Non eſt entficium, debere cui nolia

E XE MPL A.
Et alia Supellex.

Poëtæ & antiqui tres Gratias finxe-
runt, eum ob mnultas cauſſlas, riun ob
hanc, ut meminerimus gratiam memo-
ria tenere, ore laudare, obſequiis de-
mereri. Pinguntun etiam jund mani-
iaz, dui beneftia mutuo reddunt: Ri-
dentes qitia beneficientum vuhus hi-
laret eſſe S Wirgines, quia ſincera
& ſancta: Tres quia tria genexa benefi-
ciorum ſunt; promerentium „ dan-
sium, accipiemium & redaemium ſi-
mul.

In

„

vorari in pernitiem ſavs Bonitas

Rogantilus peſtifera largiri blanduns

zn
linmi
ſe iuilehin
malllunn
hanrlalar
ele e kelt
(ere 4Aukene
, ehere le⸗
Me, Nurius.
Gi gnnbe
ur umil
ig aindin
mnu
zuaſcſenbie
4 entitm⸗
1 8 lint,
mli
6iben, gul
iNNeNe
4 Auumir 1
utt, ſii

. 4

P.

2 Aitſulgl

kunſe mentth
jin hen
litnnglene
(onni i
narm
n S 1nn
Gleui, 16an
cn

itmi

ſnpichnne

nbmis
lyr

n ſens Nii,

nluriillnun
1 ſ Ann
Memannhtt⸗

inunnii .

Antauzle

Cs
eim mnind⸗

Karumn
mN 6
inged .
prreſtii 14
tn

Pays II. Cap. XI. Duaſt. . 3
In manu Delphici Apollinis tres Gra-
tiæ inſidebant, quarum una Lyram, al-
tera tibias, tertia fiſtulas habebat, Innue-
bant ſcilicet Gratias, ſi veræ ſunt, vogça-
les eſte & beneficium acceptum ubique
canere. Aut beneficium ſi alio non poſa
ſit, debere ſaltem compenſan celedra.
tione. Pierius.
Gratia Symbolum olim Roſa fuir,
Forte quia ut illa ſcarabæum necar, ita
hæc ingratitudinem. Idem.
Pythageras quæſitus quomodo ho-
mines poſſent Diis ſimiles vivere, eſpon-
dit, ſi veritatem amplectantur & emni-
bus benefaciant. liakus.
Alexander Magnus cuidam dono de-
dit Urbem, qui invidiam fugiens, dice-
bat, id non cênvenire fortunæ ſuæx, cui
Alexander non quzrs quid Te accipere

deceat, ſed quid Meare., Sent. de Benef.

Anarilaus quæſitus quid in regno eſſet
beatiſſimum, reſpondit. Non vinci bene-

Riciis. Phavor.

Simoniaes roganti cuidam, ut ſibi en-

comium ſcriberet, ſe gratias pro ee

relaturum , reſpondi : duas Arcas
domi habeo, unam gratiarum, alteram
argenti, & cum me premit neceſſitas,
Cratiarum guidem arcam reperio 3 ſed
in-

Cratiæ vo-
cales.

Roſa Sym-
bolum
Grat. Py-
thagoras,

Alexandri
munifi-
cesk.

Anaxilaus,

Simonigts.

424 Artis Oratorig.
inanem reperio-r alteram ſolum imihi cehi⸗
moduam expkerior: Stobor us.

Farro dacebat qui nquam, hnauris, fon-

tem corona. Alluſu ad conſuetudi-
Fontinaka. nem Romanerum, qui in Feſto Fonti-
näalianz ſolebant fontess corenis rsdi-
Non erga homines tantum, ſed erga

Arhenien- belluas geati fuerunt Athenienſes „
ſum Nam decreto ſanxerunt „ Muli„
gratitudo. qui egregie diu laborarunt, vinculis ſo-
luti libere palceremur, ad mortem ;
Ruſſorum Proverbium eſt vulgares;
Etiat ſzccarum non bono amimo da-
ole tum in abſinthium verticur.
1 Fomponius Dux Romanns, dum Vi-=

ctor rediret „ Pyramidem'illi triplicerm
exſtruere volebant filli, cumque ille ro-
gaſler ne facerent? illi, Cim tres poſuif-
ent, Pugnatori, ilzori, Trinmphuatoriy
etiam quartam Contemptori Pombonio
exſtruxerunr, Epitom.
Ageſilaus. Ageſilaus Rex cum Apellem XO10C=
tantenz viſitaſlet pulvinar ſurrigere fin-
gens, deeumbentis cervici caute aurum
fuppoſuit, non muko pofſt Kegis diſ-
ceffum adveniens puer, amoteo pul-
vinarè, dum lectulum ſternere veller,
aurum reperieus cxclamavit : Viae

Domine

nh
nigln
4 luh
ler tfnm
ſahan,
A, Nm
okn C
eyhtvomn ef⸗
eſluns nllt
ſun, gene
u munin
n
(41

Nzinir
Aitmis

U

emneh en

15
Finn Nlet
ENl 1wnn
igofet
(ans. Rirt
eſein
rie
Utarlin

nai

neu Pear; II. Cay. X Quas. 2 427
PVomine quid in tuoò repe rerim „
d At Apelles ſilentium ei imponens dixit;
—R boc eſt ſurtunm Regis: mox intußit Puert
gin une. Aaia benignstate motus voluik tug
Rwann epia ſubvenire, & furtum dzcis, tunc
D Apelles, Optime dixi, qitig Rex hoc
61. wunere Cor meum furatus eſt &
uand perpotus me ſibi addixit. Sciebat enim
24 Ageſilaus multo praclurus eſſe alios
m,M, Atpare, quam ditars, & zil glorioſites
urn iunl quaæm beneficium apud bone vinos depe-
, Snmmn ſirum.
ſen i CADVUT XII.
nn 43 De Oratontas Petitonis, Commen-
En. datoriis & Exbhortato-
Nning, riis. 2 .

QUKESTIO. I.

Quomodo conſtruitur Oratio Petite-
Primo, Solet fier'communiter acceſ-
ſus vel à commendatione liberalitatis
eyjius a quo petis: vel ab extenuatione
perentis. vel ac exaggeratione meliter
rum præſertim cam pro aliis intercedi-
mus, vel à refutatione eorum, quæ in
petitione ſuſcepta eſſe poſiunt: velà
deprecatione audaciæ ſeu profeſſione
Vetde.

Petitoria
dignitatis.

426 Artis Oratoeria.

verecundiæ, quod ſine meritis a pe-

tendum accedat, & c. Secundo, Exprimi-

tur poſtulatum. Tertio, Subjiciuntur ra-

tlones, quæ, quod petitur, perſadent,
Hæ autem rationes accipiuntur com-
muniter, vel ex perſona dantis vel pe-

tentis, enumerando ſcilicet merita ejus

& majorum: vel etiam ſumuntur à ne-

ceſſario, à facili, à glorioſo & reliquis

rei peritæ adjunctis. Quarto, Promitti-
tur perpetua beneficii memoria, expri-
mitur ſpes de obtinendo petito conce-
pta, & obſequia offerunpur.

P R A X IS.
Petitoria Dignitatis à Rege.

Et ego ad pedes munificentiæ tuæ
cum precibus ſupplex advolvor ut bea-
tior ſurgam ; & in hac felici ruina ac
Majeſtatis tuæ umbra, fortunæ meæ
lucem & faſtigium inveniam. Scio pe-

tentium defſideria regiis animis thea-
trum gloriæ ſternere: & injuriam eos

infligere Principibus, qui neceſſitate
preſſtt, ad has publicæ ſalut Aras, vel ut
verius dicam ad hos tutelares Deos ac-

cedere erubeſcunt. Siquidem regiæ ma-

hus, divini fontes ſunt, quibus latifſime
beneficia in nos & Rempub. dimanant.
Certe

vil
Cere n
bibincſetd
uulann
inii, In
rinlureh
tort Eedennt.
purn uln
unt Reſu)
Qlau lhe
ceenauzel
Ublims hn
Megimmert
Aeorlxeen tn⸗
orbls, gie
anru. Qi
Neetrine de
n N Dmine
dni euhanet
enepolenta 8
en hmm
unmermuf

ei & Mipnn

(elt, ie
latag
1
ic nie
chil

n
Nmei A,

Eni n

Wiaimn.
r, elck,
chlunor on.
ulnin.
lnreut
Rinnknini
Am lni
inentien⸗
lfenc

I
mill⸗

nmienu de

ar.
uekunmr

4 47 4
59 “

.

lls Mo

4

e.
telnesD6

emd. ,

Pars II. Cap. XII. Wuaſt. I. 427
erte ut Pharus in æquorc laboranti-
bus inter pericula nautis viam oſtendit,
qua ſecuritatem inveniant, ira liberalitas
Principis, ſi num Principis, in quem
11 1
vota noſtra velut portam confluant, ur
ditiora redeant. Audivimus lamenta
Regum, dies ſibi periige cenquer entium,
quos zum nulla bevefcii linez ſignaviſ-
ſent ,„ neque ſe vixiſſe arbitrabantur:

Quia ut Soli lucere, ita Regibus bene-

facerenætura eſt Et tua in NOs. Seren.
R. ſubditos humanitas & Majeſtatis
tuæ inſignis faciliras, ideè in virtutum
Regiatum exercitu altius eminent; ne
à confpectu tuo à magnis aliorum cor-
poribus, minorum neceſſitates præpe-
diantur. Quid mirum. igitur ſi hac
Majeſtati tuæ beneficentia provocatius;
cum N. Dominum ſatis conceſſiſte ac-
cepi: ejus honoris heres fieri ex nutu &
enevolentia Seren. Majieſt. ſuppli⸗=
cem In manu tua Seren. Rex fortu-
nam meam volvis, velis tantum & -
vaſti: reſpice & ſerenior abeo. Forte
mea & Majorum merita aliquis hic
exegerit, ſed petere beneſzium veni,
non licitaxi: mperare, non exigere:
Omniaque quæ aut mei aut ego pro
Republ. pro Sereniſſ. Majeſtate tus feci-
mus, oblwiſci nolimus quam producere⸗
parati

4

428 Artie Orasorig.
parati & vitam ponere ſi Patriæz neceſ
tas, ſi voluntas S. M. & Amor juſterit.
Gratiam & favorem Kegium peto non
debitum, cujus vel uno radio, ſi me nunc
beaveris perennes fervitutis compedes
animo meo injeciſti. Dixi.

S E N T ENTI K.

FPulcher Theſaurus cellatum Fensfciam.
Menan.
Beneſacere bomin: eſt magnum bemeßi⸗ ⸗
cinimn tued Deum depenere. Sidonius.
Liberale oficium ſerere beneficium ut
poſſis metere frulctum. Cicex.
Principum donæ ſunt auctzaramenta
SZervitutis. Demofſt.
eus non Prren & frubfus habent
dat: iWimos, & ſi quidam benefaciuni non
prenittunt. Plutarc.
Extra fortunam eſt quidquid donatur
õ
aas dederis ſelas, ſemper habebis
Martia.
Princeps liberalis amicos ex hoſtibus,
ex alienis ſaos, ex infidis fdos ſaciet. Jo-
vianus.
Melius beneficiis cuſtoditur Reſpsiblica
quam armis. Idem.
Beneſficium dignis ubs das, omnes l.
Exrg. P. Mimus.
vlur es

Pie
mulh
g a 6
mcrli lic⸗
irujt⸗
16 i
r *
Palr le l;
Poert⸗
uti ſne
oaa lo
ines
Ali baie onrt nr
ihn grult
gmnnunm
Ilen.
Ppi t
toſpeſa
lurtats in
win fſmmnd n
Wu Wnad
Mtriunt yn
War bDlnig
ſenig nni
iutzr Eeen
uunti “
M nſi ict,
WNMNN lit⸗ ⸗

1

vni

irient Pars II. Cap. XII. Qusſt. I. 42
thrit Plures honerare eſt multos ad bene
inn merendum provocare. Demoſt. .
Ahlen Beneßciumn & gratia ſunt vincula
n⸗ DW goncordia. Cicero.
“ Theſnuris Pulcher bulchrè collata gr.
giz. Eurip.
. TJunc ſolnm pretioſa eſt petunia,
uando seſu largiendi deſinit poſſideri.
lunſin Bortius.
,B Baatiſſima dos in Principe Liberalita⸗
haugf & Clementia. Pomp. Latin.
n Corpus alimento nutritur, animns no-
nningut bilis, laude, honbre, tramio. Xenoph.
i Multo praclarises eſt beneficiorum
n renn quam trophaorum raundrer memoriam,
Idem.
hah,in Eramia Zonevam malorumque bonoes
hufeinn maloſque faciunt. Plinius.
Liberatitatis aurenm ſemen prodizcit
Pizilunn auran favoris ex gquaa prodiz meſſis ho- .
horis. Sophocl.
. Nutriunt pramiorum exempla vir-
zutes. Plinius.
Mint u e Panperibus ana educandi artis, Sonus
Pgſu Princeps. Idem. V .
Avæaritia fuga & liberalitatis gratia
uinr Mien Regum gioria eſt, & Regnorum frma:
. Wentam. Ariſt. ad Alexan.
ms
. EXEM-

Crœſus.

Aurelia-
nus.

Drolo-
Meus.

Alexan-

ABrtis Oratorig.

EXE MPLA.

Et aliæ Eruditiones.

Eræſus cum divitias jactaret coram

Legatis exteroriin; Legatis ägyttio-
riim qukſi vit, quis theſatiris omninm
utiliſſinn:ss eſſet? Cui Rex : Liberalita-
tis » reſpondit, theſaurus pracedit
anrei gemmaraumque theſaurum. Plu-
tarc.
Yacobus 1I. Arragoniaæ Rex Cervam
alatam pinxit cum cornibus aureis.
Inſcriptio: & auro & celebritate. In-
nuebat Principes debere eſſe liberalss
in danda & celeres in agendo. Vpo-
vilts. „
Aurelianus eperator cum à ſuis
quæreret, quo pacto mperium bene regi

Poſſet, Ieſpondit quidam: auro & ferre,

id eſt, liberalitate, ſed manu liberali &
forti. Zonaras.
Ptolomeus Rex inciedibiliter dclecta-
batur, ſi à ſe ditatos videret, & dicere ſo-
lebat: Magis eſſe zegeuin ditare quamdi-
teſcere. Coker.
Alexander M. diſputans inter Phi-
lolophos, de felicitate rogatus ſenten-

tiam dixit. Nihii beatius eſſe quam do-

nis multes & maneribus ſili abſtringere

Gloris⸗

inl
Goribrun
ele gun i
Iun.
ur 1.
Aleusfe
um n
mnti endi
ſagelthe
InAermd
Menr.

uen ud /
un ulllin
.
1 n mnte
Clrttur Dor.
Dinzſa gin

liulinginztn
bgliſiu n
iNaleby,
Pilllium, n

V, gil ſa

ſcn liten nt⸗,
Me,

ein, 2
ihrt
U

unmge
nen

rine,
er n
lenkenm.
N anl mnien
n Uelir.

au puut
gium I

Gut u
CAnnd rs.
Galmnt I
Uete e enc

r an 1
fmalun i
n n ine
n D t

iuneſhl

Ppum idirr
Zenenofn
!

tius ee
D
N. I1,

ſeign

Pars H. Cab. XII. Quaſt. I. 4 31
Gloriabatur itidem ſibi a natura datum
eiſe quod nulli cederet in beneficiis.
Mem.
Indorum Rex quitpinm occurrens
Alexandro M. dixit. Provoco Te non ad
pugnam nec ad bellum, ſed ad aliud cer-
raminis genus. Si inferior es a nobis hene-

ficia accipe, iſuperior nobis benefacito.

Ita ab Alexandro M. regnum obrinuir.
Plutart.
Aunguſtius Inperator adeptus Impe-
rium nihil ſe magis gratulari dixit,
quam quod illum gradum conſcendiſſet,
ex quo amnibus benefaciendi facultas
daxretur. Dion.
Digr ha. izs Siculorum Rex ad filium

ingreſtus cum magnam vim cælati ar-

genti in menſa vidillct: Eli a ait, non eſt in
Teregius animus, qui his omnibus nemi-
nem tili amitun, feciſti. Plutar.
Cimon Athenienſium Princeps aded
d dandum promptus fuit, ut & praæ-
dia, qus pluribus in locis habebat, ſine
cuſtode habuerit, ne quis ita extedire-
tur, qui vellet Pis bonis frui. MWum
etiam euntem ſemper famnli cum num-
mis ſequebantair, ut ſi quis eus epe in-
digeret ; Farimax haberet quod daret.
Sdem.

Epiczs⸗

Rex Indiæ.

Auguſtus.

Dionyſius

Cimon.

Theode-

lianus.

Pranciſcus
Primus.

Alexander
Qevenis.

4312 Arris Oratoriz.
Epicdketus monet ſicut Sol Ppreces &
blandimenta non exſpectat ut oriatur
DH ſponte fargit, & ab omnibus ſalura-
ſic tu nec plav ſus exſpecta neclau-
S ut bene facias, ſed ſponte benefac &
pariter ut Solamnibuseris gratus. bto-
Bens.
Theodoſii Interatoris tam Gerta
fuerunt beneſicia, ut tum acoepta vide-
rentur cum ſponderet. Pacat in Pa-
26 g.
Maximilianus TJ. moris habebat di-
cere Charitas non ſpectat preces egentis,
Bad neceſſitatem viaet , ante preces
prevolat. Keiſner.
Themas Ericcotns Doctor Pariſienſis;,
ut Fanciſcum I. Galli« Regem liberniem
nimis aſmoneret, in ſolemni vizs inan-
gurntione laudans ateras vertntes, mä-
nus enm ſimiles babere dixit. D. Fran-
ciſci manibus, hoc ef, KZigmata, habere
eut in manibus ſeu terebratus manis
per quuas owznia efſtuant: Et ideo timen-
dun, ne Regnum and paupertatem Fr. an-
ciſcanam deduceree, Cokerus.
De Alexandro Severo Caſare hec
ſcriptum exſtat Elegium; Dies nun-
quam tranſiit, quin gliquid penhutturt,
civile, pium faceret, ſed ita ut ærariumn
en swernteret, Apud Lampridium
Roeæler-

nlo⸗
lenu e
tonnß h
14 huti,
il in,
1 6 A K
u6i.
D.lu tal 10
ürguen h
aante
ebn fed Ee
Nieer Men.
lMnieke . 1e
Hlurm Urchte
MMentunre rh
Clenl A kwettii
Snumitui
Ayhnlin Aluttinn
muulim iarmn
u uler
l
u Ahunn
ſeres: it den itze
Eun Pei ir
Auulie l n

dan⸗

D
Cäonth i
ſuenf aſehme.
imk S
ei utt Ne.

nunt n en
U e.
„ ur R

1rblotu d.
hun ueſth
dilt, Muntt

1N, ei,
Dilgenlnden
7 Puruulk.
terat DNtutth⸗

,aerN.
pei⸗ gsertaten
Ce enng. 1.
en Vere 6 D 6

“S Dir N.

ihe⸗ ni
r 66 6 16
1 ,.

in

ta prabuit it ſe 7uocungue eret Vequeren-

un

Pars II. Cap. XII. Quaſt. I. 432¾Ä
Robertus Capetis flius mille bPanpetes Robertus,
humaniſſime Berher Ffovit, iiſcue jaumen-
tur, ac pro ſe veta facerent. Eo nemo
aut felicins aut ” imperavir.
Bodinus & Cokerns
D. Eudoairas 100. & 20. pauperes Ludovicas,
habuit qui eum ubique ſequebanrur, & =èð
codem quo ipſe viétu ſuſtentabumur ⸗
diehus verò Quadrageſimæ numerum
duplicabat. Idem.
Ladovicus V. Rex Srotorum ob libe-
ralitater Præcipu in egenos cogno-
mentum accepit, ut Pater Panperaum vo=
caretur & hunc titulum præ aliis clariſ-
ſimum habuit.
Archelaus MWacedenam Rex cum ab Archelaus.
eo peculum aureum qnidam pereret:
ipſijuſſit ur miniſter illud Earipi daret,
Petentemque indutus. Tu gquidem, in-
quid, dignas eras qui peteres & hon ac-
ciperes: hic vers dignus eſt qui accipint
& non perat. Plutar.
Alexander M. quæſitus ubinam ſuos Alexan-
theſauros haberet?: Amicos oſtendens, der M.
hi inquit, iberats tatis mexgx ſorinia
Alevxander Severus Imperator ſin-
gulorum nomina quihus Aliquid præ- Se everus,
Killer deſcripta habuit: qui mihil, aut
T pParum

Ludovi-
Eus V.

Carolus.
V.

Mene-
Grates.

434 Artis Oratorig.

Par. atum hertele⸗ 608 appellabat jn-
quiens, Tni ſt gur nil petis nuin me Ti-
bi vis kervi debiterem pete ne Privaln,
de mo gueraris.
ahetns TYaſtin ane IWmperntori ſic
Korlpſit. Veſtimentam non verareſcens,
eſt benes cetig agmilzus * incorraßts
Ktola erga pauperes Enim gitur qut piè
re gaare vult taälinem indame, atorni lul-

2
pritudine animusn oportet xornare .

Amoris enim in egenos qut induzus eſt
Purpuravmecleſtis quotαι candidatn 1 , AS
regni. Boker.
Earolus V. Imperator ut Pervinam
Provinciam ſibi reconciliaret . miſit eo
Nobilem eique plurés chartas puras &
à ScHiprura vacuas dedit, ſolo nomine

ſuo imperatorio notatas, eo conſi lio, ut

quiſquis privilegium aur taunus 2
quod peteret jam impetialet ill Ilad, ſi in
hac charta Virgine, hoc ſripfillet.
Drexetl.
Menecrates en conditione ſanabat 1741
tis plurimos ut veſte ab eo accepta eſus
clientes & ab eo ſanitatem scceptam
zer eneur ubique. Plutar.

Horlee
lt

Aemd am
eha Nin 4

“ n

lh erna
ormmiut
en ena:
lanu Muge
icninene d.

(nn Aar

tuncunen c
b rüin
I lin ml
H 6
be
DZ kimh
ann tane un
uK Nbeten
Ciernene li
In dlorelon
Pe ler a

H efvon
m

n gen
WLONSe t⸗
An

N

ale Per,; II. CAp. XNNe. Quaft. II. 4336.

8 un nt

, “H Quomodo ronſiruitnr Oratio com

mendatoria.
Com-
In hac Oratione petimus aliquid, ali⸗ menda-
cui commemorando ca, propter. quæ tor.
videtur dignus ut accipiat. Hæc puncta
ſervantur- Prime, vel liberalitatem e-

4 e, jus aut amorem extollimus apud quem
NN0

commechdamus MD vel neceſſitudinem
noſtram cum eo exponimus: vel etiam
Kenilgunt eius amicitiam quem commendamus
Cncliuet, Alltt 1 ſe Ii
cum ilIO vel nobiſlcum exp icamus. Se-
e ng ßt

cungo, Laudatut is qui commendatr,,
à meritis, à ſtudis obſequendi, à doti-
bus nateiræ à virtutihus, & c. Tertie “
Pohuntur rationes ſnadentes vt com-
mendatum habere velit. Sumuntur vG-
r hx! rationes vel à neceflario, vel ab.
urili, vel b honeſto vél aliis adjunctis,
liemſnunſt, Quarto, Peritio adhibetur & prbinillie
Au nfii tam ſnorum obſequiorum quam com-
in ii, oß, mendari.
. Hac Oratjo fere in omnibus cum
5 petitoria convenit, niſi iquod h alrent,
petamus; tbinobis: ideo & praxis ſpez.
cialemn lfhcultatemn non habens, e
Kar nobis rcmotam hic obſecerit.

ℳW Te QWXS§

Tatoz.

436 Arti Orntarit.
QO ÆS T10 HII.
Qomodo conſtruitur Oratia Eabor
tktoria 2

Ignea hæc Oratio tota elſe debet &

ardere, quia in illa auditores ſtimula-
mMus, ut omni periculo contempto, om-
ni abjecta ignavia animum aflumere
velint, & hoc quod opportunum eſt
non negligere. Maxims arilis eſt exrer-
citinz Dicibis, gus ante pralium ſuo-

ruim milituzn aninass debent incezndere.

Hæc punctà habet. Primo laudamur
cerum virtutes quos exhorrari debe-

mus, ſpes egregias de 41lis præferendo,

quod ſcilicet ſtimulis ad honeſta non
indigeaat: vel neceſitas præſentis peri-
culi graphice deſcribitur. vel ex abrup-

to Roſtium ferocia aut ignavis exagge-

gatur. Secundo. Rei, ad quam exhorta-
mür facilitas, utilitas, honeſtas, gloria

oſtenditur: & qued dammum; quæ in-

Fainia ſit ſecura niſ faciamus ,„ TYertio

Adhoffatio ardens Hat ad id quod

volamus „ commemerando Ma oeres
noſtros & coruun exempla in ſimili ne-
gotio, Dei honorem, exſpettationem
omnium, ompia etiam bena de eventu
futuro.

1

(40

y Nechin 0
,

Pe Nbod
anmu

4

nutgil, Kbtit⸗
ſchnieut
Nuetiwnſdt
UA

ul nſmi
Mr.

Im, commun

lin mnlz 4

ſ

nnurn cn

bg U

krulch D

D i

S Ahe
elnden ln
uim u
eleien
.

rutci.
10 m.

y p Ni,

Wlal ge
püntnmn .
Operunn 4
nt flien /e
Alen marl,
Dyimn Audin
eWoni Ne
rten,
1 ri Nr
bekti N,

Ral d d
Agum :
Porlu gal
mun, u
ciem,
: N
Teado s
nl Sine
hem e

FPars H. Cap. XIII. Auaſt. I. %37
PR AXNXE SIhujuſmodi Orationum
nobiliſſimas habes apud Zivinm, Salu-
fium Curtium & alios: Excellunt præ

aliis, quas Catalina ad ſuos commilito-

nes habuit; & Darius ad ſuos pugna-
turus in Alexandrun M. .
CAPUT XIII.

De Electione Oßfcialium ac Magi⸗
Ktratum

—Sr aput pleroſque conſuetudo Off-

Liales certos ur Conſules„ Iudices, Se-
eretarios, & c. eligendi liberis & voris &
ſuffragiis ? quod etiam ſine Orationi-
bus perfici non ſolet. Sit ergo.

QX.ÆSTIO I.
. Wemech einſinogs Oratio conſtrui
oleat. .

primo „communiter ipſius officii

dignitas, poteſtas & ea quæ officium

comitantur, exponuntur & exornan-
tur, Sezundo, Laudatur is cui tua ſen:
rventia ſuffragaris; tum à meritis,tum à
moribus, tum à virtutibus, tum ab illis

maximé quæ ad hoc officium rite ob-

eundum conferunt. Tertio, Concludi-
tur vel per iteratam commendationem
E 3 aut

De Ele-
Ctione⸗

Pro Ele-
ctione

238 ri, Oratoris.
aut petitionem ut huie Officio ſuam
operam ſubtrahere nolit: vel per inter-
Ppretationem cjuſdem fententiæ in aliis
de illo, vel per auguritionem publici
Boni, quod ex jllius electione proveni-
: vel per expoſitionem exſpectationis
omnium de illius virtute.
PRAXIS.
Side ſingulis heminum factis abſq;
rrore judicare difficile eſt. multo ſane
difficiluseſt de co decethefe aliquid
cui judicia & Tabulx farorum huma-
norum comthittéhdæ ſunt. Quxr chim
ipi fingula in periculum veniunmt , in
hoc conſili omhia velut agmine faä-
cto in unum perienlum conjarant. Di-
cenda eit aiiquande ſentemia de unius
hominis aut facultatibus aur vita at hic
Kmul de omnium opibus ac incolumi-
tate dicendum eſt, & in unius officij æ-
qua & iniquæ collatione ompinm bo-
voram irz imprôboruriqne rationes
aut ſummo malo aut pari bono dijudi-
candi veniunt, Iadicem, nimiyaiz elhei-
mus, id eſt, uſtitie Antiſtiten, qui
quum & iniquut diſeriminet; qui in-
uOccntiam à violentia tneatur, q ui in-
jutias arccat, qui vivum velut Oracu-

MORibüs nObis farum prælegat, Ajii
de

””

SS
arne
n Conn ,
n rli
Piaemm

egelennn
eI nt

Suuer anni;

nri 1 4
tn n
D No.
iin
DKH
U

niin D
ieal niio r
eeet:
irmn nn mm.

“ n .
n Kenit 4 .

1 Pee k.
.

õ

thl e uun

Ne⸗ ai
ungr unn
r e.—
y nunfan 4
Afre ll
ſaintnet t
eni A
n won
mm ut

Pars II. Cap. XIII Aaß J. 44

de fortunis & vita decernar. Omnes! igi⸗

Pur. quorum cauſlæ ad hu jus tribunal
devolventur, de quorurn dignitate, ho-
nere, moming deincepse certabitur „Iup-
plices in hoe conſenſu ſe mentibus no-
Mee Præfentant atque à nobis exorant,
ne eorum veſtraſque fortunas alicui ex
iis committatis; eui judicialis ſedes Meſ-
ſis aurex campus cum Græcule quo-
dam audiat & qui defaleatis calamito-
ſorum fortunis, avaritia fux & eupi idi-
ratis ho orrea explere labor et. Eli igendas
ille eit cni aPert c ſia eſ At
auſa Pro tribunali Arca ſit. Namn Lt⸗
Poeia ait.

Won bene ſeleki udibi, ure Paten.
Eligendus ille qui Judiciale kciurn

agnofcat eſſe mi erorum Aſylon: maxi-
megue illud evitst quod vulg riverbe
cincumfertur; jndizian i,,tl eſt niſe tat-

blica mencgs. Poriòhu inc eſe Rowminnne

N non ego aſſero, ſed Virtus; ſed Do-
Ctrina & Anitni Candor indicant 5 Vos
Domini N. N. verbopum non Exſpe-
Ctata alſertione 2 EX factorum meritis,
de disnirite merito huic conferenda
cogitare. Meminit hic moniti Phi-
10 nbhici , in Macitratn nen ditio-
zem hominem! ſelt clariorem eni debere.
g. Memie

440 Artis CGratorig.
Meminit & illius proborum canteſæ
ira leges traczandaz eſſe ne judices c-um
slios abſol vunt, ſe condemnant. Spero
taque fore, ut ſi meæ ſuſtra gati opi-
nioni ſucceſſeritis, Patria univerſat at-
que omnes boni cupitis bonis perfrua-
Murx,
SENTE NT I £.
De Judicio.
Tam diu Judex dicitur, quamdiu Ju-
TFus pututur. Caſſiod.
Egnorantia & malitia judicis plerum-
1 eſz calamitas innocentis. Augu-
in.
Non bene ſelecti Tudicis arca patet.
Ovid.
Si jadicas cogn ſce, ſi regnas jube. Se-
neca.
Sublata juſtitia, ieid, Nucnt im per ia niſi
magna latrocinia. Augultin.
Ergo judiciam nihil eſt niſe publica
merces. Petronius.
Semper iniquus eſt Zudex qui aut in-
idet aut favet. Cicero.
In judicando crimimoſa eſt celeritas.
P. Syrus.
Sipemum jus , ſumma injuria. Ci-

C610. .

F. Cy-

10e

Di

G
iß G

alnm in
unſß /
N

, lr n
“
MA MXN

sem fugen,
n elet n

wkalena,
r,

((ée. lcem.
Gu un⸗,
idhuur e,i
d

7
Cene,
r nperii Kvet

erg Pyigeizen
Mrs knurte

o,

Türun iln

inii hie
Ahinud u

lſſtap

B BPar, II. Cap. XIII. Quaſt. I. 4†

enn r P. Cyrus. Grave jndicianz eſt qsoa
n (zpte⸗ . 7 „ . 2
ſen W prajn divinm non habet, id eſt qued ne vo
in e exemplo r ait ad normam.

P. Mimus Grave prajindicium eſt
unel. quod in dieinm non habet, id eſt qod
iEin. 4 nullus Zudex Jequitier velprepter crude-
lhisatem vel propter timorem.
Malo judice nullum elt wenenoſius

erlli,

8

NTIII animal. Petrar. G
6 sdicis vox, legum vox eſt, & iplius
ng iaſtitie. Edem.

iun unn g. Cunctator eſſe debet, qui judirat de
1 . Ialute: Caſtiod: .
MZ Gladius conditur abi aurum ſuſcipi-
tsſalts inun. .
L rtur. Idem.
nnnrente. I. gi, Ii,, sl
Aalum Judicium omnis mali cauſſa
eſt. Stobœus.

oo ænam ituto botes donabis, ſin mi-
— aoi tempernlis Senec.
e Won ſt Princepslapra leges ed leges
, ſant ſupr a Principem, Plinius in Tra-
seuy zand.
uan Tanrum walent leges quantuns vo⸗

Tantum valent Reges quantunz Vo-
nt leyes. Optima vox eft.
Philo ſi in auxem Iuadicis ſaſurvet
, , „heir. . . —
len pecnuia; & Orphei lyra & carnzen
Amphionis & Mula Virgilii voce pe-
eunia ſuſfocanzur: Wid plura ? Vei
15 RIsrze

lag ig M lunt Reges: Pefhima vox eſt.

guergat

7
1.

”

ef.

2 Kriun Ovatorig.
ammius Joquitur, Tulliani eloquii ti-
ba rauceicit: ubi nammus milirat He=
ctoreæ militiæ fulgura compeſcuntur :

Obi pugnat pecunia virtus expugnatur
Herxrculis Vincit nünus, regnat num-
mus, imperat univerſis bummus.
Plus valet favor in Judice quamm lex

in codice. =
Gunſtius eſt pluris quam tota Sciena

Juſtitia non novit patrem, non nos
vit matrem, veritatem nevit perſonam
non accipit Deum imitarur, Caſſoz.

DE MAGISTRATFU

Magiſtratus eſt medicus civitatis
TLhucydid.
Melius eſt civitatem regi à viro opti⸗
mo quam à lege optima Ariſtot.
DUbipræſes fuerit Philoſophus, ibi

civitas erit felix idem.

Inſanienti gladium & improbo magi-

funveſt Pythagonas apud Stob.
Ars gubernandi civitates principa-
tum renet in omnibus artibus Ariſt.
Magiſtratuseſt lex loquens. Cic.
Qi Reipubl. præſunt nulla re faci-
Jus benevolentiam multitudinis ſibi
S Concke

Ktratum committere perinde periculo-

Imel
nebinn) D
H S
ri

elei 14 .

untgeſeti,
el alktleh

Ciſtaiu n
Anmnentunt

Boutu. ⸗

Prkkun N
ont Din

ehſc

eticke, umm

1 e
Aenmec M

üeethetin
Welatrn

Tecsecttt, in

NA
intukother
Wünr d
Hernitttt
ereniit

aren on
ntit eler
neſt

STN.
Delci itn

Nrgihn n
en e.
Mo
1
nünfian
inie K
4
le E
Sinind 4
4 c
!

Purs II. car XIII. Aal. I 4

goncilianmt „quam abſtinenth &com-
nentla. Wem.
Magiſtratus intelli igat ſee civitatis per-
ſonami: gerere: e juſque digniratem „ &
decus ſuſtineve. Iden.
Qui praſunt ſimiles legibus ſint, quæ
20 puniendum non iracundia ſed æqui-
tate ducuntur. Idenn.“
Præfedum Reipubl. ſtantem snori
cportet. Dion in Adria.

Erndiziones dehis wmuteras. Judex &
Archytns dicebdt: Judicem & aram Ara.

idemefle „ utrum que miſerorum Aſy-

JTum.

Alexander M. cum audiret Accuſa- Alex. M.
torenmn, altetarm auream manu oecclude-
Batquſtus cur id faceret: Alteram,
inquit, autem defenſori integram relin-
uo. Pliukar.
Apud .8yptios idem erant judices
qni Sacerdotes erant. TEleanus. Laced
Apud Lacedæmoenio; judicibant ju- Accdæ-
dices occluſi,, ut neminem viderent. Al. 1h.
abh Alew.
Bythiny judicaturi in conſpectu Solis⸗ By chin.
tribunal. bponcbant. I1dem.
Allobroges antequam ad- Judicium Allobro=
irent vini eraterem bibebant; vocantes ges.
arcrem judicii & veritates. Forte ut
T 6. Efun⸗

Ægyptii.

)

Trajanus.

Veritatis
mago.

Amicus & Præclarè de veritatis imagine dicir

Judex.

1e=

Krii⸗ Oraroyig.
& fundo veritatem aurient: : vel ut elo-
quentiores & audaciores efſent : vel

quod ſicut vinum eſt dulce & ſeverum,
ita judex eſſe debear ſevetus per juſti⸗

tiam, dulcis per clementiam: & ſicut
vinum Xαque eSenn i inehr lat tgue grer
gem , ſie judicium at eſſe ſine re-
fpectu.
Trajanus lnperator zuck cibus hoc
Symbolum dabar: Filmen ſuper pulvil-
Inm cum Lemmate: Lenis ſe veritar. E-
pitom. var. hiſt.
Apud Wkeyptios jadices geſtabant in
collo imaginem Verkatis ex Saphyro, a
habebat ocilos clauſos & plurimos ante
ſe libros. Dion.

Wlianus, Ego Zudicem non ex lapide ex-
ſculptam veriz atem cireumferre, ſed en
ipſo corde defexacn höbere volo.
Eeleberrimus ille in Germania furum
domitor, fub quo catenæ aureæ in pu-
blicis viis intactæ jacebant; ſupplicio af-
ficiendis in convivio annulos donabat,

dicere ſolitus : Amicus zuzs & Zudex

um. Coker.

Ludovwicus Ad Ludovicum XII. Ga ia Regem,

XII.

acceſſit qui patrari homicidii veniam
peteret, Rex facti enormitatem per-

admi-

uin lefe
4 galtnluſt
alero BD u

pendens && quod jam tertioid ſceleris

nmn u

mninmi un

bmululß

all
nc e.
nunt; ifnn
ininen ,n
,Yn Htu.
Erlnmiul,
linng incaeh

iltnu ,

lens⸗
rulenennten
il i ſen

7

D ne . Leonhr

lnmenti

Fum.

nnien .
ſanntz tler
Aole ſe
* ne

reee,

mp.

17 4
e. Lep erue .
Len erryn .

llex erlt ne y
lr
77

tdane
A1 u

e ,

e.

”
l
4
OANN
*. , e

Fyix kub

ut.

Pars II. Cap. XIII. Qualtl. I. 445
admiſiſſet: Tene, inquit, veniam flagita-
re, homicidii jam tertin & ecce joculator
qui forte aderat,; quid Domine. Tertii,
imo Primi dantaxat, nam ſocundum &α
tertium tun ſinit quin ſi ta primun non
condonuſſes, hac reliqua non perpezraſſet.
Pontan.
Cantus Vandalerum Princeps juſtiſſi-
mus fuit & nulli vel amico vel ſanguine
juncto parcebat. Dum ergo de reis femel
ſumeretur fupplicium, quidam damna-
torum proclamavit ſe Principis Cegna-

tum'eſſe parleret ſibi, tum Rex. Caognato

inquit; noſtro ut honoratior ei ſit locus
fſublimiorem parate crucem. Cranzius l.
3. Vand. Hiſtor. ð
Ferdinandus Caſar „ clemens & ju-
ſtiſſimus illud crebrò in ore habebat:
Fiat juſtitia aut peneaz Mundus. Co-
kKerus,
Lacedamonii centum & quadraginta
Jellas in ſenatu babebant totidemque

indices ; hæ ſellæ verò ex ebore erant

factæ & Leonibus incumbebant: Leo-
nes autem uno pede ſellam fulciebant,
& altero ſimiam projiciebant: Lemma
ſubſcriptum fuit: Cede, Leo hic ſedebit.
Epit.

T 7 De

Cantus.

Ferdinandi
dictum.

Lacedæ⸗
monio-
niorum
ſellæ Se-
natoriæ,

Alru Oraoke

De Magiſtrata. Gentin.
Qeo. Cleo Reipublie deſtinatus convocat g inth
tis amicis dixit, ſolvere le velle amicitiæ . dirtt
vincula; ne forte éæco erga eos adfectu
ductus juſtitiæ ſemita degectat. Pa Ge iraltt
H
tar.
Rer ſ. Bervades as Ekenlum recens ele: Sichfi
cuus. Si-. ctum Pontificem ſcribens ſic ait: Simieis La
mius in esn tecko & Rex fatuus in ſolio * Ie Uuamd⸗

ecto. monfſtrofa res eſt: gradus ſüummus & miingt

animus infirmus ; ledes prima & vita D
imna : lingua magna Ioquax & manus faun
Stioſa ſermo multus & fructus uullus, Kren
vultus gravis & actio levis ingen Sautho? Nh 4
SaetA:3. Titas, & nutans ſtabiliras. lar
Ambroſi Amhroſins de iis qui tirulum cum thliigikt

Ner wohlseſe

dictum. dignitate accipiunt ſic dicit. AcEiI&ν CcO- , Astc

gruat nominine ſit nomen inane & cri-

men immane⸗ honor ſublimis & vita. wkaſt
declivis. SS
Deno dicere eſt ſolitus: Solia & Urbes ne
decorandas efle non pretioſis ornamien- rr ſenckt
tis fed viris. Stobaaz.
Zcho- Jacobus Almanſo Afrixæ & Hiſpa- Undtine
niæ Rexthrono ſuo inſeribi juſſit hæc: lu nin
Primo, Juſtitia tenet primumt à Rege allllu
locum. Secundo Charitas Divitibus Aha
maximè convenit. Tertio Patientia kai

Pauperum eſt propria. Qearto Ca- ant

ſtiras

Z

bih
1t

fen Ke.
Rrrhi di
tm dſdorn

NeN

KaA

tnutls
irkdnt

f ff

Arer

Aetiifi.

Cus Ue,

It⸗ lun⸗ „.

.
6

Eitzas eſt præcipuum juventutis ofga-
mentum.
Ex alia parte erant hæc feripta: Rex
ſine juſtitia eſt nubes fine pluvia. Dives
ſine charitate eſt cibus fine fale Pauper
ſine patientia, eſt alveus ſine aqua, Ju-
venis ſine caſtitate, eſt hkicerna ſine lu:.
Maxicani quoties Regem novum in-
augurant toties poſtulant ab eo jusju=
randum queod juſtitiam ſir adminiſtra-
turus, non oppreſflurus ſubditos: futurus.
in bello fortis ac ſtrennus: curaturus de-
nique ut Solcurſum ſnum ac ſplendorem
retineat nubes pluvwiarmm largiantur; flu-
vii manent aquis, & terra ubertim fru-
ckus ſues proferat. Putabant enim quod
KRex probus eſſet, ei obediret Sol &
vellus fœcundior effet atque torus orbis
gratus fieret pro adimniniſtrata recte poe
pulis juſtitia. Sa vears.
Sicut percelebris Regis qui nomina
In mriſque probiſque viris jura æ-
qua miniſtrat.
Ipſa illi tellus nigricans prompta at-
que beni naeſt.
Fert fruges ſegeteſque & pomisar-
box onuſta eft.

Par; . Cap. XIII Qef I. 4.⸗

Praer

44 Aris Oratorie,
Proveniunt pecxudes & ſe rredutat
mare Pilces:
Ob retbznm, imperium pobuli Sors tota
beapa eſt, unde & Bobtires. Annus bonis
non zamn de bonis Ern Zibies Firam de inſto
regnantibus exiftimandus ß eſt
Signsm boni regimsnis SS* Regentie,
guando panis eſt in ſoro mſiitia in ju-
diziis ſexuritas in omni loco. Proverb.
Italic.
Olrpſipbus rogatus, cur nollet Rem-
Chryſip- publ. regere; dixit. Si veale rexero, diipli-

ſententlam.

me Ui Vid.
Odia Divorun contrahis ant homi-
Cum Epaminonde per invidiarm & con-
Epaminon- tumeliam v iliſſimus quidea Magi ſtra-
das. tus datus eſſet, 1 ſuſcepiti ipfurm, dicendo
non lolum Maxgiſtraruss oſtendit onerat-
que virum, lRea & Vir Magiſtratum. Ia-
que ſe geſſit & Magiltratum ällim hono-
rabilem fecit,it àmultis deinde arbitre-
tr. Eraſin.

Ageſilaus. Reſpubl. præ aliis Horeret: quia, reſpon-
dit Spartani & inzperare ſelunt & pare-
re. Plutax.

Puse eebo Diiz i bene, hominibus. juxta Posra

Set ſequeris verum, ſeu damnas, be.

Ageſilaus quæ: as, cur Spartanorunm

„lli
eammit
lumi
h Puinen
n i l
6en aß
1 ſt guin
rm, kkumni
SAturninu el
ie kimi
(ne, & Ent
mmn Dunn ,
Ufmaia ſifi
Ducyinn,
“ Clnhrnuäimn
nusnuen
ſ .
nilel Aad
lſfun: 8
UNENRis
Qrunaleetuadn
hrisihtit
pldhmix:
Dopftuncie
urmninſeihi 1
in tunm Au
nlun te tin
Grelheni
ſeine
AAbenan Ha

Ron,

n ielh rrn
iu nin iß,

A,

v. Dee
nns en h,

, Atcltehen.
unenmmgie

ite T Ke

1

arli inhö

4 B

Pn.
e

Ceetel gnl
er Ei .
un ud

N
1

din

Fars HI. Cap. XIII. Quaſt. N. 449
Agathon dicebat Magiſtratum trium
debere meminiſte, primimn, quod homi-
nibus imperet; deinde quod ſecundum
leges; tertio, quod non ſemper impera-
bu. Stobaus.
alphonſus Magiſtratum Cotem appel-
lare lolebat, qua hominum ingenia pro-
banmtur. Panormitanns.
Saturninus cum milites illi peplum
imperiale impoſuiſtent, advocata con-
cione, de ſe ipfo dixit. Covsmilitones
bonuns: Ducem perdidiſtis & malum
principem feciſtis. Erat hic militum
Dux optimus, ſed Imperator factus
cum ſeverue nimium efſter, ab iiſdem
militibus interemptus eſt. Trebell. Pol-
lio.
Themiſtocles audiens quoſdam ambi-
re Magiſtratum: Si mibi, inquit duas
oſtenderitis vias, quarum una ad ſepul-
chrurm, altera adtribunal duceret, multo
libentius ingrederer cam, quæ recta ad
ſepulchrum ducit. Klian.
Demoſthenes dicebat, ſi ex duobus al-
terutrum ſit eligendunma, eitius ſe in exi-

linnmz iturum gieane nä ſapggeſtnm altt

tribunal. Scite enim ſe quantum invi-=
diæ, calumniatum ac periculorum el ex-
ſpectandum ſir, qui ad gubernacula ac-
cedit. Eraſm. imn Apoph.
Seleu-

Agathon.

Alphon-

ſus.

Saturninus.

Them-
ſtoch.

Demo-

ſthenes.

Antigo-
Hus.

Bion.

Pythago-
va8.

Trajanus
ad Præ-
fectum.

Caligula.

Kleucus.

Wez, detidem jacentem ele vares. Sto-

Bon dir, oporterc bonum vir

bunc enſem, & ſi jaſte inper vere ſen

katis hominibus. Hranguillus.

S irmn, Oratorio.
Selen us frequenter dicehat paucis
notas effe Magiſtratumm magnas curas, Mü
Alioquin nemmem repertum iri qui Re-
gium diadema humi projectum tollo-
Wetigostes cum fegium diadema gGe
Pürpuram accepiflet „ dixifle fertur; O i 1n
nobilepz magis quam felicem banpum, M n

Srenm ſe cogneſens Jean mieltis cuer, Al

Peri-uli, & mieriis referrus Ir, v. lnn
is. Hlunmnii
Magiftrau difcedere non ditiorem, ſed M D

Pyr hagoras dicebart, prime luxuriatm
Civirates ingred, deinde faturiratem Aa

.

õ Wn eece, ber⸗

Tvajanus Imperator dum Præfectinug Aunn ,iin
* ;———ð 2 4. . . .. l
Præterli enle accingerer, dixit: Cspe t

. . . . ,,„–
Prome, ſs injuſtè „ contna me utere. Di- Unle le
cn. —⸗ M A hachu
Caligulevox fuit „ cum in Impera- anm en d

torem cſſet electus, aune omnia ſabi g Mrti

1*

in oninet licere Reges vero Laxedemo- Utn tn An
nii minorem ſibl delinquendi potefſta- Kidiraenſ

tem cenſebant elle relictam „ quam pri- e lunin
1

K 5
Glota- r N

den. kar, II. TIII. Baf. 1. ir

n de Clotarius Rex Galliz hoc menile Qlotarä
ua habuir: Cor punicéi coloris in campo monie.
unt candide: ex corde duæ Wpicæ prOmica-

Knc Pant; ; una à dextris aurca & loco ariſta-
rum radios ſolares habens, cum lemmk-
“ te. Et luce & ardore. Altera vero ſpica
En a finiſtris adamamina , habens ariſtas

ann, æhcas cum lemmate: Nec luce nec
Pur mſn, ardore. Privag Spica bicta atem notat
anmp hi 1 fervore & luce boni exempli, ſplendi-
m d. dam. Secanda. Magnanimitatem ſis ig-
nificat, quam nec ardor adverſitatis, nec
Nern n eX proſpcritatis poteſt everterc 5
emiiit, tale Cor habere debet Anale⸗ in dig-
nitatemh adoptatu 18 eit. Retße.
= Lidacz; Sortia 44. Genuenſes mi⸗ erdeni⸗
tAmntal. t F. Mar eße⸗ im ut ab lis gra ade tri- cus Toν☛.

Putum Evigeret. Gennenſei PEegatum din.
bumaniter arceptum in horkxuun dadu-
cunt, Dberbamqur idi BASII ICA M
nomize offerunt, dicentes: Accipe & de-
lilem hane (afilickx Reipublicæ Sym-
bolum ) herban, adorare: accepit ille
& adoratus dulcem odorein perce-
Pit 3 Juſlerunt deinde ut herbam pre-
Mieret ac conrereret, denuoque odora-

.

. “
earnle, trtetur;Iecit & fœtorem ſenſit: Tunc Ge-
Eenir, N nuenſcs, Sic inquiunt. di clementer
en e, Phiſcche égerit „ gratiam habebit

hile apd

42. Artis Oratorig.
. £ »* *
spusd omnes, ſipreſſerit nos & ztriverit,
amalritadinem & moleſtiam ſentiet „
. Guiceiardinus. .
Percles. Dericles in Ducem Athenienſium ele-
ctus frequenter ſibi acclamabat potiſſi-

Perwcles aktende, ecives ſunt, liberi ſunt,
Graciſunt. Athenienſes ſunt quos regis.
Plutar.
Monarcha Apud Indos ſupremus Monarcha „
Indorum, quem fua lingua Vobon hoc eſt, jubar
honoris appellant: Is limites Palatii
nunquam egreditur, nec in oculos ho-
minum venit, per palatium vel vehitur
ſuper cunas, vel à terra ſublatus in altiſ-
ſimis ſcandalis ambular „ ue minquam
tertam attingat: cum in throno ſe-
det, ex una parte pendet pugio ſeu
gladius, ex altera arcus & ſagittæ. Rich-
Lérus.
Symbolum Quidam Senator ſtellam habnit cum
Senatoris. Jex radiis: ejuſmodi primus radius fuit
inſtar Spicæ cum infcripcione; rilita-
te » Secundus inſtan clavis cum Lem-
mate: Equalitate. Tertius, inſt ar digiti
cum Lemmate: Acione. Quarzus in-
EKar gapitis coronati cum Lemmate?
Dignitate. Quintuas,inſtar candela ac-
cenſa cum lemmate, Pietate. Sextus
mtar Loris pulcherrimi cum lemmate:⸗
Oaore

mum mane dum indueretur, Attende

rl, lent ee

Z . . 1
Nnia e
ins un,
t. .
nzn un
WE
Gn R .
utengalt 4
sPumnCntni
gnetien 4o
nelemni 0
Denternihnm deot
4 , E
tcprii, Aal

1, ,
lerretd-

NW 0300
449
Eacblaror te Ku

11

nſr Anz
Utdndamk
Auancllllenme

un Azze lirer,
Mnr

Alt

eft 4A N
uen, Aanin
ln.
enün ir

i gn lin
1

Ditmit
ſen nn

”

Ludnchrll.

uel, A
n n, Anſn,
nnzuhini,

nn Munt

1 Kl,
„.

1: Elmngls
I, Mntln.
Inhünni
1

nen .
Uertaa.

l, E

nklgrr ⸗

l, An
m bun tart m
Apmuniss

„.

rtenCn .
„Tnishißti
Gune. r

61

Pwren

—

nnA a
inhurel, in

Pars II. Cap. XIII. Quaſt. I. 4 ½4
Odore bonaæ fam. Plane Symbohumn ho-
minis ad magiſtratum promon. Epi-
rom. varx. hiſt. .
Cimbri duplex elogium doederunt

Cimbri.

Regina Amphiléa : In moneta (ſculpta

fuit ab una parte Ambhilia ztum Ciths
zya, lemma, Cimbris bilaritas: ab altera
parte eadem Amphäln cum lampade af-
denta: Lemma. Cembræ Serenitazs. Innue-
bant exhilatari Regſum amore Reginz

erga ſuos, & præſtantiæ familiæ illu-

ſtrari. Ludov. Legtonen.
Alexrander Severus Imperator cos
quibus collaturus erat Magiſtratum cx
albo recenſebat, ut ſi quis vitia alicui
objiceret & probaret?: reus m giſtratu
privaretur: quod ſi objecta non probaſ-
ſet accuſator rei poœnam ſubibat. Ful-
gaſ. L
Aliphonſus Arrageni« Rex in Pala-
tio hoc Symbolum habuit, Fuce circa
Alveare cum Lemmate, Malum Reg-
num ubi apes laborant; Juci devorant,
Panor.
WCarolo Magno placebant illi Principes;
qui eſſent Auguſti Imperio , Pericles
Yudicio - Alexanärt Belio. Epi-
tom.
dem dicere olebat; Optimus ille
Princeps cui nomen Adamus, cognomen
Abra-

Severus.

Alphons
Symbo-
Jum.

Carolus M.

Idem.

Numidæ
Principes
Caursach
vocant &
unde:

Tiberii
Regn.

Rudolphus
1I.

BElectorum factus Imperator „ cuxay

45SS„½ Artis Oraiorig.

Abrahamn; id eſt, qui laborioſus ur.

Akgam, prius ut Abraham bidem.
Numaa Principem ſuum vocabant.
Cenyiarhhoc eſt, rxivulus: Hoc autem
inde nit Mabekant Nusmida Jontem
Jovis nonzine intignitam , cri ſacnfea
banr tempore inter regmi, ier pſis Princi-
pem oſtenderet. Centis ergo temporibus
ſummns Sacerdeos Fontem inſpicicbat
& cujus perſonæ vihum fſibi ibidem.
oſtendit à ove advertir, eum mmOX Pe-
pulo Principem promulgavit. Hujas
etemnonlæg meinores. Principes qugte-
die aqna iſtius onti; Ss, vaßantur, quam
porrigendo cubicularius dicebat: Domi-
ne Cauriach: hic memento TLe riyvum
Tcmpore Tiberii Calaris cum Im pe-
rium ſucepiſſet, via⸗ dicimtur immu-

taſſe ſitum læva in dexteram, dextera in

levem commutata. Plinins.
Ruaolphus Secnndus ex conlenſiu ſex

ſibi in ſingulo pingi ſuper eburneam.
menſam ſex calcnlos ſeu Sortes; ſepti-
mam verò deſuper quaſi de Cœlis ve-
nicnhtem cum Lemmate Cenſenttenti-
bus. Innuebat omni electioni légirimæ,
etiam Deum adjicers ſuum calculum.
Tiper.

Tertars

a

zmillnl
Prn z

Culncinh⸗
zanc!

nmmt
rant
ſniße ſelr
Iehonten 1
teß Miuin

Z ,41
e:

—

HloMlta h
lgn
nm Aik
eſennpe

Eudln 1 el

ler ſier

r
4
MhAedo

iCel Sengt

Emnkn natn

iien, Term

Uchtr Tne

Gene en: I. Cap. XIII. G Queß.l. I. F;
ac D Tertari Principem electuri in lo- Mas Tana-
DRZ cum campeltren conveniunt, &.enin rorum ia
qui Succeſſione vel votis eligitur, in eligende
znnt th tonum ollocant Imneſque accla- Priucipe.
hien mant = Rogawius, Volsmus, pracipi-
HM efir mus ut Sohiinzri nobis 1 Reſpohdit .
rm. ille ⸗ Si hor à me vultis, veceſſe eſt ut
ugen parati ſitis gui⸗ : id pracepto faceré.
N Mnen! D Reſpondent Illi. Supzus: Lunc Prin-
nn n cePS ,„ Erge ort méi Jermo 4. atero gla⸗
n, anus A⸗ s mes erkx. Fit interea applauius 4 4.
uin ſ Populo, Poſtea ipſim e throno accep-
tum ſupra ſtragulum in terra ſtratümn
deponunt, & ſedentem ſic alloq uuntur.
Vigde ſurſum &£ & agnolce Deum; reſpicc
AQdcorſum & vide ſtragulum n quo
. ſedes: ſi bene adininift: averis, ad vo-
tum habebis omnia, ſ maj Ie, à Deo hu-
linetis , ut nec hoc tibi ſtragulum
relinq uatur. In Sigillo dicti Princi-
Pis ſolebart eſſe hæc ſuperſcriptio: Drus:
in C&œlo Er Cham: in terra: Dei fort: tnde
&Oα omnium bominum nterntor. Epi-
re n tom.
e Iet eni PBkjaxetes Turcarum Vnperntor ex- Ba] etes.
lr probrabat Taämerlani natale paſtori-
lel e, tiium ; ſed hoc feſpon afitilit, Neſcis α
rerr Nah vinz purpuras Resumheri:
Hlic Tamerlanns loco monilis fulmen.
unaite: detorqueg geſtabat, cl nſcriprumf fuir:

n egfr

ttchn ⸗ De.
Neyeno em.

KKad bnn
Mum
Uueglei

Joannes
Pontikex.

Pauſanias.

Amaſis.

46 Artis Oratoriæ.
in terva wapor , in nmube terror-. Paulus
Jovius.
Limlile refert Palatina de Zoanne Pon-
rißce „ qui in gemma annuli ſcriptum
habuit, Tunc gutta, naunc gemma. Pla-
tIaa. .
Paszſaniat Lacedemoniorum Rex cum
Simonidem Philoſophum rogaſſet, ut
ſibi dignum aliquod documenrum tra-
deret ad poteſtatem Im perii tecte ad-

iniſtrandam? reſfzondit vir ſapiezs ho-

minem Te eſſe memento.
Amaſis Erzptierum Rex obfcuto
loco narus cum ad Regalem dignita-
tem pervenifler, No biles & Primarii

obſequium præſtare detrectabant, ungkg

Rex accito ud ſe aurifere, mavdavit
ut pelvi quadam pedibir ſiis lavan-

dis anten deſtinata, inſignem Yovisſta-

tisιπ fabricaret: quanm⸗ dum quöbdanm

die ipſe totuſque pepuilts in temepto ver-
Jarentur, juſßit in medium afferri, mox

z flexis genibies vennes zaäorarunt:

. 2 I gasrni —
quibus Amaſis , quid aderati adera

2

Sis Vaz „ nod heſtern 0 die ⸗ Aibei ah-

duen dis mrie deſerviebat : Qui omnes

uno ore relzoenderunt? nen aa bigi-
mas quod Fair Ned quod nunc eſt:

Tunc Rex, hæc cadem verba in cos
etorquens, continuo dixit. Ergs non

ſbi-

mtt⸗

igles
,izun, A7
1ts4 1

tb Lbes oel
iun
lpteenr M
Plan.

Tiß A ,

1 “D rten

I en⸗ ſt;
4

nn
nuc terftr M

B
i, ulr⸗ ,
nnn ſahnn
i ann, N.

un emnnonn

Wn ninck V

N AMenmnt.
Gen
dre Phinle

nmn be ien

(Ner Rnd

Wette nn
E Eertchslet, A

e, Mui

un
„ n=

, iim

Dar, II. 1 Co. XII. Qusſt. I. 457
alpiciendiem Juod fui, ſed quod ſuttn: hu-
mili quidem loço natus ſum;, tanaen Des
ita diſponente ad regalem 1Hronum ad-
Icendi. Herodotus I. 2.
Rudkolphas Imperator audiens. purpu-
ratos ab ejus congreſſu tenuiores arcere
dixit: Sinite hognznes ad me venire neqrte
Aso Imperator ſunz ut arcula includar.
Marl.
Traisnus Imperator profecturus ad
bellum cum æquum jam conſcendiſſet,
vidua quædam occurrfit alta voce in-
Clamans. Filizas meus, O Rex, ke regnun-
te int erfeltnt eſt: mox apprchenſo
pede illius, dixit: Obſecro Domine, ut
rum enm neihi redäere neon vales » ſau-
gainem ſaltem eins vindicute dignoris.
Ego, ait ille, Iarigacianm tibi cun⸗ re-
diero; qubd i non redieris, ait illa, qs
mihi praſtabit Sacceſſor mens, air
Imperator : at illa; quomodo! hor ſci-
nm quod etſi faltures eſſet, quid tibi pro-
derit . alius benefecerit? Suci gſſor tuus
injiuriam tarientibizs vel ,Paſſere 1ro ſe
zenebitur . Tenen liberabit zisſtitia alie-
na nonne melius tibi eſt, ut tu jiuſtiti-
am mihi facias & pro hoc Mercedem
recipias, quanm alteri hanc tranſmit-
kas. Movit Imperatorem pietas & equo
deicendens Cauſlam viduæ diligenter
V exatni-

Rudoel-
phus.

Trajanus.

T, 17
Julianus
ad accuſa-

zcm.

Pelopidas.

Alez. M.

458 Artis Oratorik.
exkaminavit, & Cendigna ſatis lactione
viduam conſolatus- eſt. Vinec. Beluac.
Spec. Hiſt lib. 10. cap. 46.

De odem fertur quod culpantibus

amicis, uia nimis circa or es commu-
nis eſſet & facilis benigne reſpondit TJa-
lem ſe velle Unperatorem eſſe privatis:
gualem Inperat orens privatus opt aret,
Hinc merito acclamatum eſt. Bonitas
Trajani Eutrop. lib. 8.
Cepbidus accuſator quidem acctti-
mmus apud Zulianus, accuſabat Nume-
rium furti: Cum autem objecta diluc-
rentur, tunc accuſator ita percitus excla-
mavit, Ec guis nocens Dorottt eſſe a-
quam ſi negare ſuſfieie Tunc Zulianus;
& quis innocens eſſe photerit arcuſare
ſußtciet ? Ammian. Marcellinus. Eib.
78.
Pelopidas Imperater in expeditio-
nem proficiſcenti. cum uxor ingemiſ-
cens ſæpius exclamaret ut P16, Priam
vItam tucretur ſibiqu 1e conſiileret: Alio-
ram eſt, reſpondit; vic am Ppropriam
zueri, at Imperätor 55 eX ſuts esbonmno-
dis omnia Reipublica parere commoda,
Marc.
Alexander urgenti Matri ut occide-

ret quendam infontem ,„ & dictitan-

ti ſe per novem menſes port⸗ ſle præ⸗

E! nan-

reI
W

Peme⸗

ogre nuh

6 4, At

„

uſuag
D nu. Nie
46,

„7 %

o Miurbe

. 14 Pent;
Atumk: erta

Pars II. Cap. XIII. Quaſt. I. As
ghantem , ita reſpondit prudenter &
pie; Aliam parens oprima poſce merce-
dem „ hemkinis enim Qalus nullo bene-
ficio compenſatur. Ammia Marcellin.
d. I.
Theniiſtocles Simonidi betenti ut in-
juſtam cauſlatn aliceret; reſpondit; Ne-
ꝗue tu bonus Poëta ſueris, ſi præter Mu-
ſicæ modulos caneres, neque ego bonus
Princeps, ſi contra leges pronun-
tiem.
Antiochus Rex Aſix B egni ſui civi-
tatibus ſcxipſtt, ſi quid in litteris, quæ
Ejus nomine Acriher entur; eſlet, quod le-
gibus adve erſum videretur, crcderent ſe
Inſcio ejuſmodi Epiſtolas sſie ſcriptas;
ideoque iis non obtemperarent. Eulgoſ.
Lib. 6. ι*. .
De Regibus Egy ptio um legitur;
Juod ae tratibus præ cberint , illos
lu mento devincientes, ne quic gere-
cnt contra leges , etiamſi ab ipſiſmet
Reginus mumsdarcmkut, Plut. in Agoph.
Renz.

Themi-
ſtocles.

Antis-
chus.

Oratio

Voti Pro-
poſitiva.

Afſſexta-
tiva,

450 Artis Oratorig.
CAPUTL XIV.
De modo ferendi votum fen con-
Jultationem.
VOti Propoſitio eſt Oratio in qua
noſtram ſententiam in paublico
conſeſtu cum gravitate explicamus ac
Reipubl. aut diſtrictus ad akerius cu-
juſcunque loci vel perſonæ utilitatem.
Triplex vorum eſe poteſt: Aſertativum
quod proprum ſententiam à nobis in-
ventam exponit. Confutativun, quod
ahenam ſententiam allatis rationibus
refellit. Mixtum, quod partim alienam
ſententiam refellit, partim propriam
dicit & ſtabilir⸗ de fingulis ſingu-
latim. 8
QUZXÆ ST IO I.

Duomodo conſtruitar Oratio Voti

Propoſetiva.
RESPONDEO I.
Votuemn Aſſertativum ita broponi

ſolet.

Primè, Fit brevis ingreſſus ex occa-
ſione vel rei Præſentis, vel periculi im-
minentis, vel perlonarum deliberan-
— Lium,

erin un er

unlun.

Wox

mn lynei

, Ner

tmi, 1

II Fars II. Cap. XIV. Queſt. I. kdr

Hum, vel ipſius dicentis. Secindo, Pro-
unn r e. ponitur ſententia, quæ ſi partes habuæ-
rit, dividenda erit, & quid primo, quid
deinde dici debeat explicandum. Ter-
zio Rationes pro ſententia afferumur »
non tantum exlocis Mialccticis ſed eri-
Srn exn Ethicis -» oſtendendo id quod
fuadetutr eſſe banzum ,haneſtum, glorio-
ſum, iucundum, elsle, neceſſaritsm, Tati-
le, ophbortunum, &c. Item à Simzli, ab
Exemplis » à Teſtimonio. uarto
Concluditur per repetitionem breverm
cum amplificariome. Solet ctiam ſub-
jungi, 13 ſibi quidem videri; ſed tamen
Hibenter tatienes meliores & commo-
da publica ſecuturum: nec habiturum
ſententiamm ſüam optimam ſed opri-
mam ſuam. .

e yt yr⸗

IIOl.
KRESPONDEO II.

l

Votum contrmativum ita peragitur.

4 Primo, Memio fit Authoris prieris conſka-
tum «& U.HVvoti, ſwve cum laude, ſiye ſine laude, & tiya,
1. dicitur eum non mihil ab co quod ſa-

lubrius eſt Reipubl. diſceſiſte. Scaun-
o Refinantur tationes dictz pro prie-
re veto, Wodefſte tamen & ſine offen-
Ka, velemnesin cumulo ſimul;, vel Krn-

Mixta.

4 2 Artiz Oraoria.
gulæ ſeorſim. Tertio, Concluditur pez
Repetitionem & amplificarionemn bre-
vem.

RESPONLDEO III.

Votam mixtun ſic p bertraltatur.
Nempe oceupatur illad circa pun-
Cta. utriarſque voti aſtertativi. & conf-
tativi. five velis prius team fententiam
aflerere & ſtabilire, poſtea refutare
alienam ſive & converſo utrum libet ,„
Ucet.

Adverte autem Primo, quod is gi

HHUS dicet Sententiam, exponere ſo-
leat eauſtamn Conſaltatiowis inſtitutæ „
eamque exaggerare Mvitareque & ad-
kortari alios ad Socictatem & conjun-
ctionem votorum.
Adverte Seeunde: qu 1s ui s alte-
Fils ſequit ur ſententiam tractate poſſit
prins aliquem locum Per modum ac=
ceſtus: v. 8g. Prudentis Ae e(indicendo) bor
na onſilia 2 equi vel ilud dictum Hero-
doti proße rendurn ; Abpun me tantun-
genz Valer bene ſentire per ſe & alteri
bonamn ſententiam AArrenei accedere. Se-

ecunado Sententiam alterius collaudabit,

eique à affentietur auditis ſi quæ oceur-
rxunf noevis rationibus z. aut egregie
amplifcatione. Poteſb etiam is qui
alrxe-

olei

gene

3..
Dintart,
.

ne ,.

L
1 “

r⸗ 4
Aiei N

10

r.
er Mel *

. 144
men
d n ie,

kin,

.
Ho N N
„ y , 608
ere NV/0
grain

Semni Aen

1

lac ed
.

Pars II. Cap. XIV. Quaſt. I. 4 G

alterius ſententiam ſequitur, ita eam
tractare, tanquam à nullo fuiſſet dicta;
niſi fortè in medio vel in conclufione ,»
vel quando mentio fiat datæ rationis,
injiciendum ſit, id ab alio eſſle dictum.
Qui vero contrarium ſentit, teſtabitur
non ſe ideo facere, qued vere adverle-
tur, ſed quod aliud ſibi videatur: ideo-
que proteſtatione m benevolentiæ alia-
que amica verba & ofcioſa interſerct
ſive initio, ſive in concluſione.
Adverte Tertio: Quod in dacretis e-
rendis, ubi non prævalct pluraliras vo-
torum, ſic procedendum fit. Primo Re-
petuntur & explicantur ſententiæ con-
ſultorum, collaudaturque corum ſtu-
dium & conſilium. Secundo, Ratio-
nes corum vel approbantur vel repro-
Lantur, datis cauſſis cur utrumque Hiat.
Tertio ,„ Ferturx Sententia decretoria
oſtenditurque eius æ uitas modeſte &
prudenter.
Praxes fruſtra ſubjecerim cum & ſu⸗
pra ſub generalibus pi æceptis in Diſ-
poſitione poſuerim Pars 1. 6. 2z. 4. 3. Mo-
do t. 2z. & paſſimm apud Hiſtoricos
probatos habeantur.

U4 SEN-

Artis Ornzorig.
S E N TEN TI £

pra hac materi.
Res eſt profelto ſacra; Conſultatio,
lato.
Omniz prius Conſilio experiri Tabien-
zem decet. Terent.
Concilio utiliks quäm viribus arma
gerentur. Verin.
Vis Cotcäii expers mole ruit Hua. Ho-

„64

rat.
Parvi ſtnt arma foris, niſi conſilium
Ee domi. Cicero.
Diu delibora, cito fac: nihil curari hod
eſt inſanum eſſe » nihil poſſe hoc eſt mor-
tnuum vivere. Seneca. .
Conſilinns qui de Rep. tollit animo
gationenma tollit. Farnes.
In Conſsliio ſit teſtifo, in factis Aqui-

da. 7 ulg. dict.
Vorit asts Oratio ſoluta eſſe debet & li-
era. Ammian.

Veritas ſaa viſſima narratio eſt. De-
morit.
piezas palam declaranda, veritas au-
dakter dicenda. Idem.
Nen eſt turpe cun⸗ re mutare eahi li-
AWrg. Sen CC
Non e AS cs iis zaxta metum Tcus;
Asnon

Gtna 1
dere E

NTIA

eri
1,Cln

n ſe.
n iku m
eniu Hh.
ii fenſin

eilormnke
lpclue;dr.

ArE

unmrg.
i, ui
12 Mate

imum

Pars „II. Scß. XIV. aſt. N. Ao

Emar privasi ommodi, venenam eſt

bani conſilij. Livius.
Senex vimim ſannm winum
Senex vir, ſanum Conſilium. Froverb⸗

German.

Eruditiones & alia Sitpellex,
Fridgericus Waperator tunc demum

lal vam ſore Rempabl. dicebar; ſ Sena-
zores de rebas covſieltaturi, in veſtibulo
Curin, ſämnkationem ac diſimulationem
dezponerent .„Tne. Sy vius.
Alphenſies Arragoniæ« Rex dixit: Ro-
ma eſſe debuiſſe domum Concordea ante
Capitolium domnm cenſilis: ni grel
pricſqann, ingrederentar Caferoglium
Jenatores »Azoreni privati commoui;
sdia, ſamieltates &* altos adfeltus Wmalos
eævorent. Panor. =
Caſonius, Patus tuendæ Armenig

caufla à Nerane contra Parthes miAIS.

Kortium & milirarium virorum conſilia
optima contermnnebat, S& oppofſita li-
cat deteriora faziebat ideo tantum, ae

indigene Aiens, Senzentin wideretur

Tacit.
Eacèn quidam omnis conſilii 11 quan-
tumm vis egregif, quod ipfe non attulil⸗ d
get, inimicus fait. Coker.
Ar iſtides Mnd eunz Themiſtocle ad-
U5 mo-=

Frideric,

Alphon-
ſus,

.

Cæſonius
Pætus.

Lacon.
ariitides
& The-
miſtocle

In fabitis
Ppien. Mo-
Mum.,

Conufili-
Sevezus.

Puteoli
palatium
Exſtrunne

46 Artis Gratorig.
motdtum ſibi inimito in Reipubl. nego-

tio ad legationem miſtus, wiſne öι The-

miſtocdes dicit, ut in hiz montibus pau-
liſper inimicitiam denonamus »recepzuri
eam, cum reierimus. Innuebat depo-

nendaefe odia iis qui Reipubl. negotiæx

curant. Plutar.
Terentius dicit Confliariorum pri-
mum dogma eſt, occaſionem obfervare
properantem: Eibenim oecafo anfma
actionum & rerum bene gerendarünz
Mater.
In ſubitis arduiſque periculis, ra-

pienda ſunt confilia, nen quærenda. Co-

ker.

Mem diri, meminerit Confiliarius,

dum navis eſt ſalva, confulere: & pro-
videre ne evertamir, peſtquam enim flu-
Ktus exſuperat inane eſt ſtadium.
Maturum eſt Coufſilum eui adfede-
rent mor & cuncktatie. Wrronl.
Alexanderseverus rem primo die cos-
ſtiliariis fuis tantum propenere ſolebat,
& ſpatium daræ ut diſquir erent, cogita-
xemt que dickuri poſtea ſententias, ne in-
cogitantes conflia funderent, Eam-

pridius:.

–

inen
„ t
ſun unll .
SS 6
1. ,AN,
alfeaz
iraſn

lltn

echtn Acmn

Puteolis Reſpubi. in Campania, poſt

multa felicirer geſta bella & trium-
phes exſtsuxit Servio Duci ſuo pala-

u

nni
Nenh
loen 11
u ntgh,
1 lunehe z⸗
1Nenndr D

rn .
(allui an Ir⸗
KCnioen Senin
t

ent genumg

In ielhh ,t,

NnArtald

KNfeb
Gleh!,

Pars II. Cap. XIV. Saaſt. 1. 467
tium ingenti ſumptu, in quo di verin
conclaviæa ea arte foermnta, üt erx ano tin

aliud tranſitus éſſet, & quod in uno di-

zebatur, loc in ſingalis & omnibus eche
diſtindt iſimd reddebat & Laudiebutur,
Cum ergo Dux cum ſuis Genturioni-
bus conſilium habebat in certo concla-
vi milites alii per alia ſparſum conclavia
ſedebant, & cum ſinire deliberationem
veller, elariori voce hæc ſohun verba
pronuntiabat; ita decernimus; & con:
feſtim Echo undique reſonabat, imus:
ſtatimmqne miles ad obſequia Ducis ex-
fillit.
In Ealearibus Inſitlis hæc conſuetu-
do fuit, ut quoties de arcano aliquo
vellent deliberaxe Seuatores in campos
exirent ibique foveam offenderemt ver-
ſus quam inclinabant ore & vota invi-
cem & conſilia loquebantur: & ubi fi⸗
nichatur deliberatie, ſoveam illam terra
implebant, arque veliquo campo com-
planabamn. Sepelienda eße conſelia ſab ſi-
Nentio inzuebant.
Timehant nimirum ne vemi voces
taperent, deferrentque confilia late per
campos, quod circa Mydam Regem
Phrygiæ contigiſie fabulz memorant:
Habuit hic Rex aftnidas aures. & dum
ſemel à Chirurgo tonderetar, habere
. ani⸗

Baleargs
Inſulæ.

Mydas.

„

Frigora,

Conſus⸗,

Wannes

Caſtellæ

Rex.

/

468 kkris Oratoriag.
animaverſuseſt, igitur apud homi-
Remn pechnia ſilentium emit „ fſed hie
dum diu ſecretum tenuiflet „ ſemel in
campis vagits, im patiens arcani „ incli-
nato ad arundinem ore arundo, inquit,

audi, Mydas habet aures Aſminas :res.

mira ; ſtatim hæc verba ab Afundine
ad Arundinem meare, & cum vel hi-
nimmus ſpitatet ventns clariſfime omnes
campi reſonare⸗ Mydas habet Aſininas
Adusres. 6
Et Gobriazs in Apologo ſuo ai: In
gunndanm parte mäia tants eſſe frigora,

ut verba loquentinum priuſquam an aur
res audienzinm perveniant congelentur,

in terramque ruant, aut in aëre ſuſpenſa
hæreant; werne aurem tempere cum re-
Kolurie incipit fiantibus Zephyris reſol-
vantur etiam verba, & tunc prius ſona-
ze per aéra & audiri incipiunt.
Apud Amiquos Conſus, Deis, Conſi-
lioriim gelebratur, ejus ara ſubterranca

fuit, ad infinuandam Confſiliorum oc-

eultationem.
Zoannes grimuz Calteliæ Rex ferali &
NBugubri veſte toties inäauebatur quozies
tributorum conferenäorum conſilies Reg-

pasns onerare debuit. Roſinus.

vlol
61)
N

Munger
u,run
Tenutaluihil
m kmmcy
Diwontn
7Aus llm
i Mlin An

Et

unihn t
☛
r.

Quud, Mesdun

uleerhih
annſgn
: he ihan

Alelee
Eun CCEl
imn

n
nt 1 k
Nani,, il
inu, ,
Hng
tNih Are

Sdnſint enng
ulikr Aiis

aE
6G

Auekrn
run e
.

Pars II. Cap. XV. Qrkſt. I. 465
. CAPU T X V.

2 . 1
De Legationibus.

+ Domi & extra Legariones obi-
emus, Extra ad fædera ſtruenda ; in-
dicenda bella, contrahendam amicitiam
cum Principibus, petenda auxilia, &c.
Domi vero mittimur ad Comitia gene-
ralia d Nobilibus: & à Rege ac Comi-
tia Nobilium quando magna inſtant
Comitin.

CQVXSTIO HI

uomodo Oratio einſmadi cenftrui
Jolent.

Prime, Acceflus ſolet fieri ab aliquo
diſcurſu, ſive Alaude eius ad quem di-
Bigiru Legatio: ſive ejus à quo fir; ſve
àſtudio utriuſque Regni erga ſemu-
zuo: ſive ab alia quacumque circum-
ſtantia aut re, à qua commode ad rem
inſtirutam deſcendi poſſir. Secaændo »
Puncta Legationis exprimuntur. Zen-
zio, Singulæ Legationis partes fuis ar-
gümentis ſuademtur & confirmantur.
Ouarto „ Concluditur vel adhortande
adhoc quod imenditur ; vel petende
ur admtatur velcommendando, vel
7 exigen-

45 6 Arii Oratorik.
exigendo vel qu id ſimile fieri deber, K
cundum exigentiam ma teriæ ac preut
res poſtulat,
Quando laus Princip is à quo lega-
Mur ponenda ſit, faci e pra idens Orator
adverterit: Rempetus 1C, cum rel in qua
Legatos agimnus, allthoritas, veritas aut
cccſſitas t tali modo ſolidataur.
Nozs verè, quod in forentißimo Po-
Jonia Regno hic mnos inva aluerit, ut Le-
gatià Regead C Lomi tiola . Nobilinm „
Primo, Nomine Regis præſentes ſalu-
tent gratiamene & avor tenr zegium of-
Kraut: Aeinde litteras ſidei, Credentes illi
vocant Atendant: bpoſtrema autem
Puncta Legationis præmi iſto acceflu &
diſcurſu, ſive de bono re gimine R.ei-
pubꝗ. ſive de ſtudio Regis 11 Remp. e
tatione explicent.
Exempla Legationum pul Nhetrima
exſtant apud Srderin in Aibre
de rebus geſtis Vladislai Regis Polo-
mis Sed & apud hiſtoricos ail m praz-
Xes leg geris: Excellit illa Tezetorunm Sey-
wWaxrum ac Alexanl, Trurn M. 6 dam vi-=
dere! licet apua Curtinum lib. 2.
Quandoquidem tam varia & multi-
plex materia Tegat anis eſle ſoleat „
non eſt poſſibeie ſingulas ccaN1/dâοεε
ſais eruditionibus inſtituere „ ſtudium
igitur

mis
ed

W

4

lanr un
w agrulundt
im/tlin norek
lucie in
dench ſaßs
Arikereutet

S

ntne l⸗
ALNein
wit Hoct
nockns0n an
Nutet i 0
ls Man
4

PNlnd DR
Uencurn
ſete 14 Ac

lieidee Pazs Il. Cap. XV. Quaſt. I. 471
“S itur cujaſcunque, hie ſupplementura
n acjet.

APPENDIX.

In Genere Zudiciali in quo accuſa- Genus
mus vel defendimus us vel Malfkia pu- Judicia-
niatux; velinnocentia abſolvatur, nihil le.
dicere attinet, ſive quod ex generalibus
prægeptis ſatis conſtare poſſit; ſive-
quod in ec excelleze aribicns, ſatis luci=
da apug Authores paſſim præcupta &
maxime apucd Ariſtotelen habeat.
PR AN ES verè in tot Ciceron Ora-
tionibus, Hoc tamen pro comperte ſit
à modernis Oratoribus forenſibus; quos
Pragmaticos naut Cauſigitos Huncupa⸗
mus, non aliunde ſumi pobationes »
quarmex Zure ſoripto communi, & ſper
sali: & qu quis ingenioſior & in le=
gendo Jure diligentior, eò facilius po-=
teſt & leges & conſuetudines accom-
modare Caufſiæ, quam defendit aut ar-
guit Supervacancum igitur hic hærers
qua propter literi potius vieinus anren-
Ras ſolvo & anchoram fige.
Igneſcitamen nihi poſtule , quod
longior fuerim, quam ege propoſui &
prope in tiruli nomen deliqui. Vrtilitas

TA

. 7
e

s me ſtudioſæ Juventutis protraxir, eui
D . . — —⸗
I unieè mplaceze ſtadei „ Nin forte

3 Poefe

472 Artis Oratorig.
& Porzverſu mihi adblandiar; cujus
judicio ſumt.
Quas botd, malta barum, guadg
mala , paucäà nimis,

Sed ſcio & ſapientum comitiis de-
finirum circumſerri, quod in longitudi-
ne bre vitas in brevitate longitudo poſſit
inweniri. Nam & Ale quondam in pan-
cifftmis verſwulis habitus eft longiſli-
cR.“1 ab Eruditorum cerſura, quoniam
smeptzes Poetzſter & Homerus in Hiade
& OAyſſeis 7 ideo brevior; quia utilis &
Mon & trivio Polcta. SGed manum de ta-
hula, ne hoc ipſo nomine malus elle
incipiam, dum me peceaſſe exculo.

X

L
8

NoN

Gy uſen
rODaAIEH
ohari, 4

lhzmumns e
Guiſinſe
leſſteru geite

Nrun atiucnn

rutu Nr a
MovintcectN

. ag

nent,

keizen⸗
tcu ⸗

hl

Iin e ,
liulegul.
ul⸗

1
Ele

10ONOM

A
ICON ANIMORUM.
B A RK C L A I I.æẽ

Quinque praripuarun Nationnm in
Europa rhythmicè expofita.

HiIani viri, grandes & miri
Zudicioſi, Majeſtuo†ſi
Pieltu auſteri, mente ſinceri,
Conſiliorum, utiliorum
Providicunbki, wivi defusskti,
Zuſti tenaces, joci bernaces,
Non ſunt verboſi, ſed opereſt,
Cæpzis ronſtantes, geſtis praſtantes,
Sordidi victu, mundi amiitu,
Quis, qualis teſte, noſeil ur veſte:
Suns pleni faſtie, ſed ſine aſtn,
Zactitant gehuas, vismerans ſonus
Cui Vix eſt ulcuas, vel eſt Bubislcitt.
Servantes legum amwsantes Regune

Artes detrectant, arma affectant;

Ad qua ceu nati, dum Fas atati. .
Terri & mari ,Bellſrum gnari,
Quopedem ponunt, nunq dmn deponient,
Niiz elati, exäuminati.

Ad mierzaturas, O ad ſaras 1

Pronum ſex vile, vulgas & vile,
Causè

* * * (4
* 174) ** 4
. Lautd ſurares ſed nori rapacer . 3 u e
4
Tegunt amores, Er ſic grsstore ßins ℳ

7

spreti per tricas vexant amicas:
Donec donata, reddant amata
Tacent irati, ſi provocati.
At non diurni, ſed dinuturni
Ultores rixæ menti infixa.
Religionis &g, Regionis
Sunt dilatauda .* Propaganda
Semper ivtenti Zelo fer vent⸗
Chriſtianiſinun & Catechiſmum
Docent realem &a nos verhalens,
biquiſit ores e[utirpatores
Calviniſt erum Atheiſtarnm,
Et perverſorum polizicorum,
Hin- bax optata &* zllibata
Hiſpanas ſedes golit r ades
Hac Hipanorunz reguis morum,

G A LLI.
/ S Alli famof lunt bellicoß,

Furore calent, impetu valent
Corpore breves, animo lewes:
Capikis nigri, ad artes pigri,
Lingudprocates, mente ſalaces,
Luxu effrenes, etiam ſenes,
2. Peſtiti compti, ad arma prompti,
Non provocati furunt iratèi.
Cadgunt dueltis plures quam bellis.
Fix virigeſtu fæmina guaſtu.

rnſnln

gnant, rat

Ridens ſitnn

ner,

enme,

ar mig,
Me
Nen

Gtun
. 4

4
Getl n

e
,RNN
Nt n
t
7
“ npn
.

, NMin

. „ (4 73 e
Rident vel ploranz quando peroxamg,
Hoſii venale:, ſonſis zivales,
Pernsutant leges, occidunt Reges
Terturis fortes contemnunt mortes
Fædus eum Turess, ecunttiſque ſpurcis
Barbaris pangunt, Hiſbanus frangunt
Et bproteſtänt vin &. rebellantum
rarricitarnm Pyrats arum,
Sunt receptores & deſonſores
rerfidos amant, Edos infanmnt,
Pindictas fowent, diris ſe meovent,
Blaſj pemant, inrxant, Calum non urant
Conſobti rugis, Tis ceſſant nigis.
duns Chrifisani fiüda ſed vant,

Credunt quoa volnnt, rident quod colunt.

Religigſt, on ſerzpteloſi.
Seu -aruklati; ſen purpeynte
Miſceni inſanis, ſacrk prof ani
Hac eſt Gallorum regise merum,

4T A L T-

Tali ſun ves valtu & groer,
Callidi niente, 1i vidi dente,»
Negligunt erbpta, apta inepta,
Moras pertaft, ſimialant laſi,
Odiis ſcatent, in quibzs Uatent
Leaſidioſi ſnrt, O doloſt,
Enecant arts hoſtes non marte,
Memſns ſrisgales ament & ſales,
Dares

„ (426
Ecti convivunt, nit zamen fadunt;
Anzici vieltu tantum, & oultu
Officioſi, curieſi.
Snunt Hoſpitales & liberales
Moners cavent, advenis ſavent,
Donis ditati, mial zuem ſunt grati,
Vivunt decore, gaudent honore,
Zelant amantes ſunt ſimulantes,
Non militares ſed ſüant ſoeholaress
Ludis & jacis & cantu ocis
Sunt perſonati, Comædi natis
Seriptis Taſciwi, molles f. Aſtiwi,
Corteſtani qus ſunt Rozmkäns
BGratione, De vozione
Nuelli cedentes ſi ſjant ferventes
IMm hia ſi Trigent, in antum rigens»
Ut A! heiſta ſint non Pabpifta.
Rumanitate & Pietate
Sunt Chbriſtiani verè non vani,
Feregrinorum E miſerorun
Sols Patroniz d euras froni,
Hac Italorun vegula worum.

6 ERM ANI. luanun

CAſ: Germani, Juvenes cani,
Artibus clari, opere zari,
Mente Krca; fide & Veri,
Labarioſi & ebrioſt,
Ue potator H Iſunt ultores nn
40. M⸗ n atrer, ade Parres H
Bmitents

Een nnſt in

16)5*
4

0
imrſin
1 ⸗

nul
uſnn,
et nn,
4 ſn l 4,
, D 49

ſmnen

ℳ. in „

inerat
(4NI

eNelℳ 6,
1 ri
h

Abntt

„7 4
MvK ,
ℳ

* * 4 477) * *
Imtenti ad gesſtum amant boneſtum,
Et parentelie, g, clientelis,
Obſt ripgi curant, Jorvant que juranz,
Per Agrinanresr, multum vagantur,
oτ in loco non ſine jvce,
Patriam purant abe coimnpoluant,
Uxor π Panies ſ detur ſanis,
Illis retenti, vivunt coententi.
Cunctivi viles magn: Sg. Viles.
Diſciglinati, ad ultum nati. .
Se Sengeſßs raſſi, voce ſunt baſſi,
Blatbhemanz Iaſis vomunt obe 4,
DEdibus nundi, pr. vle fœcandi,
Fri⸗ externk, ut &G. interna
Puberes quaruntz & dura ſerunt,
Nil curant amin n . e iniqta.
Num ſint pro charis fo , vel arie
Certant pro gre, avari verè,
Religiznem, Devotionem .
Aauſteram rident, croelant quiod vident,
INis doctrina hac eſt divinn, 1.
Qus ſenſas mollit, terrores tollit,
Qui de aterno ſunt inj erno,
Hee Cermanoruns regizin mornm

POLO NI.

FOrtes Poloni. equites beni,
Gens generoſa, ſed otzoſz,
Nobilitaris, & libert atis
Galkaut hHononk, a4 t ali more;
Durces

Dabes vers , niet prorearr,
Nobiles ſan bPurant inane.
Imwaunit ates es dAignitater
Plebeiz noguant, er Znt quos regasik
Pivunk ireni ut rars aati
Publicis caris, rebiſe Pe auris.
Qucſta allelsti, Vix v ſnnt recfi,
Solé mandata, c*likus data
DEI rigorem, & Sanbtnzn piorens
Mitigant lentalege inventa,
PFide conſ entei, Xelo nutantes,
Verentur clerun & nant Verum,

ei nn
N.

Divos * honornnt, devotèò orant;
20 aen
Zeiunant ſtrictè, nil aguxt flze, i0 ul
Mens temorata illis nnata

Captivant nullum, nec perdunt allun,
onvibtum, & jtre dibzem,

1tion „s, Pi Eνι ms nores.
7 —
Wear ebegn ade Aver? verkeg, 1441
t,
,„
Ranewece ke n non liberales „
Vt ſi, ne mieris, Sic ſise vuros3
Vivuntbibentes & S zomedeni
Bonum futurirs wmalvm nrerizree.

,1 „ 7
4 Bsd d do con enr4 et ebrit naratt
+— . .
Haſies A Jinles, giti ngent t Küles

1

Hofie, *Lven, entn! menſis

ro&αtur
Sor. didis * tektis fdibus! KTis
— EH

1.
Az

ean,

4
nn,
2—

.
A Nee

*ℳ½ —0 X ℳ
—4792
Et eum vitellis, & cum porcellis,
Degunt coniunlkti ruſticicunki.
Hosbiti ſtramen vix dant & panens
. „

Nobies cauti ſunt magi; lauti,

Domos ducales, vel his aqunles,
Struunt decore magno Plendone
Sed mox ere kas linguunt negledtas,
Stillis ſexcentis plenas & Vrutis,
Sic ſit equle, heri cubile.
Haæc Polonorum regula morum.

sSoLI DEO GLORIA.

le

„ n

ndd I ,

VERBORDM

A.
Sbeſton lapis. 308
Acumen quid. 3 2. d1n.

Oratori u ſurpan dum. Ih.

matetiale Juid. ib ib metap-
noicum quale. 33. quo-
tuplex. iid.

Acumina quæ perfectiſſi-
ma. 3 5. Orator adhibeat.
ib. Toileus nonirer. 1b.
Hæc faciemli meodi di-
veTſi. ih. 4. l Iinvenien-
da. 37. inveniendi praxcs
variæ. „0%.. in 1oCis Orato-
TIis. 4 5
Acummilbus bon moroſe ni=
mium inhærendum. 72
Acuminis ponendi in Ora-
tione præcepta varia. 53
Adamantes duo connubio
naturali ſociati. 22.2
Adam coronavit Evam gra-
mine, 241. duos habuit
annulos. 272
Adjuncta quid. 2 8. perſo-
næ duodecimum. 1ib. rei

ſex. ibid.
Adulator. 17

gyptii filias ornabant Agarhegnis monitum a

ET RER U
ELENCHUS COPIOSISSIMUS.

TEgy Pptior uIm conviwia. 3 1
K8 gyptii Ofirim in aure

Eoſdem habebant Judi
ces quos ſacerdotes. 44
K.y! ptiorum Reges Magi

dificium Dædali mant

Agathocles iturus ad Judi

Agapeti ad Juſtiniamu

torquihus. 252. quos c
ron bant. 33
Phœnicem in Sepulchr
ſculpebant. 31

turmba circumfereban
310. gaudentes ſce
trum dabant Regi. 40
apud eoſdem mos el
gendi principem. 40
Senatoris fi iguram qu
modo expreſſerint. 444

rint. ) *

exſtructum.

cem. 8 3. gratulantibu
ſibi⸗ quid dixerit. 20

ſcriptum. + 3

Ma

E L E N
Magiſtratum. 448
gefilaus de Spartanorum
Rei publ. ibid. de Ducis

belli ornamento. 405.
Apellem zægrotantem
vilitat t. 424
Grigenri ini ſtulxi. 335
uda. 2 53
ibanorum mos circa na-
talitia maris. 308

lexander M. iræ ſuccu-
buit. 52. panemn eldio
divilum cum ſponſa 1a li-
bavit. 243. ahnulum

moriens cui dederit. 2 72.

cum natus eſiet duæ A-
quilæ & viæ ſunt ; akhcra

in Occidentem alrera in
Orientem avolate. 367.
adorati voluit. 387. Par-
mentioni ſuadenti quid.
reſpond. 400. cum Ty-
tun obſideret quid in
omniis viderit. 470
exnder M. nulli cedebat
bencficiis. 341. provo-
catur ab Indorum Rege.
ibid. amicos optimum
theſaurum appel. 435.
Accuſatori alteram au-

CHUS.
rem manus occludebat.
443. Matri argenti ut
inſontem oce ide qua-
le dederit refp onfir
45 8. non annos ſed ri.
umphos ſe num crare di-
Alexandri M. Annulus ſig-
natorius. 27 5. Munin-
centia llius. 42 3. cjus
tumult 3 17
0 Alexander 66* nomina
eoôrum in catalogo habe
bat uibus aliqu di bi.
ſtitiflet. =2 3. cx albo re-
cenſebat eos quibus Ma-
giſtratum erat collatu-

rus. 43. Ejus Elogium.

42
Alexandri Caroli Principi
Polonia Epit taphium. 14
Allobroges ituri ad Jud
cium vini Craterem di.
bebant. 443
Alphonſus de matrimenlo.
36. 1n Symbolo coronam
habuit. 31I. Ejus de
Principe ſermo. 359 ejuſ-
dem symbolum. 317.
404. 454. dictum illius au-
reum.

E L. E NCH US8.
reum. 405. Magitt atun thenicnſes.
cotem appellabat. 449 Amoris pictara.
Alphonſus Dux calabriæ fi- Amor cæcusSpucr. 22
„I10 Clypeum dedit. 333 tioſorum negotium.
Alphor nſus Rex Caſtellæ de Deus Munditi .

milicibus. 408 Afnoris adjuncta feu pe
Amalufinthæ Regiuæ Epi- ſe, quæ zb. ejus agm
zaphium & elogium. 308 23 f. symbolum., 2
Amantis animnus in alieno ejus feſta aPud Ar

corpore efſt. 304 nien(Ccs. 1
Amaranthi corolla, ejus Ampliſicatio quid. TI
uſus. 2 3 quot tuplex ibid. Rer
Amaſis obſcuro loco natus quom. ſtat. 117. S&
quomodo ſuos ad obſe- bor. 115. per fſiguras.y I
quium compulerit. 446 Amphilia Cymbrorum
Amazohum caufla nuben- gina.
dli. 237 Anaxllaus.
Ambroſi dictüm. 46 Anchoram Seleucus in
Amicitia pomo lucrata. 2 0ꝛ: nulo habuit.
Amicus. 9 Anguilla fra gilitatis hu
Amici duo Vulcanum ad;. næ symbolum.
eunt & cur. 203 Annæ Reginæ Unga
Amicorum bona commu- symbolum.
nia. 204 Annuli Origo. 2
Amicus & Judex. 444 Annuli cur ſponſis détu
Amici pictura. 2 74 Annulus Scrvitutis Symb
Ammonis ſtatua artificio- lum. ib. Sacerdotibus i
fa. 385 terdictus-ib. pronubus

Amor ma ignus Deus. 201 tus loc. Pignoris. 270.n
Amori ſacra facichant A- ptialis in quo digito p
X 2 tab

E L E N
batt ur. 2 X1. Sponſis ob-
latus ferréus fuir ſine
geinIna. ib. in maré pro-
jieiru quo tannis à Ve-
netis. Phataonis
quem] Joſepho tr radidi-
qualis f Herit. 273
anulus Hlaminis Dialis. 1i.
nnulus vetuſtus. 1. qua-
lis fuerit datus Sponſis.
274
nnulus Mariæ Ungarie
Reginæ. 329. Cunis
PEr Aigildis Reginæ appa-
rult. 26 5
nnulis corona cordis, 171
nnulis quibus detracti.
275
nnulum iene detra-

2* .,

Kum in theſautum Im-
peratoris PrOj ecit Lega-

tus Polonus, 273
nnulus quo Sacerdes vi-
ctimas obſignabat, qua-
lis fueriir. 272
nnulis aurcis qui ute-
bantur apud Romanos.
271
hnulo donari magnum
benevolentiæ ſigr u um. ib.

C HUS3.
Annulos quotidic mutavit
Hel'o gabalus. 270
Annuli 10 ſingulis menf-
51S. ib.
Annuli a-keivi,! ayberni Ver-
ni, autamales quales fue-

rint. ibid.
Annuli ferrei apud Impera-
tores Rom. ibid.

Antecedentia quæz & eo-
rum argumentatio. 29
Anti ipha ne
Antigor aus de diademate
Regio. 450
Antiochi Regis Aſiæ ad Ci-
vitates litteræ. 459
Antiſthenes de urvore da-
cenhda. 2 16. quid mor-
tein eſſe divxerit. ez
Antonius ſalutatus eit lam-

padibus. 383
Apis. 59
Apophthegmata. 303
Apollo. 230
Apoſtrophe. 12 1

Aquam & ignem cur tange
bant novæ nuptæ apu

Romanos. 242
Aqujila. 273
Ara Hip' ocratis. 328

Arbo-

ge upriis. 2 4

nan
Ve k
160 Aln
iolu

lo r Mentunn .

1Cre ſent
ol A
n nd
Corrilen
Cnynie
Urrort, e

14

N dnidt n
0 V

lyn Mn’.

E 1 tENOGNHU68.

Arbores ladatthus. 4 5
Arcadli fortunam aureain
in thronis F Regum poſi 16-

runt. 399
Arces laudaturus. 144
Archelaus Macedoniz Rex.
4733
Argumenta invenire. 4

Argumentum quid. ibid.
Krgumentz quor uplicia. 5
Argumenta!: in Deſnkiene.
6. 11 Partium entimera-
tione invenienda quo⸗
modo. 12. & conjugatis.
20. in Simili Difimili

Contrariis, Re ugnantiis, Athalanta curſu fupera
„»Repug P

Cormparatione. 22. cx.
notatione. 17. eX Caufſis,
Effectis. Adjunctis Ante-
ced. & Conſeq. 26
Argumentatio triplex à par-

ribus ad Tormn. 8 8. Dia-
lectica quid & quomodo
facien da. 26
Argumentandi Oratoriè
modi varii. 62
Argumenta in Demonſtra-
tivo genere. 242

Argumenta quærenda in
Deliberative genexe, 245

Argus.
Aril tippuse de mmlicre P
ſed pulchra.
Ariſtides & Themiſte
legationem ſubeute
vata dehonunt odia.
Armenii ſibi aures r
pant ante nuptiaru
lebrationem.
Artemiſia cinercs viri
vino Mmixto ebibir.2 32
Afparagine coronaba
ſyonlſ. * in Botιà &

Aſtyagæ ſomniuin.

Hippomene.
Athenarum mos circas
ſalia
Arhenicnſes F eitaurn A
ris celebrabant. z
momamentis ciphras
bebant.
Athenienſium appre-
Regibus, 329. Corun
gratitudo-.
Atreus.
Artentic quamodo ex
tur.
Attilius Regulns,
X 3

E L E NC H US.
lirores fpectet Orat. 147 Baucalium poculigenus
uſtus moriturus quid Uale. 183
u& Iverit. 324 Bellaria Martis. 32 1
uſtus Imperator quid Benquid. 264
aaxinte ſrbi gratulatus Bencficii pars citonegare 78
t. 421 Benc vojentia captatio quo-
ula unius diei, ſymbo- modo fiat. 86
mmn hominis cito mo- Bion de bono viro. 4 50
entis. 318 Bœctię mos coronandi
ulæ cujuſdam proprie- ſponſam. 140

tes mniTandæ. 330 Bcotiorum in ſponſalibus
s ſalutantes. 83 mos. 244
elius moriturus quid Boleslai torques. V.77

Xerit. 305 Brachmani vicinis reg ioni-

elianus. 430. ab Aquila As mittunt folia arefa-
36 cta. 3 I. iImmortalitatis
lauſtri ante fores donuin perunt ab Alex-
oafæ combuſtæ. 246 ndro M. 332. ex me-
B. moris nati judk a! bant
janorum modus gra- qualis eiſet futurus. 371
landi. 402 Brazxillus moriturus. 303
zetes Tamerla. expro- Buchardus Montmorenti-
t natale paſtoritiũ. 45s nus 276
ares Inſulæ. 467 Butyrum. 14
ica herba, afflictæ Rei- Bythynäiin Solis conſpectu
abl. symbolum. 4 51 judicabant. 44 3

ins ſihj vivus conſtru- .
Erat ſe, pulchrum ſed Càbriæ Ducis dictum. 408
Perfectum reliq uerat Orlba as ger tus aliorum
nſulto. 30 onſilia contemnebat

Vckoreeze 7
ud .

E =
—
= =
—

gns,
I ; S .

uN “

——,

E L E N C'H U S.

ne indigere aliena ſenten-

t12 vV. derctt uUr. 46 5
Caji Marii in ſinu ſeptem
aquilæ repertæ ſunt. 366
Cajus & Caja cur dicere de-

bnuit Sponſam introdu- Carolus Siciliæ Rex mon

cens. 2 46
Calamus. 17

Calceis inſculpta fuerunf

amoris symbola. 274
Caligulæ votum. 33. VOX
ejuſdem. 4 5⁵0
Calvariæ duæ. 312
Candela ardens. „ 311

Canutus Vandalorum prin-
ceps ad cognatum. 44 5
Capita occiſcrum in horto
arborum ramis appenſa.

72 I
Carmani cui Uxorem da-
bant. 237
Caroli V. annulus. 274
ejuſdem ſceptrum. 315
Carolus V. urbem ingre-
diens de triplici P. quæ-
rebat. 440

Carolus V. caſtra occupavit
Ducis Brunſvicenfis. 403
Car olus Magnus quæ in ſig-
ma ſepule Chro affigi vo-

Carthaginenſium
Carthaginenſes
Caſtellum laudatur. 14
Catachreſis. 3
Catenæ Rnbolum vit

Catena arcanis nodis Ccor

Cato de amantibus. 2

Cauriach quid & unde d

Cauſta

luerit. 310. quos Prine
pes adamaverit. 453. 8
juſdem de Principe d
Gtum. ib. ejuſdem annt
lus ſignatorius. 27

turus quid ulrimo diæ
rit. 32
votuii
36
militibt
annulos dabant. 27

conjuga lis. 2.

nexa. 200. 27
de Dxcrine: 255 5. cju
dem annulus. 27

tum. 5
quid, quotupl
26. PEfüciens, quæ
argumentatio ad hac
ibi dem Materialis qua
ejuſd EHi 2
27. Formalis.
argu mentatio

X 4

E L E N
ibid. Finalis quæ & argu-

mentatio ejuldem. 27
uflæ acutæ. 50

aufiæ nubendi apud vete-
res. 237
auſidici qui. 471
eltiberi qui ſcyphum ante
Ducem belli portabant.
407
Tervus ſaucius dictamura

urTIt. 187
helidonia lapis. 18

cheronenſes ſceptrem ha-
buerunt à Jove Pelopi
donatum cujus mirabilis
eſſicaci deſeribitur. 410
hriſtiani Regis Dianæz
fKremma. 14
ibus nubenrium. 249
icero dé Fratre. 4 7. de do-
labella. 46. ejuſdem O-
Ctavioſomnium., 6 8
4 5
imbri ungues demebant
nuptiarum die & præſeg-
mina mMittebant ſibi invi-
cem. 249
imbiorum quatuor co-
hortes.
dem elogium quod

C HUS.
Philiæ dederunt Reginæ.
455

Cimonis munificentia. 432
Cingulo Romana ſponſa
cur cincta fuerit. 241
Cives gratulantes Regi. 400
ClaudiusImpera

perator. 277
Clavis quando ſponſæ da-
tur. 249
Cleo ad amicos. 44⁶

Clotario Imperatori à tri-

bus Philoſophis vita hu-
mana variis æqquiparata.
315. cjuſdem monile. 451
Cleypeata veſte cur ſponſa
utebatur apad Hebræos.

239
Celaphos impingebam ad-
ſtantes Sponſfis. 244
Columba odore perfuſa.

201
Columba in Symbolo. 275

Comma. 135
Communicatio. 137
Comparatio quotuplex &
quid. 25. 44
Competes aureæ. 277
Complexio. 121

409. eorun- Concordiæ domus quo loco

464

fuerit Romæ ſita.
. Co n=

4
(olhmuoli
(NNI 1

14
gatti

.
1

Conſtar

ENG H US.

Conſirmatio “ quid Coronandi mos unde

curandum in illa Orato-

rII1. ibid.
Confutatio quid, 122, quo-
modo fiat. Pb.
Conjuga ta quid. 20

Conjugil Symbolum.
Conjuges duo longævi. 327
Conſequentia & eozum ar-
Lu mentatio. 29
Coul iung. 466

(oanliämig Sfortiæ Sym-

bolam. 256
ntiæ Reginæ Polo-
nix E bitaphium.

Conſtantini M. torques.
276
Conſulkation em ſeu votum
ferendi modus. 460

Contraxia quid. 23. quomo-
modo dividantur b. acu-
mina ex ilſdem. 47
Conv
Corona ſpinea corfonatur
Sponfa in Anglia. 42
Corona qui donabatur. 282
Corona civica quid ibid. C
obſidionalis muralis, no-
Valis. . ibid.

235

344

hc. 121

naverit.
Coronas quales inven
Caligula.
. .
Corolham deferebat
Sponſum Sponſa. 2
Corellæz florentes p
crant Symbolum.
Coronz muſarumt .
les.
Caſdrox machina c)ſta
na. 19
Cranium Nicephori.

Crinomenon quid. 2
Gbſervandum in lege
Orationibus. 1I

Crœſus dives. 306. ₰
Chryfippus cur Rempu

rxegete nollet. 4
Cuba Dea. 3
Cypreſlus mortis ſymb
lIum. 3

Curius Dentatus unde
cictus. 26
Cydenium malum epu
nuptialibadhibitum. z
Cygnus. 2
Cym bium à forma navis a
cepit nomen. 27
Cyri Eggis laborioſa co
X 5

.

ux,ejuſdemque Symbo-

m. 252
eerum mos circa nup-
tialia. 200
dali ſtructura. 9

rius medico compedes
onavit. 277
finitio quid. 6. apud dia-
ecticos quibus conſtet. ib

fiant. 4 5
finitienis locus Oratori
iliſtimus. 1

liberativum genus quid.
14. ejnfdem difpoſnio
aria. 72. quod partibuls
onſter. 545
moctitus de genere bo-
232 ſolaturus Dariumt
res poſtulat homines qui
ugubria non ſump ſiſlent.
309. feiſcitanti cur pufil-
m uxorem duxifer
uid reſponderir. 2 6
iocionis Areopagitæ fi-
ia ſponſo de mortuo
uid dixerit. 243
nſtrativum genus

H LENCIHUAOA

depoſitio vari. 349

finit ones acuræ quomo-

Demofſthenes de magiſtra-
tt. 449
Deſcribere rem per partes.6
Deſcriptio per effeta. 5. per
ſim ilizudinern. 8. per Sy-
nonymiam. ib. per cauſas
9.per negationem. ib. per

adjuncta. ib. per conten-
tionem Ironicam. 10

Deos ſalvandi Modus. 382

Dextrfis datis inibant Matri-

Oninza Perſzæ. 243
Diana Suadela miptiatum
Præſes. 244
Dictamum herba. 185
Didonis poculum. 279

Dies bini eum uxore jueum-

Dishcilz. 147

Digitus anaularis à Sacer-
dotibus ſacrificaturis in-
imungebatux. 7
Dignitas præcipua quX. 329
Digreſſio quid. F. Oratori
quomodo uſurpanda. ib.
Dilenuna quid. 58
Diogenes de divite. 222. de
amore.

Mtro.

23 4
guid, 342. ejuſdemque Diogenis Cynici Sepulera

tlgens
Anhn
unt
Potels⸗
Ameelt.,

1

V Mn
W
4

I.
rdtut
lense npik
49

kenr ng,
da- 1.

1
6
e
ete

introſpicientis obvio &
percunctam Alexandro
Magno quid inter mor-
tuos ageret, beſponſio.
371
Diomedes. 306
Dionyſii Tyranni Uxor &
Liberi necati. 327

Dionyhi Siculorum Regis

ad flium dictum. 431
Diſpotitio quid & quotu-
plex. 6909
Diſponere quid & quo or
dine Orator debeat. ibi-
dem.
Diſimilitudo quid. 23
argurnentatio ab hac. ib.
Docilitas quomodo fiat.
87
Docti. 55
Domidaucus quando invo-
cabatur. 245

Domitani Imperatoris con-

vivium. 320
Domicitius cur invocatus.
245
Draconis caput ejuſque
uſus. 248
E.
EBrietatis deſcriptio. 7

Edua Dea. 3
Eduardus IV. Rez Angi
3
Eduardi Marchienis Sy

Effecta quid, ab his ar

Elamitæ ſanguinem ex

4
Eliſabethæ Aſtriaeæ Syt

Elocutio quid. 124. Lati

bolum. 4

mentatio. 28. qu0oRο
acumen faciam. 1I

nulari digito libab
ante vinculum marita
2
Eleemoſynarüi cujuſd
Epitaphium. 3
Eligendi Magiſtratus O1
tienes quomodo fiar

bolum. 2

in quo conſiſtat. 12
Latinam quis artifici
86 fervar. ibidem. Pl
na in que confiſt.
13 1. quid notandu
in illa ibidem. Orna

quæ. 132. Orn
tus in verbis ſt agul

uomodo ſpectan
ibid. Ornatus in ali
X 6

is verbis. 23 3. Olnatus
n conjunctione verbor.
ibid.
quens unde dicta à Elo-
quentiæ ſtudieſo tria dif-
cilia. 7
aminondas reprehenſus à
Pelopida quod ccœlehs
viveret. 2 30. eidem vi-
iſſimus Magiſtratus da-
tur. 44 8. mortem quo⸗-
mode nominaverit. 205.
morti vicinus quale la-
borum concupiverit præ-
mium. 308. Ejuſdem de
exercitu ſine Duce ſer-
mo. 405
icteti monitum. 4 32
iſcopi Conſtaminopoli-
tani quomodo ſuis Im-
peratoribus gratulati fu-
ecrint. 32
iſcopis gratulantes quid
obtulerimt. 399
itaphia quomodo con-
ſtruenda. 334
pitaphiumn quid & quotu-
plex. ibid.
ruditio quid 5
uditores qui videri volunt

ELENCHU5

in declamando quid ob-
ſervent.

155
Eſter. 365
Poporjz. 721
Exchumnati. 721
Exordium quid. 85. quale
debeat eſſe. ib- ejuſdem vi-
tia * 1& 8 7. bonum quod-
nam. . 86
Exodia quomodo fermen-
tur. ib.
Exordiorum fontes præ
pui. 69
Exordii Exemplum. 9

Exem! plum ghud orationis
funchris. 9†

adrati torques. 278
Fabias Pauli Urfini fi-
lus. . 306
Fabius Ambuſtus cui ſic di-
(us. 366
Faces duæ, 201.pueri præafe-
rebaut Sponfis apud Ro-
manos. I17. ardentes cur

apud eoſem Magiſtratus .

præferaãbantur. 10 3
Fax prælux dicta. 247
Facile quid, 1427

Fel

Aigien

wku 4
miuni z
laumii
han.
(iümago.

Jonsmisblzehe
Ft Hutunes

o⸗
otnner
,
4

.

Imn Dre te⸗

tavit. 209 Fulviæ Symbolum. 2⁵
Feſta amoris. 254 Funchres Orationes quo
Fidei imago. 202 modo fabricantur vid
Filii diverſa in jur. nomi. 367 Oratio.

E 1 N H V 8.
Fel nigri canis, ejus uſus. 2 4 S Recip. 465. cjuſdem cte

FerdinandiCæ.dictum. 445 mentia. 40
Ferdinandus Caſtelli Rex PFriderici Ducis Juliacen
moriturus regio indutus Symbelum. 204
habitu templ lacnfrequen- Figns incredibile. 46.

Flammeum quid, ejus uſus, Funebris Pompa apud Ro
& cur in ſponialitlis ad: manos. 12
hibitum. 139 G.
Flumina laudaturus. 145 GaAlatarum mos circa con
Focus accendebatur à Spon- nubium. 24
ſa. 149 Galatæ mortuo litteras da
Fons mirabilis ehcacige es bant. 32
Fontes laudaturus. 47 Gallenus morborum Impe
Forcinalia feſta qualia. 124 FKtOr. =
Fertunæz mulicbris temn- Galli quate ſignum ele
plum. 241 mariti habuerint. 24
Franci formicam Regib're- Genethlia feſta. 37
cens natis offerebant. 32 Genira Mana quæ., ibi
Franciſci I. Kegis Galliæ li- Genus quid. 2
beralitas. 412 Ceorgius ⁵½ Dax à frarre Edu

Francifci II. Valeſi Gallæx ardo jaflus mori dat
Regis Symbolum. 2582 mortis opinione vin
Franciſci Sfortiæ apud po- malvatico ſorbendo
pulum authoritas. 387 ſubmerſit. 31
FranciſcibPacini Epitaph. 337 Germanor. quondam ſepul
Pridericus Imperator de chro inſcriptiones. 32
X 7

EL E N C H US5.
obrias de frigore. 468 habuerit viſionem parens

orgias Leontinus qnæren- ejus. 365

mo ſerxret quid reſp. 36 Helleniſmus quid? 126.
othorum mos circa ſpon- quotuphiciter Rat. ib.

ſalia. 243 Hecnricus Bavariæ Dux poſt
radatio. 121 mortem identidem vive-
ræcorum mos circa ſpon- bat. 379
ſalia. 240 Henrici Regis Galliæ, vi=

ræci nuptiarum præſides tæ ordinatio. 316. ſe-
Deos invocabant. 244 denti ad menſam tres
ræcorüum in falutando apponchantur orbes. ib.
mos. 382. in coronando cjus poculum. 479
Principe mos. 402. Gra- Herbas laudaturus. 145
tiæ tres. 4„1, manihus Hercules adhuc infans an-
Jinctis, ridentes, Virgi- gues necavit. 266
nes vocales. ib Herculis Dei imaginem Ty-

H. rii in oblidionc torqui-
Annibal venenum gere- bus alligarunt, 378
bat in annulo. 272 Heros monetæ genus. 325
arpocrat. Deus filentii 27 Hetruſci porcam immola-
aſta cælibati gladiatoris bant nuptiis, 244
ſponſæ caput comeba- Hieronem Syracuſanum
tur, qualis fuerit & qua apes aiuerunt. 367
ratione hoc. 240 Hicronymæ Arragoniæ
laſta lunoni ſacra. ibid, Symbolum. 55

ecbræorunz mos in ad- Hippolitæ carreptæsSym. ib.
ventu virimagni,. 383 Hirundo Chelipeniam.
ecubæ viſio. 168 quærir. 18 5
Hi-

ladius. 3⁸1 Helias naſciturus qualem

ti an mortem Xqu anl- Heliotropos. 114

Alhuntnn⸗
S
Bln
tmi ſtuf
Ponensnan ein
4 4
Punnell ſo,

Honnuclitßl
oshuttn
Uwekimngus.
Poopeum i
Gemen)
tun.
Honicelihti
ymezrun n
Wpotnsrt
i I. Nen
Punglähenl ,
Urlmmcntt
enang
drlis khu
lenm.
i nln .

gertbat

nuſetntt 4 4

ne
Cons ud) 1,

Menflonn

lVit.

ten Nenknti..

Ken ale,1

Honeſtum quid.

ELENCHUS.

Hiſpanorum mos circa ſe-
pultur am. 318
Eiſtoria quid. 117

Holofernes quomodo ſuſ⸗

ceptus a Lybiæ popul. 35 33
Homerus non é trivio Poë-
ta. 10.471
Homo quid. 309. Cithara.
303
Hominis deſctiptio. 11. de-
fin io à Scientiis. 12
146
e⸗ logium in annulo.
74. Glement. VII. bla-
tum. 329
Horti deſeriptio. 18
Hymenæum Græci pariter
& Litini in nuptiis incla-
mabant. 247
Hippocratis ara. 378

JAcobi II. Rsgis Angliæ
Embiema. 420
Jamra qua Sponfa ingredie-
batiur lana cingebatur. 248
Ignem & aquam tangebant
Sponfus & Sponſa apad
Roemanos. 142
Indi anchoram manibus
gerebant. 27

Indiæ Rex Alexandrum
pPfovocat. 43
Indiæ popufi cue nuber
permittebant. 23
Indorum mot in cononatt
oni Regis. 40
Inductio quig. 3
Infans in terram expolſiti
36 9. ſuper chypeum oc⸗
batufr. ibie
Infantibus Polypus cur ob
lat us. . .
Inhoneſtum quid. 14
Injucundum quid. ibie
Inſulas laudaturus. 2
Interrog atio. 2
Invenirée quicl debeat Orat.
Invent 6. 1id. pulchra und
pfovenmiat,
Irtixilc Au! 14. 140
Ioanmnes Dus Medielanenft
Spöſa mittit afiul, duos 2
Ioannes Dux Cliviæ pr.
Symbolo habuit Lilid. 3
Ioannes Rex Angliæ t
na Pinxit. 20
Ioannis pontificis Symbo⸗
lum . . 3 5
Hoſephipatriarchxpoculu
281
Jovi

1

E L E N

ovis pullus quis. 36
ſabelle Caroli V. Uzoris
enbohmn 256
ſabellz Arragoniæ Regi-
næ ſymbol. 314

fmenias quomodo ſaluta-
verit Regem Perſar. 383

ucundum quid. 146
udas Macabæds. 406
udex & Ara miſerorum
Aſylam. 443

udices occluſi judicabant
apud Lacædemones. 44
udiciale genus quid. 471
ugatinus Deus quando in-
vocatus. 244
ulianus ad accuſatorem
Cephidum. 458
uliam ſtemaiam regmm.
316
ulius Cæſar. 32. ſalutarus
ſcintillas Proji ciebat ex
oculis. 384. a Pompejo
victus quid dixerit. 406 l
hujus encomiunt. ib. A-
frica corruit. Wid.
uno unde cinctia dicta. 241
Ejus ſtatuæ haſtis nite-
bantur. 240. Jugalis un-

de dicitur. 243. Adula Legationes obeundi.

CH U5S5..

nuptiarum præſes. 244.
unctia Uide di a. 24 5
Jupiter Adultas nuptiarum

rnies 244. Tigillus cur
tus. 304. Jtator. ib.
us 8 Imnpcrator pulvere
Ralam zubebat con-
ſpergere. 3006
Juvenis Epiraphium. 338

LAcenæ Matres filiis cly-
peos porrigebant. 309
Lacedæmonii Amori facri-
ficabant ante pugaam.
20 %. Heroum imnagines
in Senatu expongzhant.
324 in clypeos expône-
bant Infantes. 369
Lacædemogiorum appreca-
1io Regibus. 30. Sellæ de⸗
natortæ.
Laconum Srarulario ad Re-

ges. 0
Laodemia umbramz viri op-
tabat videre. 234
Lapidis cujuſdam admi-
randa nazura. 317

Latrix igne non comburi-
tur. 20⁵
169
Le-

.

lehen
larmlelii u
Leonon N u⸗
numui
. lbiun kumi 4
oh
n.
Uon.
lhenuniß⸗
Honli
linetſif 1.
us Eectbiun
in

—

1 umnin,
leto ſhn
Pon enen 1.
lilmin re
loeid onhls
camn Adee
Frlwunn
Luneh
l
ii lihn

lf

E LENCHUS.

Legatus Polonus. 272
Leoäidis oſia. 315
Leonora Sponſo remittit
lanceas duas. 333
Libitinæ ſtatua apud Ro-
manos quo loco fuerir
ſita. 318
Lilium. 8
Limen non tangere debebat
Sponſa. 245
Linguæ deſeriptio. 17
Liaſius decubiturus quid
dixecrit. 310
Lxteræ ad Baſßas Turcici
Imperatoris nigro holo-
ſexico obſignatæ quid
portenderit. 324
Livii fama apudexteros. 38 5

Loci q uotuplices. 5
Lucerna ardens conjugii
Symbolum. 133
Lucretia.

44
Eudovici XI. Regis Galliæ
Symbolum. 404
Ludovici XII. Regis Gall.
n bolum. 280. ad ho-
micidam ſermo. 445
Eudovi icus V. Rex Scotorum
PaterPauperũ dictus. 43 3
Ludovicus Divus. I120. Ppau-

peres aluit. 4
udovico Burgn. Regi e
li eruti.
Ludovicus Cortuſius nor

S

buit lach tyrmiari. 2
Lupi roſtrum ejus uſus:2
Luſit ani ex rolis ſponſalft
fera faciebant. 2
M.
MaAcedones Perſeo aurea
fortunæz ſtatuam obt
lerunt. 2
Macrobii ſtatuas defundt
rum ex alro, argenze
lignoerigebant. 3
N agnes.
Malam Cydo oniurni ener!
li bus epulis adhioi 12
Malum aut medulla caméi
dabatir 1 ponſis. ¹
Manlius unde torquatus d
(tus. 2
Mant erna. 2
Manus oculatæ.
Martiæ Catonis filiæ cauſ
cur ſecundo nubere d
trectaret. 23
Marcus Antonius Senat
Romanus luſtrarurus

E L E N C H US.
Pyramides Tgiptii qtid tatio? . 273
dixerit. 50 Meneerates qua conditione
argaritæ ducifle Mantua ægrotos curavelit. 4 4
Symbolum. 257 Midas aurcs atininas ha-
aſſilienſium mos circa balt. 46 7. annulus e-
Sponlalia. 242 juſdem qualis. 272
ateria q ualis eligenda I.2. Modus nubendi. 342

in deliberativo genere. id. quam nupta ingredie-
in Iudiciali genere. ibid. batur. 218
latrimonii ſanctifſimum Moleſtum quid. 147
ſignum a apud Macedones Momus. 168
quodnam fuerit. 243 Monera Heros dicta. 33 5
artis ad filium informatio Monsile infauſtum quale
in eligendo amico. 202 fuecrit. 24 1

AXimilianus I. eiuſdem Montes, laudaturus. 145
dictum. 4 2 Mors qnid ex philolophi

econatus annalis quallis 8. culiulſdam opi oni.
275 305
garenſes pugnis P crcu- Mors bona. ibid.

tiunt Sponſiun & Spon- Mortis Symbolum mel.
ſam atempli foribus uſ⸗ 1I4. Templum apud
.1

que ad allare. 244 Soartanos. b.
emoria quid. 136 Mors Nocétis filia. 312
quoruplex. 136 Mortuosdeflere interdictim
emoria quid piam man- 319
daturus notat. ibid. Mors Atropos dicta. 332

enandri Bactotum Enago ejuſdein
Regis à ſubditis paren- ibid.
Mos

in Exornativo genere ; 25. diſponendæ domnus

aufſeleum. 234. 127 Montanus. 42

8

11
esGre unb
oe lu.
N 10 nooti ore
urun dun 1

1 1tS .
C.
i quoran

n

un nez
)o. 10
vlen daerli

1

1.

arecnshnalonce

lnnn urgn e

L E IL. E N
Mos Græcorum in deducti-
one Sponſæ. 247
Mos in Coronatione Impe-
ratorum quondam uſi-

67. mn .. tatus 31 9
Nud Moös antiquorum circa na-
taliria. 369

Malier mala,23 7. equitandi
perita jushabebat nuben-
di apud perſas. 217
Mundus perpetua ruina-
rum ruina. 30. rotundus
duodecim baculis ſufful-
tus. 304
Mureths innaſum cujuſdam
43

283

Wet ur

5 4

= 5 5
— —

Muſarum Coronæ.
Muſonius philoſophus de
uhkimo feliciter Clau-
Aene Die. 418
Mytchridates victus à pom-
pejo quomodo ſe ſolatus
ſit. 403

N.
NAbathæi Reges in fmo
12 peliebantaur. 307. aete
pectusloce ſi ſigilli mortem
er gerebant. ibid.
Natratio quid & quotu-

CHOUW S.
plex. 101. quomedo
ſacienda. ibid. ut bona
ſit quæ noranda. 102
ejus vitia. 103
Narrationis Exempla. ibid.
Navis. 81
Neceflarium quid. 46
Negant ia quid & argunn en-
tatio ab his. 24
Neptuntis. 280
Neſtoris Sc yphus. ib.
Nicephori cranium. 321
Nicolaus Medicæus ad füli-
um recens natum. 2308
Nobili convenit ſapientia.
Noctis fil qui. 318

Noctua.
Nomenclatores à Romanis
cur adhibiti 382
Notatie quid. 19
Nubendi CGautler Aoud vere-
5237. modus 24 rts

vain. 249
Nubentium ornatus. 238
CMbSs. 249
Numantini. 405
Numidatmn contracti con-
jugii ſigun um. 250
Numii victeriz corona-

hask.,

bantur. 283
Nuptiales Orationes vide
Oratio.
Nuprtiales ſacrificia. 344
Symbola. 252
Nuprtiæ ſunt extremum in-
fortunium. 234
O.

Oblatio Cymbii. 261 Tor-

quis. 262
Occaſio quid. 466

Odores accendebantur in

Olympias putabat ſe fuhnen

Ferere. 67
Oiympius de ducentib'vxo-
rem. 232.
Opis Dea quæ. 369

Oratio gratirum actoria
Pro collata dignitate ad
Regemé 9. gratulatoriam
adventu alicuius.71. con-
ſolatoria in morte amici
74. ſuaſoria quod iuvenes

cendi non ſint. 7 5

vis malitia juventuti non

adventu priacipis. 38 3

ELE NCHUS.

noceat

it
diſſeritur 77. gra- n N

,

tulatoria. Feſtorum Na- i Poin
. . „ 4
talir. 49. reſponſotia und
1

ad han

toria. L7 2. 154. fſua-
ſoria non efie flendum ob,

juventu

gratulatoria conjugii,
16 1. fünebris in morte ju-
. — P
Vchtutis I6 4. gratiarum

c. 150. fſaluta- u an

enegilafiie

tis obitum. 176 .

ſnenke
Noten 1
„gRelam.

rf
.

actoria qua captivus ali-

quis vita donatus gratias
poſtet agere Im petatori
166. Relponſoria profef-
ſoris ad Diſcipulos gratu-
lantus ſibi Valetudinem

. 4 NpAKE& OZ Cr
168. gratiarum akgtoris N

adRegemkkeipubl. nomi-
ne pro debellato holſte.

170
ratio in qua prooonitur d
Chriſtus parien, ſub alle- Nidd-

goria Apis mellifcantis,
176. alla in qua ſub alle- (üruim
goria horti vepribus con- (N
ſiti proponetur. 178 ¹*
ſub rigida diſciplina coer- Oratio gratulatoria novian- in

ni ſub all

Oratio alia in qua quod bre- Orationes

ſint.

cgori maris 80 U1
Ponſalitiæ qua

AV

warlei FLENCIHUS.
UAronn Uin, Oratio Aua Sponlus pe- Tcſponſoria ad eandem
49 Tit Sponſam per amt- 2z2 j. miInerui oblatoria
Aine 4 Ccos quomodo fabri- 260. rceſponſoria ad hane.
nu n la canda. 8 3. cujus confi- 253
ackang ciendæ praxes variæ. 13 ¼ Orationesſanebres duxi 64
hunna Oratio qua Spoaſus ipfi Oratio abhofpitibus ad ami-

Sponſam perit. 188 cos defuncti ibid. reſpon-
V. Reſponſoria ad Sponſi ſoria ad hanc, 291
riAi petitoriam. 189. praxes Orationes Natalitiæ. 156
. concedendi 190 reſponfſortia ad has. 360

Praxis differendi. 193 ſalutatoriz. 471. reſ Pon-

Prazis negar ndi. 194 foriæ ad caſdem. 37 5
1
Orationes allæ ſpectantes ad Oratio valedickoria. 377. reſ-
Sponſaliaquomodo com- ponicria ad hanc 379
binentur. 2 Sratti ilatoria quo⸗ modo
Nupt iales quæ dicantur fabricanda 186. rely (onſo-
20565 ad candem. 391

Oratio Sponſi petitoria ante Orationes gratiarum acto-
imenlumh conjugale. 170 IIg. 416. peritorlæ. 42 5
reſponſori ia ad hanc 210 Commencdatorla. 41 . Ex

pon

traditot tia qua Sgonfo hortatoriz. 436
traditur Sponſa poſt Oratio pro Electione Iudicis
copulationem: 211 437. voti propoſitiva. 450
Oratio reſpon aſoria ([ponſis Orationts attes quot ſint &
ad trad toriam 2 6 quomodo diſpenendæ. 2 5
Orationes quibu 5gratulan- in Ofhcioſa quid adver-
grün 6 tur hoff ples 5 5 ond S220 tendum. 191
bilegnien 4 ** thalamicæ quæ ſunt. ib. Oratiuncula Vorti aſſertativi
bones hhe n atio tradizoria ſponfæ ad comra Regem 64. Vori

1

1
thlanun Sponi 221: confuta tiyt pro Rege. 62

5
. Ora-

Orator quid ſcire debeat 3.
qualia argumnenta inve-
nite Arher 5 quid exer-
cere Gchbeat. 130
Or oren, gravitas decer. 4
Otacores moderni in quo-
namn præcipue laborant
3. qaibus modis rem ex-
i. ent. 9
gana fahricata ex oſſibus
mortuorum. 321
Ori 0 DPoni viri non eſt in-
11 36
Orbhe munuls; 312. ſcpul-
tura locus procedit luſ-

On

Cinias. 36 5
Ofifris in ͤgyptiis coleba-
tur. 32,0
ſla mortuorum pecuniæ
loco habitxa. 321
P.
PAcuvij Syriæ Præfecti mos.
324
Pancarpiæ corollæ ſic dictæ.
139
Panis defiuitio. 14

Panetn gladio diviſum au-
ſtahantSponſi.204 & 2 243
Pannonæz nuptiarum initio
Deum familiatem ad in-

E LENCHUS&0

vicem mittebant. 2 52
Papaveris ſuccus Sponſis ap-
poncbarur. 249
Papilionis deſeriptio. 6

Paradexum. 38
Parca colchantur inter na-
tales. 370
Pochus qui nominatus
247
Partium enumeratio. 17

quomodo acuta fiat. 45
Paolus poſtolus. 54
Paliſaniæ monitum. 2 &3 e-
juſdem monumientum. 318

Peccator. 57
Pecuniæ definitie. 16
Pegaſus Solis equus. 92

Polipidas ad uxorem. 4 52
Perielis vos aurea. 4 52
Perorati loqui 1d. 2 3 3. quas par-
tes ha abeat. ib. cur diligen-
tius facicnda. 124
Perſæ coronabant omnes
qui ſacris interrerant.
282
143
raonis annulis Hahs 1-
erit quem Ioſe epho tra-
didit. 243
Phialam aqua impletam

dabat

Perſonas laudaturus
Ph

E LENCIH NUS.

dabat Sponſa ei cui nu- liſicarunt. 366
cebat. 243 Plantas laudaturus, 145
Philippides de uxore. 4 Plato à Cræcis qualitet
Philippi Regis Galliæ mag- ſuſce Cpts 384. ltem
nerlca dextra. 409 Dionyito ibi, orl ejus
Philippi II. morientes ad apcs inſederunt 366
filiam iaſtrictio. 325 Plinii annulus. 273

Philippus Macedo Oracu- Plutarch. de celibe 236
luimn ſciſcitatur qui ſencx 6 Pocnlunz grammaticum
fieri poſſer30* hominei quale & cu ſacrum. 279
ſe eſſie à puero admoneri Pocula trina appolita
patiebatur. 3 10. moaitu. abud Græcos. 278
TUSs quOiO aditantes Poculum Henrici Galliæ
ſolatus fuerit. 328 in pa- Regis 279. Didonis
læſtra prolap ius locum ibid. Rufl ibid. cx OQ-
contemplans quid dixe- nas gri cornibus ibid.
rit 331. cluſdem lom- q od Solimango ob-

1 nium. 367 latum ab Imperatore
Philo detd orque. 277 quale fuerit. 80. 200
Philoſop ii magi iſtos ſu- cepciunt R Neptunds &
os in annuhs ſculptus Apollo, ibid.
geruber nt. 175. llt nen- Pocala cum ſpeculis ex-

trantes ſupra Alexandti ſculpta. 218
M. cadaver. 2 Pociilis quid inſeulptum. ib.
Phocionis uxor qnem Poculam Corn. Marci.
ornatum adamaverit. 239 ibid. Parentis Clitophon-
Piga pheta quon D Vr- tiIs ih. trina in convivlis

bano Vigllatü latus fu- Dus mixta. ibid.
erit. 4A04 Politani tumulus. 338

Pindari in ore apes mel- Poloniæz deſcripro 13
Poly-

*

E L E N

aanulo. 270
olypus piſcis. 369
01 efi annulus. 277

jus triumphans. 363
1 Dn vickeri qaatr
Pyramudes erigunt Khi.
224
immolata in conjun-
Ctione nuptiali. 244
Porciæ reſponfſum fcifſci-
tanti quern efle habitura
de vi0O mortuo diem ul-

cimII. 23 5
Porphytites lapis 23
Poſtibile quid. 147
Potina Dea. 371
Pragmatici qui. 472
Prasſicoe ” poſt ex-
ufſtutn cadavet. 322
Principis deſcriptio. 13

Principis & populi diffe-
rer tia. 399
Piincebs malus. 47
Privativaquid, 24. argumen-
ta ab ijſdem ib. acula
quid. 47
Probroſum quid. 147
Prometheus annuli author
268

C HUS.

Iycrates Iyrain., habuit in Pre pofitio acitta quæ 3. qui-

bus conſtet 30. quid ſit
&ab! e onenda 109. ql0-
rupliciter poiſit ib. qua-
lis elle debeat. ibid.

Prorcx Neapolitanus mo-

riturus quid dixerit. 77
Proſopopœja. 121
Prot hagoras cur filium ini-
mico dederit. 237

protheſ al äxor umbream

viri optabat videre: 234
Peolomæi dictum regiutn

4 3½0
Pcolom æus philadelp chus
cranium inter epulas
ſemper habuir. 309

Pueri duo ducebant Spen-
fam. 247
Pulchtitudo corporis. 16
Pumilio. 75

Putcoli palatium exſtrue-

Irunt Servio Ducl. 466
Pyrrhi anunlus. 273

Pytbus Aquiin vecatuf

ami Iitibus. 99
Pyth Agotas. 423 Idem
de civiatibus. 4 6

*

R. Ra-

Ler
. ness kern.

11
holnemh 1
Od. e.

6 enliln
ſenglki
e ie
ANnlann.
ilri
Gr.
maint

net

Hu Mn

ELE N CH US.

R.
Ana ſilentiii Sym-
bolum. 275

Regis deſcriptio. 104
Regiones laudaturus.
144

. Regula. 81

Relata quid z4- argu-
mentatio ab his. ibid.
acuta quæ. 48
Renatæ uxoris Hercu-
lis Ducis Ferrariz
Symbolum. 257
Repetitio. 12 8
Repotia quando & ubi
data. 249
Repugnantia quid, &
eorum argumenta-
tio. 24. acuta quæ. 47.
Res laudaturus. 24
Rex fatuus Simius in
teCto 445
Ritus nubepgdi. 249
Robertus mille panpe
res fovir. 43 3
Romani omnes digitos
coronabant excepto

medio. 37 1. torqui-

bus donabant, qui in
prælio inſigniter ſe
geſſerant. 47 8. in

conviviis quid coro-
naverint. 283. ſpiri-
tum morientis egre-
dientem ore excipie-
bant. 322
Romanorum mos poſt
exuſtum cadavexr.
ibid.
Romulus qui matrimo-
nium iniverit. 243
Roſa fiat quicquid cal-
caveris, unde dictum
hoc 174. ſpinis olim
caruir, cur Amorxis
Symbolum. 287
itemsymbolum gra-
tiæ. 423.
Roſtrum lupi puneba-
tur in foribus. 148
Rudolphus ad purpura-
t05. 457
Rudolphill. Imperato-
ris Symbolumn. 454
Rufi poculum. 269
Ruſtorum proverbium.
424
Rufſtica in Scotia ſom-
niavit, Lunam ex u-
tero ſuo ingreſlam
Britanniam totam
illuminarc. 36 8
X §. Ja

annulo obſigna-
bant 272
Saerificia Nuptialia. 24 4
Saladini Regis Ægyp-
tiorum tumulus 339
tunica interior poft
mortem illius cirx-
ecum-
Saducta. 3 31
Samandræ urbis pa-
riſienſis Symbolum.
376
Salomon deſcribitur. 9
filius votorum. 364
Salutandi Deos mos.
382
Salutando tangebant.
Manue, Genua fron-
tem. ibid.
Salutatio Matutina &
veſpertina. 331
Sapor Rex. 12
Saturnus de ſe ipſo ad

milites. 449
Scævola. 49. 4
Scelenitropos. 31
Sciolus quiſpiam ſe lau-
dat. 3
Scipionis Marſchalci

7

E L E N C rE US.

Acerdotes Victimas

Galliæ exequiæ. 4
Scyphus boni nominis
2 ½2¼

Scytharum Lex matri-

monialis 2 52. in co-
ronatione mos. 107
Schythæ Victori vivo ex
aureo propinabant
poculo & mortui ſe.
pulcro aureum ap-
pendebatur. 3 %
Seleucius de Diadema-
te Regum 4 . ejuf-
dem annulus. 70
Semiramis ab avibus
educata. 366
Senatoris Symbolum.
42²2
Sententia quic & quo-
tuplex 13, quomodo
adhibenda. ibich.
Sententiæ ſpectantes ad
Sponſalia 197. pre
Orationibus Nuptia-
lib. 22 9. pro Oratio-
nibus munerum ob-
laroriis. 26 5. pro O-
rationibus funebri-
bus 295. pro Ora-
tione Natalitia 362.
pro ſalutatoriis &
Vale=

11
Crbe u
lunis 0

16
ceto
ſariſtrondese4

ſo
Popblinͤ .

Celum nüumn
2

rlumpdmorl d
1

1
lut. 4

ko,. „

nr
en er

N

Ai

! a

hnnlan

miii. la.

Mal loe “

ma teie
4
ringili⸗
nler ren
benh d
mner! R
ſai G.

His
ionibis i
n f⸗
ine Nl iun,
⸗ unt 6

LENCHVUS.

Valedictoriis Orati-
onibus 381. pro Gra-
tulatoriis Orationi-
bus 346. petitoriis:
428 de Judicio. 440
Magiſtrantibus. 142
pro Orationibus voti
Propo itivis. 264
Sepultura triumphalis.
27
Serta ex ſolis roſis erant
in Lufitania. 240
Sertum 28. laureum
triumphatori daba-
tur. 153
Sertis coronata Sepul-
chra mortuorum
ibid.
Servius Tullius vifus eſt
habere caput ardens.
167

Severus Imperator ſibi

vivo loxutum parare
juſſit 6σ6. ejus mo-
rientis Vox ultima
313. tempus delibe-

randi Conſiliariis
dabat.
Sicyoniorum lex nup-
alis. 271

Sigiſmundi III. Kegis
Poloniæ Sym bolum-
277. ejuſdemque E-
Piraphiant. 34
Filvii Valladi tumulus.
3378
Similitudo quidii. unde
poſſit deduci & ad
quid valeat. ibid-
Simonides Encomium
ſcribere petenti quid
reſponderit. 422,34.
ejuſdem ad pauſani-

am monitum. 436
Smaragdi admiranda
virtus.

Socrates quo vuhu in-
carceratus 73. ejuſ-
dẽ reſponſio ad cow-
ſultantes an uxor ef-
ſet ducenda 232. vi-
ſus ſibi Cypium vide-
1e e gremio que
egredicntem. 367
Fapiens,
Sol 54. inrumbi per fa⸗=
tum exſculptus. 3 2½
Soldanus. 72
Solonis inſtitutum. 24
Som-=

Somnium Martis Octa-

vii. 219
Somnus filius noctis.
318

Species quid. 8 1
Sphinx in annulo Au-
guſti. 215
Spon ſa apud Hrbræos
tunicam albam ge-
ſtabat. 215. aſpara-
gine coronata in
Bœtia. 240. monili
ornabatur 241. coro-
na ſpinea coronatur
in Anglia. 242 bibit
in templo ceteris
idem facientibus in
Anglia 244
Sponſam deducendi
modus 245. introdu-
cens cur dicere de-
buit: Ubi tu Cajus
Caja ego 446 apud
Græcos puer præce
debat clamitans, qui
caniſtrum gerebat.
ducebatur à

Sponſa

duobus pueris 247.
vehebatur in curſu
apud Græcos comi-

K L E N CH US.

tantibus Sponſo &
Agnatis. ibid. Cur in
gyrum verſa. 243

Sponſalia inibant pane

gladio diviſo Græci.
204

Sponſalitiæ Orationes

vitæ Oratio.
Sponſi caput caricis &
palmarum fructibus
inſpergebatur. 241
cur Reges & Sponſæ
Reginæ nom inatæ
242
Sponſus apud Coos mu-
liebri veſte indueba-
tur. ibid.
Sponſus & Sponſa vita
purpurea amiéti apud
Latinos jugum ſubi-
bant. 243
Statua Ammonis arti-
ficioſa 3 8 5. Honoris
Deiʒ398. Statuæ Nu-
mæ Pompilli & §.
Tulii cum annulis.
279
Statutæ loquentes. 393
Stella marina ejus uſus.
219
Steſichori poëta ori luſ-
Cinia

Uanteun
en

ſemooven,

ecl

1 1d 1.
elen 46, c

R
IMtuNcAin.

Tlern ry!
il
Tunuwnn i
lgern Nn

4

AV

Uumides ne

u

D Fer’⸗

6

hul d

. N

SS

llke Oenone
n.
hul

Gacreg

Uele ſ s

n mmnf

abaifentn

.

Tartatorum mos
eligendo Principe.

E LENCHUS.

cinia dicitur conſe-
diſſe. 66
Struthio ova adſpicien-

do fovet. 317
Subjectio. 121
Suſtentatio. ibid.

Sybaritæ morte plecte-
bant eum qui mortis
mentionem injeciſ-
ſet. 319
Sylla. 20 470
Symbola nuptialia &2
Symbolum Caroli Fri-
derici Ducis Cliv
20 43. cujuſdam
clari hominis. 314

T

Amerlanes ad Baja-
ze ten 4 . cijus
Symbolum.
Tanaquil inventrix tu
nicæ rectæ. 238
Taxentinorum more
nupturi cibus ad in-
vicem ſibi præbe-
bant. 2 51
in

451

ibid.

Templum Floriz &
Deæ Salutisz 83. Ho-
noris & Virtutis apud
Roman. 5
Terentius de Conſilia-
riO 466
Theſſalia ſpongiam la-
chrymis plenam mi-
ſit ad funus Matris.
318
Teutones ante nuptias
caput ad invicem ra-
debat. 1250
Themiſtoclis di dum
de vito 232. de qui-
buſdam magiſtra-
tum ambientibus.
449
Themiſtocles Simonidi
injuſtam Cauſſam
petenti. 459
Theodoſius beneficus.
42.
Thraces caracterem
quendam Sponſis in
fronte inurebant
271. natos plorant,
mortuos rident. 330

370.
Thraſibulus. 11
Thyeſtes. 41

Thy-

E LENCHUS.
Thymiama guſtabant

nupturi. 249 457. Ccjus vox alrea,
Tiberius fub pœna gra- 4 5 8
vi prohibuit annulos Tranquillitas. 55
jimagine fingulari Tranſitio quid 12. quo-
notatos in loca ob- modo adhibenda
ſeœna inferre 276. idbid. quortuplex. ibid
hujus tempore mor ſit elegans. 18
tuos deffere capicale Tiumphatores ſertam
erat. 5/9. eo regnan- qui conſecratum,
te viæ dicuutur fitum 283
immuraſte. 454½ FTubicines præcedebamt

Timolion Oraculum funebrem pompany.
confulturus quale o- 322
men retulerit. 401 Tunica alba tegebatur
Toga pura & illius uſus Pponfa apud Hebræ-

23. fecta ibid. cur os. 2 9
veſtis Fortunæ dicta. Turcici Religiofi ſpe-
ibid. cur itidem im- cula obviis porri-
mortalitas dicta. 2r9 gunt. 397
cui inducere hanc li- Turris. 205
cebat. Turrur. 252
Torques 276. cur de- Tyrones aſfueſcant ſim⸗
tur. 777 plices invenire pro-
Torquibus qui dona- pofitiones- 4
bantur apud Roma-
nos. 278 v.
Trajamis ad præfe-
ctum. 410. quale Ju- Aletudinis Mater
dicibus Symbolum menſa tenuis
dederit, 444 54

Val⸗

Trojanus ad Viduam,

ſale e Lammehn
noniß

Allis aer
fohrnehl r
fencs gulnot ſſen
1 „N fea
elilt zO0 Cen

. .

. 3
1l Ces
1, 4
Nbtkau

v

ontenon ti Cn.

Al.
dwts
hle

8
i leleik he.
di ⸗ *

⸗

e
esAl

lecs in I a

Clrioges

lenſis

pel

E LENCHUS.

Vale ter acclamabant
mortuis- 22 3
Varronis dictum. 424
Veneti annulo in mare
projecto id ſibi deſ-
pondent. 2 72. &
dem ſalutis appreca-
tio Principi. 320
Venus quatuor cygnis
vehituz. 306. ridens

hata. 366
Veritatis imago. 444
Veſpiæ tumulus. 338

Veſtis elypeata qualis.
239
Victimas annulo obfig-
nabat Sacerdos. 272
Vir qualis eligendus.
Ze dives indoctus,
ovis eft aurea. ibid.
Viro regnum eit Con-
junæ. 242
Virginis Symbolum. 253

Virgo lacæna. 203
Virgilii Epitaphium.
339

Vita hominis quid. 18.
eſt ſicut flammæ ſtu-
Pæ. 306. eſt venatio.
3227. Uavis eſt inſtar.
5714. somparatur

Caryophyllo, phœni-
cli, && aaufraganti.
215
Vitæ Symbolum Fel.
714. Ejus brevitas à
Philoſopho delinea-
ta. 321 1
Vita navigantibus ſimri-

lis eſt. 332
Vita avis eſt. 3279
Vitia. S5.

Vita purpurea amicti
ſubibanr jugum
(ponſus & ſponta. 4
Uladislai Regis Bohe-
mia ſrmbolutn. 403
Ulyſtes. 206
Umbo Candidus quid
238
Vohon quic . 452
Volucer poculum ſic di-

tum. 279
Volumnia. 254.
Voluptas.

4
Vorum feuConſultatio-
nem ferendi modus,
460. aflertativum
quomodo ſoleat pro-
poni. ibidem, con-
futativum quale, 461
miztum quid. a6*
Ur=

Urbes laudaturus. 144
Utile quid. 146
Vulcanus dividens Jo-
vis baculum. 304
Vulcanus cur

370
Uxor eſt neceſſarium
malum. 2¹

Uxorem abjicit quiſpi-
amn in mari naufra-

gus. 2,36
Uxores quaſi uxores
unde ſic dictæ 241

Allenſteini tu-
nn lur. 347

X Enapieon Sacrifi-
cans de filii morte

F IN I8S.

ELENC H US§.

certior factus quo-

menſa
non dignatus à ove.

modo ſe geſſerit. 210

Xerxes luſtratus mili-

tes de montis vertice
lachrimis obortis
qui dixerit. 331

2

Z Philoſophus

ſeiſeitaturas Ora-
culum qui vitam
bene agere poſſit,
quid reſponſi retule-
rit 307
Zenonis Authoritas a-
pud Athenienſes 384
huſus dictum. 446
Zoroaſtes ridens natus
eſt. 306

Lugdn
lgenſinnt
V

nln uci⸗

M. Z. BDXHORNI

ODRATIONUM
chins “ .
iie Ke, 1
1 . .
d ,„ „ 7

Selectiori Materia

mogerni ſtatus Politici

deſumptæ.
Olim
Lugduni Batavorum
excuſæ; .*
3 Sed quam plurimis erratis deformasz,
NUNG
12 Singulari ſtudio trium manu ſcri-
ptorum adjutu emendatæ.
Accſit & Perioche.
C OIONIX,
Aphpud SEBASTIANIM KETTELER,
D Anno M. DCcXXIL.

——
2

=

mun Nt
Iwlmrlen
lguhummni
,tli
o, ſlul otui
num. Aerkul⸗
n mmi

Büsumſier,
Gikice nn 0
ſurſnlnn mldun
en i Wi

n
Meſen ungerig i⸗

l 4
gui gufimmn
SH
ldhtlieni, ni
mumnt

gpninun.
Ginnne

4

LECTORI BENEVOLO.

Hæ aureum Boxhorni spuſeulum, Lecter“
I IB. quoa impræſentiarum exbibemus, ſcias .
ante quadriennium abhinc Lugduni Batavorum
vypis & ſumptibus Niſſelianis primiam exci-
Jum, ſed vel ſexcentis ꝑſeudographematis defor-
matum: Quare ſtudioſa Ja ventuti conſulturus
ètribus manuſcriptis eorum, qui has ipſas auili-
tiones tuam temporis ſtudios? eolentes vi vam
Boxhorni profttentis vocem audikrant, gqua in
illa editione omiſſæ erant, addidi, errata emen-
davi Perioche auxi, & Oratori extemporaneo,
quem fortè recuſum dabam, apponi curavi Ne
verò aliquibus, quorum in manibus jam eſſet
ille Orater exteniporanuus, emptum emere tæ di-
oeſum eſſet, exemaplaria aliquot ſeparatim excudi.
volui, opus futurum ſperans, iis qui ſuo ſermone
Reipublicæ aliquando prodeſſe volent, ut utiliſ-
fſimum ita graviſſimum. De cateris vale & in
melidrem interpretare.
A u Peri-

X

Perioche idearum.

1I. Qus quis exteri & Fœderati Principis

Regis filiam Principi ſuo in matrimoni-
um petit. .
II. Quà quis Legatus novi Principis ele-
ctionem, ſive ſucceſſionem fœderatis
populis exponit ac commendat.
III. Qu quis Legatus ſuorum aut Princi-
cipis nomine, vicinis offert & perſuade-
re conatur ineundi communis fœderis
neceſſitatem.
IV. Quà nova vectigalia neceſſitatis Rei-
publicæ cauſa indicenda proponuntur
ac ſuadentur.
V. Qui quis Civitatis ſuæ nomine cala-
mitatibus belli & vectigalibus attritæ
exhauſtæque Principi majora meditan-
ti exponit, majora exigi non poſſe vel
debere, cum majora non poſſint præ-
ſtari.
VI. Qus quis ſuorum nomince publicum
facinus famæ hominum & aliorum
Prrincipum opinione exoſum ac inviſum
ex rationis & imperii Legibus tuetur ac
Qdefendit.
VII. Quaà in ſuæ ditionis Civitatem adven-
tanti Principi civium nomine quis gra-
tulatur.
VIII. Quâ quis grave crimen ſuorum
& contumaciæ & rebellionis apud
Prin-

Sugane!
ſun
alzetn
ncen.
1 gunn

Vlrs gobleq

I. ⸗ e
unirnini
Ueneon, gl
inpiiku
iincorloun
(andiniupal
Uerutr
Weüku
nid Sheliuin
Karum nnt
i,Awhen
Cbllrrantn
ktuls
kuinhietodin
lnnr.

Lirmm. Principem agnoſcit potius quam cxcu-

Aldleihing ſat, & interim tamen pœnam ejus depreca-
Elainnuin, tur.
I. Qu4 quis ſe arbitrum ſuorum nomine in
nlnuie rublies gentium aut Principum controver.
Cloren ,oge ia interpontſt.
. Ns . „ 1„ „ . 7 2
Ounenle. X Qauã quis apud Principem ſuum irritæ &
“M qua nihil profectum eſt, Legationis even-
adkenkteiu. tum exponit.
lanne XI. Qa quis Principem ſuum primo com-
pellat & ei obſequia & ſe propius commen-
A reliene. dat. WS
at⸗ 2) . . . ⸗
RK XII. Quàâ quis Reipublicæ nomine apud
Principem conſtituit modeſtam accuſatio-
ürmiel⸗ nem eorum, qui in magna apud eum gra-
“ ?Y” tia poſiti & authoritate, peſſimorum inte-
ge rim conſiliorum ſint auctores.
himmmt. ss
“ XIII. Quâ exteri Principis Legato reſpon-
. . detur & iniqua poſtulata humaniſſimè de-
uungliunn.
negantur.
Wriraiim XIV. Quà exhibetur accuratiſſima quædam
S ratio diſpenſandorum movendorumque
Timmn A Momn . . ... . . 3
Grrin affectuum in Regibus & Principibus vi=
INAII . . . .
kr enrumt ris, quos Reipublicæ cauſa convenimus,
gee quibuſque res arduas & diſficiles cupimus
ihirans perſuaſas.
1 s⸗ XVV. Qui quis Civitatis nomine gratias
mtonn Principi agit ob inſigue beneſicium in cam
H collatum.
e ctünen n
Eelioid , A 3 V
N1
Ue

XAVI. Quàâ tanquam oratione prima utitur
Legatus in eorum conſeſſu, ad quos miſſus
eſt, iiſdem cauſam Legationis, & inſtitutum
generatim, ac fidem ſuam particulatim
commendat.
XVII. Quà quis Civitatis & Ordinis fui
nomine Principi munus aliquod oblatu-
rus illud & extenuat pariter & commen-
dat.
XVIII. Quàâ quis ob ampliſſimi muneris
puta Senatoriam dignitatem Principi ſuo
gratias agit.
XIX. Quà quis ſuorum nomine ad Princi-
pem ablegatus publica mala primum, vel
poſtea ſæpius ei exponit , & pariter eum
offeii & curæ ſuæ commoneacit-
XX. Qu quis Principi contra receptas le-
ges aliquid meditanti, id ſuæ civitatis no-
mine, & quàâvis humanitate diſſuadere
contendit
XXI. Quâ quis nomine Principis Legatiene
apud exteros defunctus, & reverſus hiſto-
riam ejus reſque in ea geſtas Principi expo-
nir.
XXII. Quàâ quis Reip. nomine apud Princi-
Pem maximi Illuſtriſſimique viri in tituit
accuſationem, eumque ad pœnam decer-
nendam hortatur.
XXIII. Quà quis Civitatis ſuæ hoſtibus pri-
mo ex neceſſitate debitæ dein reſtitutæ
apud Principem inſtituit defenſionem.
IDEA

,

140

oinenhn

6pon ine .

4
gentni Aeöl,
Ueln

umurmir
ſwimoluneſe
INAEYGd⸗
niein, Nu

Nettoreim
Iunn

R0
AMeuiec
ctimdonen on
Mninmgzcerns
trtlin cntidln

linene

tin
,
tlni
nluun n

Oi 3 .

i ☚1
4 Commen.

W

wiri nig,

Miuen Mirfiin

onitel int.

l

hyimnn el
, Kunütteun
mnelgit
anmtei⸗
ieliecifitiu⸗
nultue cilucke

ichilem

,Krelutide⸗
lkinhicnt

onirinlhi
migte otiu
ead onnlin

lirlottun
ir bein khnun
okenonn

e zin 1,
ore⸗
llir⸗
le D

ſit, quod in ipſ

„ Y . . — .
ua quis exteri & Fæœderati Prineipis Regiſve
fliam Printipi ſuo in matrimonium petit.

EXORDIUM.

Ro augendo humano generc, pro ſecurita-
te omnium gentium & imperiorum, Prin-
inter ſe matrimonia imprimis com-
od quibuſdam privato-
rum intermittere integrum hic eſt, Principi-
bus impoſtum eſſe videatur velut neceſſari-
um, & ut magna quædam pars Imperii & cura-
Quanti enim, quamque incomparabilis ille
naturæ nezxus, quo non Principes tantum re-
rum, ſed totæ etiam gentes arctiſſimè conjun-

Funtur.

cipum
mendari, adeò ut, 4

PROPOSITIO.
Ad eas proinde curas Pprincipem ſuum nune
etiam converti, & omnia cogiranti hoc matri-
monium piæ cæteris prætuliſſe, & in eo præfe-
rendum cæteris illum ſe nunc offerre publici
amoris interpretem, & privati Principi ſui af-
fectus legatum, ſi quid in eo privatum eſle poſ⸗
oetiam matrimonio ſuorum &
publico bono tantuùm incumbit.

fœderatorum
A 4 Con-

M. Z. B. D E- f..
CONFIRMATIO.
1I. Indiſſolubili fœdere Principem hacéte.-
nus junctum, maximo fruétu ilicimiſee.

deris utrinque accepto ac probato ; non niſi

majore indies nexu, inter tot adverſantium
Pravas artes ac inſidias id cupere, confirma-
tur. W
2. Maximum eum nexum non aliunde
felicius peti, quàm à natura, ſanguine Princi-
pali urrinque accepto. Nam in reliqua omni
fœderum publicorum conditione ſublata
cauſa, ea etiam tolli poſſe & everti. In innixo
autem nuptiis fœdere nunquam id tolli, nun-
quam deficiente obſervandi graviſſima cauſa,
quia nunquam deficit ſive vis, ſive inclinatio
naturæ.
3. Sed & hoc pacto vel maximè increſcere
vim, fructum fœderis & religionem. Nam
& quovis fſœdere validiorem eſſe naturam, &
debere invicem ſibi plura & Patres, & liberos,
quam ſocios tantum & fœderatos.
4. Quin,vero cum utiliſſimi fœderis fru-
cus tantò ſit major, quantò diutiùs durat, ſo-
lius principalis matrimonii, beneficio quan-
dam quaſi æternitatem ei conciliari, dum qui
ex fœcundo utriuſque ſanguine gignendi ſint,
utriuſque ſanguinis Remp. & cauſam meritò
pariter creduntur amaturi.
5⁵. Neque enim herculè, ut in nuptiis
priva-

Gemmn Cn

lerusuzun,
ebn munn
n mi
uanan N
Gumkiren
Iulimcocn

i⸗

(0
Diet blut
oivumn eſet
1ſ. 1
ulcielenunm
n 1 ſere
minszue
Undrinhhes,
iehtinnimt
gle ſoleuns le
Munen ume

nle MMeye

Iulcoronineol
ININIurnd
(Eet eſnngi
Lulencleni
Wihulemg
uuſonmn iil
enin

n

nieſiie

l. . OXXATIONVNMI.

end privatorum Cajus & Caja duas tantum dex-
wiraken teras jungunt, ſed eodem impetu eodemque
MK/ affectu irruere in amplexus utrumque popu-
OuII luam & utriuſque populi utramque fortunam.

Mer or, ,,. 41
J afeining Qua occaſione morum „ingenii, fortunæ, re-
Per, ntn rum utriuſque gentis cognatio quaſi quædam
& ſimilitudo cemmodé à Legato poterit ex-

N 1. .
uul ide poni.
Nuckirttii CONCLUSIO.
unnluen, Daret igitur tantis deſideriis tantopere

ie iin profuturum eventum; nimirum Prineipi
Ekemihinid haud divellendam toti conſortem, utriuſque
Muninm. ſanguinis poſteros, utriuſque populi poſte-
Amime ritati Principes, utriuſque populi fortunæ &
i, heine. Majeſtati utrinque munimenta, daret ſe deni-
que fœderatæ Reipublicæ patrem & filiam
lnuimtidian matrem patriæ & caſtrorum. Tanta enim
elgouen. Men una nunc Principe in matrimonium datâ,
ndem 4 publico nomine poſtulari bona, tantamque
Chursale multitud inem duorum nexu conceſio & ac.

ang, cepto conſtringi poſſe & miſceri ſibi invicem
Eni lene S pariter obligari.
Näiniutrn⸗ ID EA II.

etn sd quis Legatus novi Principis electionem ſive
onclirient ſucceſſionem fœderatis populis exponit sc com-
ine ghnlu⸗ menaat. ðèð
EXORDIUM. L
Eſumi poteſt ab inſtituta ſuſceptaq; Lega-
. un m tionis neceſſitate, eam nimirum fœdera-
1 A f torum

4
KCAltNoet

4 M. Z. B. IDE-

torum populorum & Principum elle condi-

tionem, ut ſingulorum interſit, ſingulorum

bona aut mala non ignorari. Nam in fœdere
publico & eſſe & præcipuc agnoſci quandam
quaſi, communis fortunæ neceſſitatem &
cognationem.
PROPOSITIO.
Breviter novi Principis electionem vel
Eucceſſionem faderatis populis oboculos ponit &
commendat.
CONFIRMATIO.
His ſerè partibus inſiſtet, qua in commen-

dando Principe faderatorum botiſſimum reſpe-

n verſantur.
1. Mutatam eſſe exceſſu prioris Principis
perſonam non animum in fœderatos: nam in
omnia eum olim inſtiruta ac inita fœdera
cum aliis gentibus, hæc potiſſimum juraſſe,
adeò ut cum principatu Principis, qui exceſ-
üſit, animus ac fides parite tradita eſſe depre-
hendantur. .
2. Intelligere eum fœgderis hujus ſocie-
tatiſque utilitatem, ac idcirco ad obſer-
vandas ejus leges, magiſque indies confix-
mandas, confilie etiam & ratione, non au-
Ktoritate tantum præcedentium Principum,
animari, obſervare eum fœderis leges con-
ſtituiſſe; non tantum, quia ex pacto debeat,
Ed etiam velit, etſi ex pacto id non deberet.

Quia

4

Ll .

01
Ou wa 4
ſvueniten

lkent,

A

G

n
Pn a
0
Dre chon
5Deo loncta
tku tlen An
(ejretintpe
Ge ulun lunf
un ech
Oulaciznn.
ℳR 7
n nekiun kn

(0

Wlrum
nnen mlen
Mheminmn li
ſb Nine,
Aeun mnor

ID4

chn lea

mimetlt, e
rar

Mn 1 D
e Voci V

e errliatg

Ilo.
ſi ahinmn *
S
InoN
, u iranner
n nn e

l ting hiri⸗
Dtotentd,nnn
1n ar iun ſn
niinun int
riis glent
unchl .

eken iiae
iNare 4
hne dligenn⸗
Etnire,un
rleroltse⸗
laer “
doidnnte

O ATIONUM. 5F
Qua eccaſione cauſa commodum progreſ-
ſus, fides ha &cnus obſervari fœderis ſtrictim
ſunt repetenda.
3, Potiſimnm && particulatim exaggeranda
illa electi Principis virtutes, de quibus fœderati
maximè ſibi poſſunt gratulari, & maxima ſibi
polliceri quales ſunt conſtantia·files, ſanctitas:
. ſuſpicioniblus α adteratorum hoſtibus a â-

lſus, && in fwaleratorum commoda animus pro-

lixiſſimus. OQamn ſuam amet tam amaré eum
Remp. fwderatam & in ſuum amorem dictare
ipſi, ut ſua cauſa & hanc amet.
4. Hæc exponere ſe & adferre in medium
ab eo juſſum quod omnium, quæ nunc dice-
rentur fidem & magnitudinem, eventu ipſis
ſit præſtiturus, quamdiu eadem conſtantia ac
ſide uſuri ſunt fœderati, in quibus meritò
mutuum & reciprocum beneficium expo-
ſcit. Qua occaſione ſui officiGi, ſuarumque virtu-
um in eleétum Principem moneri poſſunt fœde-
rati. ⸗ V

CONCLVUSIO.

Qvaſi er rerum anticipationem & faturi
temporis retræſentationem ob ooulos ponat
pulcherrimam faciem utriùſque Reipubl.
ſub eo Principe, qui imperio ſuam fodere
alienam, amore & cura utramque Remp. α
4A 6 mag⸗

65 M. Z. B. W E-f.

magnitudine virtutis omnem illuſtrem even-

tum ſit complexurus. .
IDEA III. L
Qud quis Legatus ſuorum aut Principis nomine,
vicinis offert & perſuadere conatur ineundi
communi: fœderis neceſſitatem. .

ENXORDIUM.

T diſpenſaſſe humani generis uſum & im-
Perium, natnram, ut in homine non tantùm
homines, ſed illa magna & ex multitudine
hominum conſtantia corpora, Reſ. inquam
aliæ in aliis non poſſint tantum, ſed etiam de-
beant præſidium invenire. Ficri id & obtineri
facilè publicorum communium foœderum
bactis, velut publico quodam matrimonio
Principum ac natioruum.
PROPOSITIO.
Id ſuorum nomine ſe nunc offerre, non
tantum utilitatis ſuorum, quam commu-
nis omnium causâa. Quod urriuſque juvan-
dis repertum non poſtponi niſi apud eos,
qui commodorum ſuorum parum ſunt in-
telligentes. Interim ſe vocare in teſtimo-
nium ſuorum fidei & integritatis, & Numen
ipſum & rationem, cujus auſpiciis numi-
nis & ipſo dictam'ne publicæ rationis tam
utriſque ſalutaria & neceſſaria ſe nane of-
IIE

016
tr Enn
neumhin
„ n
wimg/
cwi mm
uun ii
jntehe nß,
ſentlilepe i⸗
([oö)
Nuto
bnlußt
iußh un
Haginlin
zmimniu ißff
1 Anm
iluun an
miunn
ndlinm

ſ

unſtunzein

crnie,
i mt
ge
unſing
l, unnihzri
t annm mn
n lnan
Mlihuſen

dr

AI
Nurhifin

Horn

DN

Agreinlin
Mlonirnwemmn
uleraulintie
nn, Minn
nun Pledme.
,Hieiickaried
nnninn ien
odimxin

110
ne dlene
1,gun ann.

Almnilgene
i iinten
n umnſri
Cegle in Eln⸗
itnis, ANn
gaſhtisur
iczutiri
Auu E uu .

Wmeniſtelg.
D

in vanum ſperarent.

0O0R ATIONVM. 7
ferre, quam inter providos admittenda haud
poſt quæ generatim inſtitutum fœderis propo-
nendum eſt, in quo ea hic maximè exhibenda;
uibus tanquam utiliſſimis nemo non poſſit aut

debeat prabere aſſenſum. Nam gra via & ſuſpe-

Rta initio hic propoſita, tollunt ſæape vim ac fru-
ſtum cupida perſuaſionis.
CONFIRMATIO
Rationes complectatur.
1. Similitudo & cognatio ingenii, loci inſti-
zuti ac Rrtuna usriuſque gentis, fimilitudo etiam
& cognatioodii in eoſdem hoſtes, & ejusdem odis
pariter cauſa proferenaæ ſunt. =ðèð
2. Quantum in exequendis deſtinatis alter
populus in altero invenire poſſit praæſidii, gravi-
ter eſtendendum eſt. In quo ad obinendam fiem

r perſuaſionem particulatim maximè propo-

nenda & aſtimanda eorum commoda ſunt, qui-
bus fœdera offerunt. Plus enim concedere & in
magnificam ſpeciem quod inter Rerumpublica-
rum arcana eſt] ſaltem conferre hic debet, quod
berit, quò tanto facilins obtineat aſſenſum ejus,
à quo petit.
3. Exempla majorum, ſi ſint iniiſaem ſœderi-

bus, commoda ex iis reportata, iniis olim ſera-

tis contumax utriuſque populi & inviéta ſides
offerri debent, ad preponendas, profurnra imita-

tionis neceſſitatem.
A. 7 4. Ubi

8⁸ M. Z. B. ID Er f
*. Ubi lcet in exemplo ac inſtituto eorum,
sontra quos érpoſcit fFædus, haud leve rationis
momentum debet exiſtimari. Si enim illi mu-
tuo inter ſe fœdere percuſſo deprehendantur
potentieres, magnitudini mali magnitudi-
nem pacis remedii opponendam meritò
cenſeri
Ee Hinc incommoda negleczo forſan aut poſt.
poſito far dere deduci debent, qu imtrimis con-
ernant eo, quos ad feædas impellimus at urge-

musz: ſuis enim incommodis plerique maximè

romimoventir. Noſtra etiam haunzd minus bpro-
Ferre licebit, ſi in iis horum, guibuſeum
agimns, laborare, aut tandem laboratura Jor-
zuna deprehendatur. .
⁶ Peoſt hac particulatim faæderis conditio-
nes & leges veniunt explicanda: in quo arte &
cautione opus eſt, ne legatas excidat deſtinatis,
gia Primo auditi ſanabtaum, aliarum rerum
reſpelétu gravia ſunt, ſola permitti auribus aut
animis corum, apud quos agimus, non adebent; ſed
levia commoda optati aſſertique ſaui eventus
readenaa ſunt; quaæ ſuſpecta; tanquam maximè
acerent ad petentinm fwdus, non autem eo-
rum, quibus offzrunt, utilitatem, alia & grata
daque perſuaderi debent; iis additis continud
proximè ſubjebtis, ex quibis apparent in
foœdus petentium gloriz & urkilitate faderato-
rum ſalutem quoque & ſecuritatem eſſe fun-
datam. CON-

00)
ioni ini
ammuli,
“MR ſan
mmnund
nlir MN
mniN 1
I0
mmrel⸗
culr ind
1
Penbſt,
zulngun u
Arummn M

Alruntlui

It
An oonuhe
Dirr ſr gpbn
un nonlnisnrli
Nrd notucken
itchibs Nhun
Ceſthendaieh⸗
Cinn aber ven
inminer hole
iiticane
Gundhlr en
Ehaller len
Ahr elche
Tentlt

D 4

bn nſi

,

S.,
i, ullr

inu, Nenihi
nuhhlnien

.

.
Nlikfrn Nf.
, ingen an
kinig lni ene
Rülken Ming
un hu, ni n.

Gn, ſilin
11 7
mnlaarit .
1

vin ſehnt uin⸗
ritr iunt,
n, nn n
unt irie

6

ſnnge N num

1, tnmten an

lu, M Mi
ltren, Mo

An

gin / 63
mlim ſels
6mernen 4

ehentin
iii ni, Mpniut
hurumn gid

umumiiet/

OOA AYIO NUA. 5
CONCLUSIO.
Coëuntis utriuſque Republ. ſive Principum
contineat imaginem, iis objecbtis ob oculos , in
quibus faæderatorum commoda & incommoda
eorum & exitium contra quos expoſeitur Fædus,
graviter & ner vosè comprehenduntur.
IDEA IV.⸗ .
Quà nova vectigalia neceſſitatis Reipublicæ
cauſa indicenda proponuntur
ac ſuadentur.

Exemplo ſit, quod in Hollandiæ Ordinum Comi-

tiis decrotum nuper eſt, ut guotannis nomine
eymbarum ſingularum vehbiculorumque ſin-

gulorum aliquia a poſidentibus exigeretur.

EXORDIUM.

E Am omnis Reipublicæ eſſe neceſſitatem,

ut ſine opibus fortunæ ſuæ magnitudi-

nem non ſatis poſſit tutari, eam que ab omni

retrò ævo ejus eſle conditionem, ut opes ejus
in opibus privatorum ſitæ fundatæque eſſe
deprehendantur, id ut ante hac, ita impræſens
ctiam habere locum, magni terroris bello

.

imminere hofſtes fortunæ omnium & liber-

tati inſidiantes, & jam olim impoſita & exa-

Eta tributa (quanquam plurima) ſatis haud
reſpondere poſſe majoribus impenis, quæ
aucta belli neceſſitate, graviores indies injice-
rentur. Sèð

.ℳ PRRO

M. Z. B. ID E‿.
PROPOSITIO,
Novum igitur vectigal venite imponendum
neceſlario, cæteris ita auctis progreſſu tempo-
ris, ut non niſi cum injuria rerum, quibus im-
poſita ſunt, ac parendi dedignatione, excreſ-
cere poſſint vel intendi. Igitur in cymbas,
naves, cCurrus, ac vehicula quævis ea commo-
déè poſſe indici, quibus admodum Reſpublica
poſſit juvari, ſi nimirum ſingulorum nomine
à Dominis viceni aſſes tantum quotannis exi-
gerentur.

10

CONFIRMATIO.

Primè generatim ad novi veckigalis invidiam
deprecandam , de hinc particulatim ad hujus
nmtilitatem commendandam momenta rationum
complectatur.
I. Non gravia aut poſſe eſſe ſubditis, aut
debere videri, quæ libertatis coufirmandæ
cauſa in uſum publicum conferrent. Quid-
quid in tributis iniquum eſt & grave, in

duobus potiſſimum opiniones ſubditorum

conſiſtere, iniquo nimirum & non neceſſario

eorum uſu & quod in co conferendo ſubdi⸗

torum opes haud poſſint eſſe pares. At verò
cam ſuarum rerum eſſe adminiſtrationem,
ut inſtitutum ejus, quod ſingulorum &
omnium intendat bonum, non poſfint non

„ ſin⸗

0
Pgiti * B
ſcbctotn 15
cele ſt,

=

1t.
14 afanvnn
Ciceo

(auktnt,

rengmn

na Onmmn u

enli

2 Mnirn
ekieliluinn
ntiberisnoner
unben ſnnn
Niſnesgtenmt, 1
Aeuin giäikr
ums ſoenipplis
beni küen ain
.
COloillckeceinin
meldeeng
Cumcoktem; in
CumNaR,
la culim:
5, hurün
irtprlsgtin
lemoningr
M
IEi N ,
ttal

4

i0 .
Alo,
Ayeiteinnne

ismorlien.

1
turmn, Abrn
etoluncne, eige
hinignmnn

lrisecnn.
1. .
Emim alie

nägähnmnwnt,
umnungnmnhet

IN⸗

niuchennimun
mtuleinti
inius tiN

eleloxdt, e
Gcnnintt
aglenet. .
1 A,1
nnonesſuiign
Gecaſeteih
Aeang 1O

e

AUninikuin
nic⸗
1 7non

D

OK AYTTIOUAI. 11
ſinguli probare, e imque ſuorum potentiam
ſubditorum , ut gravioribus etiam, ſi ne-
ceſſe ſit, ferendis ſatis polent reſponde-
rv e.
2. Ita fieri, ut non tam in alios, quàm in
ſe conferant, & ideo libenter conferant, quæ
à ſubditis exiguntur: nam Reipublica confir-
mata omnium judicio in, ea ſingulos etiam
JuvarI. .
3. Neminem conqueri poſſe nova per
vectigalia ſuas imminui, aut decreſcere opes,
cum tributis non exactis præſtitiſque, eas,

quas habent, ſartas non poſſint tueri, quaſque
majores quærunt, non poſſint obtinere: ne-

que enim quies gentium ſine armis, neque
arma ſine ſtipendiis, neque ſtipendia ſine
tributis haberi poſſunt.
4. Plurima quidem jam impoſita eſſe,
ſed niſi ſuffecerint abundè, vana eſſe, & nul-
la, magiſque onus in ſubditos, quàm fru-
ctum conferri; inter cautos ad Rempubli-
cam admotos, ponendum eſſe cum Repu-
blica calculum: attendendum ad impen-
ſas, quibus niſi reſpondeant, publicæ opes,

in ſingulis quibuſdam laboraturam Rempu-

blicam omniumque jacturam facilè facere
poſſe. . R— .
5. Interim in “ tributis ad id eſſe at-
tendendum, ut Zqualia omnibus, nullis

exce

12 JWT.Z. B. IDEE.

exceptis ut maximè profutura, &, ut fic dixe-
rim, optima; & ut talia, quæ vix ſinguli ſen.
tiant, & tamen præſtent, ur talia, quæ qui

ptæſtant, aliunde accipere videantur, ut de-
nique ea, quæ detrectare nemo, aut ſubter-
fugere poſſit, ſingulis imponantur.
6. Jam verò hæc omnia in ee vectigali eſſe,

quod in Ppræſens cupiat commendatum, quod.

vehiculorum, aut cymbarum nomine poffit
appellari.
7. Nam æquale hoc omnibus futurum
tributum, cum omnes id, (nullis exceptis)
præſtare cogantur; omnes enim habere iſtis
rebus ac inſtrumentis opus, quorum nomine
exigeretur.
8. Maximè profuturum & opimum futu-

rum id vectigal, cùm omnes aut poſſideant
vehicula ac cymbas, ast iis utantur, unde

non poſſe non magnum fructum ex eorum
frequenti ac continuo uſu in Rempublicam
derivari. Fruſtra grave in Rempublicam
introduci nomen, quodque odio ſubditorum
exponat Magiſtratum. Si modici illud uſus
fructuſque ſit. Magnam impoſiti novi vecti-
galis invidiam ejuſdem uberrimo reditu de-
bere penſari, aliàs impoſitorum vectigalium
vix ullum pretium, Magnam interim invidi-
am eſſe.
9. Futurum ſanè, ut hujus vectigalis o-
nus

Kgli ddl
4
p. Hor dn
alor zuſnit
(WlNejlblir
elimlbinnt
6Negmiin On
en l nim
ſus ſetikbnum:
llfebtliin,
Nrio, Mnunm
Gbuuum,zin

Uidtbnn mnis

n bußtiwonire
un, eüudnn
üncrck u
ſungorcaner!
tollanmnnn
Einpiomni
Aulſi
I. Mnien d⸗
rig,
ulgun, Ui⸗
ecl.

nn Ei
Niqnererſn
e, ullin g⸗

1

— = -

——y

erfirnn n⸗

cemn mie.
inun
nniittoſc

nürmnpli

N omub ſnnn
t lulliteren,,

hugeunherii
, onnpmnin

imnkinnin

olne,l olikn
küünunt,
faduaettommn
iin Nengtlen
e n Nemhlen
le odotbdſen
6 rodii 4
inpoſtimnind
Ceninufün
rummſtikiil
uun ieinimd

—

seit⸗

E

mum eſte; quæ enim ſingula haud tanti fſint

D ſulch
donnenlmm,

OATIONVUAI. 13
nus vix ſemtiant finguli & tamen præſtent:
modicum enim ſingulorum reſpectu futu-
rum, quod finguli fint hic præſtituri: reſpe-
cGa interim Reipublicæ modicum id maxi-
2
ex ſingulis collecta & conjuncta maxima
eſſe.
10. Hoc quoque fururum, ut qui vecti-
gal hoc præftituri ſint, aliunde accipianr,
quod Reipublicæ pendant, ac proinde tan-
t facilius libentiulquc toleraturi, qui ali-
os vecturi ſinst, paulò majus à ſingulis exi-
gere poſſe vecturæ pretium ; qui merces
ſuas vehiculorum aut navium benefcio aliè
tranſvecturi ſint, aucto mercium paululum
pretio, non tantùm idonea ad præſtandum
tributum, ſed plura etiam accepturos. Id
ſuperioribus annis abunde cognitum,
cum butyri nomine exacto ab agreſtibus tri-
buto, pretium butyri ira ab illis auctum in-
tenſumque eſt, ut cum plura acciperent „
quàm quæ conferre in tempus cogerentur,
vectigalis nimirum impoſiti prætextu aucto
de impoſito butyri ttibuto non potuerint non
gratulari.
II. Neminem detrectare aut abmuere
hoc vectigal poſſen, cuu non eſſe po ſſit
quiſquam , qui his rebus uti non habeat
neceſſe.
ℳ

14 M. Z. B. ID Ee.
Æ quitatem hujus vectigalis vel ex eo eti-
am omnibus poſſe approbari, quod cum, qui
hortos, latifundia poſſideant & domos, ceo-
rum nomine Reipublicæ pendant tributum,
eximi non poſſe, à quibus vehicula ac cymbæ
poſſidentur: cum inter poſſidentes domos,
horti larifundioraumque inſtar & imaginem
& uſum quendam habeant. “

1I3. Æquitatem etiam in eo ſpectari, ſi

Procerum carpenta, quibus ad luxum in aula
ac alibi utuntur, graviori potiùs vectigali one-
zentur. Nam in ea, quæ luxus ſunt, magis
Intendi ea debent: quàm in ea, quæ ſunt ne-
ceſſitatis Sed & tantò gratius hoc rributum
futurum ſubditis, ſi proceres, qui iis carpentis
ad pompam utuntur, & hujus tributi ipſi ſunt
auctores, à tributo haud exempri intelligan-
rur.
14. Et poſtremò illuceſcere quoque in eo
æquitatem, quod ut navibus ſingulis viceno-
rum aſſium imponendum ſit tributum, ita
cum aliæ aliis majores capacioresque ſint,
quod multitudine & numero vehium ( ga
vulgò laſtas vocant), majus quid pluſque
quàm à cæteris, ſit exigendum.

CONCLUSIO.

Neceſſitatis & utilitatis momenta une

veluti

elakiinpu
getoet
4
,
iß Nigi h
aifA
fiin,
I

1

ius

lin ſeten in
Aibig en
dlelubemtunen
E is enle
Crtri Kgun
Nenplblrmn us
Cocunents, wl
innmoblrihae
dNr mme vrlre
Gunil,ſlik
UWsriäleig d
abuminr, gtd
1 dollunir i
lin nn
Dlamonadien
Muegugricher
nuuan.
Minn
ſolmmmn iii⸗
ilng an

gill lete

nt, otann
ſiendin .—

erNniin

Gftllluurqti⸗

iplikuging,

Wakinnofgen
Ulirpiet

in eohegri

hueginmmin

intkhlie
elwtlan np

nninra gulur.
errindeenbun
Nen Alligenen

Ehnmwenkuihlln

Mlelenminelon⸗

Cllereigkün
Gbwirglfen
nſenbumn i
4 cnenneft

meroſchun n.

rstff

1090

. A
leni .

Ok ATYIONUAI. 15
veluti impetu facto effannantur in esrum ani-
mos quibus vectigal hoc cupimus perſuaſzam.
IDEA vV.
Qud quis Civitatis ſus nomine calamitatibus
belli & vectigalibus attritæ exhauſtaque
Principi majiora meditanti, exponit, majora
exigi non poſſe vel debere, cum majora non
poſſint præſtari.
EXORDIUM.
Uaàm vetera jam Reipublicæ onera ſint.,
quibus propemodum ſuccumbere ne-
ceſſe habeant, tamen nevum ſibi accidiſſe nu-
per de iis augendis intendendiſque iterum
cogitari; & quam antiqua in Principem &

Rempublicam ſua & ſuorum ſit fides, tot ea

documentis, tot ſumptibus, tanta vi pecu-
niarum oblata hactenus teſtata, ut non tam

alia nunc præſtare queant, aut offerre,

quàm id, quod idem ſemper manet, quod
nullis miniſteriis deficit, aut exactionibus
exhauritur, ejuſdem nimirum animi, fidei
ac conſtantiæ in Principem experimenta
equidem virtutem adjuvandam. Rempu-
blicam ornandamque; Principem abunde
nunc quoque ſufficere ſibi & ſupereſſe non
fortunam.
PROPOSITIO.
Idcirco quanta veneratione mandata &
voluntatem Principis æſtimare & ample-

Kcti ſemper decrevit, tanta animi ſubmiſ-

ſio⸗

4

16 M. Z. B. ID E⸗d.
ſione nova nunc onera ſupplices & miſerri-
mos deprecari, agnoſcere ſe Principis impe-
rium, ſed & ſuam necefſitatem, agnoſcere
ſe calamitatem Reipublicæ & afſflictum ejus
ſtatum ſed interim non eſſe illis ſuam quavis
majorem, agnoſcere denique vim Principis.
ſed & concepiſſe ſc animo ejuſdem manſuetu-
dinem, quæ jam licet nullis oblatis & quæ
petuntur rejectis ſatisfactum ſibi ab illis me-
ritò putet, quos præſentibus deſideriis & im-
penſis impares priore omnia onera tanta fide
tolerata, pridem facere.
CONFIRMATIO.
Complectitur rationes, quibus motus ex anti-
gia fide hactenus probata, & miſericordis ob
aſfictiſſimam ſupplicum fortunam, ex metu ob
ertiſſima damna obventura, niſi acœpta exa-
Gione abſtineatur ſolent excitari.
I. Non tam negare ſe interim poſtulata,

quàm omnia & quæcunque poſſideant,

nunc quoque offerre, obſequium ſcilicet in
Principem, conſtantiam, fidem, pertina-
cem bonæ caulæ & exiſtimationem & de-
fenſionem, ipſam que denique vitam, quam
ſi opus) exitio ſe promptiſſimo animo
oblaturos, quæ quidem vita cum major ſit
& pluris facienda, quàm opes & fortunæ,
cùm ab his longè vita minoribug in præſens
ſint deſtituti, omnium maximum & poſt

quod .

01

Glu
h

l
e
gebben
u nn
p
mußnnl .

uet

1

Adu

rnren Eere
rikeum⸗
rgtonbunmn
ok einuüfel
1, Cungnul
Grtnt a ol
gnuum, o
Feraiokenn d n
, glun Actens
olircetiere
kleel
Erdeliumnenii
loblunmelee
teekinuinm
rs eann
CNdandinidis

(lek Aalere,

fon uſnueleißt
u mdluim a
Eltri nltrin
t.
Nufin i
Nenn Cnen
rianimibrin

nſte kn
tſe in
Munn, Gnle
ee Aiin ,
kililn ni
infirſinht,
eliennuinmn
ullis ie
in ſinllizne
ugiteizjr.
Tnitekttnute

MA.
iin nnlird
1 nſninl,
Ftuun, Aras

1, Geg

tim
einein ubltt,
ngt nen
Dehümtean
mn, Men, nu
imninn 4
rrenim u
Lontiinn n
enſia enuie
unohes Ann.
gunnbugin ie
Auuinn ,

tati exitium interim procurent & ruinam,

O ATIONUAM. 17
uod nihil reſtat, hun ſpiritum ſuum, hunc
ſanguinem libentiſſimè offerre.
2. Commemoranda onera aliqua & habte-
nus in principem collecta, & qua in præſens
sdhuc agrè tolerantur. Non etenim hanc ex-

probrationem eſſe beneficii, cum debitum

fuerit & obſequium: ſed horum memoriam
velut pro tributo nunc offerri, quo ab eo,
quod petitur aut perendum inſtat, abſolvan-
tur, quàm grara ſibi memoria, quod hacte-
nus præſtare ea potuerint, tam nunc accidere
ingratum, quod ſupplices potius hanc de-
precationem ad aures clementiſſimi Princi-
pes, quâàm alacres & parati opes ad ærarium
poſſint conferre.
3. Eſie per bella & tributa ſe exhauſtos.
per bella commerciis, per tributa fortunis,
haud obſcurum eſſe colligere, detrahi & de-
creſcere & in nihilum redigi tandem neceſ-
ſariò res eorum, qui quæ evacuant ſolutis
continuèò tributis, alias nulla ratione poſſunt
explere. Accedere, ſubditorum plerorumque
fortunas ſitas eſſe iis in agris & locis, in qui-
bus militarium caſtrorum metatione ſparſa
deſideria poſſidentium continuò intercipinn-
tur.
4. Non ſc jam juvare poſſe aut Princi=
pem aut communem cauſam, ur ſuæ civi-

&

18 Z. . ToE. g.

& herculè ſeire ſe, nequidem id Principem

velle, qui, quæ exhauſtis imponere conſtiruir muntmii
de meliori forlſan civitatis fortuna, quam eſt. il,

perſuaſus, ſaluti civitatis, & tot miſerorum

votis, haud dubium ſit remiſſurus, quippe ed uiet

0I

Ked ur

Hläht
5 l⸗

N
Ztoanrllun

ſe veniſſe neceſſitatis, ut jam juvare non poſ. wllimdli,

ſint, ſed debeant juvari, ut expoſcere prope- ar
modum ab aliis neceſſe habeant, quæ à Princi. ije
pe petuntur. ſre

Neaonn
li hael
inepes E

5. Honeſtum ac neceſſarium elle, atten- nchenin,

dere ad miſerias ac lachrymas ſubditorum, un

Mltbusibr

quæ in civitate ut ſummæ ſint, ita medius cerulrahiu

fidius non aliunde eſie natas, quàm perpe- t mn ili

truo amore in Principem & incomparabili ug
in Rempublicam fide, cujus inſtinctu hacte- In
aus obtulerint tanta, ut præter hunc ani-
mum & has preces & miſericordiam opti.

un ni⸗

o.

mi Principis nihil nunc reliquum eſſe videa- Amind m
tut. , en mmum i
6. Ad ea quæ præſtari non poſſint, nec mmmnhiuzni
ſuos cogere Principes qneunt, nec ſubditos 6 inumdr

obligare, ſummam quidem eorum poteſta- vn
tem eſſe & hanc Principis ſui talem, tantam- in
que ſe libenter agnoſcere, ſed gratiſſimam

li mltiun
npnnmn

e.

eam eſſe & repulſam nunquam pati & ſemper (ugihmm
ebtinere quæ petit, ubi ſubmittit ſe neceſſitati iu
temporum & ſuccumbit afflictæ ſubditorum
fortunæ.

. 3–

7. Si

hmekannn
nonecniun:
iiei

½

inpoerenig

ünngune
1,Amenienng
iltngir

hnfnmng.
Welennce.
denguidin

Aünele, t⸗
ns ibcnn,
zn n mli
ns, une.
n K iwommdl
Cöſintündnhrr.
er d.
Enlaiurkane.
latuntleſit⸗

inon n
den, lhl;
Udenecamk
lliakn, n.H
r, ſalgnulun
Ouum mitter
1

delbinmd

1

lünihig

OW 4710 wV. 15

„„ 2.
7. Si verò urgeantur tamen adhuc & exi-

n gantur tributa, quod profectò non futurum

aliud, niſi ut ex florentiſſima olim civitate,
deſertum iis quoddam fiat atque ſolitudo,
ut cives deſerant illum locum, in quo tan-

tum eſt momenti, qui non niſi horum ani-

mo ac fide cuſtodiri poteſt aut ſervari; ut de-
nique ſubditi fideliſſimi ad alias ditiones ali-

oſque rineiper ſe conferant inviti, non

aliam ob cauſam, quam ut vitam poſſint to-

lerare. Pauculas igitur fortunas ſubditorum,

ſi pauculæ adhuc ſint, quæ reſtant poſtpone-
re eorum fidei, quam inter quoſvis caſus
longè plura & majora exequi poſſit & præ-
ſtari.
CONCLUSIO.
Adexcitandos graviſſimos affecézus ci vitatem
ipſam attritam & paulatim per proſopopæiain
alloquentem Principem introducat, contendentemn
& quidem ſuam &n præſentem fortunam, cum-
que negatis tributis conſtantiſſimam in Principens
fidem comparantem.
LODEA VI.
Qua quis ſuorum nomine publicum faci-

nus famæ hominum & aliorum Principum

opinione exoſum ac inviſum ex ratio-
nis & imperii Legibus tuetur
ac defendit.
B Exenms

a20 Ad. 2Z. 8. 1DE-

Exemplo ſit Romanorum nomine defenſus Ra.

btus Sabinorum.
EXORDIUM.

Ii agi cum rebus humanis, ut nonnulli
vel ignorantia vel invidia obcæcati vel bo-
na æſtiment, quibus in pacem gentium eſt
peceatum, vel mala ſentiant, quibus pulcher-
rima fama meritò circumdari deberet: atque
ca ratione fieri, ut deterior hic Principum &
Magiſtratuum conditio ſit, quàm privato-
rum, Enim verò privatos multa agere, quo⸗
rum rationes ſervent ſibi, nec allis reddant:
Principes autem ad corruptæ famæ decli-
nandam invidiam, ut plurimum cogi palam
exponere rerum ſuarum rationes, quas tamen

ſæpius inter Reipublicæ arcana ſervare ac te-

gere conſultius foret; & ideo Romani nomi-
nis defendendi hodic ſibi impoſitam eſſe ne-
ceſſitatem.
PROPOSITIO.
Complectitur brevem & compactam Narra-

tionem geſtæa rei & quomodo geſta & generntim

etiam in quem geſta ſit optimum finem.
CONFIRMATIO.
Sequentes complectitur partes.
1. Fateri ſe factum & crimen, ſi quod
in eo ſit crimen. Crimen autem negari
taptum eſſe Sabinarum. Si hoc ſolum ſit,

atentihin
lronmg

pro-

1I
l

un Mun ii

n
Gellek Senm,

(lfele gannm

uchmun
eodeozinein
ONünun Ilun
1enovent:, hn
Pogruntmoin
Cel

. ligalüras

Mmiüifimn
r el MAtid
güin em
g,N
CNtvegenong
orotonnm cun
n ſrenen ve
alt) negnen
Cenconcoiec
noſ auinen
AAline ens
ſeprealt gertii
NI lrolngi
N im innd
E lein n
Al,ugtihun

De/

din

idn, 1r nl,

uchern ſelbo.
nuin gnlnet
un Aeglle.
mlricchen z

mruhinmnt
D, Kuin n.

tunnngge,
l,eedlekiln

unhr tne il.

Plunmuncnindr

nuübre; tnn

eaan naext

kidohomnm
Ciinglandie

NlIIo.
,Eunſln N
mmigfilrn
iunſin
NATIO
lkiu ue
Ne
inen unl ul
uule⸗

oX¾ RATIO NVM. ꝛ1
propter quod accuſentur, & per ora homi-
num tanquam iniqui traducantur Romani,

hac confeſſione ſui accuſationem inſtituere

ipſos Romanos, dum quod factum ohjicitur,

feciſſe ſe fatentur, nec farentur tantum,
ſed feciſſe gloriantur. Itaque quod accuſa-
toribus optimum eſt, habere eos confiten-
tes reos, reos interim poſtulatos, quod ipſis

optimum multa habere rationum præſidia

ac momenta, quibus Sabinorum raptus, ut
indignum tanto imperio facinus poſſit com-

mendari.

2. Iniquiſſimos extitiſſe Sabinos nega-
tis nuptiis filarum ſuarum, feciſſe Roma-
nos ex æquitatis præſcripto, quæcunque
æquitati debebantur; petiüſſe matrimonia

per legatos, per ſupplicationes petiiſſe,

quod jure gentium petere cuivis licet, quod

komo homini (cum quiſque ad augen-

dam ſocietatem generis humani à natura
factus ſit) negare non deberet. Itaque tan-
dem coactos eos ad vim conſilia conferre,
in quo, ſi quid iniquitatis poſſit videri, jure
æquiſſimæ talionis excuſari; iniqua enim
ſæpè aut præveniri aut caſtigari non poſſe,
niſi ejummodi magnis exemplis, quæ ſem-
per ferme aliquid trahunt ex iniquitate.
Sed interim æqua ſed velle æſtimari hæc
omnia, in quibus non in iniquitate tantum
B 2 Sabi⸗

22 M. Z. B. ID E-ft

Sabinorum, ſed in ipſa etiam ratione ſolidum

fundamentum eſt æquitatis.
3. Neceſſitatem enim ſecutos eſſe Roma.

nos, quibus nihil hactenus antiquius quàm
pax gentium & imprimis Italiæ , & initia
Imperii tam fide, quàm magnitudine Impe-

rii commendari. Gratiſſimum quidem ſce-
lus eſie pudicitiam Virginum expugnare &
lie p in exb
proſtituere: hic tamen crimen non cenſe-

ri, cum hoc publico veluti ſtupro, non indo.

mitæ ſingulorum libidini, ſed extremæ neceſ-
ſitati Reipublicæ ſit ſatisfactum. Natam
primuùm velut in eunis adhuc vagientem
Rempublicam Romanam, frequentia homi-
num deſtitutram, ad vicini populi matrimo-

nia confugere debuiſſe. Poſtulatum ab eo

quod negari non debebat; interim tamen

cum quadam quaſi contumelia & contemptu
negatum. Vi igitur petitum & impetratum

eſſe à Romanis, quod differre non licebat,
quod precibus hactenus non poterat extor-
queri:
4. Hoſtes itaque co ipſo Populi Roma-

ni Sabinos ſe approbaſſe, niſi pariter hoſtes
( in fnni n

ctiam dicendi ſint totius humanæ gentis,
matrimoniis negatis. Jam autem parum

aut nihil ad æquitatem intereſſe, ſive aper-

ra vis five dolus hoſtibus opponatur. Übi
in dolo præſidium non eſt, à vi poſſe expe-
ctari

L 4

4
entahen Nr
lißcbletkor
ſonnanfhene
nhRomatomltan
Cimrkofinitn
Uun Itukho
i
eOlne Etk
celtnecontinti,
Uelehrfuune
7 Nelehonun
Ciddctdlt bend
Feimalilpii
lln eend

CONeMAi
KNlirellotgrun
Iir.
Alln ſr,
elllnng⸗

orxATOI M. az
n Kari, ubi in vi non eſt, ad dolum confugere li-
lanc cere, hanc omnium gentium eſſe diſciplinam,
N—Gf en Nihil igitur in eo peccatum, quod ludorum
ir hungin cqueſtrium ſpecie ac pompa decepti à Roma-
An nis fuerint Sabini. =
ehc. „ Quxcunque fiant publico nomine ,„
n titnin. non à privatis, fine ac ſcopo eſſe diſtinguen-
ne da : Quæ vulgò à privatis mala, ob neceſſi-
dennman tatem tamen velut bona in adminiſtratio-
iinn mi ne Reipublicæ haberi. Non autem hic alium
Hammen.. ſcopum, aut finem cenſeri poſſe, quàm Popu-
n Nun lum Romanum ſuam augere Rempublicam ,
Am & acceptis vicinorum virginibus in marrimo-
egmn kn. nium, fœdus & ſocietatem cum vicinis con-
ninoee firmarc. =
Mattlnmee 6. Non diſficilem igitur eſſe hujus cauſæ
t imimm apud omnes defenſionem, qai in eadem ne-.
nlitnm ceſſitate conſtituti, non poſſent non eadem 2.
nk ipeuin aut vellent patrare. .
fenenorletn, 7. Velle Romanos ſibi eadem evenire ali-
ne quando mala, ſi eandem iniquitatem uſurpa-
verint adverſus alias gentes, quam à Sabinis
Poonlſee. ipſi ſint experti.

Uilpmirh 8. Matandum perinde criminis nomen
Puonunetzen, eſſe in virtutis nomen, accuſationis in
naenm Ccommendationis. Non eſſe raptum, non

rleKNeNm ex viintelligi raptum, ſed ex fine, qui cum
Yquiſſimus ſit, quid obſtet quo minus
æquiſſima vis, æquiſſimuſque dolus cenſea-
B 3 tur?

ghonnm G
ilipateß⸗

2

24
tur. Equidem inter Principes & bellatores non
minus optimorum optimam & æquiſſimam
eſſe cauſam, quanquam armorum vi ejus ſibi
rcſtituant aut reddant poſſeſſionem. “
2. Denique cauſæ æquitatem & inſtituti
x eo apparere, quod non ut hoſtes agere Ro-

mani cum Sabinis jam velint, ſed dexteras

cum iis jungere: ut cum ſoceris, ut cum
fratribus . quarum neceſſitudinum majora
ſunt vincula „ quàm fœderum aliorum ac ſo-
cietatum.
C ONCLUSIO.
Non dubitare proinde Romanos quin om-
nibus hujus facinoris perſuaſerint æquitatem,
&£ ſartam tectam tueri poſſint hactenus de ſua
ſide excitatam & conceptam opinionem. Si
autem quis interim pergat æquiſſimi Imperii
lacerare nomen, contumeclias yerborum facilè
eos tranſmiſſuros, ut inanes, conſcientiâ &
duciaà æquitatis. oi quis autem propterea vim
meditetur, eſſe penes Romanos tantum animi,
QJuantum æquitatis.

IDEA VII.
Qud in ſue ditionis Civitatem adventanti
Principi civium nomine quis gratulatur.
EXORLDIUM. .
Płrreruum hoc extitiſſe præſentis Prin-
cipis

nZ . DEk

ejoloe ſ
adrnnſi

ni

HD
geini
huint

A
ſmen 10
liutht
Hingto ane,
ehn,
Uſeünt,uit
1en,tungt
Pylenime

es
enem de

ſellan
(0N
Wkuen l
ien gunmt
letira Eehen
neniinm ben
crmmecrindht
enkcuſumne
Frnſeihnler
alingunch
CNmodrfiki
nilechu
3 Neimmn!

imigis, n
inikcon

laNcrteumnk

h94

lonen.
mnanckiliu
gtotgagnrſ
n, l Enenn
1 ti⸗ oom
Ahndnun iſen

Nuniionm ch.

110
onandeginon.

ümeginnen

inhaeneln

ndfinnn 4

teylſinihinti
iufehannick⸗
4, Cnlinit

ten ſloſttuit .R

zuostannm,

I

tuten A
green

A. .
petub

ukbileng

4

1

O ATIO NUMM. 2
cipis deſiderium videndi, & quanquam nunc
ejuſdem benignitate ſit expletum, pro mag-
nitudine tamen votorum ſerò adhuc in præ-
ſens expleri. =ð
PROPOSITIO.
Se igitur ac ſua omnia nunc offerre nomini
illi, in quo omnium ſalus, opes fortunæ funda-
tæ ſint, & quibus votis cclo olim commen-
daverint, tranſcripſerintque abſentis incolu-
mitatem, tantis nunc præſenti pro æternitate
ejus ſupplicationes & promptiſſima obſequia
velut ante aram dedicare.

CONFIRMATIO.
I. Abſentem quidem hactenus fuiſſe Prin-
cipem, quanquam ne credere quidem aut po-
tuerint aut debuerint eum abſentem, cujus
præſentiſſimam benignitatem, clementiam,
curam continuò fint experti. .
1. In co veri Principis certiſſimam indo-
lem & clariſſimam quandam divinitatis ima-
ginem ſe agnoſcere, quæ mortalium oculis
haud unquam objecta, in humani generis
commoda vi quadam incomprehenſibili per=
petuò ſe effundit.
3. Elſle interim in eo aſpectu ſuaviſſims
Principis, quod ei ſubditos & ſubditis cum
imprimis poſſit commendarc. In eo videri
ſubditos ſe tanti fieri, perſpectamque eſſe
B 4 Prin-

8

XZv. DE-T

Principi ſuam fidem, cui etiam hujus ſpiritas
& vitæ, in qua omnium vita eſt, coredat Per- .

mittatque ſecuritatem. Eſſe principem inſtar

magni illius Solis, qui licet haud conſpectus,

vim ſuam exerat in hujus univerſi inferiora,
gratior tamen eſt, ubi humanis culis ipſe
qualis eſt, ſpectatur.
4. Pro tam incomparabili quanquam de-
ſiderati ſimo beneficio, cum alia non poſſint,
nec quicquam habeant, quod non ſit ipſius
Principis, deferre ſe jam Principi, quod ipſius
ſit, & recludere non tam vallum & portas &
arces, quàm animos, fidem conſtantiam „vir-
tutem ſuorum. ua oceaſione ſi guidquam
Principibies & majoribus geſtums, narrandum
kreviter & augendum Si augeri poſſe, magna
6ucia promittendum eſt. .
. Audere ſe interim mutuum expoſcere à
Principe, jura, immunitates, Privileg ia ſua
conſervata, non tam in ſuam, quàm ipſius
Principis utilitarem, cui nunquam majore
animo aut velint aut poſſiot velificari, quàm
ſi leges à majoribus receptæ & prioruin

Principum gratiâ confirmatæ, integræ relin-

Qquerentur.

CONCLUSIO
Vota exquiſitiſima ro aternitate Prin-

eipis, pro totius Reipublicæ incolumitate, de-
nique

*

ſec⸗
1 wefnenide
“ ns

.
ſee nn,
1
1

7 .
aNl
nirgn
muun

.

ge
SARA

rtunötnnſe

eungulimucinn
erh Nchßs
wenn.
porusDeianut⸗
tlerhonmur
Abe, mliN
Enenuun, dun
An ulm
Mnücemünt tr

Ouinn, t
eteiktine
Cfenn heii

Gimnch glin

4 ON& ATIO NVII. 17

leimkunb D 2
Uiue e nique pro oferenda occaſione, Juas ur nune deſi-
Aerinzen ⸗ deris ac vota, irn eorum vim approbare poſſint
iidmge Principi, ano velut ſpiriza complectatur.
nainliie Quu quis grave crimen Iuorum rontumatie &
Nl rebellionis apud Prineipem agnoſcit potius
n, quum excuſat, & interim tamen pœnam ejus
nlime deprecatur.
Dn Noi
lniemne Cod in en clementia commendatione-
Tolmtng, quæ tantò major eſt & celebratior, què
. majora ſunt ea crimina, quorum cauſa cle-

- , .
e mentia Principis non poſcitur tantum,
nnt ſed impetratur. Neque enim ipſam im-
nt, n mortalis Dei apparere latis miſericordiam,
niſi ea humanæ gentis præceſſerint flagitia,

mne in quibus maximis magnitudo ejus maxi-
c mè poteſt elucere. Quo codem exemplo
te de nunquam tam illuſtrem extare Principum
nmun clementian, quam cum in ſubditos quævis
Nrlüet, aa alia & graviſſima commeritos, confertur.
n An Equidem inter flagitia ſubditorum & ob-

,e ſequia nullum gravius eſſe rebellione. In
aliis bellis externis parem ferè utriuſque
partis cauſam, parem juris rationem, for-
0 tunæ denique non æqualitatis arbitrium in
Gmi cventu ſpectari. At hercle in rebellione
maiuH crimen eſle, quidquid à ſubdito obtendirur,

quid

quidquid contra à Principe opponitur, necef-
ſarii ac exactiſſimi juris obtinere rationem.

PROPOSITIO.
In hac confeſſione crimini: & agnitione gra.
viſima pœnæ & ſpe tamen clementiæ Verſatur.
Hae ſpe ad pedes tuos devolvimur fupplices,
Princeps maxime, & eulpam agnoſcimus .
cum in hujus delicti confeſſione præcipua
noſtra defenſio ſit, majore profectò erroris
noſtri ſenſu, quàm metujuſtiſſimæ tua indi-
nationis. Domus, conjuges, liberi fortunæ
noſtræ, omnia jam tua ſunt, non tamen jure
Principis, adversus quem extitimus contu-
maces, non tantum victoris, qualem te eſſe
voluit æquitas tuæ cauſæ, ſed jure etiam
fudiciis & Magiſtratus. Habes enim convictos
& confitentes reos, & talestuum tribunal
nunc obſidemus; Meriti ſumus, ut haud ma-
neant noſtra, quia quæ jure Principis merito
erant tua, ut rebelles oppoſuimus magnitudi-
ni tuæ fortunæ. Quidvis commeriti ſumus,
ad clementiæ tamentuæ ſpem aſſurgimus, ſi
eg videmus.
CONFIRMA TIO.
Lagra uiſſimis moribus ad excitandum cle:
mentis affeltum tora verſatur, rationibus potins
2Principe, quam ab illis qui Supplices ſunt, peti-
..

on nc,
” 5 .
Gſi
Aaanttüis

foten renthet

Elntbpenen
ateret de

Inte lclte)

ude, Kſidiiſ⸗
Mnunſnen
)Huermr
mtiemmtcren
öaneſid
minetiniunti
(winenimngen
NeRenoftdun
nrconnnt, 1e
indentem

inchliticbe

Ziiwpotenm et
(egutintn⸗
1 Vh, mne
egin o
lenſore e⸗

e4
opr 4
RKZ
Ina r

anuna
Enrſelin, G
Munng
l n⸗
MMeluont Maihui
, 1. ..
rpaſetenns
lnrtiinl⸗
Ni leiſan
NNantunenr
Nektinhtan.
gulenn

besenincvnnien
Aegnun abuun
ns, uktun
Nurhönein
imuemigind .
nmertlunn:.

engmnd

chtmndi 4
Piato

,El r ain

oOw 4TIO V M. 29
r. Cum nulla tanta ſit, aut excogitari poſ-
fit pœna, quin majorem promeruerit culpa
fubditorum: & iniqua futura ſit omnis etiam

maxima pœna,, utpote magnitudini culpæ

non adæquata., quid reſtat, niſi ut contraria
in nos via vindices? & - quo majus noſtrum
crimen eſt, eo magis animi tui ma gnitudi=
nem oſtendas?
z. Audiant tui & cæteræ nationes, te me-
morem recentis rebellionis & victorem, cum
de ſontibus pœnam exigere poſſes, non ta-
men debere te de ſupplicibus exigere cle-
menter judicaſſe, non indignos ira tua exiſti-
maſſe, & victis ignoſcendo clementiæ fama
potiùs, quàm jure tuo uti voluiſſe.
3. Hunc itaque cumulqm adde & felici⸗
tati rerum adverſus nos geſtarum & laudibus
tuis, ut cum nos viceris, tui potius quàm er-
roris noſtri inita ratione, viceris in ipſa vi-

ctoria teipſum, parto triplici triumpho, quo-

rum altero factum, ut peſſimorum oppreſſi
fint conatus, altero ut victi ac ſupplices, quĩ
primò extiterant contumaces, clementiæ
tuæ obſtricti, obligati, non poſſint non om-
nia impoſterum rebus tuis, fortunæque &
obſequii ſui debita deferre.
4. Vita, omnes fortunæ noſtræ ac opes.
quæ quia non uno jure tua jam feciſti. red⸗
dere jam potes, cæterùm & tuæ manſuetu-
B 6G dinie

3%d M. Z. B. JDE E.
dinis & gratitudinis noſtræ erunt monumen-
tum: quod ſi facias, impoſterum tanto plura
Pro tepræſtituri, quanto plura, quàm antea,
debituri ſunus. 2
5§. Imò ad poœnam jam exactam oculos
clementer Princeps convertat, ſatis graves ſe
jam dediſſe, non reſpectu maximi criminis

ſed reſpetu ſui, cum graviorespenas non

poſſint ſuſtinere; jacere ſe ſupplices ac pro-
ſtratos, victos, ex emptos ecorum numero, in-
ter quos fides gloria paulo ante Præ cæteris
cenſebantur. Puram ſibi feciſſe hactenus ja-
cturam videri tot opum, quæ fruſtra in rebel-
lionem impenſæ maximum & inſtar omnium
eſſe amiſiſſe gratiam Principis, quâ obtenta
omnia impetrare & reſtituere ſibi poſſint, &
exuti omnibus & deſtituti. Injectum itaque
ſibi eſſe æternum pudorem, ipſam Principis
clementiam, quam ſupplices nunc poſcunt &
magna fiducia ſperant, pPerpetuam futuram
criminis exprobrationem- cujus cogitatione
erecti perpetuèò tamen velint eluere eam ma-
culam, quâ obſequium hactenus Principi de-
bitum deturparint.
6. Imò non poſſe eſſe nunc ſeverum
Principem, non poſſe cogitare de pœna,
cùm nulla ſit culpa. Nam non proſtratos
tantum ſe eſſe, ſed & pœnitentes: Quid
utem penitentia aliud quàm iudieinen
. exili⸗

pondunt

imn

Omen won

Caaumohtn

I, non 6 en
1 Zcontlocen
, .
es wt dl
, winrlerekt
DnWinrlee
Pertum, glne
ielegslhieen

hen
men

Uine cninins
Imereniiie
litufeti
ID
(ugrslerinun
Uernmme
Neln
lumb ſelalin
Dymunn ie
mumintt ni
,
NAuiwn
ſnp zinan⸗
rni ang

den
Aerumtnn, D
1 ,B guun Z

enicnang
lr e

rumniainii
Nlneern

elnhigen⸗

eonumdunei.
lbank ecrti⸗
Kelkkecknnt,.

ukintninnk

ldl⸗
Mdinnamin
d, ucher
arlbipolin,
Heceniagr
Pnkkurhi
nmnepoltne
mhenunkumm.

öſſ cekirier

nt Monun .

r duetecum .

Gembiuthie

e nune beu
giune u,
on Pnſt
Atenes: Wi
un ulin

— —— —
„ — ——

O ÿ ATIO NUM. 31
exilium culgæ Quare igitur Princeps pœnæ
præferat ſeveritatem inſontes, in innoxios,
non quia non peccaverint, ſed quia nunc ſint
pœnitentes.
6CoONCLUSIO.
Omnem hujus ſupplicis orationis vim in-
doli & conſilio Principis ſe tranſcribere: cùm
autem illa ad manſuetudinem facta ſit à natu-
ra, non poſſe hic obliviſci inſtinétus natu-
ræ, & conſilio clementiæ, cum etiam bonos
magis poſſit addicere ac confirmare ſibi &
malos impellere & æſtimationem ſui & reve-
rentiam, quidni ex ejus præſcripto lenitatis

hig leges ſequeretur? finem dicendi ſe facere,
nondum tamen dixiſſe, cum eam de magni-

tudine criminis ſui & de magnitudine cle-
mentiæ principis conceperit opinionem, ut ei
nulla ſatis verbis poſſint reſpondere.
IDEA IX.
ua quis ſe arbitrium ſuorum nomine in pu-
blica gentium aut Principum contro-
verſia interponit
Exemplo ſit Italiæ nationum Legatus ad Sabinos
& Romanos miſſus motuum ſopiendorum &
Pprocurandæ pacis cuſa.
EXORDIUM.

MAi animorum motu, quæ inter Sa-

binos Romanoſque hoſtilia nuper agi
cœpta ſunt, cæteras Italiæ gentes accepiſſe,

B 7

32 M. Z. B. IDE-t
& vicini latiuſque haud dubic graſſaturi in-
cendii (niſi in tempore extinguatur) terrore

Italiæ paci, quæ in hauc diem uſque ſanctiſſi-
mè fuerit conſervata, quàm qui infringat pri-

mus, (licet cum una tantum gente vi armo-

rum commiſſus) cæteris omnibus ſive ex-
emplo, ſive terrore, ſive quod ſingulis innixa
ſit omnium cauſa, infceſta bella inferre vi-
deatur.

PROPOSITIO.

Non obſcuram ſibi aut incognitam cau-
ſam eſſe motus & ab utroque populo juſtiſſi-
mam proferri & commendari. Interim càm
ſupremi principes & populi ſui imperii extra
ſe aut ſupra ſe nullum agnoſcant ſolium
aliud aut tribunal, nec tamen in cauſa ſua
quiſquam debeat ſedere judex, haud ſemel
utiliter placuiſſe inter nationes, ut aliorum
ſive principum ſive populorum arbitrio non
tam deciſio controverſæ cauſæ, quæ difficil-
lima ſemper & plerumque belli eſt incita-
mentum, ſed ejus conſilii ratio permittere-
tur, qua utri que parti ſatisfieret, utriuſque Pa-
ec procurata: eam operam utiliſſimam her-
clé & nunc inprimis neceſſariam Iralos om-
nes & corum nomine ſe prolixiſſimè offerre,
CON

on

conſternatas metuiſſe ſuaviſſimæ illi totius

IA
(oN

3 leen, ni
ifriniuen
onclen ſaglin
ingten E.
manloſktlitß
iubenttumhl.
mmiun pnn
nhmg, &s
Alinurcthen,
B
Ptesahen.
daile Ctcelunmm
on ollt ,
1 Nonnnge,
iues, tal
Em con ſld urn
Ntweits kie
Ueſe vele un
Cdinpalen
Cüfentt, N
uancalſinleis r
ſuümm, Aunle
len hcie rl
aionn lie

1 ½

Aunn ent

uunline it

enlhhrtntil

. .
littiin

8 onndulaeer.

Potiigliimin
kliken,.
ITIO.

irpnim n.

Nleponlot

Nni Heinar
Uſüimmi en
Gnolm Nion
amen inetlrlu
er Aul od
Ones, A Müonn
Mun Adinio
Zõ
inmmiopnuint
ge, iihelr
nurillinnke⸗
üimlAne
ulintoken,

ORATIONVM. z3
CONFIRMATIO

1. Quibus melius arbitrium hoc permit-
terctur, quàm illis qui neutriu partis hoſtes-
utriſque interim amici ac fœderati „ & ſi ad

communem patriam attendatur, propinqui &

conſanguinei. Quâm nihilcommune habent
cum controverſa cauſa, tam omnia commu-
nia habent cum publica totius Italiæ pace. Sine
partium itaque ſtudio eos arbitrium partium
ſuſcepturos, & Sabinos pariter & Romanos
exiſtimare debere, hoc partium ſuarum eſſe
& curæ, ut his ipſis eorumque conſiliis omnis
ſides habeatur. ðð
2. Quippe nihil hoc arbitrio cujuſquam
cauiæ deceſlurum aut Majeſtati, quippe
non conſiderare ſe nunc velle aut Sabinos
aut Romanos, ut meritò vel immerito li-
tigantes, ſed tantùm ut litigantes, & qui-
dem cum ſuo utrinque damno & præjudi-
cio totius Italiæ litigantes, non conſide-
rare ſe velle aut læſos hactenus aut læden-
dos, ſed impoſterum ſe & alios, ſi ad bellum
conveniatur, m ximè læſuros. Itaque non
tam cauſam litis Fevocandam nunc efle ad
animum, quàm litem; ſcire enim ſe nemi-
nem facilé aggreſſurum ad iniquæ cauſæ
defenſionem. Interim ſi integris animis
adeſſe velint, ſe teſtaturum facile, nullam
tam

34 MZ.- h. Wrcbr
tam & quam aut gravem cauſam videri opor-

ſecuritatem ſit veniendum. R——*
3. Quid enim tandem ex his odiis & bel-
lis expectandum? Maltis ea ſumptibus geri &
ambigua fortuna, victos amiſſuros & cauſam
pariter & fortunam, victores ex bello bellum
accepturos, quos æ quis occulis aſpicere no.
lint ſui vicini, ut vi potius, quam æquitate
cauſæ ſuperiores: ſed & ſuos ſocios futuros
Sabinis, ſuos futuros Romanis, quod medius
ſidius quid aliud eſt quam commune incendi-
um totius Italiæ excitare, & infelicibus armis
involvere gentes, quæ animo & viribus pares,
beneficiis potius ſe invicem, quàm injuriis
cognoſcere deberent?
4. Sed & occaſioni invigilaturas exte-
ras gentes, quæ quam perpetuò imminent
occupandæ Italiæ libertati, tam haud un-
uam melius expeditisve ambitioſas ſpes
Aus poſſt explere, quam ſi factionibus do-
meſticis Itali diſtincti & inter clades ci-
vilium bellorum & victorias attriti, ut im-
belles erupturis & vacui occupationibus,
ut ſine fœdere denique ac ſocietate ſuo-
rum duriſſimo exterorum imperio & jugo
offerantur: Se igitur cogitarent, ac ſuos,

eEe

"tere, ob quam ad manus, & turbandam Italiæ

Rrmlau

& ſuorum eſſe mallent, quàm exterorum,

4 urs E
eumn

ſelemäl
K.
S Ei 11
unnonn „

esaunküfun

its cin

Cünsine hann

Smmeünet unnds

Ace ſietneli
ortet, in
DNouninouilul

Uumkhiihnubn
Wſoitgun

lclclupumſunn
Cwipoilencine
Cells, inenein

rbeloeremmum

Eöbir knbliſlee
rbreln aAenci
sinnccaniünan
Iemis, ingthn
igunigliet,
cNaiCoNdbtetten
mielir alareeh.
D

lus Hlage 4

Ddae OX ATIO VN
ſallanfitie, ne putantes, ne cauſam agere ſnam „ promo-
humn verent alienam.
„SFSF. Quin ſi rectè cogitarent, ad pacem om-
ai⸗ it nia prompriſſima in hac controverſia offerri.
mine, In hac ipſa cauſa litis non cauſam tantum,
Imain ſed ſedem & fiduciam ſupremæ amicitiæ &
akn individuæ cujuſdam ſocietatis repræſentari.
iiienn Sabinos inter Romanos ſues generos, Ro-
,Juni manos inter Sabinos ſuos ſoceros, jam ag-
ushigfmg noſcere ac pietate ideo æſtimare ac comple-
imin cti oportere. Enim verô ſi raptu in ſpem &
Gnmueite. finem matrimonii uſi ſunt Romani, cur præ-
Eitlinmg ſtirum ſibi ipſi megarent finem ? cur ad bel-
efibe lam potius quàm pacem raperentur? & cur

n,Gnu ubciſci raptum ſuarum Sabini conſtituerent?
co ipio idem crimen admiſſuri & repetituri
nelnmsen ſcelus, cui nunc iraſcerentur. Nam quid ex

end inmmm hoc bello eventurum aliud, niſi ut augeantur

OummIn. injuriæ & multiplicentur raptus, & i unius

eambitolse Partis æqua, alterius iniqua ſit cauſa, utraque
IAimh pars innocentiſſima reddatur & in his argu-
ie dass mentis, in quibus arbitrio conceſſus eſt lo-
Gaii,I Ccus quoties licet, ita expendendæ ſunt publi-
Urelignin carum controverſiarum cauſæ, ut pacis &
ie arnlcitiæ cauſas debere eſſe & poſſe intell,i
Inmun ti gantur. .
ime Ai 6. Quis autem finis temerè cœpti belli,.
lramm, ſi ſuas felicitate armorum ſibi reſtituant

36 M. Z. B. ID E-‿t
& recuperent Sabini, recuperatas violatas do-
mi ſine honore futuras & inglorias quæ jam
ut matres & legitimæ conjuges æſtimaren-
tur inter Romanos. Si Sabino autem fortuna
& imperio exuerint Romani, ſeipſos exuturos
& patrimonia eorum & hæreditates peſſum-
daturos. Quas ut ejuſdem tori & omnis for-
tunæ ſocias , quarum pignora & ſobolem ut
ſuam & imagines ſui amplecterentur, adeòè
ut quiſquis hic bellum geſturus ſit, indicturus
ſit ſibi, & victoria actura ſit cladem & ſimilis
victo futurus ſir, qui vicit. Imòò is ipſe qui
vicit, pro uno populo debellato ac victo, plu-
xes ſibi hoſtes ſit facturus. Gentes autem ſub⸗
Jugare, & victoria nonniſi cum damno poſſe
uti, ſubdere populum, nec tamen in obſequio
eum continere, & plures hoſtes provocare &
hominum & temporis & ſæpe imperii eſſe ja-
Kuram.
CONCLUSIO.

Innixé igitur omnes laborarent, quo
poſtpoſitis odii cauſis & interpretatione
pro cauſis amicitiæ acceptis, pacem Ita-
liæ hactenus inviolatam communi animo
eonſilioque impoſterum confirmarent. E-
nim verèò ſi gerant bellum, bellum quavis in

fortuna peflumdaturum fortunam utriuf-

due gentis. Vindicare injurias, amare,

N

ice, l

orun ßi
GAudlute 1
cmii alle hell
un Aiaai
uubo
Aun, utine
getan in
(iumimmenult
mrceen,hni
AUinenment in
n gtigsvande
en. Drbete 6
(üorumahon
Dl velin MWen
I, Nohtn ge

10
(igriunu)
Guunkllgon
nutzet
lunſb ſt mmel
alinmin
Crſnn l
nnt,
110
8 Junnn mini
un Aee e

D

n edifſe, affectus eſſe tantam hominum priva-

in torum. Reſpublica autem & Principatus ex

dinn
canen Ain
idiin Anhn
onſ
le
nnitnin
npbnnnglnlnt
ndnun

dbektngt,ilin
inſtclten sin .

iir of

Ebelnorticne

1, Gentettnen

niicunmIH
Ne lineni t
ralenwnael

texintnicli⸗
Mo.

1ore,

6 Gentanir

Gis, il 1
CON NO
corlunmm?
l
belluntms
Orroan U

3

bfuus HM
N,

—

oτATIO& υ. 17

ſola utilitate res ſuas metiri , quæ ſola eſſe

norma atque regula debebat omnium actio-
num Eſle hoc arbitrium totius Italiæ, quod

niſi ſequantur Sibini & Romani, cogendam
eſſe Italiam, ut ea velit, quæ ſeriò illata ſibi

nollent aut Sabini aut Romani. Eſſe hoc ar-

bitrium immortalium Deorum, qui ultores
& vindices futuri ſunt in eos, qui cauſam
belli interpretati ſint cas injurias, quæ ad co-
rum potiùs quam hoſtium ſpectant cogniti-
onem. Debere denique hoc efſſe arbitrium

Sabi orum & Romanorum, niſi fortunæ ſuæ

oblat: velint adverſa, quæ majora ſint ea

noxàâà, propter quam nunc temeré commit-

tuntur.
IDEA X.
Quà quis apud Prineipem ſuum irritæ, &
qua nihil profectum eſt Legario
nis eventum exponit.
Exemplo ſit Arondellus in Anglia Comes, qus
poſi Palatinorum Principis cauſam fruſtra
spud Cæſarem actam Legationis ſus rationes
exponit. G
EXORDIUM.
I quanta animi promptitudine imperis
tua excepta, Rex Augaſtiſſime, quan-
taque in iis cxequendis fide ac tonſtanri
. uN

28 M. Z. F. W Eet
ſum verſatus, tanta vel æquitatis cauſæ, vel
authoritatis tuæ ratio Caſiri & Germanici
Imperii Principibus fuiſſet, poſſem profectò
hodie curam non tantum meam & indaſtri-
am, ſed eventum quoque rei pulcherrimæ
Majeſtati Tuæ probare Quod cum per homi-
nuin ſive temporum non licuerit iniquitatem,
per me non ſtetiſſe quò minus licuerit, ut in-
telligas, intereſt & conſiliorum tuorum, quæ
alia tibi ſuppetunt, quibus æquiſſima deſideria
tua poſſis explere, & innocentiæ meæ, ne de ea
conceptæ apud te opinioni quidquam detra-
hat contumacia adverſorum, qui rebus tuis &
authoritate tua mihi gerenti eas, obſtitéte.
PROPOSITIO.
Bre iter ſeriem, caſus, eventa legationis Ca-
Jaris, & eorum qui aà conſiliis Seæſari, tergiver-
Jationes, dilationes, iniqua conſilia, aliaque poſtu-
latis objecta complectatur.
. CONFIRMATIO.
Ommia ea conrineat, quibus Regi quàm irri.
tum legationis e ventum non bene accipienti;

tam legatus ſe ei ſuamque operam maximè va

lent approbare; agitur enim his potiſſimlem
legati cauſa, quare &- pracipua rationum, qui-
bus uſas eſt momenta magno ardore hic ei repe-
tenda ſunt, ex quo intelligatur, in iis exponendis
animi cententione apud Caſarem eſſe ver-
atum.

1. Ego

0141
“ oe 4
teion lrtn
geeolleſelin
tur ni 4
cuieNd .
miatitnr
colionntuorun
,,AAegeid
ſeiölticebeint
1 udnmg
aurnreenin cor

euione enlll,er

enretunſhnun

Aumiunetaſn⸗

:. Quid eim
In f Als ddni
um Nirivnm

Eelinno? gl g

ndun guniüne
in elt Un
alun mtig
ommn ſont ſe
MIntmun Acen
AAlur non moel
EAinocenetun
tellonis nr i
u elnen,

nan i⸗

D ONATYIONVA. z

Alrn
tib 1. Ego verò quoties ad animum meum
ne revoco, quæ mihi in Germania gerenti tua
ren il hegotia evenére, non poſſlum non tacité, &
RK nunc te coram hujus Imperii ſanctiſſimam
e zquitatem & ſub eo noſtram felicitatem in-

lanmin. primiis celebrare, cum quidem illa fiat, ut de
en conſiliorum tuorum integritate non tui tan-
unenn tuùm, ſed & exteri omnes Principes populique
unm u meritò ſibi debeant gratulari: cum etiam illa
Gefnd fiat, ut aliorum quoque inuocentiæ cauſam
nnNeH agas, præſertim eorum, qui ſanguinis tui do-
tuiigungn minatione exuti, exules, extorres ſpem om-
ungIui nem rerum ſuarum in ſola Majeſtatis Tuæ
ania, Gli benignitate repoſuerint. L
IIN 2. Quid enim æquius aut à te poſtulari
naif aut ab aliis admitti poterat aut debebat,
e, ein quam Palatinorum Principum in integrum
icek, reſtitutio ? qui quidquid in Patrem jam de-
functum graviſſimorum tandem criminum
III0. fingi poteſt, infantes innocentes, non tam
gn cauſam patris „ quàâm ejecti miſerrimam
NNG&ι fortunam ſunt ſecuti. Subibat itaque ani-
Grm unNH mum tuum, & cenſilia hujus legationis im-
Nn H/W pellabar non modè innocentiæ cogitatio,
uiâ“ ſed innocentiæ tuorum, quibus negare in-
GrrelitH terceſſionis tuæ vim ac authoritatem non
, nütili debebas, cum eam, quæ animi tui judiciique
6Crn eſt rectitudo, aliorum Principum afflictis
imme-

40 M. Z. B. WE.- g

haud ſis negaturus.

3. Neque profectò ratio tantüm cau-
ſæ, quæ longeè eſt uberrima, ſed illa lata

exporrecta tua potentia, qua ut prodeſſe
plurimum Auſtriacorum rebus aut nocere
botes, probare ſe Cæſari debebat. Sunt
tibi maria tua & portus, quorum, ut nunc
ingens illis uſus, ita eodem negato quid
expectandum aliud, niſi ut Hiſpanis Belgio

ejectis, Auſtriacorum ambitioſa illa con-

ſilia diſſipentur, eorümque armatis nunc
plurimum potentiæ accedat, qui in cos
hactenus confers ſumma tua beneficia? In
Palatinorum Principum agenda cauſa re-
jici profectò non debebas, cùm non petat
beneficium (quod non eſt tuæ magnitudi-

nis) ſed id quod debetur, quod tuæ eſt

xquitatis.
4. Quæ cùm ego abundé & pro perſona,
quam geſſi, & Majeſtate tua expoſuerim,
ſatisfeci officio & cauſæ, & interim alii

haud admiſerint non ſatisfactum efſe ex-

pectationi. In quo bonitatem tuam non
Poteſt non æſtimare Chriſtianus Orbis, qui,
quod amantis pacem eſt, legationis mo-
deſtia, ante quam belli jure cauſam ho-
neſtam hanc jam toties agere voluiſti: &
corum iniquitatem non poteſt non eis⸗
ari,

im meritò rebus, uam opem implorantibus,

eliiu inr⸗
re Npmdunin

N 1 eolun 4
e soioden
colllusnon
0)

Vyeninteldes
,Detluüine
litüclhinge
e, ulquants
ſeln n K
ckant, ſd eonum
guinh, xeN
Debet, Aime co
ir Deponrinin

um ſtum

nrentir indte
eſis, incinſen
Uicoenmen
i,Agupnen
tr doltrenii⸗
ihpolenn ii
iingror
gum krrutt
in,

motnin

nin 1G uiA

iſu r
No n en
n then dn
. Cwomn. W U

Men uie
iirkiimn kes

mn tlh ee,
Undnn unus d

et un
Ntu bereice !H

n Renhr aua
u, Nn MN

Nek ueNge

, gial ee

nikptn
Aiemeniein

e K In

ſttncnn 1
wninten tun

PiftungCt,ſO
4, eprri .
liue aa

auee in
L

OMATIO NV. 41

ſtari, qui quia pacem odére, a quiſſima poſt-

ponunt. Itaque quantum tibi negatum eſt,
antum apud nos abjectum eſt ad eam famam,
quæ optima de majeſtate Tua inter omnes

eſt cxcitata: Neque etiam quidquam hic in

me culpandum invenies, qui quantum in ra-
tione & Majeſtate Tua præſidii habebam, tan-
tum in eorum (quibus cum agendum erat
conſiliis non inveni.
CONCLUSIO.
Interim verò ego, qui deſtinationem tu-
am, Rex Maxime, volui explerc, nec potui,

nullà tuàâ culpiâ, qui æquiſſima petebas, nulli

mea, gui quavis induſtria hæc expedire ag-
greſſus ſum, & quia tua & quia æquiſſima
erant, ſed corum pervicacia, quibus nec æ-
quitatis, nec Majeſtatis Tuæ (qualis eſſe de-

bebat, & à me commendata eſt) reverentia

fuit. Depono irritam, ſi eventum & alios, ex-
pletam, ſi curam & me videas, legationem,
Innocentiæ interea meæ ac induſtriæ apud te
teſtis, nunc ipſe interpres & legatus cujus op-
tata documenta, ut referre nunc non licuit ab
iis, ad quos me miſiſti: ita ca quoties in hoc
curæ noſtræ miniſterium propius inquires. &
impoſterum, aliiſque negotiis vel hoc ipſo
ſpiritu pro te effuſo, ſi opus eſt, & quis un-
quam futurus ſit uſus mei perpetuò es inven-
turus,
IDEA

42 A1,2Z. B. ID E⸗kt

IDEA XlI.
Ra Juis Principem ſuum primo compellat &,
ei obſequia & ſe propius comvendat,
EXORDIUM.
Sn ad præſentis beneficii magnitudinem reſ-
eiciam, Princeps Maxime, profectò prætet
gratiarum actionem non aliud mihi offertur

dicendi argumentum, dum ad Sereniſſimi

vultus tui propiorem aſpectum & ſalutaris
dextræ tuæ contactum & hanc te coram
alloquendi facultatem, me admiſiſti. Interim

tamen, quæ clementiæ tuæ bonitas eſt, pro-
P

mittes mihi magis tam ingentis beneficii

uſum & ejuſdem tacitam venerationem, quùm

grati hominis, qui ſatis gratus eſſe non poteſt,
Inferiorem & majeſtate & hoc animo, facun-
diam flagitabis, & gratiarum actioni ſatisfa-

ciet forſan argumentum, in quo & factam te

compellandi poteſtatem & tot ingentes tuas
pro Republica curas in præſens auſus ſum
occupare.
PROPOSITIO.
Niſi forſan curarum tuarum non tam
impedimentum ſit, quàm ſolatium, intel-

ligere, quanta eas veneratione, quibus vo-

tis excipiant judicia tuorum ſubditorum,
quorum cum abunde tibi fidem facict pu-
blica omnium fama, ego tamen tuorum (ſi

par⸗

ishtolel
uunm ninc,

ulallt nli

vnanheru n,
cela ee itun
imneiſiglie
4 hilinn lenn
gluulin le

COMIR

Hilndol
onn, Nireps A
aalkhislibcliet
rinibenehcinm
,n Uuaame eb
henlg, Halg,e,
umeeſinatunke
uinſchimm
mais
Pini, gliaaun⸗

unge inpeni u

Kadmnnitanon

unleilln rine
Cenn ini anſt
II cmungrh⸗

uibnine in

ſolborndenmens
Unn en leen

10

I
mninnli
uammgl,
ll
elaugtüntrngt.
Cunentitäten
Mütlnliiken
Iund harnſſ
ihechndllrr,
nEkur t ann
,Neilrilliluenie
eudnluel,

un itzeni berti

nſenetuionngln
grmngelenn ock
ekloeuumo, Mnr
tummacianilni⸗
1 igokliint
n Kimrlmentätli
nrlnnluſu

NITIO.
n murun m
un ſalrin ie.
ione, Mül

Corumm ſcblnn 4

fben “
otunen ine/
4 4

4

ORRATTONVAMM.
parvitatem meam videas poſtremus, ſi quæ-
vis pro te auſurum & æſtimantem animum,
tuorum primus, mei in te privati cultus te-
ſtandi cauſa te conveni, cujus ſummam om.-
nem complexus ſum, ſi pro manſuctudine tua
agnoſcas quævis tua imperia & quemvis apud
te uſum mei, ſi quis eſſe poſſit uſus mei interes
quæz graviſſima ſemper aut habui aut ſpe
omplexus ſum, eſſe eventura.

CONFIRMATIO.

1. Equidem ſi obſequia tantum mea tibi
offerrem, Princeps Maxime, facerem modo,
quod cuſuſvis ſubditi eſt, & clementiſſimi
Imperii tui beneficium juxta cum aliis agnoſ-
erem. Plura à me debere tibi intelligo, qui-
bus ſubeundis, ſi aliquo rerum tuarum mini-
ſterio me æſtimatum feceris parem, longe
plura ſum debiturus. —
1. Nam & ex iis progenitum me poſſum
gloriari, qui ad Auguſtæ domus tuæ, alia-
rumque imperii tui rerum curam aliquan-
tum & adminiſtrationem vocati, aut im-
mortui ci ſunt, aut in ea etiamnum eâ (quæ
debetur tibi) conſtantiâ ac ſide occupan-
tur, quorum prælatis exemplis & à te ac-
ceptis dignitatibus innutritus, nihil æquè
votis omnibus contendo, quam parem aut
Amilein, aut quæcunque tibi videbitur,
G foc-

44 M. Z. B. ID Er .
fortunam, in qua cognoſcere mihi liceat tumm
in meos hactenus non interruptam benignita-
tem & exercere; qualia majora fuere aut ſune
debitæ tibi virtutis documenta.

3. Et adoleſcentiæomnis meæ, omnium-

Cblent
0

I
S
ſenti
VC
irhin, i
im minſin
unit ilin Alt

Kimncnud

que ſtudiorum, quibus ætatem hanc nutrivi,
non mihi alius unquam finis aut meta fuit
quam corum uſum ad te & Rempublicam
conferre. Quam ſi per manſuetudinem liceat

aſſequi feliciter, erit mihi illa initium lauda-
bilis & majoris curæ, non finis ac velut areaz

quædam ac campus, in quo pateſcat ommi-
bus, non nifi pro te & Republica me gratiam
nunc ambiiſſe, & acceptam non ambitioni
(qued eorum vitiumeſt, quiſua tantum mo-
liuntur & agunt) ſed iis curis impendiſſe, ex
quibus non vanum tuum de me judicium in-
telligatux.

4. Et vero cum, quidvis debeam tibi,
quidquid tandem de me tibi viſum fuerit,
ad infirma miniſteria vocato inter prima
mihi ſemper & ſumma erit, cum nihil ma-
jus offerri deſideriis meis poſſit, quam exci-
pere & ſequi cujuſvis imperii tui authori-
tatem neque enim hercle tam gloriam,
quam labores & diſcrimina in me optave-
im transferti, qui nunquam fatigatus,

. 3 *

ſoerbhurcimmun

ſuntſunt, gn
Im rns, 1
aumlmctiuiſit
efnlemrünet
emionm, Eln
priitiitz,n
Cetr Aaketaigt
morbusntis,i
Cntönommenm,
Eümmuncnm u
ickrminellom,

Irin gun

Aeoirkinkucu
unceneſaceim
lun monemis Arn

iuamthin

e

PBnilisl m
min nuſe
M, in un

r

ſter nhiler,

Uennpem beng⸗
nmantflerzu
umen,

Nhimmer mmninn.
Z unn

Nins m nen e

4 1 Alenptn e
innitniinla
iliumlut
Imiis uielntt
D nen umnt.
Netblainigtin
gmmgiii
,aiſunmmgr
igciinnlen
nuneſiimi

—

ginns 6 hele 6
e tiſe 1

4 Cend i
1it, ti
esholtn beui
ineiin .
in mmine
Girinm iun
inum

OK ATTO NVUAI.
&immortuus aliquando, & ſatis ad gloriam
abundè me vixiſſe arbitror.
CONCLDUSIO.
Accipe igitur, Principum optime, hune
ſpiritum meum & vitam, ſi per ſtragem hu-
manam iter forſan ad ſalutem ſtruendum ſit:
accipe hunc animum, in quO ſaltem arden-
tiſſima vota ſunt, quibus imperii & rerum

tuarum æterniras, ſi quæ precationum no-

Ktrarum ſanctitati vis eſt, poteſt juvari: acci-
pe quodcunque in me contulit, nen jam di-

xerim fortuna, ſed tui & majorum tuorum

imperii felicitas, & idcirco meritò tibi red-
denda. Accipe denique gratirudinis, pro tot
majoribus meis, à te tuiſque tot honoribus
ornatis monumentum, ex me exempla fidei
& virtutis majorum, quæ ubi deſiderare tuam
Majeſtatem intelligam, faciam ut ſis inven-

turus. Interim quæ pars mihi nunc obſequii

& gloriæ & inſtar cujuſvis ſpei erxit quodvis
tuum de me judicium, quodvis in me impe-
rium momentis ſingulis & quavis occaſione
impatienter expectare.

IDEA KXlI.

NRuA quis Reipublicæ nonꝛine apud Printipem
conſtituit modeſtam acruſationem eo-
ruimm, gui in magna apua eunm gratia po-
C z ſiti

46 M. Z. B. ID E £
ſiti & authoritate, peſſimorum interim con.
ſiliorum ſint authores.
EXORDIUM.
Uanta Principum Majeſtas, quæ ſola in

omnes extenditur „ & in unius vultu ac

ſolio potiſſimùm ſpectata, ubique tamen,
quàm latè ſe extendit Re publica adoratur,
tantum corundem eſſe & inevitabilem qui-
dem neceſſitatem, in perpetuo uſu miniſterii

& conſilii alieni. Eſſe enim oportete, per quos

ubique principes ſint, & ubi non ſunt, per
quos eodem tempore omnibus intereſſe que-
ant, ipſi interim in ſingulis occupati, in
quibus metui ipſi poſſint & coli, quorum
denique oculis, auribus dextræ (& quod pu-=
tiſſiminn eit) fidei ut maximis [(ſi bona
ſint] inſtrumentis imperii nitantar. Inte-

rim ſub Principe ſæpè eſſe, qui majotes
Principe eſſe contendant, ipſius Principis

quaſi Imperatores quidam, qui ſua tan-
tum apud cum commoda commendent
ſpecie publieæ utilitatis, qui obſideant
aures ejus & invadant & adulatione deti-
neant occupatos, ne admittant quærelas
ſupplicum, & ſub iniqua fortuna prope-
modum ſatisfacientium privatorum, qui de-
nique titulo principalis imperii propria fla-
Eii⸗ defendunt ac tegunt, quibus inte-
im ſubvertant & optimam Principis fa-
mam

1

Se nalvvoccote
hei (ONII

Nehu lir

(rwineio lbi
en fntn

ſenches in tonnl
ineitanffinie
ſumn ele dolt,
eltumltikaztoun
Ir aum urt to l
inbelgllrchr
mmr gutm m
As lun higun
Irun, donfod
le. Wlcelere nn

e, Ilg ler l
IeHik ofnlugt

mohüehe hud⸗
en inoni.
(ilino anin int
no bide wn n

10

naſinngizi,
ne 1

NoY.
mllels, ul

i, Hünni,b

an, ie ne
1 Nendia m

tle ginnitien .

Aertbiſininif

ingunm Ni
Lüidanſir,
komibtiüttit⸗

ſogllanni 1
n & l gonn
ulenna ugetet
r urins /1u
Nrnininin ſ
r, gi non
., DMufürge
lmn, g un
nncht connent
15, gi int
lnin
aAninn en
igna fonn
pintan e
Upetll nim
lN I 14

OkATYIONVUM. 4 7
mam & immotam hactenus Reipublicæ in-
columitatem.
PROPOSITIO.
Generatim ea complectatur mala, quibus cum

nin præſens Reſpublica colluctatur, addito: Tantam

ſubditos de ſaluberrimo & tempeſtivo reme-
dio concepiſſe fiduciam, quantam & reveren-
tiam & libertatem & fidem ad exponenda pu-
blica mala nunc conferrent.
CONFIRMATIO.
1. De ipſius Drincipis & optimo & floren-
tiſſimo imperio ſe ſibi prolixiſſimè gratulari,
quem ut patrem patriæ hactenus agnoſce-
rent cives, ita nonnulla paſſos, quæ paterni
imperii non ſapiant curam: non quod illam
ſuam eſſe nolit, ſed qued Principis hane
curam ſiniſtra aliorum conſilia intervertant.
Ut enim inter tot ſæculi bona felicitas &
virtus ejus illuceſcat, ita inter publicæ for-
tunz quæzdam mala quoſdam animum
ejus vacuum iniquitatis, integrum, incor-
ruprum, boni publici amantiſſimum præ-
ſtare. Eluceſcere interim pravas eorum ar-
tes, quos publicæ infelicitatis eſſe aucto-
res ſatis oſtendant publica mala, quæ ſub

bono bPrincipe haud dubiè non ipſi, ſed aliis

debent imputari - itaque quod ſub feli-
ciſſimo partim ſint infelices & ſub opti-
mo ſubinde non optimé habeantur cives
C 3 opti⸗

48⁸ M. Z. B. D Ee E

optimi, non tam Principis eſſe, quàm abuten-

tium Principis gratià & fortunã.
2. Scire ſe, exactiſſimum eſſe Principis ju-
dicium in iis eligendis, quibus pro ſe & Re-
publicâ utatur. Agnoſcere ſe vim ſummam
ejus authoritatem ad prævenienda commu-
nia mala. Suſcipere ohſervantiſſimam hu-
mani divinique juris mentem. Denique cer-
to ſe credere, non tam corruptam in paucos
quoſdam eſſe Principis gratiam, ut eorum
potius perverſam libidinem, quàm juſtiſſima
& ultima neceſſitate nunc expreſ:a populi
deſideria explere.
3. Sed & ſcire ſe interim, neque ignotum
Principi eſſe poſſe, haud paucos eſſe, qui fu-
cata quadam ſpecie virtutis & larvati irre-
pant in gratiam principalem, quorum ars.
dolus & inſidiæ in obſcuro funt, ideoque
difficulter poſſunt evitari, qui, quem apud

populum utique jactant ubique Principem

& præ ſe ferunt, quantum in ſe eſt ,‚ fubver-
tunt. Qui, quam apud Principem populi &
Reipublicæ commendant pacem, continuò
perturbant: qui denique tantò peccant licen-
tius, quia à ſuorum ſcelerum conſpectu Prin-
cipem fecludunt, aliämque & meliorem,
quàm eſt, ei fingunt obtruduntque Reipu-
blicæ conditionem.

4. Id cùm ignorantia Principis eveniat,

oN

on Wn Mons
funn mm
ſanrianin N
1uerilel
V einil
aueinder

cnſddtnun 1
fpomenum n
eelensidut
el⸗
ufimonſent
ſPelintgetaln,
4 Utenent
Hetinkinenin
ſcen ,Aundi
coyisKeentn

III

Unen,ellepe
Eſraore Hoen
mnene Eli
d. Necnehme
uerettletſen
cetecctrun
uninpont
1 e n
phuenanin

Nepn

l

½

Onun:,

mekehli
uol.

ekirinne
tniendcnn
iendann.
ifulitrmn .
en Migec
nntimingn

Ftim, Men

n ſuniin
u rli nl

fintegne
eae
Julr⸗
sK nniie
ien, onn
r, Ceor
9li, guer tel
Müche binher
nnnſetl, Whe.
Pmneſenput
rucen onud
uno Kecanher⸗
ncothettk⸗

nane Enin

luntare kr

inchpent

1

inin non vitio Principis ſed ſcelere diſſimulan-

tium miniſtrorum ,„ non quod ſcire nolit

Oꝑ ATIONVI. 42

publica mala, ſed quod hactenus non poſ-
ſit, ſe decreviſſe imbuere circumventam
Principis conſcientiam, ac ideo ſuam in ſi-
numejus effundere. Et cum alienis conſiliis
evenerint hæc tanta mala, fe ipea Principem
voluiſſe & convenire & flagitare. Et hercle
cum ſubditorum quivis miniſter etiam ſit &
inſtrumentum principalis fortunæ uniuſcu⸗-
juſque eſſe, ad id quoque curam ſuam & in-
duſtriam conferre, ut iniqua aliorum mini-
ſteria in aperto ſint, nec dimittantur impuni-

ta: ut denique in ſupplicatione ſingulorum

ſpectare Princeps poſſit Reilpublicæ afflictæ
faciem, quam hactenus interponentibus ſe
corruptis & corruptoribus, non potuerit ſatis
intueri, neque perinde tangi debitâ ejufdem
mileratione. Hoc miniſterium non de ferri
à Principe, ſed à quovis optimo poſſe in-
wadi. Neque hanc curain Principis autho-
ritate neceſſe eſſe mandari, ſed officii & pu-

blicæ neceſſitatis ratione unicuique ſubdito-

rum imponi.
1. Ipſa mala particulatim exaggeranda
ſunt, qus us animum Principis magis comme-
veant, id in ſingulis oſtendendum; injurias
Reipublicæ cum injuriis Principis eſſe con-
junctas : laborare Principis Eratiffimam
.◻4 alias

70 M. Z. B. ID E- EF
alias famam in adverſa omnia peſſumdantiune
miniſtrorum, non exerceri majeſtatem Prin-

cipis, ſed proſtitui, dum ad ſua, non ad publi-

ca bona ab iis convertitur, qui ut ſit, commo-
datam accepere authoritatem.

CONCLUSIO.
Itaque non cum paucis jam, ſed cum om-
aibus ut loquatur Princeps, ſe rogare non
cum adularione ſed cum libertate: non cum
diſſimulatione quorundam, ſed cum aperto
candore ipſius Reigublicæ, quæ quanto ani-
mo publica nunc exponat mala, tanto Prin-
cipis, & in eo ſua bonz cupiat promota, tan-
to facilius eſſe iniquam paucorum ſubvertere
cauſam, quanto pluribus & omnium prope-
modum deſideriis eptima nunc urgeatur.
Denique expectare ſe miniſtros & amplecti
velle & in iis agnoſcere Principem, in quibus
Principem poſſiat invenire Eos autem de-
teſtari ut maculas aulæ, Principis & Reipu-
blicæ peſtes, in quibus hactenus quærunt
Principem nec poſſunt invenire. Quod bene-
ſicium ſi eveniat Reipublicæ, Principem pro
ſubverſo corruptiſſimorum miniſterio „cu-

ram, miniſteria, fidein omnium certiſſime ſibi
poſſe polliceri.
er

IDEA

H
Grrili

iſi

1 giuß⸗
ilinu
tunhh nlen⸗

AU
tihnmn
Güoun les
mn giicninn
. Eterehnebekii
impmmeninam
nhuik, dm
Irpitm 4
Iroluignen con
ieaninor an
(ut un
inni
o
le kle
Imnm xin
er ſelun huum
e diten mi
1 Kriini Ne
u ſan munn

muelinin
. „ .
l ufktrenk
glirſe
8 ,

1d.

n,ſlaner
n erhn
ene, ncramd

n,Kanen

2, gunon⸗
tnnh mahir
gurrnngn tn
tconniben
Nkommimmr
ume Unent
ilp A nnd
hipigeninün
ie Eutmene
Diupblee
Ghactnden
enie. CAle ,
ler, Niucſemu
mnimmcetdutde

. Ook 4TIO NVM. fr

IDEA XIII.

Qua exteri Principis Legato reſpondetur, &

iniquà poſtulata humaniſſimè dene-
gantur.
Exemplo perſona ſit aliquis Magna Britannia
Regis Legatus, ad quem vectigalia commerciis
inaicenda urgentem Fæderatorum nomine
Belgarum verba diriguntur.

EXORDIUM.

Geritmann ſibi accidiſſe hanc Legatio-
nem & ob Regiæ voluntatis prolixiſſi-
mam ſignificationem, cujus gratiæ multum
debere hanc Belgici imperii pacem & ob tan-
ti argumenti momentum ac pondus, quod
quo majus, eò amplius expendendum eſt in-
ter providentes , & cum alienæ Reipublicæ
incolumitatem concernat ac ſtatum, non tam
unius arbitrio ac authoritate, quàm addu-
ctis utrinque in medium conſiliis debere æ=
ſtimari-
PROPOSITIO.
Aliundè perſpectum ſibi eſſe legationis
inſtitutum : peti vectigalia, ulhro citroque
per fretum Brirannicum navigantibus in-
dicenda, neque aut fuiſſe ſibi aut nunc
efſe quidquam antiquius, quàm ſatisface-
te Sereniſſimi Regis expectationi „ cu-
jus quanta æquitas & fides, quantuſque
. C 5 in

in hanc Rempublicam extitit anim us, tanto ſe
conſtantiusconſtituiſſe ad juſtifſima ejus vora
conferre aſſenſus ſui & promptitudinem &
æquitatem, ſcire ſe quippe, optimum Regem
non alia velle aut poiſe impetrare : ac proĩnde
in præſenti etiam negotio, ſi non petitioni,

haud dubieè tamen ſanctiſſimo clêmentiſſimo-

que ejus judicio, in quo omnia poſita ſunt, ſe
ſatisfacturos.
CONFIRMATIO.
I. Voluntatis Regiæ optimè in ſc affectæ
Agnificationem ut quorumvis officiorum
magnitudine penſare & porrò demereri habe-
ant necelc; ita ex ca certiſſimam fiduciam non
concepiſſe, futurum, ut regali gratia admit-
tant neceſſariam & in ſalu Ripublicæ fun-
datam excuſationem.
2. Quippe omninò conſtare ſibi, velle Re-
gem ſalvam hanc Rempublicam, tot majo-
rum ſuorum, tot ſuis meritis ad tamam am-
plitudinem evectan quæ & ipſius Britanniæ
eauſam agit, dum adverſus eundem hoſtem
tlam aut palam dominationi omnium immi-
nentem, cauſam agit ſuæ libertatis, quæ
denique quo majoris rei eſt „aut ſit, ac fortu⸗
næ, eo majorem in ſocios boderatoſe que con-
ferre poteſt ſecuritatem, præſertim in eos, qui
Perhujus latus quaſi per cuniculbs & inſidias
b eodem hoſte impetuntur.

lene, Kenn
Cianiekeclien
n ſols h
min,giunn
Allnichemb⸗

.
Ieralosncnpole

ſenn .
8. Hegremame
Eenlehi n

coctrapenlleal
neotutentonn
6Genekmnnſuonn
unlluttgan

lermen eonudden

Eim n,

Ti,A fv

AnNHu

orular Kino

Usapelnge, un
.

Urnb dnmnne

Rnmianha,

Wtninen

lldnei
Mungtinlin
chinmnen
ler r o
lunlin .
tnbtintuiſn.
rüphulu

gitintl⸗
unſt oftonm
wröbeerihte.
num nnn
HummtcuNmn
rtigrruun.

A1miei

ArelbifrleN.
Mam,
Irsdumman.
2 Wirdinme
eenmerhaln
rionrunkne
lelbennt,
Aurleuſ
denntſen
rknininel
crielo; Adld
u.

O :ᷣ 4TIONVAI. 9
3, jam verò eam eſſe Imperii ſui conditio-
nem, ut Oceanum ſuæ ditionis undequaqus

metatorem agnoſcant ampliſſimum benefi-
eium naturæ; cum quoque fundum, cam

arcam eſſe ac arcem publicæ privatæque ſuo⸗
rum fortunæ „ & ſi frequentia utantur, S
ſecuritate, & conceſla inter gentes navigandi
libertate, & eommerciorum, quibus jam
Orientis & Occidentis vias & ipſa propemo-

dum Solis cubilia ſint ingre fſi ‚tanta cum

æquitate ,„ quanta felicitate, cui ut merito

gratulari debeant ſocii ac fœderati, ita invi-

dere alios nompoſſe, quam hoſtes omnium
libertatis.
4. FPrequentiam commerciorum benigneé
aperuiſſe ſibi diſſitas gentes, ferro & armis
coactos aperuiſſe alibi ipſos hoſtes, ſecurita-
tem eorundem commereiorum in armis, in
virtute & manu ſuorum, cœli denique incom-
parabili indulgentia continuo ſe invenifle li-

bertatem eorundem ac immunitatem debere

fe gentium juri, quodut aliis conditum, ita
& ſbi, & vicinorum exterorumque Princi-
pum quitati, qui ſua maria ( ſiea cujuſvis
propria ſunt) & littora & portus adventanti-
bus aperuere, tam gratis & ſine ulla noxa,
quam gratuita & publica ac proinde cum
omnibus communicanda hæe naturæ bene-
Kcia non ignorabant.
1 n

54 M.Z. B. IDE. f

5. In eo repetere ſe, & graviſſimo animo

epetere omnium hactenus Britanniæ Re-

gum intemeratam ſanctitatem . quorum
Sceptra ut ad hunc feliciter ſint derivata, ita
ad eum vel maximéè pertinere & antiquiſſi-
mi & æquiſſimi exem pli authoritatem „Præ-

ſertim cum hand minor Belgarum hodie,

quam olim in Britannos animus ac fides elu-
ceſcat.
6. Nec tacito tantum naturæ jure (quod
ſufficere poterat) ſed pactis conventis hanc
navigandi libertatem haud ſemel eſſe confir-
matam, in quibus cum & hæredum mentio
Kt, quidni obſtringatur? præſertim cum nul-
lius in noxam pro ſua tantum utilitate, quod
licitum cuivis, navigandi Belgæ uſi ſint hac
libertate. 8
7. Denique ipſa commercia ita eſſe
eomparata, ut jure merito exigenda aut
præſtanda ipſo maritimo itinere vectigalia
videantur averſari. Cur cnim aut quare
sommercia inſtitutaà ? quare eorum cauſa
tot inter diſcrimina per ſalum & terram agi-
tamur; haud dubie propter commodum,
quod ex iis expectatur, quod nullum futu-
rum eſt, ſi ubique vectigalia commerciis
indicantur. Cogitandum, quantæ fint illæ
impenſæ, quibus armantur naves & initru-
ntur à quantæ tempeſtates & injuriæ a
6£

Eel

avlun kul

R

841
onbalun
gofun
lmimn
ummon
onununle
ſi

ſhemlexin
ſrmoſllt;
eckincen
etaltonto
ſlct au mue,
alr. Cn
(enthene, un
Epr ,nit
Olbcerlnſh,
(netsenitt
welietnwice⸗
imiim nltzein
entsceltm

(08
emin)
Knuprummainl
(Auneſtpluumn
Annlſtendiu
len, uml
I Cnmnetir
„Onufinino

D
Ahnnlmrti
latemn . Porun
nlrchi, 1
lur lan uſ.
Ulginen, r.
Memle,
annnnelc

hunreſne/gl

Mlconrenngtine

lentele t⸗

kherhmmdene

rztrinoamut
tumutltne,ol
Ulehenilr

mmerin in l⸗
io cign

diünen len
din ne

Eue tunn u
lumarun
Ntet nmn,
d nnl.

Gtala conmmds
n, mun
r vez Aiſe

ssKirfuitae

ATYIONVUAM. 55

eæli quam hoſtium, priuſquam in portus ,

kalg Hrinnn⸗ .
bikunnie ,. quos petunt aurt deſeruerunt deferanturiquan-

ta ſæpe damna, ubi in tutas ſtationes & cupi-
dos portus jam ſint delatæ „ cum haud raro
contingat, ut mutato mercium pretio pro ſpe-
rato lucro certiſſimum damnum reportetur-
Si igitur ſæpe nihil lucri faciant Mercatores,
in damno ſuo ſæpe etiam laborent, iniquum
profect videri, ſi ejus nomine, quod ſæpe
nocet aut non prodeſt, quod hoſtis ſæpe ſibi

vindicat aut mare, ſtatum & certum vectigal

poſtulare. Quomodo ineommoda ſemper
debeant ferre, qui nalla aliquando commoda

reportant ? quomodo æquum videri poſſit, ut

onus certum ſit, ubi fructus ſæpe nullus eſt,
ſemper autem incertus: actum hercle de com-
merciis ac proinde de Republica, quæ iiſdem
innititur, niſi ab ejuſmodi vectigalibus impo-⸗
nendis deſiſtatur.

CONCLUSIO.
Adderet igitur Sereniſſimus Rex ad ſua
& majorum merita illud beneficium, quod

quam eſt ipſius naturæ, tam clementiæ ejus

& manlſuetudinis proprium ſe habituros, ſi
eâdem, qua apud Majores, pace navigatio⸗=
nes & commercia frequentari patiatur.
Omnia ſe interim offerre, nec tam vectiga-
laa ſe negare, quam præſtare non poſſe, imo
C eorum

76 M. Z. B. ID Ee‿ft
corum nomine nunc offerre easr: tiones.,
Propter quas ne ea quidem popoſciſſe Rex
æquiſſimus optimuſque videatur. .

IDEA XIV.

Qua exhibetur accuratiſſima quædam ratio
diſpenſandorum movendorumque affectu-
um in Regibus & Principibus viris, quos
Reip. noſtræ eauſa convenimus, quibuſque
res arduas &σ diſſiciles cupimus perſuaſas.
Eremplo ſint affictorum & faderatorum Baga-
rum Legati, qui ſab ci vilium efiket.
rum Galliarnm Regis ſubſidia imploſare ne-
ceſſe hubuerunt.
EXORDIUM.
A Ditum ſternit ad accipiendos affeltus.
Haud dubiè jam ante ad Regis optimi
aures dejectam Belgarum ſub Hiſpanorum
tyrannide fatiſcentium, fortunam publicam
omnium famfam detuliſie, quam hanc Lega-
tionem, quam tamen inſtituere conſultum
putaverint nomtantum ex fama, ſed experi-
endo quoque cognita acceptaque maximi
Principis maaſuetudine ac lenitate.
. PROPOSITIO-
Irs inſtituatur, ut Regios affelbtus an ner
seſſariam attentionem merito ſuo diſponat.
Venire ſe tanto anuno inſtructos, quantum
V depreſ-

91
Errlsleni
1 toeieil
Cchemnn
llnane⸗
e. Nenle
carolke,
un, Münneſt
lapoktumcht
ennnemuxlnun
secentesens
rlblliogte i⸗
Alenleegipe
Is Mifneii
Demmebegu
lrunemun i
Pencbinonhun
celeelid in

(N
beneumn
ulſi huin i
1. Dutwintus
n Ole ti
ſ u mtn
Ernlele tkelz,
1e Mgüitn ſ
Minchm, kan
u guhtlbi
Mondezehendlo

CA4 Oh ATIO w. S
RM depreſſos ſive iniquitate fortunæ ſive ſuperbia
iinelit & intolerabili eerum dominatione qui ex
, pulcherrima facie prioris Belgarum fortunæ
nihil præter ejus memoriam ſupereſſe volué-
re. Venire ſe & ca officia & obſequia Regi
Z maximo offerre, quæ præſtaie aliquando ur
Ummun poſſint, ut nunc promittunt in ſola jam manu
. Regia poſitum eſſe & poteſtate. Petere itaque
Whunis, s ſc nune maximum beneficium & offerre. tan-

Wrünli gli tos ſe clientes ejus futuros, quantes benignita-
Schinniuiun. re ſubſidioque ſuo nunc fecerit. Denique

ihunn AeH cadem ſe Regi petere quæ ſibi accepta reddi-
anlumgti. turas, ubi faverit fortuna, cujus authorem

ünnns Deum ob æquitatem & innecentiam cauſæ,
inſtrumentum autem ejuſdem & ducem Re-
oN gem ob incomparabilem potentiam ut agnof-
utaſhhEecre ſe meritò, ita implorare.

Eai gs tn “
“ CONFIRMATEFO.
HWW tn diſpenſatione movendorum ( quibus proè

ronumgcian loru,
R canſa opuseſi] afebtuum conſiſtit.
i . .
lin. 1 1. Praparanaus Regis aftobtus earum re-
ſtlruekecdl n .

tüinms, Aaht
ge la Ie
tnittil
enitix,

rum ſive purgatione ſive evacuatione inſti-
Tuts Juc potentibus fonte poſſent olbſtare. Non
venire fe rebelles, ſed ſupplices & queren-
tes. Equidem ſcire ſe interefle omnium
Into⸗ Principum, neauxiliares iis porrigant ma-

—

N . . . 1⸗ .
n nit nus, qui ſola libidine ſua impulſi, peſſims
ſpng. . 2 . .
nmn che in omucsexemplo, ſuum Principem impe-
ncd,N ri

18 M. Z. . WE.k

tio exuere. Venire ſe non inconſtantiæ poſtu-

landos aut levitatis ſed in adverſis & iniquis

imperiis tolerandis eo uſque in hunc diem
præſtantes, ut aliis malis ferendis, aut infortu-
niis, aut in vita, aut in iis, quæ cariſſima quiſ-
que habet, haud relictus ſit locus, ut cum inge-
nia omnia crudelitatis & exercuerint & ex-
hauſerint iniquiſſimi Domini, alia & graviora

non poſſint cogitari, ut denique ex ampliſſi-

mis pridem rebus nihil reliquum habeant,
præter has preces & unicam ſpem obtinendæ
Regiæ benignitatis.
1. Pacnus ita Regis affectus imbuendus ivi-
plenduſque protinus eſt, pertractata & repre-
ſentata magnitudine publica Belgarum calami-
Tatis :. Equidem ſe non ut liberos habi-
tos, ſed ut ſervos, niſi dicendum potius

ſit, ſervis conditione pejorem fuiſſe Belga-

rum conditionem. Se ſub Principe egiſſe
Kve Principe. Agnoviſſe Principis nomen
& Tyranni imperium eſſe expertos. Cui tan-
dem detraxiſie ſe larvam, & quo tyranni-
dem effugerent, ſub dolum quoque & fuca-
tum Principis nomen avertiſſe. Se domi in-
firmos, exhauſtos omnibus bonis, & tan-
tum non ejeétos, & foris tot hoſtibus cir-
cumlſeptos auxilio aliorum aut dubio aut
Mulle, E priſtina felicitate & majorum
pace

lun
ve il iil
Etir ſu a
ven.
uun i
cpninni /,
ornbzdle
Annim nun

e Nhenolim
ibutkihinl

incg worun

nmrden enin
lunlenetſnds
tsſlinninin

Ere,Aſlr

4 la M
lxu hi
n. Nleherko
guun Cociltmum
lin, gunm
Rud abe che⸗
Genscllginen,
Dun mrlss aurcn
is Autdoeerͤ
AGi n
i finr , in
lig meenn
eflle mſlnn

D4
uolſtmirt⸗
ihtthli
Menhurle
55
eanigi⸗
bgairin⸗
Gednin
Niflutzni
igrumil
Kipimn kiem,
henchinnt⸗

nhenl

rnihuid iyt
1lbonalin

on I Tbeng H

iicinimmin
en ſil Ker
ſii hine
e Mirns men

Laneniin
m, Kn .
mile, Eethn,
busbont,kuun
ſthothtinn
n ar Ain
cue & Ne

4

OR ATTIO NUM. 79
pace nihil retinuiſſe præter ſummæ inno-
sentiæ ſuæ & extremæ inopiæ confeſſio-
nem.
2. Ita impleti imbutiq; Regis affectus in rei
& neceſſitatem praſentem trahendi, cumque ea
committendi ſunt. Omnium itaque ſe agentes
& ab omnibus deſertos, omnia poſcere & uni-
us gratiam & manum implorare. Libertati
ſuæ propemodum ſuperſtites recurrere ad
tribunal & aſylum libertatis. A ſuo Principe
deſtituros novum compellare & mereri.
Tyrannidem enim non impcrium aut obſe-
quium ſe averſatos: infirmos denique ſe im-
pares ſibi maximi Regis potentia ac virtute
debere, ac ſola poſſe confirmari
4 La vocatus in rem praſentem altius efßt
attollendus Regis affectus, exemplo inprimis ſus-
rum. Fuiſſe herclè olim tam Gallorum & Bel-
garum ſanctiſſimam inter ſe pacem & mutua
auxilia, quàm natas exporrectaſque manus.
Haud dubiè ob cognatum ſemper utriuſque
gentis diſcrimen, vicinos quoque in proxi-
mum malis aut commodis neglectis aut pro⸗
motis, aut nocere ſibi, aut juvare.
5. Magis magiſque attollendus eſt ille Re-
gis affectus ſuo jam ipſius exemplo. Bene de
afflictis merenti Regi hactenus nec vim
defuiſſe nec voluntatem. Nec tam ineom-
para-

60 M. Z. B. ID E ‿t.
Parabili beneficio defuiſſe celebrantem fa⸗-
mam. In recenti memoria eſſe oppreſſas no-
biliſſimas Italiæ & Germaniæ gentes, ſolo-
gjus benefiio ſubſidioque inter tot injurias
civilium Bellorum conſervatas. Neque mi-
nora ſe mereri, cum non inferior ſuorum ca-
lamitas ſit aut cauſa. Neque medius fidius fas
efſe, anteactæ & tantæ gloriæ exempla in
optimo Rege nunc deſiderari, quorum famà
& cogitatione circumfuſus, circumire tutò
poſſit ſuam ipſe conſcientiam, & inter opti-
mé geſti imperii titulos majores triumphos
de devictis aliarum gemium hoſtibus ſuis, de
crectis denique ſuorum & exterorum fortu-
nis numerare.
6. Uterins prevehendus eſi Regis affectus.
In Belgarum attritis & deſertis rebus Gallia-
rum diſcrimine repræſentato, ſuas per con-
eufas fortunas impediri Galliarum ſecurita-
tem, ſive vicinam videas ; quꝗ procurrunt
inter fe utræque gentes, ſive ambitionem
hoſtis, qui dominationi omnium inſidiatur,
ſive ejuſdem in Gallos odium ſingulare, tot
bellis hactenus & tam multiplici perfidia
pꝓrobatum: non minus hæc mala certo even-
tura quàm prædici: viæ vicinum domi Hi-
ſpanos habuiſſe, niſu mox imperio exu-

tum & libertate; nec foris a'ia meditari.

Quæ prætervertere jam in dextrâ Regis & in
Beb-

humnium
nem, Min
Cauliunßir
Mnn1
Ai aultl
niſih
ent tuuie
icſankeeh
Enln ſenir
lltoneshen
Negeninlne
18cllupl
Mupemicon
emimmen, Hen
Mektene
fcoungkee
Narre
Er hina

e ſin,

Smunman. H
let Niu afech
in laiu n
(e 10 comeſti
uNeetlen
(eir dell ke
Anili gutn
uonmn znib i

le Nl

linne CNnnun

D4
Kennten
eſecn pel re
nuſe geſigg
kiner u ihine
tus Nnren.
Ufnortonner.
emiriluute
iennh
enionni
in,Cianend
Em, Kinerort⸗
ong tiunzto
imnokdoſs
ewnmionr⸗

ulRgigfe
eturutit
DAs er.
CAlrunkuir

Arre m

Ciumn Ulu n

ltfti n .

ORATVIO NVUAX. 61
Belgarum fortuna eſſe, qui tanta rationis mo-
menta, non jam ut querelam Belgarum, ſed
ut conſilium debeat interpretari-

7. Ulterius ita provectus affectus & ſiſti hue

debet, ut in araue & maximi ponderis argumen.

so, & ſæderi quaſi ĩpraſenti rerum fide & diniqu
sdhuc altius excitari. Neque medius fidius
prædici jam hæc Gallis mala, ſed ab iiſdem
impræſens ſentiri ſciſſlam corum in domeſti-
cas factiones Rempublicam, Principes adver-

ſfus Regem inſurrexiſſe, ſed electos ab Hiſpa-
nis aut corruptos & ut hoſtilium inſidiarum

inſtrumenta. Domi igitur graſlantem & laten-
tem tamen, ideoque innocentiorem hoſtem
foris deprehenderet, & uno codemque bene=-
ficio utramque gentem ſuam & ſociam Eelga-
rum adjuvaret
8. Eæx his nato dilemmate, quod utrinque
probe excuſſeim, vinculum velut & catena
eſt animorum. Pro Belgarum causa vintiri hic
debet Regis affectus : Si armorum ſola libi-
dine ad domeſtica bella Galliæ Principes
nunc excitentux: cur non Martiali eorum
ferociæ belli Belgici arena aperiretur: ſa
clam illi (quod verius eſt) ad bellum Hiſpa-
norum artibus animentur, cur non clam
hoſtes, tales palam agnofcerentur ? civile
itaque Gallorum bellum non impedimen-
tHNA

62 M. Z. B. IDE-

tsum hujus conſilii eſſe, ſed cauſam Nam ce

in externum converſo & in Belgium transla-

do, velut unico remedio id poſſe præveniri.
In vinculum, quo quidem arctius ſtrin.
Sat , arctior modus & velut novum vinculunm

debet ſuperaddi. Nam argumenzo hoc id fieri

poteſt. Cogi ſe ad probandam hujus conſilii
ſui neceſſitatem, ob oculos ponere utramqus
Reipublicæ ſuæ futuram fortunam, quarum
alteram regali benignitate avertendam, alte-

ram promovendam ſpe certiſſima concepe-

rit. Equidem Rex nunc inſpiceret aut deſer-
tam Belgarum fortunam, aut adjutam ; ſi de-
ſertam, quis non videat eodem intuitu au-
ctam Hiſpani & æterni Gallorum hoſtis, &
quod majus eſt) vicini & (ut ſic dixerim)
contigui fortunam? ſi adjutam, quis non ocu-
lis pariter uſurpet erectam in Belgis fortu-
nam Gallorum tanto ambiendam magis,
quanto propiorem, & denique tantò tutio-
rem, quantò magis obſtrictam? Quis itaque
non videat, has non tam Belgarum, quam
Gallorum ad Regem ſuum eſſe preces & le-
gationem?
10. In vincula petentium ita conſtridtus
conjectuſque Regis affectus, exbibito confrma-
toque huſus concilii tam certo, quàm illuſtri
ne, velut ſol vi debet ac laxari, tanto enim fa-
cilius quiſque amplectitur ardui conſilii ne-

ceſ-

dA

01

7

1 S.
ſwofed
urpun ,
olenun 7
gatin,

1

1Mindiim
ulis eſin
olaehle eni
ncekeeetnn:
i⸗ Koel en
lu, Hinmet

lcllrod ,lue

Aulkutlenlr
(0N

diinn 5
uamm

mWmONunrtet

, Uueninimun

(lleündjitn

tumtics udg
Uiieeckos Nan
WMlaautendini
Asteretluot

e,NOfattu,,
esz, iutcelr

Mintincain
Hii

8
lanin Mrg
In Nkiun
Polerrprni,
ungi i.
unln in
nunt eiſ in
Mmlifumtli
MWruum
Gnm, gunnmn
eatnenlin n.
oriiu ne.
lien ne.
uitenm ;Al.
Alen inuin .

Umnmmlots,4

rkedtir,
unuie,
mubehuan
tennim mui,
rügr Undwie⸗
un! Qle
Nbmmn, 1
meiennt)

õ
uuhiitguid

le

mi: una
„r

O⅛ATIOVAI. 63
ceſitatem, quo & facilior & glorioſier, ac certior
ejus proponitur evwentus. Idoneam eſſe Gallo-

rum potentiam & manum, juſtam hocrum &

Bolgarum cauſam, his abunde animi, ſi ſatis
A Gallis auxilii, nutantes eſſe hoſtium vires
aut nullas. Se jam defeciſſe, ideòque plus tan-
to deceſſiſſe potentiæ Hiſpanorum, ſi qui non=
dum defecerint: ſecuturos erectæ ſigna liber-
tatis. Procul & ex Hiſpaniis petenda hoſtibus
auxilia, labi intetea tempus & occaſiones
alia ejuſmodi, quæ ad victoriam omnia para-
& ſtrata eſſe oſtendant.

CONCLUSIO.

Conjungat & Belgarum Regis mutuo: af-
fectus pro communi cauſa jam commotos Hæc

jam non tam petere ſe, quàm debere obtine-

re, Parem animum requiri, ubi par ſit cauſa.
Galliæ & regi ipſi negari quidquid ſibi. Di-
mittendos itaque ſe magnitudine Regii au-
xilii erectos Nam eo ſe pro Gallis & ſe uſu-
ros. Ita autem dimiſſios, poſt res feliciter con-
fectas reverſuros ad Regem eàdem ſubmiſſi-
one, non fortuna, & ut nunc querulos ac ſup-
plices, ita tunc lætos & esectos ac Regio be-
neſicio tàm confirmatos æternum, quam ob-
Krictos. .

IDEA

654 M. Z. B. ID E-
IDEA XV.

Qua quis civitatis nomine gratias Principi

agit ob inſigne beneficium in cam
collatum.

Exemploſit Legatus, qui ob remiſſionem aut im.

minutorum tributorum gratiam Juis factam,
obſtriczam ſuorum animum Principi teſtatur.
ExORODIUM.
Qeaan: beneficiis tuis pro civitate noſtra
agere, Princeps optime, ut officii debi-
tum eſt, ita audaciæ argimentum. Nam ne-
que ingentibus rebus verba ſatis conveniunt .
&π& perſonam publicam totius & tantopere
obſtrictæ civitatis nulla noſtra oratio poteſt
cxplere. Sed qnia in ejuſmodi negotiis voti
WMagis, quamn ingenii apud manſuetudinem
tuam habetur ratio, non declinamus imparis
facundiæ famam, dum fugimus ingratitudi-
nis nomen in eum præſertim Principem, qui
id omne accedetre ſibi putat, quidquid fortu-
næ aut incolumitati ſuorum impendit.

PROPOSITIO.

Siquidem cum debito noſtro non ſuſhce-

emus iniquitate temporum, quæ ut ſub
imperio tuo optima & feliciſſima ſunt, ita
aliunde nonnunquam zdverſa offeruntur,
aHicti, tamen plura in nos prolixe contu-
liſti.

0141
Giernihh

Inlen⸗
eſonäAn

nt ilemurnn

hnpiiif

Polert enir

lim et Aln
ihnollhnbdelt
Si at caleſo
Gtue
00N
iInleudh

Fililumcund
Meãt,ltten,

Eenns, gunm
nImir Iur ol
alctenagolint
Uefäinmungte
Aern.
1 Mecte i0d
Cntitonen Nun
Duconnahuune
Duunfanund i
DphIhnonzwunt
Ceigltnccer:
m gruihuuki
1 (nfion
hen

D 4
N.
de giig Müirg

in

nſimni
haun ifihmn,
Krie
imänirſt
Ine, Kochiccki
Gnenng Mimn.
duichomeitr,
toti 8 Unaer
noltorroe
lwäineni⸗
hulmuirutun
Celunginnin
Ginn innin
indinhen l
n gülgutban.
Dk
mmingel.

IIlo,

oltonm A:
m, d 16
Aeimn
eli ofeum
unluc
6

0d⁊—u R ATIO NVUAA. 6
Aiſti, quam debebas, niſi quod, quæ ſolius cle-
mentiæ ſunt & manſuetudinis, ſuis Se etiam
debere optimi Principes arbitrentur. Nam
ſaltem ingens beneficium interpellamus tu-
um, remiſſis aut imminutis tributis, quæ jure
debebamus, niſi ſupra exacti juris ſeveritatem
attolleret ſe gratiæ Tuæ magnitudo, ad quam
ultima eſt & ſuprema provocario eorum ,
qui pro ſolatio aut præſidio aſflictæ fortunæ
nihil niſi cœleſtis Principis bonitatem poſſunt
cogitare.
CONFIRMATIO.
1. Itaque adhuc ea debemus Tibi, quæ re-
miſſa ſunt, cum & Tua ſint & apud gratos Tua
maneant, quæemiſiſti. Sed & plustanto de-
bemus, quam ante remiſlum debitum cle-
mentiæ Tuxæ plus nunc obſtricti & obligati.
Equidem agnoſcimus admirandam hujus be-
neficii naturam, quo, quod remittitur, debitum
augetur. .
2. Neque ideò hercle pejorem ſuam eſſe
conditionem. Nam ut inter privatos, quoma-
jora contrahuntur debita, plus decedit ſingu-
lorum fortunis: ita ſummæ felicitatis ſubdi-
torum non votum tantum, ſed pars eſt, Prin-
cipi plura debere: tantèò quippe plus acquiri-
tur, quantè plus hic deberur.
3. Cum plura igitur, quàm ante, Tibi
debeamus „ ſoluturi ſumus, & „ quæ
impo⸗

46 M. Z. B. ID E k
impoſterum ſolvere licebit, præſenti etiam
Tuo beneficio imputabimus, quo à vectigali-

bus jam ſolvendis immunes facti, majoribus

paulò pòſt ſumus ſuffecturi. Beneficio tuo non
tam pro nobis, quàm pro Te utemur. Tuum
denique erit, & quod deinceps ſolvere Poteri-
mus & quod ſolvemus. .

CONCLUSIO.
Si parva ſint, Princeps optime, quæ diſſe-
ruimus. & beneficio virtutis tuæ minora „ id
magnitudini munerum Tuorum imputabis.
Nam dum ſumma confers gratiarum actioni,
Denique gratitudinis quandam quaſi tibi per-
ſuade æternitatem, cujus ut nunc accepimus,
ita nullam poſcimus, mi llam petituri unquam
ſumus tributorum remiiſionem.

IDEA XVI.

Rui tanquam oratione prima utitur Legatus in
eorum conſeſſa, ad quos miſſus eſt, iiſque cau-
Iam Legationis, & inſtitutum generatim, as
Eidem ſaama particulatim commendat,

EXORDIUMN.
G ad Majores Legatio inſtituta ſit, ita poteſt

adernari. Majcſtatis Veſtræ ac potentiæ
magni-

01I
inbil⸗
diritenl
cenlenuim
aninluln
uaiſun
unihniſchii⸗
aorbos ſommmt
cennione sgr
bnußzmi .
n bilan del

LeOnms,Alect

4 N gtoſlursk 3
cuunilg itim

Aalineminigdn

aree, Nintkati

tigceenatnu
uiſfnmuin
fpelluentolet
Ahreinmeſtan
rn inumn
lis & le
Emnnomitu
Kinllnsconmnt
iminiegeuln
Diihizuokn,e⸗
uore gefiüni
l ſeheenltin⸗
Inncumnrſhin
ackin aſin

3

n, Neſeti

,go Urec 4
Nect
Nestacd d

nbenetcin A

1 Myirbe h

1. Memur, Tun
S

no⸗
grin, guik⸗

Nkbenirn, 4

Iwnm irfndi
Rorünnncain,
lin guithike
Wuumeitging,
Inmüningn
uen

inintimlira

Gnegine

õ
umnki

N.

1 e
auſ,b,
ſelre ießnn
ſd ii,

ORAYIONVUM. 67
magnitudo facilè avocare nos potuerat ab
hujus inſtituto Legationis, niſi tanta eſſet
manſuetudinis ac æquitatis Veſtræ, quanta
magnitudinis fama, & hujus vis ac omnisglo-
ria in eo potiſſimum eſſet repoſita, ſi quem⸗
admodum à ſubditis obſequio, ita à Sociis
inferioribus fortunàâ populistantàâ, quanta eſt,
veneratione agnoſcatur.
Sin ad partes ſit inſtituta, hoc pacto poterit
erdiri. Eadem Reip. noſtræ veſtræque cauſa
ac fortuna, & hæc temporum conditio, qui-
bus, quo plures & potentiores magni terroris
conatibus inſidiantur communi libertati ,

arctiùs animi & conſilia conjungenda ſunt.

fecêre, ut authoritate publicà hæc ad vos Le-

gatio decerneretur.

Si ad inferiores ita poteſt inſtitui. Et per-
petuus amor noſter in veſtram Rempubl. &
veſtræ in noſtram (aut Principis noſtri Ma-
jeſtatem) infucatus ſemper ac gratiſſimus
cultus, & de providentia conſiliorum ve-
ſtrorum certiſſima ſpes excitata, & æquitas
& utilitas communis cauſæ, de qua nunc
imprimis agendum eſt, Reipubl. noſtræ (aur

Principis noſtri) conſilia impulêre, ut meo

munc ore graviflimis de rebus apud vos faci-
Enda verba exiſtimaverint. Quod miniſte-
rium cum ut ſubditus & obnoxius libens ſuſ⸗
ceperim, in veſtra poſitum manu eſt, ad 4 us
2 3

„ M. Z. B. ID EA
gloriam conferye optati eventus facilitatem.
PROPOSITIO.

Generatim complelctatur, & exquiſitis ratis-
pibus dicendicommendet Ald, de quopotiſimum
agendum eſt: karticulatim nihillic in medium
Aucatur, niſi quod trimo auditu & ſine contro-
verſia gratiſſimum eſt : ſic enim benevolentig
primo ſtatim inepetu captatur & oltinetur, quâ
opus, ut particularia & minus ſape grata tantò

Feliciles facilit:ſque poſſint expederi. Er ſacilz

id fieri poteſt, etiam cum de re moleſta & dubia
Tegatio eſt inſtituta. Nihil enim in rebus huma-
nis tam omninò moleſtum eſt & ingratum, ut de
g aliguid dicendum generatim offeratur, quod

0,41
CoN
1, t jortl
trl u hini
cnui utee
0mrm Nituetd
ſyn Negkhen
615 Gegnemin
cpens, cn eſt
cguinenench
Seſmzalent
Crum, Iun in
ütiungei

rnn alane,

Ennſcken

merito omnibus debeat eſſe acceptum. Qua lege ndmumnin
accuratè in prepoßitione obſervata, addendum Iünn eſtel
gſt. Litteræ ſidei & authoritatis publitæ (quas fmlin n
zcredentias wulgo vocant) quas exhibitas vobis gtiltihtein
admiſiſtis, indubitetojam argumento ſunt. limun inum
Quantummihl à Rep. noſtra aut Principe
noſtro] creditum ſit, quantumque ejuſdem in Omtuſt
Romine vos mjihi tribuere debeatis. Expleho menlgügic
perſonam publicam, quam ſuſtineo. Nec uunnmn, lin

Famen ideo minus eadem operà, eâdemque
fide agam etiam veſtram cauſam „ cum ad
gloriam rerum veſtrarum „ſalutemque maxi-
mé perftineat illa, cui rcgendæ promovendæ-
gue ſum deſtinatus.

Loa⸗

Ai imun

elaleut anele

n. Qoommann
elem ahnli

irligntae

4
eludle Cnnenon
Inn

.
.

e

ennukliu

ITIO

ußnſim
Nniltkinntln
Gindnem.
Pinn ien lt
b mumn 4 1
nnllegun
1 Hin
NAnnllib
ihnnnm dulh
oinum u
ſun ſuur 14
zuzmn u
ainiſdhir ,
eüiuſti
ummumehin,

dunln Nluk

Aumungrebi
geeben in
. d.
lan Atntd
ula d
noet de

. ⸗
AAuenic

al t.

ONATIOWUAI. 6
CONFIRMATIO.
1. Et jam mihi ſpem certiflimam conſe-
quendi hujus optati legationis eventus faciunt

omnia- hactenus veſtra & noſttra conſilia, quæ

communi utilitate conjecta ſemper fuêre &
æſtimata. Neque de multa fide & infucati af-
fectus integritate dubitandi ullus jam eſt reli-
ctus Iocus, cum ejus tot pridem vobis nobiſ-
que cognita extent experimenta, quæ hercle
Aigiecte jam poſſent niſi temporum neceſſitas
ac rerum, quæ in adminiſtratione publica
quotidiè alia atque alia offeruntur, alia nunc
Achova defiderarer.
2. Et cum ſolenni pompa, quàâ meuin ad
vos adventum prolixèornandum cenſuiſtis .
ſatis jam ſuperque declaratum ſit, quanta
propoſitione animi hujus Regationis decus
amplexi ſitis, eàdem vos ejuſdem cauſam ac
inſtitutum probaturos haud poſſlum dubi-
Tare.
3. Ante ommnia verò Reſpubl. noſtra aut
Princeps] quicquid oſficiorum eſt, quicquid
carum rerum, quibus ſociæ adſtringi poſſiunt
ac fœderatæ gentes, deferendum nobis man-

davit. Quorum cum plurima in hunc uf-

que diem expreſſa teſtimonia ſint, horum
potius fidei credere conſtitui, quam meæ
acundiæ commemorationem „ Equidem
veſtri fortunam Imperii ad ſe quoque
D 2 perti-

7„,0, MzZ. . 1DE. g

Aubſidiumque, quantum à ſe proficiſci poteſt,
addicit ac pollicetur.
4. Sed & inter prima id unum expedit, ut
priſtinâ fidei veſtræ in ſe conſtantia perduret,
neque optima Exempla aut majorum ve-
ſtrorum aut veſtra ipſi deſeratis. Nam in inito
nobiſcum fœdere ac ſocietate certiſſimam
fiduciam repoſuit, ea ſpe fretus, fore, ut eyer-
tendis adverſantium conſiliis, firmandæque

imponatur, imprimis, ſi huſus, quod
mnunc offero, conſilii vim ac commoda ad-
mittatis.

juſque cventus cum haud debeat differri.
Reip. veſtræ intereſſe exiſtimabitis, ſeponere
paululum alias & quotidianas curas & ex-
pediendo huic negotio ea, qua pareſt, indu-

primum expectatiſſimum erit: quo me adeſſe
Folucritis loco, eâ iſtum curâ implebo, de
cujus eventu maximée vobis aliquando gra-
tulaturi ſitis.

nitionem eundem, quem nos, animum om-
nes adferatis, qui ſinc fuco & fallaciis,

no/

ꝓertinere exiſtimat, ſive ea aucéta ſit, cui ſuas
addit gratulationes, ſive afflicta, cui 4olatium

ccommuni ſccuritati magnus aliquando dies

5. Quod cuùm & utiliſſimum Reip. ſit, cu-

ſtria vacare. Quod mihi tempus decreveritis

6. Denique rogo ,ut ad hujus cauſæ cog-

Aullo partium ſtudio obcæcatus & publicis,

ud un i

pnmöniunt
runneconii
encnneriltion
Tdit er
i⸗ Ciun
Mürhimnmui
Kexenunpr
lumnleſe diui
mur
ſ mmum,
e
putt nltre
u Aguii/
ſmar,
0
8 Ciine e
eiiamecmn
utufk,
Wunnhepoln
Unminifiinn
ſtiütihg,

ilchlt ciin
lcr giltei
4 miilihnt

lumnehei, e

Auüfinn
men .
ensNntin
Ntrlt niünn
enfn,

, umner

Guuigenlids
ings, g
inzr onn
1 her Afen
lnhns ppe⸗
luns n lck⸗
gufrhi⸗

emuskintin
Nai:nen:

Nondin

Cds Alnne

iſſp,u
ds, MMla

lſit

zuned a

OX A TIO NUVM. „1
non privatis commodis immerſus ea cligere
poſſit, quæ & noſtræ & huic Reip. tantæque
omnium expectationi abundeé ſint ſatisfa-
ctura. .
CONCLVUSIO.
Quanto nunc attentioni veſtræ plura de-
beo, tantò plura æ quiimo judicio veſtro poſt
debitum me confido. Finem itaque dicendi
facio, donec authoritate veſtra novæ mihi ae
neceſſariæ cnræ novique ſermonis initium
fachuri ſitis.
. IDEA XVII,,.
Qua quis Civitatis & Ordinis ſui nomine
Principimunus aliquod oblaturus, illud
& extenuat pariter & commendat.
Esemplo ſit aliquis Senatorum Romanortem »
qui decretain a Senatu pecuniæ ſummam
offert Imperatori. Moris antem erat poſtre-
mis temporibus apud Romanos, ut ſingulis im-
perii derenniis ex decreto & liberalitate Sena-
zus aliquid in ſacrum Principis ararium con-
ferretur. =
ENXORDIUM.
I ad divinæ Clementiæ tuæ tot ingentia
Omerita attendamus, nullæ opes, quas aut
natura ſufficit, vel circumfert fortuna, vel
quod omnibus potius, & hujus loci eſt »
Imperii tui felicitas indulger, aut gratiam
noſtri in te affectus, aut tuorum in nos be-
D 3 nebi⸗

neficiorum magnitudinem quare poſſunę
maxime Imperator. Sratias igitur publicas

tibi Senatus dixit, referret eriam, ſi poſtet, ſed

nec Majeſtas tua deſiderat remuner
nec illis tenuis ac inferior foxtun
neſt ſuppeditare.
PROPOSITIO.

andi vices,

a pares po-

Quanquam verò de Principe optime ma-

lum aut non magnificè ſentiant ſaris, quil-
quis ſuum de eo judicium anguſtiis pereun-
tium munerum includit: Senatus tamen am-
pliſſimus omnes occaſiones ſibi arripiendas
exiſtimavit, quibus obſequentis tibi & devo-
animi affectus indicetur, tuamque nuno
rogat imprimis ac convenit benignitatem, us
qualicunque hac obliatione acceptâ, tot aliis
tuis beneſiciis novi hujus adjicias inmcremen-
CONFIRMATIO.

7. Pactum hoc noſtrum, ut audqx vider?

poſſit, excuſat recepta pridem conſuetudo,
duam cum cæreris omnibus majorum noſtro-
rum laudatiſſi
ditatis acceptam, nec intermittere debuimus
nec voluimus decfinare. Nam qui ante te
huic imperio præfuerunt eàdem olim Scna-
tus munificentiâ a ſtimati ſunt. Itaque agen-=
dum nobis eratnune, ne ſubte minus poſſe
videremur.

2.,Sed

mis moribus jure pablicæ hære-

ieenen Cikelet

e ublee
Kmln nhe
nl,rlhegiiz,
. .
crhetlein

e ome
aulpelatohen 0 n

wfrliktecebli
egteſionen.
4 Cebeer
I, Elbinn
aln recntlon
cenemnn Nnke
ehthi Nn
chnrn, Chd
armrmn iuti
,

34
dur l
dutiinnit

lenlen ,.
nurui ies
nnnzanp.

IIo⸗

u eitene

Kn inz,g
apttü rn

ungenen.

nhüimhin
Auntchlke.
1,tunde u

übengimmng
Neaeſt N 70

ſcis ie⸗

IIlo.

.
I, A Md ſe

1
DKC,

uepeblitn
. 3 11 mn
1 . .
lgenn

Ummue

OXATIO NVA. 3

z. Sed impræſens à majorum parſimonia

nonnihil defleximus, & priſtinam munificen-
tiam paulum adauzimus Nam cum beneſe
ciorum tuorum exemplar ſupra iſta majorum

tuorum longiſſimè excellat, veteris parſimo-
niæ exemplum non debuimus imitari. His»

qui ante te fuerunt, ſingulis decennis minor

ſumma deereta eſt : Nos quanquam meritis

tuis inferiorem, majorem tamen iſtà nume

præſtamus. Enim verèò id quoque nunc nobis
agendum incumbebat, ut ſub te plus poſſe
videremur, qui felicitatetuorum temporum

iſta awrziſti publicè privatimque noſtras for=

tunas, ut ſub te plus, quàm olim ſub aliis 5
mus.
3. Neque herelè id munus nece ſſarium tibè
erat imperator, cui omnia abundée ſuſfciunt »
qui liberalitatem noftram expectare aur ex-

veriri opus non-habet,. Sed noſtra intererat-»
pe .

& conſervandi tui in nos affeéts, ur accipe-
res noſtri in te debiti archam hanc, pignus &
confeſſionem. .
4. Qunippe hoc nec munus eſt „quod offer-
tur, ſed debitum: nec ſolutio debiti, ſed con-
feſſio nec confeſſio tantam, ſed ejuſdem in=
crememum Nam & debebimus tibipro mu-
nexe ſi tibi ſit acceptum, quod quia inferius eſt
Majeſtate tua, repudiare merito poges, niſi
ſicut maximus, ita etiam optimuseſſes Impe-
rator. D 24 FeRr⸗

774 M.z. . DRrt

35. Equidem in re iniqui nimium ſumus, ſe
eum tet beneficiis tuis, tot pro KRepubl. geſtis

rebus, denique cum gloriâ aucti Ampl. Sena-
tus puſillum illud, quod nunc offertur, con-
tendamus, pars opum noſtrarum, quantula-
cunque eſt, quæ in ſacrum Frarium tuum
nunc infertur. Plura retinemus facilitate Im-
perii tui aucta & conſervata. Sed & retine-

mus, quæ nunc damus; Quâ autem ratione

tot alia tua merita agnoſcere licebit, præſer-
tim illud incomparabile & proinde nullo ſa.
tis munere æſtimandum „ nulloque idonee
indicio exprimendum, ſartæ ſub te, tectæ que
noſtræ libertatis?

6⁶. Itaque verbis augere & inzendere mu-
nuſculi tenuitatem coacti ſi umus, quibus intel-

ligas, non in eo, quod nunc offertur ,ſed in
liro amore & affectu ſitas eſle divitias
tuæ æternitatis Sub optimo Imperatore
ſanus muneris modus eſt, votum ſæpe facien-
di. Abſit ut bono Principi plus, quàm poſſi-
mus, ingeramus; amantium quippe largitio
(ut ille loquitur) non deterit offerentium
VItes.

CONCLUSIO.
Accipe igitur eâ facilitate, Imperator,
quâà maxima in nos ſemper confers, ſacro
tario tuo decreta ſubſidia & impoſterum
Amilium obſequiorum ſpem tibi reſerva.

Quod

r, Dek
knnn,1

Ebacankclin
lugtoſens

m
ich miin
Cinmn Leri
gtrin
1ION
liwargte 1
D in a
Nehnpem
ſeeoumnaman
Aphkemmm
DrAnm, Auna
Flecümmmen
Hkümugorſnn
lankerinuneir
In clum bereh
Aumobetckiisi
U
R0
Cerümde

iüninln KR 47 7ONVUM. 2 5
uoen Quod nunc officium indicium tibi ſit felici-
RZZ tatis tuorum temporum. Quod tu accipis,

Nraffnn, n. vi nculum nobis eſt, erirque novæ & æternæ-
ken,un. qu tibi obſtringimur . obligationis Denique
num in voris noſtris pro tua conceptis concipien-
emichenh, difque æternitate, omnia noſtra prolixiſſimè
Mint ribi offerunpur Deus te beneficiis tuis in nos
umi. pluribus conferendis, nobis, & nos tibi bene-
— ficiis tuis agnoſcendis, diutifſimè ſervet Im-
ae erator!
thiunli. IDEA XVIII.
kidin Qaa quis ob ampliſſimi muneris, puta Sena-
toriam dignitatem Principi ſuo
li lee gratias agir.
mtinnen EXORDIUM.

W ne Uineicre 4 . :
mmhetn Uod alius atque alius ſæpe, ſemper au-
Wrfanmects tem tuus, in conſpectum tuum veni-

tuck lul am, Magne Imperator, facit reperita toties

ni beneficiorum tuorum multitudo, quibus me
er tot publicorum munerum gradus hacte-
ſunn mus tractum, alium atque alium feciſti, ux-
nimai eu mutare ctiam nunc in te animum coactus ſim,

S ſed in magis obſtrictum & obligarum. Ne tu
forfitan levitatis me inſimules, in tanta tuo-
o, rum conſtantia bencficiorum. Nunc verò
ur,HH qͤuanto beneficiis tuis majfor, tanto inferior
e Cndd un nühc ccedo.
ee pPROPOSITIIOCO
üün Qui enim fidem meam toties experiri &
.

76 M. Z. B. ID Er .
honorum initia, labores & diſerimina, nunc
& gloriam communicaſti eollatâ in me „ &
tua ſponte, ea dignitate, quæ quantum curæ
habet, tantum fupra cæteros ſplendoris, &
quot Senatores, tot tuæ & omnis populi for-
tunæ impoſita ſibi ornamenta. Tibrigitur
qui ſic voluiſt’, qui Senatorem me vocaſti,
non jam ut olim, ſed Senator gratias ago..
Qui cum ſim, qualem eſſe me de creviſti, præ-
ſtare gratias non poſſum, quas meruiſti, in-
terim quanto majorem me efſſe voluiſti, tan-
to majorés illas ago, cum & gratiarum actiò⸗
ni accedat pondus, quanto magis aucta eſt
agentis ſive dignitas, ſi ve fortuna.
GCONFTRMATIO.

I. Quod verò ſive ullo ambitu meo „ al k

amicorum, voluntatistuæ à ſolo te impulſæ
judicio, in ampliſſimum ordinem me adlege-
ris ‚non tantum plus gloriæ mihi, ſed & plus
curæ eo ipſo centuliſti. Nam plus ſollicitudi=
nis habet ômnis Magiſtratus, qui ex judic'o
Principis, quam qui ex gratiâ venit, aut alio=
Fum commendatione. Namque ille ut meri-
eis datis, ſpem ſui debet æquare: iſte ut per
beneficium quæſitus & acceptus qualis tan=
dem geratur à periculo, urille loquitur, ſpe⸗
Ctationis alienus eſt.
X, Sed& quæ mea merita hactenus, qdæ-
. tan⸗

benignè interpretare voluiſti, inter prima

gen nehn 8

Nnull

eeibewes
wihn an
eren UMum
, ttet,
itugen n

n

S
mutnh .
Ginan tGi
pnmumunc
Twuntunin
ed Chihtfe t
üeonebid
arcenentte⸗
(ANp5ritei
Ingiulnenin
Eetunmnset,
cmn. Inmidth
ebterit,Kene
w,Cunanpedn
„ Nlgtone
adeholees
itenwaguo
(ELotci ett
(de Kſnmmne
Nnhacemitzn
nat Ien
Umnimmekſrane
WnkKiner
iomtene

4
i umn
Aelnin,
calainne
ugmman
iſlerint
Cntinr.
Emn Txä
Mntnwenweki,
eumgiutg
Nterifiae.
bcusrennk, ⸗
nenclitiee⸗
pummeat
momg nir
teeon.
1lo.
otmbinpen, 4
e 0bkirnu
Pluennenee
jenii kidnn
Cnnudlan
tm, iertt
rinetl.
mreleknt⸗
A,e kun
emfür
leiiſf

udenn 4
=

7

O& AYTO NVUM. yj
tami judicii honore æſtimare voluiſti? Nam
hic mea nulla ſunt, ſed omnia tua. Tui judi-

ceii tanta gratia eſt, quanta Majeſtas, quo ma-

jorem me quàm eram „quàm eſſe debebam,
quàm videri eſſe volebam, feciſti, habuiſti.
Equidem hactenus mihi obſequii tenuita-
tem tantum abeſt, ut majoribus præmiis or-
nandam unquam crediderim, ut omnium
votorum tantùm fumma fuerit, gratiæ tuæ
judicio obtinere tenuitatis executionem.
Quis ergo me huic oneri parem faciet? Tua
ſcilicet clementia, eujus intereſt, ne temerè
electus poſſim videri, & proſtituiſſe judicii
tui magnitudinem intelligatis. Mihi ad con-
ſcientiam ſatis eſt, non affectaàſſe publicam
curam. Tu majoribus parem me non inve-
niſti ſed feciſti, & antè capere hunc Magiſtra-
tum, quàm expectare voluiſti.

3. Sed eſt cum omnis hæc, quacunque
paret Reſpubl. quæ Senatoriæ dignitatis inte-
gritatem magnam partem continetur, ex Imæ
de judicli tui rectitudine, quam in aliis
abunde & ſummam expertaeſt, etiam judi-
eium factum ſit 3e tantòmihi magis inniten-
dum erit.„ ut tuæ reſpondeam & publicæ
omnium exſpectationi, ut in me uno ornato-
auctoque & Princeps & Reſp. & Senatorius
Ordo aucta & ornata intelligantur. Magnum
D a mihs

nl⸗

mihi herclè onus impoſuiſti Imperator. Nidd nH
Senatorem me præſtem, quem feciſti, non ns ien
videberis Princeps, qualis eſſe debuiſti, & t e
quicquid meæ futurum eſt culpæ aut ignaviæ, itaulli Mõ
in te contraxiſti. kn
4. At verd quæ de futura mihi ſunt, ſup. r *
plere ipſi tibi, & mihi me in te ſem per invenire ud r
licebit. Nam ſi factum hoc tuum perpetuo mjllis ni
ſavore adjuveris, quidquid tandem aur bence lsteee .
eſſero, aut impar aut imprudens quod Deus onnpe
Faud ſcivcrit] deliberavero, quævis omnium ſtir ner aüll
judicia, aut æqua accepturum, aut iniqua puipthiſtiim⸗
ſuperaturum me confido. Hactantùm gratiis 0
Ais ultimis precibus ut annuas, opuseſt. Nam, gslunmt
ctum quæcunque petere unquam potueram, l lin m

quæ ſperare etiam non licebat, contuleris „ i ei on

num hoc petendum reliquiſti, & omnibus Kriͦ & a
votis meis expletis ad ea unum hoc reliquum
feciſti. llunhhſt Man

J. Ego autem interim eâ ſemper modeſtiäã mummmin
agam & curà, ut, quanquam in Senatoria jam Nenauß
Poſitum dignitate, non tam Senatorem in- Inemot,
telligas, quàm dignitatis Candidatum „&σ non “ aimn t
um genere honores & merentem, quàm me- imndlileen
Yeri velle, ut geſturum. Denique enitar ut Alnind blin
potero) ne Glementiam tuam febelliſſe Prior tlel aong
ꝗe me fama videatur. hunm kmiun
CONCLUSIO. itilnend
Unum autem iterumque te rogo obſe. i ging on
e10⸗

4 OAT0 V AM. 75

en eroque, Magne Imperator, ut eadem benigni-
B hn ratis conſtantia pravitatis meæ ſemper cau-
erſi,1 ſam agas, quàâ ego ampliffimi tui de me judi-
R cii cauſam tueri perpetuò conabor. Neque
Wi cenim aut vori immodicus ſum , aut ambiti-
n oſus, cùm honorem meum autori ſuo com-
rſmrini mDmendo; & dignitatem illi, ſine quo vim ejus
AnNAn non poſlum ſuſtentare. Tu nunc feciſti, ut
nn gratias agere tibi deberem pro tanta dignita-
Nt Ihn tc. Ego impoſterum faciam, ut curæ ac in-
dlentontin duſtriæ meæ obſtricta Reſp. pro me etiam
um, Miide gratias tibi ſit actura.
Arumnhui IDEA XIX.
uontrck Nn Qua quis ſuorum nomine ad Principem ab-
Mun mn, legatus publica mala primum, vel poſtea
Dn, nlial, ſæpius ei exponit, & pariter eum
li, Eomin officii & curæ ſuæ commo-
nteenigin nefacit. .
Eryremplo ſit talis aliquis qui de militari licentiä
Auned civium nomine conqueritur.

mirkuniin Sanrcarratu pro Rep. cura eſt , Magne
um kunornir OImperator, ut & major votis merito ex-
Ie. pelci non poſſit & ejuſdem fructum uber-
rimum quotidie experiamur, tantaque ad hæc

in optimos quoſque tuos & tuoruan (ut

go
er 57

, CCNNe.
Rir authoritas, ut ubi publici mali remedium in-
unſn Lreſla eſt, quovis ſuperior deprehendatur,
lta in tanta hominum mulkritudine nonnul-
o li perditiſſima conſilia amplexi, quo impunè

ſic dixerim) felicitatem graſſentur, oculos
tuos, tuam curâm fubterfagere contendunt
gnari & eam eſſe æquitatem tuam, ut ſcelera
non zdmittas „& eam ſervitutem „ut eadem
impunita non patiaris. Jam verò omnes, qui
ad ampliſſimos honorum gradus judicio cle-
mentiæ tuæ velfavore provectiſumũus, ſum-

mo ſtudio eniti debemus, quò tuam & opti-

mi ſæculitui famam ſuggeſtione (ut ille ait)
veritatistueamur. Quodenim genus gratiæ

beneficiis Principum rependendæ fortuna

noſtra inveniet, ſi fidem ſolm Emperii tui
ſecuritatiſque noſtræz monumentum defera-
Mus ?² Itaque quâalacritate lætaſæpiſſimè,
quia ſæpiſſimè ira præſtitiſti, ad aures tuas
deferimus, ut rerum tuarum beneficia & ag-
noſci à nobis intelligas & æſtimari, eadem
mala perferre fas fuerit „quò intelligas & qui
ſub te optimo Principe affligant ſubditorum
tuorum fortunas, & quid temporum tuorum
Gonveniat æquitati. Et herelè quid jam fides
noſtra & deſideria fatiſcentis populi, & ſæcu⸗-
li tui amor & cura Reip. convenére, ne corri=
genda diſſimulemus.

Si verò dilato aliquamdiu remedio, eddem
de re iterume ſaæpinz Princeps compellandus ſit,
nti Orator poterit hujus aut ſimilis Exordiihu-

81

umc
Iprunt i
mnr
minnmufhet
erllinf
Ue Molns
(Nienetint
slusfenmn⸗
Nbeheenobice
eleſerntuont
6ic beretcoon
mni. Nnd
urolinr,
Ctiineye re!
ümnndont
Lokimmg,aua
(peltnecuey
(femusnlcgen
(gumntoron
eumeerine
eecondante
Ntimefimurne
Penncie o
Iphrtüinct⸗
futeſetteun
uylmmran
e.

R

Uen,

R
i tentar o
er e n
enmmn hutten

llen, ltenen

nſtorregt
Rnlrots.
Dð
Chrunkar⸗
Plbre klei
lenpeng enie
Pulenls otn
Hllurdmpeini:
nmemnter
elenlenne,
f, Awan
lunbeneüctken ⸗
eten
lon
tenp Umue

—

deceiit ilentts .

min er

ſein Eene

Sumeh, N ℳ
er unhelnu
lr
ul

OXATIONUVAMM. 91
Si aut nos ſoli tuæ curæ crediti eſſemus
Imperator, aut ſola hæc eſſent tuorum tem-
porum, quanquam non tua mala, quæ fortu-
nas noſtras afflixére, jam & deſideriis noſtris
eſſet ſatisfa ctum & Clementiæ tuæ promiſſa.

quæ prioribus precibus noſtris præKitifti,

omnino experta intelligeremus. Interim au⸗
res tuas iterum nunc per benignitatem tuam
nobis liceat obfidere. Non poſſunt ingrata ti-
bi eſfe iterata tuorum deſideria, niſi ingratum
fit tibi beneficiorum tuorum fructum tuis
impartiri- Nam & pars beneficii inter ſubdi-
tos agnoſcitur, ſi eorum ſupplicationes &
vota à Principe vel tantum audiantur. Bene-
ficia tua jam non expectamus, fed ut debita
expofcimus, quia promiſfiſti, & in tua manu
eſt præſtare quæ promiſiſti. Non quod tibi
diffidamus nufquam enim major ſpei fidueia
eſt, quàm in bonorum Principum ſponſione]
vgrum ne exiſtimemur oblata faſtidiosè ſpe=
rare, ne conſtanter & continuo ea exigamus,
Sed impellimur neceſſitate, quæ quam a.
getur indies & nobis eſt ingrata, tam non
ingratæ tibi accidere debent iterum & ſæ-
pius repetitæ tuorum querelæ, & pro eorum
incolumitate curæ tuæ magis impleri & au⸗
PROPOSITIO.
Miles tuus, quem præſidio noſtro adven-

82 M. Z. B. D E- ,
ſus hoſtem deſtinaveras. ſacramenti & impe- üht,k
rii ſui oblitus, rejecta militiæ diſciplina, in Hepin

agros fortunaſque noſtras manus violentas liit
sonvertit. ennr
CONFTIRMATIO. ſ uun
1. Sed an tuus ille miles, Imperator „ qui ak renoi

nec exemplo quod optimum in fubditos eſt) en inn
8*

movetur, nec ſequitur à te præſcriptam mi- m uonintftet
litiæ ſaluberrimam diſciplinam ? Nos inte- ileier
rim qui tui ſumus, authoritatem tuam poſci· (0)

mus, & nontain alias militiæ leges ( cum larizin
optimæ ſint, quas condidiſti) quàm uſum “ al
. . A
corum r vim fisgiranus Nam & fruſtra
E

ſem.B.
. . . orun clenn bn
conditæ tuæ profecto ſunt leges, rtiſi autho-

is Ercoe
rTitatitatis tuæ auſpiciis executioni, in tuorum li
ſaltem gratiam mandentur.
. 2. Diſciplina militaris, illa tot tuorum Ehatneu
Triumphorum mater & cuſtos, non tantum unden
niiCl

adverſus hoſtes, ſed pro civibus etiam eſt re-
pexta. Adverſus hoſtes ne ſecurè cum illis, ut

Indcl

cum civibus miles agat:pro civibus, ne in eos, liureli
ut hoſtes impune idem graſſetur. Rteindi
2. Equidem offeruntur militi tuo aut à durtlül
te ſtipendia aut à nobis neceſſaria 3 Impera- H
tor: quid ultra meritò expoſcant? aut a- r hin
Sros turbent, & intercipiant annorum ſin. Anm

Sulorum ſolatia & proventus: & denique
invadant tam noſtras, quàm tuas fortuna sEx
zis enim colliguntur militi ſtipendia, quæ
decer-

D
len ilin,
Eiliu⸗
mne ller

o
Hxn A
Nſtünnch
V Meinhenn⸗
uun Nrine

enmm lt

lnin
Nn uhn
e, ne⸗

nonintmnog

—
4

memonn
1s, obtmuum
Puskunttre
Ctannilnu
ntbupnen,
un
lti nom

n, M.

zcm at
eunmmm 1
SZ
ufonmuil

—

OXATIONVUM. 82

decernis, & nobis neceſſaria ſuppetunt, qui=

bus, ubi opus, neceſſitati militum ſatisfacia-
mus. Hic igitur turbatis & interceptis, peri-
mus & milites & cives, & tu quoque periiſti

Imperator. Hoc igitur ſtipendium nobis »

quanquam civibus debes, ut inter tuos tuti
ſimus: hæc nobis ut neceſſaria debes, ne de
præſenti & intolerabili neceſſirate per mili-
tum tuorum effrenem licentiam impoſitàâ,
diutius queri neceſſe eſt habeamus.
CoONCLVUSIO.
Aſſurge igitur precibus noſtris Imperator
Optime, & calamitatibus noſtris impone
magnum diem. Eam de bonitate tua filuciam
fuſcepimus, ut cognitis tantum tibi malis no-
ſtris, nos jam illis exemptos & ſalvos exiſti-
memus.
Si ſepils repetita querela ſit, hac aut ſimilis
formula Concluſionii poterit uſarpari.
Fantèò citius precibus noſtris annue, quan-
tò ſæpius imerpellatus es, Imperator. Intereſt
id & neceſſitatis noſtræ & Clementiæ tuæ.
Danda enim tibi nobis ſunt, quæ nunc peti=
mus, ut ſit locus beneficiis tuis, quæ plurima
& ſine fine in nos vis ae potes inpoſterum
conferre.
Qu quis Principi contra receptas leges ali-
quid meditanti, id ſuæ Civitatis nomine, &
Aquãàvis humanitate diſſuadere contendit.
Exem-

34 NM. Z . rE. k.
Exremplo ſie aliquis, qui Principi aliud urgenti
non externum ſed indigenamm ad Urbana Prg.
fecturæ dignitatem admovendum eſſe exceptis nelioli⸗
egibus & ratione probandum Tuſcebit.

U cielee

.
ENXOR D IUM. unanſi
Alcut inuſitata tua virtus, & de æquitate ubon
S . . . . . —— 146, Juuni .
pulcherrima opinio, im animis omnium gienn

verztot. (lebl
concepta, ad felicitatis publicæ clarum te ir chn
vocavit. Maxime Imperator, & in omnibus n tellin
rebas conſiliiſque fanctiſſima Imperia tua Anumer unnd
hactenus extitée, quæ proinde ordo tuo.

iſſimj Umd meniti,an
zumpomnis & multitudo promptiſſimis ob-

II rfelegultarst
.. . . A
ſequiis excepit, ira & in agnoſcendis gra- ri
. . . — . 5 onen
to animo totr tuis benefieiis, & in fide adver- Ullkanete⸗
8 5 . . .—.ꝑ KuluEahene
sum te & Remp. nos omnium primi ſumus „ Pannoſtenatel
Wroramn kwoerkaten

Quam obſequii noſtri & devotionis contu-

m obfſe 1 (oXEI
maciam ut in hanc diem uſque rerum tuarum D
innocentiâpromerauiſti „ita æternam eam

Mlümus kwpern

facies (ut facere eam decreviſti) & retinebis iiieleics
gibi legum, quas à majoribus, in quas jura-⸗ eii E
ſti, aut à te accepimus „ conſłantiſſiḿ ob- ſangan
fervatione. De qua ut & dubitare nos cle- aiud
mentiæ tuæ magnitudo non ſinit, ita per usi
ejuſdem gratiam & jura noſtra, &iis innixa e Vartce

Kotbſtinesgamn
æquiſſima deſideria offerenda tibi exiſti⸗ aaarun
mavimus. Ac kercle quovis munere non mſ e
inferior illa ſubditorum vox eſt, quâ fir, næ 11
aut ignorantiâ „ aut prava aliorum ſuggeſti- an

822

ugauien

malli, 3

inin

ſn
NN.
LE n
nnintomim
Nbleednn e

i, Airornan

yrir u
olt.
Polenls e⸗
6, Biniktacfe.
Imninlkong,
eenuvnd cne⸗
remmumn
nenmn en

1.
4
foN

bo, ndudſ⸗
clemlinlc⸗
Abimencr
n Ki
n, Külun

. , Al⸗
etdn Ar d.

,Ca, 13
Uek,

Rouunliy
9

. 0ORATTONVM. 57

ene in ſuam aut felicitatis publicæ famam

impingat Imperator.
PROPOSITIO.
Exceſſu Olibrii & noſtratis & ſanctiſſim
viri vacua eſt dignitas Præfecturæz Urbanæ
& nos juxta priſcas & nondum infractas le-
ges, tam ſumilem huic ſubrogandum cupi-
mus, quam tu non potes tui diſſimilis eſſe,
Imperator. Qui enim exterum hominem in
locum ejus ſufficiendum cupiunt commen-
datum, aut exiſtimationis tuæ hoſtes ſunt ;

quam tamen ſummam & optimam innocen-

tià tuã meruiſti, aut ignari, vel libertatis no-
ſtræ vel æquitatistuæ: quarum illa exterum
hominem ad hanc dignitatem non admittit;
hæc nihil decernere aut vult aut poteſt adver-=
ſus tuorum libertatem.
CONFIRMATIO.
1. Non inobſequentes tibi aut fuimus aus

nunc ſumus Imperator, fquidem volumus

quicquid velle debes, imo quicquid vis, cum
nihil te iniquum velle certo confidamus: in-
obſequentes interim illi tibi ſunt, qui adver-
fas libertati noſtræ tibi cupiunt perſuaſa „
qui tua authoritate id effectum volunt, à
quo abſtinendum tibi in ipſo imperii exor-
dio „ reliquoque ejus omni uſu perpetuo de=
creviſti.
a. Enim vero quod conſcientiæ tuæ mu=

96 M. Z. B. ID E t
eris, quod omnium interris maximum in-
greſſus es, ratio dictabat, juramenti etiam re-
ligione confirmaſti, quâ & Dei, quem perfi-
diæ vindicem invocaſti, & ut ſic dixerim 3
ſubditorum tuorum, quibus te obſtrinxiſti .
ſubditum feciſti te Imperator. Nos itaque &
tu paremus vici ſim & imperamus. Tu Ma-
jeſtatis tuæ auſpiciisneſtræ libertatis, tuà fi-
de, tuo juramento confirmatæ, cui, cum ſe-
quutus es, tunc demum omnium maximum
& illuſtriſſimum Imperium exereuiſti. Ut-
Principes apud fubditos Dii ſunt, ita Princi-
pes ſubditi ſunt apud Deos, quibus data ſe-
mel & obſtricta fides, mutuum vinculum
Imperii ac obſequii eſt vel Principum ,„ vel
ſubditorum. .
3. Nec juramenti tamum neceſie compel-
landam tuam fidem putamus, Imperator,
ſunt enim ad hæc Majorum tuorum ſanctiſſi-
ma exempla; qui alii atque alfi, ut lex natu-
ræ eſt , & viciſſitudinis rerum humanarum
continuò ſuffecti. Iidem tamem omnes & con-
ſtantiſſimi in religioſa libertatis noſtræ ob-
ſervatione perſtitére. De te igitur cadem cre-
dimus, aut majora, dum & precedentium ex-
empla eligere tibi licet & cumulare.
4½ Nam & ratio ac utiliras publica ut il-
los olim, ita te nunc impellit. Si enim digni-
tates omnes ſummam & imluſtriam requi-
Iant

011

zmäcun 1
nunn Nnd
.. ib ,

Nnem
iubati iet
igun eneiß⸗
mgulgreher
ne,llincit
w; Uan gul
ninc⸗ tihle
mmrmagtiut
Gegemiafie
unobiͦſctll
lglurrernon
unt oeunent
mlincnltot
ſkobſenatrian
oumn kn
Asknennet

(o
Ehin an
helumng tui
getslknm
Uiſncs tun
ONnl⸗ len

Geltl Ktra

4
tünein
tunenigint
i⸗ Aunt
Arlechen
Crſtini,

o, MWuek.

Aumg. Tigtt.
lheni u
nun eli cunſ⸗

ni

4

IDrineinnm: w
Alucl n ſe
Wrekanlet⸗
e, IMetor,
Rtuonan ull.

e
Edi ulaun.

Crumhummum

hetub nlne

riginatnc

imm
merkui, E

. .
trekkmimd.

Unis Phkt 1
Kaulg

sllin
1

gant & curam, an non major illa eſt indige-
narum, quâàm exterorum? Iſti enim in (uis „
in quibus jam inter cunas & puerorum cre-
pundia ſunt exerciti, hi in ignotis ſunt verſa-
turi. Si & nemo dignitatem tuto gerat, niſi
cui ſubditi habent fidem: an non illi indige-
nis, quàm exteris continuò habent majorem?
Nam quiſque Remp. melius curaturus exiſti-
matur, qui in ea etiam curat rem ſuam & ſuo-
rum; quàm qui cum commodis vel incom-
modis Rcip. nihil commune habet, præter

acceptam dignitatem. Si etiam publicæ digni-

tates præmia fidei ſint, & virtutis ſubditorum:
cur ea nobis fideliſſimis negabuntur? Cur ea,
ut ſpoliacerepta nobis, auferent illi, quorum
fidei, ſi forſan paria, ſaltem illuſtriora non
cxtant documenta ? Denique ſi dignitatibus
impoſiti ſint cuſtodes legum, quomodo eas
aut obſervaturi, aut defenſuri ſunt, ut oportet,
qui contra fas & majorum leges ad eas digni:
cates pervenere?

CONCLUSIO.

Te igitur compellamus, Imperator, fe
compellamus tui, qui non aliorum Prin-
ceps es, quàm tuorum, qui non tam arbitrii
tui jam es, quàm juramenti, quod dixiſti, &
exemplo Majorum, quod laudatiſſimum ac-
cepiſti, & utilitatis publicæ, cujus curam in
te

88 M. Z B. D Er
tie derivatam admiſiſti, & denique æquiſſimꝭ
ſubditorum tuorum voti, in quorum fſide vim

Majeſtatis tuæ merito ſemper repoſuiſtli, ne

nos propter conſtantiſſimum obſequium om-
nibus tuis, quos imperio amplecteris, propo-
uendi, exteris in occupanda hac dignitate nunc
poſtpoſti videamur.
IDEA XXI.
Qua qauis Rarmine krincinis Cegation- apud
exteros defunctus, & reverſus, hiſtoriam
ejus reſque in ea geſtas Principi exponit.
BExemple ſit Luſitanorum Leyatus à Batavia ad
Iuos redux, poſt expleta & perabta, Jua acce-
berat is mandatis.
ExXORDIUM
Uantàâ authoritate inſtructum me vo-
luiſti; Priuceps maxime, tantâ curâ
& fide in exequendis rebus tuis jam ſum
vVerſatus, quæ non tam mea conkeſſio eſt ,
quàm mearum rerum, quas ex voto peractas
Majeſtati tuæ gratiſſimas futuras, nec poſ-
ſum nec debeo dubitate Equidem quantum
tu in me gloriæ contuliſti in me unum , tot
aliis majora merentibus poſtpoſitis, transfuſa
Majeſtatistuæ perſona & tot arduorum nego-
tiorum cura derivata, in quibus tua & com-
munis Reip. conſiſtit ſalus, tantum mi-
hi acceſſit evenitque felicitatis, ſive ex æ-
Juitate corum, quæ peragenda mihi man-
daſti,

5
mmmullun
lr, gui D
aruoln,Kl
nur ul Tr
Chlli r Iili
Plh, Ale un
nttio, Etilen
0
Cinnblcunzer
sNine 4 ollt⸗
eten Tli dl
4lcrkt, Mipd
elle horien
uencſtic
lt, le intll
i rinkun
ſnjalswiguuln
(CNII
1. Crrilion be
Arilinonilisf
Unnßimtlie
Nnun en micos
Mntalaunet
n.Cniimmnte
Alnn CDiſtunl

4

uennit

nmtgin

Ptuigikhon,
tn amninl
ii une

N
ſnchn ne ſe⸗
Une, utiali
tls unſn
nencnichuct,
BeNkiNs
rns,
lulmgum
hrenn

ſhriitntl

”

Cubuerutn n

1
, lanun l.

ins Iru
gal llnn.

O ATIO NVM. 25

daſti, ſive ex benigna pronaque Fœderato-

rum Belgarum is Te, reſque tuas volumtate,
ut eorum nihil detrectaverint, cum nihil es-
rum eſſet, quin æquifſimum exiſtimarent.
Reſtat ut nunc, velut verſa vice, eorum quaſi
nomine apud Te iterum defungar Legatione
& fidei mei conſcientiam abſolvam. Nam
pro gloria & utilitate tua omnia facta intel⸗
liges ſola, quæ unica ſubditorum latus eſt &
ætimatio, & tunc mea, ohſequii gloria mihi

relicta.

PROPOSITIO.
Cuùm publicam perſonam & tuam, Prin-
ccps Maxime , onus profectèò graviſſimum
ſuſtinerem & tua abſentis conſilia expoſcere
non liceret, mandatorum tuorum religio
perpetuæ authoritatis, & tui inſtar mihi fuit
& quæcunque judicio meo (quod quàm nul-
lum ſit, facilè intelligo) relinquenda cen-
ſuiſti, rationi & utilitati publicæ non aliter,
quam uſſis tuis adſtringenda cxiſtimavi.
CONFIEMATIO.
1. Gratiſſima Belgis accidit hæc Legatio?
gratiſſimum illis fuittuæ in ſe prolixæ vo-
luntatis intelligere ſigniſicationem. Gratiſ-
ſimuim erat amicos experiri, quos paulè
antè ur hoſtes & metuebant, & perſequeban-
tur. Gratifſimum erat audire, Luſitanos com-
munenm Chriſtiani Orbis hoſtem domi im-
perie

„

7

90 M. Z. B. 1D E- t
perio exuiſſe, ferrum in eum ſtrinxiſſe, deni-
que tandem reſpexiſſe nimis diu afflictam li.
bertatem. Nam in his etiam cauſam ſuam, ſua
conſilia juvari intelligebant.

2. In ea Legatione ſtatim ab initio in Bel-

gium adventus Tuæz Majeſtati ca omnia

Aabundéè delata ſunt, quæ juri ac magnimdini

ſummæ & indubitatæ Majeſtatis, qualis tua
eſt, debebantur. Qualem te Regem fecimus,
meritò talem te agnoverunt. Qualem me
eſſe voluiſti, talem excepêre. Lætari in tanta
multitudine Eropzxorum Regum opprimen-
tium libertatem, ad paucorum numerum, quii
odio habent tyrannidem , qui ſuorum & to-
tius Orbis quovis conatu aſſerunt libertatem.

Te quoque cum tanta Regni tantarumque

terum apparatu acceſſiſſe.
3. Et herclè eam Fœderaterum Belgarum
deprehendi & commodo ſgentem „ quæ „
quantà conſtantiâ cauſam ſuam, tantà agit
communium Sociorum, & ideo actura eſt
etiam tuam, cujus tam prolixa in te volun-
tas, ea domi, foris, terrà marique potentia
eſt, ut in utraque magnum præſidium &
nunc inveneris, & inpoſterum ſis inventu-
Aus: dignam denique, quam honore hujus
Legationis & arctiori fœdere & ſocietate
æſtimares. Amo illam Remp. Princeps ma-
xime, nec amarem, niſi amor in tuam hujus &
amoæ⸗

cel

laen.
ONunuiſiſtr

cmiius liſul

ecl in
Vemdoduln gn⸗

rrhkſſll
: iaſuonun
Gentibi olun,
leniuneez
atlonlor voſtn
aitumztemnht
uelereluerunt
(Cun belicamum
Sale elet ul
am Otbisnon
, gidig
n & to iule

len. ot

Lim oonerimen
l mini nodis
lieleolituis 8
uikniones, gnn
Uumn Achecſocit
(punn nunltun
n Jund Uuun
hmtnngilen
Muihefioflie-
Ue,

leini ,
srakliin,
indil
Aniani
lu nginli
dris,giuen
eNenkimg

. (Ven m .

lerintmm
Nmanune.
”Z”
Giſnnnpe⸗
laumlbenen.
iummmgt

Enn bchenn
eem, .
Gunia
Lünund
wininrtir
inigeſem
mun Milm J
ſeumſtinet
enun,

Nung,

ORATIO NVM. 1

amoris & commendationis mihi imponerer
neceſſitatem.

4. Portus itaque ſuos, commercia, fidem,
amicitiam, quicquid ſuum eſt, quicquid deni-
que eſt ſociorum, tibi tuiſque aperuerunt, &
quemadmodum quæ merito jam & ſingula
tim petere me voluiſti, haud gravatim obtu-
lêre: ita & ſuorum nomine per me ea omnia
deferri tibi volunt, quæcunque impoſterum
eadem æ quitate es poſtulaturus. Quam enim
favent fortunæ noſtræ, & Majeſtatis tuæ æter-
nitati, tam æterna hujus ſocietatis, nunc inita
Officia eſſe voluerunt.
5. Cum bellicarum navium copià ex Regio
abundè eſſet inſtructa, cujus commercia
unus jam Orbis non capit, & publicarum ali-
quot , quibus à viris armiſque proviſum,

uſum & tuo inſuper æte alias conducendas
conceſsére. Quod profectò ut ingens bene-
ficium oporter interpretari, cum earum præli-

dio & tutari nobis liceat portus, clauſtra
noſtræ ſecuritatis, & Hiſpanorum intercipere

navigationes, quorum opes omnes iis inni-

tuntur. Adhæc ſocii navales iis impoſiti ſunt,
quorum manu tantò plura exequenda ſpera-
mus, quantò plura maria & claſſes per univer-
ſum Orbem pridem frequentavére, & ideo re-
bus adverſus Hiſpanos teliciter ubique geſtis.
illuxerc.
E 6. Cunm

92 M. Z.- B. IDE-A 6
6. Cum continuò cum Hiſpanis per annos uG ondech
jam verée Ixx. bello idem populus cxercitus Gaun ronun
fuerit & auctus, facilè invenire, & auctoritatis bennl, All,
publicæ conſenſu conſcribere & in ſacramen- uimmiekl
tum tuum adigere mihilicuit plurimos exer- nelet Ceiin
citatiſffſimos militiæ præfectos & centurio- uine, Iunni5
nes, gregarioſque, qui non tam ſtipeandia tua alimionen.
ſequintur amant, quam cauſam, qui robo-
ra futura ſunt tuarum , quæ bello nondum Ctigieuſun
aſſueverunt, legionum; qui denique cum ſuis Unb utwſylen
armis eorundem invidendam felicitatem pro auinti btirel
Luſitaniæ rebus in ipſa Caſtellæ viſcera ſunt udemns in
translaturi. „ u ,dotileansd,
7. Societatem utriuſque Indiæ, olim no- srcN Tei
ſtræ , noxia nobis inprimis hactenus arma wiglimen.
dquodecennii induciis ſunt ſopita. Erant, qui mlegli, Non
privata ob commoda bellum in utraque India mmdun iul
adverſus nos continuandum exiſtimabant, millecheii
quo, domi nondum ſatis confitmatis rebus, unmno diol
& cum proximo hoſte commiſſi, foxis omni- jeiküon
busexueremur. Sed apud broceres, publica woltamieh
deſideriis privatorum potiora extitéte. E- nholun nii
rant; qui pro induciis perpetuam nobis of- Euigetontn,
ferrent pacem; Sed quavis ratione, né id fie-. 1e
get, interceſſi. Poſt duodecennii enim indu-
cias, rebus noſtris, ſi Cœlum & Deus faverint
interea confirmatis, armorum noſtrorum vi ſütmnen
in iis ditionibus cperiri nobis licebit fortu- “
KNam, & repoſcere, guæ dum Caſtellæ ſceptra Uiih ns
ſequi⸗ 1 Sm

Atl aciisRei homm
Ilſilni

uisf
plr
eAndi
edinſicnne

rt⸗

ſeet benn.⸗
tKann⸗
rimn eenlt.
Nunkielan

Neainginhe

Artelowuin
e

Ecunles

lun
1

NN ſer 6 9
CAlefdtl

grlsrarte l

Motumwoi
unobilcten

elni

4

. O& ATIO NVUM. 9 3
ſequimur, nobis erepta ſunt, & induſtriâ ma-
jorum noſtrorum primo inventa nobis de-
bentur, cujus fortunæ ſollicitandæ occafio
penitus nobis eſſet ſublata, ſi in pacem perpe-
tuam eſſet conventum. Intelligis, Princeps
Maxime, arcani, & niſi fallor utiliſſimi mei
conſilii rationem.
CONCLUSIO.
Facta igitur ſunt, Princeps, quæ voluiſti⸗
Unum hoc ſupplex nunc rogo, ut filem meam
probaram tibi intelligam; ſicut Majeſtatem
tuam hactenus in me trantuliſti exequendi
tanti negotii causâ; hanc quoque in qualem-
cunque eperam meam confer manſuetudinis
tuxæ benignitatem. Eà fiduciâ depono ante
ſolium Legati, non ſubditi perſonam, qui
ſicut mandata tua Foderatos apud Belgas
ſumma fide explevi, ita talia quædam à natura
à ſacramnento, quod ſemel dixi tibi, ab utili-
tate publica & communis cauſæ propugnatio-
ne impoſita mihi efle imelligo, quæ ut nun-

quam poſſunt abſolvi, ita quavis ratione ſem-

per explere contendam.
6 IDEA XXII.-
Qua quis Reip. nomine apud Principem maxi-
mi illuſtrifſimique viri inſtituit accu-
ſationem, eumque ad poœnam de-
cernendam hortatur.
Exemplo ſit aliquis ex parlamentario Angla-
E 2 runs

94 MI. Z. B. IDE- t

rum conſeſſu ad magnaæ Britannia Regem Ls.
gatus „ qui Thomæ enthvvorthi Comitis

Straffordiæ & Vice- Regis Eybernia peragit ac-
cuſationem.
EXORDIUM.
S quisexiſtimat, Regum optime ac poten-
tiſſime, juſſu tuo in unum nos conveniſſe,
ut illuſtriſfimi Rei hanc accufationem ador-
naremus, næ ille Comitiorum noſtrorum, ad
quæ tanta multitudine tot ſanctiſſimi Proce-
res convenimus, innocentiam ignorat & ſan-
ctitatem. Equidem eo animo huc accefſimus,

ut auſpicia æ quitatis & legum Patriæ ſequere-

mur, intertot Reipubl hujus exortos motus
unica nobis vota erant, omnes deprechendere

poſſe innocentes. Quibus ardentiſſimis deſi-

deriis noſtris cum non ſit ſatisfactum, officio
noſtro ſatisfaciendum exiſtimamus. &, quem
ſalvis legibu“, ſalvaque tua neceſſitate abſolve-
re non poſlumus, te coram nunc accuſamus.
Nam qui eam Regalis gratiæ tuæ magnitudi-
nem eſſe exiſtimat, ut ad ſolium tuuan deponi
non debeant peſſimorum accuſationes. næ ille
ignorat, ejuſdem clementiæ eſſe primas par-
tes, audire æquiſſimas populi tot peſſimorum
artibus oppræſſi ſupplicationes „& in eos con-
venientem ſtatuere pœnam, qui optimo tuo
manſuetiſſimoque Imperio, quantum in ſe eſt,
domi foriſque aliam famam circumdedere.
. Pro

inn velhle te
etreich. Ne
ymusfntuim
vebencinis, 11
iitunoneren
Rewettu,
julnpenilrſe,
(ONI
Ommein
Koneommemtun

rchn

munorzertſän
Peliu: gvorum
eumieitn tenon
Eenir, Anokte

ninreroneſcen

Wituihois b
ltten, noninn
Pansſkoonun,
Nrnleze, An
ingiünos

4 f. Oτ⅝ATIO NUM. 25
emt en PpROPOSITIO.
twnnhi: Inter quos vel primus eſt Thomas Straf-
mzit. fordius, quem pro Rege Hyberniam tuamte-
nere voluiſti. Cui judicio tuo omnes faveba-
1 mus de ejus integritate ea concepta opinio-
Ginenn. ne, qua decusilluſtrifſimiillius Imperii augeri
tmiemtile poflet & confervari. Cætera non eſt noſtrum
eſtimare, quem, & qua de cauſa ſuper nos
extollas: Tibi enim fſummum hoc Imperium
Dühominefque dedere, nobis obſequii glo-
ria eſt relita. Neque herclè interim hic im-
pingimus in tuam Majeſtatem, qualem enim
deprehendimus, tantæ diguitati tu non im-
pofuiſti, tu non evexiſti eum indignum, ſed ſe
fecit, Reus eſt tuæ, Rex potentiſſime, & totius
hujus Imperii læſæ Majeſtatis.
CONPIRMATIO.,
1. Quorum enim ille non con ſtliorum fug⸗
geflione omnem tuam, & hujus populi for-
tunam præſentiſſimo diſcrimini exponere eſt
aggrefſus: quorum ſicut autorem illum im-
probamus ita te non admiſiſſe ea & tuæ Pro=-
vigdentiæ, & noſtræ felicitatis eſt argumentũ.
Pnim verò nefcire non potes, quanta arte
ſummi tui hujus Parlamentarii conſeſſus au-
Goritatem, non jam infringere, ſed tollere
penitus ſit conatus. Si enim ejus auſpiciis re-
gnent Rejes, & tu ipſe ad ſceptra ſis admo-=
umm tus, ſi ſanctiſſimo & inviolato hactenus ma-

uumim E 3 jorum

ltdrenad⸗.

96 M. Z. B. ID E-‿t
jorum inſtituto, æternitas legum, & ſalus
populi in eo cuſtodiantur, ejus abrogationem
Argere nihil aliud eſt, quàm diſſolvere Pari-
ter tui Imperii, & noſtri in te vinculum obſe-
quii, denique pacatiſſimæ Reip. certiſſmum
exitium accelerare? Agnoſcimus fummam
auctoritatem tuam Rex maxime, ſed hanc

obſtrictam quoque legibus Regni, & agnoſcis

ipſe, & accepiſti. Placuit Majoribus noſtris
ſupremi hujus Senatus inſtituendi ratio, ut
optimis Principibus apud Populum auxilio .
& peſſimis frenum pro Populo eſſemus. Cur

igitur ſub te nullum eſſe voluit aut ſublatum?

Si optimum te Principem cenſuit, cur te de-
ſtitutum voluit conſilio Senatus, maximo
tuæ Majeſtatis munimento? Si peſſimum .
ecur erepta voluit populo præſidia defenden-
dæ libertatis: Sed quam tu optimus Princeps
es, & talem quotidie experimur; tam de te
Peſſimè ille judicavit, qui magnitudinem
auctoritatis tuæ provehendam, fundamen-
to ejus ſublato & anima velut ſubtractâ exi-
ſtimavit. Interim res benè cecidere- non eri-=
Puit nobis peſſimos, & ſe inprimis vel hoe
nomine graviſſimam accuſandi poteſtatem:
neque te nobis eripuit Regem, vindicem fu-
turum tantæ iniquitatis, quem profecto peſ-
ſimis ejus conſiliis (quod nunquam fſiverit
Deus immortalis) obſecundantem „& pro-
culcan-

gomenliin

011

R

garezten

S
uun ſe l
ietkeun,
tlu unden
1 Uheruie
truſunt. Re

4
orlu to

Suomilbent
geteickun,
kgbiteomt
Heſn publicorn
weinitletes
nprrereſunt
lesſfonttotfi
e, Juorum
enqne, Aoli
umimditum
ünbun re⸗
ltoresmiſenun
nſientn,
J imimnein, len
tonepreſcinn
Plünumcie
Poreik yet

( dernidr int

A; taigran

554
ls
8 Rn N
ii ucr D
n
liin
.
le D
uie m un
Pulenitin ider
l
Birtkineniinen h,
dhonunen ni,
hirletſeulr
feroni i
encetiit,onti⸗
1 ntm munnne
Deno! Selmn,
nelteteinten

mtucpinuuenceg

Ieimn tn e
,Ii mpinun

chentam, Wmnanen

re ſhntei⸗
henececleenoen

Xlennfntnen

mninini ger
Nenn,Mitd;

ilen eile

nenun te
Eeututen,n

terno vuhu tuo afflictam Hyberniam, eam,

dicta, vi exacta, exilio aut cædibus negan-

oπ£n 4TIO UM.

culcantem avitas leges, & proſternentem au-⸗
ctoritatem ampliffimi Senarus, nullam habi-
turi eramus: Niſi negare Principi fubditos,
ſubditis Principem, utrique Conſilium &
Senatum, ſine quo hoc Imperium non poteſt
adminiſtrari, violatæ ſcelus Majeſtatis ſit „
quod illud tandem ſit, ignoramus.
2z. Et hæc quidem adverſum omnes ab eò
cogitata ſunt. Reſpice autem fingulatim Pa-

fublata omni libertate, velut in formam Pro-
vinciæ redactam, & ut ferro victam, ferro
non legibus regundam exiſtimavit. Formam
omnem publicorum judiciorum intercepit.
Siluere in iis leges : nihil aliud ad ea admiſf-
ſum, præter ejus arbitrium legibus adverſum.
Teſtes funt tot vita ac fortunis exuti; ut ex-
torres, quorum unum crimen innocentia.
Idemque, quod ſub peſſimis etiam Tyran-
norum inauditum, judex fuit & accuſator.
Quid tributa & vectigalia dicam, ſanguines
& fudores miſerum, propria auctoritate in-

tium fancita, denique in iniquæ ejus domi-
nationis præſidium converſa. Si Majeſtatis
graviſſimum crimen ſit, uſurpare ſub Princi-
pe, quæ ſunt Majeſtatis, ea agere, quæ ne qui-
dem permiſſa ſunt legitimi Principis Maje-
Ktati; denique atrociſſimis ſceleribus præte-
ere

M Z . IDE.-
Xere nomen & autoritatem innocentiſſimæ
Majeſtatis: quis graviſſimum hic, &, quan-
tum eſſe poteſt læſæ Majeſtatis crimen com-
miſſum poſfit dubitare?
3. Quid quod Angliæ ac Scotiæ tam ami-
ca hactenus ac pacata, quam tua Regna civili
bello, quod omni externo deteſtabilius eſt,
ſuo ipfſe ſcelere illigavit. Rebelles non erant
Scoti, hic fecit: ſi Rebelles dicendi fint, qui
tuæ Majeſtatis, adverſus hujus & ſimilium
clandeſtinas inſidias, quæ ſuæ libertati ad-
verſus hunc alioſque ſacrilegos, defenden-
dæ cauſa corrupuéêre. Qui neceſſitate bella
civilia gerit, non malus ſed miſer eſt; Qui
eorum auctor exiſtit, optimorum judicio
damnandus venit. Si perduellionis olhim fue-
rint rei apud Romanos, qui civem hoſti tra-
diderant, an dubitamus, num læſæ reus ſit
Majeſtatis, qui civem ferro civi tanquam ho-
ſtem objecit? Qui duo potentiſſima Regna in-
ter ſe colliſit, qui ipſa patriæ ſuæ viſcera exe-
dit? Vis, Rex potentiſſime, civilium-bellorum
finem?unum hunc tolle, Hæc eſt illa victoria,
quam & ab eo confſcripti Anglorum, & ad-
verfus eum eductus exercitus Scotorum de-
bet reportare. Hæc Dei: cujus cauſam agis;
hæc populi, cujus tibi credita eſt falus; hæc
Majeſtatis tuæ, quæ nmulla eſt, niſi puntantur
læſæ auctores, hæc noſtra etiam, qui ſub eo
perire potuimus, vox eſt, CON-

0

Urlin gin
Annrerunu
plenmnc: ink
alauschtiatn
oin ſghlccaftit
,ſumman inm,
imarine lgine
linm. Deniqre
5Non mivustvorun

=S =—-

DE4
nigciittti lu
rure ebier gei
en ialtirnt arlli
08
Eua tbiomniaali,

Pwpermtot, nln

pechlts chdesnon

ns, aeetbiflmma
Ubne Delimmonal
ul, tnuneheti
ulte memninile
Eun et hoscies u
Ubisomillunn
unt. Wve hun
uNduumfummung
aSutnto, it
Pun dldenin Clr

AA
nimorentäin

rit En.
aönnenr.
Kteunze
inlencee

R

4 *
0Ckkltürck

Nexlapenn

ſckrienet, 0n
Rmonn cn
rlionzoinke.
eehen holinr⸗
Uu zleſeuſt
Vckiurcunt.
Waſnencsnen⸗
EüeNmNN
iAngonm, A
AänSeN

4 iscrlin

ORATIONVUVM. 99
CONGLUSIO.
Id poſcimus, qui Majeſtatem tuam quovis
cultu veneramur: qui læſam arguimus, ut
conſervemus: qui nimiam tibi adſcriptam à

peſſimis auctoritatem ut crimen adducimus,

quo in fupplicio adverſus peſſimum decernen-
do, ſummam illam, & in aliis Imperii nego-
tiis maximè legitimam ac ſanctiſſimam ag-
noſcimus. Denique bonus Princeps qualis tu
es, non minus ſuorum bPater eſt, quàm vindex
peſſimorum.
IDEA XXIII.
Qua quis civitatis ſuæ hoſtibus primo ex ne-
ceſſitate debitæ dein reſtitutæ apud Princi-
pem inſtituit accuſationem
EXORDIUM.
Eta tibiomnia aliunde accipienti, Ma-⸗
gne Imperator, anupeta civitatis noſtræ &
inéxpectata clades non potuit non, cut &

nobis, acerbifſima accidiſſe. Interim beni-

gnitate Dei immortalis, & tua factum eſt
manu „ ut nunc pariter nobis liceat, & ejus
apud te meminiſſe, & priſtinam felicitatem,
quam per hos dics tuis aufſpiciis reſtitutam

nobis gaviſi ſumus, agnoſcere, atque repræ-

ſentare. Neque hujus tamen gaudii noſtri,
quanquam ſummum fit, abſolvi ſaris poreſt
magnitudo, niſi quo ad illatam ante & acce-
ptam cladem in Clementiſſimo judicio tuo ,
Et.

—

100
M. Z„. ID. g

ut integri .
4 Si neinnocente⸗, ut deni
Eduidem riſtimatine fuimus nich ſemper maa
tenus obſequii tionis noſtræ “ olvamitr. Pan eus
extitiſſe nOs Laduti iu etett in j; intemerati ilin lie
ejus depulſæ nds noſtræ au nreliigi⸗ hon tar 7 iuimin
orem nos grat es, quèm te 6 Aitlin cbis
agnoſcimus (mii ſto eini-
c, e

& ta
In mer .
. uiſſe
ſubſidium „ quamp auxiliatricis
H non Kotui prioris inforti tuæ dextræ
amur. uimus, ita pr lccte mala, “W
ecto non
mMmere-

us tone 0
Ihrul PROP bistuin olelit,
Zio lerant hoſte OSITIO velti gſiclagd
. 3 11. „α 94 .
onibus tuis s magni terroris be alusuntlere
armis primi mperator, à erroris bellu mubliuntothen
omnitem circ a quibus fe m i tormen
ircumſeſſi, pr rrO &E niengun
„ primum utiumckicrebi

non perdi
rfidiæ
dedi ,ſed i .
im inſelicitati
us docume elicitatis publicæ :
ntum publicæ inviti a d
. nviti Uicauttibl dplel
mnünltllis,

2
1. J1 . FIRM
3. Uis . ATI
E quis no O.
Xiſtimet: & pr § ipſos dedi . Us Locele
. brof . ifſe 2 s, Cuch adhuc elte
Qqua cIreum . ectò neceſſi nos hoſtibi ſarmiftt 5
cum acci venti hoſtib 3 itatem igno us ann liken
uin acciper 1 tibus dediti ſi S1 rat, à luncll, guil.
Dis eri peret, leges nobi editi ſu ‚A uncl, gulunn
. eripui eges nobis dedi mus
. cui de P t gratiſſimam dedit, & tuar * quæ Lentebamis, an⸗
quod nig: imperium alias oblerarioncny. glces,
tibi maju . ionem .
2. ibi debere nos ſein §cxtItit obſequio » „ Deere oin
ſtræ pluri tequidem Im per intelligebam » un, coadltionibi
rum tem ima Srnament: Daciz in cihitati us. rhlgtini, Ahu
1 . porum bo ²Pacis, in 1 no- e guumcd rer⸗
ntetim nulla fi na agnoſea quibus tuo ſuuncenkaln
Belli aut la tu di cebamus Era - Erlgmmd
iſtenda ad molem i nr Uun
. em . UIemus gonextie
Parata, In quo At ptopulfandam comt- niug a
tuoruin ctiam remnpr com. Briitit tz g
lam te . Allſhs benil
mporum eecl Anhelln
2 Sarolant, r
non uli

,%
M
wlhe Keng

iel bitvren

An n

grnir, inn
un ini zul 1

ſee.

O AY7TO NUM. 101
non tamon à te procreatam, agnoſcimus infe-
licitatem. Inermes medius fidius & ab omni
ope deſtituti devicti ſumus. Circumfſtabat
nos caſtrenſium innumerabilis corona. Ci⸗
ves interim nobis erant quanta animi con-
ſtantia pro te imbuti; tam nec clypeo, necç
armis tecti, nec aſſueti militari di ſciplina.
Nullus proinde Conſtantiæ noſtræ uſus eſſe
nobis tum poterat, niſi ut eà pro contumacia
acceptâà, graviora nobis hoſtes inferrent, quam
deditis intulére. Circumſtabat mœnia ingens
terribilium tormentorum moles, & jam eo=
rum fragores audicbantur, & vallorum edita
ac turtium eiciele nthr⸗ denique cauſa om-
hnia erant tibi & præ ſidiis tuis, prona omnia ac
aperta irrupturis, adeo ut jarmn hoſtium fueri-
mus, cum adhuc eſlemustui, & non tam me-
tu malorum illis permiſimus civitatem, quod
eorum eſt, qui ſunt imbelles, quàâm quia jam
ea ſentiobamus, quæ corum nt qui ſunt
infelices.
3. Dedere proinde æquis, quantas paciſci
licuit, conditionibus neceſſe fuit, ut nos ſer-
varemus tibi, & huic jam felicitati noſtræ ac
tuæ, quam dextrà tua præſtitam nobis gratu-
lamur. Si ferro mactandos nos, ut pecudes, præ-
buiſſemus, non extitiſſent hercle quos paulo
poſt tu juvares, quos nunc juvaſti „ quique
tui hujus beneficii magnitudinem, ut liben-
es volunt, ita ſuſticienter non poſſunt cele-
. brare,

X

102 M. Z. R. DE. g

re. Si excidio permiſiſſemus ampliſſimam ci.

vitatem, eripuiſſemus eam non hoſtibus tan-

tum, ſed etiam tibi: neque eſſet nunc, quæ te in

Triumphali conſidentem curru, votis ſuorum
& gratulationibus tectum, lætiſſima nunc ex-
ciperet, & in poſterum ſemper tua manſura.
4. Et ſane fi quid his nobis imputaandum
ſit, non aliud illud eſſe poteſt, quàm quod fide

quavis & quocunque obſequio tuum in nos

imperium agnoverimus, ideo circumſeſſi, ideo
devicti & dediti ſumus, non alia de cauſa judi-
cati hoſtes, quam quod eramus tui: Itaque ne
quidem veniam apud te poſtulamus.
CONCLUSIO.
Qui jam redditi tibi, dominum nos ante
mutaſſe & fortunam, non animum inte ſem-
per conſtantiflimum ſerio teſtamur: cum de-

diti ferro non poſſemus, votis & ſuſpiriis, in
intimo pectorum noſtrorum receſſu excita-

tis, pro te, nobiſque, & pro conſequenda hac
felicitate ſtrenuè depugnavimus. Quæ jam
cum é cœlo ſint exaudita, quorumque eventu
cum tui nunc ſint illuſtriſſimi Triumphi, ad
nova nos concipienda accingimus, quibus
tuam, & auguſtæ Domus tuæ æternitatem, re-
rumquetuarum, quanta mereris, quorumque
uſum impertiris nobis, magna incrementa ei-
dem a ceœlo non mandamus tantum ſcd ex-
torquemus.

FINIS.

tIn.

Mlcet⸗

deuliſl.
ilmer
I
In od ne

Umintelen.

ccenlihue 1

une leeotl
, gld
Gniutehy ⸗
runave

X*

— —

19 20 21

17- 18
8

16
Q

Balance
17

VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset

14 15

Focus

13

N

ORATOR
EXTEMPORANEUEE
§ IT V E

A RTI

ORATORIAXÆ

Breviarium Bipartitum,
Cujus Prior Pars Pracepta continet Genera Z
Poſterior praxin oſtendit in triplici dicen E
præſertim Demonſtrativo:
Necnon omnigenam ſupelleltilem OraE
Sententias, Hiſtorias, Apophtegmata, E
phica ſuppeditat.
AUCTORE
R. P. MICHAEILE RA E
Soc. Esu, S. Theologiæ Poctore & Profe OD
Nunc Quinto emepdatiss ,&- tertid barte auct
eum, & ab idlore cokrectum, ac a ra E
Georgit Beckheri vindicasam — 0
Per ADAMUM MOTK O
gratum ejuſdem R. Patris diſcipuluEE
ACCEDUNT

M. Z. B O X H O EE
ORATITIONUME

E S

E ſelediort Nitrii — en —

mTNNENNN tereeneenun
2 3 4 5 6 7 8B8 *

12

11

10
K
¹¹

J 1
12

rfff
J
10

— 00

9

7
H
8

ffnnſf

F
6

E
5

—
D
4

C
3

B
2
4 Copyright 4/1999 VX/Master Gmbhi wwW.VXymaster. com

1
—

Cum Privilegio aic. Ceſ. Maietati R